{"id":99966,"date":"2024-05-10T09:08:00","date_gmt":"2024-05-10T09:08:00","guid":{"rendered":"https:\/\/damau.org\/?p=99966"},"modified":"2024-05-13T22:25:21","modified_gmt":"2024-05-13T22:25:21","slug":"tu-mot-gc-california-nh-van-kim-dich-gia-mac-do-mot-doi-nguoc-gi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/damau.org\/en\/99966\/tu-mot-gc-california-nh-van-kim-dich-gia-mac-do-mot-doi-nguoc-gi","title":{"rendered":"T\u1eeb m\u1ed9t g&oacute;c California: Nh&agrave; v\u0103n ki&ecirc;m d\u1ecbch gi\u1ea3 M\u1eb7c \u0110\u1ed7, m\u1ed9t \u0111\u1eddi ng\u01b0\u1ee3c gi&oacute;"},"content":{"rendered":"<p align=\"right\"><em>Su\u1ed1t \u0111\u1eddi \u0111i ng\u01b0\u1ee3c gi\u00f3<br \/>Ng\u01b0\u1ee3c kh\u1ecfe b\u01b0\u1edbc l\u1ea1i th\u00eam m\u00e1t m\u00ecnh<br \/>D\u00f2ng \u0111\u1eddi xu\u00f4i quanh co<br \/><\/em><strong>&#8211; M\u1eb7c \u0110\u1ed7<\/strong><\/p>\n<p align=\"right\"><strong><br \/><\/strong><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/clip_image002-2.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"311\" height=\"304\" title=\"clip_image002\" style=\"border: 0px currentcolor; border-image: none; margin-right: auto; margin-left: auto; float: none; display: block; background-image: none;\" alt=\"clip_image002\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/clip_image002_thumb-2.jpg\" border=\"0\"><\/a><\/p>\n<p align=\"center\">M\u00e1y \u0111\u00e1nh ch\u1eef Vi\u1ec7t c\u1ee7a nh\u00e0 v\u0103n ki\u00eam d\u1ecbch gi\u1ea3 M\u1eb7c \u0110\u1ed7<br \/>(\u201c<i>Ph\u1ea7n l\u1edbn t\u00e2m t\u01b0 c\u1ee7a t\u00f4i g\u1eedi xu\u1ed1ng gi\u1ea5y trong th\u1eddi t\u1ecb n\u1ea1n \u0111\u00e3 qua m\u00e1y n\u00e0y\u201d<\/i>(<i>22 n\u0103m \u0111\u1ea7u<\/i>)<\/p>\n<p><b><\/b><\/p>\n<p>Li\u1ec7u nh\u00e0 v\u0103n di d\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 s\u00e1ng t\u00e1c n\u01a1i \u0111\u1ea5t m\u1edbi nh\u01b0 khi c\u00f2n t\u1ea1i \u0111\u1ea5t c\u0169? Nh\u1ea5t l\u00e0 khi l\u00e0m l\u1ea1i t\u1eeb \u0111\u1ea7u khi tu\u1ed5i kh\u00f4ng c\u00f2n xanh, h\u1ed3n n\u1eb7ng m\u1ecfi m\u00ea t\u1eeb c\u01a1n gi\u00f4ng chi\u1ebfn tranh? N\u1ed7i lo s\u1ee3 c\u1ee7a Tr\u1ecbnh C\u00f4ng S\u01a1n c\u00f3 l\u00fd do:<\/p>\n<blockquote>\n<p>-C\u00e1i c\u00e2y n\u00f3 m\u1edbi m\u1ecdc l\u00ean nh\u01b0 nh\u01b0 1 c\u00e1i c\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ed3ng tr\u00ean c\u00e1i \u0111\u1ea5t, anh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m, ng\u01b0\u1eddi s\u00e1ng t\u00e1c th\u00ec ph\u1ea3i c\u00f3 c\u00e1i \u0111\u1ea5t Vi\u1ec7t Nam n\u00e0y n\u00f3 m\u1edbi m\u1ecdc l\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c (\u2026) 1 ng\u00e0y n\u00e0o, anh b\u1ecf Vi\u1ec7t Nam \u0111i, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 anh b\u1ecf nh\u1eefng k\u1ef7 ni\u1ec7m c\u1ee7a anh \u1edf tr\u00ean t\u1ea5t c\u1ea3 cu\u1ed9c s\u1ed1ng \u1edf \u0111\u00e2y. Th\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 \u1edf Vi\u1ec7t Nam, ra kh\u1ecfi Vi\u1ec7t Nam, \u0111i \u0111\u1ebfn 1 n\u01a1i kh\u00e1c th\u00ec gi\u1eefa anh v\u00e0 c\u00e1i thi\u00ean nhi\u00ean \u1edf \u0111\u1ea5y v\u1edbi nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi \u1edf \u0111\u1ea5y kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ef7 ni\u1ec7m n\u00e0o c\u1ea3; v\u00e0 n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u1eefng k\u1ef7 ni\u1ec7m \u0111\u1ea5y th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 c\u1ea3m h\u1ee9ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 vi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i g\u00ec h\u1ebft c\u1ea3 kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0m g\u00ec c\u1ea3; b\u1edfi v\u00ec \u0111ang \u1edf trong m\u1ed9t ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u00e0y qua m\u1ed9t ch\u1ebf \u0111\u1ed9 kh\u00e1c c\u00e1ch suy ngh\u0129 c\u00e1i ho\u00e0n c\u1ea3nh x\u00e3 h\u1ed9i n\u00f3 kh\u00e1c n\u00ean c\u00e1ch suy ngh\u0129 n\u00f3 kh\u00e1c, cho n\u00ean l\u00e0m vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c\u2026 [<i>Ph\u1ecfng V\u1ea5n Nh\u1ea1c S\u0129 Tr\u1ecbnh C\u00f4ng S\u01a1n &amp; T\u00e2m H\u1ed3n Ng\u01b0\u1eddi Ngh\u1ec7 S\u0129 T\u00e0i Hoa<\/i>, do KTS L\u00ea Qu\u1ed1c Phi \u0111\u0103ng tr\u00ean k\u00eanh YouTube <u><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=Ze49aO6M5Ro\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=Ze49aO6M5Ro<\/a> <\/u> Ph\u00fat 15:38]<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Tuy th\u1ebf, l\u00fd do c\u1ee7a \u00f4ng kh\u00f4ng x\u00e1c \u0111\u00e1ng \u1edf tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0y v\u00ec T\u1ef1 Do l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n nguy\u00ean \u1ee7y c\u1ee7a Ngh\u1ec7 Thu\u1eadt. R\u1ea5t kh\u00f3 s\u00e1ng t\u00e1c khi kh\u00f4ng c\u00f3 T\u1ef1 Do; ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ea3n xu\u1ea5t lo\u1ea1i tuy\u00ean truy\u1ec1n nh\u01b0 c\u00e1c b\u00e0i h\u00e1t v\u1ec1 n\u00f4ng tr\u01b0\u1eddng, c\u00f4ng tr\u01b0\u1eddng ho\u1eb7c \u201cem ra \u0111i n\u01a1i n\u00e0y v\u1eabn th\u1ebf\u201d. <\/p>\n<p>Nh\u00e0 v\u0103n ki\u00eam d\u1ecbch gi\u1ea3 M\u1eb7c \u0110\u1ed7, thu\u1ed9c gi\u1edbi c\u1ea7m b\u00fat di t\u1ea3n kh\u1ecfi Mi\u1ec1n Nam t\u1eeb 1975, v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c s\u00e1ng t\u00e1c t\u1ea1i Hoa K\u1ef3, nh\u01b0ng cu\u1ed9c \u0111\u1eddi s\u00e1ng t\u00e1c v\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u0103n ngh\u1ec7 c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u00e3 l\u00f9i d\u1ea7n v\u00e0o qu\u00e1 kh\u1ee9 n\u00ean c\u1ea7n c\u00f3 nh\u1eefng nghi\u00ean c\u1ee9u m\u1edbi \u0111\u1ec3 danh m\u1ee5c s\u00e1ng t\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 h\u01a1n. Tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u1ee7a \u00f4ng kh\u00f4ng l\u00e0 duy nh\u1ea5t. Danh s\u00e1ch v\u0103n ngh\u1ec7 s\u0129 Mi\u1ec1n Nam t\u1ef5 n\u1ea1n c\u1ea7n m\u1ed9t danh m\u1ee5c s\u1ebd d\u00e0i: Mai Th\u1ea3o, Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n, Duy Thanh, T\u00f4 Th\u00f9y Y\u00ean, Vi\u00ean Linh\u2026\u1ede tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p M\u1eb7c \u0110\u1ed7, ti\u1ec3u s\u1eed v\u0103n ngh\u1ec7 c\u1ee7a \u00f4ng c\u00f2n b\u1ecb v\u00e0i sai s\u00f3t t\u1eeb ngay ch\u00ednh m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 nh\u1eadn quen bi\u1ebft qua m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng. S\u1ef1 sai s\u00f3t \u1ea5y c\u00e0ng ph\u00f3ng xa h\u01a1n khi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed5 bi\u1ebfn r\u1ed9ng r\u00e3i b\u1eb1ng ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n truy\u1ec1n th\u00f4ng ng\u00e0y nay. T\u00f4i mu\u1ed1n n\u00f3i t\u1edbi nh\u00e0 v\u0103n Ng\u00f4 Th\u1ebf Vinh. <\/p>\n<p>N\u0103m 2015, ch\u1ec9 3 th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc khi \u00f4ng qua \u0111\u1eddi (ng\u00e0y 20. 9. 2015), nh\u00e0 v\u0103n Ng\u00f4 Th\u1ebf Vinh nh\u1eadn x\u00e9t r\u1eb1ng M\u1eb7c \u0110\u1ed7 \u201cg\u1ea7n nh\u01b0 d\u1ee9t kho\u00e1t kh\u00f4ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n hay c\u00f3 tham d\u1ef1 n\u00e0o trong sinh ho\u1ea1t c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng \u1edf h\u1ea3i ngo\u1ea1i\u201d v\u00e0 \u201cc\u00f3 vi\u1ebft nh\u01b0ng ph\u1ea3i n\u00f3i l\u00e0 r\u1ea5t \u00edt\u201d. Tr\u01b0\u1edbc Ng\u00f4 Th\u1ebf Vinh, nh\u00e0 v\u0103n Mai Th\u1ea3o \u0111\u00e3 d\u00e1n nh\u00e3n hi\u1ec7u \u201cquy \u1ea9n\u201d cho M\u1eb7c \u0110\u1ed7 m\u00e0 Ng\u00f4 Th\u1ebf Vinh s\u1ebd nh\u1eafc \u0111\u1ebfn trong b\u00e0i nh\u01b0 th\u00eam m\u1ed9t ch\u1ee9ng c\u1edb:<\/p>\n<blockquote>\n<p>&#8211; M\u1eb7c \u0110\u1ed7 nh\u00e0 v\u0103n, nh\u00e0 b\u00e1o, d\u1ecbch gi\u1ea3 l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng t\u00ean tu\u1ed5i c\u1ee7a v\u0103n h\u1ecdc Mi\u1ec1n Nam tr\u01b0\u1edbc 1975. Sau 1975, sang M\u1ef9 t\u1ef5 n\u1ea1n \u1edf c\u00e1i tu\u1ed5i 58 c\u00f2n tr\u00e0n \u0111\u1ea7y s\u1ee9c s\u00e1ng t\u1ea1o nh\u01b0ng anh \u0111\u00e3 ch\u1ecdn m\u1ed9t cu\u1ed9c s\u1ed1ng quy \u1ea9n, ch\u1eef c\u1ee7a Mai Th\u1ea3o. <a name=\"_Hlk165286527\">M\u1eb7c \u0110\u1ed7 g\u1ea7n nh\u01b0 d\u1ee9t kho\u00e1t kh\u00f4ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n hay c\u00f3 tham d\u1ef1 n\u00e0o trong sinh ho\u1ea1t c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng \u1edf h\u1ea3i ngo\u1ea1i <\/a>\u2014 [bi\u1ec3n ngo\u00e0i, ch\u1eef c\u1ee7a M\u1eb7c \u0110\u1ed7], th\u00e1i \u0111\u1ed9 ch\u1ecdn l\u1ef1a \u0111\u00f3 khi\u1ebfn t\u00ean tu\u1ed5i anh h\u1ea7u nh\u01b0 r\u01a1i v\u00e0o qu\u00ean l\u00e3ng.<\/p>\n<p>TI\u1ec2U S\u1eec M\u1eb6C \u0110\u1ed6 (\u2026) T\u00ean \u0110\u1ed7 Quang B\u00ecnh, sinh n\u0103m 1917 t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i trong m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh Nho h\u1ecdc nh\u01b0ng h\u1ea5p th\u1ee5 m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n ho\u00e1 T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng. <a name=\"_Hlk165368673\">H\u1ecdc Lu\u1eadt nh\u01b0ng kh\u00f4ng h\u00e0nh ngh\u1ec1 v\u00e0 ch\u1ecdn vi\u1ebft v\u0103n. <\/a>T\u00ean M\u1eb7c \u0110\u1ed7 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e2n ph\u1ee5 \u0111\u1eb7t cho, <a name=\"_Hlk165286369\">c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi h\u1ecd \u0110\u1ed7 tr\u1ea7m l\u1eb7ng<\/a>\u2026<\/p>\n<p>NH\u01af M\u1ed8T GI\u00c3 T\u1eea (\u2026) <a name=\"_Hlk165287514\">N\u00f3i r\u1eb1ng nh\u00e0 v\u0103n M\u1eb7c \u0110\u1ed7 ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng vi\u1ebft g\u00ec khi ra h\u1ea3i ngo\u1ea1i th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u00fang. <\/a><a name=\"_Hlk165286607\">Anh c\u00f3 vi\u1ebft nh\u01b0ng ph\u1ea3i n\u00f3i l\u00e0 r\u1ea5t \u00edt<\/a>\u2026 [Ng\u00f4 Th\u1ebf Vinh, \u201cCon \u0111\u01b0\u1eddng M\u1eb7c \u0110\u1ed7 t\u1eeb H\u00e0 N\u1ed9i S\u00e0i G\u00f2n t\u1edbi Tr\u01b0a tr\u00ean \u0111\u1ea3o san h\u00f4\u201d, Di\u1ec5n \u0111\u00e0n Da M\u00e0u, ng\u00e0y 22.5.2015, <u><a href=\"https:\/\/damau.org\/37330\/con-duong-mac-do-tu-ha-noi-sai-gon-toi-trua-tren-dao-san-ho\">https:\/\/damau.org\/37330\/con-duong-mac-do-tu-ha-noi-sai-gon-toi-trua-tren-dao-san-ho<\/a> <\/u> ]<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft v\u00e0 gi\u1ea3n d\u1ecb h\u01a1n h\u1ebft: C\u00f3 ph\u1ea3i \u201cT\u00ean M\u1eb7c \u0110\u1ed7 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e2n ph\u1ee5 \u0111\u1eb7t cho\u2026\u201d nh\u01b0 Ng\u00f4 Th\u1ebf Vinh th\u00f4ng b\u00e1o cho \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng? \u201cM\u1eb7c \u0110\u1ed7\u201d l\u00e0 \u201cb\u00fat hi\u1ec7u\u201d kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u201ct\u00ean\u201d v\u00ec t\u00ean \u00f4ng l\u00e0 \u0110\u1ed7 Quang B\u00ecnh. Sau n\u1eefa, b\u00fat hi\u1ec7u M\u1eb7c \u0110\u1ed7 kh\u00f4ng do \u201cth\u00e2n ph\u1ee5\u201d m\u00e0 do m\u1ed9t v\u1ecb s\u01b0 l\u00e1nh n\u1ea1n ch\u00ednh tr\u1ecb \u0111\u1eb7t cho \u00f4ng. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u1ef1c k\u1ef3 quan tr\u1ecdng v\u00ec ph\u1ea3n \u1ea3nh tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u00e0o phong c\u00e1ch vi\u1ebft-v\u00e0-s\u1ed1ng c\u1ee7a M\u1eb7c \u0110\u1ed7. V\u00e0o n\u0103m 2004, ngh\u0129a l\u00e0 10 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc khi c\u00f3 b\u00e0i th\u01b0\u1ee3ng d\u1eabn c\u1ee7a Ng\u00f4 Th\u1ebf Vinh (2014), M\u1eb7c \u0110\u1ed7 \u0111\u00e3 \u0111\u1ec1 c\u1eadp t\u1edbi ng\u01b0\u1eddi \u201cTh\u00e0y\u201d qua cu\u1ed9c ph\u1ecfng v\u1ea5n c\u1ee7a t\u00f4i r\u1ed3i sau n\u00e0y, th\u00eam chi ti\u1ebft qua 2 b\u00e0i vi\u1ebft kh\u00e1c. Nh\u1edd \u0111\u00f3, ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft d\u00f9 B\u1eafc-Nam chia c\u1eaft, ng\u01b0\u1eddi Th\u00e0y, v\u1ed1n l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 s\u01b0 tham gia nh\u00f3m Duy D\u00e2n, v\u1eabn c\u00f3 tin t\u1ee9c c\u1ee7a M\u1eb7c \u0110\u1ed7-nh\u00e0 v\u0103n. Ch\u1eef \u201cTh\u00e0y\u201d xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u00f4ng khai khi t\u00f4i ph\u1ecfng v\u1ea5n M\u1eb7c \u0110\u1ed7 v\u00e0o n\u0103m 2004. <\/p>\n<p>\u00d4ng gi\u1ea3i th\u00edch b\u00fat hi\u1ec7u c\u1ee7a do \u201cTh\u00e0y\u201d \u0111\u1eb7t cho, h\u00e0m \u00fd \u201ch\u1ecd \u0110\u1ed7 tr\u1ea7m l\u1eb7ng, khi\u00eam cung\u201d:<\/p>\n<blockquote>\n<p>&#8211; T\u00e0 C\u00fac \u01a1i, t\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c Th\u00e0y \u0111\u1eb7t cho b\u00fat hi\u1ec7u M\u1eb7c \u0110\u1ed7 (h\u1ecd \u0110\u1ed7 tr\u1ea7m l\u1eb7ng, khi\u00eam cung) t\u00f4i r\u1ea5t ch\u1ecbu v\u00e0 c\u1ed1 gi\u1eef m\u00e3i nh\u01b0 v\u1eady. [M\u1eb7c \u0110\u1ed7 tr\u1ea3 l\u1eddi Nguy\u1ec5n T\u00e0 C\u00fac, <i>Kh\u1edfi H\u00e0nh<\/i> s\u1ed1 98, trang 14, Th\u00e1ng 12.2004-\u0110\u0103ng l\u1ea1i tr\u00ean Di\u1ec5n \u0111\u00e0n Da M\u00e0u ng\u00e0y 23.5.2014,&nbsp; <a href=\"https:\/\/damau.org\/32050\/van-hoc-mien-nam-to-tu-do-nhom-quan-diem-va-van-hoc-hai-ngoai\">https:\/\/damau.org\/32050\/van-hoc-mien-nam-to-tu-do-nhom-quan-diem-va-van-hoc-hai-ngoai<\/a>]<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>B\u1edfi th\u1ebf, t\u00f4i r\u1ea5t hi\u1ebfu k\u1ef3, mu\u1ed1n bi\u1ebft Ng\u00f4 Th\u1ebf Vinh\u2026nh\u1eb7t \u0111\u01b0\u1ee3c tin t\u1ee9c \u201cdo th\u00e2n ph\u1ee5 \u0111\u1eb7t cho\u201d v\u00e0 c\u1ea3 tin t\u1ee9c \u201ch\u1ecd \u0110\u1ed7 tr\u1ea7m l\u1eb7ng\u201d \u1edf \u0111\u00e2u, nh\u01b0ng ch\u1eafc ch\u1eafn \u201cTh\u00e0y\u201d \u1edf \u0111\u00e2y kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201cth\u00e2n ph\u1ee5\u201d nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi B\u1eafc v\u1eabn d\u00f9ng, khi\u1ebfn Ng\u00f4 Th\u1ebf Vinh b\u1ecb t\u1ed5 tr\u00e1c m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u00edch \u0111\u00e1ng. Sao kh\u00f4ng h\u1ecfi t\u00f4i nh\u1ec9?! T\u00f4i \u0111\u00e3 ph\u1ed5 bi\u1ebfn tin t\u1ee9c n\u00e0y m\u01b0\u01a1i n\u0103m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3. C\u00f3 x\u00e1 g\u00ec m\u1ed9t ch\u00fat\u2026credit! <\/p>\n<p>Ngo\u00e0i ra, th\u00f4ng th\u1ea1o hai ng\u00f4n ng\u1eef (Anh v\u00e0 Ph\u00e1p), M\u1eb7c \u0110\u1ed7 l\u00e0m nghi\u00ean c\u1ee9u cho h\u1ec7 th\u1ed1ng ng\u00e2n h\u00e0ng, thay v\u00ec h\u00e0nh ngh\u1ec1 Lu\u1eadt, cho t\u1edbi khi v\u1ec1 h\u01b0u t\u1ea1i Hoa K\u1ef3 nh\u01b0 t\u00f4i bi\u1ebft. D\u00f9 sao, v\u00e0i thi\u1ebfu s\u00f3t \u1ea5y, c\u00f3 th\u1ee9 ch\u1ec9 l\u00e0 ti\u1ec3u ti\u1ebft, kh\u00f4ng th\u1ec3 so s\u00e1nh v\u1edbi quan s\u00e1t g\u00e1n cho M\u1eb7c \u0110\u1ed7 \u201cg\u1ea7n nh\u01b0 d\u1ee9t kho\u00e1t kh\u00f4ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n hay c\u00f3 tham d\u1ef1 n\u00e0o trong sinh ho\u1ea1t c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng \u1edf h\u1ea3i ngo\u1ea1i\u201d \u0111\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn m\u1ed9t sai l\u1ea7m h\u01a1n nhi\u1ec1u \u201cAnh c\u00f3 vi\u1ebft nh\u01b0ng ph\u1ea3i n\u00f3i l\u00e0 r\u1ea5t \u00edt\u2026\u201d (Ng\u00f4 Th\u1ebf Vinh, s\u0111d). Th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 ti\u00eau chu\u1ea9n c\u1ee7a s\u1ef1 \u201cxu\u1ea5t hi\u1ec7n\u201d hay \u201ctham d\u1ef1 n\u00e0o trong sinh ho\u1ea1t c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng\u201d? T\u00f4i s\u1ebd nh\u1eafc \u0111\u1ebfn m\u1ea5y sai l\u1ea7m \u1ea5y trong m\u1ed9t ph\u1ea7n b\u00e0i n\u00e0y, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 tr\u00edch Ng\u00f4 Th\u1ebf Vinh, m\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u00ecm hi\u1ec3u v\u00e0 soi s\u00e1ng th\u00eam h\u00e0nh tr\u00ecnh c\u1ee7a nh\u00e0 v\u0103n M\u1eb7c \u0110\u1ed7 trong b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea7u, kh\u00f4ng nh\u1eefng c\u1ee7a \u00f4ng m\u00e0 c\u00f2n c\u00f3 ph\u1ea7n c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng t\u1ef5 n\u1ea1n.<\/p>\n<p>Tr\u00ean nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea7u \u1ea5y, \u201cth\u1ebf gi\u1edbi b\u00e1o gi\u1ea5y\u201d tr\u1edf th\u00e0nh di\u1ec5n \u0111\u00e0n th\u00f4ng d\u1ee5ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m b\u00fat trong c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u1ef5 n\u1ea1n. M\u1eb7c \u0110\u1ed7, sinh n\u0103m 1917, thu\u1ed9c v\u00e0o \u201cth\u1ebf gi\u1edbi b\u00e1o gi\u1ea5y\u201d v\u00e0 c\u00f3 quan ni\u1ec7m m\u00e0 t\u00f4i \u0111\u1eb7t l\u00e0 \u201cm\u1eb7c c\u1ea3m t\u1ef1 tr\u1ecdng\u201d. \u201cM\u1eb7c c\u1ea3m t\u1ef1 tr\u1ecdng\u201d \u1ea5y t\u1ef1a m\u1ed9t th\u1ee9 r\u00e0o c\u1ea3n khi\u1ebfn ngay m\u1ed9t nh\u00e0 v\u0103n Mi\u1ec1n Nam t\u1ef1 nh\u1eadn quen bi\u1ebft \u00f4ng tr\u01b0\u1edbc t\u1ea1i S\u00e0i G\u00f2n v\u00e0 m\u1ed9t th\u1eddi gian t\u1ea1i Hoa K\u1ef3 nh\u01b0 Ng\u00f4 Th\u1ebf Vinh c\u0169ng b\u1ea7y t\u1ecf s\u1ef1 kh\u00f4ng hi\u1ec3u, hay \u0111\u00fang h\u01a1n hi\u1ec3u l\u1ea7m, m\u1ed9t c\u00e1ch qu\u00e1 t\u1ef1 tin. Ch\u00ednh \u201cm\u1eb7c c\u1ea3m t\u1ef1 tr\u1ecdng\u201d \u1ea5y khi\u1ebfn h\u1ecd r\u1ea5t th\u1eadn tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c ph\u1ed5 bi\u1ebfn t\u00e1c ph\u1ea9m v\u00ec vi\u1ec7c s\u00e1ng t\u00e1c quan tr\u1ecdng g\u1ea5p b\u1ed9i vi\u1ec7c ph\u1ed5 bi\u1ebfn. Do \u0111\u00f3, M\u1eb7c \u0110\u1ed7 \u0111\u00e3 g\u00f3p b\u00e0i, \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n t\u1ea1i nh\u1eefng n\u01a1i \u00f4ng ch\u1ecdn. Th\u1ebf gi\u1edbi b\u00e1o gi\u1ea5y l\u1ea1i c\u00e0ng gi\u1edbi h\u1ea1n s\u1ef1 ch\u1ecdn l\u1ef1a \u1ea5y. T\u00f4i s\u1ebd cho bi\u1ebft r\u00f5 h\u01a1n nh\u1eefng t\u1edd b\u00e1o n\u00e0o m\u00e0 t\u00f4i bi\u1ebft ch\u1eafc ch\u1eafn \u00f4ng \u0111\u00e3 c\u1ed9ng t\u00e1c, nh\u01b0ng m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee7a b\u00e0i n\u00e0y l\u00e0 th\u00eam v\u00e0o ch\u00e2n dung M\u1eb7c \u0110\u1ed7 \u0111\u00f4i n\u00e9t ch\u01b0a \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn. Ch\u00e2n dung, hay danh m\u1ee5c \u1ea5y, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdn v\u1eb9n h\u01a1n qua c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u0169ng nh\u01b0 ph\u00e1t bi\u1ec3u c\u1ee7a \u00f4ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn v\u1ea5n \u0111\u1ec1 Ph\u1ee5 N\u1eef v\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 K\u1ef3 th\u1ecb M\u00e0u Da, trong ho\u1eb7c ngo\u00e0i Mi\u1ec1n Nam.<\/p>\n<p><b>8. M\u1eb7c \u0110\u1ed7, m\u1ed9t \u0111\u1eddi ng\u01b0\u1ee3c gi\u00f3<\/b><\/p>\n<p><b>8.1 <i>\u0110\u1ea5t \u0111\u1ee9ng<\/i> t\u1ea1i S\u00e0i G\u00f2n: kh\u00f4ng k\u1ef3 th\u1ecb Nam B\u1eafc t\u1ea1i<\/b> <b>Mi\u1ec1n Nam <i>T\u1ef1 do<\/i><\/b><\/p>\n<p><b> <\/b>Nh\u00e0 Xu\u1ea5t b\u1ea3n Quan \u0110i\u1ec3m,<b> <\/b>m\u1ed9t trong nh\u1eefng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u0103n ngh\u1ec7 \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a M\u1eb7c \u0110\u1ed7 t\u1ea1i Mi\u1ec1n Nam, kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u00e0nh ri\u00eang cho t\u00e1c gi\u1ea3 trong nh\u00f3m m\u00e0 c\u00f2n k\u1ebft n\u1ed1i v\u1edbi l\u00e0ng v\u0103n Mi\u1ec1n Nam, n\u01a1i dung th\u00e2n sau bi\u1ebfn c\u1ed1 1954. \u00d4ng \u0111\u00e3 bi\u1ebft \u0111\u1ebfn nh\u00e0 th\u01a1 ki\u00eam d\u1ecbch gi\u1ea3 B\u00f9i Gi\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3. B\u00e0i <i>N\u1ed7i l\u00f2ng T\u00f4 V\u0169<\/i> (B\u00f9i Gi\u00e1ng) \u0111\u0103ng tr\u00ean t\u1ea1p ch\u00ed <i>Ph\u1ed5 Th\u00f4ng<\/i>-C\u01a1 quan v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a H\u1ed9i \u00c1i H\u1eefu C\u1ef1u Sinh vi\u00ean Tr\u01b0\u1eddng Lu\u1eadt&#8211; s\u1ed1 19-20, th\u00e1ng 6&amp;7 n\u0103m 1953 t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i. Nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m \u0111\u1ea7u tay c\u1ee7a M\u1eb7c \u0110\u1ed7, t\u1eeb k\u1ecbch th\u01a1, truy\u1ec7n ng\u1eafn, truy\u1ec7n d\u1ecbch, quan \u0111i\u1ec3m ch\u00ednh tr\u1ecb, nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 kh\u00eda c\u1ea1nh lu\u1eadt ph\u00e1p cho t\u1edbi t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt sinh ho\u1ea1t v\u0103n ngh\u1ec7 nh\u01b0 c\u00e1c cu\u1ed9c tri\u1ec3n l\u00e3m h\u1ed9i h\u1ecda v\u00e0 nhi\u1ebfp \u1ea3nh t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i vv. \u0111\u1ec1u xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean t\u1ea1p ch\u00ed n\u00e0y. \u00d4ng v\u1ed1n l\u00e0 b\u1ea1n th\u00e2n c\u1ee7a Ch\u1ee7 nhi\u1ec7m L\u00ea V\u0103n Ky v\u00e0 Ch\u1ee7 b\u00fat L\u00ea Quang Lu\u1eadt. V\u00e0o Mi\u1ec1n Nam, \u00f4ng nh\u1eadn ch\u1ee9c \u0110\u1ed5ng L\u00fd t\u1ea1i B\u1ed9 Th\u00f4ng Tin c\u0169ng \u0111\u1ec3 gi\u00fap Lu\u1eadt s\u01b0 L\u00ea Quang Lu\u1eadt. H\u1ecda s\u0129 Nguy\u1ec5n Ti\u1ebfn Chung, th\u00e0y d\u1eady Duy Thanh v\u00e0 Ng\u1ecdc D\u0169ng, nh\u1edd ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n M\u1eb7c \u0110\u1ed7 gi\u1edbi thi\u1ec7u hai h\u1ecda s\u0129 n\u00e0y khi h\u1ecd tri\u1ec3n l\u00e3m l\u1ea7n \u0111\u1ea7u t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i. Nh\u00e0 th\u01a1 Th\u1ebf L\u1eef, nh\u00f3m T\u1ef1 L\u1ef1c V\u0103n \u0110o\u00e0n, \u0111\u1ecdc nh\u1eefng b\u00e0i th\u01a1 \u0111\u1ea7u tay c\u1ee7a M\u1eb7c \u0110\u1ed7 khi hai ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng t\u1edbi th\u0103m mi\u1ec1n Th\u01b0\u1ee3ng Du B\u1eafc Vi\u1ec7t.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/clip_image004.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"200\" height=\"317\" title=\"clip_image004\" style=\"border: 0px currentcolor; border-image: none; margin-right: auto; margin-left: auto; float: none; display: block; background-image: none;\" alt=\"clip_image004\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/clip_image004_thumb.jpg\" border=\"0\"><\/a><\/p>\n<p align=\"center\">B\u00f9i Gi\u00e1ng, \u201cN\u1ed7i l\u00f2ng T\u00f4-V\u0169\u201d<br \/><i>Ph\u1ed5 Th\u00f4ng<\/i>, Th\u00e1ng 6&amp;7. 1953, H\u00e0 N\u1ed9i<br \/>T\u00e0i li\u1ec7u c\u1ee7a Nguy\u1ec5n T\u00e0 C\u00fac<\/p>\n<p>D\u00f9 kh\u00f4ng ti\u1ebfp t\u1ee5c \u01b0\u1edbc v\u1ecdng ban \u0111\u1ea7u, tuy\u1ec3n t\u1eadp <i>\u0110\u1ea5t \u0110\u1ee9ng<\/i> bi\u1ec3u hi\u1ec7u cho ni\u1ec1m hy v\u1ecdng c\u00f9ng h\u00e0nh tr\u00ecnh ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u0103n ngh\u1ec7 ti\u1ebfp t\u1ee5c sau \u0111\u00f3. <i>\u0110\u1ea5t \u0110\u1ee9ng<\/i> c\u0169ng l\u00e0 ch\u1ee9ng c\u1edb tuy\u1ec7t v\u1eddi \u0111\u1ec3 ch\u1ee9ng minh v\u0103n ngh\u1ec7 s\u0129 di c\u01b0 nh\u01b0 M\u1eb7c \u0110\u1ed7 v\u00e0 nh\u00f3m Quan \u0110i\u1ec3m kh\u00f4ng h\u1ec1 k\u1ef3 th\u1ecb v\u0103n ngh\u1ec7 s\u0129 Mi\u1ec1n Nam khi r\u1ea5t c\u1ea7n \u0111o\u00e0n k\u1ebft \u0111\u1eb7ng ch\u1ed1ng l\u1ea1i C\u1ed9ng S\u1ea3n Mi\u1ec1n B\u1eafc.<\/p>\n<p>Anh Nguy\u1ec5n Tr\u01b0\u1eddng Trung Huy, S\u00e0i G\u00f2n, \u0111\u00e3 g\u1eedi ngay cho t\u00f4i b\u1ea3n sao b\u00eca v\u00e0 nh\u1eefng trang <i>\u0110\u1ea5t \u0110\u1ee9ng<\/i> khi t\u00f4i xin. Ch\u00e2n th\u00e0nh c\u1ea3m \u01a1n anh, m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/clip_image006.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"263\" height=\"336\" title=\"clip_image006\" style=\"border: 0px currentcolor; border-image: none; margin-right: auto; margin-left: auto; float: none; display: block; background-image: none;\" alt=\"clip_image006\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/clip_image006_thumb.jpg\" border=\"0\"><\/a><\/p>\n<p align=\"center\"><i>\u0110\u1ea5t \u0110\u1ee9ng<\/i>, Nh\u00e0 Xu\u1ea5t b\u1ea3n Quan \u0110i\u1ec3m<br \/>T\u00e0i li\u1ec7u c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Tr\u01b0\u1eddng Trung Huy, S\u00e0i G\u00f2n<\/p>\n<p><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/clip_image008.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"225\" height=\"300\" title=\"clip_image008\" style=\"border: 0px currentcolor; border-image: none; margin-right: auto; margin-left: auto; float: none; display: block; background-image: none;\" alt=\"clip_image008\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/clip_image008_thumb.jpg\" border=\"0\"><\/a><\/p>\n<p align=\"center\"><i>\u0110\u1ea5t \u0111\u1ee9ng<\/i>-16 Nh\u00e0 v\u0103n \u0111\u1ed9c l\u1eadp, Nh\u00e0 Xu\u1ea5t b\u1ea3n Quan \u0110i\u1ec3m, S\u00e0i G\u00f2n<\/p>\n<p>T\u00f4i xin \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00edch d\u1eabn v\u00e0i trang trong <i>\u0110\u1ea5t \u0110\u1ee9ng<\/i> h\u1ea7u gi\u1edbi thi\u1ec7u sinh ho\u1ea1t v\u0103n ngh\u1ec7 kh\u00f4ng nh\u1eefng kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t Nam-B\u1eafc, m\u00e0 c\u00f2n ho\u00e0n to\u00e0n t\u1ef1 do t\u1eeb nh\u1eefng v\u0103n ngh\u1ec7 s\u0129 \u201c\u0111\u1ed9c l\u1eadp\u201d v\u1edbi ch\u00ednh tr\u1ecb, v\u1edbi phe nh\u00f3m v\u0103n ngh\u1ec7 d\u00f9 di c\u01b0 t\u1eeb Mi\u1ec1n B\u1eafc hay ngay t\u1ea1i Mi\u1ec1n Nam v\u00e0o nh\u1eefng ng\u00e0y \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a V\u0103n H\u1ecdc Mi\u1ec1n Nam:<\/p>\n<blockquote>\n<p>-V\u00c0I L\u1edcI GHI CH\u00da C\u1ee6A NH\u00c0 XU\u1ea4T B\u1ea2N<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec3m \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ea7n ph\u1ea3i ghi \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 s\u1ef1 h\u00e2n-hoan c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i v\u00ec \u0111\u00e3 t\u1ee5 t\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o c\u00e1c c\u00e2y b\u00fat c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch, trong t\u1eadp v\u0103n m\u1edf \u0111\u1ea7u lo\u1ea1i s\u00e1ng t\u00e1c c\u1ee7a nh\u00e0 xu\u1ea5t-b\u1ea3n \u201cQuan- \u0110i\u1ec3m\u201d. Ch\u00fang t\u00f4i h\u00e2n hoan \u0111\u00f3n ti\u1ebfp c\u00e1c b\u1ea1n v\u0103n \u0111\u00e3 v\u00ec c\u1ea3m-t\u00ecnh v\u1edbi nh\u00e0 xu\u1ea5t-b\u1ea3n s\u1ed1t s\u1eafng \u0111\u00e1p l\u1ea1i l\u1eddi m\u1eddi h\u1ee3p t\u00e1c c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i b\u1eb1ng m\u1ed7i b\u1ea1n m\u1ed9t s\u00e1ng t\u00e1c ng\u1eafn \u0111\u1eafc \u00fd. S\u1ef1 c\u00f3 m\u1eb7t c\u1ee7a h\u01a1n m\u01b0\u1eddi nh\u00e0 v\u0103n trong m\u1ed9t h\u1ee3p tuy\u1ec3n qu\u1ea3 l\u00e0 m\u1ed9t m\u1ed1i b\u0103n-kho\u0103n l\u1edbn cho ch\u00fang t\u00f4i. L\u00e0m sao gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh c\u00e1ch \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t c\u1ee7a m\u1ed9t t\u1eadp v\u0103n, trong khi m\u1ed7i c\u00e2y b\u00fat \u1edf m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng tr\u1eddi l\u1ea1i v\u00e0 mu\u1ed1n gi\u1eef \u0111\u1eb7c t\u00ednh c\u1ee7a m\u00ecnh. Tuy nhi\u00ean, m\u1ed1i b\u0103n-kho\u0103n kh\u00f4ng c\u00f2n n\u1eefa khi ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 c\u00f3 tr\u00ean tay t\u00e1c-ph\u1ea9m c\u1ee7a c\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3. Kh\u00f4ng m\u1ed9t c\u00e2y b\u00fat n\u00e0o gi\u1ed1ng c\u00e2y b\u00fat n\u00e0o, nh\u01b0ng s\u1ef1 \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t c\u1ee7a t\u1eadp v\u0103n l\u1ea1i n\u1eb1m ngay trong \u00fd ch\u00ed duy nh\u1ea5t c\u1ee7a c\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 l\u00e0 ph\u00f4 di\u1ec5n \u0111\u00fang c\u1ea3i b\u1ea3n s\u1eafc c\u1ee7a m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi. Danh t\u1eeb \u0110\u1ea4T \u0110\u1ee8NG \u0111\u1ec1 tr\u00ean \u0111\u1ea7u s\u00e1ch ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 ch\u1ecdn \u0111\u1ec3 mang m\u1ed9t \u00fd ngh\u0129a linh \u0111\u1ed9ng v\u1eeba ri\u00eang \u2014 n\u1ebfu ngh\u0129 \u0111\u1ebfn v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a m\u1ed7i t\u00e1c gi\u1ea3 v\u1eeba chung \u2014 n\u1ebfu tin r\u1eb1ng n\u1eafm tay nhau c\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 \u0111\u00e3 minh \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c ranh gi\u1edbi ph\u1ea7n \u0111\u1ea5t c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m b\u00fat. Khi \u0111\u1ebfn tay \u0111\u1ed9c gi\u1ea3, t\u1eadp \u0110\u1ea4T \u0110\u1ee8NG c\u00f3 \u00f4m m\u1ed9t s\u1ee9 m\u1ec7nh: Gi\u1edbi thi\u1ec7u v\u1edbi b\u1ea1n \u0111\u1ecdc t\u1eebng c\u00e2y b\u00fat v\u1edbi s\u1eafc th\u00e1i \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi nh\u1ea5t. V\u00e0, chung g\u00f3p l\u1ea1i, nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m \u0111\u1eb7c s\u1eafc c\u1ee7a h\u01a1n m\u01b0\u1eddi c\u00e2y b\u00fat \u0111\u1ed9c l\u1eadp mu\u1ed1n n\u00eau l\u00ean m\u1ed9t \u00fd ch\u00ed, v\u1ea1ch m\u1ed9t h\u01b0\u1edfng ti\u1ebfn chung&#8230; \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n t\u1ea1m h\u1ebft. Ch\u1ec9 c\u00f2n c\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi t\u1eebng b\u1ea1n \u0111\u1ecdc. [<i>\u0110\u1ea5t \u0110\u1ee9ng<\/i>, \u201cV\u00e0i l\u1eddi ghi ch\u00fa c\u1ee7a nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n\u201d, s\u0111d]<\/p>\n<\/blockquote>\n<p><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/clip_image010.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"225\" height=\"301\" title=\"clip_image010\" style=\"border: 0px currentcolor; border-image: none; margin-right: auto; margin-left: auto; float: none; display: block; background-image: none;\" alt=\"clip_image010\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/clip_image010_thumb.jpg\" border=\"0\"><\/a><\/p>\n<p align=\"center\"><font size=\"2\">M\u1ed9t trong hai ph\u1ee5 b\u1ea3n c\u1ee7a h\u1ecda s\u0129 T\u1ea1 T\u1ef5 trong <i>\u0110\u1ea5t \u0110\u1ee9ng<\/i><\/font><\/p>\n<p>\u201c15 nh\u00e0 v\u0103n \u0111\u1ed9c l\u1eadp\u201d \u0111\u00f3 l\u00e0: B\u00ecnh Nguy\u00ean L\u1ed9c, Cung Tr\u1ea7m T\u01b0\u1edfng, \u0110inh H\u00f9ng, Ki\u00eam Minh, Mai Th\u1ea3o, M\u1eb7c \u0110\u1ed7, Nguy\u1ec5n S\u1ef9 T\u1ebf, Ph\u1ea1m Duy, Qu\u1ed1c S\u1ef9, T\u1ea1 T\u1ef5, Thanh Nam, Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n, Tr\u1ea7n Thanh Hi\u1ec7p, Tr\u1ecdng Mi\u00ean, V\u0169 Kh\u1eafc Khoan. Ngo\u00e0i truy\u1ec7n ng\u1eafn, T\u1ea1 T\u1ef5 c\u00f2n v\u1ebd b\u00eca v\u00e0 g\u00f3p 2 b\u1ee9c minh h\u1ecda. <i>\u0110\u1ea5t \u0110\u1ee9ng<\/i> do M\u1eb7c \u0110\u1ed7 tr\u00ecnh b\u00e0y v\u00e0 Quan \u0110i\u1ec3m xu\u1ea5t b\u1ea3n, 3.000 cu\u1ed1n.<\/p>\n<p>Th\u00e1ng 4, 1975, M\u1eb7c \u0110\u1ed7 c\u00f9ng gia \u0111\u00ecnh r\u1eddi S\u00e0i G\u00f2n t\u1edbi Hoa K\u1ef3 l\u00e1nh n\u1ea1n C\u1ed9ng S\u1ea3n, t\u00ecm m\u1ed9t <i>\u0111\u1ea5t \u0111\u1ee9ng<\/i> c\u00f3 t\u1ef1 do kh\u00e1c.