BIRDS’ SONG
Tranh Paulina Đàm

Gustavo Rodolfo Bécquer (1836-1870) là nhà thơ, nhà văn, kịch tác gia Tây Ban Nha theo trường phái lãng mạn. Ông được xem là một trong những khuôn mặt quan trọng nhất của văn học Tây Ban Nha, sau Miguel de Cervantes. Thuở sinh tiền, ông không được biết đến nhiều. Mãi đến khi ông đã qua đời, một số sách của ông mới được xuất bản. Tác phẩm nổi tiếng nhất của ông là tuyển tập thơ và tuyển tập truyện ngắn thường được in chung với nhau dưới nhan đề Rimas y leyendas (tạm dịch “Những Vần Thơ và Truyện Truyền Kỳ”).
Chim là một chủ đề quen thuộc trong thơ của Bécquer, như trong bài thơ được chuyển ngữ dưới đây, trong nguyên tác là Rima LIII (“Vần Thơ thứ 53” – Tựa đề Volverán las oscuras golondrinas, như nhiều người vẫn biết đến, thật ra chỉ là câu đầu của bài thơ). Hình ảnh của những con chim én đen được dùng như ẩn dụ cho đoạn kết của một mối tình rực cháy đam mê. Chân dung của Gustavo Bécquer do người anh của ông là hoạ sĩ Valeriano Bécquer vẽ, được trưng bày ở Viện Bảo Tàng Nghệ Thuật Sevilla (Museo de Bellas Artes de Sevilla).

_____________________________________________________________________

SẼ TRỞ VỀ ĐÀN ÉN ĐEN LÀM TỔ

Sẽ trở về đàn én đen làm tổ
trên bao lơn nhà em,
và đập cánh đùa vui
lên các vuông cửa kính.

Nhưng lũ én chùng cánh bay chiêm ngưỡng
dung nhan em và hạnh phúc anh,
tên anh và em chúng còn biết gọi…
những con én ấy… giờ đây không về nữa!

Sẽ trở về bụi cây kim ngân 
bám lên tường sau vườn nhà em
trong buổi chiều tà, muôn phần xinh đẹp
lũ hoa sẽ nở tung ra từng cánh.

Nhưng nhiều đoá hoa lạnh cóng vì sương
chúng ta trông từng hạt đang run rẩy 
rụng xuống như giọt nước mắt giữa ngày…
những bông hoa ấy… giờ đây không về nữa!

Sẽ trở về lời yêu thương nồng cháy 
vang vọng bên tai em,
trái tim em trong cơn say ngủ
chắc cũng bừng tỉnh giấc cô miên.

Nhưng câm lặng và sâu lắng và quỳ đôi chân xuống
như tôn vinh Thượng Đế trước bệ thờ,
như anh đã từng yêu em… xin em đừng dối lòng chi nữa,
yêu em như thế… nhân gian này chẳng có một ai!

Trần C. Trí chuyển ngữ

_____________________________________________________________________

VOLVERÁN LAS OSCURAS GOLONDRINAS

Volverán las oscuras golondrinas
en tu balcón sus nidos a colgar,
y otra vez con el ala a sus cristales
jugando llamarán.

Pero aquellas que el vuelo refrenaban
tu hermosura y mi dicha a contemplar,
aquellas que aprendieron nuestros nombres….
ésas… ¡no volverán!

Volverán las tupidas madreselvas
de tu jardín las tapias a escalar
y otra vez a la tarde aún más hermosas
sus flores se abrirán.

Pero aquellas cuajadas de rocío
cuyas gotas mirábamos temblar
y caer como lágrimas del día….
ésas… ¡no volverán!

Volverán del amor en tus oídos
las palabras ardientes a sonar,
tu corazón de su profundo sueño
tal vez despertará.

Pero mudo y absorto y de rodillas
como se adora a Dios ante su altar,
como yo te he querido…, desengáñate,
así… ¡no te querrán!

Gustavo Aldolfo Bécquer
(Rima LIII)