Mé Nước là tiểu thuyết viết trước 1975, vừa được gia đình nhà văn Thảo Trường tái bản lại trong cuốn Người Khách Lạ Trên Quê Hương. Nhân vật chính là Tuyên, theo vợ chồng bạn ra Vũng Tàu nghỉ mát. Tuyên mắc bệnh lao xương và theo chẩn đoán của y sĩ thì chỉ sống được khoảng ba năm nữa. Tuyên đang lưỡng lự giữa việc thụ động chờ cái chết đến, hay là tự chọn cách chấm dứt cuộc sống theo ý mình. Mé nước là hình ảnh mang ý nghĩa biểu tượng, thường xuyên tái hồi trong truyện.
Chàng khép cửa buồng nằm vật xuống giường. Gió biển lùa qua cửa sổ đổ xuống mắt chàng. Tiếng ì ào của sóng biển vọng vào, Tuyên nghe như tiếng gào khóc não nề thảm thiết. Chàng nhắm mắt nghe thân thể mình chuyển động. Có một lúc Tuyên cảm thấy như các ống xương của mình rỗng không, rồi như có gió lùa qua những ống rỗng không đó. Tuyên muốn ngủ và sẽ cứ như thế ngủ luôn mãi mãi. Chàng thèm một sự êm ái qua đi như vậy. Nhưng trước mắt chàng, trong một khoảng không mờ đục như sương mù, sông nước vẫn rũ rượi gào khóc. Tuyên thấy mình đang đi trên triền cát, phía trước là một bóng người khi ẩn khi hiện, tha thướt dịu dàng. Bóng người mảnh mai đó lướt theo dọc mé nước. Tuyên chạy theo nhưng khoảng cách giữa chàng và chiếc bóng vẫn là một khoảng cách. Chàng không thâu ngắn lại được khoảng cách đó. Chiếc bóng vẫn lướt đi, những lượn sóng tràn lên bãi cát rồi lại rút xuống, nhưng chiếc bóng không hề bị nước làm ướt chân. Mỗi lần nước tràn lên là cả thân hình mảnh mai kia lại như được dạt lên phía trên. Cứ như thế bóng người đi dọc theo mé nước.
Tuyên rượt theo. Nửa người phía dưới chàng đã ướt sũng. Tuyên mệt muốn hụt hơi. Chàng bì bõm trên nước trên cát, Tuyên cất tiếng gọi người trước mặt. Chàng cố gào thật lớn, nhưng tiếng chàng không bật ra được. Hay tiếng gào của chàng đã bị những tiếng sóng ì ầm lấn át.
Đuổi mãi một hồi, bóng người vẫn chỉ là ở phía trước. Tuyên mệt quá ngã gục xuống bãi cát. Từng làn nước tràn lên chàng rồi lại rút xuống, sóng nước khá mạnh khi nó tràn lên. Tuyên bị làn nước phủ lấp, nước rút xuống, Tuyên chỉ còn như một khúc củi trơ trẽn trên triền cát. Tuyên bị sặc sụa ho sù sụ. Chàng thều thào kêu gọi lung tung. Có tên những người đàn bà nào đó. Có tên những miền đất nào đó, Tuyên gọi cả tên chàng. Nhưng tiếng gọi chỉ dội vào trong chàng. Nó không vang đi được tới đâu. Không ai nghe tiếng chàng gọi.
Bãi biển hoàn toàn vắng. Tuyên lồm cồm bò dậy. Chàng bàng hoàng thấy chiếc bóng đứng ngay trước mặt. Tuyên nhảy chồm tới ôm chầm lấy chiếc bóng. Chàng ôm chầm lấy mong ước của chàng.
Nhưng bóng người chỉ như bằng giấy, bằng bông, như là một thứ bọt bị Tuyên đụng phải thì tan ra nhanh chóng. Tất cả cái hình nhân lúc này sụm xuống một đống trên bãi cát và làn sóng tràn lên cuốn phăng đi.