<\/p>\n<p><b>8.2 T\u1eeb c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u1ef5 n\u1ea1n \u0111\u1ebfn v\u0103n h\u1ecdc<\/b><\/p>\n<p>Nh\u01b0 \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, t\u00f4i mu\u1ed1n nh\u1ea5n m\u1ea1nh v\u00e0o ph\u1ea7n \u201cth\u1ebf gi\u1edbi b\u00e1o gi\u1ea5y\u201d c\u1ee7a nh\u1eefng nh\u00e0 v\u0103n tr\u1ecdng tu\u1ed5i v\u00e0o \u0111\u1ee3t di t\u1ea3n \u0111\u1ea7u ti\u00ean nh\u01b0 M\u1eb7c \u0110\u1ed7. S\u1edf d\u0129 Ng\u00f4 Th\u1ebf Vinh nh\u1eadn x\u00e9t kh\u00f4ng ch\u00ednh x\u00e1c v\u1ec1 M\u1eb7c \u0110\u1ed7 v\u00ec Ng\u00f4 Th\u1ebf Vinh sang Hoa K\u1ef3 v\u00e0o n\u0103m 1983 r\u1ed3i tr\u1edf l\u1ea1i h\u1ecdc Y Khoa th\u00eam n\u0103m ba n\u0103m n\u1eefa n\u00ean kho\u1ea3ng cu\u1ed1i th\u1eadp ni\u00ean 80 ho\u1eb7c \u0111\u1ea7u th\u1eadp ni\u00ean 90 m\u1edbi tham d\u1ef1 v\u0103n h\u1ecdc h\u1ea3i ngo\u1ea1i, n\u1ebfu s\u1edbm nh\u1ea5t. V\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb h\u01a1n nh\u01b0 Ng\u00f4 Th\u1ebf Vinh, l\u1ea1i l\u1ecdt v\u00e0o ho\u00e0n c\u1ea3nh b\u1ecb b\u1eaft bu\u1ed9c s\u1eed d\u1ee5ng v\u00e0 c\u1eadp nh\u1eadt c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n vi t\u00ednh, th\u00ec ph\u1ed5 bi\u1ebfn t\u00e1c ph\u1ea9m b\u1eb1ng c\u00e1ch in \u1ea5n r\u1ed3i, sau n\u00e0y, b\u1eb1ng internet l\u00e0 qu\u00e1 d\u1ec5 d\u00e0ng. \u0110\u00f3 l\u00e0 ch\u01b0a k\u1ec3 t\u1edbi c\u00e1c th\u00e2n h\u1eefu \u201cti\u1ec1n h\u00f4 h\u1eadu \u1ee7ng\u201d th\u00eam b\u00e0i nh\u1eadn x\u00e9t, \u0111i\u1ec3m s\u00e1ch, ph\u00ea b\u00ecnh vv. khi\u1ebfn ti\u1ebfng v\u1ecdng c\u1ee7a t\u00e1c ph\u1ea9m c\u00e0ng \u0111i xa h\u01a1n, d\u00f9 c\u00f3 khi ch\u1ec9 lu\u1ea9n qu\u1ea9n trong v\u00f2ng th\u00e2n h\u1eefu. Khi c\u00f3 nh\u1eadn x\u00e9t \u201cd\u00f9 c\u00f3 khi ch\u1ec9 lu\u1ea9n qu\u1ea9n trong v\u00f2ng tr\u00f2n th\u00e2n h\u1eefu\u201d, t\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd ng\u1ea1o m\u1ea1n m\u00e0 ch\u1ec9 n\u00eau ra m\u1ed9t th\u1ef1c tr\u1ea1ng trong gi\u1edbi v\u0103n ngh\u1ec7. Kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 hay th\u00e2n h\u1eefu n\u00e0o c\u0169ng mu\u1ed1n \u0111\u1ecdc t\u1ea5t c\u1ea3. V\u00e0 ch\u01b0a n\u00f3i t\u1edbi \u0111\u1ed9c gi\u1ea3, ch\u01b0a ch\u1eafc th\u00e2n h\u1eefu \u0111\u00e3 bi\u1ebft m\u1ed9t t\u00e1c gi\u1ea3 \u0111\u00e3 sai l\u1ea7m \u1edf ch\u1ed7 n\u00e0o v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f9ng l\u00e3nh v\u1ef1c tr\u01b0\u1edbc t\u00e1c. N\u1ebfu kh\u00f4ng, \u0111\u00e1m ph\u00ea b\u00ecnh ch\u00fang t\u00f4i s\u1ebd\u2026th\u1ea5t nghi\u1ec7p h\u1ebft. Ng\u00e0y nay, ngo\u00e0i blog, vlog, ch\u00fang ta c\u00f2n c\u00f3 th\u00eam Facebook, YouTube, Instagram, mini vlog v\u00e0 danh s\u00e1ch s\u1ebd c\u00f2n d\u00e0i. Trong khi \u0111\u00f3, m\u1ed9t s\u1ed1 t\u00e1c gi\u1ea3 v\u1eabn quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng gia nh\u1eadp v\u00ec ch\u01b0a hay kh\u00f4ng c\u00f3 nhu c\u1ea7u. Ph\u1ea7n M\u1eb7c \u0110\u1ed7, \u00f4ng \u0111\u00e3 th\u1eed m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng computer v\u00ec m\u1eaft b\u1ecb l\u00f3a khi nh\u00ecn v\u00e0o m\u00e0n \u1ea3nh, l\u1ea1i qu\u00e1 s\u1ee9c th\u1eadn tr\u1ecdng trong c\u00e1ch ph\u1ed5 bi\u1ebfn (\u201cm\u1eb7c c\u1ea3m t\u1ef1 tr\u1ecdng\u201d). \u00d4ng gi\u1ea3i th\u00edch v\u1ec1 kh\u1ea3 n\u0103ng ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 \u201cg\u00f5 m\u00e1y\u201d \u0111\u00e1nh ch\u1eef trong h\u01a1n n\u1eeda trang gi\u1ea3i th\u00edch&#8211; do t\u00f4i y\u00eau c\u1ea7u v\u00ec nhu c\u1ea7u\u2026t\u00e0i li\u1ec7u&#8211; khi trao t\u1eb7ng chi\u1ebfc m\u00e1y ch\u1eef \u201ct\u00e0n ph\u1ebf\u201d:<\/p>\n<blockquote>\n<p><strong>&#8211;<\/strong><i><strong>D\u00e0i d\u00f2ng v\u1ec1 chuy\u1ec7n c\u00e1i m\u00e1y ch\u1eef<\/strong>.<\/i><\/p>\n<p>Ngay t\u1eeb khi b\u1eaft \u0111\u1ea7u nu\u00f4i m\u1ed9ng tr\u1edf th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi chuy\u00ean vi\u1ebft v\u0103n, t\u00f4i \u0111\u00e3 ngh\u0129 t\u1edbi s\u1ebd vi\u1ebft b\u1eb1ng m\u00e1y. C\u00f3 ba l\u00fd do c\u1ee7a \u00fd \u0111\u1ecbnh \u0111\u00f3: 1) vi\u1ebft b\u1eb1ng m\u00e1y r\u00f5 \u0111\u1ecdc tr\u00e1nh n\u1ea1n ph\u1ea3o (sic) s\u1eeda nhi\u1ec1u l\u1ed7i nh\u00e0 in tuy th\u1eddi \u0111\u00f3 m\u00e1y ch\u1eef ch\u01b0a c\u00f3 d\u1ea5u Vi\u1ec7t; 2) t\u1eeb m\u00e1y ra m\u1ed9t l\u1ea7n g\u00f5 \u0111\u01b0\u1ee3c ba b\u1ea3n gi\u1ed1ng nhau; 3) c\u00e1i \u0111\u1ea7u t\u00f4i v\u1ed1n r\u1ea5t nhanh nh\u1ea3u, e r\u1eb1ng tay vi\u1ebft kh\u00f3 theo k\u1ecbp. 1947, tr\u1edf l\u1ea1i H\u00e0 n\u1ed9i, t\u00ecnh c\u1edd may m\u1eafn t\u00f4i mua l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t m\u00e1y ch\u1eef c\u00f3 d\u1ea5u Vi\u1ec7t h\u1eb3n hoi, m\u00e1y Olympia lo\u1ea1i nh\u1eb9 nh\u01b0ng g\u1ea7n nh\u01b0 m\u1edbi. T\u00f4i c\u00f3 m\u00e1y g\u00f5 t\u1eeb \u0111\u00f3 cho t\u1edbi khi x\u00e1ch v\u00f4 Saigon di c\u01b0, m\u00e1y ph\u1ee5c v\u1ee5 gi\u00fap t\u00f4i g\u00f5 ra \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00f4 s\u1ed1 trang. May m\u1eafn th\u1ee9 hai \u0111\u01b0a t\u1edbi tay t\u00f4i m\u1ed9t m\u00e1y lo\u1ea1i n\u1eb7ng \u0111\u1ec3 b\u00e0n m\u1edbi tinh mua t\u1eeb h\u00e3ng nh\u1eadp c\u1ea3ng. V\u1ee5 v\u1ed9i v\u00e3 ph\u1ea3i b\u1ecf ch\u1ea1y S\u00e0ig\u00f2n th\u00e1ng t\u01b0 1975 kh\u00f4ng cho ph\u00e9p t\u00f4i x\u00e1ch theo \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9 ch\u1ec9 \u0111em \u0111i c\u00e1i m\u00e1y nh\u1eb9. T\u1edbi M\u1ef9 t\u00f4i ph\u1ea3i b\u1ecf d\u1ea5u tr\u00ean nh\u1eefng trang vi\u1ebft trong m\u1ea5y th\u00e1ng. M\u1ed9t nh\u00e0 nh\u1eadp c\u1ea3ng M\u1ef9 gi\u00fap t\u00f4i mua \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t m\u00e1y nh\u1eb9 c\u00f3 d\u1ea5u Vi\u1ec7t t\u1eeb h\u00e3ng s\u1ea3n xu\u1ea5t \u0110\u1ee9c Olympia c\u00f9ng lo\u1ea1i v\u1edbi chi\u1ebfc m\u00e1y th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc b\u1ecf l\u1ea1i S\u00e0ig\u00f2n. T\u00f4i tr\u1edf l\u1ea1i ti\u1ebfp t\u1ee5c g\u00f5 trong nhi\u1ec1u n\u0103m cho t\u1edbi m\u1ed9t ng\u00e0y nhi\u1ec1u n\u0103m sau m\u00e1y b\u1ecb ng\u00e3 t\u1eeb m\u1eb7t b\u00e0n xu\u1ed1ng m\u1eb7t \u0111\u1ea5t b\u1ecb l\u1ec7ch m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn khi\u1ebfn c\u00e1i tr\u1ee5c kh\u00f4ng ch\u1ea1y \u0111\u01b0\u1ee3c. Chuy\u00ean vi\u00ean M\u1ef9 sung s\u01b0\u1edbng \u1edf \u0111i\u1ec3m b\u1ed9 ph\u1eadn m\u00e1y g\u00ec h\u01b0 c\u0169ng d\u1ec5 d\u00e0ng th\u00e1o b\u1ecf \u0111\u1ec3 thay v\u00e0o b\u1ed9 ph\u1eadn m\u1edbi tinh, kh\u00f4ng ph\u1ea3i h\u00ec h\u1ee5c nh\u01b0 chuy\u00ean vi\u00ean ta h\u1ea7u h\u1ea1 nh\u1eefng chi\u1ebfc xe taxi Renault c\u0169 m\u00e8m m\u00e0 v\u1eabn ch\u1ea1y \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1 S\u00e0ig\u00f2n. Chi\u1ebfc m\u00e1y ch\u1eef \u201ct\u00e0n ph\u1ebf\u201d c\u1ee7a t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4 b\u1ea1n Nguy\u1ec5n T\u00e0 C\u00fac gi\u1eef l\u00e0m k\u1ef7 ni\u1ec7m&#8230;T\u00f4i b\u1ecb m\u1ea5t ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n g\u00f5 trong l\u00fac h\u1ea7u h\u1ebft nh\u1eefng \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p Vi\u1ec7t Nam c\u1ee7a t\u00f4i \u1edf M\u1ef9 hoan h\u1ec9 x\u1eed d\u1ee5ng computer. V\u1ea5n \u0111\u1ec1 t\u00f4i ph\u1ea3i g\u1eb7p n\u1ebfu chuy\u1ec3n qua click nh\u1eb9 tr\u00ean nh\u1eefng ph\u00edm computer n\u00f3 bu\u1ed3n c\u01b0\u1eddi l\u1eafm ch\u1eb3ng n\u00ean vi\u1ebft ra \u0111\u00e2y. Nh\u01b0ng m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa t\u00f4i c\u00f3 may m\u1eafn nh\u1edd mua l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb Saigon li\u00ean ti\u1ebfp nh\u1eefng hai m\u00e1y ch\u1eef c\u0169 cho n\u00ean h\u00f4m nay t\u00f4i c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 chi\u1ec1u \u00fd c\u00f4 b\u1ea1n g\u00f5 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0i n\u00e0y. &#8211; <i>M\u1eb7c \u0110\u1ed7<\/i>\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>M\u1ed9t th\u00ed d\u1ee5 \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh cho s\u1ef1 kh\u00f3 kh\u0103n v\u00ec \u201ctr\u1ee5c tr\u1eb7c k\u1ef9 thu\u1eadt\u201d l\u00e0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p <i>Ch\u1ee7 \u0110\u1ec1 M\u1eb7c \u0110\u1ed7<\/i> tr\u00ean Di\u1ec5n \u0110\u00e0n Da M\u00e0u v\u00e0o n\u0103m 2014. \u0110\u01b0\u1ee3c l\u1eddi \u00f4ng \u1ee7y th\u00e1c v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c Ban Ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng Da M\u00e0u ch\u1ea5p thu\u1eadn, t\u00f4i quy t\u1ee5 b\u00e0i v\u1edf \u0111\u1ec3 Di\u1ec5n \u0110\u00e0n Da M\u00e0u th\u1ef1c hi\u1ec7n, nh\u01b0ng \u00f4ng kh\u00f4ng theo d\u00f5i \u0111\u01b0\u1ee3c tu\u1ea7n-theo-tu\u1ea7n tr\u00ean m\u1ea1ng. T\u00f4i qu\u00e1 b\u1eadn n\u00ean ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 g\u1eedi lo\u00e1ng tho\u00e1ng m\u1ed9t s\u1ed1 b\u00e0i khi r\u1ea3nh. Ch\u01b0a h\u1ebft, c\u00f3 l\u1ea7n t\u00f4i kh\u1ea5p kh\u1edfi m\u1eebng khi in xong h\u01a1n tr\u0103m trang g\u1eedi c\u1ea5p t\u1ed1c trong m\u1ed9t bao th\u01b0 k\u1ebfch x\u00f9, tin t\u01b0\u1edfng ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn s\u1ebd m\u1eebng v\u00ec t\u1ea5m l\u00f2ng \u0111\u1eb7t v\u00e0o \u0111\u00f3. Ng\u1edd \u0111\u00e2u, b\u01b0u \u0111i\u1ec7n tr\u1ee5c tr\u1eb7c. \u0110\u1eb1ng kh\u00e1c, 2 g\u00f3i thu\u1ed1c b\u1eafc \u00f4ng g\u1eedi cho t\u00f4i c\u0169ng \u0111i l\u1ea1c. Henry David Thoreau c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t bi\u1ec3u r\u1eb1ng \u00f4ng kh\u00f4ng c\u1ea7n g\u1eedi \u0111i\u1ec7n t\u00edn cho ai v\u00ec ti\u1ec3u bang Maine kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec quan tr\u1ecdng h\u1ea7u trao \u0111\u1ed5i v\u1edbi ti\u1ec3u bang Texas:<\/p>\n<blockquote>\n<p>&#8211; [\u2026] <i>We are in great haste to construct a magnetic telegraph from Maine to Texas, but Maine and Texas, it may be, have nothing important to communicate<\/i>\u2026\/ Ch\u00fang ta \u0111ang h\u1ebft s\u1ee9c g\u1ea5p r\u00fat khi x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111i\u1ec7n b\u00e1o t\u1eeb t\u00ednh t\u1eeb Maine \u0111\u1ebfn Texas, nh\u01b0ng c\u00f3 th\u1ec3 Maine v\u00e0 Texas kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u00f3 g\u00ec quan tr\u1ecdng h\u1ea7u th\u00f4ng tin cho nhau\u2026 [Henry David Thoreau, <i>Walden<\/i>]<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>H\u1ee1i \u00f4i, trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0y, ti\u1ec3u bang California-x\u1ee9 t\u00ecm v\u00e0ng v\u00e0 ti\u1ec3u bang Texas-x\u1ee9 cowboy qu\u1ea3 c\u00f3 qu\u00e1 nhi\u1ec1u tin t\u1ee9c c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng b\u00e1o m\u1ed9t c\u00e1ch \u201ch\u1ebft s\u1ee9c g\u1ea5p r\u00fat\u201d. Sau v\u00e0i l\u1ea7n tr\u1ee5c tr\u1eb7c v\u00ec nhi\u1ec1u \u201cl\u00fd do k\u1ef9 thu\u1eadt ngo\u00e0i \u00fd mu\u1ed1n\u201d (ch\u1eef c\u1ee7a l\u00e0ng b\u00e1o S\u00e0i g\u00f2n), t\u00f4i in xu\u1ed1ng to\u00e0n b\u1ed9 theo th\u1ee9 t\u1ef1 ng\u00e0y th\u00e1ng k\u1ec3 c\u1ea3 l\u1eddi g\u00f3p \u00fd c\u1ee7a \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 Paul Nguy\u1ec5n Ho\u00e0ng \u0110\u1ee9c v\u00e0 Black Raccoon khi ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 k\u1ebft th\u00fac \u0111o\u1ea1n x\u1ebfp v\u00e0o 3 cu\u1ed1n album lo\u1ea1i kh\u1ed5 l\u1edbn, v\u1eabn d\u00f9ng l\u01b0u tr\u1eef h\u00ecnh \u1ea3nh, r\u1ed3i g\u1eedi c\u1ea5p t\u1ed1c sang cho M\u1eb7c \u0110\u1ed7. Ch\u1ec9 sau khi nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c 3 cu\u1ed1n album n\u1eb7ng ch\u00ecnh ch\u1ecbch, \u00f4ng m\u1edbi th\u1ef1c s\u1ef1 th\u1ea5u hi\u1ec3u di\u1ec5n ti\u1ebfn c\u1ee7a ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 c\u00f9ng ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u1ee7a \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 v\u00e0 c\u00f4ng kh\u00f3 c\u1ee7a anh ch\u1ecb em Da M\u00e0u. R\u1ea5t c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng, \u00f4ng \u0111\u00e3 g\u1eedi th\u01b0 chuy\u1ec3n l\u1eddi c\u1ea3m \u01a1n v\u00ec tr\u00ean \u0111\u1eddi n\u00e0y, c\u00f3 ai th\u1eeba th\u00ec gi\u1edd v\u00e1c nh\u1eefng th\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u00e0 voi cho ai. L\u00e0 m\u1ed9t t\u00e1c gi\u1ea3, \u00f4ng l\u1ea1i c\u00e0ng tri \u00e2n nh\u1eadn x\u00e9t c\u1ee7a m\u1ed9t l\u1edbp \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 m\u1edbi. H\u1ecd \u0111\u00e3 ch\u1ecdn \u00f4ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecdc v\u00e0 \u0111\u1ec3 c\u00f3 l\u1eddi b\u00e0n. L\u1ea7n n\u00e0o ngh\u0129 t\u1edbi chuy\u1ec7n n\u00e0y, t\u00f4i c\u0169ng th\u1ea7m c\u1ea3m \u01a1n Tr\u1eddi Ph\u1eadt v\u00ec \u00f4ng qua \u0111\u1eddi kho\u1ea3ng m\u1ed9t n\u0103m sau \u0111\u00f3. <\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, tr\u01b0\u1edbc khi \u00f4ng ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1ee1ng <i>tr\u0103m n\u0103m trong c\u00f5i ng\u01b0\u1eddi ta<\/i> (Nguy\u1ec5n Du), t\u00f4i v\u1eabn c\u00f3 m\u1ed1i lo. Ai s\u1ebd b\u00e1o cho t\u00f4i bi\u1ebft? \u00d4ng d\u1eb7n t\u00f4i, <i>C\u1ee9 y\u00ean t\u00e2m<\/i>. M\u1ed9t chi\u1ec1u r\u1ea5t mu\u1ed9n, nghe ti\u1ebfng chu\u00f4ng b\u1ea5m, t\u00f4i m\u1edf c\u1eeda. Tr\u00ean th\u1ec1m nh\u00e0, m\u1ed9t b\u00f3 th\u01b0\u1ee3c d\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u01a1i m\u00e0u v\u00e2y quanh 7 b\u00f4ng h\u1ed3ng tr\u1eafng b\u1ecdc trong gi\u1ea5y \u0111en huy\u1ec1n, \u0111\u1eb7t tr\u00ean bao th\u01b0 priority. V\u1eabn \u0111\u1ecba ch\u1ec9 \u00f4ng-Texas v\u00e0 \u0111\u1ecba ch\u1ec9 t\u00f4i-California b\u1eb1ng m\u00e1y \u0111\u00e1nh ch\u1eef. Kh\u00f4ng c\u1ea7n m\u1edf ra, t\u00f4i c\u0169ng bi\u1ebft bao th\u01b0 \u1ea5y tr\u1ed1ng r\u1ed7ng. <\/p>\n<p><i>T\u1ef1 nhi\u00ean th\u00e0nh m\u1ecfm b\u0103ng<br \/><i>L\u1ee5c \u0111\u1ecba l\u1ea1nh m\u1ed9t ng\u00e0y c\u00e1ch bi\u1ec7t<br \/><i>L\u00eanh \u0111\u00eanh v\u00e0o c\u00f3 kh\u00f4ng<\/i><\/i><\/i><\/p>\n<p>Cu\u1ed1i c\u00f9ng, ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n ng\u00e0y nay gi\u00fap Texas gi\u1eef \u0111\u00fang l\u1eddi h\u1ee9a. California \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1o tin kh\u00f4ng h\u1ec1 ch\u1eadm tr\u1ec5. <\/p>\n<p>Tuy v\u1eady, t\u00f4i ph\u1ea3i c\u00f4ng b\u1eb1ng m\u00e0 th\u00fa th\u1eadt, nh\u1edd nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n k\u1ef9 thu\u1eadt ch\u1edbp nho\u00e1ng hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, M\u1eb7c \u0110\u1ed7 [1917, H\u00e0 N\u1ed9i, Vi\u1ec7t Nam &#8211; 20.9.2015, Austin, Texas, Hoa K\u1ef3] k\u1ecbp \u0111\u1ecdc b\u00e0i th\u01b0\u1ee3ng d\u1eabn c\u1ee7a Ng\u00f4 Th\u1ebf Vinh&#8211;c\u0169ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong qu\u00e3ng th\u1eddi gian \u0111\u00f3 (ng\u00e0y 20.6.2015) nh\u01b0ng ngay tr\u00ean m\u1ea1ng&#8211;\u0111\u1eb7ng \u201cng\u01b0 ti\u1ec1u v\u1ea5n \u0111\u00e1p\u201d v\u1edbi t\u00f4i v\u1ec1 m\u1ed9t s\u1ed1 tin t\u1ee9c kh\u00f4ng ch\u00ednh x\u00e1c \u0111\u00e3 d\u1eabn. <\/p>\n<p><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/clip_image012.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"527\" height=\"95\" title=\"clip_image012\" style=\"border: 0px currentcolor; border-image: none; margin-right: auto; margin-left: auto; float: none; display: block; background-image: none;\" alt=\"clip_image012\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/clip_image012_thumb.jpg\" border=\"0\"><\/a><\/p>\n<p align=\"center\">D\u1ea5u b\u01b0u \u0111i\u1ec7n Texas: Ng\u00e0y 24 th\u00e1ng 8, n\u0103m 2015<\/p>\n<p><\/p>\n<p>Trong b\u00e0i, Ng\u00f4 Th\u1ebf Vinh vi\u1ebft \u201cN\u00f3i r\u1eb1ng nh\u00e0 v\u0103n M\u1eb7c \u0110\u1ed7 ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng vi\u1ebft g\u00ec khi ra h\u1ea3i ngo\u1ea1i th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u00fang. Anh c\u00f3 vi\u1ebft nh\u01b0ng ph\u1ea3i n\u00f3i l\u00e0 r\u1ea5t \u00edt\u2026\u201d [Ng\u00f4 Th\u1ebf Vinh, s\u0111d]. Th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 \u201cr\u1ea5t \u00edt\u201d hay \u201cr\u1ea5t nhi\u1ec1u\u201d,<i> Cher Vinh<\/i> (m\u01b0\u1ee3n hai ch\u1eef n\u00e0y c\u1ee7a \u2026n\u1ea1n nh\u00e2n M\u1eb7c \u0110\u1ed7)?! <i>Qu\u00fd h\u1ed3 tinh<\/i> hay <i>qu\u00fd h\u1ed3 \u0111a<\/i>? Ng\u00f4 ti\u00ean sinh qu\u00ean khu\u1ea5y c\u00e2u th\u01a1 c\u1ee7a Gi\u1ea3 \u0110\u1ea3o r\u1ed3i sao: <i>Nh\u1ecb c\u00fa tam ni\u00ean \u0111\u1eafc\/Nh\u1ea5t ng\u00e2m song l\u1ec7 l\u01b0u\u2026<\/i>? \u0110\u00e2u ph\u1ea3i c\u1ee9 v\u1ea5t b\u1eeba tr\u00ean b\u00e1o tr\u00ean m\u1ea1ng l\u00e0 \u0111\u00e1ng khuy\u1ebfn kh\u00edch. Tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, tuy kh\u00f4ng c\u00f3 \u00e1c \u00fd, Ng\u00f4 Th\u1ebf Vinh \u0111\u00e3 l\u1ea7m ch\u1ec9 v\u00ec v\u1eafng m\u1eb7t th\u1eddi b\u00e1o gi\u1ea5y th\u1ecbnh h\u00e0nh l\u00fac \u0111\u1ea7u t\u1ef5 n\u1ea1n. \u00d4ng c\u0169ng v\u1eafng m\u1eb7t v\u00e0o qu\u00e3ng th\u1eddi gian t\u00e1c ph\u1ea9m s\u00e1ch b\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0y b\u00e1n b\u00ean c\u1ea1nh l\u1ec9nh k\u1ec9nh \u201cd\u01b0a c\u00e0 m\u1eafm mu\u1ed1i\u201d trong ch\u1ee3 Vi\u1ec7t Nam. Kh\u00f4ng tin, c\u1ee9 h\u1ecfi \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p Ho\u00e0ng Kh\u1edfi Phong s\u1ebd r\u00f5. Ho\u00e0ng ti\u00ean sinh c\u00f3 v\u00e0i l\u1eddi c\u1ea3m kh\u00e1i khi \u0111\u01b0\u1ee3c Nguy\u1ec5n M\u1ea1nh Trinh ph\u1ecfng v\u1ea5n:<\/p>\n<blockquote>\n<p>&#8211; Th\u1eddi gian l\u00e0m nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n B\u1ed1 C\u00e1i, t\u00f4i nh\u00ecn th\u1ea5y s\u00e1ch c\u1ee7a m\u00ecnh b\u1ecb b\u1ea7y b\u00e1n t\u1ea1i nh\u1eefng c\u00e1i k\u1ec7 trong c\u00e1c ch\u1ee3 th\u1ef1c ph\u1ea9m Vi\u1ec7t Nam, c\u1ea1nh m\u1eafm t\u00f4m, n\u01b0\u1edbc m\u1eafm. C\u00f3 th\u1ec3 v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o \u0111\u00f3, v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a t\u00f4i l\u00e0m m\u1eafm th\u00eam n\u1eb7ng m\u00f9i. Cho d\u00f9 c\u00f3 nh\u01b0 th\u1ebf th\u1eadt t\u00f4i c\u0169ng x\u1ea5u h\u1ed5 v\u00e0 thu s\u00e1ch v\u1ec1. V\u0103n ch\u01b0\u01a1ng t\u00f4i c\u00f3 d\u1edf, t\u00f4i c\u0169ng kh\u00f4ng n\u1ee1 nh\u00ecn th\u1ea5y n\u00f3 n\u1eb1m \u0111\u00f3\u2026 [Nguy\u1ec5n M\u1ea1nh Trinh n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi Ho\u00e0ng Kh\u1edfi Phong, kho\u1ea3ng 1995. \u0110\u0103ng l\u1ea1i tr\u00ean trang <i>M\u01b0\u1ee3n d\u1ea5u Th\u1eddi Gian<\/i>\/H\u1ecda s\u0129 Phan Nguy\u00ean th\u1ef1c hi\u1ec7n- https:\/\/phannguyenartist.blogspot.com\/2013\/05\/hoang-khoi-phong.html<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>T\u00f4i ngh\u0129, <i>Kh\u00f4ng th\u1ef1c<\/i> sao <i>v\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea1o<\/i>\u2026vi\u1ebft? <i>H\u1ebft g\u1ea1o<\/i> <i>ti\u1ebfn s\u0129 <\/i>c\u00f2n<i> ch\u1ea1y r\u00f4ng<\/i>, hu\u1ed1ng chi v\u0103n s\u0129? B\u00e0n tay lao \u0111\u1ed9ng nu\u00f4i b\u00e0n tay vi\u1ebft v\u0103n d\u00f9 l\u00fac n\u00e0y l\u00fac kh\u00e1c. Vi\u00ean Linh c\u00f3 th\u1eddi l\u00e0m th\u1ee3 in r\u1ed3i ch\u1ee7 nh\u00e0 in trong m\u1ed9t th\u1eddi gian r\u1ea5t d\u00e0i, t\u1eeb 1975 t\u1edbi 1994. C\u00f2n t\u00f4i th\u00ec kh\u1ecfi n\u00f3i: \u0111\u00e3 l\u00e0m th\u1ee3 s\u1eeda \u00e1o c\u01b0\u1edbi, th\u1ee3 s\u01a1n v\u00e0, su\u00fdt ch\u00fat n\u1eefa, ki\u00eam lu\u00f4n ngh\u1ec1 ca s\u0129. T\u00f4i thu\u1eadt l\u1ea1i \u2026d\u1eadt s\u1eed ca s\u0129 n\u00e0y trong b\u00e0i vi\u1ebft v\u1ec1 nh\u1ea1c s\u0129 Song Ng\u1ecdc, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ph\u1ed5 b\u00e0i th\u01a1 \u201cC\u00f3 b\u1ecf ta \u0111i\u201d (Nguy\u1ec5n T\u00e0 C\u00fac, kho\u1ea3ng 1995) v\u00e0 h\u00e1t t\u1eb7ng. T\u00f4i c\u00f2n gi\u1eef b\u00e0i v\u00e0 b\u0103ng nh\u1ea1c \u0111\u00f3 n\u00ean qu\u00fd \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 kh\u00f3 nghi ng\u1edd r\u1eb1ng d\u1eadt s\u1eed ca s\u0129 n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1eadt. <\/p>\n<p>Tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a nhi\u1ec1u t\u00e1c gia Mi\u1ec1n Nam \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea7y b\u00e1n b\u00ean c\u1ea1nh m\u1ed9c nh\u0129 m\u0103ng kh\u00f4 h\u1ed9t v\u1ecbt b\u1eafc th\u1ea3o \u0111\u00e3 gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t t\u1ef5 n\u1ea1n th\u00eam ni\u1ec1m tin v\u00e0o c\u00f4ng cu\u1ed9c l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng chung ti\u1ebfng n\u00f3i v\u00e0 ch\u1eef vi\u1ebft. T\u00f4i \u0111\u00e3 mua r\u1ea5t nhi\u1ec1u s\u00e1ch in l\u1ea1i nh\u01b0 <i>Tr\u0103m Hoa \u0111ua n\u1edf tr\u00ean qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng<\/i>, <i>Nh\u1eefng truy\u1ec7n ng\u1eafn hay nh\u1ea5t c\u1ee7a qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng ch\u00fang ta<\/i> vv\u2026 t\u1ea1i m\u1ed9t ch\u1ee3 Vi\u1ec7t Nam t\u1ea1i San Diego. V\u00e0 khi mua v\u1ec1, \u0111\u1ed9c gi\u1ea3- m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n b\u00e0 \u0111\u1eb7t ch\u00fang \u1edf \u0111\u00e2u? D\u0129 nhi\u00ean x\u1ebfp quanh qu\u1ea9n trong nh\u00e0 b\u1ebfp v\u00ec \u201ccon \u0111\u00f4ng ch\u1ed3ng nhi\u1ec1u\u201d, t\u00f4i h\u1ea7u nh\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00ec gi\u1edd ng\u1ed3i y\u00ean. Kh\u00f4ng ch\u1ec9 s\u00e1ch truy\u1ec7n Vi\u1ec7t Nam, t\u00f4i c\u00f2n lu\u00f4n lu\u00f4n c\u00f3 m\u1ed9t cu\u1ed1n s\u00e1ch hay m\u1ed9t cu\u1ed1n b\u00e1o Anh ng\u1eef \u0111\u1ecdc\/h\u1ecdc d\u1edf dang \u0111\u00e2u \u0111\u00f3, c\u1ea5t v\u1ed9i v\u00e0ng trong ng\u0103n t\u1ee7 ch\u1ee9a c\u00e1c h\u1ed9p b\u1ed9t l\u00e0m b\u00e1nh cu\u1ed1n, b\u00e1nh b\u00e8o, b\u00e1nh x\u00e8o, d\u1ea7u chi\u00ean ch\u1ea3 gi\u00f2 vv\u2026v\u00ec v\u1eabn nguy\u1ec7n v\u1edbi l\u00f2ng ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd ho\u00e0n t\u1ea5t vi\u1ec7c h\u1ecdc d\u1edf dang t\u1eeb 1980. Nhi\u1ec1u quy\u1ec3n t\u1ef1 \u0111i\u1ec3n Anh-Vi\u1ec7t hay Vi\u1ec7t-Anh d\u00e0y c\u1ed9m c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0y b\u00e1n t\u1ea1i ch\u1ee3 Vi\u1ec7t Nam hay ch\u1ee3 T\u00e0u (do ng\u01b0\u1eddi T\u00e0u l\u00e0m ch\u1ee7). Ch\u1ee3 Wai Wai h\u1ed3i x\u01b0a t\u1eb7ng truy\u1ec7n c\u1ee7a t\u00e1c gia Mi\u1ec1n Nam thay v\u00ec m\u1eddi kh\u00e1ch h\u00e0ng b\u1eaft th\u0103m tr\u00fang xe h\u01a1i Mercedes nh\u01b0 b\u00e2y gi\u1edd. Kh\u00f4ng tin \u00e0? T\u00f4i c\u00f3 h\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ea3, s\u1ebd tr\u01b0ng ra sau.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y nay, th\u1eadt kh\u00f3 h\u00ecnh dung c\u1ea3nh t\u01b0\u1ee3ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng x\u1ebfp h\u00e0ng c\u1ea1nh \u0111\u1eadu h\u0169 m\u1eafm t\u00f4m, nh\u01b0ng c\u1ee9 tr\u1ea3 l\u1eddi c\u00e2u h\u1ecfi n\u00e0y th\u00ec s\u1ebd bi\u1ebft ngay s\u1ef1 quan tr\u1ecdng c\u1ee7a b\u00e1o gi\u1ea5y: Tr\u01b0\u1edbc khi c\u00f3 ti\u1ec7n nghi do k\u1ef9 thu\u1eadt vi t\u00ednh mang l\u1ea1i, c\u00e1c nh\u00e0 v\u0103n qu\u00fd ph\u00e1i\u2026nh\u01b0 Ho\u00e0ng ti\u00ean sinh v\u00e0 Ng\u00f4 ti\u00ean sinh \u0111\u0103ng b\u00e0i v\u00e0 in \u1ea5n \u1edf \u0111\u00e2u? \u0110\u00e2u ph\u1ea3i c\u1ee9 b\u1eafc thang l\u00ean thu\u00ea\u2026\u00f4ng Tr\u1eddi (Amazon vv.) nh\u01b0 b\u00e2y gi\u1edd. Ti\u1ec7n th\u1ec3, t\u00f4i mu\u1ed1n cho m\u1ed9t th\u00ed d\u1ee5 c\u1ee5 th\u1ec3 \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta c\u00f9ng nh\u1edb t\u1edbi th\u1eddi l\u00e0m s\u00e1ch th\u1ee7 c\u00f4ng ngh\u1ec7 t\u1ea1i Hoa K\u1ef3, b\u1eb1ng quy\u1ec3n <a name=\"_Hlk164161008\"><i>V\u0103n h\u1ecdc Mi\u1ec1n Nam *Nh\u00f3m*T\u1ea1p ch\u00ed v\u0103n h\u1ecdc*T\u00e1c gi\u1ea3<\/i> (Nh\u00e0 Xu\u1ea5t b\u1ea3n m\u1eb9 &amp; con, Hoa K\u1ef3, 2014)<\/a>. T\u00f4i ch\u1ecdn cu\u1ed1n n\u00e0y ch\u1ec9 v\u00ec l\u00e0 t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a t\u00f4i n\u00ean bi\u1ebft r\u1ea5t r\u00f5 khi th\u1ef1c hi\u1ec7n. T\u00f4i h\u00ecnh dung m\u1ed9t h\u00ecnh \u1ea3nh kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u00f9ng cho b\u00eca m\u00e0 c\u00f2n cho poster khi ra m\u1eaft s\u00e1ch, n\u00ean h\u1eb9n nh\u00e0 nhi\u1ebfp \u1ea3nh Josh Last ch\u1ee5p cho m\u1ed9t lo\u1ea1t tr\u00ean b\u1edd bi\u1ec3n California, nh\u1edd Vi\u00ean Linh th\u1ef1c hi\u1ec7n b\u00eca v\u1edbi th\u00eam m\u1ed9t d\u1ea5u hi\u1ec7u t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng sinh qu\u00e1n. B\u1ecb tr\u1ee5c tr\u1eb7c k\u1ef9 thu\u1eadt b\u1ea5t ng\u1edd, ch\u1ec9 m\u1ed9t th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y ra m\u1eaft, t\u00f4i ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y ph\u1ea7n ru\u1ed9t tuy kh\u00f4ng c\u00f3 tay ngh\u1ec1. Anh Kim Kh\u00f4i, ch\u1ee7 nh\u00e2n Number One Printing, bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed7i kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n c\u1ee7a t\u00f4i, kh\u00f4ng nh\u1eefng \u01b0u ti\u00ean ch\u0103m s\u00f3c r\u1ea5t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, c\u00f2n b\u1ea5t ng\u1edd t\u1eb7ng th\u00eam m\u1ed9t m\u1ea3nh gi\u1ea5y c\u1ee9ng (c\u0169ng l\u00e0 lo\u1ea1i gi\u1ea5y in b\u00eca trong c\u1ee7a cu\u1ed1n s\u00e1ch) c\u00f3 c\u00f9ng b\u1ee9c \u1ea3nh, \u00f4m ngang cu\u1ed1n s\u00e1ch. <\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/clip_image014-1.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"437\" height=\"207\" title=\"clip_image014\" style=\"margin-right: auto; margin-left: auto; float: none; display: block; background-image: none;\" alt=\"clip_image014\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/clip_image014_thumb-1.jpg\" border=\"0\"><\/a><\/p>\n<p align=\"center\">Nguy\u1ec5n T\u00e0 C\u00fac<em>, V\u0103n h\u1ecdc Mi\u1ec1n Nam *Nh\u00f3m*T\u1ea1p ch\u00ed v\u0103n h\u1ecdc*T\u00e1c gi\u1ea3<br \/>B\u00eca bao b\u00ean ngo\u00e0i s\u00e1ch &#8211; <\/em>Nh\u00e0 Xu\u1ea5t b\u1ea3n m\u1eb9 &amp; con, Hoa K\u1ef3, 2014<br \/>Vi\u00ean Linh tr\u00ecnh b\u00e0y<br \/>Kim Kh\u00f4i, Number One Printing, in \u1ea5n <\/p>\n<p>B\u00e2y gi\u1edd th\u00ec \u0111\u00e2u c\u1ea7n b\u1ed1i r\u1ed1i th\u1ebf. Ch\u1ec9 c\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi chuy\u00ean m\u00f4n, li\u00ean l\u1ea1c v\u1edbi nhau b\u1eb1ng email v\u00e0 v\u00e0i \u201cclick\u201d giao d\u1ecbch l\u00e0 xong ngay. Th\u1ebf n\u00ean, t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, kh\u00e1i ni\u1ec7m \u201ct\u1ea1p ch\u00ed v\u0103n h\u1ecdc\u201d quy t\u1ee5 gi\u1edbi nh\u00e0 v\u0103n ch\u1ec9 th\u00e0nh h\u00ecnh c\u1ee5 th\u1ec3 sau n\u00e0y. Hai t\u1ea1p ch\u00ed v\u0103n h\u1ecdc s\u1edbm nh\u1ea5t m\u00e0 t\u00f4i bi\u1ebft \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng s\u1ed1ng qu\u00e1 1 n\u0103m. T\u1ea1p ch\u00ed <i>V\u0103n h\u1ecdc Ngh\u1ec7 Thu\u1eadt<\/i> do nh\u00e0 v\u0103n V\u00f5 Phi\u1ebfn ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c 1 n\u0103m (1978). T\u1ea1p ch\u00ed <i>Th\u1eddi T\u1eadp,<\/i> do nh\u00e0 th\u01a1 Vi\u00ean Linh t\u1ee5c b\u1ea3n v\u00e0o kho\u1ea3ng 1979, s\u1ed1ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eeda n\u0103m. \u00d4ng s\u1ebd l\u1ea1i t\u00e1i b\u1ea3n <i>Th\u1eddi T\u1eadp<\/i> v\u00e0o n\u0103m 1990, nh\u01b0ng th\u1ea5t b\u1ea1i l\u1ea7n n\u1eefa khi <i>Th\u1eddi T\u1eadp<\/i> c\u0169ng kh\u00f4ng s\u1ed1ng n\u1ed5i qu\u00e1 1 n\u0103m, ph\u1ea3i \u0111\u00ecnh b\u1ea3n v\u00e0o gi\u1eefa n\u0103m 1991. <\/p>\n<p>Tr\u1edf l\u1ea1i ph\u1ea7n M\u1eb7c \u0110\u1ed7 v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u00f3, \u00f4ng s\u1eb5n s\u00e0ng c\u1ed9ng t\u00e1c n\u1ebfu bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng hay quen bi\u1ebft. Theo Vi\u00ean Linh, M\u1eb7c \u00d0\u1ed7 \u0111\u00e3 g\u1eedi cho \u00f4ng truy\u1ec7n ng\u1eafn \u201cC\u00e1i \u00c1o Len M\u00e0u R\u00eau\u201d, \u0111\u0103ng tr\u00ean t\u1edd <i>L\u1eeda Vi\u1ec7t<\/i> Xu\u00e2n B\u00ednh Th\u00ecn \u201cl\u00e0m cu\u1ed1i n\u0103m 1975, ra tr\u01b0\u1edbc T\u1ebft 76\u201d do The National Center for Vietnamese Resettlement t\u00e0i tr\u1ee3, xu\u1ea5t b\u1ea3n th\u00e1ng 1.1976 t\u1ea1i Washington, D.C. Khi nh\u00e0 v\u0103n V\u00f5 Phi\u1ebfn l\u1eadp t\u1ea1p ch\u00ed <i>V\u0103n h\u1ecdc Ngh\u1ec7 Thu\u1eadt<\/i> v\u00e0o th\u00e1ng 4, 1978 v\u00e0 m\u1eddi M\u1eb7c \u0110\u1ed7 g\u00f3p b\u00e0i, \u00f4ng \u0111\u00e3 g\u1eedi \u201cK\u1ebf ho\u1ea1ch ch\u1ed1ng \u0111\u00e0n b\u00e0\u201d, m\u1ed9t truy\u1ec7n ng\u1eafn c\u0169<i> <\/i>tr\u00edch t\u1eeb truy\u1ec7n d\u00e0i c\u00f9ng t\u00ean \u0111\u00e3 \u0111\u0103ng tr\u00ean nh\u1eadt b\u00e1o <i>S\u00f3ng Th\u1ea7n<\/i>. K\u1ebf \u0111\u00f3, \u00f4ng c\u00f3 b\u00e0i ngh\u1ecb lu\u1eadn \u201cL\u00e0m v\u0103n h\u1ecdc ngh\u1ec7 thu\u1eadt trong ho\u00e0n c\u1ea3nh t\u1ef5 n\u1ea1n\u201d (S\u1ed1 2, th\u00e1ng 5.1978). B\u00e0i ph\u1ecfng v\u1ea5n \u00f4ng c\u00f3 t\u00ean \u201cV\u0103n Ngh\u1ec7 Vi\u1ec7t Nam \u1edf h\u1ea3i ngo\u1ea1i\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u0103ng v\u00e0o s\u1ed1 4, th\u00e1ng 7.1978. B\u00e0i cu\u1ed1i, \u201cCon ng\u01b0\u1eddi Nga trong khu\u00f4n \u0111\u00fac C\u1ed9ng S\u1ea3n,\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u0103ng v\u00e0o th\u00e1ng 10.1978, l\u00e0 m\u1ed9t b\u00e0i d\u1ecbch cu\u1ed9c ph\u1ecfng v\u1ea5n c\u1ee7a t\u1edd <i>L\u2019Express<\/i> v\u1edbi tri\u1ebft gia\/nh\u00e0 v\u0103n\/nh\u00e0 b\u00e1o Alexander Alexandrovich Zinoviev.<\/p>\n<p>Sau n\u1eefa, l\u00fac m\u1edbi \u0111\u1ecbnh c\u01b0 t\u1ea1i Hoa K\u1ef3, nh\u00e0 v\u0103n Mai Th\u1ea3o l\u00e0m b\u00e1o <i>\u0110\u1ea5t M\u1edbi<\/i> v\u1edbi nh\u00e0 v\u0103n Thanh Nam, nh\u01b0ng v\u1ec1 California l\u1eadp b\u00e1o <i>V\u0103n<\/i> v\u00e0o n\u0103m 1982. S\u1ed1 <i>V\u0103n <\/i>ra m\u1eaft th\u00e1ng 7.1982 c\u00f3 b\u00e0i c\u1ee7a M\u1eb7c \u0110\u1ed7. Truy\u1ec7n ng\u1eafn \u201cTr\u01b0a tr\u00ean \u0111\u1ea3o san h\u00f4\u201d \u0111\u0103ng tr\u00ean <i>V\u0103n<\/i> s\u1ed1 2. \u00d4ng s\u1ebd ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u00f3 b\u00e0i ho\u1eb7c tr\u1ea3 l\u1edfi ng\u1eafn, chung v\u1edbi v\u00e0i t\u00e1c gi\u1ea3 kh\u00e1c r\u1ed3i th\u01b0a d\u1ea7n <\/p>\n<p><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/clip_image016.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"377\" height=\"274\" title=\"clip_image016\" style=\"margin-right: auto; margin-left: auto; float: none; display: block; background-image: none;\" alt=\"clip_image016\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/clip_image016_thumb.jpg\" border=\"0\"><\/a><\/p>\n<p align=\"center\"><i>V\u0103n<\/i> s\u1ed1 2, Th\u00e1ng 8.1982, California<\/p>\n<p>\u00d4ng c\u00f3 d\u0103m b\u1ea9y b\u00e0i th\u01a1 c\u00f9ng truy\u1ec7n ng\u1eafn v\u00e0 ti\u1ec3u lu\u1eadn d\u1ecbch thu\u1eadt tr\u00ean b\u00e1o <i>V\u0103n<\/i>. T\u00f4i r\u1ea5t th\u00edch b\u00e0i th\u01a1 \u201cRi\u00eang chung\u201d, \u0111\u00e3 \u0111\u0103ng tr\u00ean b\u00e1o <i>V\u0103n<\/i> th\u1eddi Mai Th\u1ea3o, nh\u01b0ng kh\u00f4ng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb s\u1ed1 n\u00e0o, ch\u1ec9 bi\u1ebft t\u1ea1i trang 26. <\/p>\n<p><i>U\u1ed1ng chung m\u1ed9t ch\u00e9n b\u1ed3 h\u00f2n<br \/><i>T\u1eebng trang v\u1eadn h\u1ea1n n\u00e9t son ch\u01b0a v\u1ec1<br \/><i>Tr\u1ea3i bao ng\u00e0y th\u00e1ng u m\u00ea<br \/><i>T\u1ec9nh ra ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 chi\u00eam bao<\/i><\/i><\/i><\/i><\/p>\n<p><i>N\u00fai s\u00f4ng n\u00e0y \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc n\u00e0o<br \/><i>M\u01b0\u1ee3n tay ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn g\u1ea7y hao th\u00e2n n\u00e0y<br \/><i>Qu\u1eadt c\u01b0\u1eddng trong m\u1ed9t c\u01a1n say<br \/><i>M\u00ea n\u00e0y ho\u1eb7c n\u1ecd bi\u1ebft ng\u00e0y n\u00e0o th\u00f4i<\/i><\/i><\/i><\/i><\/p>\n<p><i>Ch\u1eb3ng \u0111\u00e0nh n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y m\u00e2y tr\u00f4i<br \/><i>N\u0103m canh th\u1ee9c gi\u1ea5c \u0111\u1ee9ng ng\u1ed3i kh\u00f4ng y\u00ean<br \/><i>B\u00e2y gi\u1edd ng\u01a1 ng\u00e1c ba mi\u1ec1n<br \/><i>N\u0103m ch\u00e2u l\u01b0u l\u1ea1c tri\u1ec1n mi\u00ean m\u1ed9t gi\u00f2ng<\/i><\/i><\/i><\/i><\/p>\n<p><i>C\u1ea3m th\u01b0\u01a1ng tan t\u00e1c m\u00e1u h\u1ed3ng<br \/><i>Ngh\u00ecn sau b\u00fat m\u1ef1c c\u1ea7m l\u00f2ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e2u<br \/><i>K\u1ebb l\u00e0m s\u1eed k\u1ebb c\u00fai \u0111\u1ea7u<br \/><i>Ph\u00fat n\u00e0o ch\u1ee3t l\u1eb7ng nh\u00ecn nhau \u00ea ch\u1ec1<\/i><\/i><\/i><\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u1ea3i bao ng\u00e0y th\u00e1ng u m\u00ea<br \/><i>T\u1ec9nh ra ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 chi\u00eam bao<br \/><i>N\u00fai s\u00f4ng n\u00e0y \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc n\u00e0o<br \/><i>Ri\u00eang chung v\u1eb1ng v\u1eb7c ng\u00e0n sao tr\u00ean tr\u1eddi.