Thưa quý anh chị:
Nguyễn Bá Chung – WJC
Nguyễn Duy – nhà thơ VN
Phạm Thị Hoài – ban biên tập talawas
Cao Xuân Huy – nhà xuất bản Thời Văn
Trần Văn Thủy – tác giả Nếu Đi Hết Biển
Trương Vũ –
Ban biên tập
Là người chịu trách nhiệm xuất bản cuốn Nếu Đi Hết Biển của đạo diễn Trần Văn Thủy, tôi tự cho là có bổn phận phải lên tiếng về thông báo của talawas, liên quan tới lá thư đính chính của nhà thơ Nguyễn Duy, vì những phát biểu của nhà văn Wayne Karlin, trong bài phỏng vấn của đạo diễn Trần Văn Thủy được đăng tải trong cuốn Nếu Đi Hết Biển.
Trước tiên hết, có hai ấn bản Nếu Đi Hết Biển. Cả hai cùng được in năm 2004 và cùng do tôi chịu trách nhiệm thực hiện. Về nội dung những gì đạo diễn Trần Văn Thủy thực hiện không thay đổi một chút nào. Trong bản in lại lần thứ hai có thêm hai bài không phải do đạo diễn Trần Văn Thủy viết, một là “Thay Lời Tựa cho lần Tái Bản Đầu Tiên” do tôi viết, và một phụ lục là bài viết: Đọc “Nếu Đi Hết Biển” của nhà báo Vũ Ánh. Vì sự thêm vào này khiến cho thứ tự của các trang giữa hai hai ấn bản không được y hệt như nhau, đã khiến cho “Thông Báo” của talawas đưa ra các ý kiến:
“…Về phần mình, khi kiểm tra lại các nguồn thông tin, chúng tôi bắt gặp thêm một dữ kiện đáng lưu ý: Tại trang 163 của cuốn Nếu Đi Hết Biển mà chúng tôi hiện có, trích dẫn trên không hề tồn tại, và cái tên Nguyễn Duy cũng không xuất hiện trong toàn bộ bài phỏng vấn nhà văn Mỹ Wayne Karlin, trong khi – như đã biết – một ấn phẩm khác của cùng tập sách này mà ban biên tập damau.org sử dụng cho cuộc phỏng vấn lại có trích dẫnlời nhà thơ Nguyễn Duy tại trang 163. Sách chỉ ghi tên nhà xuất bản Thời Văn và năm xuất bản 2004, nên chúng tôi không thể xác minh đây là lần in đầu tiên hay bản đã sửa chữa của một lần tái bản nào đó. Sự thiếu thống nhất về văn bản như vậy càng giúp khẳng định rằng rất có thể nhà thơ Nguyễn Duy là nạn nhân của một hay một số sự hiểu nhầm và của hơn một lần hoàn cảnh “tam sao thất bản” ở thời hiện đại
Tôi xin được trả lời ý kiến trong thông báo của talawas: Bài phỏng vấn nhà văn Wayne Karlin được đăng tải trong cả hai ấn bản trên không hề có sự thay đổi nào, giống nhau có thể nói là 100%, kể cả những dấu chấm, phẩy, cách xuống hàng… nên không hề có vụ “tam sao thất bản”, và phát biểu của nhà văn Wayne Karlin về nhà thơ Nguyễn Duy không hề thêm bớt một chữ.
Và nếu đúng như thế thì không thể có việc cái tên Nguyễn Duy không hề xuất hiện trong toàn bộ bài phỏng vấn. Như tôi đã trình bầy ở trên, khi in lại lần thứ hai vì có thêm bài viết thay lời tựa của nhà xuất bản dài bốn trang in ở đầu cuốn sách, nên ở ấn bản in lần đầu (bản Talawas sử dụng), phát biểu của nhà văn Wayne Karlin về nhà thơ Nguyễn Duy nằm ở trang 159. Trong khi bản của damau.org sử dụng (bản in lần thứ hai), đoạn này nằm ở trang 163.
Nếu chỉ so sánh phóng bản trang 163 của bản in lần thứ hai, với trang 163 của lần in đầu, thì chắc chắn không có một chút nào liên hệ tới nhà thơ Nguyễn Duy, kể cả cái tên của nhà thơ Nguyễn Duy cũng không có trong trang 163 của ấn bản in lần đầu.
