Một người Palestin chụp bức vẽ George Floyd trên tường ở thành phố Gaza. 16/6/2020. Ảnh: Sameh Rahmi.

Tại sao một người chạy trốn hỏa tiễn Israel đang bắn hoặc túm tụm với gia đình bên cạnh căn nhà đổ của láng giềng, bị pháo kích tứ phía, lại cầm điện thoại để thu cảnh kinh hoàng xung quanh họ? (Tôi thường thấy các câu hỏi này trên mạng xã hội, một điều cho thấy hoàn toàn không đếm xỉa gì đến sự đau khổ của người Palestine.)

Tôi viết bài này cho chúng tôi, không phải cho họ.

Chúng tôi nắm chặt điện thoại của mình vì chúng tôi đã học bài học đắt giá rằng ghi lại những gì chúng tôi đang trải qua là rất quan trọng để chắc chắn câu chuyện của chúng tôi vẫn còn đó và đúng là câu chuyện của chúng tôi. Chuyện của chúng tôi, cuộc đấu tranh và nỗi đau của chúng tôi, những hành động tàn bạo đối với chúng tôi hơn bảy thập niên qua đang bị bôi xóa. Nhà báo Israel là Hagar Shezaf cho biết các toán nhân viên Bộ Quốc Phòng Israel đã lấy đi một cách có hệ thống các tài liệu lịch sử trong văn khố Israel [để công chúng không thể tìm đọc], các tài liệu này kể lại việc giết người Palestine, phá hủy làng mạc của họ và trục xuất toàn bộ nhiều cộng đồng Palestine [*]. Đó là một phần trong nỗ lực của Israel nhằm liên tục viết lại lịch sử theo hướng có lợi cho họ. Vì thế, chúng tôi nắm chặt điện thoại của mình và ghi lại.

Chúng tôi ghi lại để phản đối việc mô tả dân tộc chúng tôi thuộc hạng bất xứng, nếu không muốn nói là phi nhân, theo lời của cái gọi là phương tiện truyền thông “khách quan” phương Tây, dù họ gần như không nói được tên chúng tôi và không kể được câu chuyện của chúng tôi. Chúng tôi luôn bị mô tả là bọn khủng bố, một dân tộc bạo động – hay chỉ là các con số, trừu tượng và không hình dáng. Chúng tôi luôn bị yêu cầu phải chứng tỏ tính người của mình trước khi các đài truyền thông có thể cho chúng tôi vài giây trên làn sóng của họ.

Vì thế, chúng tôi ghi lại không vì họ mà vì chúng tôi. Chúng tôi đã bị giới truyền thông tẩy não một cách có hệ thống để phải biện hộ khi đòi công lý. Đòi tự do hay bình đẳng đâu phải là chuyện mơ hồ.

Chúng tôi nắm chặt điện thoại rồi thu hình, ghi lại những giọt nước mắt của chúng tôi, tiếng gào thét của chúng tôi khi mất cha mẹ, chị em gái, anh em trai, con cái, nỗi thống khổ của chúng tôi, nỗ lực giữ mạng sống của chúng tôi, nỗi sợ hãi tê cứng của chúng tôi, nỗi bất lực của chúng tôi khi trấn an con cái lúc nhà mình rung chuyển vì tiếng nổ chết chóc điếc tai của hỏa tiễn F-35 gắn thêm tình yêu của chính phủ Mỹ bắn tới.

Chúng tôi nắm chặt điện thoại rồi thu hình để ghi lại tiếng chúng tôi khốn khổ van nài mẹ mình cố sống dưới đống đổ nát của các căn nhà bị tàn phá, tiếng chúng tôi thổn thức từ biệt người thân yêu bên ngôi mộ của họ, cố tỏ ra vững chãi nhưng không được, vì môi run rẩy và mắt đẫm lệ.

Chúng tôi phải ghi lại lời cầu xin được sống sót của mình, niềm vui của con trẻ khi chúng tìm thấy món đồ chơi của chúng còn nguyên vẹn và con thú cưng của chúng còn sống. Chúng tôi ghi lại chỗ mạnh và chỗ yếu của mình, nỗi thất vọng đối với giới lãnh đạo của chúng tôi, và nỗi phẫn nộ của mình trước sự im lặng của thế giới. Chúng tôi ghi lại khói, máu, nhà sập, vườn ôliu bị đánh phá, và sinh kế bị tước đoạt. Chúng tôi ghi lại mình đã già ra sao và vẫn yêu cuộc sống dù cuộc sống không yêu lại chúng tôi.

Chúng tôi ghi lại cho thế hệ tương lai, để kể với họ rằng đây là những gì đã thực sự xảy ra. Rằng chúng tôi đã đứng đây, đòi quyền của mình, đấu tranh cho nó, và bị tàn sát. Chúng tôi ghi lại không để chứng minh với kẻ khác rằng chúng tôi là người, mà để các thế hệ tương lai nhớ chúng tôi là ai và chúng tôi đã làm gì… để cảnh báo cho họ về mọi nỗ lực nhằm xóa bỏ sự tồn tại của chúng tôi.

Chúng tôi ghi lại lời của chúng tôi kêu gọi nhân loại giúp chấm dứt sự kinh hoàng này, điều mà máy ảnh của chúng tôi không thể ghi hết.

————

[*] Hagar Shezaf, “Burying the Nakba: How Israel Systematically Hides Evidence of 1948 Expulsion of Arabs”, Haaretz, July 5, 2019, https://www.haaretz.com/israel-news/.premium.MAGAZINE-how-israel-systematically-hides-evidendence-of-1948-expulsion-of-arabs-1.7435103?fbclid=IwAR0WvrYUoy-DRE3A7RYK_32SbjK7Ox_OIa9RXoaCTr06-P3KaLn6fVHfnyM.

Asmaa Abu Mezied là chuyên viên phát triển kinh tế và hòa nhập xã hội, làm việc với Oxfam trong các vấn đề về giới tính, phát triển và biến đổi khí hậu trong nông nghiệp. Bà tập trung vào vấn đề chăm sóc người già, vai trò của tổ chức phụ nữ trong kinh tế, trách nhiệm đối với xã hội của khu vực tư nhân, và mối tương quan chính trị, nông nghiệp và môi trường của người Palestine.

On why we still hold onto our phones and keep recording của Asmaa Abu Mezied trích trong Light in Gaza – Writings Born of Fire, nhóm biên tập Jehad Abusalim, Jennifer Bing, Michael Merryman-Lotze, nxb Haymarket Books, Chicago, Illinois, 2022.