Tấm ảnh đăng ngày Thứ Ba 29 tháng Ba, năm 2011 gửi từ văn phòng của Bộ Ngoại Giao Israel-Giao Tế với Công Chúng và Kiều Bào Hải Ngoại là một trang Facebook kêu gọi người Palestine dùng vũ khí nổi dậy chống Israel. Facebook đã cho hạ trang mạng này xuống cùng ngày thứ Ba 29 tháng 3 sau khi nhận được thư phản đối của một nhân vật Israel cao cấp. Trang mạng có tên là “Lực lượng Phản Kháng Thứ Ba của Palestine” có hơn 350,000 thành viên ái mộ trước khi bị hạ xuống. Trang mạng này kêu gọi người Palestine xuống đường sau buổi cầu nguyện ngày thứ Sáu 15 tháng Năm và bắt đầu nổi dậy. “Ngày Khải Hoàn chỉ đến với chúng ta khi người Hồi giáo giết tất cả mọi người Do Thái giáo,” một câu được trích dẫn.

JERUSALEM 29 tháng Ba, 2011, 03:03 pm (Giờ Miền Đông Hoa Kỳ)
Nguồn: Associated Press

Facebook ngày thứ Ba đã rút xuống một trang mạng kêu gọi người Palestine cầm vũ khí chống lại Israel, sau khi nhận lời phản đối của một viên chức Israel cao cấp gửi đến trang mạng rất phổ biến này. Sự kiện này cho thấy rõ là Facebook càng lúc càng hệ lụy đến những xung đột chính trị gay go, đồng thời cố gắng giữ quân bình giữa nỗ lực bảo vệ quyền tự do ngôn luận và phản kháng trước ngôn ngữ khích động sự kỳ thị và thù ghét.

Facebook rút trang mạng có tên là “Lực lượng Phản Kháng Thứ Ba của Palestine” – với hơn 350,000 thành viên khi bị hạ xuống.  Trang mạng này kêu gọi người Palestine cùng xuống đường sau lễ cầu nguyện ngày Thứ Sáu 15 tháng Năm và bắt đầu cuộc nổi dậy. “Ngày Khải Hoàn chỉ đến với chúng ta khi người Hồi giáo giết tất cả mọi người Do Thái giáo,” một câu được trích dẫn.

Facebook cho biết trang “Lực lượng Phản Kháng Thứ Ba của Palestine” ban đầu chỉ kêu gọi một cuộc biểu tình ôn hòa, tuy dùng  chữ “intifada” –  một ngôn từ, theo Facebook, đã từng liên quan đến những cuộc bạo động trong quá khứ.

“Tuy nhiên, sau khi trang mạng này được phổ biến rộng rãi, nhiều ý kiến đóng góp suy thoái dần dần, đưa đến việc trực tiếp kêu gọi bạo động,” Andrew Noyes, Trưởng Ban Điều Hành Thông Tin của Facebook, nhận định. Ông cho biết chính những người thiết kế trang mạng này sau đó cũng kêu gọi bạo động.

“Chúng tôi theo dõi những trang mạng mà người đọc báo cáo với chúng tôi, và một khi những trang này xuống mức bằng cách trực tiếp kêu gọi bạo động hay biểu lộ lòng thù ghét – như trường hợp  hiện xảy ra – chúng tôi đang và sẽ tiếp tục hạ bỏ những trang mạng như vậy.”

Facebook nói thêm rằng thông thường công ty này không hạ bỏ những trang mạng có nội dung phát biểu chống quốc gia, tôn giáo, các lực lượng chính trị, hay ý tưởng.

Với cuộc “Cách Mạng Facebook” góp phần vào việc xóa bỏ các chế độ hà khắc ở Egypt và Tunisia, trang mạng liên kết những mối tương quan xã hội  (social networking site) này nghiễm nhiên trở thành chất xúc tác của thay đổi và dụng cụ chính trị mạnh mẽ. Facebook bỗng dưng bị bắt buộc phải quyết định về nội dung các trang được lên mạng bởi hằng triệu người sử dụng trên thế giới.