Là người thực hiện cuốn Nếu Đi Hết Biển, và qua văn bản đã được công bố, tôi hiểu nhà văn Wayne Karlin đã phát biểu về nhà thơ Nguyễn Duy là việc có thật. Nếu như nhà thơ Nguyễn Duy không hề phát biểu: “người Việt hải ngoại không thể đóng góp vào nền văn học Việt Nam được, vì họ đang mất dần sự thuần chất của ngôn ngữ, mất cái tiếng đang được nói và viết ở Việt Nam”, thì việc cải chính là cần thiết, và sẽ phải được cải chính bởi nhà văn Wayne Karlin, người trực tiếp trả lời các câu hỏi của đạo diễn Trần Văn Thủy.
Một mặt khác chúng tôi cũng hy vọng khi phải tiếp cận với những sự việc quá nhậy cảm như sự việc này, ban biên tập talawas nên kiểm tra kỹ lưỡng hơn. Tôi vẫn thường liên lạc với nhà văn Phạm Thị Hoài, và luôn nghĩ talawas là một địa chỉ tốt, nếu không nói là ưu tiên hàng đầu để gửi các sáng tác như “Ngày N+..” và một số bài viết rời của tôi đã được talawas đăng tải trước đây. Phải chi trước khi ra thông báo, ban biên tập talawas gửi cho tôi vài dòng, cùng với lá thư cải chính của nhà thơ Nguyễn Duy, chắc chắn tôi đã trả lời một cách nghiêm chỉnh, và sự việc đã xẩy ra có thể thu gọn trong một phạm vi nhỏ hơn, giữa nhà văn Wayne Karlin và nhà thơ Nguyễn Duy là đủ.
Đoạn cuối của “Thông Báo” về việc này của talawas viết:
“..Cuối cùng, không kém quan trọng, chúng tôi mong các tác giả và độc giả đã hoặc sẽ có bài và ý kiến gửi đến talawas tham gia đề tài “sự thuần chất của ngôn ngữ” nói trên cân nhắc lại các ý kiến của mình, trong trường hợp những ý kiến đó chỉ dựa trên lời phát biểu được gán cho nhà thơ Nguyễn Duy hoặc lấy đó làm cơ sở thảo luận.
Chúng tôi cho rằng với việc đăng lại bài của tác giả Trịnh Thanh Thuỷ, talawas đã liên đới chịu trách nhiệm trong cuộc thảo luận. Trong khi chờ sự lên tiếng của những người có thể giúp xác minh những chi tiết còn chưa sáng tỏ, chúng tôi chân thành xin lỗi nhà thơ Nguyễn Duy về “tai nạn nghề nghiệp” mà ông đã gánh chịu với kiên nhẫn và thiện chí này…”
Đoạn trích dẫn này đã khiến cho vấn đề vốn đã hết sức nhậy cảm, lại gia tăng thêm một cấp độ, vô hình chung khiến cho những người chưa đọc Nếu Đi Hết Biển hiểu lầm, và cho rằng giữa hai ấn bản đã có những sự kiện không minh bạch.
Dẫu sao chăng nữa là người thực hiện cuốn Nếu Đi Hết Biển, chúng tôi cũng có những khiếm khuyết đáng trách, chúng tôi mong quý thân hữu và đạo giả lượng thứ. Thí dụ trong lần in đầu chỉ ghi nhà xuất bản Thời Văn, mà không ghi địa chỉ liên lạc. Tuy nhiên trong ấn bản thứ hai chúng tôi đã sửa lại lỗi lầm này, bằng cách ghi địa chỉ, số điện thoại của người thực hiện, để độc giả tiện liên lạc.
Cũng nhân đây chúng tôi xin được thông báo về sự thay đổi đại chỉ thêm một lần nữa. Trong trường hợp quý vị có những thắc mắc về cuốn sách, tôi xin được trả lời quý vị tại địa chỉ:
Hoàng Khởi Phong
14352 Beach Blvd # 89
Westminster CA 92683
ĐT: 714 – 895 – 6918 714 – 895 – 6918
hay 714 – 697 – 6778 (cell)
Quý vị cũng có thể gửi điện thư tới:
Tôi hy vọng những giải thích của tôi sẽ được quý anh chị chấp nhận. Trong khi chờ đợi sự cải chính nếu cần của nhà văn Wayne Karlin, về những gì ông phát biểu liên quan tới nhà thơ Nguyễn Duy, trong bài phỏng vấn do đạo diễn Trần Văn Thủy thực hiện, xin kính chúc tất cả các anh chị lời chúc tốt đẹp nhất của tôi.