Lịch Sử Của Nhiếp Ảnh
“Queer, không phải là về vấn đề quan hệ tình dục với ai—đó chỉ là một khía cạnh của nó—mà còn là về cái tôi luôn mâu thuẫn với mọi thứ …
(Da Màu thực hiện qua điện thư, từ 11/7/2025 đến 21/7/2025)
Da Màu (DM): Theo dõi trang mạng Văn Việt1, chúng tôi được biết Văn Việt mở mục “Văn học Hải ngoại sau 1975” từ đầu …
Có hai kiểu viết văn, 1: viết bằng vốn sống, lấy kinh nghiệm, sự trải đời làm căn cơ, viết thuần theo lối hiện thực, 2: viết bằng thiêm bẩm, cách tạo hình, đặt chữ rất lạ và mới, mang dấu ấn độc nhất đọc cái biết ngay. Nhưng kiểu viết nào thì cũng cần phải khổ luyện, học, đọc và viết nhiều, tiếp cận càng nhiều nguồn văn hóa đa tầng càng mở rộng thêm thế giới quan. Tuy nhiên, vẫn cần cảnh giác, tránh việc bị bội thực, trở thành tín đồ của người khác.
Tinh thần hòa giải đã khởi từ Mai Thảo, lứa đầu đàn của Văn học miền Nam cũng là thế hệ đầu tiên của văn học Hải Ngoại. Rồi đến khi Khánh Trường xây dựng tờ Hợp Lưu thì đó là sự thừa kế, lập chí cho việc hòa hợp dân tộc thông qua văn nghệ, đấy là điều những người trong nước phải học hỏi. Bảo duy trì danh xưng là hành động chính trị là lối nói áp đặt mang tính chia rẽ cộng đồng, nếu thay thế Văn Học Hải Ngoại thành Văn Học Việt ở nước ngoài thì danh xưng Tự Lực Văn Đoàn, Nhân Văn Giai Phẩm cũng phải đổi thành văn học Việt trong nước, một ý tưởng tức cười.
Tôi nhẩn nha đọc Thuyền giữa lúc ở nước Mỹ đang diễn ra cảnh chính quyền Donald Trump thi hành một cách quy mô, mạnh bạo và tàn nhẫn chiến dịch trục xuất “di dân bất hợp pháp” trên toàn nước Mỹ. Di dân nào mà chẳng là bất hợp pháp!
“Nếu tôi biết văn khố nào có tài liệu mật, tôi có quyền nói cảnh sát tới đó tịch thu tài liệu. Tôi cũng có thể nhờ tòa án. Tôi không cần nhân viên văn khố cho phép. Nếu có tài liệu mật, tôi có thẩm quyền hành động. Này, có chính sách đấy. Tài liệu bị niêm phong đâu phải vô cớ. Dù vậy, tôi không nói với chị là mọi thứ bị niêm phong đều có 100% lý do chính đáng [để bị niêm phong].”
V-2 Về hình thức trình bày, cụ thể là lời văn giải nghĩa
Đọc cuốn sách đang có trên tay, ta thấm thía công phu của hai tác giả bỏ vào ròng rã 12 năm. Nhiều …
Hãy để nước Mỹ lại là nước Mỹ.
Hãy để nó là ước mơ như trước kia.
Hãy để nó là kẻ mở đường trên cánh đồng
Đang tìm một quê hương để anh ta sống tự do.
VỀ VĂN HỌC HẢI NGOẠI
Da Màu: Theo anh, có phải biến cố 30/4/1975 là nguyên nhân phát sinh ra Văn Học Hải Ngoại? Nếu có thể, mong anh nêu lên vài đặc tính của Văn …
Tôi viết thử một truyện-ngắn-độc-nhất-như-thế-này; rồi thôi, không viết vậy nữa. Truyện này hoàn tất sau khi bỏ đi 62 chữ là tính từ, trạng từ, túc từ (so với bản thảo).
Phải nói, để lọt được vào “phong khí” của Đặng Thơ Thơ không phải dễ, nếu kể lại rành mạch nó với tính cách học thuật thì không đúng hẳn, bởi cái hồn tinh túy, kỳ ảo của ẩn dụ có thể bạn sẽ bỏ qua, như tôi trong lần đọc đầu tiên, chỉ cảm nhận được hiện thực ấy trên một bề phẳng. Hơn nữa, nếu chỉ nghiêng về học thuật, bạn sẽ bối rối bởi cách Đặng Thơ Thơ phá vỡ những cảm nhận thông thường của suy tưởng và hành văn.
IV.
Trên phương diện cung cấp mục từ, còn một đóng góp nữa của Từ điển Việt ngữ phổ thông cũng rất nên nghĩ: các ông đã bảo lưu được nhiều từ cổ và phương ngữ …
Nhiều tác giả khi viết về Gia Định Báo, thường đề cao tên tuổi những người Việt, như Trương Vĩnh Ký, Tôn Thọ Tường, Trương Minh Ký, và gán cho họ những vai trò không có trong tờ báo này, và cho Gia Định Báo một tầm quan trọng về biên khảo, học thuật; thậm chí mục từ Gia Định Báo của Wikipédia tiếng Việt ngày nay, ghi rằng: Gia Định Báo do Trương Vĩnh Ký và Ernest Potteaux sáng lập, Huỳnh Tịnh Của làm Tổng biên tập, là hoàn toàn sai.
“Thưa anh thủ trưởng, xin anh trả lời cho chúng tôi biết, phải chăng có chuyện lầm lẫn về vấn đề thời gian? Ủy ban quân quản đã ra thông cáo nói rằng chúng tôi chỉ phải đi học tập mười ngày mà giờ này đã là tuần lễ thứ tư…” Tên thủ trưởng nở nụ cười khó hiểu, nửa trông nham hiểm, nửa như cười thương hại bọn tù nhân ngây thơ.