<i><br \/><\/i>(M\u1eb7c \u0110\u1ed7, \u201c<i>Ri\u00eang chung<\/i>\u201d)<\/i><\/i><\/i><\/i><\/p>\n<p>Ngo\u00e0i nh\u1eefng t\u1edd b\u00e1o hay t\u1ea1p ch\u00ed k\u1ec3 tr\u00ean, \u00f4ng c\u00f2n c\u1ed9ng t\u00e1c v\u1edbi m\u1ed9t v\u00e0i t\u1edd b\u00e1o kh\u00e1c m\u00e0 t\u00f4i kh\u00f4ng r\u00f5 t\u00ean c\u0169ng nh\u01b0 th\u1eddi gian xu\u1ea5t hi\u1ec7n. Th\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 lo\u1ea1t 6 b\u00e0i \u0111\u00e3 g\u1eedi cho k\u00fd gi\u1ea3 \u0110inh T\u1eeb Th\u1ee9c (Mi\u1ec1n \u0110\u00f4ng Hoa K\u1ef3) c\u00f3 l\u1ebd v\u00e0o cu\u1ed1i th\u1eadp ni\u00ean 70 r\u1ed3i giao cho t\u00f4i gi\u1eef b\u1ea3n ch\u00ednh. B\u00e0i <a name=\"_Hlk165290855\">\u201cB\u00e1nh xe l\u1ecbch s\u1eed quay kh\u00f4ng ng\u1eebng\u201d, <\/a>v\u1edbi 2 ch\u00fa th\u00edch m\u1edbi c\u1ee7a \u00f4ng, \u0111\u00e3 \u0111\u0103ng l\u1ea1i tr\u00ean <i>Kh\u1edfi H\u00e0nh, <\/i>Ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 <i>35 n\u0103m 30.4.1975<\/i>, S\u1ed1 162, trang 9-10 v\u00e0o th\u00e1ng 4.2010. Trong b\u00e0i, \u00f4ng nh\u1eafc \u0111\u1ebfn \u201cdanh t\u1eeb \u2018giai c\u1ea5p m\u1edbi\u2019\u201d c\u1ee7a l\u00fd thuy\u1ebft gia m\u00e1c-x\u00edt b\u1ea5t \u0111\u1eafc ch\u00ed ng\u01b0\u1eddi Nam T\u01b0\u201d. \u0110\u00f3 l\u00e0 t\u1eeb cu\u1ed1n <i>The New Class: An Analysis of the Communist System<\/i>\/Giai c\u1ea5p m\u1edbi: Ph\u00e2n t\u00edch H\u1ec7 th\u1ed1ng \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng S\u1ea3n, Milovan Djilas (Nh\u00e0 Xu\u1ea5t b\u1ea3n Frederic A. Preager, 1953, Hoa K\u1ef3). T\u00f4i s\u1ebd k\u00e8m b\u00e0i n\u00e0y trong ph\u1ea7n Ph\u1ee5 L\u1ee5c \u0111\u1eb7ng Danh M\u1ee5c M\u1eb7c \u0110\u1ed7 th\u00eam \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. T\u00f4i tin, d\u00f9 vi\u1ebft c\u00e1ch \u0111\u00e2y g\u1ea7n 50 n\u0103m, nh\u1eadn x\u00e9t c\u1ee7a \u00f4ng v\u1ec1 \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng S\u1ea3n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1eeba h\u00e0nh kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u0169. C\u00e0ng kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u0169 khi ch\u00fang ta ch\u1ee9ng ki\u1ebfn nh\u1eefng v\u1ee5 tham \u00f4 h\u00e0ng tri\u1ec7u tri\u1ec7u m\u0129 kim c\u1ee7a \u201cgiai c\u1ea5p m\u1edbi\u201d \u0111\u00e3 v\u00e0 \u0111ang x\u1ea9y ra t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam. <\/p>\n<p>Nh\u00e2n th\u1ec3, \u0111\u00e3 nh\u1eafc t\u1edbi Ng\u00f4 Th\u1ebf Vinh, t\u00f4i c\u0169ng mu\u1ed1n cho th\u1ea5y, ch\u1ec9 qua s\u1ef1 t\u00e1i xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a \u201cB\u00e1nh xe l\u1ecbch s\u1eed quay kh\u00f4ng ng\u1eebng\u201d (2010), t\u00f4i kh\u00f4ng h\u1ec1 \u2026v\u00f4 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m khi nh\u1eadn x\u00e9t Ng\u00f4 Th\u1ebf Vinh \u0111\u00e3 thi\u1ebfu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m khi b\u00e0n t\u00e1n m\u1ed9t c\u00e1ch qu\u00e1 thi\u1ebfu s\u00f3t \u0111\u1ebfn sinh ho\u1ea1t v\u0103n ngh\u1ec7 c\u1ee7a m\u1ed9t nh\u00e0 v\u0103n b\u1ea1n h\u1eefu&#8211;l\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1ea5t k\u1ef3 m\u1ed9t nh\u00e0 v\u0103n b\u1ea1n h\u1eefu n\u00e0o m\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 bi\u1ebft \u0111\u1ebfn \u00f4ng t\u1eeb Mi\u1ec1n Nam, r\u1ed3i ti\u1ebfp t\u1ee5c t\u00e2m s\u1ef1, r\u1ed3i g\u1eedi c\u1ea3 v\u00e0i tin t\u1ee9c c\u00e1 nh\u00e2n&#8211;v\u00e0o th\u1eddi k\u1ef3 m\u00e0 Ng\u00f4 Th\u1ebf Vinh kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u00f3 m\u1eb7t. T\u00f4i d\u00f9ng ch\u1eef \u201cthi\u1ebfu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m\u201d c\u00e0ng kh\u00f4ng khe kh\u1eaft khi \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu M\u1eb7c \u0110\u1ed7-B\u00e1o Gi\u1ea5y v\u1edbi Ng\u00f4 Th\u1ebf Vinh-B\u00e1o M\u1ea1ng. Nh\u1ea5t l\u00e0 khi Ng\u00f4 ti\u00ean sinh \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn nh\u01b0 m\u1ed9t t\u00e1c gi\u1ea3 kh\u1ea3 t\u00edn \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u b\u00e0i \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean m\u1ea1ng v\u00e0 c\u00f2n l\u1eadp l\u00f2e in th\u00e0nh s\u00e1ch. <\/p>\n<p>Sau khi quen t\u00f4i, M\u1eb7c \u0110\u1ed7 b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u1ed9ng t\u00e1c v\u1edbi <i>Kh\u1edfi H\u00e0nh<\/i>, Hoa K\u1ef3 (Th\u00e1ng 11.1996-Th\u00e1ng 5.2018) m\u1ed9t c\u00e1ch th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean h\u01a1n. T\u00f4i d\u00f9ng ch\u1eef \u201cb\u1eaft \u0111\u1ea7u\u201d v\u00ec hai ch\u1eef n\u00e0y c\u0169ng ph\u1ea3n \u1ea3nh m\u1ed9t s\u1ef1 c\u1ed9ng t\u00e1c m\u1eadt thi\u1ebft, c\u00f3 l\u1ebd duy nh\u1ea5t, gi\u1eefa m\u1ed9t nh\u00e0 v\u0103n thu\u1ed9c th\u1ebf h\u1ec7 \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a V\u0103n H\u1ecdc Mi\u1ec1n Nam v\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ee5 n\u1eef thu\u1ed9c th\u1ebf h\u1ec7 \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a V\u0103n ch\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec3n-ngo\u00e0i, kh\u00f4ng ch\u1ec9 v\u1ec1 qu\u00e1 kh\u1ee9 v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng m\u00e0 c\u00f2n v\u00ec nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 mu\u00f4n th\u01b0\u1edf li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ph\u1ee5 n\u1eef v\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb. <\/p>\n<p><b>8.3 Nam v\u0103n s\u0129 Mi\u1ec1n Nam vi\u1ebft v\u1ec1 Ph\u1ee5 N\u1eef<i><\/i><\/b><\/p>\n<p><b>8.3.1 Tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p M\u1eb7c \u0110\u1ed7 <i><\/i><\/b><\/p>\n<p><b>8.3.1. A <i>Th\u00ec x\u00f3t xa g\u00ec Ngh\u1ec7 S\u0129 \u01a1i\/M\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ed1ng hi\u1ebfn c\u1ea3 cho \u0111\u1eddi\/M\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ecbu ch\u1ebft trong im l\u1eb7ng\/\u0110\u1ec3 th\u1ea3 h\u1ed3n ra mu\u00f4n vi\u1ec5n kh\u01a1i<\/i>-M\u1eb7c \u0110\u1ed7, \u201cThu \u00dd\u201d, <i>C\u00e2y Duy\u00ean, <\/i>cu\u1ed1i n\u0103m 1949<\/b><\/p>\n<p>T\u00f4i h\u00e2n h\u1ea1nh \u0111\u01b0\u1ee3c quen bi\u1ebft M\u1eb7c \u0110\u1ed7 kho\u1ea3ng 12 n\u0103m, n\u1ebfu kh\u00f4ng t\u00ednh v\u00e0i n\u0103m l\u00fac ch\u01b0a th\u00e2n l\u1eafm. Nh\u00e0 v\u0103n\/d\u1ecbch gi\u1ea3 M\u1eb7c \u0110\u1ed7 vi\u1ebft truy\u1ec7n ng\u1eafn, t\u00f9y b\u00fat, \u0111i\u1ec3m s\u00e1ch, l\u00e0m th\u01a1 haiku, d\u1ecbch b\u1ea5t c\u1ee9 t\u00e1c gi\u1ea3 n\u00e0o m\u00e0 \u00f4ng th\u00edch nh\u01b0 Malcom X, ho\u1eb7c v\u1ec1 b\u1ea5t c\u1ee9 \u0111\u1ec1 t\u00e0i n\u00e0o khi\u1ebfn \u00f4ng quan t\u00e2m t\u1ea1i qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng m\u1edbi. Nh\u1eefng n\u0103m cu\u1ed1i \u0111\u1eddi, \u00f4ng l\u00e0m lo\u1ea1i th\u01a1 haiku \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3 ng\u00e0n b\u00e0i. \u00d4ng c\u00f2n l\u00e0 \u0111\u1ecbch th\u1ee7 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a t\u00f4i trong chuy\u1ec7n vi\u1ebft th\u01b0 tay. \u00d4ng vi\u1ebft b\u00e0i v\u00e0 vi\u1ebft th\u01b0 b\u1eb1ng m\u00e1y ch\u1eef c\u00f3 d\u1ea5u ti\u1ebfng Vi\u1ec7t v\u00ec kh\u00f4ng s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e1y computer. T\u00f4i vi\u1ebft tay v\u1edbi \u0111\u1ee7 th\u1ee9 m\u00e0u m\u1ef1c v\u00e0 m\u00e0u gi\u1ea5y: \u0111en c\u00f3, xanh d\u01b0\u01a1ng c\u00f3, t\u00edm c\u00f3, xanh l\u00e1 c\u00e2y c\u00f3, v\u00e0ng c\u00f3, h\u1ed3ng c\u00f3, n\u00e2u c\u00f3\u2026vv v\u00ec th\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 r\u1ea3nh l\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 gi\u1eefa 2, 3 vi\u1ec7c l\u00e0m. \u00d4ng hay tr\u1ed5 t\u00e0i xem t\u01b0\u1edbng qua m\u00e0u m\u1ef1c nh\u01b0ng gi\u1ea3i ngh\u1ec7 khi g\u1eb7p tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u00f4i. \u00d4ng c\u1ef1c k\u1ef3 k\u00edn \u0111\u00e1o cho m\u00ecnh v\u00e0 cho ng\u01b0\u1eddi n\u00ean c\u0169ng\u2026v\u00f5 trang b\u1eb1ng m\u1ed9t m\u00e1y ch\u00e9m\/<i>shredder<\/i> \u0111\u1ec3 c\u1eaft tan th\u01b0 t\u1eeb ri\u00eang t\u01b0. Tr\u01b0\u1edbc khi qua \u0111\u1eddi, \u00f4ng g\u1eedi tr\u1ea3 l\u1ea1i nh\u1eefng l\u00e1 th\u01b0 v\u00e0 v\u1eadt k\u1ef7 ni\u1ec7m n\u00e0o c\u00f2n gi\u1eef \u0111\u1ec3 ch\u00ednh t\u00f4i thi\u00eau h\u1ee7y d\u00f9 c\u0169ng ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec b\u00ed m\u1eadt, ngo\u00e0i \u00fd ki\u1ebfn v\u1ec1 V\u0103n H\u1ecdc Mi\u1ec1n Nam v\u00e0 s\u1ef1 chia s\u1ebb c\u00f9ng khuy\u1ebfn kh\u00edch, n\u00e2ng \u0111\u1ee1 tinh th\u1ea7n trong t\u00ecnh th\u00e2n h\u1eefu gi\u1eefa hai ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 g\u1ea7n c\u00f9ng quan ni\u1ec7m s\u1ed1ng v\u00e0 vi\u1ebft. Sau ng\u00e0y \u00f4ng qua \u0111\u1eddi, \u0111\u1ebfn l\u01b0\u1ee3t t\u00f4i thi\u00eau h\u1ee7y h\u1ebft th\u01b0 t\u1eeb nh\u01b0 \u0111\u00e3 h\u1ee9a tr\u1eeb nh\u1eefng \u0111o\u1ea1n li\u00ean quan \u0111\u1ebfn t\u00e0i li\u1ec7u c\u1ea7n d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c copy l\u1ea1i. C\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u kh\u00e1c, nh\u01b0 b\u1ea3n th\u1ea3o hay chi\u1ebfc m\u00e1y \u0111\u00e1nh ch\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f4ng t\u1eb7ng, \u0111\u00e3 giao cho T\u1ed5 h\u1ee3p Lu\u1eadt gi\u1eef, \u0111\u1ee3i ng\u00e0y c\u0169ng theo t\u00f4i th\u00e0nh tro b\u1ee5i. <\/p>\n<p>\u00d4ng th\u01b0\u1eddng b\u00e0n lu\u1eadn (ngh\u0129a l\u00e0 vi\u1ebft trong th\u01b0) v\u1ec1 ch\u1ee7 ngh\u0129a C\u1ed9ng S\u1ea3n, C\u1ed9ng s\u1ea3n Vi\u1ec7t Nam, \u0110\u1ea3ng D\u00e2n Ch\u1ee7, \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng H\u00f2a, v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng Hoa K\u1ef3, v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng \u00c2u Ch\u00e2u, v\u00e0 d\u0129 nhi\u00ean, v\u1ea5n \u0111\u1ec1 k\u1ef3 th\u1ecb ph\u1ee5 n\u1eef t\u1eeb trong nh\u00e0 t\u1edbi ngo\u00e0i nh\u1ef1t tr\u00ecnh, ho\u1eb7c t\u1ec7 n\u1ea1n k\u1ef3 th\u1ecb M\u00e0u Da t\u1ea1i \u0111\u00e2y. Bi\u1ebft t\u00f4i v\u1eabn c\u00f2n th\u00eau, \u00f4ng g\u1edfi m\u1ed9t trang tr\u00ean b\u00e1o Ph\u00e1p qu\u1ea3ng c\u00e1o ch\u1ec9 th\u00eau m\u1edbi l\u1ea1 \u0111\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1eddng m\u00e0 mua. Khi b\u00e0 M\u1eb7c \u0110\u1ed7 qua \u0111\u1eddi, t\u00f4i th\u00eau h\u00ecnh m\u1ed9t chi\u1ebfc hoa h\u1ed3ng \u0111\u1ecf th\u1eabm t\u1eb7ng \u00f4ng b\u00e0 \u0111\u1ec3 k\u1ef7 ni\u1ec7m m\u1ed1i t\u00ecnh 62 n\u0103m c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n<p><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/clip_image018.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"252\" height=\"311\" title=\"clip_image018\" style=\"border: 0px currentcolor; border-image: none; margin-right: auto; margin-left: auto; float: none; display: block; background-image: none;\" alt=\"clip_image018\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/clip_image018_thumb.jpg\" border=\"0\"><\/a><\/p>\n<p align=\"center\"><i>Kh\u1edfi H\u00e0nh<\/i>, s\u1ed1 122, th\u00e1ng 12.2006<br \/>T\u00e0i li\u1ec7u c\u1ee7a Nguy\u1ec5n T\u00e0 C\u00fac<\/p>\n<p>B\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ph\u1ee5 n\u1eef c\u1ea5p ti\u1ebfn nh\u1ea5t m\u00e0 t\u00f4i bi\u1ebft. \u1ede v\u00e0o th\u1eddi m\u00e0 \u0111\u00e0n b\u00e0 ph\u1ea3i l\u1eadp gia \u0111\u00ecnh s\u1edbm, b\u00e0 c\u00f3 h\u1ecdc, c\u00f3 c\u01a1 s\u1edf l\u00e0m \u0103n ri\u00eang, \u0111\u00e0n piano, b\u01a1i l\u1ed9i l\u00e0m th\u00fa vui. B\u00e0 xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh c\u1ef1 ph\u00fa v\u1eabn gi\u1eef nhi\u1ec1u l\u1ec1 lu\u1eadt c\u1ed5, nh\u01b0ng thay v\u00ec lo l\u1eafng v\u1ec1 \u0111\u01b0\u1eddng nh\u00e2n duy\u00ean, \u0111\u00e3 ch\u1ec9 t\u00ednh chuy\u1ec7n y\u00eau v\u00e0 l\u1eadp gia \u0111\u00ecnh khi g\u1eb7p \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd trung nh\u00e2n. \u00d4ng b\u00e0, ho\u00e0n to\u00e0n xa l\u1ea1, g\u1eb7p nhau l\u1ea7n \u0111\u1ea7u t\u1ea1i \u0110\u00e0 L\u1ea1t. L\u1ea7n \u0111\u00f3, b\u00e0 m\u1eb7c chi\u1ebfc \u00e1o d\u00e0i m\u00e0u hoa c\u00e0 m\u00e0 \u00f4ng c\u00f2n s\u1ebd nh\u1eafc \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u l\u1ea7n. Khi quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh b\u1ecf \u0111\u1eddi \u0111\u1ed9c th\u00e2n \u0111\u1ec3 k\u1ebft h\u00f4n, h\u1ecd \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t b\u1ea3n giao k\u00e8o b\u1ea5t th\u00e0nh v\u0103n: m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi theo \u0111u\u1ed5i c\u00f4ng vi\u1ec7c v\u00e0 s\u1edf th\u00edch nh\u01b0ng l\u00f2ng chung th\u1ee7y v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh ph\u1ea3i \u01b0u ti\u00ean. \u00d4ng b\u00e0 kh\u00f4ng bao gi\u1edd ph\u1ea3n b\u1ed9i b\u1ea3n giao k\u00e8o \u0111\u00f3. B\u00e0 v\u1eabn chuy\u1ec3n l\u1eddi g\u00f3p \u00fd v\u1ec1 \u00e1o d\u00e0i, c\u00e1ch x\u01b0ng h\u00f4 vv. v\u00e0 c\u1ea3 c\u00e1ch l\u00e0m m\u00f3n \u0103n nh\u01b0 m\u00f3n b\u00e1nh \u0111\u00fac. \u00d4ng hay nh\u1eafc t\u1edbi n\u1ee5 c\u01b0\u1eddi \u201cr\u1ea5t t\u01b0\u01a1i\u201d c\u1ee7a b\u00e0 khi\u1ebfn ch\u00fa \u00fd r\u1ed3i t\u1edbi l\u00e0m quen. <\/p>\n<p>Ngo\u00e0i \u201cnh\u00e0 v\u0103n M\u1eb7c \u0110\u1ed7\u201d, t\u00f4i c\u00f2n 1 k\u1ef7 ni\u1ec7m v\u1edbi lu\u1eadt s\u01b0 \u0110\u1ed7 Quang B\u00ecnh. N\u0103m 2007, <i>Kh\u1edfi H\u00e0nh<\/i> c\u00f9ng ch\u1ee7 nhi\u1ec7m Vi\u00ean Linh v\u00e0 t\u00f4i b\u1ecb ki\u1ec7n t\u1ea1i Ph\u00e1p \u0111\u00ecnh Houston, Texas v\u00ec 2 b\u00e0i \u0111i\u1ec3m s\u00e1ch. \u00d4ng \u0111\u1ecdc l\u1ea1i r\u1ea5t k\u1ef9 r\u1ed3i b\u1ecf th\u00ec gi\u1edd ph\u00e2n t\u00edch lu\u1eadt l\u1ec7 Texas h\u1ea7u th\u1ee9 nh\u1ea5t, tr\u1ea5n an r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng lo v\u00e0, th\u1ee9 hai, xem l\u1ea1i m\u1ed9t v\u00e0i \u0111o\u1ea1n ti\u1ebfng Ph\u00e1p m\u00e0 t\u00f4i ph\u1ea3i d\u1ecbch t\u1eeb ti\u1ebfng Vi\u1ec7t trong b\u00e0i. Trong khi ch\u1edd \u0111\u1ee3i \u0111\u00e8n tr\u1eddi Houston soi s\u00e1ng, t\u00f4i t\u1ef1 b\u00e0o ch\u1eefa l\u00fac \u0111\u1ea7u. May nh\u1edd c\u00f3 Lu\u1eadt S\u01b0 Ho\u00e0ng Duy H\u00f9ng \u0111\u1ea1i di\u1ec7n n\u00ean r\u1ed1t cu\u1ed9c, c\u1ea3 t\u00f4i v\u00e0 <i>Kh\u1edfi H\u00e0nh<\/i> c\u00f9ng Vi\u00ean Linh \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng\u2026 thua m\u1ed9t c\u00e1ch v\u1ebb vang. Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, sau khi \u0111\u1ea1i di\u1ec7n ch\u00fang t\u00f4i ho\u00e0n to\u00e0n mi\u1ec5n ph\u00ed trong m\u1ed9t v\u1ee5 ki\u1ec7n c\u00f3 th\u1ec3 xem l\u00e0 quan tr\u1ecdng b\u1eadc nh\u1ea5t trong l\u00e0ng b\u00e1o v\u0103n h\u1ecdc di t\u1ea3n, lu\u1eadt s\u01b0 Ho\u00e0ng Duy H\u00f9ng (b\u1ea3n th\u00e2n l\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3 c\u00f3 s\u00e1ch \u0111\u00e3 xu\u1ea5t b\u1ea3n) c\u00f2n ch\u1ecbu t\u1ed1n ph\u00ed gi\u00fap ch\u00fang t\u00f4i t\u1ef1 b\u1ea3o v\u1ec7 tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng v\u1ee5 ki\u1ec7n t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. Nh\u00e2n th\u1ec3, t\u00f4i c\u0169ng h\u1ecfi M\u1eb7c \u0110\u1ed7 v\u1ec1 l\u00fd do \u0111\u00e3 kh\u00f4ng h\u00e0nh ngh\u1ec1 Lu\u1eadt t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i hay S\u00e0i G\u00f2n. Ngo\u00e0i vi\u1ebft v\u0103n, \u00f4ng c\u00f2n l\u00e0m b\u00e1o n\u00ean \u0111\u00e3 c\u00f3 d\u1ecbp \u0111i d\u1ef1 m\u1ed9t phi\u00ean h\u1ecdp c\u00e1c Ch\u1ee7 B\u00fat t\u1ea1i Lu\u00e2n \u0110\u00f4n v\u00e0o n\u0103m 1956.<\/p>\n<p>Cho \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i \u0111\u1eddi, \u00f4ng v\u1eabn theo d\u00f5i c\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 ngo\u1ea1i qu\u1ed1c. \u00d4ng g\u1eedi cho t\u00f4i nhi\u1ec1u t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 Ph\u00e1p, trong s\u1ed1 c\u00f3 <i>Les trois parques<\/i> (The Three Fates\/Ba s\u1ed1 ph\u1ea7n) c\u1ee7a Linda L\u00ea. Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, t\u00f4i g\u1eedi cho \u00f4ng t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e0 v\u0103n Ph\u00e1p nh\u01b0 Shan Sa. C\u00f4 c\u0169ng ki\u00eam h\u1ecda s\u0129, c\u00f3 hai n\u0103m h\u1ecdc ngh\u1ec1 t\u1eeb h\u1ecda s\u0129 Balthus v\u00e0 sau n\u00e0y s\u1ebd t\u1ed5 ch\u1ee9c nh\u1eefng cu\u1ed9c tri\u1ec3n l\u00e3m c\u1ee7a \u00f4ng t\u1ea1i \u00c1 Ch\u00e2u. Theo l\u1eddi y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a M\u1eb7c \u0110\u1ed7, t\u00f4i th\u01b0\u1eddng g\u1eedi t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 Hoa K\u1ef3 ho\u1eb7c \u0110\u00f4ng \u00c2u, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 b\u1ed9 <a name=\"_Hlk162270069\"><i>Writers from the Other Europe<\/i><\/a>\/ Nh\u00e0 v\u0103n t\u1eeb m\u1ed9t \u00c2u ch\u00e2u Kh\u00e1c. B\u1ed9 n\u00e0y g\u1ed3m 17 t\u00e1c ph\u1ea9m \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch ra Anh ng\u1eef t\u1eeb c\u00e1c nh\u00e0 v\u0103n Ti\u1ec7p Kh\u1eafc (Ludv\u00edk Vacul\u00edk, Milan Kundera, Bohumil Hrabal), Hung Gia L\u1ee3i (George Konr\u00e1d, G\u00e9za Cs\u00e1th), Ba Lan (Witold Gombrowicz, Tadeusz Konwicki, Bruno Schulz) v\u00e0 Nam T\u01b0-Serbia (Danilo Ki\u0161) do nh\u00e0 v\u0103n Philip Roth (Hoa K\u1ef3) l\u00e0m Ch\u1ee7 bi\u00ean ch\u00ednh. T\u00f4i ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn b\u1ed9 n\u00e0y v\u00ec ngh\u0129 t\u1edbi kinh nghi\u1ec7m s\u00e1ng t\u00e1c c\u1ee7a nh\u00e0 v\u0103n t\u1eeb nhi\u1ec1u ph\u1ea7n \u0111\u1ea5t v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a kh\u00e1c nhau, nh\u01b0 ti\u1ec3u thuy\u1ebft gia Philip Roth gi\u1ea3i th\u00edch v\u1ec1 xu\u1ea5t x\u1ee9 c\u1ee7a s\u00e1ng ki\u1ebfn \u0111\u00f3:<\/p>\n<blockquote>\n<p>&#8211; [\u2026] M\u1ee5c \u0111\u00edch chuy\u1ebfn vi\u1ebfng th\u0103m Prague \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a t\u00f4i l\u00e0 \u0111\u1ec3 xem n\u01a1i Franz Kafka \u0111\u00e3 c\u01b0 ng\u1ee5. T\u00f4i tr\u1edf l\u1ea1i Prague v\u00ec mu\u1ed1n t\u00ecm hi\u1ec3u xem c\u00e1c nh\u00e0 v\u0103n hi\u1ec7n xoay s\u1edf \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng t\u1ea1i \u0111\u00f3, vi\u1ebft l\u00e1ch th\u1ebf n\u00e0o trong nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ho\u00e0n to\u00e0n xa l\u1ea1 v\u1edbi kinh nghi\u1ec7m vi\u1ebft l\u00e1ch c\u1ee7a ch\u00ednh t\u00f4i\u2026 \/<i>The purpose of my first visit to Prague had been to see where Franz Kafka had lived, I returned to Prague because I wanted to find out how the writers managed to live there now, working in conditions that were utterly alien to my own writing experience<\/i>\u2026[Philip Roth, \u201cIn Search of Kafka And Other Answers\u201d\/H\u00e0nh tr\u00ecnh t\u00ecm ki\u1ebfm Kafka v\u00e0 c\u00e1c gi\u1ea3i \u0111\u00e1p kh\u00e1c, Nh\u1eadt b\u00e1o <i>The New York Times<\/i>, ng\u00e0y 15.2.1976, https:\/\/www.nytimes.com\/1976\/02\/15\/archives\/in-search-of-kafka-and-other-answers.html ]<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>T\u00f4i \u0111\u00e3 g\u1eedi b\u1ed9 <i>Writers from the Other Europe<\/i> cho M\u1eb7c \u0110\u1ed7, kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p th\u00eam cho nhu c\u1ea7u \u0111\u1ecdc c\u1ee7a \u00f4ng, m\u00e0 v\u00ec c\u00f2n li\u00ean t\u01b0\u1edfng t\u1edbi m\u1ed9t <i>M\u1eb7c \u0110\u1ed7-kh\u00e1c<\/i>\/The Other M\u1eb7c \u0110\u1ed7. Th\u1eddi c\u1ee7a M\u1eb7c \u0110\u1ed7 g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi nh\u1eefng bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng ch\u00ednh tr\u1ecb to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi li\u00ean quan tr\u1ef1c ti\u1ebfp t\u1edbi s\u1ed1 m\u1ec7nh c\u1ee7a c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c \u00c1-Phi t\u1eebng b\u1ecb \u0111\u1ebf qu\u1ed1c T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng bi\u1ebfn th\u00e0nh n\u00f4 l\u1ec7. M\u1eb7c \u0110\u1ed7 \u0111\u00e3 t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt v\u1ec1 H\u1ed9i Ngh\u1ecb \u00c1-Phi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ea1i th\u00e0nh ph\u1ed1 Bangdun, Indonesia v\u00e0o ng\u00e0y 18 t\u1edbi ng\u00e0y 24 th\u00e1ng 4, n\u0103m 1955, quy t\u1ee5 29 qu\u1ed1c gia, c\u00f3 c\u1ea3 Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng H\u00f2a. Bi\u1ebfn c\u1ed1 l\u1ecbch s\u1eed \u1ea5y \u0111\u00e1nh d\u1ea5u s\u1ef1 th\u00e0nh h\u00ecnh c\u1ee7a Kh\u1ed1i C\u00e1c Qu\u1ed1c Gia Th\u1ee9 Ba\/<i>The Third World<\/i> b\u00ean c\u1ea1nh Kh\u1ed1i T\u00e2y Ph\u01b0\u01a1ng-Hoa K\u1ef3 v\u00e0 Kh\u1ed1i S\u00f4 Vi\u1ebft (Nga S\u00f4). M\u1edbi \u0111\u00e2y, nh\u00e0 kh\u1ea3o c\u1ee9u David Van Reybrouck, qua t\u00e1c ph\u1ea9m <i>Revolusi: Indonesia and The Birth of The Modern World<\/i> (2024), \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh vai tr\u00f2 ti\u00ean phong c\u1ee7a Indonesia&#8211; trong vi\u1ec7c h\u1ec7 th\u1ed1ng h\u00f3a cu\u1ed9c t\u1ef1 gi\u1ea3i ph\u00f3ng song song v\u1edbi ph\u1ea7n g\u00f3p s\u1ee9c th\u1ebf gi\u1edbi h\u00f3a cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng t\u1eeb c\u00e1c qu\u1ed1c gia \u00c1-Phi tho\u00e1t kh\u1ecfi c\u00e1c \u0111\u1ebf qu\u1ed1c T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng khi c\u00f9ng<i> <\/i>3 qu\u1ed1c gia kh\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c H\u1ed9i Ngh\u1ecb Bandung. <\/p>\n<p>V\u00e0 \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng nh\u1eafc t\u1edbi Albert Camus, th\u1ea7n t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a th\u1ebf h\u1ec7 M\u1eb7c \u0110\u1ed7 v\u00e0 B\u00f9i Gi\u00e1ng. C\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u vi\u1ebft th\u01b0, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c Albert Camus nh\u1eadn h\u1ecd l\u00e0 \u201canh em\u201d trong cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh chung. C\u00f3 th\u1ec3 v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng Albert Camus \u0111\u00e3 l\u1ed7i th\u1eddi v\u00ec \u00f4ng s\u1eed d\u1ee5ng nh\u00e2n v\u1eadt nh\u01b0 \u201cm\u1ed9t th\u1ee9 con r\u1ed1i\u201d h\u1ea7u m\u00e1ng t\u00e2m nguy\u1ec7n \u01b0\u1edbc v\u1ecdng l\u00ean, nh\u01b0 m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e0 v\u0103n trong T\u1ef1 L\u1ef1c V\u0103n \u0111o\u00e0n \u0111\u00e3 b\u1ecb ch\u1ec9 tr\u00edch t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1; khi\u1ebfn Linda L\u00ea kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ecdc l\u1ea1i c\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 \u0111\u00e3 t\u1eebng y\u00eau th\u00edch th\u1eddi ni\u00ean thi\u1ebfu nh\u01b0 \u00f4ng, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i \u0111\u1eb7t cho h\u1ecd bi\u1ec7t hi\u1ec7u <i>dear departed<\/i>\/ng\u01b0\u1eddi y\u00eau m\u1ebfn \u0111\u00e3 l\u00eca \u0111\u1eddi. Tuy th\u1ebf, Albert Camus v\u1eabn gi\u1eef v\u1ecb tr\u00ed \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, nh\u1ea5t l\u00e0 trong t\u00e2m h\u1ed3n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 M\u1eb7c \u0110\u1ed7 v\u00e0 d\u00e2n Mi\u1ec1n Nam b\u1ecb \u0111\u1ea9y v\u00e0o bi\u00ean gi\u1edbi sinh t\u1eed c\u1ee7a b\u1ea1o l\u1ef1c v\u00e0 t\u1ef1 do. \u00d4ng ph\u1ee5 tr\u00e1ch ph\u1ea7n bi\u00ean t\u1eadp v\u00e0 ph\u00e1t bi\u1ec3u c\u1ee7a <i>Combat<\/i> t\u1eeb n\u0103m 1943, m\u1ed9t trong nh\u1eefng t\u1edd b\u00e1o xu\u1ea5t b\u1ea3n m\u1ed9t c\u00e1ch b\u00ed m\u1eadt do Kh\u00e1ng chi\u1ebfn Ph\u00e1p b\u1ea3o tr\u1ee3, ch\u1ed1ng l\u1ea1i \u0110\u1ee9c Qu\u1ed1c X\u00e3 th\u1eddi Ph\u00e1p b\u1ecb chi\u1ebfm \u0111\u00f3ng. Albert Camus ph\u1ea3n \u1ea3nh cu\u1ed9c tranh \u0111\u1ea5u sinh t\u1eed \u1ea5y v\u1edbi v\u00e0i gi\u00f2ng trong <i>Carnets 1942-1951<\/i>\/Notebooks 1942-1951:<\/p>\n<blockquote>\n<p>&#8211; [\u2026] Trong m\u1ed9t giai \u0111o\u1ea1n c\u00e1ch m\u1ea1ng, ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t s\u1eafc nh\u1ea5t lu\u00f4n lu\u00f4n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi (s\u1ebd) m\u1ea5t m\u1ea1ng. Quy lu\u1eadt c\u1ee7a s\u1ef1 hy sinh \u0111\u1ec3 l\u1ea1i l\u1eddi cu\u1ed1i cho k\u1ebb h\u00e8n nh\u00e1t v\u00e0 k\u1ebb nh\u00fat nh\u00e1t, v\u00ec nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u1ea5t m\u1ea1ng \u0111\u00e3 c\u1ed1ng hi\u1ebfn ph\u1ea7n t\u1ed1t \u0111\u1eb9p nh\u1ea5t c\u1ee7a h\u1ecd. Kh\u1ea3 n\u0103ng (\u0111\u01b0\u1ee3c) ph\u00e1t bi\u1ec3u lu\u00f4n \u00e1m ch\u1ec9 r\u1eb1ng k\u1ebb c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng \u1ea5y \u0111\u00e3 ph\u1ea3n b\u1ed9i\u2026\/ <i>In a revolution period it is always the best who died. The law of sacrifice leaves the last word to the coward and the timorous, since the other has lost it by giving the best of themselves. The ability to speak always implies that one has betrayed<\/i>\u2026\u201d [Albert Camus, s\u0111d, trang 81- Justin O\u2019Brien d\u1ecbch v\u00e0 ch\u00fa gi\u1ea3i, Nh\u00e0 Xu\u1ea5t b\u1ea3n Harvest HBJ, 1965]<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>N\u1ebfu nh\u1edb \u0111\u1ebfn nh\u1eefng \u201cng\u01b0\u1eddi m\u1ea5t m\u1ea1ng\u201d n\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e1t bi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eefa, s\u1ef1 ph\u00e1t bi\u1ec3u c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng s\u00f3t li\u1ec7u c\u00f2n c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a g\u00ec? B\u1edfi th\u1ebf, thay v\u00ec so s\u00e1nh kinh nghi\u1ec7m sinh s\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ng t\u00e1c c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 v\u0103n ngo\u1ea1i qu\u1ed1c nh\u01b0 Milan Kundera ho\u1eb7c Bruno Schulz v\u1edbi nh\u00e0 v\u0103n t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam hay Hoa K\u1ef3, t\u00f4i mu\u1ed1n so s\u00e1nh kinh nghi\u1ec7m vi\u1ebft l\u00e1ch c\u1ee7a ch\u00ednh M\u1eb7c \u0110\u1ed7 t\u1eeb Mi\u1ec1n Nam v\u1edbi m\u1ed9t ch\u1ed7 kh\u00e1c trong \u201cnh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ho\u00e0n to\u00e0n xa l\u1ea1\u201d qua b\u00e0i vi\u1ebft hay s\u00e1ng t\u00e1c \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean b\u00e1o ch\u00ed c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u1ef5 n\u1ea1n. Trong s\u1ed1 \u0111\u00f3, c\u00e1c b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a \u00f4ng tr\u00ean <i>Kh\u1edfi H\u00e0nh<\/i>, n\u1ebfu gom l\u1ea1i, ch\u1eafc c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t cu\u1ed1n kh\u00e1 kh\u00e1. T\u00f4i c\u0169ng c\u00f2n gi\u1eef b\u1ea3n th\u1ea3o c\u1ee7a v\u0103n th\u01a1 \u00f4ng \u0111\u00e3 s\u00e1ng t\u00e1c, nh\u01b0ng ch\u01b0a xu\u1ea5t b\u1ea3n ho\u1eb7c ch\u01b0a xu\u1ea5t hi\u1ec7n t\u1ea1i \u0111\u00e2u. <\/p>\n<p>T\u00f4i \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 ti\u1ec3u s\u1eed c\u00f9ng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u0103n ngh\u1ec7 c\u1ee7a M\u1eb7c \u0110\u1ed7 \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn m\u1ed9t c\u00e1ch chi ti\u1ebft h\u01a1n \u0111\u1ebfn v\u1ea5n \u0111\u1ec1 Ph\u1ee5 N\u1eef v\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 M\u00e0u Da qua trao \u0111\u1ed5i ho\u1eb7c b\u00e0i vi\u1ebft, nh\u1ea5t l\u00e0 sau 1975, c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a lo\u1ea1t b\u00e0i <i>T\u1eeb m\u1ed9t g\u00f3c California<\/i>. <\/p>\n<p><b>8.3.1. B M\u1eb7c \u0110\u1ed7 v\u00e0 nh\u1eefng Y \u201c<i>Th\u1ecb<\/i>\u201d<\/b><\/p>\n<p><a name=\"_Hlk160362743\"><b> <\/b><\/a>M\u1eb7c \u0110\u1ed7 l\u00e0 nh\u00e0 v\u0103n di c\u01b0 thu\u1ed9c V\u0103n H\u1ecdc Mi\u1ec1n Nam ch\u1ed1ng C\u1ed9ng S\u1ea3n v\u00e0 quan t\u00e2m t\u1edbi Ph\u1ee5 N\u1eef. Hai \u0111i\u1ec1u n\u00e0y th\u1ec3 hi\u1ec7n trong nhi\u1ec1u t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a \u00f4ng, ngay t\u1eeb ng\u00e0y \u0111\u1ea7u.<b> <\/b>\u00d4ng quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn v\u1ea5n \u0111\u1ec1 Ph\u1ee5 N\u1eef m\u1ed9t c\u00e1ch thi\u1ebft th\u1ef1c d\u01b0\u1edbi nh\u00e3n quan Lu\u1eadt Ph\u00e1p v\u00ec t\u1ed1t nghi\u1ec7p lu\u1eadt s\u01b0 t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i. Ngay t\u1eeb n\u0103m 1953, 70 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u00f4ng \u0111\u00e3 c\u1ed5 v\u00f5 cho s\u1ef1 \u0111\u1ed9c l\u1eadp t\u00e0i ch\u00ednh c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef khi\u1ebfn h\u1ecd ch\u1ec9 n\u00ean k\u1ebft h\u00f4n khi \u0111\u00e3 v\u1eefng v\u00e0ng:<\/p>\n<p><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/clip_image020.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"202\" height=\"269\" title=\"clip_image020\" style=\"border: 0px currentcolor; border-image: none; margin-right: auto; margin-left: auto; float: none; display: block; background-image: none;\" alt=\"clip_image020\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/clip_image020_thumb.jpg\" border=\"0\"><\/a><\/p>\n<p align=\"center\"><i>Ph\u1ed5 Th\u00f4ng, <\/i>Th\u00e1ng 1&amp;2. 1953<br \/>Ch\u1ee7 nhi\u1ec7m L\u00ea V\u0103n Ky &amp; Ch\u1ee7 b\u00fat L\u00ea Quang Lu\u1eadt<br \/>T\u00e0i li\u1ec7u c\u1ee7a Nguy\u1ec5n T\u00e0 C\u00fac<\/p>\n<blockquote>\n<p>&#8211; [\u2026] Nh\u01b0ng c\u1ea3 m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng nh\u1eefng t\u1eadp qu\u00e1n c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i ta, nh\u1ea5t l\u00e0 \u1edf th\u00f4n qu\u00ea, \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t ph\u1ee5 n\u1eef \u1edf trong gia \u0111\u00ecnh v\u00e0o m\u1ed9t \u0111\u1ecba v\u1ecb th\u1eadt l\u00e0 t\u1ea1m b\u1ee3 tr\u01b0\u1edbc khi xu\u1ea5t gi\u00e1. Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3 m\u1ed9t l\u00f2ng tin t\u01b0\u1edfng m\u00f9 qu\u00e1ng v\u00e0o s\u1ed1 m\u1ec7nh khi\u1ebfn ch\u00ednh ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef c\u0169ng sao nh\u00e3ng vi\u1ec7c t\u1ef1 t\u1ea1o l\u1eadp l\u1ea5y m\u1ed9t c\u0103n b\u1ea3n, t\u1ef1 g\u1ea7y l\u1ea5y m\u1ed9t c\u00e1i v\u1ed1n, d\u00f9 tinh th\u1ea7n, \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ee9ng v\u1eefng tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng s\u1ef1 r\u1ee7i may c\u1ee7a s\u1ed1 ph\u1eadn. C\u01b0\u01a1ng c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn nh\u01b0 H\u1ed3 Xu\u00e2n-H\u01b0\u01a1ng m\u00e0 c\u0169ng ph\u1ea3i than van n\u1ed7i \u201cb\u1ea3y n\u1ed5i n\u0103m ch\u00ecm\u201d v\u1ec1 \u0111\u01b0\u1eddng ch\u1ed3ng con. T\u00e2m l\u00fd h\u1ed1t ho\u1ea3ng \u0111\u00f3 s\u1edf d\u0129 c\u00f3 c\u0169ng b\u1edfi v\u00ec \u0111\u1ecba v\u1ecb c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef qu\u00e1 l\u1ec7 thu\u1ed9c v\u00e0o ng\u01b0\u1eddi ch\u1ed3ng. C\u1ea3 m\u1ed9t t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a ch\u1ecb em \u0111\u01b0\u1ee3c quy \u0111\u1ecbnh b\u1edfi m\u1ed9t cu\u1ed9c h\u00f4n nh\u00e2n m\u00e0 ph\u1ea7n \u0111\u1ecbnh \u0111o\u1ea1t ch\u1ecb em kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn m\u1ea3y may. S\u1ef1 lo l\u1eafng c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 qu\u00e1 \u0111\u00e1ng. C\u00f3 hai nguy\u00ean nh\u00e2n \u0111\u00e3 xui n\u00ean n\u00f4ng n\u1ed7i \u0111\u00f3. M\u1ed9t nguy\u00ean nh\u00e2n v\u1ec1 ph\u00e1p l\u00fd \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ecba v\u1ecb qu\u00e1 th\u1ea5p k\u00e9m c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef tr\u01b0\u1edbc lu\u1eadt ph\u00e1p nh\u01b0 \u0111\u00e3 n\u00f3i \u1edf ph\u1ea7n tr\u00ean. Nguy\u00ean nh\u00e2n n\u00e0y li\u00ean h\u1ec7 m\u1eadt thi\u1ebft t\u1edbi m\u1ed9t nguy\u00ean nh\u00e2n th\u1ee9 hai: vai tr\u00f2 ph\u1ee5 thu\u1ed9c c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef trong m\u1ecdi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng kinh t\u1ebf. \u1ede trong gia \u0111\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi con g\u00e1i l\u00e0m vi\u1ec7c cho cha. Khi xu\u1ea5t gi\u00e1 l\u1ea1i ra s\u1ee9c c\u1ea7n lao cho ch\u1ed3ng, c\u00e2u \u201cc\u1ee7a ch\u1ed3ng c\u00f4ng v\u1ee3\u201d th\u1eadt \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh c\u1ea3 m\u1ed9t b\u1ea5t c\u00f4ng v\u00e0 tham lam th\u00e1i qu\u00e1! L\u00e0m sao ph\u1ee5 n\u1eef c\u00f3 th\u1ec3 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn t\u1ef1 l\u1eadp \u1edf trong m\u1ed9t ho\u00e0n c\u1ea3nh nh\u01b0 v\u1eady? <a name=\"_Hlk164813330\">Mu\u1ed1n gi\u1ea3i ph\u00f3ng tinh th\u1ea7n ph\u1ee5 n\u1eef, ta th\u1ea5y ngay r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u1ea7u ti\u00ean ph\u1ea3i \u0111\u1eb7t l\u1ea1i \u0111\u1ecba v\u1ecb c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef trong m\u1ed9t quy ch\u1ebf c\u1ea5p ti\u1ebfn v\u00e0 c\u00f4ng b\u1eb1ng h\u01a1n. \u0110\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u00e1p l\u00fd kh\u1ea3 quan, ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng kinh t\u1ebf c\u1ee7a ch\u1ecb em n\u00f4ng d\u00e2n s\u1ebd c\u00f3 m\u1ed9t \u00fd ngh\u0129a ph\u1ea5n kh\u1edfi v\u00e0 khi \u0111\u00f3, c\u00e2u chuy\u1ec7n t\u1ef1 l\u1eadp m\u1edbi c\u00f3 l\u00fd do th\u1ef1c hi\u1ec7n.<\/a> Nh\u1edd ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ti\u1ec3u c\u00f4ng ngh\u1ec7, ph\u1ee5 n\u1eef s\u1ebd c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111\u1ec3 g\u00e2y l\u1ea5y c\u00e1i v\u1ed1n ri\u00eang v\u00e0 c\u00e1i quy\u1ec1n s\u1eed d\u1ee5ng v\u1ed1n ri\u00eang c\u1ee7a m\u00ecnh s\u1ebd kh\u00f4ng khi\u1ebfn ch\u1ecb em ph\u1ee5 n\u1eef ph\u1ea3i qu\u00e1 ph\u1ea5p ph\u1ecfng lo \u00e2u v\u1ec1 \u0111\u01b0\u1eddng ch\u1ed3ng con, s\u1ef1 \u201ccao s\u1ed1\u201d s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng v\u00e0 h\u00f3a n\u00ean m\u1ed9t th\u00f3i quen (\u2026) N\u00f3i \u0111\u1ebfn t\u1eebng tr\u1ea3i t\u1ea5t nhi\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 tin \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 m\u1edbi v\u1eeba \u0111\u00f4i t\u00e1m theo l\u00fd t\u01b0\u1edfng c\u0169\u2026 [\u0110\u1ed7 Quang B\u00ecnh, \u201cNg\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n b\u00e0 trong sinh ho\u1ea1t n\u00f4ng nghi\u1ec7p\u201d, <i>Ph\u1ed5 Th\u00f4ng<\/i>, trang 38, Th\u00e1ng 1 &amp; 2. 