Tuyên hấp tấp với theo nhưng chẳng còn gì. Chàng chỉ với thấy nước, chàng chỉ với thấy khoảng không. Hình nhân không còn nữa. Và Tuyên nạng nề ngồi xuống trên cát mặc cho sóng vỗ vào mặt.
Tuyên tỉnh dậy khi có những tiếng gõ cửa gấp. Chàng cảm thấy thân thể nặng nề, chiếc đầu chàng như một khối đá đeo. Tuyên định thần nhìn quanh. Chàng vẫn ở trong căn phòng ở nhờ, chàng đã tìm ra được cái không gian hiện tại của mình. Tiếng cửa lại gõ gấp, chàng còn nghe tiếng gọi tên mình.
Tuyên mệt mỏi ngồi dậy ra mở cửa. Vợ chồng người bạn đứng đó. Họ đã mạc đồ ngủ. Người đàn bà lên tiếng:
– Anh làm sao vậy? Chúng tôi nghe tiếng ú ớ ở trong này.
Tuyên đứng ngây người không biết nói gì. Người đàn bà kêu lên:
– Anh có làm sao không? Trông anh tái xanh hốc hác đi vậy.
Người đàn ông cũng ái ngại:
– Tôi cứ tưởng cậu bị ai bóp cổ.
Tuyên lúc đó mới cười được. Chàng tránh sang bên tỏ ý mời vợ chồng người bạn. Người đàn bà đặt tay lên trán Tuyên nói với chồng:
– Âm ấm đầu thôi anh ạ.
Người đàn ông bảo Tuyên ngồi xuống ghế. Tuyên ngoan ngoãn làm theo. Người đàn bà thấy tách trà đặc trên chiếc bàn nhỏ, nàng quay ra nói:
– Anh đừng uống trà nữa. Để tôi lấy nước lạnh cho anh uống.
Người đàn bà đi ra, người đàn ông hỏi Tuyên:
– Sao cậu im lìm không nói gì vậy?
Tuyên chậm chạp:
– Mê ngủ.
Người đàn bà trở lại, nàng đưa cho Tuyên một ly nước lạnh trong vắt. Tuyên cầm ly nước nâng cao nhìn vào đó. Chàng nhìn như thôi miên vào cái lằn chỉ ngấn nước. Người đàn bà đứng trước mặt Tuyên nói như dỗ dành:
– Anh uống nước lạnh cho khỏe đi.
Tuyên uống ừng ực xong để ly xuống bàn:
– Cơn mê kinh khủng quá.
Tuyên kể cho vợ chồng người bạn nghe về cơn mê vừa rồi của mình. Xong chàng kết luận:
– Hay căn nhà này có… ma.
Người đàn ông cười phá lên, trong khi người đàn bà sợ hãi đứng nép vào nách chồng. Tuyên thấy vậy bèn ân hận đã làm phiền người khác. Chàng đứng lên nói:
– Các cậu đi ngủ đi. Tôi khỏe rồi cũng cần ngủ một giấc.
Người đàn ông kéo tay vợ trở ra cửa nói với Tuyên:
– Ông mệt mỏi sinh ra vậy chứ ma quỉ nào. Hoạc là ông bị một em nào đó như em hồi chiều làm cho ông thất vọng.
Tuyên chỉ cười. Chàng khép cánh cửa lại khi vợ chồng người bạn đã về phòng họ.
Tuyên đến bên cửa sổ nhìn ra biển. Cả một vùng tối thui mênh mông trước mặt. Tiếng sóng muôn thuở vẫn đều đặn. Tuyên nhìn thấy lờ mờ những làn bọt nước trăng trắng nơi bờ biển phía dưới.
Tuyên đứng hồi lâu và thấy mình không còn buồn ngủ. Chàng trèo qua cửa sổ ra ngoài. Tuyên men theo bờ tường xuống dốc. Ra tới đường Nhựa. Tuyên đứng ngó quanh một lúc. Thỉnh thoảng mới có một chiếc xe chạy qua. Tuyên lững thững qua đường.
