- Da Màu Magazine - https://damau.org/en -

Trần Mộng Tú Trả Lời Phỏng vấn cho Chuyên đề Truyện chớp /Truyện Thử Nghiệm

Posted By Trần Mộng Tú On In Chuyên đề Flash, truyện thử nghiệm,Phỏng vấn | No Comments

Hiện nay ở Hoa Kỳ, các tác giả kỳ cựu của thể loại truyện chớp là các nhà văn Donald Barthelme, Lydia Davis và Grace Paley (Paley mất năm 2007). ở bên Nga có Ludmilla Petrushaevkaya. Truyện của họ cô đọng và tinh vi như thơ, và thường bắt đầu ở giữa diễn biến –in media res, được coi như những câu đố, trò đùa ngôn ngữ, nói chung là những thử nghiệm nghệ thuật khá điêu luyện. Theo như quan điểm của Hoshi Shinichi và Esaka Yuu, những tác giả kỳ cựu Nhật Bản về thể loại này, thì truyện chớp có vẻ mang nhiều tính chất ngụ ngôn, thương mại hoặc phổ biến, mà ai cũng có thể thực hành sau "40 phút học bí quyết," và thường được tiêu thụ nhanh qua điện thoại di dộng, trong xe điện trên đường vào sở, v.v.

(1) Nếu như vậy thì truyện chớp có giá trị văn chương lâu dài, hay không?

(2) Nên đinh nghĩa yếu tố "thú vị" của truyện cực ngắn như thế nào? "Thú vị" chỉ là "mua vui," hay có thể thử thách và quấy nhiễu, thậm chí "khủng bố" tâm trí của người đọc?

Nhân vật truyện chớp thường chỉ là đôi nét chấm phá nhưng phải gây ấn tượng mạnh để bắt cóc người đọc “nhập” vào mạch truyện.  Ngôn ngữ rất quan trọng trong việc tạo không khí/bối cảnh trong truyện chớp. Diễn biến là điều phải có trong truyện chớp. Diễn biến  có thể là một kết quả/hậu quả nào đó xảy ra cho nhân vật, có thể là sự thay đổi trong cách nhìn  của nhân vật, hoặc sự thay đổi nơi người đọc về nhân vật hoặc tình huống trong truyện.

(3) Ngoài ra, còn những yếu tố nào nữa, theo anh/chị, cần thiết cho một truyện chớp hay?

(4) Yếu tính nổi bật nhất của truyện chớp, tự thân, và trong tương quan với những thể loại khác?

Trả Lời

Trần Mộng Tú trả lời chung cho cả 4 câu hỏi:

Theo tôi “Truyện Chớp” rất đặc biệt. Nó có giá trị lâu dài nếu viết HAY, vì nó ngắn nên dễ nhớ. Người ta có thể kể lại cả câu truyện cho một người khác nghe mà không sợ quên chi tiết. Vì truyện Chớp hay bao giờ cũng có chi tiết chính làm người đọc nhớ mãi.

Thế nào là một truyện Chớp hay?

Khi tôi đọc một truyện Chớp tôi tìm ra cái kết rất liên quan với phần mở đầu, theo tôi, truyện đó hay. Nên thấy truyện cực ngắn, tôi để ý ngay từ hàng chữ của phần mở đầu. Nếu hai phần này không liên quan với nhau, thường chuyện đó làm độc giả thất lạc, không thưởng thức được gì cả.

Truyện Chớp hay còn là truyện làm độc giả phải chăm chú đoán xem tác giả định kể truyện gì. Cái đoán ngạc nhiên và hữu lý làm độc giả đồng cảm nhận với tác giả, là một yếu tố không kém quan trọng.

Văn chương của truyện Chớp cần giản dị nhưng không tẻ nhạt.

Tôi không nghĩ truyện Chớp có thể thực hành sau “40 phút học bí quyết” Nó đòi hỏi một suy nghĩ có chiều sâu để hoàn thành một tác phẩm hay. Và suy nghĩ đó phải đẹp, lóe ra thật nhanh như Chớp.

Nếu tác giả viết một truyện ngắn dưới chuyên đề Chớp mà độc giả không nắm được ý nghĩ của tác giả đẹp và nhanh thì không gọi là “Truyện Chớp” được.

Truyện Chớp đứng riêng một mình một cõi, nhưng đôi khi có thể viết nó như viết một bài thơ.

tmt

Tháng 7/15/2017

Articles by Trần Mộng Tú