1953]<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>M\u1eb7c \u0110\u1ed7 \u0111ang n\u00f3i \u0111\u1ebfn \u201cph\u1ee5 n\u1eef n\u00f4ng th\u00f4n\u201d, \u201cch\u1ecb em n\u00f4ng d\u00e2n\u201d ngh\u0129a l\u00e0 \u201c80 %\u201d ph\u1ee5 n\u1eef l\u00fac \u0111\u00f3. Xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Lu\u1eadt Khoa H\u00e0 N\u1ed9i, t\u1eeb m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh c\u1ef1 ph\u00fa v\u00e0 c\u00f3 h\u1ecdc\u2014b\u00e0 th\u00e2n sinh th\u00f4ng th\u1ea1o ch\u1eef H\u00e1n, \u00f4ng th\u00e2n sinh chuy\u00ean v\u1ec1 th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i\u2014nh\u01b0ng M\u1eb7c \u0110\u1ed7 b\u00e0n \u0111\u1ebfn h\u1ecd, m\u1ed9t t\u1eadp th\u1ec3 g\u00e1nh v\u00e1c v\u00e0 ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng nhi\u1ec1u trong l\u1ecbch s\u1eed Vi\u1ec7t Nam, c\u0169ng l\u00e0 t\u1eadp th\u1ec3 c\u1ea7n nhi\u1ec1u s\u00e1ng ki\u1ebfn v\u00e0 gi\u00fap \u0111\u1ee1 c\u1ee5 th\u1ec3 khi\u1ebfn thay \u0111\u1ed5i cu\u1ed9c s\u1ed1ng h\u1ecd m\u1ed9t c\u00e1ch x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng v\u00e0 t\u1ed1t \u0111\u1eb9p h\u01a1n. B\u00e0i n\u00e0y cho th\u1ea5y hai ch\u1eef \u201cchi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng\u201d kh\u00f4ng ch\u1ec9 gi\u1edbi h\u1ea1n v\u00e0o s\u00fang \u0111\u1ea1n. Nhi\u1ec1u m\u1eb7t tr\u1eadn, kh\u00f4ng k\u00e9m gay go, x\u1ea9y ra t\u1ea1i nhi\u1ec1u n\u01a1i kh\u00e1c.<\/p>\n<p>T\u00ecnh b\u1ea1n gi\u1eefa \u00f4ng v\u00e0 t\u00f4i th\u1ef1c s\u1ef1 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb m\u1ed9t ch\u1ed7 b\u1ea5t ng\u1edd: Ch\u1eef \u201cT\u00e0\u201d trong t\u00ean c\u1ee7a t\u00f4i thay v\u00ec ch\u1eef \u201cTh\u1ecb\u201d. Th\u00e1ng 3, n\u0103m 2000, \u00f4ng g\u1eedi t\u00f4i m\u1ed9t b\u1ee9c th\u01b0 g\u1ea7n 1 trang v\u1ec1 ch\u1eef \u201cTh\u1ecb\u201d:<\/p>\n<blockquote>\n<p>-T\u00e0-C\u00fac th\u00e2n,<\/p>\n<p>S\u00e1ng nay \u0111\u1ecdc b\u00e1o g\u1eb7p m\u1ed9t \u0111\u1ec1 t\u00e0i b\u1eaft suy ng\u1eabm, g\u1ee3i ng\u1eafm t\u1edbi nh\u1eefng TH\u1eca L\u1ed9, TH\u1eca B\u1eb1ng trong v\u0103n h\u1ecdc, v\u00e0o bao nhi\u00eau l\u00e0 TH\u1eca kh\u00e1c trong v\u0103n h\u00f3a ta. \u0110\u1ec1 t\u00e0i c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0a t\u1edbi m\u1ed9t b\u00e0i vi\u1ebft, ch\u1eb3ng h\u1ea1n \u201cN\u1eef Quy\u1ec1n, B\u1ec1 m\u1eb7t v\u00e0 B\u1ec1 X\u00e2u (sic)\u201d. H\u1ebft th\u1eddi vi\u1ebft, nh\u01b0ng v\u1eabn ti\u1ebfc. T\u00e0 C\u00fac s\u1ebd gi\u00fap t\u00f4i \u0111\u1ee1 ti\u1ebfc ch\u0103ng? Nh\u1eadt b\u00e1o <i>Austin American-Statesman<\/i> n\u1eb1m trong h\u1ec7 th\u1ed1ng Cox Enterprises, Inc., r\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 Cali c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eadt b\u00e1o Cox v\u00e0 c\u00f3 b\u00e0i n\u00e0y. T\u00f4i ng\u1eabm t\u1edbi nh\u1eefng TH\u1eca Vi\u1ec7tnam v\u00e0 khuynh h\u01b0\u1edbng \u201cNguy\u1ec5n TH\u1eca T\u00e8o\u201d \u1edf ngo\u1ea1i qu\u1ed1c (h\u00ecnh nh\u01b0 c\u1ea3 \u1edf trong n\u01b0\u1edbc) t\u1ef1 \u00fd \u0111\u1ed5i th\u00e0nh \u201cNguyen Teo\u201d hay \u201cTeo Nguyen\u201d. \u1ede T\u00e0u kh\u00f4ng th\u1ebf m\u00e0 kh\u00f4ng hi\u1ec3u t\u1ea1i sao c\u00e1c C\u1ee5 ta (ch\u1ecbu v\u0103n h\u00f3a T\u00e0u r\u1ea5t n\u1eb7ng) l\u1ea1i d\u00f9ng ch\u1eef l\u00e0m ch\u1eef \u0111\u1ec7m cho h\u1ecd t\u00ean ph\u1ee5 n\u1eef, k\u00e9o d\u00e0i cho m\u00e3i t\u1edbi r\u1ea5t g\u1ea7n \u0111\u00e2y. Trong H\u00e1n v\u0103n ch\u1eef \u201cth\u1ecb\u201d h\u00e0m m\u1ed9t \u00fd ni\u1ec7m b\u00e9 m\u1ecdn h\u1ea7u h\u1ea1, \u1ef7 l\u1ea1i, nh\u1edd c\u1eady- k\u00e9o theo m\u1ed9t tr\u00e0ng nh\u1eefng th\u1ecb t\u1ef3, th\u1ecb n\u1eef, th\u1ecb y\u1ebfn, th\u1ecb ph\u1ee5ng, th\u1ecb v\u1ec7&#8230;Tr\u1eddi \u0110\u00f4ng v\u1edbi tr\u1eddi T\u00e2y kh\u00e1 xa nhau, v\u1eady m\u00e0 c\u0169ng c\u00f3 \u0111i\u1ec3m gi\u1ed1ng: ph\u1ee5 n\u1eef Ti\u1ec7p kh\u1eafc v\u1edbi ph\u1ee5 n\u1eef Vi\u1ec7t nam b\u1ec1 m\u1eb7t mu\u1ed1n b\u1ecf \u201cova\u201d v\u1edbi \u201cth\u1ecb\u201d nh\u01b0ng b\u1ec1 x\u00e2u (sic) v\u1eabn ch\u1ecbu v\u1eady. T\u00f4i ch\u01b0a h\u1ec1 th\u1ea5y b\u00e0 hay c\u00f4 n\u00e0o l\u00ean ti\u1ebfng \u0111\u00f2i v\u1ee9t b\u1ecf c\u00e1i Th\u1ecb \u0111i. Nh\u00e2n b\u00e0n t\u1edbi v\u1ee5 t\u00ean h\u1ecd ph\u1ee5 n\u1eef, t\u00f4i nh\u1edb l\u1ea7n \u0111\u1ea7u th\u1ea5y t\u00ean k\u00fd c\u1ee7a n\u1eef s\u0129 Nguy\u1ec5n T\u00e0-C\u00fac, t\u00f4i c\u1ee9 th\u1eafc m\u1eafc v\u1edbi ch\u1eef \u201cT\u00e0\u201d: con g\u00e1i t\u00ean C\u00fac khi\u1ebfn ngh\u0129 \u0111\u1ebfn hoa c\u00fac nh\u01b0ng t\u1ea1i sao l\u1ea1i \u201cT\u00e0\u201d? Ban \u0111\u1ea7u t\u00f4i cho r\u1eb1ng l\u1ed7i nh\u00e0 in, nh\u01b0ng (ta, t\u00e1, t\u1ea3, t\u1ea3, t\u1ea1) \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3. \u0110\u1ebfn b\u1eefa nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00ec th\u01b0 vi\u1ebft tay v\u1edbi t\u00ean ng\u01b0\u1eddi g\u1edfi c\u00f3 d\u1ea5u huy\u1ec1n r\u00f5 r\u00e0ng. <a name=\"_Hlk160288020\">T\u00f4i tra h\u1ecfi t\u1eeb v\u00e0 t\u1ef1 \u0111i\u1ec3n ch\u1eef H\u00e1n m\u1edbi v\u1ee1 ra r\u1eb1ng c\u00f2n m\u1ed9t ch\u1eef c\u00fac kh\u00e1c kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 hoa c\u00fac. C\u00fac n\u00e0y l\u00e0 \u0111\u1ed9ng t\u1eeb, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 th\u1ea9m v\u1ea5n, tra h\u1ecfi, t\u00e0 c\u00fac l\u00e0 tra h\u1ecfi k\u1ebb t\u00e0 (\u2026) Th\u00e2n m\u1ebfn g\u1edfi th\u0103m T\u00e0 C\u00fac v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea1n \u1edf b\u1ec3n. [M\u1eb7c \u0110\u1ed7, \u201cTh\u01b0 g\u1eedi Nguy\u1ec5n T\u00e0 C\u00fac- California\u201d, Austin, ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 3. 2000]<\/a><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>T\u00f4i kh\u1ea5t l\u1ea7n vi\u1ec7c \u201cgi\u00fap \u00f4ng \u0111\u1ee1 ti\u1ebfc\u201d v\u00ec ch\u01b0a th\u1ec3 th\u1ed5 l\u1ed9 d\u1ef1 t\u00ednh trong khi v\u1eabn c\u1ea7n \u0111\u1ee3i m\u1ed9t th\u1eddi gian cho c\u00f4ng vi\u1ec7c ch\u00fa tr\u1ecdng v\u00e0o V\u0103n H\u1ecdc Mi\u1ec1n Nam \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea7n n\u00e0o k\u1ebft qu\u1ea3. B\u00ean c\u1ea1nh V\u0103n H\u1ecdc Mi\u1ec1n Nam, N\u1eef Quy\u1ec1n, theo t\u00f4i, kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a h\u00f4 h\u00e0o l\u1eadp \u0111\u1ea3ng\u2026ch\u1ed1ng \u0111\u00e0n \u00f4ng d\u00f9 d\u01b0\u1edbi b\u1ea5t c\u1ee9 danh ngh\u0129a hay h\u00ecnh th\u1ee9c n\u00e0o. T\u00f4i kh\u00f4ng ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng t\u00ecm ki\u1ebfm \u201c\u0111\u1ed3ng minh\u201d ch\u1ec9 v\u00ec quy tr\u00e1ch nhi\u1ec7m m\u1ed9t c\u00e1ch sai l\u1ea7m c\u1ee7a m\u1ecdi s\u1ef1 t\u1ec7 h\u1ea1i tr\u00ean th\u1ebf gian n\u00e0y v\u00e0o \u0111\u00e0n \u00f4ng. M\u1ed9t n\u1eeda nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00fap t\u00f4i hay g\u00e1nh v\u00e1c h\u1ebft m\u1ecdi c\u00f4ng vi\u1ec7c n\u1eb7ng nh\u1ecdc khi t\u1ed5 ch\u1ee9c nh\u1eefng bu\u1ed5i Di\u1ec5n \u0110\u00e0n Ph\u1ee5 N\u1eef, sinh ho\u1ea1t c\u1ee7a Kh\u1edfi H\u00e0nh vv. l\u00e0 \u0111\u00e0n \u00f4ng. T\u00f4i l\u1ea1i c\u00e0ng hay li\u00ean t\u01b0\u1edfng t\u1edbi \u201cnh\u00e2n quy\u1ec1n\u201d, ngh\u0129a l\u00e0 cho c\u1ea3 \u0111\u00e0n \u00f4ng v\u00e0 \u0111\u00e0n b\u00e0, trong th\u1eddi bu\u1ed5i m\u00e0 nh\u00e2n quy\u1ec1n b\u1ecb vi ph\u1ea1m n\u1eb7ng n\u1ec1. Tr\u00ean h\u1ebft th\u1ea3y, t\u00f4i c\u1ea7n ch\u1ee9ng minh c\u00f3 \u0111\u1ee7 kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u1ec3 x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c coi nh\u01b0 m\u1ed9t b\u1ea1n v\u0103n, tr\u01b0\u1edbc khi l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ee5 n\u1eef. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, \u0111\u00e0n \u00f4ng hay \u0111\u00e0n b\u00e0 c\u0169ng \u0111\u1ec1u c\u1ea7n ch\u1ee9ng minh ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i v\u1edbi t\u00f4i. Nh\u00e2n danh V\u0103n H\u1ecdc Mi\u1ec1n Nam, N\u1eef Quy\u1ec1n; ho\u1eb7c, kh\u00f3 hi\u1ec3u h\u01a1n, m\u1ea1o danh <i>solidarity<\/i>\/k\u1ebft \u0111o\u00e0n, \u0111\u1ec3 \u0111\u00f2i gi\u1ea3m khinh khi k\u00e9m t\u00e0i n\u0103ng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi toan t\u00ednh tri\u1ec7t h\u1ea1 \u0111\u00e0n \u00f4ng v\u00e0 bu\u1ed9c nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n b\u00e0 kh\u00e1c \u0111\u1ed3ng \u00fd tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i tr\u00ean m\u1ecdi v\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u00e0 nh\u1eefng th\u1ee9 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n phi l\u00fd\/<i>absurd <\/i>(m\u01b0\u1ee3n Albert Camus). <\/p>\n<p>Trong chi\u1ec1u h\u01b0\u1edbng \u0111\u00f3, <i>Kh\u1edfi H\u00e0nh<\/i> s\u1ed1 53- Ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 Ph\u1ee5 N\u1eef l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t h\u00e0nh v\u00e0o th\u00e1ng 3. 2001 r\u1ed3i s\u1ebd ti\u1ebfp t\u1ee5c th\u00e0nh m\u1ed9t ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 th\u01b0\u1eddng tr\u1ef1c trong nhi\u1ec1u n\u0103m. \u0110\u00f3 l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a m\u1ed9t quan s\u00e1t \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c chu\u1ea9n b\u1ecb t\u1eeb l\u00e2u. Sau h\u01a1n 4 n\u0103m c\u00f3 m\u1eb7t, t\u00f4i b\u00e0n v\u1edbi Vi\u00ean Linh t\u1edd <i>Kh\u1edfi H\u00e0nh<\/i> c\u1ea7n l\u00e0m ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 Ph\u1ee5 N\u1eef m\u1ed7i n\u0103m v\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u00f3 l\u01a1 ph\u1ee5 n\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eefa. H\u1ecd l\u00e0 m\u1ed9t th\u00e0nh ph\u1ea7n \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 h\u0103ng h\u00e1i mua b\u00e1o, g\u00f3p \u00fd, c\u1ed5 \u0111\u1ed9ng b\u1ea1n b\u00e8. H\u1ecd g\u00e2y h\u1ee9ng kh\u1edfi v\u00e0o th\u1eddi l\u00e0m b\u00e1o gi\u1ea5y v\u1edbi \u0111\u1ea7y th\u00e1ch th\u1ee9c. Th\u1eadt v\u1eady, <i>Kh\u1edfi H\u00e0nh<\/i> chuy\u1ec3n nhi\u1ec1u sang ph\u1ea7n nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 s\u1ef1 \u0111\u00f3ng g\u00f3p c\u1ee7a Ph\u1ee5 N\u1eef trong V\u0103n H\u1ecdc Mi\u1ec1n Nam v\u00e0 cu\u1ed9c chi\u1ebfn t\u1ef1 v\u1ec7 c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng H\u00f2a trong c\u00e1c s\u1ed1 Ph\u1ee5 N\u1eef ti\u1ebfp sau. M\u1eb7c \u0110\u1ed7 c\u00f3 l\u1eddi b\u00e0n ngay. M\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa, \u00f4ng nh\u1eafc \u0111\u1ebfn ch\u1eef \u201cTh\u1ecb\u201d. \u0110o\u1ea1n th\u01b0 n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c Vi\u00ean Linh tr\u00edch d\u1eabn l\u1ea1i trong m\u1ed9t b\u00e0i vi\u1ebft v\u00e0o n\u0103m 2006:<\/p>\n<blockquote>\n<p>-Ng\u00e0y 25 th\u00e1ng ba, 2001<\/p>\n<p>Vi\u00ean Linh th\u00e2n, <\/p>\n<p>T\u00f4i ra \u0111\u1eddi \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XX, th\u1eddi h\u1ea7u nh\u01b0 \u0111\u00e3 c\u1eaft \u0111\u1ee9t v\u1edbi H\u00e1n h\u1ecdc, sau n\u00e0y c\u1ed1 h\u1ecdc ch\u1eef H\u00e1n \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u ti\u1ebfng Vi\u1ec7t h\u01a1n m\u00e0 th\u00f4i (80 ph\u1ea7n tr\u0103m t\u1eeb Vi\u1ec7t g\u1ed1c H\u00e1n). Ri\u00eang ch\u1eef \u201cth\u1ecb\u201d n\u1eb1m gi\u1eefa t\u00ean h\u1ecd ph\u1ee5 n\u1eef VN t\u00f4i ch\u00fa \u00fd t\u1eeb l\u00e2u l\u1eafm. H\u1ed3i t\u00f4i m\u1edbi l\u1edbn, b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1ecdc th\u00f4ng qu\u1ed1c ng\u1eef, t\u00ecnh c\u1edd v\u1edb \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t cu\u1ed1n truy\u1ec7n m\u1ecfng, <i>M\u1ed9t C\u1ea3nh L\u00e0m D\u00e2u<\/i>, ph\u00f4 b\u00e0y n\u00f4ng n\u1ed7i m\u1ed9t c\u00f4 g\u00e1i b\u01a1 v\u01a1 gi\u1eefa m\u1ed9t nh\u00e0-ch\u1ed3ng kh\u1eaft khe. \u00d0\u1ecdc, th\u1ea5y c\u1ea3m th\u01b0\u01a1ng ph\u1ee5 n\u1eef ta qu\u00e1 s\u1ee9c; c\u1ea3m ngh\u0129 n\u00e0y \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng n\u1eb7ng t\u1edbi s\u1ef1 vi\u1ebft l\u00e1ch c\u1ee7a t\u00f4i m\u00e3i cho t\u1edbi nay. M\u1ed9t d\u1ecbp n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi anh Nh\u1ea5t Linh, \u1ea3nh nh\u00ecn nh\u1eadn c\u0169ng b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng nh\u01b0 v\u1eady v\u00e0 do \u0111\u00f3 m\u1edbi c\u00f3 <i>\u00d0o\u1ea1n Tuy\u1ec7t<\/i>. Th\u1eddi c\u00f2n \u0111i h\u1ecdc \u0111\u00f4i khi t\u00f4i t\u1edbi t\u00ecm hi\u1ec3u \u1edf to\u00e0 \u00e1n v\u00e0 r\u1ea5t b\u1ef1c nghe ba \u00f4ng th\u00f4ng ng\u00f4n d\u00f9ng ch\u1eef \u201cth\u1ecb\u201d v\u1edbi n\u1eef t\u1ed9i ph\u1ea1m, m\u1ed7i khi nghe g\u1ecdi <i>th\u1ecb n\u1ecd th\u1ecb kia<\/i> t\u00f4i c\u1ea3m th\u1ea5y nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb g\u1ecdi \u0111\u00f3 l\u00e0 th\u1ee9 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng nh\u01b0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. B\u1ecb \u00e1m \u1ea3nh nh\u01b0 v\u1eady t\u00f4i t\u00ecm h\u1ecfi ng\u01b0\u1eddi T\u00e0u \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft ch\u1eef \u0111\u1ec7m \u0111\u00f3 do c\u00e1c C\u1ee5 ta s\u00e1ng t\u1ea1o; h\u1ecfi c\u00e1c c\u1ee5 Vi\u1ec7t c\u0169ng ch\u1eb3ng h\u01a1n ch\u00fat n\u00e0o&#8230; T\u00f4i t\u1ef1 k\u1ebft lu\u1eadn r\u1eb1ng, d\u00f9ng ch\u1eef \u201cth\u1ecb\u201d nh\u01b0 v\u1eady ch\u1ec9 bi\u1ec3u t\u1ecf theo c\u00e1c c\u1ee5 ta s\u1ef1 l\u1ec7 thu\u1ed9c (tam t\u00f2ng) c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef. N\u0103m 1946 ch\u00fang t\u00f4i quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh b\u1ecf \u201cth\u1ecb\u201d khi khai sinh c\u00f4 con g\u00e1i \u0111\u1ea7u, quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh n\u00e0y c\u00f3 s\u1ef1 t\u00e1n \u0111\u1ed3ng c\u1ee7a song th\u00e2n t\u00f4i (m\u1eb7c d\u00f9 con g\u00e1i c\u00e1c anh, ch\u1ecb t\u00f4i \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ecb). Th\u00e1i \u0111\u1ed9 c\u1ee7a t\u00f4i \u0111\u1ed1i v\u1edbi ch\u1eef th\u1ecb n\u1eb1m g\u1ecdn trong \u00fd mu\u1ed1n \u0111\u1ed5i kh\u00e1c th\u1ebf s\u1ed1ng c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef ta, b\u1ea5t k\u1ec3 ch\u1eef th\u1ecb \u0111\u00f3 l\u00e0 th\u1ecb n\u00e0o trong b\u1ea3y t\u00e1m ch\u1eef th\u1ecb H\u00e1n. T\u00f4i nh\u1edb b\u1eefa \u0111\u1ecdc th\u1ea5y tr\u00ean b\u00e1o v\u1ec1 v\u1ee5 ph\u1ee5 n\u1eef Ti\u1ec7p \u0111\u00f2i b\u1ecf\/kh\u00f4ng b\u1ecf c\u00e1i \u0111u\u00f4i c\u1ee7a t\u00ean h\u1ecd t\u00f4i ngh\u0129 ngay \u0111\u1ebfn c\u00f4 T\u00e0 C\u00fac, t\u00f4i coi nh\u01b0 m\u1ed9t tay \u0111\u1ea7u t\u00eau trong phong tr\u00e0o \u0111\u1ed5i kh\u00e1c th\u1ebf c\u00e1ch c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef v\u00e0 c\u1eaft b\u00e1o g\u1eedi k\u00e8m \u00fd ki\u1ebfn\u2026 [Vi\u00ean Linh, \u201cM\u1eb7c \u0110\u1ed7 ri\u00eang t\u01b0\u201d- Tr\u00edch d\u1eabn th\u01b0 M\u1eb7c \u0110\u1ed7<i>, Kh\u1edfi H\u00e0nh<\/i> s\u1ed1 122, trang 15, th\u00e1ng 12.2006]<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Vi\u00ean Linh c\u0169ng tr\u00edch d\u1eabn m\u01b0\u01a1i gi\u00f2ng M\u1eb7c \u0110\u1ed7 vi\u1ebft v\u1eafn t\u1eaft v\u1ec1 Nh\u00f3m Quan \u0110i\u1ec3m thay v\u00ec tr\u1ea3 l\u1eddi b\u1ea3n c\u00e2u h\u1ecfi do Vi\u00ean Linh so\u1ea1n. T\u00f4i kh\u00f4ng ng\u1ea1c nhi\u00ean. M\u1eb7c \u0110\u1ed7 \u0111\u00e3 t\u1eeb ch\u1ed1i tr\u1ea3 l\u1eddi ph\u1ecfng v\u1ea5n v\u00e0 ch\u1ee5p \u1ea3nh c\u1ee7a v\u00e0i nh\u00e0 v\u0103n d\u00f9 h\u1ecd c\u1ea5t c\u00f4ng sang t\u1eadn Texas. \u00d4ng ph\u1ea3i qu\u00fd tr\u1ecdng Vi\u00ean Linh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t d\u00f9 ch\u1ec9 \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1eebng \u0111\u00f3. Tuy bi\u1ebft th\u1ebf, t\u00f4i v\u1eabn mong c\u00f3 ng\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ecfng v\u1ea5n \u00f4ng. Nh\u00f3m Quan \u0110i\u1ec3m l\u00e0 nh\u00f3m nh\u00e0 v\u0103n, trong s\u1ed1 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi tham ch\u00ednh, ch\u1ed1ng C\u1ed9ng di c\u01b0 t\u1eeb B\u1eafc v\u00e0o. Ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u0103n ngh\u1ec7 c\u1ee7a h\u1ecd kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm hi\u1ec3u cho k\u1ef9 c\u00e0ng n\u1ebfu mu\u1ed1n bi\u1ebft th\u00eam v\u1ec1 giai \u0111o\u1ea1n \u0111\u1ea7u c\u1ee7a V\u0103n H\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 c\u1ea3 Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng H\u00f2a. Ngay vi\u1ec7c s\u00e1ng l\u1eadp nh\u1eadt b\u00e1o <i>T\u1ef1 Do<\/i> c\u0169ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1ng t\u1ecf khi M\u1eb7c \u0110\u1ed7 tr\u1ea3 l\u1eddi. T\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c ph\u00fac \u0111\u00e1p trong b\u00e0i ph\u1ecfng v\u1ea5n \u0111\u1ec3 b\u00e1c b\u1ecf c\u00e1c ngu\u1ed3n tin h\u00e0m h\u1ed3, \u00e1c \u00fd\u2014ho\u1eb7c \u0111\u01a1n gi\u1ea3n h\u01a1n, b\u1ecba \u0111\u1eb7t&#8211; \u0111\u00e3 gieo hai ch\u1eef \u201ck\u1ef3 th\u1ecb Nam B\u1eafc\u201d v\u00e0o \u00f4ng v\u00e0 nh\u00f3m s\u00e1ng l\u1eadp nh\u1eadt b\u00e1o <i>T\u1ef1 Do<\/i>.<\/p>\n<p>N\u0103m 2004, sau khi \u0111\u00e3 s\u1eb5n s\u00e0ng, sau khi \u0111\u00e3 c\u00f9ng Vi\u00ean Linh gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1edd <i>Kh\u1edfi H\u00e0nh<\/i> c\u00e0ng l\u00fac c\u00e0ng kh\u1edfi s\u1eafc, t\u00f4i m\u1edbi vi\u1ebft l\u00e1 th\u01b0 th\u00e0nh th\u1ef1c cho bi\u1ebft d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1eddng d\u00e0i, mong thuy\u1ebft ph\u1ee5c M\u1eb7c \u0110\u1ed7 ch\u00ednh th\u1ee9c tr\u1ea3 l\u1eddi ph\u1ecfng v\u1ea5n, ch\u00ednh th\u1ee9c cho c\u00f4ng b\u1ed1 nhi\u1ec1u tr\u1ea3 l\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 nh\u01b0 n\u0103m sinh c\u1ee7a \u00f4ng (1917, kh\u00f4ng r\u00f5 ng\u00e0y th\u00e1ng); v\u00e0 ti\u1ebfp t\u1ee5c soi s\u00e1ng nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u1ec1 V\u0103n H\u1ecdc Mi\u1ec1n Nam. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, m\u1ed7i l\u1ea7n vi\u1ebft th\u01b0 h\u1ecfi \u00fd, \u00f4ng \u0111\u1ec1u tr\u1ea3 l\u1eddi, <i>Th\u00f4i \u0111\u1eebng quan t\u00e2m n\u1eefa, u\u1ed1ng ly n\u01b0\u1edbc l\u1ea1nh cho h\u1ea1 h\u1ecfa \u0111i<\/i>!<\/p>\n<p>L\u1ea7n n\u00e0y, t\u00f4i xin th\u01b0a: ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00e0 kh\u00f4ng n\u00ean ti\u1ebfp t\u1ee5c th\u1ee9 \u201cm\u1eb7c c\u1ea3m t\u1ef1 tr\u1ecdng\u201d \u0111\u00f3 n\u1eefa. Ch\u00fang ta \u0111ang s\u1ed1ng trong th\u1eddi s\u00e1ch b\u1ecb \u0111\u1ed1t, nh\u00e0 v\u0103n b\u1ecb c\u1ea7m t\u00f9, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n b\u1ecb \u0111\u00e0n \u00e1p\u2026 ngh\u0129a l\u00e0 k\u00fd \u1ee9c chung b\u1ecb h\u1ee7y ho\u1ea1i kh\u00f4ng ch\u1ec9 cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi (m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u00ec c\u00f3 quan tr\u1ecdng g\u00ec), nh\u01b0ng c\u1ee7a m\u1ed9t n\u1eeda d\u00e2n t\u1ed9c. T\u00f4i hi\u1ec3u s\u1ef1 t\u1ef1 tr\u1ecdng khi\u1ebfn nhi\u1ec1u t\u00e1c gia thu\u1ed9c V\u0103n H\u1ecdc Mi\u1ec1n Nam \u0111\u00e3 im l\u1eb7ng. Tuy v\u1eady, th\u00e1i \u0111\u1ed9 im l\u1eb7ng trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0y \u0111\u1ed3ng ngh\u0129a v\u1edbi m\u1ed9t c\u00e1nh c\u1eeda b\u1ecf ng\u1ecf cho nh\u1eefng r\u00e1c r\u01b0\u1edfi c\u00e0ng l\u00fac c\u00e0ng \u0111\u1ed5 v\u00e0o c\u0103n ph\u00f2ng V\u0103n H\u1ecdc Mi\u1ec1n Nam v\u00e0 c\u0103n nh\u00e0 Chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam. T\u00f4i c\u00f2n cho s\u1ef1 ph\u00e1t bi\u1ec3u hay ph\u1ea3n b\u00e1c \u0111\u1ed3ng ngh\u0129a v\u1edbi b\u1ed5n ph\u1eadn n\u1ebfu v\u1ea5n \u0111\u1ec1 li\u00ean quan tr\u1ef1c ti\u1ebfp t\u1edbi t\u00e1c gia \u0111\u00f3 v\u00ec <i>Im L\u1eb7ng<\/i> \u1edf \u0111\u00e2y kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 <i>Khinh B\u1ec9<\/i> m\u00e0 l\u00e0 <i>Ch\u1ea5p Nh\u1eadn<\/i> (hay <i>Th\u00fa Nh\u1eadn<\/i>). T\u00f4i t\u00ecm \u0111\u1ebfn \u00f4ng v\u00e0 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ch\u1ec9 v\u00ec k\u00fd \u1ee9c chung, ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec h\u1ecd n\u1ed5i danh. S\u1ef1 n\u1ed5i danh \u1ea5y s\u1ebd lu\u00f4n lu\u00f4n \u0111\u1ee9ng sau c\u00e1i ch\u1ebft v\u00f4 danh c\u1ee7a c\u00e1c b\u1ea1n qu\u00e2n nh\u00e2n v\u00e0 n\u1ed7i c\u00f9ng kh\u1ed5 c\u1ee7a nhi\u1ec1u b\u1ea1n g\u00e1i sau 1975. Sau g\u1ea7n 5 n\u0103m quen bi\u1ebft, t\u00f4i c\u00f2n mu\u1ed1n th\u00e0nh th\u1eadt m\u1ed9t c\u00e1ch s\u00f2ng ph\u1eb3ng v\u00ec th\u1eeba bi\u1ebft, <i>ti\u1ebfng l\u00e0nh \u0111\u1ed3n xa, ti\u1ebfng d\u1eef \u0111\u1ed3n xa <\/i>h\u01a1n; khi\u1ebfn c\u00f3 l\u1ea7n \u00f4ng than phi\u1ec1n \u201cc\u00e1c con cua \u0111\u1ed1 k\u1ef5 trong m\u1ed9t gi\u1ecf cua, ch\u1ec9 mu\u1ed1n k\u00e9o con cua leo cao nh\u1ea5t xu\u1ed1ng\u2026\u201d B\u1edfi v\u1eady, \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u1ea7n cu\u1ed1i t\u00f4i y\u00eau c\u1ea7u. N\u1ebfu kh\u00f4ng, California s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n g\u00ec \u0111\u1ec3 li\u00ean l\u1ea1c v\u1edbi Texas. T\u00f4i mu\u1ed1n d\u00e0nh th\u1eddi gi\u1edd v\u00e0 s\u1ee9c kh\u1ecfe \u0111\u1eb7ng\u2026c\u1ea1nh tranh v\u1edbi c\u00e1c con cua kh\u00e1c! Ch\u00ednh b\u1ee9c th\u01b0 c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111o\u1ea1n gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t th\u1ee9 giao k\u00e8o n\u00e0y \u0111\u00e3 khi\u1ebfn \u00f4ng \u0111\u1ed5i \u00fd.<\/p>\n<p>\u00d4ng ph\u00fac \u0111\u00e1p ngay:<\/p>\n<blockquote>\n<p><a name=\"_Hlk160300598\">-Austin, 30 th\u00e1ng ch\u00edn 2004<\/a><\/p>\n<p>T\u1ea3 C\u00fac th\u00e2n m\u1ebfn,<\/p>\n<p>Cho t\u1edbi tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u1ecdc th\u01b0 25-IX-04 c\u1ee7a T\u1ea3 C\u00fac t\u00f4i lu\u00f4n lu\u00f4n cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng n\u00ean b\u1eaft TC lo c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u00f3, m\u1ed9t vi\u1ec7c n\u00ean d\u00e0nh cho th\u1ee9 \u201cSpecial Force\u201d n\u00e0o \u0111\u00f3 m\u1edbi \u0111\u00fang. T\u00f4i tin nh\u01b0 v\u1eady v\u00ec bao gi\u1edd t\u00f4i c\u0169ng mu\u1ed1n ph\u1ee5 n\u1eef l\u00e0 nh\u1eefng b\u00f4ng hoa t\u00f4 \u0111i\u1ec3m, l\u00e0m \u0111\u1eb9p cu\u1ed9c \u0111\u1eddi, m\u0169i nh\u1ecdn n\u1ebfu c\u1ea7n l\u00e0 m\u0169i kim ri\u00eang may v\u00e1 cho ch\u1ed3ng cho con. \u0110\u1ecdc h\u1ebft ba trang bi\u1ec7n lu\u1eadn c\u1ee7a TC t\u00f4i ng\u1eabm ngh\u0129 v\u00e0 kh\u00e1m ph\u00e1 ra ch\u00e2n l\u00fd: Ngo\u00e0i t\u00ednh ch\u1ea5t ph\u1ee5 n\u1eef nh\u01b0 m\u1ecdi ph\u1ee5 n\u1eef kh\u00e1c, con ng\u01b0\u1eddi TC khi \u0111\u1eb7t tr\u00ean b\u00ecnh di\u1ec7n v\u0103n \u0111\u00e0n \u0111\u00e3 bi\u1ebfn t\u00ednh (\u2026) B\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e2n l\u00fd t\u00f4i v\u1ed9i v\u00e0ng, (kh\u00f4ng c\u1ea7n ly n\u01b0\u1edbc l\u1ea1nh) r\u00fat h\u1ebft m\u1ecdi can ng\u0103n tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh chi\u1ec1u TC tha h\u1ed3 ph\u1ecfng v\u1ea5n, vi\u1ebft b\u00e0i, \u0111\u0103ng b\u00e1o, in s\u00e1ch v.v. Nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh nh\u01b0 v\u1eady (\u2026) <i>Deal<\/i>? V\u1ec1 t\u00e1nh c\u00e1ch tr\u1ea7m l\u1eb7ng khi\u00eam cung c\u1ee7a t\u00f4i, b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a t\u00f4i \u0111\u00e3 th\u1ebf l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c Th\u00e0y d\u1eb7n d\u00f2 k\u1ef9 (\u2026) Th\u00e1i \u0111\u1ed9 \u0111\u00f3 v\u00f4 h\u1ea1i v\u00ec nh\u01b0 t\u00f4i \u0111\u00e3 vi\u1ebft trong th\u01b0, t\u00f4i vi\u1ebft cho t\u00f4i tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u00f3 mai m\u1ed9t sau khi th\u00e2n x\u00e1c \u0111\u00e3 ra tro c\u0169ng v\u1eady th\u00f4i. TC vi\u1ebft xong cho t\u00f4i xem tr\u01b0\u1edbc c\u0169ng n\u00ean, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 y\u00eau c\u1ea7n (sic) khen th\u00eam nh\u01b0 v\u1eady ch\u01b0a \u0111\u1ee7, \u0111\u1ec3 t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 ng\u0103n k\u1ecbp nh\u1eefng g\u00ec TC c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u sai hay th\u01b0\u01a1ng qu\u00e1 \u0111\u00e1ng, li\u00ean quan t\u1edbi t\u00f4i v\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a anh em Q\u0110. D\u1ee9t kho\u00e1t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 qua hai \u0111o\u1ea1n tr\u00ean \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7. T\u00f4i v\u1ed9i vi\u1ebft th\u01b0 ng\u1eafn n\u00e0y \u0111\u1ec3 TC kh\u1ecfi th\u1ea5p th\u1ecfm vi\u1ebft xong ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 d\u00e0nh. C\u00f2n nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec3m (kh\u00f4ng d\u00ednh t\u1edbi v\u1ea5n \u0111\u1ec1) trong nhi\u1ec1u trang c\u1ee7a TC thong th\u1ea3 t\u00f4i s\u1ebd c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn, h\u00f4m nay th\u00ec gi\u1edd eo h\u1eb9p. T\u00f4i \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c bao th\u01a1 to-Th\u00e2n m\u1ebfn. [Th\u01b0 M\u1eb7c \u0110\u1ed7 g\u1eedi Nguy\u1ec5n T\u00e0 C\u00fac, 2004]<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>B\u00e0i \u201cM\u1eb7c \u0110\u1ed7 tr\u1ea3 l\u1eddi Nguy\u1ec5n T\u00e0 C\u00fac: V\u0103n h\u1ecdc Mi\u1ec1n Nam, t\u1edd <i>T\u1ef1 Do<\/i>, Nh\u00f3m Quan \u0110i\u1ec3m v\u00e0 V\u0103n H\u1ecdc H\u1ea3i Ngo\u1ea1i\u201d xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean <i>Kh\u1edfi H\u00e0nh<\/i> s\u1ed1 98, trang 12-17, th\u00e1ng ch\u1ea1p, 2004, \u0111\u00e1nh d\u1ea5u bu\u1ed5i kh\u1edfi \u0111\u1ea7u c\u1ee7a cu\u1ed9c h\u1ee3p t\u00e1c. \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u1ea7n duy nh\u1ea5t \u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi ph\u1ecfng v\u1ea5n t\u1ea1i h\u1ea3i ngo\u1ea1i m\u1ed9t c\u00e1ch r\u1ea5t c\u1eb7n k\u1ebd, r\u1ea5t th\u1eb3ng th\u1eafn v\u1ec1 \u00f4ng v\u00e0 v\u1ec1 Nh\u00f3m Quan \u0110i\u1ec3m n\u00ean y\u00eau c\u1ea7u t\u00f2a so\u1ea1n ghi r\u00f5 t\u00f4i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ecfng v\u1ea5n. Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng l\u00e0m b\u00e0i th\u01a1 c\u00f3 \u0111o\u1ea1n k\u1ef7 ni\u1ec7m cu\u1ed9c h\u1ee3p t\u00e1c \u1ea5y:<\/p>\n<p><i>Vi\u1ec7c ph\u1ea3i m\u1ea5y ai c\u00f9ng th\u1ea5y ph\u1ea3i<br \/><i>L\u1ebb loi ch\u1ed1ng l\u1ea1i m\u1ea5y ai chia<br \/><i>Li\u00ean t\u00ecnh x\u00edch l\u1ea1i n\u00ean t\u00ecnh b\u1ea1n<\/i>\u2026 <br \/>(Ng\u00e0y 11.10.2005)<\/p>\n<p><\/i>T\u1eeb 2004 t\u1edbi 2015, \u00f4ng (\u0111\u00e3 c\u00f9ng nhi\u1ec1u th\u00e2n h\u1eefu trong v\u00e0 ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc) gi\u00fap t\u00f4i r\u1ea5t nhi\u1ec1u tr\u00ean con \u0111\u01b0\u1eddng tr\u1edf v\u1ec1 V\u0103n H\u1ecdc Mi\u1ec1n Nam v\u00e0 m\u1ed9t S\u00e0i G\u00f2n c\u00e0ng l\u00fac c\u00e0ng l\u1ea5n \u00e1t (c\u00e1i t\u00ean) Th\u00e0nh ph\u1ed1 H\u1ed3 Ch\u00ed Minh.<\/p>\n<p><\/i><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/clip_image022.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"221\" height=\"242\" title=\"clip_image022\" style=\"margin-right: auto; margin-left: auto; float: none; display: block; background-image: none;\" alt=\"clip_image022\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/clip_image022_thumb.jpg\" border=\"0\"><\/a><\/p>\n<p>Trong su\u1ed1t th\u1eddi gian c\u00f2n l\u1ea1i, ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 may m\u1eafn gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecnh b\u1ea1n c\u0169ng nh\u1edd \u2026giao k\u00e8o \u201cm\u1ecdi s\u1ef1 cho V\u0103n H\u1ecdc Mi\u1ec1n Nam\u201d. T\u00ecnh b\u1ea1n \u1ea5y c\u00f2n \u1ea9n ch\u1ee9a hy v\u1ecdng v\u00e0o ng\u00e0y ph\u1ee5 n\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00e2n tr\u1ecdng m\u1ed9t c\u00e1ch c\u00f4ng b\u1eb1ng, gi\u1ea3i tho\u00e1t kh\u1ecfi g\u00e1nh n\u1eb7ng c\u1ee7a k\u1ef3 th\u1ecb c\u00f3 khi \u0111\u1ebfn ngay t\u1eeb ch\u00ednh gi\u1edbi v\u0103n ngh\u1ec7 d\u00f9 nam d\u00f9 n\u1eef. S\u1ef1 k\u1ef3 th\u1ecb n\u00e0y \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u00fac ph\u01a1i b\u00e0y tr\u00ean b\u00e1o, kh\u00f4ng ph\u1ea3i tr\u00ean b\u1ea5t c\u1ee9 b\u00e1o n\u00e0o m\u00e0 tr\u00ean t\u1edd <i>Ti\u1ec1n Tuy\u1ebfn<\/i>, nh\u1eadt b\u00e1o c\u1ee7a Qu\u00e2n L\u1ef1c VNCH; v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft, kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u1eeb m\u1ed9t tay <i>th\u01b0\u1eddng th\u01b0\u1eddng b\u1eadc trung<\/i> m\u00e0 t\u1eeb nh\u00e0 th\u01a1 ki\u1ec7t hi\u1ec7t Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n c\u1ee7a l\u00e0ng th\u01a1 Mi\u1ec1n Nam. T\u00f4i mu\u1ed1n s\u1eed d\u1ee5ng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n h\u1ea7u cho th\u1ea5y tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u1ea5p ti\u1ebfn c\u1ee7a M\u1eb7c \u0110\u1ed7 \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn v\u00ec s\u1ef1 c\u1ea5p ti\u1ebfn n\u00e0y bi\u1ec3u tr\u01b0ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 cho \u00f4ng m\u00e0 c\u00f2n cho Mi\u1ec1n Nam.<\/p>\n<p><b>8.3.2 Tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n: <\/b><b><i>\u1ede \u0111\u1ea7u m\u00f4i h\u1ecd \u0111ang m\u1ea5p m\u00e1y c\u00e1i kh\u1ea9u hi\u1ec7u do c\u00f4 Loan ph\u00e1t thanh theo v\u0103n b\u1ea3n T\u00e2y: B\u00e0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi, t\u00f4i c\u0169ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi, t\u00f4i c\u00f3 quy\u1ec1n\u2026\u00d4i th\u1eadt bu\u1ed3n c\u01b0\u1eddi. C\u00f3 quy\u1ec1n \u201cnam n\u1eef b\u00ecnh quy\u1ec1n\u201d c\u00f2n c\u00e1i kh\u1ea9u hi\u1ec7u n\u00e0y n\u1eefa<\/i><\/b><i>\u2026<\/i><b><\/b><\/p>\n<p>Khi Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n vi\u1ebft nh\u1eefng gi\u00f2ng th\u01b0\u1ee3ng d\u1eabn v\u00e0o cu\u1ed1i th\u1eadp ni\u00ean 60 th\u00ec kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u00c2m Nh\u1ea1c, V\u0103n Ch\u01b0\u01a1ng, Th\u1eddi Trang l\u00ean trang nh\u1ea5t t\u1ea1i Mi\u1ec1n Nam. Ph\u1ee5 n\u1eef tham gia m\u1ecdi l\u00e3nh v\u1ef1c, k\u1ec3 c\u1ea3 ngh\u1ec1 V\u0103n v\u00e0 ngh\u1ec1 B\u00e1o. Cu\u1ed9c chi\u1ebfn m\u1edf r\u1ed9ng c\u00e0ng khi\u1ebfn cu\u1ed9c ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng c\u00f2n gi\u1edbi h\u1ea1n tr\u00ean nh\u1eefng trang d\u1ecbch thu\u1eadt m\u00e0 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ea3 tr\u00ean kinh t\u1ebf v\u00e0 k\u1ef9 thu\u1eadt. Th\u00e0nh tr\u00ec b\u1ea3o th\u1ee7 c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u00e0n \u00f4ng c\u00f3 v\u1ebb b\u1ecb \u0111e d\u1ecda khi ph\u1ee5 n\u1eef tr\u1ef1c ti\u1ebfp tham d\u1ef1 m\u1ecdi l\u00e3nh v\u1ef1c, nh\u1ea5t l\u00e0 Ch\u00ednh Tr\u1ecb. H\u1ecd mu\u1ed1n ti\u1ebfp t\u1ee5c giam ph\u1ee5 n\u1eef trong \u201cc\u00e1i c\u0169i c\u1ee5 l\u00e3o nho h\u1ecd Kh\u1ed5ng\u201d (m\u01b0\u1ee3n l\u1eddi M\u1eb7c \u0110\u1ed7) b\u1eb1ng c\u00e1ch l\u00ean \u00e1n nh\u1eefng cu\u1ed9c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng cho N\u1eef Quy\u1ec1n t\u1ea1i T\u00e2y Ph\u01b0\u01a1ng m\u00e0, tuy ch\u01b0a am hi\u1ec3u n\u1ed5i, v\u1eabn s\u1eb5n s\u00e0ng g\u00e1n cho ch\u00fang c\u00e1i t\u1ed9i l\u00e0m h\u1ecfng ph\u1ee5 n\u1eef Mi\u1ec1n Nam. <\/p>\n<p>L\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 th\u01a1, Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9. \u00d4ng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c ca ng\u1ee3i c\u1ea3 v\u1ec1 V\u0103n. Cho t\u1edbi nay, kh\u00f4ng ai c\u00f2n \u0111\u1eb7t c\u00e2u h\u1ecfi v\u1ec1 th\u01a1 Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n. V\u1ecb tr\u00ed Th\u01a1 c\u1ee7a \u00f4ng chi\u1ebfm m\u1ed9t ch\u1ed7 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t. S\u1ef1 th\u00e0nh c\u00f4ng c\u1ee7a Th\u01a1 Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n kh\u00f4ng d\u1eebng l\u1ea1i t\u1ea1i Mi\u1ec1n Nam. Sau 1975, c\u1ee9 google t\u00ean Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n, ch\u00fang ta s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecdc nhi\u1ec1u b\u00e0i nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 v\u0103n th\u01a1 \u00f4ng c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 trong v\u00e0 ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc. Th\u1ebf n\u00ean, m\u1ed9t c\u00e1ch t\u00ecnh c\u1edd, t\u00f4i s\u1ebd tr\u01b0ng d\u1eabn 3 \u0111o\u1ea1n c\u1ee7a 3 t\u00e1c gi\u1ea3 quen thu\u1ed9c v\u1edbi \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 h\u1ea3i ngo\u1ea1i, nh\u01b0 m\u1ed9t th\u00ed d\u1ee5 v\u1ec1 s\u1ef1 th\u00e0nh c\u00f4ng \u1ea5y; sau n\u1eefa, c\u0169ng c\u1ea7n cung c\u1ea5p m\u1ed9t ch\u00e2n dung to\u00e0n di\u1ec7n h\u1ea7u c\u00f4ng b\u1eb1ng cho \u00f4ng tr\u01b0\u1edbc khi v\u00e0o ph\u1ea7n c\u1ee7a t\u00f4i.