* Sau khi đọc bài “Những thằng nịnh hót” của Maiakovski
Dưới thời kỳ Pháp thuộc
Những thằng nịnh hót nghênh ngang
Lưng rạp trước quan Tây
Bắc vợ như thang
Chân trèo lên danh vọng
Đuôi vợ chúng đi
Lọt theo đầu chúng
Bao nhiêu nhục nhằn;
Nhục mất nước muôn phần
Nhục cùng đất nước
với những thằng nịnh hót
Một điều đau xót
Trong chế độ chúng ta
Trong chế độ Dân chủ Cộng hoà
Những thằng nịnh còn
thênh thang
đất sống
Không quần chùng, áo thụng
Không thang đàn bà
Nhưng còn
thang lưng
thang lưỡi
Những mồm
không tanh tưởi
Ngậm vòi đu đủ
Trợn mắt
Phùng mang
Thổi vào rốn cấp trên
“Dạ, dạ, thưa anh…
Dạ, dạ, em, em…”
Gãi cổ
Gãi tai:
“… anh quên ngủ
quên ăn
nhiều quá!
Anh vì nước
vì dân
hơn tất cả
từ trước đến nay”
Chân xoa
và xoa tay,
Hít thượng cấp
cứ thơm
như múi mít
Gọi như thế là
phê bình cấp trên
kịch liệt
Gặp cấp trên chủ quan
Mũi như chim vỗ cánh
Bụng phềnh như trống làng:
Thấy mình
đạo đức
tài năng
hơn tất.
Như thế là chết rồi:
Quân nịnh
tha hồ lên cấp
Như con gì nhà gác lên thang
Còn muốn lên thủ trưởng cơ quan
Còn đi đây
đi đó
Lưỡi và lưng
Lắm thằng gian khổ
Chúng nó ở đâu:
Thối thóc thuế
Mục kho hàng
Phong trào suy sụp
Nhân dân mất cắp
đang giữa ban ngày
To cánh và to vây
Những ai
không
nịnh hót
Đi, mang cao
liêm sỉ con người
Chúng gieo hoạ, gieo tai
Kiểm thảo
hạ tằng
… Còn quy là phản động!
Có người
đã chết oan
vì chúng
Vẫn thiết tha yêu chế độ
đến hơi thở cuối cùng.
Nguy hiểm thay,
Thật khó mà trông:
Chúng nó nguỵ trang
Bằng tổ chức
bằng quan điểm nhân dân
bằng lập trường
chính sách
Chúng nó
còn thằng nào
Là chế độ ta
chưa sạch
Phải làm tổng vệ sinh
cho kỳ hết
mọi thằng
Những người
đã đánh bại
xâm lăng
Đỏ bừng mặt
vì những tên
quốc sỉ
Ngay giữa những thời nô lệ
Là người, chúng ta
không ai biết
cúi đầu.
9-1956
(Giai Phẩm, mùa Thu, tập II)
.
Xin mạo muội góp ý cùng bác Van Rich:
Bốn câu bác trích trong bài Cảm hoài của Đặng Dung có câu:
Tẩy binh vô lộ vãn thiên hà. (洗兵無路挽天河)
Ở đây hai chữ “tẩy binh” có điển tích từ hai câu thơ của Đỗ Phủ trong bài Tẩy binh mã (洗兵馬) như sau:
安得壯士挽天河 ,淨洗甲兵長不用
An đắc tráng sĩ vãn thiên hà, Tịnh tẩy giáp binh trường bất dụng
(Ước gì có được tráng sĩ kéo sông Ngân Hà,
Rửa sạch giáp binh để mãi mãi không dùng đến nữa.)
Nên câu thứ 6 trong bài Cảm hoài của Đặng Dung phải dịch là:
Rửa binh khí (mà) không có đường lối để kéo sông Ngân lại.
Chứ “Lòng trung khó rửa tận sông trời…” thì xa nghĩa quá!
Có gì không phải, xin bác Van Rich bỏ quá cho.
Kính chào!
TLTĐ
Đọc bài thơ này bất giác tôi nhớ lại THUẬT HOÀI của Đặng Dung trong đó có
bốn câu:
…” Thời lai đồ điếu thành công dị
Vận khứ anh hùng ẩm hận đa
Trí chúa hửu hoài phù địa trục
Tẩy binh vô lộ vãn thiên hà …”
Tạm dịch:
… Anh hùng lỡ bước đành ôm hận
Ti tiện gặp thời lắm hả hê
Chí lớn những mong xoay cuộc đất
Lòng trung khó rửa tận sông trời…
Ở cái thời mà người ta đánh giá lòng trung qua cái tài nịnh hót, qua cái
lưng khom khom, qua hai cái gối biết đi: những người như ông chết chắc.
còn kẻ sĩ ! Linh hồn của mọi cuộc yêu nước sau đó sẽ phải nhận những phần
thưởng vô cùng cay cực, hẫm hiu.