Tổ chức nhân quyền Human Rights Watch hôm thứ Ba 13.10 cho hay có 6 người Việt Nam nằm trong số 37 người thuộc 19 quốc gia nhận giải Hellman/Hammett năm nay.

Giải này nhằm vinh danh những người tranh đấu cho quyền tự do phát biểu và có thái độ dũng cảm trước sự áp bức chính trị.

Đó là Nguyễn Hoàng Hải bút hiệu Điếu Cày, Nguyễn Thượng Long, Phạm Thanh Nghiên, Thích Thiện Minh, Trần Anh Kim và Vi Đức Hồi.

Tất cả những người này có những bài viết hoặc hoạt động từng bị chính quyền cấm đoán.

Ngoài những trải nghiệm cá nhân, họ còn đại diện cho nhiều nhà hoạt động khác có cuộc sống cá nhân và nghề nghiệp đã bị xáo trộn do các chính sách đàn áp của chính quyền liên quan đến phát biểu và viết lách.

Bà Elaine Pearson, Phó ban châu Á của Human Rights Watch nói, “Vinh danh những người này sẽ tạo một điểm sáng về Việt Nam mà nhiều người trên thế giới không thấy. Đây là nơi mà chính quyền trấn áp thô bạo những sự bất đồng ôn hòa, quyền tự do phát biểu, báo chí độc lập, kiểm soát Internet và làm đủ mọi chuyện có thể làm để bịt miệng những chỉ trích.”

 

Bản thông cáo báo chí của Human Rights Watch tóm tắt tiểu sử của những người viết Việt Nam được lãnh giải như sau:

Blogger Ðiếu Cày, 57 tuổi, tên thật là Nguyễn Văn Hải, một cựu bộ đội, đã bị bỏ tù vì tội treo các băng rôn đòi hỏi dân chủ và chấm dứt tệ nạn tham nhũng tại Việt Nam. Blogger Ðiếu Cày cũng thành lập một blog có tên “Câu Lạc Bộ Nhà Báo Tự Do,” trong đó có rất nhiều bài viết tố cáo tệ tham nhũng cũng như thái độ khiếp nhược trước Trung Quốc của nhà cầm quyền Hà Nội. Blogger Ðiếu Cày hiện đang bị giam sau khi bị tuyên án 2 năm rưỡi vì tội “trốn thuế.” Nói với Người Việt qua điện thoại, bà Dương Thị Tân, vợ blogger Ðiếu Cày nói rằng bà “hãnh diện và cảm thấy an ủi vì những việc làm của chồng được công nhận.” Tuy nhiên, bà tâm sự “không thể báo tin vui” cho ông vì vừa nhận được thông báo “thêm một tháng không được thăm chồng.”

Thầy giáo Nguyễn Thượng Long, 62 tuổi, cựu thanh tra giáo dục, sau khi về hưu đã trở thành một cây bút bất đồng chính kiến nổi tiếng từ năm 2007. Khi còn tại chức, ông Nguyễn Thượng Long từng viết bài chỉ trích hệ thống giáo dục Việt Nam, cũng như nạn tham nhũng trong học đường tạo ra tình trạng gian lận khi thi cử và mua quan bán chức cho những chức vụ quan trọng trong ngành giáo dục. Từ khi gia nhập và viết bài cho báo Tổ Quốc, ông Nguyễn Thượng Long liên tục bị sách nhiễu, câu lưu, tra tấn và quản thúc tại gia. Nói với báo Người Việt qua điện thoại, nhà giáo Nguyễn Thượng Long bày tỏ rằng ông “rất hân hạnh khi được trao giải thưởng này.” Ông nhấn mạnh, “đây là vinh dự chung cho những người đấu tranh dân chủ tại Việt Nam.”

Cô Phạm Thanh Nghiên, 33 tuổi, là một cây bút có tài, và là một nhà đấu tranh dân chủ ôn hòa, bị bắt giam từ hơn một năm nay mà chưa được mang ra xét xử. Từ khi bị mất việc tại hãng len năm 2007, cô Phạm Thanh Nghiên lên tiếng bênh vực dân oan và bắt đầu viết những bài viết đòi tự do dân chủ cho Việt Nam. Cô bị bắt Tháng Chín năm ngoái sau một thời gian bị tra hỏi và sách nhiễu liên tục.

Thượng Tọa Thích Thiện Minh, 56 tuổi, một nhà sư Phật Giáo ở Bạc Liêu, miền Nam Việt Nam. Ông bị bắt vì phản đối việc đàn áp tôn giáo của nhà cầm quyền. Ông bị kêu án tù 26 năm, và đã từng bị giam tại Xuân Lộc và Xuân Phước, nơi ông đã bị hành hạ và tra tấn dã man. Kể từ khi ra tù, ông chưa bao giờ được cho phép bước chân vào chùa. Cuốn hồi ký của Thượng Tọa Thích Thiện Minh viết vào năm 2007 là tác phẩm hiếm hoi mô tả tỉ mỉ đời sống khốn cùng trong những trại tù ở Việt Nam.

Ông Trần Anh Kim, 61 tuổi, cựu trung tá CSVN, hiện đang chờ ra tòa xét xử cho tội “chống phá nhà nước” vì những bài viết và hoạt động đòi hỏi dân chủ của ông. Cựu Trung Tá Trần Anh Kim nổi tiếng về những bài viết chống lại bất công và tham những tại Việt Nam. Năm 1991 nhà nước Hà Nội bỏ tù vì muốn bịt miệng ông. Ðược thả ra năm 1994, ông lại tiếp tục hoạt động. Năm 2006 ông gia nhập Khối 8406, và trở thành một cây bút bất đồng chính kiến nổi tiếng. Ông bị bắt vào Tháng Bảy, 2009 với tội “vi phạm an ninh quốc gia theo điều 88 Bộ Luật Hình Sự.”

Ông Vi Ðức Hồi, 54 tuổi, là một người thuộc dân tộc thiểu số vùng Bắc Lạng Sơn, và là cựu cán bộ Cộng Sản cao cấp. Ông bị đuổi khỏi đảng và bị quản thúc tại gia vì những bài viết kêu gọi dân chủ cho Việt Nam. Ông Vi Ðức Hồi sinh trưởng trong một gia đình cán bộ cao cấp và nòng cốt. Ông có bằng cấp cao trong ngành chính trị, kinh tế, và luật. Sau khi gia nhập đảng năm 1980, ông được thăng cấp nhanh chóng. Từ năm 2006, ông bắt đầu trở thành nhà văn bất đồng chính kiến, và từ đó bị đuổi việc rồi quản thúc tại gia. Vợ ông cũng bị đuổi ra khỏi đảng vì không chịu lên án ông.

 

Xin xem thông báo của HRW (bằng tiếng Anh): http://www.hrw.org/en/news/2009/10/13/banned-censored-harassed-and-jailed