Tiếng sóng ào ào nghe rõ hơn. Tuyên tìm lối xuống mé nước. những tảng đá lởm chởm lạnh ngắt và đen thui dưới chân làm cho Tuyên cảm thấy buôn buốt nơi ống chân. Cái buôn buốt chạy thốc lên người. Lịch kịch mãi Tuyên mới xuống được tới mé nước. Bờ biển chỗ này nhiều đá, chỉ có một lớp cát rất hẹp dọc theo. Tuyên in những vết chân mình trên cát ướt.
Chàng dang tay hít thở gió biển. Và chợt nghĩ tới cái hình nhân trong côn mê. Tuyên ngó dáo dác như tìm kiếm. Tuyên đưa tay vuốt những sợi tóc xòa trên mặt. Chàng thấy da thịt mình nhôm nhớp muối.
Tuyên đi dọc theo mé nước. Chàng đến một chỗ gò đá nhô ra biển, cúi xuống nhạt một cục đá nhỏ. Xem ra là vỏ ốc. Tuyên vung tay ném vào khoảng không trước mặt. Chàng lắng nghe tiếng rơi nhưng không thấy. Cái vỏ ốc như đi mãi trong khoảng không. Tuyên trèo lên gò cao. Lại một chiếc lô cốt cũ sừng sững nhìn ra biển. Một phần lớn chiếc lô cốt này nằm trong núi đá. Tuyên men đến gần. Có tiếng cười khúc khích bên trong. Tuyên lắng nghe, chàng chợt mỉm cười. Một cạp tình nhân nào đó đang tình tự. Tuyên bỏ đi ra phía ngoài sườn đá.
Chàng hát nho nhỏ một bài ca cũ. Tuyên ngồi xuống một tảng đá, duỗi chân nhìn ra biển. Chàng ngồi một lúc thì có tiếng quát tháo từ phía chiếc lô cốt.
Tuyên tò mò bước lại. Chàng thấy một người cởi trần ôm quần áo chạy vụt ra. Một người đàn ông khác cũng từ trong rượt theo. Nhưng người chạy phía trước đã mất hút. Người đàn ông phía sau quay lại lô cốt. Một người đàn bà đang cài nút áo chui ra, bị người đàn ông túm tóc lôi đi. Anh ta vừa chửi vừa đánh người đàn bà. Ngang qua chỗ Tuyên đứng, chàng nhận ra người đàn ông coi cái nhà Tuyên đang trú ngụ. Anh ta cũng vừa nhận ra Tuyên. Anh ta đứng lại nhoẻn miệng cười với Tuyên và phân bua:
– Con vợ tôi. Con vợ tôi nó khốn nạn lắm. Nó nói dối tôi đủ thứ. Nó bỏ nhà ra chui lủi ở bờ bụi hôi thối. Đúng nó là thứ đàn bà hôi thối, thưa thầy.
Tuyên không biết nói gì. Người đàn bà bẽn lẽn cúi đầu. Người đàn ông coi nhà tiếp:
– Nó phải lòng thằng cha chạy xe lam nào đó. Tụi nó thường hẹn nhau chui rúc ở những chỗ như thế này.
Bảo hoài con vợ tôi nó vẫn chứng nào tật nấy. Tôi nói rồi, tôi nhịn mãi không nổi đâu. Sùng lên tôi bóp cổ nó, dìm xuống biển.
Tuyên chẳng biết an ủi anh ta thế nào, anh ta lại hăng hái tiếp:
– Đồ đĩ ngựa. Nhà cửa chồng con có không ở, chui đầu ra với những quân vô lại ở những nơi bờ bụi này. Tôi không hiểu sao nó lại ngu thế.
Nói xong anh ta lại nhảy tới túm tóc chị vợ thụi vào bụng chị ta mấy quả. Người vợ ôm bụng van xin. Tuyên kéo tay anh ta can ra. Bấy giờ chàng mới nói:
– Thôi anh đưa chị ấy về nhà đi.
Người chồng cầm tóc người vợ lôi đi, anh ta còn quay lại nói với Tuyên:
– Thầy còn ở lại sao? Khuya rồi.
Tuyên gật đầu:
– Tôi chưa buồn ngủ.
Người đàn ông coi nhà tiếp tục lôi vợ xềnh xệch. Anh ta nói thêm với Tuyên:
– Thầy ở lại. Tôi về.