<\/p>\n<p>\u00d8 M\u1edf \u0111\u1ea7u, nh\u00e0 ph\u00ea b\u00ecnh Th\u1ee5y Khu\u00ea \u0111\u1ec1 cao t\u00ednh ch\u1ea5t kh\u00f4ng-k\u1ef3 th\u1ecb c\u1ee7a Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n:<\/p>\n<blockquote>\n<p>&#8211; [\u2026] Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t v\u1ed1n t\u00ednh k\u1ef3 th\u1ecb, g\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi T\u00e0u l\u00e0 Ch\u1ec7t, ng\u01b0\u1eddi \u1ea4n l\u00e0 Ch\u00e0 V\u00e0, ng\u01b0\u1eddi \u1ea2 R\u1eadp l\u00e0 R\u1ec7p, \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng d\u00e2n t\u1ed9c c\u00f3 truy\u1ec1n th\u1ed1ng v\u0103n minh l\u00e2u \u0111\u1eddi h\u01a1n h\u1ecd. Sang M\u1ef9, h\u1ecd khinh ng\u01b0\u1eddi M\u1ec5, v\u00e0 kh\u00f4ng th\u00e8m ng\u00f3 t\u1edbi ng\u01b0\u1eddi da \u0111en. N\u1ebfu l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u1edf trong n\u01b0\u1edbc sang Ph\u00e1p ch\u01a1i, b\u01b0\u1edbc v\u00e0o m\u00e9tro, th\u1ebf n\u00e0o h\u1ecd c\u0169ng c\u1ed1 tr\u00e1nh ng\u1ed3i g\u1ea7n m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi da \u0111en (\u2026) ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi da \u0111en kh\u00f4ng m\u1ea5y khi th\u00e2n thi\u1ec7n v\u00e0 ng\u00e2y th\u01a1 nh\u01b0 th\u1ebf, b\u1edfi c\u00f3 th\u00e0nh ki\u1ebfn s\u1eb5n: h\u1ecd l\u1ea5y l\u00e0m \u201ct\u1ef1 h\u00e0o\u201d: m\u00ecnh tuy \u201ckh\u00f4ng b\u1eb1ng\u201d da tr\u1eafng, nh\u01b0ng \u201cc\u00f2n h\u01a1n\u201d R\u1ec7p, M\u1ec5 (da m\u00e0u) v\u00e0 \u201ch\u01a1n h\u1eb3n\u201d da \u0111en. M\u1ed9t ni\u1ec1m t\u1ef1 h\u00e0o sai, b\u1edfi s\u1ef1 th\u1eadt th\u00ec \u201cm\u00ecnh\u201d ch\u1eb3ng thua ai v\u00e0 c\u0169ng ch\u1eb3ng h\u01a1n ai: l\u1ed9t l\u1edbp da ngo\u00e0i, b\u00ean trong x\u01b0\u01a1ng, th\u1ecbt, g\u00e2n, m\u00e1u, h\u1ec7t nh\u01b0 nhau: c\u00f9ng m\u1ed9t m\u00e0u cho t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n <a name=\"_Hlk165143977\">l\u00e0 nh\u00e0 th\u01a1 to\u00e0n di\u1ec7n, <i>total<\/i><\/a>, l\u1ea5y l\u1ea1i ch\u1eef c\u1ee7a nh\u00e0 ph\u00ea b\u00ecnh \u0110\u1ee9c, Curtius. B\u1edfi <a name=\"_Hlk163985402\">ch\u1ec9 nh\u1eefng ngh\u1ec7 s\u0129 to\u00e0n di\u1ec7n m\u1edbi c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng nh\u1ea5c d\u00e2n t\u1ed9c ra kh\u1ecfi s\u1ef1 \u0111\u1ed9c t\u00f4n, k\u1ef3 th\u1ecb<\/a>. Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n \u0111i t\u1eeb n\u1ed7i \u0111au c\u00e1 nh\u00e2n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn n\u1ed7i \u0111au nh\u00e2n lo\u1ea1i (\u2026) \u00d4ng \u0111i \u0111\u1ebfn c\u00e1i \u0111au l\u1edbn, \u0111au m\u1ea7u da, \u0111au th\u00e2n ph\u1eadn nh\u01b0\u1ee3c ti\u1ec3u c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi (\u2026) m\u00e0 ch\u1ec9 nh\u1eefng ngh\u1ec7 s\u0129 \u0111\u00edch th\u1ef1c m\u1edbi c\u1ea3 gan \u0111\u00e0o s\u00e2u, c\u1eaft m\u1ea1ch cho n\u00f3 t\u00f3e ra trong \u0111\u1ecba ng\u1ee5c con ng\u01b0\u1eddi. H\u1ecd l\u00e0 t\u1ef1 do. H\u1ecd l\u00e0 s\u1ef1 th\u1eadt.\u201d [Th\u1ee5y Khu\u00ea, \u201cNguy\u00ean l\u00e0 ch\u01b0\u01a1ng XIII c\u1ee7a cu\u1ed1n <i>C\u1ea5u tr\u00fac th\u01a1<\/i> (V\u0103n Ngh\u1ec7, CA, 1995) Ch\u00fang t\u00f4i b\u1ed5 sung v\u00e0 ho\u00e0n ch\u1ec9nh l\u1ea1i ng\u00e0y 3\/11\/2006 v\u00e0 20\/8\/2014\u201d &#8211; <u><a href=\"https:\/\/vanviet.info\/van-hoc-mien-nam\/van-hoc-mien-nam-1954-1975-24-thanh-tm-tuyen-1936-2006\/\">https:\/\/vanviet.info\/van-hoc-mien-nam\/van-hoc-mien-nam-1954-1975-24-thanh-tm-tuyen-1936-2006\/<\/a><\/u> ]<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>\u00d8 Ti\u1ebfp \u0111\u00f3, nh\u00e0 th\u01a1 Tr\u1ea7n M\u1ed9ng T\u00fa so s\u00e1nh Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n v\u1edbi \u0110inh H\u00f9ng v\u00e0 V\u0169 Ho\u00e0ng Ch\u01b0\u01a1ng. B\u00e0 qu\u1ea3 quy\u1ebft Th\u01a1 T\u00ecnh Y\u00eau c\u1ee7a Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n ch\u1ec9 d\u00e0nh ri\u00eang cho m\u1ed9t t\u1ea7ng l\u1edbp \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 n\u00e0o \u0111\u00f3:<\/p>\n<blockquote>\n<p>-[\u2026] C\u00f9ng m\u1ed9t th\u1eddi \u0111i\u1ec3m l\u00e0m \u201cTh\u01a1 T\u00ecnh\u201d v\u1edbi \u0110inh H\u00f9ng v\u00e0 V\u0169 Ho\u00e0ng Ch\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1i g\u00ec r\u1ea5t kh\u00e1c v\u1edbi hai thi s\u0129 n\u00e0y. Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n m\u1edf ra cho ch\u00fang ta m\u1ed9t trang Th\u01a1 T\u00ecnh r\u1ea5t l\u1ea1, r\u1ea5t kh\u00e1c, r\u1ea5t k\u00e9n \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 nh\u01b0ng v\u00f4 c\u00f9ng quy\u1ebfn r\u0169 [\u2026] T\u00ecnh Y\u00eau trong th\u01a1 Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n v\u01b0\u1ee3t ra ngo\u00e0i quy lu\u1eadt Th\u01a1 T\u00ecnh c\u1ee7a c\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 c\u00f9ng th\u1eddi. <a name=\"_Hlk163985592\">Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n c\u00f3 m\u1ed9t trang gi\u1ea5y ri\u00eang, c\u00f3 nh\u1eefng ng\u00f4n ng\u1eef ri\u00eang, gi\u1ecdt l\u1ec7 ri\u00eang m\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 r\u1ea5t \u00edt ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 chia x\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/a> Nh\u01b0ng ai \u0111\u00e3 th\u00edch \u1ee9ng v\u00e0 y\u00eau th\u01a1 Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n th\u00ec c\u00f3 c\u1ea3 ng\u00e0n l\u00fd do \u0111\u1ec3 y\u00eau nh\u1eefng ch\u1eef l\u1ea1, nh\u1eefng suy ngh\u0129, nh\u1eefng kh\u00e1c bi\u1ec7t trong ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a Thi S\u0129\u2026\u201d [Tr\u1ea7n M\u1ed9ng T\u00fa, \u201cT\u00ecnh y\u00eau trong Th\u01a1 Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n -\u0110\u00e1nh d\u1ea5u ng\u00e0y m\u1ea5t c\u1ee7a Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n 20-3-2006\u201d &#8211;<\/p>\n<p><u><a href=\"https:\/\/vanviet.info\/nghien-cuu-phe-binh\/tnh-yu-trong-tho-thanh-tm-tuyen-dnh-dau-ngy-mat-cua-thanh-tm-tuyen-20-3-2006\/\">https:\/\/vanviet.info\/nghien-cuu-phe-binh\/tnh-yu-trong-tho-thanh-tm-tuyen-dnh-dau-ngy-mat-cua-thanh-tm-tuyen-20-3-2006\/<\/a><\/u> ]<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>\u00d8 Sau h\u1ebft, nh\u00e0 ph\u00ea b\u00ecnh B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac tr\u00ecnh b\u00e0y gi\u1ea3 thuy\u1ebft v\u1ec1 s\u1ef1 th\u00e0nh c\u00f4ng c\u1ee7a Th\u01a1 Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n:<\/p>\n<blockquote>\n<p>-[\u2026] Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n t\u1ea1o nh\u1ecbp \u0111i\u1ec7u cho h\u00ecnh \u1ea3nh, \u00fd t\u01b0\u1edfng t\u1eeb c\u00f4ng phu ri\u00eang c\u1ee7a \u00f4ng, t\u1eeb \u00fd th\u1ee9c \u00f4ng, t\u1eeb s\u1ef1 m\u1eabn c\u1ea3m ngh\u1ec7 thu\u1eadt n\u01a1i \u00f4ng. \u00d4ng hay d\u00f9ng nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc s\u00f3ng c\u1ee7a h\u00ecnh \u1ea3nh, nh\u01b0 \u0111\u00e3 n\u00f3i, \u0111\u1ec3 k\u1ebft n\u1ed1i, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3o \u00e1nh, ph\u1ea3n chi\u1ebfu nh\u1eefng \u00fd t\u01b0\u1edfng, h\u00ecnh \u1ea3nh trong th\u01a1 m\u00ecnh, qua nh\u1eefng t\u1eeb hay nh\u1eefng n\u00e9t \u1ea3nh mang t\u00ednh \u201cch\u00eca kho\u00e1\u201d. Nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc s\u00f3ng \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f4ng th\u1ea3 cho ch\u00ecm n\u1ed5i, hay \u0111\u00f4i khi cu\u1ed3n cu\u1ed9n, kh\u1eafp b\u00e0i th\u01a1, m\u00e0 t\u00f4i t\u1ea1m g\u1ecdi l\u00e0 nh\u1eefng \u201cba \u1ea3nh\u201d, hay nh\u1eefng l\u1edbp s\u00f3ng, nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc s\u00f3ng c\u1ee7a h\u00ecnh \u1ea3nh. H\u00ecnh \u1ea3nh l\u00e0m th\u00e0nh nh\u1eefng l\u1edbp s\u00f3ng, nh\u1eefng ba \u0111\u1ed9ng. Ch\u00fang t\u1ea1o n\u00ean m\u1ed9t nh\u1ecbp \u0111i\u1ec7u lan truy\u1ec1n trong b\u00e0i th\u01a1 m\u00e0, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 m\u1eabn c\u1ea3m, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fang\u2026\u201d [B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac, \u201cThanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n (1936-2006) \u2013 k\u1ef3 ii [.4.5.] .4. Nh\u1ecbp \u0111i\u1ec7u kh\u00f4ng v\u1ea7n c\u1ee7a nh\u1eefng c\u00e1nh r\u1eebng\u201d -Ng\u00e0y 19 th\u00e1ng gi\u00eang 2024- <u><a href=\"https:\/\/damau.org\/98827\/thanh-tm-tuyen-1936-2006-ky-ii-4-5\">https:\/\/damau.org\/98827\/thanh-tm-tuyen-1936-2006-ky-ii-4-5<\/a><\/u> \u201c]<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eadn x\u00e9t t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 Tr\u1ea7n M\u1ed9ng T\u00fa \u1edf ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n \u201cng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng\u201d v\u00e0 thi s\u0129:<\/p>\n<blockquote>\n<p><a name=\"_Hlk163985901\">-[\u2026] V\u00e0 c\u0169ng nh\u01b0 m\u1ed7i m\u1ed9t ch\u00fang ta, c\u00f3 th\u1ec3 \u00f4ng c\u0169ng c\u00f2n c\u00f3 qu\u00e1 nhi\u1ec1u thi\u1ebft tha y\u00eau d\u1ea5u \u0111\u1ee9ng b\u00ean \u0111\u1eddi v\u1eaby g\u1ecdi m\u00e0 \u00f4ng\u2014c\u0169ng nh\u01b0 m\u1ed7i m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi trong ch\u00fang ta\u2014c\u1ea3m th\u1ea5y v\u1eabn ch\u01b0a tr\u1ea3 h\u1ebft \u00e2n t\u00ecnh. Ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 v\u1eady, m\u1ed9t ngh\u1ec7 s\u0129, m\u1ed9t nh\u00e0 th\u01a1 c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f2n \u0111\u1ea7y \u1eafp nh\u1eefng n\u1ed7i thi\u1ebft tha h\u01a1n<\/a>.\u201d [B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac, <u><a href=\"https:\/\/damau.org\/en\/98999\/thanh-tm-tuyen-1936-2006-ky-iv-ci-ti-an-mat-3-4\">https:\/\/damau.org\/en\/98999\/thanh-tm-tuyen-1936-2006-ky-iv-ci-ti-an-mat-3-4<\/a><\/u> ]<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>C\u00f3 \u0111\u00fang Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n \u201cc\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng nh\u1ea5c d\u00e2n t\u1ed9c ra kh\u1ecfi s\u1ef1 \u0111\u1ed9c t\u00f4n, k\u1ef3 th\u1ecb\u201d, \u201cl\u00e0 nh\u00e0 th\u01a1 to\u00e0n di\u1ec7n, <i>total<\/i>\u201d (Th\u1ee5y Khu\u00ea), \u201cc\u00f3 nh\u1eefng ng\u00f4n ng\u1eef ri\u00eang, gi\u1ecdt l\u1ec7 ri\u00eang m\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 r\u1ea5t \u00edt ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 chia x\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d (Tr\u1ea7n M\u1ed9ng T\u00fa), ho\u1eb7c \u201cNg\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 v\u1eady, m\u1ed9t ngh\u1ec7 s\u0129, m\u1ed9t nh\u00e0 th\u01a1 c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f2n \u0111\u1ea7y \u1eafp nh\u1eefng n\u1ed7i thi\u1ebft tha h\u01a1n\u201d (B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac)? T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 sai v\u1ec1 Th\u01a1 Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n. Nh\u01b0ng c\u00f3 \u0111i\u1ec1u ch\u1eafc ch\u1eafn: \u00f4ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 Th\u01a1 v\u00e0 V\u0103n. V\u1edbi b\u00fat hi\u1ec7u \u201cK\u00fd gi\u1ea3 BA-T\u00ca\u201d, \u00f4ng c\u00f2n vi\u1ebft t\u1ea1p ghi v\u1ec1 \u201c\u0110\u00e0n b\u00e0\u201d v\u00e0 minh tinh Th\u1ea9m Th\u00fay H\u1eb1ng tr\u00ean <i>Ti\u1ec1n Tuy\u1ebfn<\/i> v\u00e0o n\u0103m 1968 r\u1ed3i \u0111\u01b0\u1ee3c in l\u1ea1i trong <i>T\u1ea1p Ghi<\/i>, Nh\u00e0 Xu\u1ea5t b\u1ea3n Chi\u00eau D\u01b0\u01a1ng, 1970. Nh\u1eafm cho th\u1ea5y s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3n gi\u1eefa v\u1ecb tr\u00ed \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a Th\u01a1 V\u0103n v\u1edbi lo\u1ea1i ch\u1eef ngh\u0129a v\u00e0 quan \u0111i\u1ec3m v\u1ec1 Ph\u1ee5 N\u1eef c\u1ee7a Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n, t\u00f4i s\u1ebd tr\u00edch d\u1eabn <i>T\u1ea1p Ghi<\/i> l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t theo \u0111\u00e2y. Nh\u1eefng \u0111o\u1ea1n tr\u00edch d\u1eabn \u1ea5y s\u1ebd cho th\u1ea5y b\u1ea5t c\u1ee9 s\u1ef1 ti\u1ebfn b\u1ed9 n\u00e0o c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ed9t c\u00e1ch d\u1ec5 d\u00e0ng. <\/p>\n<p><b>8.3.2. A K\u00fd gi\u1ea3 BA-T\u00ca &#8211; <i>\u00d4i! H\u1ea1nh ph\u00fac\u2014hai c\u00e1i ti\u1ebfng ma qu\u1ef7 gi\u1ebft ch\u1ebft h\u1ebft \u0111\u00e0n b\u00e0 th\u1eadt l\u00e0 \u0111\u00e0n b\u00e0 tr\u00ean c\u00f5i \u0111\u1eddi n\u00e0y. H\u1ea1nh ph\u00fac l\u00e0 c\u00e1i th\u00e1 g\u00ec? C\u00e1c b\u00e0 m\u1eb9 ta x\u01b0a \u0111\u00e2u c\u00f3 bi\u1ebft m\u1eb7t ngang m\u0169i d\u1ecdc c\u1ee7a n\u00f3 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o\u2026<\/i><\/b><\/p>\n<p>V\u00e0o qu\u00e3ng th\u1eddi gian Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n k\u00fd b\u00fat hi\u1ec7u \u201cK\u00fd gi\u1ea3 BA-T\u00ca\u201d, Trung T\u00e1\/nh\u00e0 th\u01a1 H\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng Nh\u00e2n\/ Ch\u1ee7 Nhi\u1ec7m nh\u1eadt b\u00e1o <i>Ti\u1ec1n Tuy\u1ebf<\/i>n v\u00e0 Trung T\u00e1 L\u00f4-R\u0103ng Phan L\u1ea1c Ph\u00fac, ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng ph\u1ee5 tr\u00e1ch m\u1ee5c T\u1ea1p Ghi, b\u1eadn c\u00f4ng t\u00e1c t\u1ea1i \u0110\u00e0i Loan. H\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng Nh\u00e2n giao cho Vi\u00ean Linh tr\u00f4ng coi ph\u1ea7n in \u1ea5n. \u00d4ng x\u00e1c nh\u1eadn tin n\u00e0y khi g\u1eb7p t\u00f4i t\u1ea1i m\u1ed9t cu\u1ed9c ra m\u1eaft s\u00e1ch t\u1ea1i San Jose. L\u00f4-R\u0103ng Phan L\u1ea1c Ph\u00fac giao m\u1ee5c T\u1ea1p Ghi cho Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n, ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd k\u00fd b\u00fat hi\u1ec7u \u201cK\u00fd gi\u1ea3 BA-T\u00ca\u201d. Sau n\u00e0y, nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n Chi\u00eau D\u01b0\u01a1ng thu th\u1eadp c\u00e1c b\u00e0i vi\u1ebft \u1ea5y v\u00e0 in l\u1ea1i th\u00e0nh <i>T\u1ea1p Ghi<\/i> d\u01b0\u1edbi t\u00ean Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/clip_image024.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"339\" height=\"256\" title=\"clip_image024\" style=\"margin-right: auto; margin-left: auto; float: none; display: block; background-image: none;\" alt=\"clip_image024\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/clip_image024_thumb.jpg\" border=\"0\"><\/a><\/p>\n<p align=\"center\">Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n, <i>T\u1ea1p Ghi<\/i>, b\u00eca tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 b\u00eca sau<br \/>Chi\u00eau D\u01b0\u01a1ng xu\u1ea5t b\u1ea3n, 1970, S\u00e0i G\u00f2n<br \/>T\u00e0i li\u1ec7u c\u1ee7a Th\u01b0 vi\u1ec7n \u0110\u1ea1i H\u1ecdc Cornell, Hoa K\u1ef3<\/p>\n<p>-L\u1eddi nh\u00e0 Xu\u1ea5t\u2013B\u1ea3n: <\/p>\n<blockquote>\n<p>\u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng b\u00e0i \u201cT\u1ea0P GHI\u201d c\u1ee7a nh\u00e0 v\u0103n Thanh t\u00e2m (sic) Tuy\u1ec1n vi\u1ebft t\u1eebng k\u1ef3 tr\u00ean m\u1ee5c mang c\u00f9ng t\u00ean c\u1ee7a m\u1ed9t t\u1edd nh\u1eadt-b\u00e1o xu\u1ea5t-b\u1ea3n c\u00e1ch nay \u0111\u00e3 g\u1ea7n hai n\u0103m d\u01b0\u1edbi b\u00fat-hi\u1ec7u k\u00fd- gi\u1ea3 Ba-T\u00ea. L\u1ebd ra, nh\u1eefng b\u00e0i \u201cT\u1ea0P GHI\u201d n\u00e0y s\u1ebd kh\u00f4ng bao gi\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c ra m\u1eaft \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 d\u01b0\u1edbi h\u00ecnh-th\u1ee9c m\u1ed9t quy\u1ec3n s\u00e1ch nh\u01b0 quy\u1ec1n \u201cT\u1ea0P GHI\u201d n\u00e0y. V\u00ec, m\u1edbi \u0111\u1ea7u, khi ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u01b0a \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb \u0111\u1ec1 xin \u0111\u01b0\u1ee3c in nh\u1eefng b\u00e0i \u201cT\u1ea0P GHI\u201d l\u1ea1i th\u00e0nh s\u00e1ch, Thanh-T\u00e2m-Tuy\u1ec1n \u0111\u00e3 c\u00f3 \u00fd-\u0111\u1ecbnh t\u1eeb ch\u1ed1i. Sau nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb, nh\u00e0 v\u0103n Thanh-T\u00e2m-Tuy\u1ec1n m\u1edbi c\u00f3 m\u1ed9t quy\u1ebft-\u0111\u1ecbnh l\u1eefng-l\u1edd: \u2018Th\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u1eadu mu\u1ed1n l\u00e0m sao th\u00ec l\u00e0m, t\u00f4i giao tr\u1ecdn quy\u1ec1n cho c\u1eadu\u2019, v\u00e0, ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 t\u1ef1 \u00fd \u0111i s\u01b0u-t\u1eadp nh\u1eefng t\u1edd b\u00e1o c\u0169, g\u00f3p nh\u1eb7t l\u1ea1i \u0111\u1ec3 in th\u00e0nh quy\u1ec1n \u201cT\u1ea0P GHI\u201d. \u0110\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 d\u1ec5-d\u00e3i c\u1ee7a nh\u00e0 v\u0103n Thanh-T\u00e2m-Tuy\u1ec1n d\u00e0nh cho nh\u00e0 Xu\u1ea5t-B\u1ea3n CHI\u00caU-D\u01af\u01a0NG m\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i mu\u1ed1n ghi l\u1ea1i m\u1ed9t ch\u00fat \u1edf \u0111\u00e2y v\u00e0 nh\u00e2n th\u1ec3 tr\u00ecnh b\u00e0y c\u00f9ng qu\u00ed-v\u1ecb \u0111\u1ed9c-gi\u1ea3 th\u00e2n-m\u1ebfn c\u1ee7a Thanh-T\u00e2m-Tuy\u1ec1n c\u0169ng nh\u01b0 c\u1ee7a nh\u00e0 xu\u1ea5t-b\u1ea3n CHI\u00caU- D\u01af\u01a0NG l\u00fd-do t\u1ea1i sao c\u00f3 quy\u1ec1n T\u1ea0P GHI n\u00e0y ra \u0111\u1eddi- <i>Nh\u00e0 Xu\u1ea5t-B\u1ea3n CHI\u00caU D\u01af\u01a0NG<\/i>\u201d [In l\u1ea7n th\u1ee9 nh\u1ea5t, 1970, Saigon-Vi\u1ec7t Nam]<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>N\u1ebfu kh\u00f4ng may m\u1eafn t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c <i>T\u1ea1p Ghi<\/i>, t\u00f4i s\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ec3 x\u00e1c nh\u1eadn nh\u1eefng b\u00e0i b\u00e1o k\u00fd t\u00ean \u201cK\u00fd gi\u1ea3 BA-T\u00ca\u201d th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a \u00f4ng v\u00ec, trong l\u1ecbch s\u1eed b\u00e1o ch\u00ed, vi\u1ec7c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft d\u01b0\u1edbi c\u00f9ng m\u1ed9t b\u00fat hi\u1ec7u \u0111\u00e3 x\u1ea9y ra. H\u00e3y xem K\u00fd gi\u1ea3 BA-T\u00ca ki\u00eam nh\u00e0 th\u01a1 Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n vi\u1ebft l\u00e1ch ra sao, b\u00e0n lu\u1eadn th\u1ebf n\u00e0o v\u1ec1 th\u1ebf gi\u1edbi nh\u01b0\u1ee3c ti\u1ec3u \u0111\u00e0n b\u00e0 ki\u00eam \u201cng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng\u201d (m\u01b0\u1ee3n ch\u1eef B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac). \u0110o\u1ea1n r\u1ea5t d\u00e0i sau \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00edch t\u1eeb h\u1ea7u nh\u01b0 to\u00e0n b\u00e0i \u201cV\u1ec1 \u0111\u00e0n b\u00e0 (2)\u201d tr\u00ean nh\u1eadt b\u00e1o <i>Ti\u1ec1n Tuy\u1ebfn<\/i>:<\/p>\n<blockquote>\n<p><a name=\"_Hlk164182259\">-Con g\u00e1i \u0111\u00e0n b\u00e0 ta h\u00f4m nay \u0111\u00fang l\u00e0 \u0111ang c\u1ee9 t\u01b0\u1edfng b\u1edf. \u0110\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y \u00f4ng T\u00e2y n\u1ecbnh \u201c\u0111\u00e0n b\u00e0 mu\u1ed1n l\u00e0 tr\u1eddi mu\u1ed1n\u201d, kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u00e1nh \u0111\u00e0n b\u00e0 d\u00f9 b\u1eb1ng m\u1ed9t c\u00e1nh hoa h\u1ed3ng, \u201cNam n\u1eef b\u00ecnh quy\u1ec1n\u201d, th\u00ec b\u1ed7ng th\u1ea5y m\u00ecnh \u201cle\u201d qu\u00e1, b\u00e8n v\u00f9ng d\u1eady l\u1eadt nh\u00e0o c\u00e1i b\u1ecdn v\u1eabn \u0111\u00e8 \u00e9p m\u00ecnh. \u1ea4y l\u00e0 n\u00f3i th\u00e0nh ph\u1ea7n c\u1ea5p ti\u1ebfn, c\u00f3 \u00fd th\u1ee9c \u0111\u1ea5u tranh c\u00f9ng m\u00ecnh th\u00ec nh\u01b0 th\u1ebf. C\u00f2n th\u00e0nh ph\u1ea7n \u201cv\u00f4 \u00fd th\u1ee9c\u201d th\u00ec ch\u1ec9 ng\u1ea5m ng\u1ea7m ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i trong t\u01b0 t\u01b0\u1edfng nh\u01b0: Tr\u1eddi kh\u00f4ng sinh m\u00ecnh ra l\u00e0m \u0111\u00e0n b\u00e0 T\u00e2y, ho\u1eb7c b\u1eb1ng ph\u1ea3n \u1ee9ng n\u1ed3i lo\u1ea1n b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng. C\u1ee9 l\u00e0m nh\u01b0 \u0111\u00e0n b\u00e0 con g\u00e1i T\u00e2y l\u00e0 Tr\u1eddi th\u1eadt. V\u00e0 kh\u00f4ng hay r\u1eb1ng m\u00ecnh \u0111ang b\u1ecb m\u1ea5y anh T\u00e2y x\u1ecf ng\u1ecdt. <\/a>Th\u1eadt v\u1eady. Ch\u1ecb em ta h\u00e3y b\u00ecnh t\u0129nh m\u00e0 ngh\u0129 l\u1ea1i xem. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, anh T\u00e2y: \u0111\u00e0n b\u00e0 mu\u1ed1n l\u00e0 tr\u1eddi mu\u1ed1n. Nghe du d\u01b0\u01a1ng l\u1eafm. Nh\u01b0ng n\u1ebfu th\u1eed h\u1ecfi: \u0111\u00e0n b\u00e0 mu\u1ed1n c\u00e1i g\u00ec? Th\u00ec th\u1ea5y r\u00f5 ngay c\u00e1i h\u1eadu \u00fd kh\u00f4ng t\u1ed1t c\u1ee7a anh T\u00e2y. \u0110\u00e0n b\u00e0 mu\u1ed1n c\u00e1i g\u00ec? \u0110\u00e0n b\u00e0 mu\u1ed1n nh\u1eefng c\u00e1i \u0111\u00e0n \u00f4ng n\u00f3 mu\u1ed1n cho m\u00ecnh mu\u1ed1n. \u1ea4y c\u00e1i tr\u00f2 c\u1ee7a T\u00e2y n\u00f3 ph\u1ee9c t\u1ea1p r\u1eafc r\u1ed1i th\u1ebf \u0111\u1ea5y. N\u00f3i cho c\u1ee5 th\u1ec3 r\u00f5 r\u1ec7t th\u00ec nh\u1eefng \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a \u0111\u00e0n b\u00e0 T\u00e2y\u2014hay \u0111\u00e0n b\u00e0 theo T\u00e2y c\u0169ng \u201cm\u1eafm s\u1ed1t\u201d&#8211; kh\u00f4ng ngo\u00e0i c\u00e1i b\u00f9a ch\u00fa ph\u00f9 th\u1ee7y do n\u1ec1n v\u0103n minh T\u00e2y \u0111\u1ebb ra l\u00e0 hai ch\u1eef <b>H\u1ea1nh ph\u00fac<\/b>. <a name=\"_Hlk160375479\">\u00d4i! H\u1ea1nh ph\u00fac\u2014hai c\u00e1i ti\u1ebfng ma qu\u1ef7 gi\u1ebft ch\u1ebft h\u1ebft <\/a><a name=\"_Hlk164643097\">\u0111\u00e0n b\u00e0 th\u1eadt l\u00e0 \u0111\u00e0n b\u00e0 <\/a>tr\u00ean c\u00f5i \u0111\u1eddi n\u00e0y. H\u1ea1nh ph\u00fac l\u00e0 c\u00e1i th\u00e1 g\u00ec? C\u00e1c b\u00e0 m\u1eb9 ta x\u01b0a \u0111\u00e2u c\u00f3 bi\u1ebft m\u1eb7t ngang m\u0169i d\u1ecdc c\u1ee7a n\u00f3 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o. M\u1ea5y anh \u201cb\u1ea1ch qu\u1ef7\u201d m\u1eaft xanh, tay ch\u00e2n l\u00f4ng l\u00e1, sang \u0111\u00e2y tr\u01b0\u01a1ng ngay c\u00e1i ng\u1ecdn c\u1edd: H\u1ea1nh ph\u00fac c\u00e1 nh\u00e2n, d\u1ee5 d\u1ed7 con g\u00e1i \u0111\u00e0n b\u00e0 ta v\u00e0o tr\u00f2ng. V\u00e0 nh\u1eefng c\u00f4 Loan \u2018a la-x\u00f4\u2019, \u0111\u1ea7u qu\u00e2n d\u01b0\u1edbi ng\u1ecdn c\u1edd \u1ea5y t\u1ee9c kh\u1eafc. M\u1ea5y anh T\u00e2y thi\u1ebft l\u1eadp c\u1ea3 m\u1ed9t c\u00e1i tr\u1eadn \u0111\u1ed3 H\u1ea1nh ph\u00fac c\u00e1 nh\u00e2n, ai \u0111\u00e3 l\u1ecdt v\u00e0o \u0111\u1eebng h\u00f2ng t\u00ecm th\u1ea5y l\u1ed1i ra. <a name=\"_Hlk164500668\">H\u1ea1nh ph\u00fac l\u00e0 c\u00e1c ti\u1ec7n nghi ngay ch\u00ednh trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng n\u00e0y. <\/a>M\u1ed9t \u00f4ng T\u00e2y th\u1eadt l\u1edbn \u0111\u00e3 n\u00f3i: T\u00e2y ta \u0111\u00e3 d\u1eady cho b\u1ecdn \u00c1 \u0110\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng \u0111\u1eddi s\u1ed1ng n\u00e0y l\u00e0 duy nh\u1ea5t (La vie est Unique-<i>Malraux<\/i>). B\u1edfi th\u1ebf ph\u1ea3i t\u1eadn h\u01b0\u1edfng \u0111\u1eddi s\u1ed1ng n\u00e0y. H\u1ea1nh ph\u00fac trong c\u00f5i \u0111\u1eddi n\u00e0y g\u1ed3m trong c\u00e1c ti\u1ec7n nghi v\u1eadt ch\u1ea5t v\u00e0 ti\u1ec7n nghi tinh th\u1ea7n. H\u1ea1nh ph\u00fac \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u00e0n b\u00e0 tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean l\u00e0 \u0110\u1eb9p. M\u00e0 mu\u1ed1n \u0110\u1eb9p th\u00ec ph\u1ea3i c\u00f3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 nh\u1eefng th\u1ee9 ph\u1ee5 t\u00f9ng trang tr\u00ed do b\u1ecdn \u0111\u00e0n \u00f4ng s\u1ea3n xu\u1ea5t. C\u1ea3 nh\u1eefng m\u1eabu \u0110\u1eb9p c\u0169ng do b\u1ecdn \u0111\u00e0n \u00f4ng T\u00e2y n\u00f3 in v\u00e0o trong \u0111\u1ea7u \u00f3c \u0111\u00e0n b\u00e0 cho \u0111\u00e0n b\u00e0 l\u00e0m theo b\u1eb1ng \u0111\u1ee7 c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1ch: v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, thi ph\u00fa, ngh\u1ec7 thu\u1eadt, phim \u1ea3nh, qu\u1ea3ng c\u00e1o&#8230; C\u00e1c th\u1ea7n t\u01b0\u1ee3ng \u2018M\u1ef9 L\u1ec7\u2019 c\u1ee7a \u0111\u00e0n b\u00e0 con g\u00e1i kh\u1eafp th\u1ebf gi\u1edbi\u2014v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 c\u1ee7a \u0111\u00e0n \u00f4ng\u2014l\u00e0 do c\u00e1c tay t\u1ed5 T\u00e2y n\u1eb7n ra. M\u1ed9t anh l\u00e0m th\u01a1 ng\u00e0y nay \u0111\u00e3 vi\u1ebft \u0111\u1ea1i kh\u00e1i; N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 anh th\u00ec ai s\u1ebd&#8230; ngh\u0129a l\u00e0 \u201cem\u201d \u0111\u1eb9p cho \u201canh\u201d, \u201canh\u201d l\u00e0 t\u1ea5m g\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a \u201cem\u201d ph\u1ea3i theo \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a \u201canh\u201d t\u1eeb trong ti\u1ec1m th\u1ee9c. Th\u1ebf l\u00e0 \u201cem\u201d l\u00e0 n\u00f4 l\u1ec7 cho anh m\u1ed9t c\u00e1ch h\u1ebft s\u1ee9c t\u1ef1 do. H\u1ea1nh ph\u00fac v\u1eadt ch\u1ea5t c\u1ee7a \u0111\u00e0n b\u00e0 l\u00e0 c\u00e1i v\u1ef1c th\u1eb3m kh\u00f4ng \u0111\u00e1y h\u00fat bao nhi\u00eau c\u0169ng kh\u00f4ng v\u1eeba, c\u00e1c s\u1ea3n ph\u1ea9m ti\u00eau th\u1ee5 m\u1ed7i ng\u00e0y m\u1ed9t gia t\u0103ng kinh kh\u1ee7ng. \u0110\u00e0n b\u00e0 l\u00e0 m\u1ed1i ti\u00eau th\u1ee5 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u00e1nh m\u1ea5t, b\u1eb1ng b\u1ea5t c\u1ee9 gi\u00e1 n\u00e0o. <a name=\"_Hlk163673102\">V\u00e0 con g\u00e1i \u0111\u00e0n b\u00e0 ta, theo m\u1ea5y anh T\u00e2y, l\u00e0 lao \u0111\u1ea7u v\u00e0o trong c\u00e1i c\u0169i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m b\u1eb1ng ph\u1ea5n s\u00e1p, h\u01b0\u01a1ng hoa l\u01b0\u1ee3t l\u00e0, m\u00e1y m\u00f3c tinh x\u1ea3o, <\/a><a name=\"_Hlk164864445\">n\u1eb1m im \u201cngu nh\u01b0 l\u1ee3n\u201d, <\/a>ho\u1eb7c nh\u1ea3y nh\u00f3t nh\u01b0 chim y\u1ebfn, ho\u1eb7c d\u1eef d\u1ed9i nh\u01b0 h\u1ed5 c\u00e1i, ho\u1eb7c mu\u1ed1n l\u00e0 g\u00ec th\u00ec l\u00e0 c\u0169ng v\u1eabn \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t \u201cs\u1ea3n ph\u1ea9m\u201d c\u1ee7a m\u1ea5y anh T\u00e2y l\u00e1u c\u00e1. S\u1ea3n ph\u1ea9m n\u00e0y gi\u00fap cho m\u1ea5y anh T\u00e2y \u201cnh\u1eed\u201d b\u1ecdn \u0111\u00e0n \u00f4ng ngu \u0111\u1ea7n \u201cm\u1ecdi r\u1ee3\u201d ch\u1ea1y theo ph\u1ea3i ti\u00eau th\u1ee5 nh\u1eefng h\u00e0ng h\u00f3a kh\u00e1c, cho n\u00ean \u201cch\u1eb3ng bao gi\u1edd n\u00ean \u0111\u00e1nh \u0111\u00e0n b\u00e0 d\u00f9 ch\u1ec9 b\u1eb1ng m\u1ed9t b\u00f4ng h\u1ed3ng\u201d, b\u1edfi l\u1ebd \u0111\u00f3 l\u00e0 th\u1ee9 \u201c\u00ea x\u0103ng ti-\u00f4n\u201d h\u1ea5p d\u1eabn kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c. M\u00e0 c\u00f2n g\u00ec ph\u1ea3i \u201c\u0111\u00e1nh\u201d n\u1eefa khi ta \u0111\u00e3 v\u00f4 tuy\u1ebfn \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n xong r\u1ed3i. V\u00e0 \u0111\u00e0n b\u00e0 con g\u00e1i s\u1ed1ng trong nu\u00f4ng chi\u1ec1u, trong \u1ea3o t\u01b0\u1edfng \u201cb\u00e0 ch\u00faa t\u1ef1 do\u201d v\u1edbi nh\u1eefng \u201ccaprice\u201d c\u1ee7a m\u00ecnh, ch\u1eb3ng h\u1ec1 bi\u1ebft r\u1eb1ng m\u00ecnh \u0111ang tu\u00e2n l\u1ec7nh m\u1ed9t c\u00e1ch ngu si. Th\u1ec9nh tho\u1ea3ng, g\u1eb7p anh T\u00e2y \u0111\u1ec3u, b\u1ef1c m\u00ecnh nh\u01b0 tay ph\u00f9 th\u1ee7y t\u1ea1o \u00e2m binh m\u00e0 \u00e2m binh l\u1ea1i l\u00e0m ra v\u1ebb mu\u1ed1n n\u1ed5i lo\u1ea1n, th\u00ec anh ta n\u00f3i tr\u1eafng tr\u1ee3n: Sois belle et tais-toi. R\u1ed1t cu\u1ed9c l\u00e0 m\u1ed9t ph\u00fat n\u00e0o gi\u1eadt m\u00ecnh, c\u0169ng nh\u01b0 n\u00e0ng Ki\u1ec1u, ch\u1ecb em ta s\u1ebd \u201cgi\u1eadt m\u00ecnh, m\u00ecnh l\u1ea1i th\u01b0\u01a1ng m\u00ecnh x\u00f3t xa\u201d n\u00f3 tr\u00e2n tr\u00e1o n\u00e9m v\u00e0o m\u1eb7t ch\u1ecb em ta c\u00e1i s\u1ef1 th\u1eadt. \u0110au \u0111\u1edbn thay ph\u1eadn \u0111\u00e0n b\u00e0&#8230;\u0110\u00e0n b\u00e0 th\u1eadt l\u1eafm chuy\u1ec7n v\u00e0 chuy\u1ec7n \u0111\u00e0n b\u00e0 c\u0169ng l\u1eafm. N\u00f3i ch\u01b0a h\u1ebft \u0111\u00e2u. V\u0103n B\u1ef1a \u1ea1. Con g\u00e1i \u0111\u00e0n b\u00e0 ta h\u00f4m nay \u201cc\u00f2n khuya\u201d m\u1edbi ch\u1ecbu. \u1ede \u0111\u1ea7u m\u00f4i h\u1ecd \u0111ang m\u1ea5p m\u00e1y c\u00e1i kh\u1ea9u hi\u1ec7u do c\u00f4 Loan ph\u00e1t thanh theo b\u1ea3n v\u0103n T\u00e2y: B\u00e0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi, t\u00f4i c\u0169ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi. T\u00f4i c\u00f3 quy\u1ec1n\u2026 \u00d4i th\u1eadt bu\u1ed3n c\u01b0\u1eddi. C\u00f3 quy\u1ec1n \u201cNam n\u1eef b\u00ecnh quy\u1ec1n\u201d, c\u00f2n c\u00e1i kh\u1ea9u hi\u1ec7u n\u00e0y n\u1eefa, ta s\u1ebd b\u00e0n cho mi nghe trong ng\u00e0y mai. [Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n, \u201cV\u1ec1 \u0111\u00e0n b\u00e0 (2)\u201d, <i>T\u1ea1p Ghi<\/i>, Chi\u00eau D\u01b0\u01a1ng xu\u1ea5t b\u1ea3n, trang 53 -57 \u2013 K\u00fd gi\u1ea3 BA-T\u00ca, M\u1ee5c T\u1ea1p Ghi, Nh\u1eadt b\u00e1o <i>Ti\u1ec1n Tuy\u1ebfn<\/i>, S\u1ed1 1013, ng\u00e0y 15 v\u00e0 16, th\u00e1ng 9, n\u0103m 1968 -Ch\u1eef vi\u1ebft hoa l\u00e0 c\u1ee7a nguy\u00ean b\u1ea3n * T\u00f4i th\u01b0\u1eddng so s\u00e1nh b\u1ea3n tr\u00ean <i>Ti\u1ebfn Tuy\u1ebfn<\/i> v\u1edbi b\u1ea3n in l\u1ea1i tr\u00ean <i>T\u1ea1p Ghi-Chi\u00eau D\u01b0\u01a1ng<\/i> m\u1ed7i khi c\u00f3 nghi v\u1ea5n v\u00ec b\u1ea3n <i>Chi\u00eau D\u01b0\u01a1ng<\/i> th\u01b0\u1eddng c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 l\u1ed7i ch\u00ednh t\u1ea3. Trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p b\u00e0i n\u00e0y, t\u00f4i ch\u1ecdn \u201cn\u1eb1m im \u2018ngu nh\u01b0 l\u1ee3n\u2019 theo b\u1ea3n <i>Ti\u1ec1n Tuy\u1ebfn<\/i> thay v\u00ec \u201cn\u1eb1m im \u2018ng\u1ee7 nh\u01b0 l\u1ee3n\u2019 theo b\u1ea3n <i>Chi\u00eau D\u01b0\u01a1ng<\/i>. \u0110\u1ed9c gi\u1ea3 c\u00f3 nh\u00e3 \u00fd mu\u1ed1n gi\u00fap t\u00f4i ki\u1ec3m tra l\u1ea1i&#8211;v\u00ec ch\u1eef tr\u00ean <i>Ti\u1ec1n Tuy\u1ebfn<\/i> \u0111\u00e3 h\u01a1i m\u1edd m\u00e0 m\u1eaft t\u00f4i l\u1ea1i c\u00f2n m\u1edd h\u01a1n (!)&#8211;, xin v\u00e0o link \u0111\u00ednh k\u00e8m.]<\/p>\n<p><u><a href=\"http:\/\/ndclnh-mytho-usa.org\/KhoSachCu\/Nhat%20Bao%20Tien%20Tuyen\/TienTuyen_1013%2015_16SEP1968.pdf\">http:\/\/ndclnh-mytho-usa.org\/KhoSachCu\/Nhat%20Bao%20Tien%20Tuyen\/TienTuyen_1013%2015_16SEP1968.pdf<\/a><\/u><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>V\u00e0 m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n d\u00e0i kh\u00e1c:<\/p>\n<blockquote>\n<p>-Ti\u1ec7n nghi v\u1eadt ch\u1ea5t nh\u01b0 th\u1ee9 H\u1ea1nh ph\u00fac \u201cc\u1ee5 th\u1ec3 b\u00ecnh d\u00e2n\u201d bi\u1ebfn con g\u00e1i \u0111\u00e0n b\u00e0 th\u00e0nh m\u1ed9t s\u1ea3n ph\u1ea9m ki\u1ec3u m\u1eabu qu\u1ef9 bi\u1ec7n (sophistiqu\u00e9) cho v\u0103n minh T\u00e2y. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n b\u00e0 ph\u1ed5 th\u00f4ng ch\u1eb3ng c\u00f2n g\u00ec ngo\u00e0i c\u00e1i vai tr\u00f2 \u201cb\u00f4ng hoa\u201d b\u00e0y trong ph\u00f2ng kh\u00e1ch, c\u00e1i \u201cgi\u1ed1ng\u201d ph\u00f4 di\u1ec5n ngo\u00e0i ph\u1ed1 ph\u01b0\u1eddng, c\u00e1i m\u1ed3i c\u00e2u b\u1ecdn \u0111\u00e0n \u00f4ng v\u00e0o tr\u00f2ng. C\u00e1i tr\u00f2ng g\u00ec \u0111\u00e2y? <a name=\"_Hlk164389688\">Tr\u00f2ng \u201ch\u1ea1nh ph\u00fac\u201d r\u1eedng m\u1ee1, n\u00f4 l\u1ec7 cho c\u00e1c ti\u1ec7n nghi m\u1ed7i ng\u00e0y m\u1ed7i bi\u1ebfn h\u00f3a theo \u0111u\u1ed5i \u0111\u1ebfn \u201cph\u1edd r\u00e2u tr\u00ea\u201d, quay cu\u1ed3ng \u0111\u1ebfn kh\u00f4ng c\u00f2n bi\u1ebft ph\u01b0\u01a1ng h\u01b0\u1edbng \u0111\u00e2u v\u00e0o \u0111\u00e2u n\u1eefa. <\/a><a name=\"_Hlk164498720\">\u00d4i, c\u00e1i \u0111\u00e1m n\u00f4 l\u1ec7 v\u00f9ng l\u00ean \u0111\u1ec3 k\u00e9o ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u00f9ng n\u00f4 l\u1ec7 v\u1edbi m\u00ecnh l\u00e0 c\u00e1i \u0111\u00e1m con g\u00e1i \u0111\u00e0n b\u00e0 ta m\u01a1 t\u01b0\u1edfng. <\/a>H\u1ea1nh ph\u00fac ki\u1ec3u T\u00e2y. \u00d4i th\u00f4i, k\u1ec3 s\u1ed1 g\u00ec c\u00e1i \u0111\u00e1m con g\u00e1i \u0111\u00e0n b\u00e0 \u201cb\u00ecnh d\u00e2n\u201d \u1ea5y. Ph\u1ea3i k\u1ec3 \u0111\u1ebfn c\u00e1i th\u00e0nh ph\u1ea7n t\u00e2n ti\u1ebfn, \u201cc\u00e1ch m\u1ea1ng\u201d th\u1ef1c s\u1ef1 ch\u1ee9. \u0110\u00e1m n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c bao nhi\u00eau? C\u1ee9 gi\u1ea3 d\u1ee5 r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111a s\u1ed1 ch\u1ecb em ta \u0111i n\u1eefa th\u00ec c\u00e1i H\u1ea1nh ph\u00fac nh\u01b0 ti\u1ec7n nghi tinh th\u1ea7n m\u00e0 ch\u1ecb em \u0111u\u1ed5i b\u1eaft theo l\u1eddi d\u1ee5 d\u1ed7 c\u1ee7a m\u1ea5y anh T\u00e2y \u201caprique\u201d (sic) n\u00f3 s\u1ebd nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o. \u201cNam n\u1eef b\u00ecnh quy\u1ec1n\u201d, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n b\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng. \u0110\u00fang ph\u00f3c c\u00f2n ai d\u00e1m c\u00e3i n\u1eefa. Ch\u1ec9 m\u1ea5y anh \u0111\u00e0n \u00f4ng \u201cm\u1ecdi\u201d m\u1edbi kh\u00f4ng ch\u1ecbu nh\u1eadn c\u00e1i l\u00fd \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean \u1ea5y m\u00e0 th\u00f4i. Ta c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 \u201cm\u1ecdi\u201d \u0111\u00e2y, nh\u01b0ng, nh\u01b0ng \u201cm\u1ecdi th\u00ec m\u1ecdi\u201d ta c\u1ee9 n\u00f3i ch\u01a1i. \u201cNam N\u1eef b\u00ecnh quy\u1ec1n\u201d l\u00e0 c\u00e1i ngh\u0129a g\u00ec kia ch\u1ee9. Th\u1eadt s\u1ef1 c\u00e1i H\u1ea1nh ph\u00fac tinh th\u1ea7n T\u00e2y m\u1edbm cho n\u00f3 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o? Ta c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i ngay n\u00f3 g\u1ed3m trong hai ch\u1eef T\u1ef1 do. T\u1ef1 do n\u00e0y m\u1eb7t m\u0169i n\u00f3 ra sao \u0111\u00e2y? Ta kh\u00f4ng tri\u1ebft l\u00fd l\u1ea9m c\u1ea9m ki\u1ec3u \u00f4ng T\u00e2y b\u00e0 \u0110\u1ea7m hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i cho r\u1eb1ng mu\u1ed1n gi\u1ea3i ph\u00f3ng \u0111\u00e0n b\u00e0 th\u00ec ph\u1ea3i gi\u1ea3i ph\u00f3ng \u0111\u1ebfn c\u00f9ng \u0111\u1ed9 l\u00e0 th\u1ee7 ti\u00eau h\u1eb3n c\u00e1i \u00fd ni\u1ec7m \u201c\u0111\u00e0n b\u00e0\u201d trong \u0111\u1ea7u \u00f3c, trong con m\u1eaft nh\u00ecn c\u1ee7a \u0111\u00e0n \u00f4ng. Ngh\u0129a l\u00e0 ch\u1ec9 c\u00f2n nh\u1eefng \u201cng\u01b0\u1eddi\u201d ch\u1ee9 ch\u1eb3ng c\u00f2n \u0111\u00e0n \u00f4ng, \u0111\u00e0n b\u00e0 n\u1eefa. Nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 \u0111i \u0111\u1ebfn c\u00f9ng k\u1ef3 l\u00fd \u0111\u1ea5y, \u0111\u00e0n b\u00e0 nh\u01b0 \u0111\u00e0n \u00f4ng, v\u1edbi m\u1ecdi quy\u1ec1n h\u1ea1n, th\u1ebf m\u1edbi th\u1eadt l\u00e0 t\u1ef1 do gi\u1ea3i ph\u00f3ng. (Xin th\u01b0a \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ea1i kh\u00e1i quan \u0111i\u1ec3m c\u1ea5p ti\u1ebfn b\u1eadc nh\u1ea5t c\u1ee7a c\u1eb7p T\u00e2y \u0110\u1ea7m l\u1eebng danh th\u1ebf gi\u1edbi l\u00e0 \u00f4ng Sartre v\u00e0 b\u00e0 Beauvoir tr\u00ecnh b\u00e0y trong b\u1ed9 s\u00e1ch d\u1ea7y nhan \u0111\u1ec1 l\u00e0 \u201cc\u00e1i gi\u1ed1ng th\u1ee9 hai\u201d.) Ta ch\u1ec9 t\u1ef1 h\u1ecfi: \u0111\u00e0n b\u00e0 T\u00e2y c\u00f3 t\u1ef1 do kh\u00f4ng? Kh\u00f4ng mu\u1ed1n b\u00e0n c\u00e3i v\u00f4 \u00edch \u0111\u1ebfn c\u00e1i th\u1ee9 t\u1ef1 do tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i mu\u1ed1n l\u00e0m g\u00ec th\u00ec l\u00e0m. H\u00e3y coi c\u00e1i quy\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ef1a ch\u1ecdn, T\u00e2y n\u00f3 cho \u0111\u00e0n b\u00e0, con g\u00e1i gi\u1ea3i ph\u00f3ng ch\u1ecdn l\u1ef1a nh\u1eefng g\u00ec. X\u01b0a kia qu\u1ea3 l\u00e0 m\u1ea5y anh \u0111\u00e0n \u00f4ng \u00c1 \u0111\u00f4ng ch\u1eb3ng cho \u0111\u00e0n b\u00e0 con g\u00e1i l\u1ef1a ch\u1ecdn g\u00ec h\u1ebft r\u00e1o. Th\u1ea7y Kh\u1ed5ng Phu T\u1eed nh\u00e0 ta \u1ea5n \u0111\u1ecbnh c\u00e1i \u201cc\u1ed1p\u201d ngay t\u1eeb khi sinh ra c\u00e1i vai tr\u00f2 duy nh\u1ea5t ph\u1ea3i g\u00e1nh: l\u00e0m v\u1ee3 v\u00e0 l\u00e0m m\u1eb9. \u0110\u1eebng c\u00f3 l\u00f4i th\u00f4i r\u1eafc r\u1ed1i. Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m v\u1ee3, l\u00e0m m\u1eb9, th\u00ec ch\u1ec9 c\u00f2n c\u00f3 n\u01b0\u1edbc l\u00e0m n\u00e0ng Ki\u1ec1u hay \u201cn\u00e0ng Cung n\u1eef\u201d th\u00f4i. B\u00e2y gi\u1edd T\u00e2y n\u00f3 l\u00e0m nh\u01b0 m\u1edf ng\u00f5 c\u00e1c c\u00e1nh c\u1eeda cho ch\u1ecb em tha h\u1ed3 ch\u1ecdn. Nh\u01b0ng c\u00e1c ch\u1ecb em ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng g\u00ec n\u00e0o? Mu\u1ed1n ch\u1ecdn g\u00ec th\u00ec ch\u1ecdn, c\u00e1c ch\u1ecb em ta ch\u1ec9 ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng m\u00f3n ph\u1ee5 t\u00f9ng, ch\u1eb3ng bao gi\u1edd ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u c\u0103n b\u1ea3n l\u00e0 quy\u1ec1n s\u1ed1ng ngang nh\u01b0 \u0111\u00e0n \u00f4ng. <a name=\"_Hlk164500809\">Nh\u01b0ng t\u1ef1 do c\u1ee7a \u0111\u00e0n b\u00e0 trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng hi\u1ec7n nay c\u0169ng \u0111\u00e3 b\u1ecb m\u1ea5y anh T\u00e2y quy \u0111\u1ecbnh s\u1eb5n: kh\u00f4ng th\u00edch l\u00e0m v\u1ee3 l\u00e0m m\u1eb9 <\/a>\u2014 b\u1edfi \u0111\u00f3 l\u00e0 th\u1ee9 g\u00f4ng c\u00f9m su\u1ed1t \u0111\u1eddi trong nh\u1eefng b\u1ed5n ph\u1eadn t\u1ebb ng\u1eaft &#8212; s\u1ed1ng \u201ct\u1ef1 do\u201d th\u00ec c\u00f3 nh\u1eefng vai tr\u00f2 kh\u00e1c nh\u01b0 vai tr\u00f2 \u201ct\u00ecnh nh\u00e2n\u201d mu\u00f4n \u0111\u1eddi, vai tr\u00f2 \u201cth\u1ea7n t\u01b0\u1ee3ng\u201d c\u1ee7a \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng, vai tr\u00f2 \u0111\u00e0n b\u00e0 \u201ckh\u1ed1c li\u1ec7t\u201d nh\u1ed1t (sic) ch\u1eedng b\u1ecdn \u0111\u00e0n \u00f4ng. Ch\u1ecb em ta \u0111\u1eebng t\u01b0\u1edfng b\u1edf, khi m\u1ea5y anh T\u00e2y qu\u1ef5 l\u1ee5y m\u00ecnh, ph\u1ea3i nh\u1edb r\u1eb1ng m\u1ea5y anh \u1ea5y n\u1ebfu kh\u00f4ng m\u1eafc b\u1ec7nh sa \u0111\u00edch th\u00ec c\u0169ng m\u1eafc b\u1ec7nh \u201cma d\u00f4 s\u00edt\u201d. \u0110\u00e0n b\u00e0 T\u00e2y, x\u00e9t cho c\u00f9ng, ch\u1ec9 l\u00e0 c\u00e1c b\u00e0 ch\u00faa n\u00f4 l\u1ec7 m\u00e0 th\u00f4i. \u0110\u00e0n b\u00e0 v\u1eabn l\u00e0 \u201ctr\u00f2\u201d c\u1ee7a \u0111\u00e0n \u00f4ng. \u0110\u00e0n b\u00e0 ph\u1ed5 th\u00f4ng th\u00ec l\u00e0 \u201cc\u00e1i gi\u1ed1ng\u201d \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4 \u0111i\u1ec3m k\u1ef3 khu, \u0111\u00e0n b\u00e0 cao k\u1ef3 th\u00ec \u0111\u00f3ng c\u00e1c tr\u00f2 t\u1ef1 do c\u1ee7a tr\u00ed tu\u1ec7. M\u1ed9t l\u0169 n\u00f4 l\u1ec7 c\u1ee7a m\u1ed9t \u00f4ng ch\u1ee7 m\u1eafc b\u1ec7nh th\u1ea7n kinh cho ph\u00e9p n\u00f4 l\u1ec7 \u0111\u00f3ng vai ch\u1ee7 \u0111\u1ec3 m\u00ecnh \u0111\u00f3ng vai n\u00f4 l\u1ec7 trong m\u1ed9t v\u1edf tu\u1ed3ng \u201ct\u1ef1 do\u201d c\u00f3 gi\u1edbi h\u1ea1n\u2026 [Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n, \u201cV\u1ec1 \u0111\u00e0n b\u00e0 (3)\u201d, s\u0111d, trang 58-61 \u2013 K\u00fd gi\u1ea3 BA-T\u00ca, M\u1ee5c T\u1ea1p Ghi, Nh\u1eadt b\u00e1o <i>Ti\u1ec1n Tuy\u1ebfn<\/i>, S\u1ed1 1014, Ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 9 n\u0103m 1968]<\/p>\n<p><u><a href=\"http:\/\/ndclnh-mytho-usa.org\/KhoSachCu\/Nhat%20Bao%20Tien%20Tuyen\/TienTuyen_1014%2017SEP1968.pdf\">http:\/\/ndclnh-mytho-usa.org\/KhoSachCu\/Nhat%20Bao%20Tien%20Tuyen\/TienTuyen_1014%2017SEP1968.pdf<\/a><\/u><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Trong m\u1ecdi b\u00e0i vi\u1ebft, h\u1ea7u nh\u01b0 Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n ch\u1ec9 nh\u1eafc \u0111\u1ebfn kh\u00eda c\u1ea1nh ti\u00eau c\u1ef1c c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf ti\u00eau th\u1ee5. \u00d4ng c\u0169ng nh\u1eafc s\u01a1 \u0111\u1ebfn, nh\u01b0ng b\u1ecf qua ph\u1ea7n \u201cti\u1ec7n nghi tinh th\u1ea7n\u201d h\u1ea7u d\u1ed3n m\u1ecdi n\u1ed7 l\u1ef1c t\u1ea5n c\u00f4ng \u201c<i>Tr\u00f2ng \u201ch\u1ea1nh ph\u00fac\u201d l\u00e0 r\u1eedng m\u1ee1, n\u00f4 l\u1ec7 cho c\u00e1c ti\u1ec7n nghi m\u1ed7i ng\u00e0y<\/i>\u2026\u201d vv. \u00d4ng \u0111\u1ea9y h\u1eb3n v\u1ea5n \u0111\u1ec1 t\u1eeb nhu c\u1ea7u c\u1ea3i ti\u1ebfn h\u1ea1nh ph\u00fac c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 ti\u1ebfn b\u1ed9 chung c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i\u2014nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb mu\u00f4n \u0111\u1eddi c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i&#8211;sang \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng t\u1ed1t \u0111\u1eb9p g\u00e1n cho T\u00e2y Ph\u01b0\u01a1ng trong c\u00e1i nh\u00ecn ch\u1ee9a s\u1eb5n th\u00e0nh ki\u1ebfn mi\u1ec7t th\u1ecb Ph\u1ee5 N\u1eef. H\u1eb3n Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n qu\u00ean s\u1ed1 n\u1eef \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 c\u1ee7a ch\u00ednh \u00f4ng v\u00e0 V\u0103n H\u1ecdc Mi\u1ec1n Nam? \u00d4ng nh\u1eafc \u0111\u1ebfn Simone de Beauvoir, nh\u01b0ng k\u00e9o tri\u1ebft gia Jean-Paul Sartre m\u1ed9t c\u00e1ch b\u1ea5t c\u00f4ng v\u00e0o t\u00e1c ph\u1ea9m <i>Le Deuxi\u00e8me Sexe<\/i> (1949). H\u01a1n th\u1ebf n\u1eefa, b\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng m\u00e0 ti\u1ec3u s\u1eed ghi l\u1ea1i trong m\u1ea5y t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a ch\u00ednh b\u00e0 c\u00f3 \u0111o\u1ea1n nh\u1eafc \u0111\u1ebfn c\u1ea3 Ho\u00e0ng V\u0103n Ch\u00ed l\u1eabn H\u1ed3 Ch\u00ed Minh (<i>La Force des choses<\/i> I, Nh\u00e0 Xu\u1ea5t b\u1ea3n Gallimard-T\u1ee7 s\u00e1ch Folio, 1963). Ch\u1eb3ng l\u1ebd Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n kh\u00f4ng nh\u1edb S\u00e0i g\u00f2n c\u00f2n c\u00f3 c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc v\u00e0 ng\u00e0nh chuy\u00ean m\u00f4n v\u1edbi s\u1ef1 g\u00f3p m\u1eb7t c\u1ee7a n\u1eef l\u01b0u? Ch\u1eb3ng l\u1ebd \u00f4ng kh\u00f4ng bi\u1ebft ph\u1ee5 n\u1eef l\u00fac \u1ea5y \u0111\u00e3 \u0111i l\u00e0m v\u00e0 c\u00e0ng c\u1ea7n \u0111i l\u00e0m c\u00f9ng ch\u1ed3ng \u0111\u1ee7 t\u00e0i ch\u00ednh lo cho gia \u0111\u00ecnh. H\u1ecd c\u00f3 quy\u1ec1n mua s\u1eafm nh\u1eefng th\u1ee9 ti\u1ec7n nghi khi\u1ebfn cu\u1ed9c s\u1ed1ng v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh nh\u00e0n h\u1ea1 h\u1ea7u gi\u00fap h\u1ecd th\u00eam ch\u00fat th\u00ec gi\u1edd l\u00e0m th\u01a1 vi\u1ebft truy\u1ec7n hay, \u0111\u01a1n gi\u1ea3n h\u01a1n, ngh\u1ec9 m\u1ec7t. V\u00e0 tr\u00ean h\u1ebft th\u1ea9y, h\u1ecd c\u00f3 quy\u1ec1n l\u00e0m \u0111\u1eb9p b\u1eb1ng ti\u1ec1n c\u1ee7a h\u1ecd hay c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi y\u00eau h\u1ecd b\u1eb1ng b\u1ea5t c\u1ee9 c\u00e1ch n\u00e0o m\u00e0 h\u1ecd mu\u1ed1n. B\u1edfi th\u1ebf, r\u1ea5t kh\u00f3 \u0111\u1ec3 b\u00eanh v\u1ef1c Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n khi \u00f4ng b\u00e0n \u0111\u1ebfn h\u1ea1nh ph\u00fac nh\u01b0 \u0111\u00e3 d\u1eabn ch\u1ee9ng: <\/p>\n<blockquote>\n<p><a name=\"_Hlk164498832\">&#8211;<\/a>\u00d4i! H\u1ea1nh ph\u00fac\u2014hai c\u00e1i ti\u1ebfng ma qu\u1ef7 gi\u1ebft ch\u1ebft h\u1ebft \u0111\u00e0n b\u00e0 th\u1eadt l\u00e0 \u0111\u00e0n b\u00e0 tr\u00ean c\u00f5i \u0111\u1eddi n\u00e0y. H\u1ea1nh ph\u00fac l\u00e0 c\u00e1i th\u00e1 g\u00ec? C\u00e1c b\u00e0 m\u1eb9 ta x\u01b0a\u0111\u00e2u c\u00f3 bi\u1ebft m\u1eb7t ngang m\u0169i d\u1ecdc c\u1ee7a n\u00f3 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o\u2026<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>V\u00e2ng, <i>C\u00e1c b\u00e0 m\u1eb9 ta x\u01b0a \u0111\u00e2u c\u00f3 bi\u1ebft m\u1eb7t ngang m\u0169i d\u1ecdc c\u1ee7a n\u00f3 <\/i>(h\u1ea1nh ph\u00fac)<i> nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o <\/i>hay<i> l\u00e0 c\u00e1i th\u00e1 g\u00ec <\/i>ch\u1ec9 v\u00ec <i>c\u00e1c b\u00e0 m\u1eb9 ta x\u01b0a<\/i> c\u00f2n b\u1eadn r\u1ed9n t\u00fai b\u1ee5i h\u1ea7u h\u1ea1 c\u00e1c-\u00f4ng-b\u1ed1-ta-x\u01b0a v\u00e0 c\u1ea3 c\u00e1c-\u00f4ng-con trai qu\u00fd h\u00f3a b\u00e2y-gi\u1edd. Sau v\u00e0i ch\u1ee5c n\u0103m, Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n v\u1eabn c\u00f2n cay \u0111\u1eafng v\u1ec1 n\u1ed7i-c\u00f4-Loan l\u00e0 \u0111\u1ee7 bi\u1ebft. Tuy \u0111\u1ea3 ph\u00e1 k\u1ecbch li\u1ec7t nh\u00f3m T\u1ef1 L\u1ef1c V\u0103n \u0110o\u00e0n v\u1ec1 l\u1ed1i vi\u1ebft \u201cti\u1ec3u thuy\u1ebft lu\u1eadn \u0111\u1ec1\u201d c\u0169 k\u1ef9, m\u1ed9t v\u00e0i \u0111\u00e0n \u00f4ng l\u1ea1i kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i s\u1ef1 \u0111\u1ed5i m\u1edbi mang l\u1ea1i c\u00f4ng b\u1eb1ng cho ph\u1ee5 n\u1eef th\u1ea5p tho\u00e1ng b\u00f3ng ma C\u00f4 Loan tr\u00ed th\u1ee9c \u1edf th\u00e0nh ph\u1ed1. <i><\/i><\/p>\n<p><i>\u0110o\u1ea1n Tuy\u1ec7t<\/i> (Nh\u1ea5t Linh) xu\u1ea5t b\u1ea3n l\u1ea7n \u0111\u1ea7u, H\u00e0 N\u1ed9i, v\u00e0o n\u0103m 1936, ngh\u0129a l\u00e0 c\u00f4 Loan \u0111\u00e3 h\u01a1n ng\u0169 tu\u1ea7n khi K\u00fd gi\u1ea3 BA-T\u00ca b\u00e0n \u0111\u1ebfn c\u00f4 v\u00e0o n\u0103m 1968. Cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng, \u0111\u1ea1i di\u1ec7n b\u1eb1ng m\u1ed9t c\u00f4 g\u00e1i tr\u1ebb mu\u1ed1n quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh h\u1ea1nh ph\u00fac ch\u00ednh m\u00ecnh, kh\u00f4ng kh\u1ecfi l\u00e0m m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u00e0n \u00f4ng b\u1ea5t m\u00e3n v\u00ec h\u1ecd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp t\u1ee5c h\u01b0\u1edfng l\u1ee3i\u2014v\u00e0 tr\u1ea7n tr\u1ee5i h\u01a1n, ti\u1ebfp t\u1ee5c h\u01b0\u1edfng l\u1ea1c&#8211;t\u1eeb s\u1ef1 \u0111\u00e0n \u00e1p m\u1ed9t t\u1eadp th\u1ec3 nh\u00e2n danh lu\u00e2n l\u00fd c\u00f9ng \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c t\u1eeb m\u1ed9t th\u1ee9 \u201ctruy\u1ec1n th\u1ed1ng\u201d kh\u00f4ng c\u00f2n l\u01b0\u1eddng g\u1ea1t \u0111\u01b0\u01a1c ai. S\u1ef1 b\u1ea5t m\u00e3n v\u00e0 m\u00e2u thu\u1eabn n\u00e0y c\u00f2n l\u1ed9 ra trong m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n kh\u00e1c. N\u00f3i \u0111\u1ebfn <i>T\u00e2y<\/i>, nh\u01b0ng ch\u00ednh Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n c\u1ed1 t\u00ecnh di\u1ec5n d\u1ecbch sai v\u1ec1 m\u1ed9t b\u00e0i ca dao c\u1ed5 \u0111i\u1ec3n c\u1ee7a <i>Ta<\/i>:<\/p>\n<blockquote>\n<p>&#8211; [\u2026] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, theo truy\u1ec1n th\u1ed1ng d\u00e2n t\u1ed9c ta, m\u1ed7i anh \u0111\u00e0n \u00f4ng VN l\u00e0 m\u1ed9t t\u01b0\u1edbng coi \u0111\u00e0n b\u00e0 nh\u01b0 r\u00e1c. \u0110\u00e0n b\u00e0 con g\u00e1i b\u1ecb g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi tr\u1ebb con: \u1ed1i, chuy\u1ec7n \u0111\u00e0n b\u00e0 tr\u1ebb con. Anh \u0111\u00e0n \u00f4ng VN, d\u00f9 ra ngo\u00e0i, ch\u1eb3ng th\u00e1 g\u00ec, d\u1ed1t n\u00e1t h\u00e8n k\u00e9m \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u nh\u01b0ng v\u1eabn l\u00ean gi\u1ecdng tr\u01b0\u1edbc b\u1ecdn \u0111\u00e0n b\u00e0 con g\u00e1i: \u0110\u00e0n \u00f4ng n\u00f4ng n\u1ed5i gi\u1ebfng kh\u01a1i \u0111\u00e0n b\u00e0 s\u00e2u s\u1eafc nh\u01b0 c\u01a1i \u0111\u1ef1ng tr\u1ea7u. X\u01b0a kia con g\u00e1i \u0111\u00e0n b\u00e0 ta l\u00e2u l\u00e2u \u201cph\u1eabn\u201d mu\u1ed1n tr\u1ea3 th\u00f9 b\u1ecdn \u0111\u00e0n \u00f4ng con trai ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed7i th\u1ee9 v\u0169 kh\u00ed l\u00e0 gi\u1ecdng chua ngoa \u0111anh \u0111\u00e1: ba \u0111\u1ed3ng m\u1ed9t ch\u1ee5c \u0111\u00e0n \u00f4ng, ch\u1ecb b\u1ecf v\u00e0o l\u1ed3ng ch\u1ecb x\u00e1ch \u0111i ch\u01a1i<i>&#8230; B\u1ed3ng b\u1ed3ng g\u00e1nh ch\u1ed3ng \u0111i ch\u01a1i, \u0111i \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 l\u1ed9i \u0111\u00e1nh r\u01a1i m\u1ea5t ch\u1ed3ng<\/i>. \u0110au m\u1ed9t c\u00e1i l\u00e0 c\u00e0ng chua ngoa \u0111anh \u0111\u00e1 c\u00e0ng ch\u1ec9 t\u1ed5 t\u1ef1 t\u1ed1 c\u00e1o s\u1ef1 l\u00e9p v\u1ebf c\u1ee7a m\u00ecnh. S\u1ee9c m\u1ea5y m\u00e0 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ch\u1ee5c \u0111\u00e0n \u00f4ng m\u00e0 b\u1ecf v\u00e0o l\u1ed3ng, th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 anh \u0111\u00e0n \u1ed9ng l\u1ea1i th\u1eeba s\u1ee9c \u0111\u1ec3 hoa th\u01a1m \u0111\u00e1nh c\u1ee5m, , \u0111eo c\u1ea3 ch\u1ee5c ch\u1ecb \u0111\u00e0n b\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1ch h\u00e0o h\u00f9ng h\u1ee3p ph\u00e1p. N\u1ebfu ch\u1ecb \u0111\u00e0n b\u00e0 n\u00e0o m\u00e0 l\u1ea1i g\u00e1nh ch\u1ed3ng \u0111i ch\u01a1i th\u00ec n\u00f3i ra th\u1eb9n l\u1eafm ch\u1ecb em \u01a1i, t\u1ef1 m\u00ecnh m\u00ecnh t\u1ed1 c\u00e1o v\u1edbi l\u00e0ng n\u01b0\u1edbc l\u00e0 th\u1eb1ng ch\u1ed3ng em n\u00f3 b\u00e9 t\u1ec9 ti, em ch\u1ec9 l\u00e0 th\u1ee9 t\u00f4i m\u1ecdi, \u0111\u00eam \u0111\u00eam ch\u1ecbu c\u1ea3nh \u201cxu\u00f4ng xu\u1ed5ng xu\u1ed3ng xu\u00f4ng\u201d m\u00e0 th\u00f4i (\u2026) Trong l\u00e3nh v\u1ef1c v\u0103n h\u00f3a, ch\u00ednh \u0111\u00e0n b\u00e0 con g\u00e1i ta \u0111ang b\u1eafc c\u1ea7u cho s\u1ef1 giao ti\u1ebfp v\u1edbi n\u1ec1n v\u0103n minh t\u00e2n ti\u1ebfn nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi l\u00e0 v\u0103n minh k\u1ef9 thu\u1eadt, v\u0103n minh th\u1ee5 h\u01b0\u1edfng\u2014n\u00f4m na l\u00e0 v\u0103n minh H\u1ee3p ch\u1ee7ng qu\u1ed1c. Trong l\u00e3nh v\u1ef1c v\u0103n ngh\u1ec7, c\u00e1c nh\u00e0 v\u0103n \u0111\u00e0n b\u00e0 hi\u1ec7n d\u1eabn \u0111\u1ea7u phong tr\u00e0o v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng trong n\u01b0\u1edbc, v\u1eadn \u0111\u1ed9ng cho cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng \u201cd\u1ee5c t\u00ecnh\u201d n\u1eef gi\u1edbi\u2026 \u2026Nhi\u1ec1u l\u1eafm, kh\u00f4ng k\u1ec3 xi\u1ebft\u2026 [Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n, \u201cV\u1ec1 \u0111\u00e0n b\u00e0\u201d, s\u0111d, trang 48-51-K\u00fd gi\u1ea3 BA-T\u00ca, M\u1ee5c T\u1ea1p Ghi, Nh\u1eadt b\u00e1o <i>Ti\u1ec1n Ti\u1ebfn<\/i>, S\u1ed1 1012, Ng\u00e0y 14.9.1968]<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Nh\u1edd anh V\u00f5 Phi H\u00f9ng v\u00e0 Ch\u1ee7 Qu\u00e1n Hu\u1ef3nh Chi\u1ebfu \u0110\u1eb3ng (<i>Kho s\u00e1ch x\u01b0a<\/i>)\u2014hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 cho nh\u1eadt b\u00e1o <i>Ti\u1ec1n Tuy\u1ebfn<\/i> l\u00ean m\u1ea1ng&#8211; t\u00f4i m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 cho \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 ch\u1ee9ng ki\u1ebfn nh\u1ee1n ti\u1ec1n c\u1ea3nh Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n \u2026<i>chua ngoa \u0111anh \u0111\u00e1<\/i> t\u1edbi m\u1ee9c n\u00e0o khi b\u1ebb qu\u1eb9o m\u1ed9t b\u00e0i ca dao r\u1ea5t danh ti\u1ebfng c\u1ee7a Ta v\u1ed1n ch\u1ec9 tr\u00edch t\u1ec7 n\u1ea1n \u201ct\u1ea3o h\u00f4n\u201d, th\u1ee9 bi k\u1ecbch d\u00e0nh cho c\u00e1c c\u00f4 g\u00e1i nh\u00e0 ngh\u00e8o b\u1ecb mua v\u1ec1 l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi gi\u00fap vi\u1ec7c nh\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f4ng. Tr\u00ean <i>th\u1ef1c t\u1ebf<\/i>, t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m, r\u1eb1ng \u00f4ng ch\u01b0a g\u1eb7p m\u1ed9t c\u00f4 Loan <i>chua ngoa \u0111anh \u0111\u00e1<\/i> \u0111\u00e3 di c\u01b0 v\u00e0o S\u00e0i G\u00f2n hay c\u01b0 ng\u1ee5 g\u1ea7n ch\u1ee3 \u0110a Kao, n\u01a1i n\u1ed5i ti\u1ebfng b\u00e1n gu\u1ed1c cao g\u00f3t. N\u1ebfu c\u00f3, \u2026<i>s\u1ee9c m\u1ea5y<\/i> ch\u00e0ng d\u00e1m vi\u1ebft nh\u01b0 th\u1ebf. C\u00f2n <i>h\u00e0o h\u00f9ng h\u1ee3p ph\u00e1p<\/i>?<i> <\/i>T\u00f4i kh\u00f4ng h\u00e0nh ngh\u1ec1 Lu\u1eadt tr\u01b0\u1edbc 1975 n\u00ean kh\u00f4ng hi\u1ec3u c\u00e1c ch\u00e0ng \u0111a th\u00ea <i>h\u1ee3p ph\u00e1p<\/i> ch\u1ed7 n\u00e0o ra sao nh\u01b0ng <i>h\u00e0o h\u00f9ng<\/i> th\u00ec ch\u01b0a ch\u1eafc. <i>Quay \u0111\u1ea7u v\u1ec1 S\u1edf e T\u1ec1 gi\u1eadn\/Ngo\u1ea3nh l\u1ea1i b\u00ean T\u1ec1 s\u1ee3 S\u1edf ghen<\/i>. Ho\u1eb7c g\u1eb7p Ho\u1ea1n Th\u01b0 t\u00e2n th\u1eddi <i>L\u00e0m cho nh\u00ecn ch\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c nhau\/L\u00e0m cho \u0111\u00e0y \u0111\u1ecda c\u1ea5t \u0111\u1ea7u ch\u1eb3ng l\u00ean. <\/i>\u1ea4y l\u00e0 ch\u01b0a k\u1ec3 c\u00f2n c\u00f3 l\u00fac b\u1ecb c\u1ea3 <i>T\u1ec1<\/i> l\u1eabn <i>S\u1edf<\/i> m\u1eddi \u0103n c\u01a1m ngu\u1ed9i b\u1ea9y m\u00f3n v\u00e0 n\u1eb1m nh\u00e0 ngo\u00e0i b\u1ecb mu\u1ed7i \u0111\u1ed1t \u2026s\u01b0ng tay l\u00e0m th\u01a1 cho t\u1edfn c\u00e1i t\u1eadt \u0111\u00e8o b\u00f2ng. M\u1ed9t m\u1ed1i nguy kh\u00e1c, h\u1ebft s\u1ee9c thi\u1ebft th\u1ef1c v\u00e0 th\u1eadp ph\u1ea7n kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n h\u01a1n m\u1ed1i nguy \u201c\u0103n c\u01a1m ngu\u1ed9i, ng\u1ee7 nh\u00e0 ngo\u00e0i\u201d, \u0111\u00e3 ch\u1edd \u0111\u1ee3i, \u0111ang ch\u1edd \u0111\u1ee3i v\u00e0 s\u1ebd ch\u1edd \u0111\u1ee3i x\u1ea9y ra cho c\u00e1c ch\u00e0ng v\u0103n ngh\u1ec7 s\u00ednh khoe \u201c\u0111eo c\u1ea3 ch\u1ee5c ch\u1ecb \u0111\u00e0n b\u00e0\u201d. Ngay khi c\u00e1c ch\u00e0ng c\u00f2n s\u1ed1ng hay \u0111\u00e3 qua \u0111\u1eddi, c\u00e1c ch\u1ecb-\u0111\u00e0n-b\u00e0 n\u00e0y r\u1ea5t c\u00f3 hy v\u1ecdng cho c\u00e1c ch\u00e0ng l\u00ean- nh\u1ef1t -tr\u00ecnh c\u0169ng nh\u00e2n danh <i>V\u0103n ch\u01b0\u01a1ng h\u1ea1nh ph\u00fac cu\u1ed9c \u0111\u1eddi v\u00e2n v\u00e2n <\/i>(th\u01a1 Vi\u00ean Linh). \u0110\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 h\u1eadu qu\u1ea3 \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean c\u1ee7a c\u00e1i s\u1ef1 c\u00e1c ch\u00e0ng \u0111\u00e3 nh\u00e2n danh <i>t\u1ea1p ghi<\/i> m\u00e0 ghi t\u1ea1p khi\u1ebfn sau c\u00f9ng, c\u00e1c ch\u00e0ng m\u1ea5t <i>h\u00e0o h\u00f9ng<\/i> tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t b\u00e1 quan v\u0103n v\u00f5 v\u00ec to\u00e0n qu\u00e2n v\u00e0 to\u00e0n d\u00e2n d\u01b0 bi\u1ebft c\u00e1c ch\u00e0ng ch\u1ec9 h\u00e0o h\u00f9ng l\u00fac v\u1eafng m\u1eb7t c\u1ea3 b\u00e0 ch\u00ednh th\u1ea5t l\u1eabn (c\u00e1c) b\u00e0 th\u1ee9 th\u1ea5t. <\/p>\n<p>Th\u1ebf v\u1eabn ch\u01b0a th\u00ea th\u1ea3m b\u1eb1ng l\u00fac TTT-Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n nh\u1ea1o b\u00e1ng ng\u00f4i sao \u0111i\u1ec7n \u1ea3nh TTH-Th\u1ea9m Th\u00fay H\u1eb1ng. Xin qu\u00fd \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 y\u00ean t\u00e2m: lo\u1ea1i d\u00e8 b\u1ec9u n\u00e0y kh\u00f4ng h\u1ec1 b\u00ed hi\u1ec3m n\u00ean kh\u1ecfi c\u1ea7n t\u1edbi c\u00e1c nh\u00e0 ph\u00ea b\u00ecnh di\u1ec5n d\u1ecbch b\u00e0n ra t\u00e1n v\u00e0o. T\u1eeb <i>nam ph\u1ee5<\/i> t\u1edbi <i>l\u00e3o \u1ea5u <\/i>\u0111\u1ec1u hi\u1ec3u ngay t\u1ee9c kh\u1eafc d\u00f9 c\u00f3 khi t\u00e1c gi\u1ea3 \u1ea9n n\u1ea5p <i>gi\u1eefa hai h\u00e0ng ch\u1eef<\/i>.<\/p>\n<p><b>8.<\/b><b>3.2. B Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n T.T.T. V. Th\u1ea9m Th\u00fay H\u1eb1ng T.T.H- <i>H\u00e0ng ta m\u00e0 \u0111\u1ecd v\u1edbi h\u00e0ng T\u00e2y th\u00ec c\u00f2n s\u1ee3 k\u00e9m \u0111\u1ee7 m\u1eb7t, nh\u01b0ng \u0111\u1ecd v\u1edbi h\u00e0ng Phi, h\u00e0ng Trung \u0111\u00f4ng, h\u00e0ng M\u1ef9 Ch\u00e2u ch\u1eadm ti\u1ebfn th\u00ec \u00edt nh\u1ea5t c\u00e1i b\u1ec1 ngo\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i n\u00e0o. (Tuy nhi\u00ean c\u0169ng c\u1ea7n l\u01b0u \u00fd l\u00e0 c\u00e1i m\u1eb7t th\u00ec h\u01a1n \u0111\u1ea5y, nh\u01b0ng c\u00e1i \u201cch\u1ea5t\u201d ta c\u00f2n ph\u1ea3i x\u00e9t l\u1ea1i. H\u00e0ng c\u00e1c v\u00f9ng \u1ea5y tuy b\u1ec1 m\u1eb7t h\u01a1i th\u00f4, nh\u01b0ng ch\u1ea5t th\u00ec \u201cb\u1ec1n dai\u201d kinh kh\u1ee7ng l\u1eafm) \u2026<\/i><\/b><b><i><\/i><\/b><\/p>\n<p>Minh tinh Th\u1ea9m Th\u00fay H\u1eb1ng tr\u1edf th\u00e0nh \u0111\u1ec1 t\u00e0i c\u1ee7a lo\u1ea1i vi\u1ebft l\u00e1ch th\u01b0\u1ee3ng d\u1eabn m\u00e0 m\u1ed9t quan v\u0103n ngh\u1ec7 m\u0169 cao \u00e1o d\u00e0i ki\u00eam m\u1ed9t nh\u00e0 th\u01a1 huy ho\u00e0ng nh\u01b0 Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n kh\u00f4ng n\u00ean c\u00f3. \u00d4ng \u0111\u00e3 vi\u1ebft nh\u1eefng gi\u00f2ng b\u1ea5t nh\u00e3 v\u1ec1 Th\u1ea9m Th\u00fay H\u1eb1ng, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi xem ra kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed9i g\u00ec ngo\u00e0i t\u1ed9i\u2026n\u1ed5i ti\u1ebfng h\u01a1n \u00f4ng. Nhi\u1ec1u. V\u00e0 ch\u1eafc ch\u1eafn ph\u1ea3i l\u1ecbch s\u1ef1 h\u01a1n \u00f4ng. C\u0169ng nhi\u1ec1u:<\/p>\n<blockquote>\n<p>&#8211; [\u2026] \u201cB\u1ee5t ch\u00f9a nh\u00e0 kh\u00f4ng Thi\u00eang\u201d. N\u01b0\u1edbc ta l\u00e0 n\u01b0\u1edbc kinh t\u1ebf h\u1eadu ti\u1ebfn, k\u1ef9 ngh\u1ec7 k\u00e9m c\u1ecfi, d\u00e2n ta c\u00f3 m\u1eb7c c\u1ea3m v\u1ec1 h\u00e0ng \u201cn\u1ed9i h\u00f3a\u201d, quen d\u00f9ng h\u00e0ng nh\u1eadp c\u1ea3ng, ch\u1eb3ng bao gi\u1edd c\u00f3 cao v\u1ecdng th\u1ea5y h\u00e0ng \u201cm\u1ebft in Vi\u1ec7t Nam\u201d b\u1ea7y b\u00e1n tr\u00ean th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ea3. V\u1eady m\u00e0 ng\u00e0y nay, th\u1eddi th\u1ebf xoay v\u1ea7n, hai c\u00e1i m\u00f3n \u201cl\u00e3nh t\u1ee5\u201d v\u00e0 \u201cng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eb9p\u201d, c\u00f3 c\u01a1 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u00eau th\u1ee5 m\u1ea1nh m\u1edbi ch\u1ebft. C\u00e1i m\u00f3n b\u00e0n \u0111\u1ebfn h\u01a1i k\u1eb9t, v\u00ec n\u00f3 l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u00e0nh \u0111\u1ea1i k\u1ef9 ngh\u1ec7 c\u1ee7a nh\u1eefng c\u00e1i \u201ctrust\u201d kinh kh\u1ee7ng, v\u1edbi s\u1ed1 v\u1ed1n \u0111\u1ea7u t\u01b0 ngo\u00e0i s\u1ee9c t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng, k\u1ebb kh\u00f4ng chuy\u00ean m\u00f4n trong ng\u00e0nh s\u1ee9c m\u1ea5y bi\u1ebft n\u1ed5i. Nay ta ch\u1ec9 n\u00ean b\u00e0n \u0111\u1ebfn m\u00f3n \u201cng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eb9p\u201d, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 m\u00f3n \u201cTh\u1ea9m th\u00fay H\u1eb1ng\u201d m\u1ed9t s\u1ea3n ph\u1ea9m \u201cn\u1ed9i h\u00f3a\u201d quen thu\u1ed9c, mai m\u1ed1t ta s\u1ebd mang rao trong \u0110\u1ea1i h\u1ed9i \u0111i\u1ec7n \u1ea3nh Carthage hy v\u1ecdng s\u1ebd h\u1ea5p d\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ed1 kh\u00e1ch h\u00e0ng. \u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u qu\u1ed1c t\u1ebf bi\u1ebft \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eb9p c\u1ee7a ta. Th\u1eadt s\u1ef1 th\u00ec \u201cng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eb9p\u201d ta c\u0169ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00e1 nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc \u0110\u00f4ng T\u00e2y \u01b0a chu\u1ed9ng, nh\u01b0ng l\u00e0 h\u1ecd <a name=\"_Hlk160379396\">ti\u00eau th\u1ee5 ngay t\u1ea1i ch\u1ed7 nh\u01b0 m\u1ed9t th\u1ee9 s\u1ea3n ph\u1ea9m \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ch\u1ec9 c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb t\u1ea1i ch\u1ed7 th\u00f4i<\/a>. C\u0169ng c\u00f3 v\u00e0i ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 \u0111\u1ea7u \u00f3c kinh doanh \u0111\u00e3 c\u1ed1 g\u1eafng t\u1ef1 m\u00ecnh xu\u1ea5t c\u1ea3ng nh\u01b0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p Trang Thi\u00ean Kim hay Kh\u00e1nh Ng\u1ecdc ch\u1eb3ng h\u1ea1n, nh\u01b0ng d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 c\u0169ng kh\u00f4ng th\u00e0nh c\u00f4ng m\u1ea5y.Tuy nhi\u00ean \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 m\u1ea5y m\u1eabu rao qu\u1ea3ng c\u00e1o ti\u00ean phong \u0111\u00e1ng ca ng\u1ee3i. L\u1ea7n n\u00e0y v\u1edbi m\u00f3n Th\u1ea9m Th\u00fay H\u1eb1ng \u201cng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eb9p\u201d x\u1ee9 ta c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u00f4 \u0103n kh\u00e1ch l\u1eafm. Tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean, \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u1ea7n th\u1ee9 nh\u1ea5t, th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00f2i xem m\u1eabu h\u00e0ng c\u1ee7a ta ch\u1edb kh\u00f4ng ph\u1ea3i ta \u1ea5n v\u00e0o tay \u0111\u00f2i kh\u00e1ch xem th\u1eed. \u00cdt nh\u1ea5t th\u00ec c\u00e1i m\u1eabu h\u00e0ng c\u1ee7a ta c\u0169ng ph\u1ea3i c\u00f3 c\u00e1i g\u00ec khi\u1ebfn kh\u00e1ch \u0111\u00e3 l\u01b0u \u00fd r\u1ed3i, tuy nhi\u00ean c\u1ea7n xem l\u1ea1i cho k\u1ef9. Hai n\u1eefa, m\u1eabu h\u00e0ng l\u1ea7n n\u00e0y c\u1ee7a ta kh\u00f4ng lo c\u1ea1nh tranh m\u1ea5y \u1edf m\u1ed9t th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng ta c\u00f3 \u01b0u th\u1ebf ph\u1ea7n n\u00e0o. <a name=\"_Hlk164596919\"><\/a><a name=\"_Hlk164867606\">H\u00e0ng ta m\u00e0 \u0111\u1ecd v\u1edbi h\u00e0ng T\u00e2y th\u00ec c\u00f2n s\u1ee3 k\u00e9m \u0111\u1ee7 m\u1eb7t, nh\u01b0ng \u0111\u1ecd v\u1edbi h\u00e0ng Phi, h\u00e0ng Trung \u0110\u00f4ng, h\u00e0ng M\u1ef9 Ch\u00e2u ch\u1eadm ti\u1ebfn th\u00ec \u00edt nh\u1ea5t c\u00e1i b\u1ec1 ngo\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i n\u00e0o. <\/a>(Tuy nhi\u00ean c\u0169ng c\u1ea7n l\u01b0u \u00fd l\u00e0 c\u00e1i m\u1eb7t th\u00ec h\u01a1n \u0111\u1ea5y, nh\u01b0ng c\u00e1i \u201cch\u1ea5t\u201d ta c\u00f2n ph\u1ea3i x\u00e9t l\u1ea1i. H\u00e0ng c\u00e1c v\u00f9ng \u1ea5y tuy b\u1ec1 m\u1eb7t h\u01a1i th\u00f4, nh\u01b0ng ch\u1ea5t th\u00ec \u201cb\u1ec1n dai\u201d kinh kh\u1ee7ng l\u1eafm). Nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng h\u01a1n c\u1ea3 l\u00e0 ch\u00ednh m\u1eabu h\u00e0ng ta l\u1ea7n n\u00e0y \u0111\u01b0a \u0111i, th\u1ef1c ch\u1ea5t kh\u00e1 l\u1eafm, h\u01a1n m\u1ea5y l\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc nhi\u1ec1u. M\u00f3n Th\u1ea9m Th\u00fay H\u1eb1ng xu\u1ea5t s\u1eafc h\u01a1n m\u1ea5y m\u00f3n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay<a name=\"_Hlk164500445\">. C\u1ee9 x\u00e9t c\u00e1i t\u00ean \u0111\u00e3 h\u1ea5p d\u1eabn bi\u1ebft m\u1ea5y. Th\u1ea9m Th\u00fay H\u1eb1ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 Th\u01b0\u1eddng Th\u1ea5m S\u00e2u. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c t\u00ednh. B\u1ec1 ngo\u00e0i tr\u00f4ng l\u1ef3 l\u1ef3 ph\u1eb3ng ph\u1eb3ng nh\u01b0ng b\u1ec1 trong th\u00ec v\u1edbi c\u00e1i g\u00ec c\u0169ng c\u1eafn s\u00e2u, h\u00fat d\u1eef v\u00e0 b\u1ec1n b\u1ec9 kh\u00f4ng r\u1eddi.<\/a> M\u00f3n \u201cng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eb9p\u201d n\u00e0y, c\u1ee7a ta h\u00f2a h\u1ee3p \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t c\u00e1ch t\u00e0i t\u00ecnh c\u00e1c ch\u1ea5t li\u1ec7u T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng nh\u1eadp c\u1ea3ng&#8211;h\u1ee3p v\u1edbi th\u1ecb hi\u1ebfu c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi&#8211;v\u00e0 c\u00e1c ch\u1ea5t li\u1ec7u b\u1ea3n x\u1ee9, khi\u00eau kh\u00edch, con n\u00edt, ngu ngu nh\u01b0 m\u1eabu Femme-enfant \u0111ang th\u1ecbnh h\u00e0nh, nh\u01b0ng \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u1ea1i nh\u00f5ng nh\u1ebdo, \u0111\u1ecfng \u0111\u1ea3nh, m\u01a1 m\u00e0ng nh\u01b0 c\u1ecf c\u00e2y s\u00f4ng n\u01b0\u1edbc, m\u01b0a n\u1eafng c\u1ee7a v\u00f9ng l\u01b0u v\u1ef1c C\u1eedu Long. Nh\u00ecn Th\u1ea9m Th\u00fay H\u1eb1ng b\u1eb1ng con m\u1eaft \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng qu\u00e1 quen n\u00ean th\u1ea5y nh\u00e0m. B\u00e2y gi\u1edd ph\u1ea3i nh\u1edd ngo\u1ea1i qu\u1ed1c nh\u00ecn h\u1ed9, r\u1ed3i ta m\u1edbi kh\u00e1m ph\u00e1 n\u1ed5i c\u00e1i \u201cgi\u00e1\u201d c\u1ee7a m\u00f3n h\u00e0ng \u1ea5y. Tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y Th\u1ea9m Th\u00fay H\u1eb1ng \u0111i, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn n\u1ec1n kinh t\u1ebf l\u1ea1c h\u1eadu c\u1ee7a x\u1ee9 s\u1edf, \u0111\u1ec1u c\u1ea7u mong cho Th\u1ea9m Th\u00fay H\u1eb1ng th\u00e0nh c\u00f4ng. B\u1edfi n\u1ebfu m\u00f3n h\u00e0ng n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u00eau th\u1ee5 th\u00ec ch\u1eb3ng nh\u1eefng ch\u1ec9 k\u1ef9 ngh\u1ec7 \u0111i\u1ec7n \u1ea3nh ta v\u01b0\u1ee3t \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ebf t\u1eafc b\u1ea5y l\u00e2u nay m\u00e0 c\u00f2n nhi\u1ec1u hy v\u1ecdng gi\u1ea3i quy\u1ebft lu\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecnh tr\u1ea1ng kinh t\u1ebf chung c\u1ee7a ta b\u1ecb kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n v\u00ec chi\u1ebfn tranh gi\u1eb7c gi\u00e3. Bi\u1ebft \u0111\u00e2u trong s\u1ef1 ph\u00e2n c\u00f4ng c\u1ee7a kinh t\u1ebf th\u1ebf gi\u1edbi t\u01b0\u01a1ng lai, n\u01b0\u1edbc ta l\u1ea1i ch\u1ec9 chuy\u00ean s\u1ea3n xu\u1ea5t hai <a name=\"_Hlk164177581\">m\u00f3n \u201cl\u00e3nh t\u1ee5<\/a>\u201d v\u00e0 \u201cng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eb9p\u201d. Bi\u1ebft \u0111\u00e2u \u0111\u1ea5y. [Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n, \u201cM\u00f3n \u2018Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eb9p\u2019\u201d, s\u0111d, trang 64-67-K\u00fd gi\u1ea3 BA-T\u00ca, M\u1ee5c T\u1ea1p Ghi, Nh\u1eadt b\u00e1o <i>Ti\u1ec1n Tuy\u1ebfn<\/i>, S\u1ed1 1026, ng\u00e0y 1.10.1968]<\/p>\n<p><u><a href=\"http:\/\/ndclnh-mytho-usa.org\/KhoSachCu\/Nhat%20Bao%20Tien%20Tuyen\/TienTuyen_1027%2001OCT1968.pdf\">http:\/\/ndclnh-mytho-usa.org\/KhoSachCu\/Nhat%20Bao%20Tien%20Tuyen\/TienTuyen_1027%2001OCT1968.pdf<\/a><\/u><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Thi\u1ec7t l\u00e0 h\u1ebft n\u01b0\u1edbc n\u00f3i: b\u00eau ri\u1ebfu t\u00ean tu\u1ed5i Th\u1ea9m Th\u00fay H\u1eb1ng l\u00ean nh\u1ef1t tr\u00ecnh ch\u01b0a \u0111\u1ee7 hay sao m\u00e0 c\u00f2n k\u00e9o \u201cl\u01b0u v\u1ef1c C\u1eedu Long\u201d &#8211;Th\u1ea9m Th\u00fay H\u1eb1ng sinh qu\u00e1n H\u1ea3i Ph\u00f2ng nh\u01b0ng di c\u01b0 v\u00e0o Nam&#8211; v\u00e0o \u0111\u00e2y? V\u1eady m\u00e0 t\u00f4i c\u1ee9 \u201ct\u01b0\u1edfng b\u1edf\u201d K\u00fd gi\u1ea3 BA-T\u00ca <i>Ch\u1eb3ng th\u01a1m c\u0169ng th\u1ec3 hoa nh\u00e0i\/D\u1eabu kh\u00f4ng thanh l\u1ecbch c\u0169ng ng\u01b0\u1eddi\u2026Ngh\u1ec7 An<\/i>. Nh\u01b0ng Th\u1ea9m Th\u00fay H\u1eb1ng \u0111\u00e2u c\u00f3 \u201ccon n\u00edt, ngu ngu\u201d nh\u1ec9? B\u00e0 \u201cph\u1ee5 tr\u00e1ch\u201d m\u1ee5c \u201c\u0110\u1eb7c bi\u1ec7t d\u00e0nh cho l\u00ednh\u201d ngay tr\u00ean n\u1eeda trang 4 c\u1ee7a <i>Ti\u1ec1n Tuy\u1ebfn<\/i> v\u00e0o m\u1ed7i th\u1ee9 t\u01b0 v\u00e0 ch\u1ee7 nh\u1eadt, ngh\u0129a l\u00e0\u2026\u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p v\u1edbi nh\u00e0 th\u01a1 Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n, ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch m\u1ee5c \u201cV\u0103n h\u00f3a Ch\u00ednh tr\u1ecb\u201d tr\u00ean trang 5. Th\u1ebf m\u1edbi o\u00e1i o\u0103m. B\u00e0 \u0111\u00e3 tr\u1ea3 l\u1eddi nh\u01b0 sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00f3ng vi\u00ean c\u1ee7a ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh <i>Ng\u01b0\u1eddi D\u00e2n Mu\u1ed1n Bi\u1ebft<\/i> \u0111\u1eb7t c\u00e2u h\u1ecfi \u201cPh\u1ea3i c\u00f3 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n n\u00e0o \u0111\u1ec3 th\u00e0nh ng\u00f4i sao m\u00e0n \u1ea3nh?