Home » Chụp và Chép Email bài này

Một góc Hà Nội

♦ 0 comment ♦ 14.11.2018
clip_image002_thumb.jpg

Tôi đặt chân tới Hà Nội vào một ngày tháng Năm 2018 cho một chuyến viếng thăm Việt Nam từ bắc xuống nam sau 43 năm xa cách.

Bích chương cờ quạt mừng 43 năm thống nhất đất nước không-mấy-ai-quan-tâm-trừ-việc-có-được-ngày-nghỉ-lễ còn giăng đỏ thành phố với người dân vẫn đầu tắt mặt tối lo kiếm ăn từng bữa với vẻ chịu đựng tội nghiệp.

Tôi không khỏi nhớ tới mấy câu thơ của Trần Dần của trên nửa thế kỷ trước:

Tôi bước đi

Không thấy phố

không thấy nhà

Chỉ thấy mưa sa

trên mầu cờ đỏ

Bài thờ “Nhất định thắng” nói lên quyết tâm vượt thắng mọi trở ngại để xây dựng cái gọi là xã hội chủ nghĩa “không gì quý bằng độc lập tự do,” ra đời một năm sau khi đất nước chia cắt. Bài thơ nói lên nỗi cơ cực của người Miền Bắc và chứa đựng mối căm hận Mỹ và Miền Nam đã âm mưu không thi hành một điều khoản của Hiệp định Geneve để tổ chức tổng tuyển cử đặng thống nhất hai miền hai năm sau chia cắt. Dù vậy, cũng chính bài thơ ấy đã đưa thi sĩ và các đồng sự của ông trong nhóm Nhân Văn Giai Phẩm vào đường tù tội kìm kẹp nhiều thập niên sau đó vì đã dám đòi hỏi tự do sáng tác.

Chiếc xe buýt chở khách du lịch có trang bị máy lạnh len lỏi qua những con phố hẹp của khu Phố Cổ đầy người, hàng họ bán bưng, xe hơi, xe gắn máy, mùi khói xe trong bầu khí ẩm và nóng mặc dù mới là buổi sáng. Chiếc xe dềnh dàng ngưng chỗ này, đậu chỗ kia bốc khách đã đặt tour, tổng cộng khoảng 20 người, với phần lớn là du khách đến từ các nước Á châu. Xe ngang nhiên đậu và đi, không cần biết tới những đoàn xe gắn máy lượn ngang dọc như bầy ong, có lẽ vì biết chúng sẽ phải tự ý – và cả rất khéo léo – dạt sang một bên nếu không muốn bị chèn, chẹt.

Chuyến tour thành phố gồm những địa danh phải-xem-cho-biết đối với du khách: Văn Miếu, Chùa Một Cột, Viện Bảo Dân Tộc Học, Chùa Trấn Quốc, Công trường Ba Đình, và, đã hẳn, lăng Hồ Chí Minh, một toà toà nhà to lớn xám xịt có kiến trúc thô kệch của Nga Sô, lạc lõng nhưng cũng không thiếu đe dọa, giữa một thành phố có tiếng là cổ kính mặc dù đang chịu nhiều hoán sửa, thương mại hoá và đang mất đi dần cái duyên dáng văn vật. Vì không có nhiều thì giờ ở Hà Nội, cô bạn đồng hành và tôi quyết định đặt mua cái tour này, bỏ ra có một ngày nhưng viếng được nhiều nơi, để dành các ngày còn lại cho những thăm viếng khác.

Sau khi thăm Văn Miếu ra, trên đường tới một nhà hàng trong Phố Cổ để dự bữa ăn trưa, khi xe chuẩn bị quẹo trái, mắt tôi chợt để ý tới một tấm bảng có nền xanh nước biển, dựng chênh vênh trên cao choáng cả mặt tiền tầng lầu trên cùng của một căn phố bốn tầng tại góc một ngã ba đường.

Tấm bảng không quảng cáo một món đồ hay một công ty, cửa tiệm hay nhà hàng nào, như hầu hết các tấm bảng lớn nhỏ khắp nơi trong và ngoài thành phố. Cũng không mang một trong những khẩu hiệu chào mừng thống nhất hay ca ngợi các thành tích của Đảng Cộng sản, chính quyền hay khu phố văn hoá nào. Mà chỉ lặng lẽ, rất đơn sơ trong những chữ viết thường không hoa:

“Một ngôi nhà không có sách giống như một cơ thể không có tâm hồn,” với hai chữ “sách” và “tâm hồn” bọc quanh hình một khung sách, in trội bằng mầu trắng trên nền mầu đậm. Ở cuối bảng là vài tên có lẽ là của những nhà bảo trợ dựng bảng.

Vội vàng, tôi đưa chiếc Panasonic nhắm-và-bấm lên, zoom in chụp một cái cận cảnh, xong zoom ra lấy thêm một cái toàn cảnh, như một thói quen để ghi lại không gian của bức ảnh đầu.



clip_image002 clip_image004

Một góc Hà Nội. Ảnh Trùng Dương, 6 tháng Năm, 2018.



Chia sẻ với các bạn ở Mỹ, tôi nhận được vài phản hồi thú vị.

Một chị bạn đã 80 tuổi song còn sinh hoạt trong ngành truyền thông ở Quận Cam, Nam Cali, viết: “Không phải chỉ nội dung tấm bảng mà công trình dựng tấm bảng to như thế, vừa cheo leo, vừa không dính dấp gì đến cửa hàng bán chè bên dưới làm mình suy nghĩ và thấy mừng thầm. Trong một lần về qua Hà Nội, mình có đề cập đến cái HỒN Hà Nội, không rõ nét là thế nào nhưng nó bàng bạc, chỉ cảm nhận được thôi! Ôi! Hà Nội của cha mẹ tôi, cũng thanh lịch đấy chứ!”

Trong khi đó, một anh bạn trẻ, vốn là một nhà dịch thuật sâu sắc và chuẩn xác, nên có cái nhìn chú trọng vào sự chính xác của câu nói cô đọng này: “Cái câu ‘Một ngôi nhà không có sách…’ thật ra nguyên văn là ‘A room without books is like a body without a soul’ của Marcus Tullius Cicero, chính trị gia La Mã sinh sống cùng thời với Cesar. VN ta hay lập lờ đánh lận con đen, không ghi tên người nói bên dưới…”

Với tôi, sự xuất hiện bất ngờ của tấm bảng “sách & tâm hồn” đã đem đến cho tôi một cảm giác tươi mát giữa một Hà Nội đầy quảng cáo và khẩu hiệu.

— Trùng Dương

Articles by Trùng Dương

Comments


Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

@2006-2025 damau.org ♦ Da Màu Magazine
Tạp Chí Văn Chương Da Màu
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)