Tuyên đứng nhìn theo vợ chồng người đó đến khi họ mờ nhạt vào trong bóng đêm.
Cảnh vật lại trở nên vắng vẻ. Tuyên trở lại tảng đá, chàng ngồi xuống nhưng cảm thấy nôn nao. Tuyên lần trở về nhà. Vợ chồng người coi nhà đang ngồi nấu mì gói trong căn buồng phía sau.
Người vợ lăng xăng đến cạnh anh chồng. Tuyên thấy họ ăn uống vui vẻ như không hề có chuyện gì đã xảy ra. Tuyên an tâm về phòng. Chàng tắm rửa rồi lên giường ngủ.
Sáng hôm sau, Tuyên thức dậy rất trễ. Khi trở ra phòng khách, Tuyên gặp ngay người đàn ông giữ nhà. Anh ta tươi cười chào Tuyên và mời Tuyên uống trà.
Tuyên ngồi ghế uống nước hút thuốc, người giữ nhà nói:
– Hai ông bà đã ra biển tắm. Trước khi đi có dặn tôi giữ im lặng cho thầy ngủ.
Tuyên gật đầu cám ơn. Anh ta hỏi Tuyên:
– Thầy dùng điểm tâm gì để tôi đi mua?
Tuyên lắc đầu:
– Tôi không quen ăn buổi sáng. Anh pha cho tôi ly cà phê được không?
Anh ta gật đầu:
– Dạ có sẵn rồi, để tôi đi châm nước.
Anh ta bỏ đi xuống nhà ngang. Tuyên đang nhìn theo một đứa nhỏ đang nghịch đá cuội nơi sân nhảy đến đánh đu tay anh ta, anh bồng đứa con lên vỗ đít nó mấy cái rồi đặt nó ngồi xuống một chiếc ghế nhựa. Đứa bé tuột khỏi ghế chạy theo anh ta, anh quay lại cười với nó rồi cũng rón cẳng chạy vào bếp. Lát sau anh ta mang cà phê lên. Đứa bé cũng chạy theo. Tuyên nói với anh ta:
– Mấy bố con anh ở nhà coi bộ vui nhỉ.
Đạt cà phê xuống bàn trước Tuyên, anh ta nhe răng cười:
– Dạ vui lắm, mấy đứa con tôi chúng đang lớn nên có nhiều cái ngộ nghĩnh.
Thằng bé thấy có Tuyên ngồi đó, nó phóng ra sân. Người giữ nhà nói ra dặn nó coi chừng vấp ngã. Tuyên thấy anh ta thật tươi tỉnh, nỗi sung sướng đọc thấy trên từng thớ thịt, từng làn da khuôn mặt anh.
Tuyên thắc mắc nhớ tới chuyện đêm qua, nghĩ tới người đàn bà ngoại tình. Chàng ngập ngừng hỏi:
– Chị ấy đi chợ bán hàng chưa?
Người giữ nhà mở nắp hộp đường mời Tuyên, anh ta nói:
– Mời thầy dùng cà phê, để thầy chế đường cho vừa ý. Bà em ông đại tá sáng nay đi biển có dặn tôi pha cà phê nhưng để thầy chế đường lấy vì thầy thích uống đắng.
Tuyên gật đầu, chàng lấy một chút đường cho vào tách, cầm chiếc muỗng nhỏ khoắng khoắng. Tuyên uống một ngụm nhỏ khen:
– Ngon lắm.
Người giữ nhà cười rạng rỡ, anh ta trả lời Tuyên:
– Dạ, con vợ tôi nó đi từ sáng sớm. Tội nghiệp nó cũng vất vả lắm. Sáng nào cũng phải thức dậy lúc năm giờ, nó đi bộ ra bến xe để tới bến cá, lãnh cá về bán ở chợ, mua bán nuôi mấy bố con tôi.