\u201d:<\/p>\n<blockquote>\n<p>-M\u1ed9t n\u1ec1n h\u1ecdc th\u1ee9c c\u0103n b\u1ea3n, \u0111\u1ee7 s\u1ee9c nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh \u00fd ngh\u0129a chuy\u1ec7n phim v\u00e0 vai tr\u00f2, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u c\u0103n b\u1ea3n. H\u01a1n n\u1eefa, ph\u1ea3i c\u00f3 s\u1ee9c kh\u1ecfe. Ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p ch\u00fang t\u00f4i b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng, nhi\u1ec1u khi \u0111\u00f3ng phim t\u1eeb 4, 5 gi\u1edd chi\u1ec1u t\u1edbi 4,5 gi\u1edd s\u00e1ng. \u0102n u\u1ed1ng th\u1ea5t th\u01b0\u1eddng. Ngo\u00e0i ra, ph\u1ea3i ki\u00ean nh\u1eabn v\u00e0 nhi\u1ec1u \u00f3c t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 gi\u00e0u t\u00ecnh c\u1ea3m. \u0110i\u1ec1u quan tr\u1ecdng l\u00e0 <a name=\"_Hlk164855741\">bi\u1ebft th\u1eadn tr\u1ecdng v\u00e0 bi\u1ebft t\u1ef1 ch\u1ee7<\/a>. [Th\u1ea9m Th\u00fay H\u1eb1ng tr\u1ea3 l\u1eddi ph\u1ecfng v\u1ea5n Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh Truy\u1ec1n Thanh &amp; Truy\u1ec1n H\u00ecnh <i>Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n mu\u1ed1n bi\u1ebft<\/i>\/Ph\u00e1t h\u00ecnh ng\u00e0y 3.4.1970, S\u00e0i g\u00f2n]<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>B\u00e0 kh\u00f4ng tai ti\u1ebfng g\u00ec trong m\u1ed9t gi\u1edbi r\u1ea5t d\u1ec5 b\u1ecb hi\u1ec3u l\u1ea7m c\u00f3 l\u1ebd v\u00ec <i>bi\u1ebft th\u1eadn tr\u1ecdng v\u00e0 bi\u1ebft t\u1ef1 ch\u1ee7<\/i>, nh\u01b0ng kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi b\u1ecb \u201cm\u00f3n Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n\u201d v\u00e0 \u201cm\u00f3n Ph\u1ea1m Duy\u201d (kh\u00f4ng bi\u1ebft hai m\u00f3n n\u00e0y c\u00f3 \u2026ch\u00ednh chuy\u00ean l\u1eafm kh\u00f4ng) nh\u1ea9y v\u00e0o \u0103n c\u00f3:<\/p>\n<blockquote>\n<p>&#8211; [\u2026] <i>T\u00f4i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi y\u00eau, c\u00e1i \u0111\u00edt to nh\u01b0 Th\u1ea9m Th\u00fay H\u1eb1ng\/C\u00e1i \u0111\u00edt nh\u00ecn qua \u0111\u00e3 khi\u1ebfn cho ta ph\u1ea3i ng\u1ee1 ng\u00e0ng\/V\u1eeba to v\u1eeba l\u1edbn! Nh\u01b0 nh\u1eefng m\u1eb7t Vua\/M\u1eb7t \u00f4ng T\u1ed5ng Th\u1ed1ng, c\u0169ng ph\u1ea3i thua<\/i>\u2026\u201d- <u><a href=\"https:\/\/phamduy.com\/vi\/am-nhac\/chuong-khuc\/tuc-ca\/5187-tuc-ca-pham-duy\">https:\/\/phamduy.com\/vi\/am-nhac\/chuong-khuc\/tuc-ca\/5187-tuc-ca-pham-duy<\/a><\/u><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Theo t\u00f4i, mi\u1ec7t th\u1ecb ph\u1ee5 n\u1eef&#8211; h\u01a1n th\u1ebf n\u1eefa, mi\u1ec7t th\u1ecb \u0111\u00edch danh c\u1ed1t l\u1ea5y c\u1edb \u00e1m ch\u1ec9 hay \u0111\u1ec1 c\u1eadp t\u1edbi nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 tr\u1ecdng \u0111\u1ea1i c\u1ee7a qu\u1ed1c gia d\u00e2n t\u1ed9c&#8211;th\u1eadt kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng m\u1eb7t anh h\u00e0o. C\u00f3 b\u1ea3nh c\u1ee9 k\u00eau \u0111\u00edch danh \u201cm\u00f3n l\u00e3nh t\u1ee5\u201d m\u00e0 ph\u00ea b\u00ecnh th\u1eed coi c\u00f3 b\u1ecb b\u1eaft-b\u1ecf-b\u00f3t kh\u00f4ng:<\/p>\n<blockquote>\n<p>-C\u1ee9 x\u00e9t c\u00e1i t\u00ean \u0111\u00e3 h\u1ea5p d\u1eabn bi\u1ebft m\u1ea5y. Th\u1ea9m Th\u00fay H\u1eb1ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 Th\u01b0\u1eddng Th\u1ea5m S\u00e2u. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c t\u00ednh. B\u1ec1 ngo\u00e0i tr\u00f4ng l\u1ef3 l\u1ef3 ph\u1eb3ng ph\u1eb3ng nh\u01b0ng b\u1ec1 trong th\u00ec v\u1edbi c\u00e1i g\u00ec c\u0169ng c\u1eafn s\u00e2u, h\u00fat d\u1eef v\u00e0 b\u1ec1n b\u1ec9 kh\u00f4ng r\u1eddi. [K\u00fd gi\u1ea3 BA-T\u00ca t\u1ef1 Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n, s\u0111d]<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Thi\u1ec7t h\u00ean cho k\u00fd gi\u1ea3 BA-T\u00ca: h\u00ecnh nh\u01b0 ch\u01b0a th\u1ea5y di\u1ec5n \u0111\u00e0n v\u0103n ngh\u1ec7 hay v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng n\u00e0o c\u00f3 s\u00e1ng ki\u1ebfn l\u00e0m \u2026ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 cho ch\u00e0ng. N\u1ebfu c\u00f3, <i>the press will have a field day<\/i>\/ Gi\u1edbi k\u00fd gi\u1ea3 k\u1ecbch tr\u01b0\u1eddng c\u00f9ng gi\u1edbi k\u00fd gi\u1ea3 chuy\u00ean vi\u1ebft t\u1ea1p ghi, s\u1ed5 tay, \u201cthi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ed3n r\u1eb1ng\u201d s\u1ebd c\u00f3 d\u1ecbp tranh lu\u1eadn k\u1ebb b\u00eanh ng\u01b0\u1eddi ch\u1ed1ng t\u01b0ng b\u1eebng h\u00e0o h\u1ee9ng. \u1ea4y l\u00e0 ch\u01b0a k\u1ec3 \u0111\u1ebfn c\u00e1c n\u1eef t\u01b0\u1edbng \u0111ang b\u1eadn r\u1ed9n t\u1ea1i c\u00e1c tr\u1eadn ti\u1ec1n kh\u00e1c, ch\u1eafc ch\u1eafn c\u0169ng k\u00e9o qu\u00e2n v\u1ec1 <i>gi\u1eefa \u0111o\u00e0n h\u00f9ng binh c\u00f3 t\u00f4i \u0111i h\u00e0ng \u0111\u1ea7u<\/i>. C\u00e1 nh\u01a1n t\u00f4i, t\u00f4i ch\u1ec9 d\u00e1m ng\u1ea1c nhi\u00ean m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u00ednh \u0111\u00e1ng. Th\u1ee9 nh\u1ea5t, K\u00fd gi\u1ea3 BA-T\u00ca nh\u00e0 ta c\u00f3 th\u1ea9m quy\u1ec1n g\u00ec m\u00e0 k\u1ef3 th\u1ecb h\u00e0ng T\u00e2y, h\u00e0ng Phi, h\u00e0ng Trung \u0110\u00f4ng v\u1edbi l\u1ea1i h\u00e0ng ta, h\u00e0ng n\u1ed9i h\u00f3a, h\u00e0ng nh\u00e0 hay\u2026h\u00e0ng \u0110\u1ed3 S\u01a1n: <\/p>\n<blockquote>\n<p>-H\u00e0ng ta m\u00e0 \u0111\u1ecd v\u1edbi h\u00e0ng T\u00e2y th\u00ec c\u00f2n s\u1ee3 k\u00e9m \u0111\u1ee7 m\u1eb7t, nh\u01b0ng \u0111\u1ecd v\u1edbi h\u00e0ng Phi, h\u00e0ng Trung \u0110\u00f4ng, h\u00e0ng M\u1ef9 Ch\u00e2u ch\u1eadm ti\u1ebfn th\u00ec \u00edt nh\u1ea5t c\u00e1i b\u1ec1 ngo\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i n\u00e0o\u2026[s\u0111d]<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>H\u00ecnh nh\u01b0 l\u00e0 \u0111ang c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi\u2026m\u1eb7c c\u1ea3m nh\u01b0\u1ee3c ti\u1ec3u \u0111\u1ea7y m\u00ecnh \u0111\u1ea5y nh\u00e9. <\/p>\n<p>Th\u1ee9 hai, ch\u00e0ng c\u00f3 d\u1ecbp \u0111i ch\u1ee3 ngo\u1ea1i qu\u1ed1c s\u1eafm h\u00e0ng l\u1ea7n n\u00e0o ch\u01b0a m\u00e0 d\u00e1m coi r\u1ebb h\u00e0ng <i>\u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng<\/i>?! L\u1ee1 <i>s\u1ea3n ph\u1ea9m \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng<\/i> c\u0169ng <i>chua ngoa \u0111anh \u0111\u00e1<\/i> th\u1eafc m\u1eafc ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i v\u1ec1 <i>th\u1ee9 s\u1ea3n ph\u1ea9m \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng <\/i>c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e0ng, th\u00ec kh\u00f4ng hi\u1ec3u <i>bi\u1ebft tr\u1ea3 l\u1eddi sao<\/i> nh\u1ec9? D\u0129 nhi\u00ean, <i>c\u00f2n khuya<\/i> m\u1edbi tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00ec s\u1edf tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a nh\u00e0 th\u01a1 Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n kh\u00f4ng \u1edf lo\u1ea1i T\u1ea1p Ghi, S\u1ed5 Tay, Ao Th\u1ea3 V\u1ecbt vv. tr\u00ean nh\u1ef1t tr\u00ecnh S\u00e0i G\u00f2n. R\u1eebng n\u00e0o c\u1ecdp \u0111\u00f3, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ed7 cho c\u00e1c ch\u00fa m\u00e8o \u201cr\u1eedng m\u1ee1\u201d &#8211;ch\u1eef n\u00e0y t\u00f4i l\u1ea1i m\u01b0\u1ee3n t\u1eeb ch\u00ednh nh\u00e0 th\u01a1 r\u1ea5t s\u00ednh s\u1eed d\u1ee5ng nh\u1eefng ch\u1eef n\u00f4m na v\u1eabn g\u00e1n oan cho ch\u1ecb em ch\u00fang t\u00f4i&#8211; \u0111ang t\u1eadp t\u00e0nh v\u1eddn chu\u1ed9t, m\u00e0 l\u1ea1i l\u00e0 nh\u1eefng ch\u00fa chu\u1ed9t kh\u1ed5ng l\u1ed3 ho\u1eb7c chi\u1ebfm \u0111a s\u1ed1 t\u1ea1i Th\u00e0nh ph\u1ed1 New York ng\u00e0y nay.<\/p>\n<p>Nghi\u00eam ch\u1ec9nh m\u00e0 n\u00f3i, c\u00f3 th\u1ec3 v\u00ec l\u00e0 ph\u1ee5 n\u1eef, l\u1ea1i tr\u1ea3i qua v\u00e0 ch\u1ee9ng ki\u1ebfn nhi\u1ec1u t\u00ecnh c\u1ea3nh b\u1ea5t tr\u1eafc cho m\u00ecnh v\u00e0 cho ng\u01b0\u1eddi, n\u00ean t\u00f4i th\u01b0\u1eddng suy ngh\u0129 v\u1ec1 lo\u1ea1i v\u0103n ngh\u1ec7 t\u00e0n nh\u1eabn \u0111\u00e3 tr\u00ecnh di\u1ec7n m\u1ed9t b\u1ed9 m\u1eb7t d\u1eedng d\u01b0ng. H\u00e3y so s\u00e1nh l\u1ed1i n\u00f3i d\u00e0nh cho c\u00e1c c\u00f4 g\u00e1i b\u1ea5t h\u1ea1nh \u201cti\u00eau th\u1ee5 ngay t\u1ea1i ch\u1ed7 nh\u01b0 m\u1ed9t th\u1ee9 s\u1ea3n ph\u1ea9m \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ch\u1ec9 c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb t\u1ea1i ch\u1ed7 th\u00f4i\u201d c\u1ee7a Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n v\u1edbi l\u1eddi nh\u1ea1c: <i>\u0405au nh\u1eefng l\u1ea7n g\u1ed1i m\u1ecfi t\u00ecm cu\u1ed9c vui t\u00e0n t\u1eebng \u0111\u00eam\/\u019dh\u1eefng l\u1ea7n h\u1ed3n ng\u1ee7 m\u00ea d\u01b0\u1edbi m\u1eaft giai nh\u00e2n m\u1ed9t \u0111\u00eam<\/i> (Tr\u00fac Ph\u01b0\u01a1ng, M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111i xa). <\/p>\n<p>B\u1edfi th\u1ebf, ri\u00eang t\u00f4i, kh\u00f4ng l\u1ea7n n\u00e0o c\u00f3 vi\u1ec7c ph\u1ea3i \u0111\u1ecdc Th\u01a1 Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n m\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ef1 h\u1ecfi trong n\u1ed7i ng\u1eadm ng\u00f9i: B\u00e0n tay n\u00e0o vi\u1ebft \u201cl\u1ec7 \u0111\u00e1 xanh\u201d, b\u00e0n tay n\u00e0o vi\u1ebft nh\u1eefng gi\u00f2ng th\u00f3a m\u1ea1 \u201cch\u1ecb em ta\u201d? B\u00e0n tay n\u00e0o vi\u1ebft nh\u1eefng c\u00e2u th\u01a1 c\u1ef1c k\u1ef3 m\u1edbi, b\u00e0n tay n\u00e0o vi\u1ebft l\u1eddi nguy\u1ec1n r\u1ee7a c\u1ef1c k\u1ef3 c\u0169 \u201cv\u00f4 \u00fd th\u1ee9c\u201d, \u201c\u0111\u00e1m n\u00f4 l\u1ec7\u2026\u201d, \u201cn\u1eb1m im \u2018ngu nh\u01b0 l\u1ee3n\u2019\u201d? B\u00e0n tay n\u00e0o vi\u1ebft l\u1eddi tuy\u1ec7t \u0111\u1eb9p <i>H\u00e3y cho anh kh\u00f3c b\u1eb1ng m\u1eaft em\/Nh\u1eefng cu\u1ed9c t\u00ecnh duy\u00ean Budapest<\/i>, v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi Da \u0110en c\u00f9ng <i>anh em C\u1ed9ng H\u00f2a<\/i> Garcia Lorca, b\u00e0n tay n\u00e0o vi\u1ebft l\u1eddi nh\u1ea1o b\u00e1ng Th\u1ea9m Th\u00fay H\u1eb1ng? L\u00e0 m\u1ed9t thi s\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1n t\u1ee5ng v\u1ec1 t\u00e0i s\u1eed d\u1ee5ng ch\u1eef ngh\u0129a, \u00f4ng \u0111\u00e3 c\u00e2n l\u01b0\u1ee3ng ch\u1eef ngh\u0129a h\u1ebft s\u1ee9c c\u1ea9n th\u1eadn nh\u1eafm g\u00e2y t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng t\u1ed1i \u0111a cho nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u201c\u0111\u00e0n b\u00e0\u201d kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 v\u1ec7.<\/p>\n<p>D\u0129 nhi\u00ean, sau khi \u0111\u1ecdc 4 b\u00e0i tr\u00ean, t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 \u0111o\u00e1n ngay \u0111\u1ec1 t\u00e0i s\u1eafp t\u1edbi c\u1ee7a ch\u00e0ng, m\u1ed9t \u0111\u1ec1 t\u00e0i m\u00e0 c\u00f3 l\u1ebd v\u00f4 s\u1ed1 c\u00e1c ch\u00e0ng kh\u00e1c c\u0169ng \u0111ang b\u1eadn t\u00e2m: V\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e0ng m\u1ed9t khi ph\u1ee5 n\u1eef c\u00f3 th\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u1eddi s\u1ed1ng m\u1ed9t c\u00e1ch b\u00ecnh quy\u1ec1n, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o v\u1ec7 b\u1eb1ng ph\u00e1p lu\u1eadt v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o v\u1ec7 lu\u00f4n t\u1eeb c\u00e1c th\u1ee9 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c hay truy\u1ec1n th\u1ed1ng m\u00e0 c\u00e1c ch\u00e0ng mu\u1ed1n di\u1ec5n d\u1ecbch ra sao t\u00f9y \u00fd.<\/p>\n<p><b>8.3.2. C Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n: \u201c<i>C\u00e1c v\u1ecb ph\u1ee5 n\u1eef c\u1ea7n t\u1ef1 do n\u00ean ph\u1ea3i c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch cho s\u1ef1 t\u1ef1 do kh\u1ecfi \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn tr\u00e1ch nhi\u1ec7m<\/i>\u2026\u201d <\/b><\/p>\n<p>V\u00e0o ng\u00e0y ch\u1ee7 nh\u1eadt 22 th\u00e1ng 9, 1968, m\u1ed9t cu\u1ed9c h\u1ed9i th\u1ea3o v\u1ec1 \u201ck\u1ebf ho\u1ea1ch gia \u0111\u00ecnh\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ea1i \u0110\u1ea1i H\u1ecdc Y Khoa S\u00e0i G\u00f2n. Tuy kh\u00f4ng r\u00f5 n\u1ed9i dung nh\u01b0ng t\u00f4i \u0111o\u00e1n, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m, \u0111\u00e3 c\u00f3 hai ph\u1ea3n \u1ee9ng. B\u00e0i th\u1ee9 nh\u1ea5t, <a name=\"_Hlk164629931\">\u201cV\u00e0i c\u1ea3m ngh\u0129 v\u1ec1 ch\u1eef: K\u1ebf ho\u1ea1ch gia \u0111\u00ecnh\u201d, xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean t\u1ea1p ch\u00ed <\/a><a name=\"_Hlk164601364\"><i>B\u00e1ch Khoa<\/i> s\u1ed1 283<\/a> c\u1ee7a m\u1ed9t trung \u00fay k\u00fd t\u00ean \u201cHi\u1ebfu\u201d. B\u00e0i th\u1ee9 hai, \u201c \u2018 Ch\u1eeda hay kh\u00f4ng ch\u1eeda\u2019-That is the question!\u201d, xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean <i>Ti\u1ec1n Tuy\u1ebfn<\/i> s\u1ed1 1024 c\u1ee7a K\u00fd gi\u1ea3 BA-T\u00ca -Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n. <\/p>\n<p>B\u00e0i d\u00e0i 4 trang c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 Hi\u1ebfu r\u1ea5t ph\u1ea3i ch\u0103ng v\u00ec ch\u1ec9 ra nh\u1eefng b\u1ea5t c\u1eadp t\u1eeb danh x\u01b0ng \u0111\u1ebfn c\u00e1ch t\u1ed5 ch\u1ee9c m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh quan tr\u1ecdng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc. Theo \u00f4ng:<\/p>\n<blockquote>\n<p>-M\u1ed9t nh\u00f3m ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u1ec1 Y T\u1ebf \u0111ang t\u00ecm c\u00e1ch \u0111\u1ec3 ph\u1ed5 bi\u1ebfn v\u00e0 khuy\u1ebfn kh\u00edch\u2014t\u00f4i nh\u1ea5n m\u1ea1nh \u2018khuy\u1ebfn kh\u00edch\u2019\u2014\u00e1p d\u1ee5ng c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ng\u1eeba th\u1ee5 thai m\u00e0 h\u1ecd \u0111\u1ec1 ra d\u01b0\u1edbi danh ngh\u0129a \u2018K\u1ebf Ho\u1ea1ch Gia \u0110\u00ecnh\u2019\u2026 [Hi\u1ebfu, \u201cV\u00e0i c\u1ea3m ngh\u0129 v\u1ec1 ch\u1eef: K\u1ebf- ho\u1ea1ch gia- \u0111\u00ecnh\u201d, <i>B\u00e1ch Khoa<\/i> s\u1ed1 283, trang 44, ng\u00e0y 15.10.1968] <\/p>\n<\/blockquote>\n<p>\u0110\u1ecdc b\u00e0i n\u00e0y, c\u00f3 l\u00fac t\u00f4i ph\u00e2n v\u00e2n tr\u01b0\u1edbc nh\u1eadn x\u00e9t c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 khi \u00f4ng n\u00f3i thay cho ph\u1ee5 n\u1eef, truy\u1ec1n th\u1ed1ng v\u00e0, th\u1eadm ch\u00ed, nh\u00e2n danh\u2026\u00f4ng hay b\u00e0 Tr\u1eddi (\u201cthi\u00ean m\u1ec7nh\u201d):<\/p>\n<blockquote>\n<p>-Tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, ph\u1ee5 n\u1eef \u00c1 \u0111\u00f4ng r\u00e0ng bu\u1ed9c b\u1edfi <a name=\"_Hlk164639203\">n\u1ec1n lu\u00e2n l\u00fd \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c <\/a>c\u1ed5 truy\u1ec1n, kh\u00f4ng th\u00edch s\u1ef1 x\u00e2m l\u1ea5n c\u1ee7a b\u1ea5t c\u1ee9 ai v\u00e0o \u0111\u1eddi s\u1ed1ng ri\u00eang t\u01b0 c\u1ee7a h\u1ecd. B\u00e0n \u0111\u1ebfn v\u1ea5n \u0111\u1ec1 sinh l\u00fd \u0111\u00e3 khi\u1ebfn nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecf m\u1eb7t th\u00ec \u0111\u1eb7t m\u1ed9t v\u1eadt l\u1ea1 trong m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn ri\u00eang kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u d\u1ec5 ch\u1ea5p nh\u1eadn, nh\u1ee9t l\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u00f3 l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n t\u1ea1i m\u1ed9t c\u01a1 s\u1edf c\u00f4ng khai. Th\u1ebf nh\u01b0ng \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc th\u1ef1c t\u1ebf ph\u0169 ph\u00e0ng l\u00e0 y\u1ebfu t\u1ed1 t\u00e0i ch\u00e1nh, thi\u1ebfu ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n, h\u1ecd \u0111\u00e3 ph\u1ea3i ch\u1ea5p nh\u1eadn c\u00e1i m\u00e0 ch\u00ednh l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m h\u1ecd kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn. B\u1edfi ch\u00ednh quy\u1ec1n b\u1ea5t l\u1ef1c trong vi\u1ec7c c\u1ea3i ti\u1ebfn n\u1ec1n kinh t\u1ebf khi\u1ebfn h\u1ecd thi\u1ebfu ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n, b\u1edfi ch\u00ednh quy\u1ec1n thi\u1ebfu s\u00f3t trong vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u h\u00f2a t\u1ed5 ch\u1ee9c x\u00e3 h\u1ed9i khi\u1ebfn h\u1ecd thi\u1ebfu th\u1eddi gi\u1edd, nh\u1eefng ph\u1ee5 n\u1eef \u0111\u00e3 b\u1ecb d\u1ed3n v\u00e0o th\u1ebf ph\u1ea3i h\u1ea1n ch\u1ebf thi\u00ean m\u1ec7nh sinh n\u1edf c\u1ee7a h\u1ecd&#8230; [Hi\u1ebfu, s\u0111d]<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>\u0110\u1eb1ng kh\u00e1c, t\u00e1c gi\u1ea3 n\u00eau ra r\u1ea5t nhi\u1ec1u v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ea7n gi\u1ea3i quy\u1ebft m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u00ednh danh v\u00e0 h\u1ee3p l\u00fd. Qu\u00fd \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 c\u00f3 th\u1ec3 v\u00e0o xem to\u00e0n b\u00e0i t\u1ea1i link tr\u00ean Th\u01b0 Vi\u1ec7n Nh\u1eadt b\u00e1o <i>Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t<\/i>:<\/p>\n<p><u><a href=\"https:\/\/issuu.com\/nvthuvien\/docs\/bachkhoa-283?mode=window&amp;viewMode=doublePag\">https:\/\/issuu.com\/nvthuvien\/docs\/bachkhoa-283?mode=window&amp;viewMode=doublePag<\/a><\/u><\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n ti\u1ebfp t\u1ee5c t\u1ea5n c\u00f4ng ph\u1ee5 n\u1eef, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ph\u1ee5 n\u1eef th\u00e0nh th\u1ecb \u1edf c\u00f9ng ph\u1ed1 v\u1edbi c\u00f4 Loan, v\u00ec ch\u00e0ng xem ra r\u1ea5t cay \u0111\u1eafng. N\u1ebfu t\u00f4i kh\u00f4ng l\u1ea7m th\u00ec kh\u00f4ng nh\u1eefng r\u1ea5t cay \u0111\u1eafng m\u00e0 c\u00f2n r\u1ea5t lo s\u1ee3. D\u00f9 vi\u1ebft tr\u00e0ng giang \u0111\u1ea1i h\u1ea3i, cu\u1ed1i c\u00f9ng ch\u00e0ng v\u1eabn th\u00fa nh\u1eadn: \u201c\u1ede Saigon n\u00e0y, ch\u1ec9 l\u00e0 bi\u1ec3u th\u1ee9c c\u1ee7a k\u1ebf ho\u1ea1ch h\u00f3a t\u1ef1 do c\u00e1 nh\u00e2n. <i>\u1ea4y v\u1eady th\u00f4i<\/i>,\u2026\u201d <\/p>\n<p>\u0110\u00fang th\u1ebf, <i>\u1ea4y v\u1eady th\u00f4i<\/i>, lo ngay \u0111i l\u00e0 v\u1eeba. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, (c\u00f3) ch\u00e0ng \u0111i \u0103n c\u1ed7 c\u0169ng ch\u1ec9 c\u00f3 ma m\u1edbi bi\u1ebft, n\u00ean (c\u00f3) ch\u00e0ng tr\u00e1nh n\u00e9 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00faa r\u00ecu d\u01b0 lu\u1eadn v\u00e0 l\u01b0\u1ee1i t\u1ea7m s\u00e9t c\u1ee7a ch\u00ednh th\u1ea5t; c\u00f9ng l\u00fac tr\u00e1nh n\u00e9 \u0111\u01b0\u1ee3c lu\u00f4n tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u1edbi c\u00e1c c\u00f4 nh\u1eb9 d\u1ea1 c\u1ea3 tin v\u00e0o \u201cc\u00e2y g\u1eady c\u1ee7a th\u1eb1ng \u0103n m\u00e0y\u201d. \u1ea4y l\u00e0 m\u01b0\u1ee3n ch\u1eef v\u0103n hoa c\u1ee7a K\u00fd gi\u1ea3 BA-T\u00ca, ch\u1ee9 H\u1ed3 Xu\u00e2n H\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 ch\u1ec9 \u0111\u00edch danh <i>c\u00e2y g\u1eady c\u1ee7a th\u1eb1ng \u0103n m\u00e0y <\/i>b\u1eb1ng 1 c\u00e2u n\u00f4m na <i>C\u1ecdc nh\u1ed5 \u0111i r\u1ed3i l\u1ed7 b\u1ecf kh\u00f4ng<\/i> sau khi <i>S\u1edf Khanh \u0111\u00e3 r\u1ebd d\u00e2y c\u01b0\u01a1ng l\u1ed1i n\u00e0o<\/i>. B\u00e2y gi\u1edd h\u1ebft th\u1eddi H\u1ed3 Xu\u00e2n H\u01b0\u01a1ng, n\u1ebfu mu\u1ed1n, (c\u00e1c) n\u00e0ng c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i nh\u01a1n nh\u01a1n <i>anh \u0103n ch\u1ea3<\/i> ph\u01b0\u1ee3ng, <i>em \u0103n nem<\/i> c\u00f4ng m\u00e0 th\u01b0\u1eddng th\u00ec c\u1ed7 c\u1ee7a (c\u00e1c) n\u00e0ng ph\u1ea3i linh \u0111\u00ecnh h\u01a1n, to\u00e0n nh\u1eefng <i>\u0111\u1eb9p trai, con nh\u00e0 gi\u00e0u, h\u1ecdc gi\u1ecfi<\/i>, h\u1ecfi sao (c\u00f3) ch\u00e0ng kh\u00f4ng cu\u1ed1ng cu\u1ed3ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i m\u1ea5t t\u1ef1 tin \u0111\u01b0\u1ee3c. Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n ti\u1ebfp t\u1ee5c nh\u00e2n danh th\u1ee9 th\u00f3i t\u1ee5c kh\u00f4ng c\u00f2n h\u1ee3p th\u1eddi, bu\u1ed9c ph\u1ee5 n\u1eef ch\u1ea5p nh\u1eadn t\u00ecnh tr\u1ea1ng b\u1ea5t c\u00f4ng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ti\u1ebfp t\u1ee5c ch\u1ec9 tr\u00edch ph\u1ee5 n\u1eef th\u00e0nh th\u1ecb v\u1ec1 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 thu\u1ed9c tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi:<\/p>\n<blockquote>\n<p>-Tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean n\u1ebfu c\u1ee9 b\u1eb1ng v\u00e0o c\u00e1c s\u1ef1 ki\u1ec7n m\u1ee5c \u0111\u00edch th\u00ec \u0111\u00e2y l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a \u0111\u00e0n b\u00e0. Theo b\u1ea3n tin c\u1ee7a b\u00e1o ch\u00ed th\u00ec cu\u1ed9c h\u1ed9i th\u1ea3o t\u1ea1i Y Khoa \u0110\u1ea1i H\u1ecdc Saigon h\u00f4m ch\u1ee7 nh\u1eadt 22-9 v\u1eeba qua c\u00f3 c\u1ea3 th\u1ea3y 132 ng\u01b0\u1eddi tham d\u1ef1, trong s\u1ed1 \u1ea5y c\u00f3 77 \u0111\u00e0n b\u00e0 55 \u0111\u00e0n \u00f4ng. C\u00f3 b\u1ed1n v\u1ecb thuy\u1ebft tr\u00ecnh th\u00ec 3 v\u1ecb l\u00e0 ph\u1ee5 n\u1eef. Th\u1eadt r\u00e0nh r\u00e0nh nh\u00e9,\u201c\u0111\u1ebb hay kh\u00f4ng \u0111\u1ebb\u201d. \u0110\u00f3 l\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef.\u201d C\u00e1i anh \u0111\u00e0n \u00f4ng nh\u01b0 c\u00e2y \u201cg\u1eady c\u1ee7a th\u1eb1ng \u0103n m\u00e0y\u201d xong th\u00f4i, ch\u1eb3ng m\u1ea5y th\u1eafc m\u1eafc v\u1ec1 c\u00e1i \u201cv\u1ee5 \u1ea5y\u201d. Ch\u1ec9 ri\u00eang \u0111\u00e0n b\u00e0 l\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ee7. Mang n\u1eb7ng \u0111\u1ebb \u0111au, ch\u0103n nu\u00f4i b\u00fa m\u1edbm, kh\u1ed5 c\u1ef1c tr\u0103m b\u1ec1 v\u00ec con c\u00e1i. \u0110\u00fang l\u00e0 khi vui&#8230; th\u00ec v\u1ed7 tay v\u00e0o, \u0111\u1ebfn khi ho\u1ea1n n\u1ea1n th\u00ec n\u00e0o th\u1ea5y ai. Ch\u1ecb \u0111\u00e0n b\u00e0 ph\u1ea3i ch\u1ecbu th\u00e2n \u201cn\u00f4 l\u1ec7\u201d anh \u0111\u00e0n \u00f4ng ch\u1ec9 v\u00ec c\u00e1i m\u1ee5c \u201cch\u1eeda \u0111\u1ebb\u201d n\u00e0y th\u00f4i. D\u00e1m cam \u0111oan tr\u0103m \u0103n m\u1ed9t, l\u00e0 n\u1ebfu b\u00e2y gi\u1edd c\u00f3 ph\u00e9p m\u1ea7u l\u00e0m cho \u0111\u00e0n b\u00e0 kh\u1ecfi ch\u1eeda \u0111\u1ebb th\u00ec \u0111\u00e0n b\u00e0 s\u1ebd nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng ch\u1ed1i t\u1eeb. B\u1edfi \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u01a1 h\u1ed9i \u201cgi\u1ea3i ph\u00f3ng to\u00e0n di\u1ec7n\u201d cho ph\u1ee5 n\u1eef kh\u1ecfi g\u00f4ng c\u00f9m c\u1ee7a t\u1ef1 nhi\u00ean \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1ecdn \u0111\u00e0n \u00f4ng l\u1ee3i d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 \u00e1p ch\u1ebf ph\u1ee5 n\u1eef. Tuy nhi\u00ean v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a \u0111\u1eddi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n b\u00e0 \u201cch\u1eeda hay kh\u00f4ng ch\u1eeda\u201d \u1edf n\u01b0\u1edbc ta, m\u1edbi ch\u1ec9 c\u00f3 thi\u1ec3u s\u1ed1 c\u00e1c v\u1ecb ph\u1ee5 n\u1eef tr\u00ed th\u1ee9c t\u00e2n ti\u1ebfn \u1edf th\u1ecb th\u00e0nh gi\u00e1c ng\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e0 th\u00f4i c\u00f2n \u0111a s\u1ed1 h\u00e3y c\u00f2n m\u00f9 qu\u00e1ng ch\u1ecbu \u201cn\u00f4 l\u1ec7 \u0111\u00e0n \u00f4ng\u201d. V\u1eabn theo b\u1ea3n c\u1ee7a tin b\u00e1o ch\u00ed, kh\u00f4ng k\u1ec3 c\u00e1c v\u1ecb thuy\u1ebft tr\u00ecnh\u2014t\u1ef1 nhi\u00ean l\u00e0 tr\u00ed th\u1ee9c r\u1ed3i\u2014trong s\u1ed1 77 v\u1ecb ph\u1ee5 n\u1eef kh\u00e1c tham d\u1ef1 theo ph\u1ecfng vi\u00ean ghi ch\u00fa \u0111a s\u1ed1 l\u00e0 n\u1eef sinh vi\u00ean. T\u1ea5t nhi\u00ean c\u00f3 v\u1ecb s\u1ebd b\u1eaft b\u1ebb r\u1eb1ng t\u1ea1i hai th\u00ed \u0111i\u1ec3m \u0111\u1eb7t v\u00f2ng xo\u1eafn ng\u1eeba thai \u1edf Th\u1ee7 \u0111\u00f4 c\u0169ng c\u00f3 nhi\u1ec1u ph\u1ee5 n\u1eef b\u00ecnh d\u00e2n, lui t\u1edbi. Con s\u1ed1 ph\u1ee5 n\u1eef \u201cb\u00ecnh d\u00e2n\u201d t\u1edbi c\u00e1c th\u00ed \u0111i\u1ec3m n\u00e0y th\u1eadt s\u1ef1 c\u00f3 th\u1ed1ng k\u00ea, v\u1ea3 l\u1ea1i \u0111\u00e3 g\u1ecdi l\u00e0 th\u00ed \u0111i\u1ec3m nh\u01b0 th\u1ebf c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 ch\u01b0a ph\u1ed5 th\u00f4ng: Trong khi \u1ea5y th\u00ec con s\u1ed1 ph\u1ee5 n\u1eef \u201ckh\u00f4ng b\u00ecnh d\u00e2n\u201d \u1edf \u0111\u00f4 th\u00e0nh ch\u1eb3ng c\u1ea7n \u0111\u1ebfn c\u00e1c th\u00ed \u0111i\u1ec3m \u1ea5y m\u00e0 v\u1eabn th\u1eeba hi\u1ec3u v\u1ec1 c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p th\u1eadt l\u00e0 \u0111\u00f4ng. Nh\u01b0 \u0111\u00e3 n\u00f3i \u201cch\u1eeda hay kh\u00f4ng ch\u1eeda\u201d l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a c\u00f4ng cu\u1ed9c gi\u1ea3i ph\u00f3ng ph\u1ee5 n\u1eef. Nh\u1eefng \u201c\u0111i\u1ec1u ch\u1ebf sinh s\u1ea3n\u201d ho\u1eb7c \u201ck\u1ebf ho\u1ea1ch h\u00f3a\u201d gia \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 l\u00e0 n\u00f3i tr\u1ea1i \u0111i cho \u0111\u1eb9p \u0111\u1ea5y th\u00f4i. \u0110\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i h\u1eadu ti\u1ebfn nh\u01b0 x\u00e3 h\u1ed9i ta, ngh\u0129a l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng n\u00f4ng nghi\u1ec7p, th\u00ec c\u00e1i quan ni\u1ec7m \u201cc\u00e1 s\u00f4ng \u0111\u00f4ng ch\u1ee3, l\u1eafm v\u1ee3 nhi\u1ec1u con\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c \u201c\u0111\u1ecbnh ch\u1ebf h\u00f3a\u201d b\u1eb1ng th\u00f3i t\u1ee5c c\u00f3 c\u00e1i \u00fd ngh\u0129a kinh t\u1ebf v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i c\u1ee7a n\u00f3. H\u01a1n n\u1eefa t\u1eed xu\u1ea5t c\u1ee7a b\u1ecdn con n\u00edt trong m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc h\u1eadu ti\u1ebfn ch\u01b0a h\u1ec1 ti\u1ebft gi\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c bao nhi\u00eau. Ngh\u00e8o \u0111\u00f3i l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng c\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee1 tay ch\u00e2n. S\u1ee9c m\u1ea5y m\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam th\u1eadt Vi\u1ec7t Nam d\u00e1m ngh\u0129 \u0111\u1ebfn \u201c\u0111i\u1ec1u ch\u1ebf sinh s\u1ea3n\u201d. C\u00f2n b\u1ea3o l\u00e0 k\u1ebf ho\u1ea1ch h\u00f3a gia \u0111\u00ecnh th\u00ec e r\u1eb1ng qu\u00e1 ri\u1ec5u (sic), \u201ck\u1ebf ho\u1ea1ch h\u00f3a gia \u0111\u00ecnh\u201d th\u1ec3 n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c trong m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i kh\u00f4ng k\u1ebf ho\u1ea1ch g\u00ec r\u00e1o. N\u1ebfu c\u1ea7n ch\u00ednh danh th\u00ec n\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 \u201ck\u1ebf ho\u1ea1ch h\u00f3a\u201d t\u1ef1 do c\u00e1 nh\u00e2n m\u1edbi ph\u1ea3i. C\u00e1c v\u1ecb ph\u1ee5 n\u1eef c\u1ea7n t\u1ef1 do n\u00ean ph\u1ea3i c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch cho s\u1ef1 t\u1ef1 do kh\u1ecfi \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn tr\u00e1ch nhi\u1ec7m. M\u1ed9t l\u00fd do n\u1eefa c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n d\u1eabn \u0111\u1ec1 b\u00eanh v\u1ef1c cho c\u00f4ng cu\u1ed9c \u201cgi\u1ea3i ph\u00f3ng\u201d n\u1eef gi\u1edbi d\u01b0\u1edbi chi\u00eau b\u00e0i \u201ck\u1ebf ho\u1ea1ch h\u00f3a\u201d gia \u0111\u00ecnh l\u00e0 t\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng y\u00eau v\u00e0 b\u1ed5n ph\u1eadn gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u1ed1i v\u1edbi con c\u00e1i. Th\u1ebf th\u00ec n\u00ean g\u1ecdi lu\u00f4n l\u00e0 \u201ck\u1ebf ho\u1ea1ch h\u00f3a\u201d t\u00ecnh c\u1ea3m v\u00e0 b\u1ed5n ph\u1eadn \u0111\u1ec3 m\u01b0u c\u1ea7u t\u1ef1 do cho r\u1ed3i. S\u1ee3 r\u1eb1ng \u0111\u1ebb nhi\u1ec1u s\u1ebd ph\u00e2n ph\u00e1t t\u00ecnh y\u00eau kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1u, qu\u1ea3 l\u00e0 m\u1ed9t l\u00fd lu\u1eadn \u201c\u0111\u1eb7c T\u00e2y\u201d. Duy l\u00fd c\u1ef1c \u0111i\u1ec3m. Ch\u1eb3ng c\u00f3 b\u00e0 m\u1eb9 n\u00e0o l\u1ea1i ngh\u0129 \u0111\u1ebfn nh\u01b0 th\u1ebf c\u1ea3. N\u1ebfu c\u00f3 c\u1ea3nh \u201ccon y\u00eau con gh\u00e9t\u201d trong gia \u0111\u00ecnh, \u1ea5y l\u00e0 v\u00ec nguy\u00ean nh\u00e2n n\u00e0o kh\u00e1c ch\u1edb kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec con c\u00e1i qu\u00e1 \u0111\u00f4ng. V\u00e0 m\u1ed1i quan h\u1ec7 gi\u1eefa m\u1eb9 con, trong gia \u0111\u00ecnh \u00edt con, kh\u00f4ng \u1eaft h\u1eb3n l\u00e0 s\u1ef1 th\u01b0\u01a1ng m\u1ebfn g\u1ea7n g\u0169i. Nhi\u1ec1u khi l\u1ea1i nhi\u1ec5m lu\u00f4n nh\u1eefng b\u1ec7nh d\u1ecbch \u201cT\u00e2y\u201d nh\u01b0 \u201ccomplexed d\u2019Oedipe\u201d l\u00e0 kh\u00e1c n\u1eefa. C\u00e1c v\u1ecb ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebb \u00edt con \u0111\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u1ee7 kh\u1ea3 n\u0103ng ho\u00e0n t\u1ea5t b\u1ed5n ph\u1eadn gi\u00e1o d\u1ee5c con c\u00e1i, gi\u00e1n ti\u1ebfp \u0111\u00e3 th\u00fa nh\u1eadn c\u00e1i kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e0m tr\u00f2n tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c bao nhi\u00eau r\u1ed3i. M\u1eb7t kh\u00e1c c\u00f2n th\u00fa nh\u00e2n lu\u00f4n m\u00ecnh \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh m\u1ea5t c\u00e1i truy\u1ec1n th\u1ed1ng gi\u00e1o d\u1ee5c trong gia \u0111\u00ecnh l\u00e0 anh ch\u1ecb tr\u00f4ng nom \u201cc\u00e1c em\u201d. Ng\u01b0\u1eddi ta n\u00ean m\u1edf cu\u1ed9c \u0111i\u1ec1u tra xem c\u00e1c v\u1ecb con m\u1ed9t th\u01b0\u1eddng n\u00ean ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o, n\u1ebfu qu\u1ea3 \u0111\u00fang l\u00e0 c\u00e0ng \u00edt con th\u00ec gi\u00e1o d\u1ee5c c\u00e0ng chu \u0111\u00e1o. K\u1ebf ho\u1ea1ch h\u00f3a gia \u0111\u00ecnh, ngh\u0129a l\u00e0 \u201ck\u1ebf ho\u1ea1ch h\u00f3a\u201d t\u00ecnh c\u1ea3m v\u00e0 b\u1ed5n ph\u1eadn. \u1ede Saigon n\u00e0y, ch\u1ec9 l\u00e0 bi\u1ec3u th\u1ee9c c\u1ee7a k\u1ebf ho\u1ea1ch h\u00f3a t\u1ef1 do c\u00e1 nh\u00e2n. \u1ea4y v\u1eady th\u00f4i. Kh\u00f4ng hi\u1ec3u m\u1ed9t nh\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i h\u1ecdc T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng n\u00e0o \u0111\u00e3 ph\u00e1t ki\u1ebfn r\u1eb1ng: c\u00e0ng ngh\u00e8o c\u00e0ng \u0111\u1ebb nhi\u1ec1u, c\u00e0ng \u0111\u1ebb nhi\u1ec1u c\u00e0ng ngh\u00e8o \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1i v\u00f2ng l\u1ea7n qu\u1ea7n. \u0110\u00fang qu\u00e1. Nh\u01b0ng \u0111\u1ebb nhi\u1ec1u c\u0169ng c\u00f2n nhi\u1ec1u c\u00e1i l\u00fd c\u1ee7a n\u00f3 n\u1eefa. Kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 gi\u1ea3n d\u1ecb nh\u01b0 l\u1eddi m\u1ed9t tu s\u0129 \u0111\u00e3 ph\u00e1t bi\u1ec3u trong cu\u1ed9c h\u1ed9i th\u1ea3o l\u00e0 \u201ct\u1ea5t c\u1ea3 l\u1ea1c th\u00fa nh\u00e2n sinh c\u1ee7a k\u1ebb ngh\u00e8o ch\u1ec9 c\u00f2n m\u1ed7i c\u00e1i \u201cv\u1ee5\u201d kia th\u00f4i. \u201cCh\u1eeda hay kh\u00f4ng ch\u1eeda\u201d hay v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u201cgi\u1ea3i ph\u00f3ng\u201d ph\u1ee5 n\u1eef, l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a m\u1ed9t \u0111\u1eddi s\u1ed1ng d\u01b0 th\u1eeba trong m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i d\u01b0 th\u1eeba v\u00e0 m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n minh \u201cl\u1ed9n m\u1eeda\u201d v\u1edbi ki\u1ebfp s\u1ed1ng. [Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n, \u201c \u2018Ch\u1eeda hay kh\u00f4ng ch\u1eeda\u2019 that is the question!