Cuốn sách gồm 1274 trang, khổ 16x24cm, bìa cứng, giấy đẹp, tôi nhận được đã gần một tháng(2) nhưng đến nay mới đọc xong, dù chỉ là đọc lướt các vần từ C đến Y và …
Cái gì khiến tôi say sưa viết như thế? Hỏi viết cho ai? Viết cho tôi. Viết làm gì? Chẳng biết để làm gì, muốn viết thì viết, không viết thì cứ ấm ách nên viết để giải tỏa, thế thôi.
Ngay từ lúc chưa biết huyền thoại George Washington chặt cây cherry là truyện bịa, người dân Mỹ đã coi sự thành thật là đức tính quan trọng hàng đầu của vị nguyên thủ quốc gia. Rồi 250 năm sau, người dân Mỹ đưa vào Nhà Trắng một nguyên thủ quốc gia nổi tiếng nói dối, và không bao giờ chịu nhận lỗi. Cử tri Mỹ đã thay đổi, bị lừa, hay họ đã không nhìn ra sự thật?
Chúng ta đặt bàn tay của người thế tục
lên sắt, lên gió lên đá lên bờ đại dương
Chúng ta nghe tàn rụi nghe lửa chuyển động
Xem hết 10 cuốn phim người ta thấy đạo diễn phim Ken Burns (có tin cho rằng thuộc nhóm phản chiến), và Lynn Novick (có tin thuộc nhóm cánh tả truyền thông Mỹ) đã nghiêng về các phong trào phản chiến. Bộ phim đã cho người xem thấy tương đối trung thực, đầy đủ “điều gì đã xảy ra” ở VN; nhưng chỉ liên quan đến người Mỹ và đối phương của họ (CSVN).
Phim đã “không kể câu chuyện từ nhiều phía” mà chủ yếu từ 2 phía Mỹ và CSVN; còn VNCH- một trong 2 phía chính yếu trong cuộc chiến, chỉ được được nhắc đến rất ít ỏi.
Để đúng với cái tên “The Việtnam War” (Chiến tranh Việt Nam ), bộ phim bắt buộc phải nêu những điểm này:
Trong bản dự thảo hiệp định, TT Nixon đã nhượng bộ CSVN, cho quân CSBV được ở lại miền Nam, điều mà TT. Thiệu phản đối quyết liệt. Để làm yên lòng TT Thiệu, TT. Nixon đã viết một lá thư tay gởi TT. Thiệu cam kết sẽ can thiệp nếu CSVN tấn công VNCH, vi phạm thỏa thuận.
Nhưng khi CSBV tấn công đánh chiếm Phước Long, Hoa Kỳ đã không phản ứng. Bộ phim cho thấy, TT Nixon đã từ chức vì vụ Watergate (ngày 8-8-1974) trước khi quân CS vi phạm nghiêm trọng hiệp định Paris tấn công chiếm Phước Long (ngày 7-1-1975) khiến ông không còn cơ hội thực hiện 2 điều cam kết còn lại trước dân Mỹ, đặc biệt lời cam kết với TT Thiệu. Thật ra, như tài liệu mật được công bố sau này, khi gặp lãnh đạo Trung Quốc và Liên Xô TT Nixon bày tỏ rằng ông chấp nhận VNCH sẽ sụp đổ sau khi bản hiệp định được ký. Ông đã lừa dối cả dân chúng Mỹ và TT Thiệu.
Ba tôi bảo rằng, có những đại dương mang theo linh hồn người vượt biển. Nơi mà ba gọi bằng cái tên thật lạ: “miền lặng thầm của tự do.”
Tôi không hiểu lắm hồi còn …
LTS: Bài điểm phim The Vietnam War công phu của Thiên Lang, một bút danh khác của nhà văn Thu Phong, được trình bày rất chi tiết với các dẫn chứng chính xác, theo dàn …
Những người yêu thương đứng bên đường
Chờ chúng ta với bó sen hồng
Hát cho chúng ta nghe. Bố thí cho chúng ta
Những người ghét bỏ chúng ta
Chờ chúng ta trong bóng tối
Tất cả đều tham gia trò chơi của nghiệp
tôi mơ chiếc khăn rơi khỏi vai em
không để lộ gì
ngoài khoảng im
mà tôi không biết đặt tay vào đâu
Tôi lên máy bay ngồi yên, chuẩn bị tinh thần chờ những cơn đau hành hạ, nhất là đau lưng. Nhưng tinh thần có hạn, cái đau toàn thắng.
Madame Roulin with her Baby- 1888- Van Gogh
Khi một đứa trẻ khóc, có một điều gì đang xảy ra. Đói, khát, bệnh tật, giận dữ, đau, một điều gì trẻ con không diễn tả được. …
“Có một nơi trên trái đất ở đó người ta không chết, họ chỉ biến mất.
(…)
Ý nghĩa của sự ra đi?Biến mất khỏi một đời sống. Tức là chết?Không. Từ chối nó.”
Làm sao để thoát …
Xác Hoàng cháy đen, tìm thấy, kẹt trong chiếc xe nổ tung, cháy rụi. Đáng lẽ nhà quàn sẽ không trưng bày trong hòm mở nắp, nhưng di chúc của anh, đã viết sẵn, muốn …
Những cố gắng thất bại
Không biến thành hư vô
Ánh độ là một thất bại
Dòng sông, cuộc hòa giải, cuộc chiến tranh
Bình Luận mới