Hình như anh ta xúc động, Tuyên nghe anh ta kể lể:
– Nó giỏi lắm. Đi buôn bán xong về nhà lại lo cơm nước giặt giũ. Nó làm đủ thứ hết. Chỉ phải một tội…
Tuy hiểu điều anh ta bỏ lửng trong câu nói. Chàng nhìn anh ta thật nhanh rồi quay đi:
– Mấy đứa nhỏ đi học chưa?
Người giữ nhà lắc đầu:
– Dạ thưa. Chúng chưa đến tuổi. Vợ tôi nó định khi tụi nó lớn sẽ cho một đứa đi tu. Nó muốn làm bà cố sau này.
Anh ta nói rồi cười hề hề. Tuyên dụi mẩu thuốc lá trong chiếc gạt tàn:
– Mỗi buổi tối rảnh rỗi, anh tìm cách giải trí cho chị ấy. Anh đưa chị ấy đi dạo chẳng hạn, hay đi coi cải lương, ở đây có cải lương không?
Người đàn ông lắc đầu:
– Không có gì hết. Lâu lâu mới có gánh hát ra đây. Chẳng có gì giải trí cả ở tỉnh này, ngoại trừ biển, mà biển thì thầy thấy đó, chán lắm. Ra biển phải có cặp với nhau. Ở biển đàn ông phải có đàn bà và đàn bà phải có đàn ông. Tôi thì sức lực yếu rồi.
Tuyên gật gù, chàng thấy anh ta có lý. Chàng cũng đang là một kẻ cô đơn. Một kẻ cô đơn ở biển không thể được. Thế nhưng cũng còn có kẻ không là một mình cũng vẫn bị cô đơn. như vợ người đàn ông trước mặt chàng vậy. Tiếng anh ta nói tiếp:
– Ở đây chỉ có biển. Mà biển thì chán ngấy. Biển còn là một phiền phức đối với tôi. Thầy cứ nhìn ra ngoài kia, mà coi.
Nếu mình băng qua cái mé nước đó, ra xa, ra mãi, thế là mình sẽ chìm nghỉm. Tôi thấy thật dễ dàng. Thật dễ dàng băng từ đây ra ngoài đó, vậy mà anh không làm nổi.
Tuyên nói lảng:
– Kể ra thành phố này cũng lạ thật. Kỹ nghệ lớn nhất là khách sạn và quán nước, không lẽ anh đưa vợ con đi vào bar giải trí.
Người giữ nhà “dạ” nhỏ, xong anh ta tiếp:
– Cho nên tôi chán nơi này lắm.
Tôi muốn ở một chỗ khác, nhưng không có nơi nào là của tôi cả. May mà được ông đại tá cho coi ngôi nhà này.
Tuyên hỏi:
– Sao anh không xin đi làm, tôi thấy ở đây có nhiều cơ sở của quân đội ngoại quốc.
Người đàn ông lắc đầu:
– Ông đại ta giao cho tôi coi nhà này, ổng cũng có phát lương và tiền cho tôi sửa chữa, quét dọn, chẳng được là bao nhưng dù sao thì cũng có chỗ ở.
Tuyên cầm tách cà phê uống nốt phần còn lại, chàng đứng lên:
-Tôi cũng ra biển phơi nắng một lát.
Người giữ nhà dọn ly tách trên bàn:
– Ông bà có dặn nếu thầy ra biển đến mũi ô quắn có ông bà ở đó.
Tuyên cám ơn anh ta, chàng thả bộ xuống đường đi về phía mũi ô quắn.
Mũi ô quắn có một bãi nhỏ, giải cát lọt vào hông sườn núi đá. Phía ngoài có một chiếc tàu mắc cạn. Chiếc tàu cũ này hình như mới được trục từ đáy biển lên. Tuyên men theo sườn đá xuống bãi cát. Người tắm biển khá đông. Có kẻ đang giỡn với sóng, có kẻ nằm ngửa trên cát nhắm mắt như ngủ. Tuyên nhìn khắp lượt. Một tốp vài người ngoại quốc cũng đang nằm phơi nắng, uống bia. Tuyên đi theo bãi cát. Chàng kiếm một mô đá nhỏ nổi trên bãi ngồi xuống. Tuyên lại châm thuốc hút.
(còn tiếp)