James Barron, Giáo sư Luật và chuyên gia về Quyền Tự Do Phát Biểu  (Đệ Nhất Tu Chính Hiến Pháp), nói với cương vị là một công ty của tư nhân, Facebook không phải theo qui luật liên hệ đến quyền tự do phát biểu của Hoa Kỳ mà hiện chỉ các cơ quan, công sở liên hệ đến chính quyền liên bang và tiểu bang phải tuân theo — do đó Facebook có toàn quyền quyết định chính sách của mình.

Tuy vậy, ông Barron không phủ định lập luận cho rằng chính vì các công ty tư nhân như Google và Facebook đang có thế lực mạnh, chúng, như các công sở lớn của Hoa Kỳ, cần phải phục tòng tinh thần của những qui luật liên hệ đến quyền tự do phát biểu đề xướng bởi Đệ Nhất Tu Chính Hiến Pháp.

Trong lá thư gửi đến Mark Zuckerberg, người sáng lập Facebook, Bộ trưởng Israel là Yuli Edelstein đồng ý rằng trang mạng bị hạ xuống bao gồm “những lời khiêu khích điên cuồng” kêu gọi chuyện giết người theo Do Thái giáo và “giải phóng” Jerusalem bằng bạo động.  Bộ trường Edelstein khen ngợi Facebook đã hạ bỏ trang mạng, bảo rằng ông hy vọng hành động này sẽ làm gương cho nhiều người khác hầu sẽ hạn chế những hành động có tính cách gây rối loạn tương tự trong tương lai.

“Tôi yêu cầu ông Zuckerberg không để lằn ranh giữa quyền tự do phát biểu và chuyện khiêu khích bạo động bị dày xéo,” ông nói. “Tôi đón mừng quyết định [của Facebook] mặc dù tôi tin là những trò chơi mèo vờn chuột đang chờ đợi chúng tôi, cùng những phương cách ngoắt nghéo mà kẻ thù của chúng tôi sẽ áp dụng để gia nhập Facebook.”

Trên trang mạng trước khi bị rút xuống có  hình vẽ nắm tay với màu cờ của Palestine và nhiều hình ảnh của trẻ em Palestine bị giết chết. Từ khi trang mạng này bị tháo bỏ, vài trang mạng cùng tên được thiết kế – mỗi trang thu hút chừng vài trăm thành viên “ái mộ”.

Điều lệ quản lý nội dung của Facebook là cấm đăng những tư liệu có nội dung cổ động “thù hận hay bạo động hướng về bất cứ cá nhân hay tập thể ” – bao gồm những lăng mạ về nguồn gốc quốc gia hay khuynh hướng tôn giáo.

Trước đây Facebook đã từng hạ bỏ những trang bị xem là vi phạm qui luật của công ty — từ những người không tin Holocaust là chuyện có thật, đến những nhóm chống đối người đồng tính luyến ái, và ngay cả những người dùng tên giả.

Những người ủng hộ Do Thái Giáo thiết lập một trang mạng đối lập, kêu gọi người sử dụng báo cáo “Lực Lượng Phản Kháng Thứ Ba của Palestine” về nội dung thù ghét của các trang này và đòi hỏi Facebook hạ chúng xuống.

Khởi đầu, Facebook có vẻ miễn cưỡng làm điều này, viện cớ là công ty ủng hộ quyền tự do phát biểu.

Ủy Ban Chống Nhục Mạ (Anti-Defamation League), một tổ chức bênh vực người Do Thái giáo đặt cơ sở ở Hoa Kỳ, đã khen ngợi quyết định của Facebook.

“Bằng cách đi đến quyết định này, Facebook đang chấp nhận một khuôn mẫu căn bản để áp dụng khi đánh giá những trường hợp không tuân hành chế độ phục vụ của công ty, liên quan đến sự khác biệt giữa đốc thúc bạo động và những lời kêu gọi hợp pháp trong việc phát biểu ý kiến và hành động của tập thể, Ủy Ban Chống Nhục Mạ phát biểu.