\u201d, s\u0111d, trang 129-134 \u2013 K\u00fd gi\u1ea3 BA-T\u00ca, T\u1ea1p Ghi, Nh\u1eadt b\u00e1o Ti\u1ec1n Tuy\u1ebfn, S\u1ed1 1024, ng\u00e0y 27.9.1968, trang 2, 8]<\/p>\n<p><u><a href=\"http:\/\/ndclnh-mytho-usa.org\/KhoSachCu\/Nhat%20Bao%20Tien%20Tuyen\/TienTuyen_1024%2027SEP1968.pdf\">http:\/\/ndclnh-mytho-usa.org\/KhoSachCu\/Nhat%20Bao%20Tien%20Tuyen\/TienTuyen_1024%2027SEP1968.pdf<\/a><\/u><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n hay d\u00f9ng ch\u1eef \u201cth\u1eadt\u201d nh\u01b0 <i>\u0111\u00e0n b\u00e0 th\u1eadt l\u00e0 \u0111\u00e0n b\u00e0<\/i> hay <i>ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam th\u1eadt Vi\u1ec7t Nam<\/i>, nh\u01b0ng s\u1ef1 th\u1eadt \u1edf \u0111\u00e2u trong k\u1ebft lu\u1eadn c\u1ee7a \u00f4ng n\u1ebfu \u00f4ng l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng th\u1eadt \u0111\u00e0n \u00f4ng: \u201c<i>V\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u2018gi\u1ea3i ph\u00f3ng\u2019 ph\u1ee5 n\u1eef, l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a m\u1ed9t \u0111\u1eddi s\u1ed1ng d\u01b0 th\u1eeba trong m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i d\u01b0 th\u1eeba v\u00e0 m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n minh \u2018l\u1ed9n m\u1eeda\u2019 v\u1edbi ki\u1ebfp s\u1ed1ng<\/i>\u201d?<\/p>\n<p>S\u1ef1 th\u1eadt \u1edf \u0111\u00e2u khi quy k\u1ebft qu\u1ea3 (c\u00f3 con) m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00f4ng qu\u00e2n t\u1eed, d\u00f9 T\u00e0u d\u00f9 Ta d\u00f9 T\u00e2y, ho\u00e0n to\u00e0n cho ch\u1ec9 m\u1ed9t ph\u00eda ph\u1ee5 n\u1eef \u0111\u1ec3 k\u1ebft lu\u1eadn h\u1ecd mu\u1ed1n tr\u00e1nh tr\u00e1ch nhi\u1ec7m theo l\u00fd lu\u1eadn \u201c \u2018<i>\u0111\u1ebb hay kh\u00f4ng \u0111\u1ebb\u2019. \u0110\u00f3 l\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef\u201d<\/i>? S\u1ef1 th\u1eadt c\u00e0ng \u1edf \u0111\u00e2u khi \u0111\u1ea9y tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u00e0o nh\u1eefng \u0111\u1ee9a tr\u1ebb?! N\u00f3i th\u00ec v\u0103n hoa th\u1ebf th\u00f4i ch\u1ee9 t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n \u0111\u00e3 ph\u1ea3i nh\u00ecn th\u1ea5y \u00edt nh\u1ea5t m\u1ed9t b\u00e9 g\u00e1i b\u1ebf em b\u00ean h\u00f4ng (c\u00f3 khi ch\u1ecb ch\u1ec9 cao h\u01a1n em nh\u1ec9nh m\u1ed9t c\u00e1i \u0111\u1ea7u), \u0111\u1ee9ng nh\u00ecn c\u00e1c b\u1ea1n nh\u1ea9y d\u00e2y ho\u1eb7c nh\u1ea9y l\u00f2 c\u00f2. Hay m\u1ed9t em trai c\u00f5ng em, tr\u00f4ng em gi\u00fap b\u1ed1 m\u1eb9 b\u00e1n h\u00e0ng. S\u1ed1ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0103n, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 th\u1eddi gi\u1edd v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n cho nh\u1eefng \u2026ti\u1ec7n nghi tinh th\u1ea7n th\u00ec l\u1ea5y \u0111\u00e2u ph\u00fa qu\u00fd sinh l\u1ec5 ngh\u0129a ki\u1ec3u \u201c<i>c\u00e1i truy\u1ec1n th\u1ed1ng gi\u00e1o d\u1ee5c trong gia \u0111\u00ecnh l\u00e0 anh ch\u1ecb tr\u00f4ng nom \u2018c\u00e1c em\u2019<\/i>\u201d nh\u01b0 \u00f4ng v\u1ebd v\u1eddi? Th\u1eadt \u0111\u00e1ng kh\u00f4i h\u00e0i, ch\u1ee9 kh\u00f4ng kinh ng\u1ea1c, khi \u00f4ng ph\u00f3 m\u1eb7c chuy\u1ec7n \u201ctr\u00f4ng nom\u201d c\u1ea3 m\u1ed9t th\u1ebf h\u1ec7 t\u01b0\u01a1ng lai cho nh\u1eefng \u0111\u1ee9a tr\u1ebb. B\u1edfi th\u1ebf, ai l\u00e0 \u201cng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n b\u00e0 th\u1eadt\u201d v\u00e0 ai l\u00e0 \u201cng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam th\u1eadt\u201d? \u00d4ng c\u00f3 l\u1ebd kh\u00f4ng nh\u1edb Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t l\u1ecbch s\u1eed v\u1edbi Ph\u1ee5 N\u1eef b\u1ea3o v\u1ec7 b\u1edd c\u00f5i ngay tr\u00ean tr\u1eadn ti\u1ec1n, t\u1eeb nh\u1eefng ng\u00e0y l\u1eadp qu\u1ed1c. Gi\u00e1o s\u01b0 \u0110\u1ea1i H\u1ecdc Y Khoa S\u00e0i G\u00f2n\/h\u1ecdc gi\u1ea3 Tr\u1ea7n Ng\u1ecdc Ninh c\u00f3 l\u1ea7n nh\u1eafn nh\u1ee7 khi t\u00f4i t\u1ed5 ch\u1ee9c <i>Di\u1ec5n \u0110\u00e0n Ph\u1ee5 N\u1eef Kh\u1edfi H\u00e0nh<\/i>:<\/p>\n<p>&#8211; L\u1ebd ra ph\u1ea3i n\u00f3i \u201cGi\u1eb7c \u0111\u1ebfn nh\u00e0 \u0111\u00e0n b\u00e0 PH\u1ea2I \u0111\u00e1nh\u201d m\u1edbi \u0111\u00fang.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/clip_image026.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"325\" height=\"298\" title=\"clip_image026\" style=\"border: 0px currentcolor; border-image: none; margin-right: auto; margin-left: auto; float: none; display: block; background-image: none;\" alt=\"clip_image026\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/clip_image026_thumb.jpg\" border=\"0\"><\/a><\/p>\n<p align=\"center\">Gi\u00e1o s\u01b0 Tr\u1ea7n Ng\u1ecdc Ninh v\u00e0 Nguy\u1ec5n T\u00e0 C\u00fac, Th\u01b0 K\u00fd T\u00f2a So\u1ea1n<br \/><i>Di\u1ec5n \u0111\u00e0n Ph\u1ee5 N\u1eef<\/i> Kh\u1edfi H\u00e0nh<br \/>Ph\u00f2ng Sinh Ho\u1ea1t Nh\u1eadt b\u00e1o <i>Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t<\/i>, California, 2007<\/p>\n<p>D\u0129 nhi\u00ean, \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng \u1edf \u0111\u00e2y, v\u1edbi Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n, kh\u00f4ng bao gi\u1edd l\u00e0 nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u00f3. V\u1ea5n \u0111\u1ec1 ngay t\u1eeb \u0111\u1ea7u v\u00e0 lu\u00f4n lu\u00f4n v\u1edbi \u00f4ng l\u00e0 b\u00f3ng ma C\u00f4 Loan, l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u201cgi\u1ea3i ph\u00f3ng ph\u1ee5 n\u1eef\u201d, l\u00e0 \u201cb\u00ecnh quy\u1ec1n\u201d. H\u01a1n th\u1ebf n\u1eefa, s\u1ef1 b\u00ecnh quy\u1ec1n \u1ea5y t\u1eeb nay s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o v\u1ec7 b\u1eb1ng ph\u00e1p lu\u1eadt.<\/p>\n<p>B\u1edfi th\u1ebf, nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng l\u1ec7, m\u1ed7i khi vi\u1ebft v\u1ec1 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0o, t\u00f4i mu\u1ed1n t\u00ecm l\u1eddi gi\u1ea3i \u0111\u00e1p hay ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p gi\u1ea3i quy\u1ebft chung, n\u1ebfu c\u00f3. Trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0y, khi d\u1eabn ch\u1ee9ng c\u1ea3 M\u1eb7c \u0110\u1ed7 l\u1eabn Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n (v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c), t\u00f4i c\u0169ng mu\u1ed1n, nh\u00e2n \u0111\u00f3, h\u00ecnh dung ph\u1ea7n n\u00e0o b\u01b0\u1edbc ti\u1ebfn v\u00e0 kh\u00f3 kh\u0103n c\u1ee7a Ph\u1ee5 N\u1eef trong ho\u00e0n c\u1ea3nh Chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam. Nh\u1eefng ph\u00e1t bi\u1ec3u c\u1ee7a Hi\u1ebfu hay Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n gi\u00fap b\u1ee9c \u1ea3nh Mi\u1ec1n Nam th\u00eam nhi\u1ec1u chi ti\u1ebft. Ph\u1ea3n \u1ee9ng v\u00e0 th\u1eafc m\u1eafc\u2014t\u1eeb ph\u1ea3i ch\u0103ng \u0111\u1ebfn qu\u00e1 kh\u00edch\u2014c\u1ee7a h\u1ecd d\u00f9 sao c\u0169ng to\u00e0n ph\u1ea7n hay c\u00f3 ph\u1ea7n n\u00eau tr\u00ean v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a m\u1ed9t c\u00f4ng d\u00e2n hay m\u1ed9t ngh\u1ec7 s\u0129. Ch\u00ednh ph\u1ee7 Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng H\u00f2a c\u00f3 b\u1ed5n ph\u1eadn gi\u1ea3i th\u00edch cho m\u1ecdi c\u00f4ng d\u00e2n v\u00e0 \u0111\u00e3 gi\u1ea3i th\u00edch nh\u1eefng th\u1eafc m\u1eafc n\u00e0y t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 qua m\u1ed9t cu\u1ed9c ph\u1ecfng v\u1ea5n v\u1edbi ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 \u201cCH\u01af\u01a0NG TR\u00ccNH K\u1ebe HO\u1ea0CH HO\u00c1 GIA \u0110\u00ccNH T\u1ea0I VI\u1ec6T NAM\u201d do Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh <i>Ng\u01b0\u1eddi D\u00e2n Mu\u1ed1n Bi\u1ebft<\/i> th\u1ef1c hi\u1ec7n r\u1ed3i ph\u00e1t h\u00ecnh v\u00e0o ng\u00e0y 18.4.1971. <\/p>\n<p>Ba nh\u00e2n vi\u00ean Y T\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ecfng v\u1ea5n l\u00e0 B\u00e1c S\u0129\/\u0110\u1ea1i t\u00e1 C\u1ee5c Ph\u00f3 C\u1ee5c Qu\u00e2n Y Tr\u1ea7n Ng\u01b0\u01a1n Phi\u00eau- T\u1ed5ng Tr\u01b0\u1edfng X\u00e3 H\u1ed9i, B\u00e1c s\u0129 Hu\u1ef3nh \u00c1nh Nguy\u1ec7t-Chuy\u00ean Vi\u00ean S\u1edf B\u1ea3o Tr\u1ee3 M\u1eabu Nhi thu\u1ed9c B\u1ed9 Y T\u1ebf v\u00e0 B\u00e1c s\u0129 Ph\u1ea1m Tu Ch\u00ednh- Gi\u00e1m \u0111\u1ed1c B\u1ea3o Sanh Vi\u1ec7n H\u00f9ng V\u01b0\u01a1ng. Cu\u1ed9c ph\u1ecfng v\u1ea5n n\u00e0y c\u0169ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c Vi\u1ec7t Nam Th\u00f4ng T\u1ea5n X\u00e3 in l\u1ea1i trong B\u1ed9 <i>Ng\u01b0\u1eddi D\u00e2n Mu\u1ed1n Bi\u1ebft<\/i>, T\u1eadp II v\u00e0 ph\u00e1t h\u00e0nh v\u00e0o n\u0103m 1972 d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n ch\u1ec9 huy c\u1ee7a \u0110\u1ea1i T\u00e1 Tr\u1ea7n V\u0103n L\u00e2m, T\u1ed5ng Gi\u00e1m \u0110\u1ed1c. Do \u0111\u00f3, t\u00f4i k\u00e8m s\u1ed1 trang \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 d\u1ec5 theo d\u00f5i. Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 gi\u1ea3i \u0111\u00e1p c\u1ee7a B\u00e1c s\u0129 Hu\u1ef3nh \u00c1nh Nguy\u1ec7t:<\/p>\n<blockquote>\n<p><i><u>Ng\u01b0\u1eddi D\u00e2n Mu\u1ed1n Bi\u1ebft<\/u><\/i><u> (NDMB)<\/u>: Mu\u1ed1n tham gia ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh KHHG\u0110 ph\u1ea3i c\u00f3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n n\u00e0o?<\/p>\n<p><i><u>BS. Hu\u1ef3nh \u00c1nh Nguy\u1ec7t<\/u><\/i>: Nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch b\u1ea3o v\u1ec7 s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9 v\u00e0 \u0111\u1ee9a con c\u0169ng nh\u01b0 h\u1ea1nh ph\u00fac gia \u0111\u00ecnh, ph\u1ee5 n\u1eef tham gia c\u0169ng ph\u1ea3i c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n. Th\u1ee9 nh\u1ea5t l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 ph\u1ea3i c\u00f3 gia \u0111\u00ecnh, ch\u1ee9ng minh b\u1eb1ng t\u1edd h\u00f4n th\u00fa hay gi\u1ea5y s\u1ed1ng chung v\u00e0 s\u1ef1 \u01b0ng thu\u1eadn c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ch\u1ed3ng trong \u0111\u01a1n xin. Th\u1ee9 hai l\u00e0 ph\u1ea3i c\u00f3 \u00edt nh\u1ea5t b\u1ed1n con v\u00e0 tr\u00ean ba m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i, ngo\u00e0i ra n\u1ebfu c\u00f3 \u0111\u00f4ng con, t\u1eeb n\u0103m \u0111\u1ee9a tr\u1edf l\u00ean th\u00ec \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n tu\u1ed5i t\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n. Trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p b\u1ec7nh t\u1eadt m\u00e0 vi\u1ec7c mang thai s\u1eafp t\u1edbi c\u00f3 nguy h\u1ea1i t\u1edbi s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9 v\u00e0 \u0111\u1ee9a con, th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n tu\u1ed5i t\u00e1c hay s\u1ed1 con m\u00e0 ch\u1ec9 do s\u1ef1 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a y s\u0129 l\u00e0 v\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u00f3 bi\u1ec3u th\u1ecb y khoa. [s\u0111d, trang 238]<\/p>\n<p><i><u>NDMB<\/u><\/i>: Theo B\u00e1c s\u0129 th\u00ec con s\u1ed1 l\u00fd t\u01b0\u1edfng l\u00e0 bao nhi\u00eau?<\/p>\n<p><i><u>BS. Hu\u1ef3nh \u00c1nh Nguy\u1ec7t<\/u><\/i>: C\u00e1i \u0111\u00f3 c\u00f2n t\u00f9y ho\u00e0n c\u1ea3nh gia \u0111\u00ecnh. Theo t\u00f4i, th\u00ec ch\u1eebng hai ho\u1eb7c ba. Nh\u01b0ng s\u1ed1 con kh\u00f4ng th\u00e0nh v\u1ea5n \u0111\u1ec1 m\u00e0 c\u00e1i kho\u1ea3ng c\u00e1ch gi\u1eefa hai l\u1ea7n sanh r\u1ea5t c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u1edbi ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9 v\u00e0 con. [S \u0111d, trang 241]<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>B\u00e1c s\u0129 Tr\u1ea7n Ng\u01b0\u01a1n Phi\u00eau l\u00e0m ch\u00fang ta b\u1ea5t ng\u1edd khi \u00f4ng cho bi\u1ebft VNCH v\u1eabn c\u00f2n s\u1eed d\u1ee5ng lu\u1eadt c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u2026Ph\u00e1p t\u1eeb n\u0103m 1933! B\u1ea5t ng\u1edd h\u01a1n n\u1eefa, \u00f4ng c\u0169ng nh\u1eafc t\u1edbi kh\u00eda c\u1ea1nh nh\u00e2n quy\u1ec1n khi \u0111\u1ec1 c\u1eadp t\u1edbi quy\u1ec1n ch\u1ecdn sinh bao nhi\u00eau con c\u00e1i v\u00e0 kho\u1ea3ng c\u00e1ch gi\u1eefa c\u00e1c l\u1ea7n sinh n\u1edf c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef: <\/p>\n<blockquote>\n<p><i><u>NDMB<\/u><\/i>: K\u1ebf Ho\u1ea1ch H\u00f3a Gia \u0110\u00ecnh l\u00e0 g\u00ec?<\/p>\n<p><i><u>T\u1ed5ng Tr\u01b0\u1edfng X\u00e3 H\u1ed9i<\/u><\/i>: K\u1ebf Ho\u1ea1ch H\u00f3a Gia \u0110\u00ecnh l\u00e0 \u00e1p d\u1ee5ng nh\u1eefng bi\u1ec7n ph\u00e1p h\u1eefu hi\u1ec7u \u0111\u1ec3 gi\u00fap cho c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 \u00fd \u0111\u1ecbnh \u0111o\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00fac n\u00e0o n\u00ean sanh con. Nh\u01b0 v\u1eady, c\u00e1c b\u00e0 m\u1eb9 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c kho\u00e0ng c\u00e1ch gi\u1eefa hai l\u1ea7n sinh c\u0169ng nh\u01b0 l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1 con m\u00e0 gia \u0111\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng c\u00e1ch d\u1ec5 d\u00e0ng. Ngo\u00e0i ra ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh KHKG\u0110 c\u00f2n c\u00f3 m\u1ed9t kh\u00eda c\u1ea1nh kh\u00e1c l\u00e0 gi\u00fap nh\u1eefng b\u00e0 m\u1eb9 hi\u1ebfm con c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 mang thai. [S\u0111d, trang 235]<\/p>\n<p><i><u>NDMB<\/u><\/i>: Th\u01b0a \u00f4ng T\u1ed5ng Tr\u01b0\u1edfng, v\u00ec sao m\u00e0 ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh KHHG\u0110 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t tri\u1ec3n?<\/p>\n<p><i><u>T\u1ed5ng Tr\u01b0\u1edfng X\u00e3 H\u1ed9i<\/u><\/i>: V\u1ea5n \u0111\u1ec1 kh\u00f3 kh\u0103n cho ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh KHHG\u0110 hi\u1ec7n nay t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ph\u00e1p l\u00fd. Vi\u1ec7t Nam nay \u0111\u00e3 thu h\u1ed3i \u0111\u1ed9c l\u1eadp t\u1eeb l\u00e2u nh\u01b0ng ch\u00fang ta v\u1eabn \u00e1p d\u1ee5ng nh\u1eefng lu\u1eadt l\u1ec7 do ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p \u0111\u1ec3 l\u1ea1i. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t nh\u1ea5t l\u00e0 b\u00ean Ph\u00e1p, c\u00f3 \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt v\u00e0o n\u0103m 1920 v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ban b\u1ed1 \u1edf Vi\u1ec7t Nam n\u0103m 1933, c\u1ea5m vi\u1ec7c tuy\u00ean truy\u1ec1n ng\u1eeba thai v\u00e0 s\u1ebd b\u1ecb ph\u1ea1t t\u00f9 ch\u1ee9 kh\u00f4ng n\u00f3i g\u00ec t\u1edbi nh\u1eefng d\u1ecbch v\u1ee5 ng\u1eeba thai. Cho \u0111\u1ebfn nay v\u1ea5n \u0111\u1ec1 KHHG\u0110 t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m m\u1ed9t c\u00e1ch gi\u1edbi h\u1ea1n \u1edf trong nh\u1eefng th\u00ed \u0111i\u1ec3m m\u00e0 b\u00e1c s\u0129 Ch\u00ednh v\u1eeba n\u00f3i. [s\u0111d, trang 236]<\/p>\n<p><i><u>NDMB<\/u><\/i>: Th\u01b0a \u00d4ng T\u1ed5ng Tr\u01b0\u1edfng, m\u1ea5y n\u0103m v\u1eeba qua c\u00f3 v\u00e0i d\u00e2n bi\u1ec3u v\u00e0 ngh\u1ecb s\u0129 \u0111\u00e3 xu\u1ea5t ngo\u1ea1i \u0111\u1ec1 nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 KHHG\u0110 t\u1ea1i c\u00e1c n\u01b0\u1edbc b\u1ea1n. Nh\u1eefng ngh\u1ecb s\u0129, d\u00e2n bi\u1ec3u n\u00e0y \u0111\u00e3 l\u00e0m nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u1ec3 c\u00f3 m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh KHHG\u0110 t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam?<\/p>\n<p><i><u>T\u1ed5ng Tr\u01b0\u1edfng X\u00e3 H\u1ed9i<\/u><\/i>: Trong th\u1eddi gian qua, m\u1ed7i l\u1ea7n ch\u00fang t\u00f4i \u0111i quan s\u00e1t hay tham d\u1ef1 nh\u1eefng h\u1ed9i ngh\u1ecb th\u00ec trong ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh c\u1ee7a B\u1ed9 Y T\u1ebf hay b\u00ean B\u1ed9 X\u00e3 H\u1ed9i ch\u00fang t\u00f4i v\u1eabn m\u1eddi c\u00e1c v\u1ecb ngh\u1ecb s\u0129 v\u00e0 d\u00e2n bi\u1ec3u \u0111i quan s\u00e1t nh\u1eefng ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u1edf ngo\u1ea1i qu\u1ed1c. Ri\u00eang trong n\u0103m 1969, t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u1edf \u1ee6y ban Y t\u1ebf H\u1ea1 vi\u1ec7n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t d\u1ef1 lu\u1eadt \u0111\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt do ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p \u0111\u1ec3 l\u1ea1i. Ch\u00ednh b\u00ean Ph\u00e1p ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 s\u1eeda \u0111\u1ed5i lu\u1eadt n\u00e0y t\u1eeb l\u00e2u. Nh\u01b0ng d\u1ef1 lu\u1eadt n\u00e0y ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t t\u1edbi. Sau n\u00e0y khi ch\u00fang t\u00f4i \u0111i d\u1ef1 m\u1ed9t h\u1ed9i ngh\u1ecb \u1edf \u0110\u00f4ng Kinh v\u1edbi Ngh\u1ecb s\u0129 Tr\u1ea7n Trung Dung, Ngh\u1ecb s\u0129 Tr\u1ea7n Trung Dung cho bi\u1ebft l\u00e0 \u0111\u00e3 l\u00e0m th\u00eam m\u1ed9t d\u1ef1 th\u1ea3o lu\u1eadt \u0111\u1ec3 \u0111\u1ef1a ra th\u1ea3o lu\u1eadn nh\u01b0ng t\u1edbi gi\u1edd ph\u00fat n\u00e0y v\u1eabn ch\u01b0a th\u1ea5y th\u1ea3o lu\u1eadn. Ri\u00eang t\u00f4i, t\u00f4i th\u1ea5y ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh KHHG\u0110 gi\u00fap cho h\u1ea1nh ph\u00fac gia \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n b\u00e0 c\u00f3 s\u1ef1 t\u1ef1 do l\u1ef1a ch\u1ecdn th\u1eddi gian sanh con, kho\u1ea3ng c\u00e1ch c\u0169ng nh\u01b0 s\u1ed1 con. T\u00f4i tin r\u1eb1ng gi\u1edbi ph\u1ee5 n\u1eef r\u1ea5t mong \u0111\u1ee3i ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh n\u00e0y. T\u00f4i \u01b0\u1edbc ao trong th\u1eddi gian s\u1eafp t\u1edbi, d\u1ef1 lu\u1eadt s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a ra th\u1ea3o lu\u1eadn v\u00e0 c\u00f3 nhi\u1ec1u hy v\u1ecdng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. T\u00f4i ngh\u0129 r\u1eb1ng m\u00f9a b\u1ea7u c\u1eed s\u1eafp t\u1edbi v\u00e0 s\u1ed1 n\u1eef c\u1eed tri c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u00e1ng k\u1ec3 th\u00ec qu\u00fd v\u1ecb d\u00e2n bi\u1ec3u, ngh\u1ecb s\u0129 ch\u1eafc c\u0169ng ngh\u0129 t\u1edbi v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y. [S\u0111d, trang 237]<\/p>\n<p><i><u>NDMB<\/u><\/i>: Th\u01b0a B\u00e1c s\u0129 T\u1ed5ng Tr\u01b0\u1edfng X\u00e3 H\u1ed9i, KHHG\u0110 t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam trong t\u01b0\u01a1ng lai s\u1ebd nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?<\/p>\n<p><i><u>T\u1ed5ng Tr\u01b0\u1edfng X\u00e3 H\u1ed9i<\/u><\/i>: V\u1ea5n \u0111\u1ec1 KHHG\u0110 l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 quan tr\u1ecdng. \u1ede \u0111\u00e2y t\u00f4i xin n\u00eau ra m\u1ed9t \u00fd ki\u1ebfn \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c to\u00e0n th\u1ec3 th\u1ebf gi\u1edbi ch\u1ea5p nh\u1eadn v\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c T\u1ed5ng Th\u01b0 K\u1ef7 LHQ ph\u1ed5 bi\u1ebfn nh\u00e2n ng\u00e0y Qu\u1ed1c T\u1ebf Nh\u00e2n Quy\u1ec1n 1966. T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng qu\u1ed1c gia \u0111\u00e3 k\u00fd v\u00e0o trong b\u1ea3n tuy\u00ean ng\u00f4n n\u00e0y \u0111\u1ec1u n\u00f3i r\u1eb1ng ch\u00fang t\u00f4i tin t\u01b0\u1edfng ch\u00ednh ph\u1ee7 ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ee5c ti\u00eau kinh t\u1ebf v\u00e0 \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi mong \u01b0\u1edbc c\u1ee7a nh\u00e2n d\u00e2n m\u1ed9t khi v\u1ea5n \u0111\u1ec1 d\u00e2n s\u1ed1 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1eadn nh\u01b0 m\u1ed9t y\u1ebfu t\u1ed1 c\u1ea7n thi\u1ebft cho vi\u1ec7c l\u1eadp k\u1ebf ho\u1ea1ch qu\u1ed1c gia. Ngo\u00e0i ra, ri\u00eang \u1edf Vi\u1ec7t Nam, v\u1ec1 ph\u1ea7n chu\u1ea9n b\u1ecb chuy\u00ean m\u00f4n, B\u1ed9 Y T\u1ebf c\u0169ng nh\u01b0 nhi\u1ec1u n\u01a1i kh\u00e1c \u0111\u00e3 chu\u1ea9n b\u1ecb chu \u0111\u00e1o v\u1ec1 nh\u1eadn vi\u00ean y t\u1ebf chuy\u00ean m\u00f4n hay nh\u1eefng c\u00e1n b\u1ed9 x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 ph\u1ed5 bi\u1ebfn ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh n\u00e0y. Vi\u1ec7t Nam c\u0169ng \u0111\u00e3 th\u00e0nh l\u1eadp nhi\u1ec1u c\u01a1 s\u1edf, d\u1ee5ng c\u1ee5 c\u0169ng nh\u01b0 c\u00f3 d\u1ef1 tr\u00f9 ng\u00e2n kho\u1ea3n.Tr\u1edf ng\u1ea1i ch\u00ednh \u1edf Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 lu\u1eadt l\u1ec7 l\u1ed7i th\u1eddi n\u0103m 1920 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p \u0111\u1ec3 l\u1ea1i. N\u1ebfu \u1edf Vi\u1ec7t Nam sang (sic) b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ph\u00e1p l\u00fd \u0111\u00f3 th\u00ec ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh KHHG\u0110 c\u00f3 th\u1ec3 x\u00fac ti\u1ebfn m\u1ed9t c\u00e1ch m\u1ea1nh m\u1ebd v\u00e0 t\u00f4i th\u1ea5y r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t vi\u1ec7c r\u1ea5t c\u1ea7n \u00edch. T\u00f4i c\u0169ng xin \u0111\u1ecdc ti\u1ebfp l\u1eddi tuy\u00ean ng\u00f4n c\u1ee7a nh\u1eefng nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o qu\u1ed1c gia \u1edf LHQ v\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y. Trong b\u1ea3n tuy\u00ean ng\u00f4n \u0111\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e2u h\u1ebft s\u1ee9c quan tr\u1ecdng l\u00e0 s\u1ef1 t\u1ef1 \u00fd l\u1ef1a ch\u1ecdn th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 \u1ea5n \u0111\u1ecbnh s\u1ed1 con c\u0169ng nh\u01b0 kho\u1ea3ng c\u00e1ch gi\u1eefa c\u00e1c l\u1ea7n sinh s\u1ea3n l\u00e0 m\u1ed9t quy\u1ec1n t\u1ef1 do c\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c LHQ c\u00f4ng nh\u1eadn. [S\u0111d, trang 242]<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Theo b\u00e1c s\u0129 Ph\u1ea1m Tu Ch\u00ednh, ph\u00f2ng K\u1ebf Ho\u1ea1ch H\u00f3a Gia \u0110\u00ecnh t\u1ea1i B\u1ea3o sanh vi\u1ec7n H\u00f9ng V\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft l\u1eadp t\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m 1968 v\u00e0 \u201cl\u00e0 Trung t\u00e2m \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a B\u1ed9 Y T\u1ebf trong s\u1ed1 16 Trung t\u00e2m hi\u1ec7n nay. Ph\u00f2ng c\u00f3 m\u1ed9t n\u1eef b\u00e1c s\u0129 v\u00e0 hai n\u1eef h\u1ed9 sinh ph\u1ee5 tr\u00e1ch\u2026\u201d [S\u0111d, trang 240]. Nh\u01b0 v\u1eady, v\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m cu\u1ed1i c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng H\u00f2a, ch\u00ednh ph\u1ee7 \u0111\u00e3 x\u00fac ti\u1ebfn k\u1ebf ho\u1ea1ch nh\u1eafm gi\u00fap \u0111\u1ee1 ph\u1ee5 n\u1eef v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ed3ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. Theo c\u00e1c ph\u00e1t bi\u1ec3u trong cu\u1ed9c ph\u1ecfng v\u1ea5n th\u00ec k\u1ebf ho\u1ea1ch \u1ea5y v\u1eabn c\u00f2n trong v\u00f2ng ph\u00f4i thai v\u00e0 ch\u01b0a ph\u00e1t tri\u1ec3n r\u1ed9ng l\u1edbn.<\/p>\n<p>Sau khi \u0111\u1ecdc 4 b\u00e0i c\u1ee7a Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n (K\u00fd gi\u1ea3 BA-T\u00ca) tr\u00ean <i>Ti\u1ec1n Tuy\u1ebfn<\/i>, b\u00e0i c\u1ee7a Hi\u1ebfu tr\u00ean <i>B\u00e1ch Khoa<\/i> v\u00e0 cu\u1ed9c ph\u1ecfng v\u1ea5n B\u00e1c s\u0129 Tr\u1ea7n Ng\u01b0\u01a1n Phi\u00eau, B\u00e1c S\u1ef9 Hu\u1ef3nh \u00c1nh Nguy\u1ec7t v\u00e0 B\u00e1c s\u0129 Ph\u1ea1m Tu Ch\u00ednh, t\u00f4i c\u00f3 nh\u1eadn x\u00e9t sau \u0111\u00e2y. Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, t\u00f4i r\u1ea5t th\u00edch th\u00e1i \u0111\u1ed9 c\u1ee7a Hi\u1ebfu d\u00f9 c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd. S\u1ef1 ch\u00e2n th\u00e0nh v\u00e0 tin t\u1ee9c do \u00f4ng cung c\u1ea5p nh\u1eafm g\u00f3p \u00fd l\u1ed9 r\u00f5 trong b\u00e0i vi\u1ebft. Th\u1ebf n\u00ean, \u0111\u1ebfn kho\u1ea3ng 3 n\u0103m sau, B\u1ed9 X\u00e3 H\u1ed9i m\u1edbi c\u00f3 gi\u1ea3i th\u00edch b\u1eb1ng ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111\u1ea1i ch\u00fang gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n hi\u1ec3u r\u00f5 h\u01a1n, k\u1ec3 c\u0169ng h\u01a1i ch\u1eadm. <\/p>\n<p>Nh\u01b0ng qu\u1ea3 \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc khi t\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u0169ng ngh\u0129 nh\u01b0 v\u1eady v\u1ec1 Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n. Nh\u1eefng gi\u1ea3i \u0111\u00e1p c\u1ee7a gi\u1edbi chuy\u00ean m\u00f4n n\u00eau tr\u00ean \u0111\u00e3 cho th\u1ea5y s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ee7a Ph\u1ee5 N\u1eef, c\u00f9ng m\u1ed9t k\u1ebf ho\u1ea1ch nh\u1eafm s\u1eeda so\u1ea1n t\u00e0i ch\u00ednh \u0111\u1ec3 c\u00f3 m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh h\u1ea1nh ph\u00fac qua s\u1ed1 con c\u00e1i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc h\u1ea7u c\u1ea3i ti\u1ebfn x\u00e3 h\u1ed9i, kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u00e0nh ri\u00eang hay ch\u1ec9 l\u00e0m l\u1ee3i cho gi\u1edbi Ph\u1ee5 N\u1eef. T\u1ed5ng Tr\u01b0\u1edfng X\u00e3 H\u1ed9i Tr\u1ea7n Ng\u01b0\u01a1n Phi\u00eau c\u0169ng l\u00e0 \u0111\u00e0n \u00f4ng, nh\u01b0ng s\u1ef1 quan t\u00e2m t\u1edbi Ph\u1ee5 N\u1eef trong ch\u00ednh s\u00e1ch c\u0169ng nh\u01b0 ph\u00e1t bi\u1ec3u v\u00f4 h\u00ecnh trung \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y kh\u00f4ng c\u1ee7a \u0111\u00e0n b\u00e0. N\u00f3i m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00e1c, h\u1ecd cung c\u1ea5p nh\u1eefng chi ti\u1ebft chuy\u00ean m\u00f4n gi\u00fap \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu m\u1ed9t c\u00e1ch c\u00f4ng b\u1eb1ng v\u1edbi ph\u00e1t bi\u1ec3u c\u1ee7a Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n. Theo t\u00f4i, \u00f4ng c\u00f3 th\u00e0nh ki\u1ebfn v\u1edbi gi\u1edbi ph\u1ee5 n\u1eef th\u00e0nh th\u1ecb ch\u1ec9 v\u00ec gi\u1edbi n\u00e0y c\u00f3 h\u1ecdc n\u00ean d\u1ec5 ti\u1ebfp nh\u1eadn ki\u1ebfn th\u1ee9c m\u1edbi hay ti\u1ebfn b\u1ed9 t\u1eeb Ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y. H\u1ecd s\u1ebd, kh\u00f4ng ch\u1ec9 b\u1ed5 sung ki\u1ebfn th\u1ee9c m\u1edbi v\u00e0o gia t\u00e0i Vi\u1ec7t Nam, m\u00e0 c\u00f2n c\u1eadp nh\u1eadt h\u00f3a nh\u1eefng ti\u1ebfn b\u1ed9 \u0111\u00f3 b\u1eb1ng lu\u1eadt ph\u00e1p h\u1ea7u b\u1ea3o v\u1ec7 gia t\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eeba h\u01b0\u1edfng. T\u1ef1u chung, \u00f4ng mu\u1ed1n c\u1ea3n tr\u1edf ti\u1ebfn b\u1ed9 c\u1ee7a n\u1eef gi\u1edbi b\u1eb1ng th\u1ee9 quan \u0111i\u1ec3m qu\u00e1 l\u1ea1c h\u1eadu. Th\u1eadt ra, n\u1ebfu ch\u1ec9 l\u1ea1c h\u1eadu c\u0169ng c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng c\u1ea3m. Ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ee9ng an to\u00e0n t\u1ea1i th\u1eddi \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1edbi qu\u00e1 nhi\u1ec1u ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n v\u00e0 ki\u1ebfn th\u1ee9c m\u1edbi h\u01a1n r\u1ed3i ung dung ch\u1ec9 tr\u00edch nh\u00e2n s\u1ef1 thu\u1ed9c qu\u00e1 kh\u1ee9 m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u1eafc nghi\u1ec7t. Tuy th\u1ebf, \u0111i\u1ec1u l\u00e0m t\u00f4i h\u1ebft s\u1ee9c ti\u1ebfc l\u00e0 n\u1ed7i l\u00e3nh \u0111\u1ea1m c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng khi c\u1ef1c l\u1ef1c b\u1ea3o v\u1ec7 quy\u1ec1n l\u1ee3i ri\u00eang m\u00ecnh v\u1edbi th\u1ee9 l\u00fd lu\u1eadn chuy\u00ean ch\u1edf b\u1eb1ng ng\u00f4n ng\u1eef kh\u00f4ng \u0111\u1eb9p d\u00e0nh cho Ph\u1ee5 N\u1eef. <\/p>\n<p>\u1ede m\u1ea5y ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n n\u00eau tr\u00ean, M\u1eb7c \u0110\u1ed7 r\u1ea5t kh\u00e1c. Ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0111\u1ecdc l\u1ea1i c\u00e2u n\u00e0y c\u0169ng \u0111\u1ee7 th\u1ea5y \u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111i tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t c\u00e1ch thi\u1ebft th\u1ef1c:<\/p>\n<p>-Mu\u1ed1n gi\u1ea3i ph\u00f3ng tinh th\u1ea7n ph\u1ee5 n\u1eef, ta th\u1ea5y ngay r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u1ea7u ti\u00ean ph\u1ea3i l\u00e0m \u0111\u1eb7t l\u1ea1i \u0111\u1ecba v\u1ecb c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef trong m\u1ed9t quy ch\u1ebf c\u1ea5p ti\u1ebfn v\u00e0 c\u00f4ng b\u1eb1ng h\u01a1n. \u0110\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u00e1p l\u00fd kh\u1ea3 quan, ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng kinh t\u1ebf c\u1ee7a ch\u1ecb em n\u00f4ng d\u00e2n s\u1ebd c\u00f3 m\u1ed9t \u00fd ngh\u0129a ph\u1ea5n kh\u1edfi v\u00e0 khi \u0111\u00f3, c\u00e2u chuy\u1ec7n t\u1ef1 l\u1eadp m\u1edbi c\u00f3 l\u00fd do th\u1ef1c hi\u1ec7n.<\/p>\n<p>T\u00f4i c\u00f2n c\u00f3 c\u1ea3m t\u01b0\u1edfng m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e0 v\u0103n thu\u1ed9c th\u1ebf h\u1ec7 tr\u01b0\u1edbc nh\u01b0 M\u1eb7c \u0110\u1ed7 hay Nh\u1ea5t Linh, Kh\u00e1i H\u01b0ng lu\u00f4n c\u00f3 m\u1ed1i th\u01b0\u01a1ng c\u1ea3m v\u1edbi ph\u1ee5 n\u1eef v\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng ki\u1ebfn t\u1eadn m\u1eaft. H\u1ecd bi\u1ec3u l\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed1i th\u01b0\u01a1ng c\u1ea3m \u1ea5y ph\u1ea7n n\u00e0o qua s\u00e1ng t\u00e1c hay ph\u00e1t bi\u1ec3u; m\u1ed9t th\u1ee9 c\u00e1ch m\u1ea1ng ch\u1ed1ng l\u1ea1i l\u1ec1 th\u00f3i \u0111\u00e0n \u00e1p ph\u1ee5 n\u1eef v\u00e0o th\u1eddi h\u1ecd s\u1ed1ng. Ngo\u00e0i v\u1ea5n \u0111\u1ec1 (k\u1ef3 th\u1ecb) Ph\u1ee5 N\u1eef, M\u1eb7c \u0110\u1ed7 c\u00f2n quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn nh\u1eefng b\u1ea5t c\u00f4ng kh\u00e1c. Ph\u1ea7n tr\u00edch d\u1eabn sau \u0111\u00e2y cho th\u1ea5y \u00f4ng v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c theo \u0111u\u1ed5i s\u00e1ng t\u00e1c hay d\u1ecbch thu\u1eadt, v\u1eabn \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh v\u1edbi th\u1eddi gian v\u00e0 n\u01a1i ch\u1ed1n sinh s\u1ed1ng. T\u00f4i ch\u1ecdn m\u1ed9t \u0111\u1ec1 t\u00e0i m\u00e0 \u00f4ng ch\u1ec9 ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i di\u1ec7n sau khi \u0111\u1ecbnh c\u01b0 t\u1ea1i Hoa K\u1ef3: V\u1ea5n \u0111\u1ec1 k\u1ef3 th\u1ecb M\u00e0u Da.<\/p>\n<p><b>8. 4 T\u00ecnh y\u00eau kh\u00f4ng bi\u00ean gi\u1edbi- <i>\u0110\u00fang r\u1ed3i, nh\u01b0ng n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng?&#8230;<\/i><\/b><\/p>\n<p>Th\u00e1ng 8, n\u0103m 2003, M\u1eb7c \u0110\u1ed7 g\u1eedi cho <i>Kh\u1edfi H\u00e0nh<\/i> m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n d\u1ecbch t\u1eeb truy\u1ec7n trinh th\u00e1m <i>Fat Ollie&#8217;s Book<\/i> \/T\u00e1c ph\u1ea9m s\u1eafp xu\u1ea5t b\u1ea3n c\u1ee7a th\u00e1m t\u1eed M\u1eadp Ollie. <i>Fat Ollie&#8217;s Book<\/i> thu\u1ed9c lo\u1ea1t <i>87th Precint<\/i>\/B\u00f3t C\u1ea3nh s\u00e1t \u0110\u01b0\u1eddng s\u1ed1 87 c\u1ee7a Ed McBain, t\u00e1c gi\u1ea3 chuy\u00ean v\u1ec1 truy\u1ec7n trinh th\u00e1m d\u1ef1a tr\u00ean ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u1ea3nh s\u00e1t. Truy\u1ec7n n\u00e0y g\u1ed3m c\u00f3 c\u1ea3 di\u1ec5n ti\u1ebfn m\u1ed1i t\u00ecnh gi\u1eefa b\u00e1c s\u0129 gi\u1ea3i ph\u1eabu\/da \u0111en\/Ph\u00f3 Gi\u00e1m \u0110\u1ed1c\/tr\u1ef1c thu\u1ed9c Ty C\u1ea3nh S\u00e1t\/ Sharyn Everard Cooke v\u00e0 c\u1ea3nh s\u00e1t th\u00e1m t\u1eed (\u201cdetective\u201d)\/ da tr\u1eafng\/ C\u1ea5p 3\/ Bertram Alexander Kling trong b\u1ed1i c\u1ea3nh nh\u1eefng v\u1ee5 \u00e1n thu\u1ed9c ph\u1ea7n \u0111i\u1ec1u tra c\u1ee7a B\u00f3t C\u1ea3nh s\u00e1t \u0110\u01b0\u1eddng s\u1ed1 87. B\u00e0 th\u00e2n m\u1eabu b\u00e1c s\u0129 Cooke l\u00e0m ngh\u1ec1 lau ch\u00f9i cho b\u1ea5t k\u1ef3 ai m\u01b0\u1edbn, da \u0111en hay da tr\u1eafng, h\u1ea7u nu\u00f4i v\u00e0 gi\u00fap con g\u00e1i h\u1ecdc t\u1edbi \u0111\u1ea1i h\u1ecdc r\u1ed3i Y khoa. M\u1eb7c \u0110\u1ed7 gi\u1ea3i th\u00edch l\u00fd do \u0111\u00e3 ch\u1ecdn d\u1ecbch &#8220;m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng 6&#8221; nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p>-\u0110o\u1ea1n v\u0103n d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng 6 trong truy\u1ec7n trinh th\u00e1m <i>Fat Ollie&#8217;s Book<\/i>, t\u00e1c gi\u1ea3 Ed McBain. \u00dd ngh\u0129a c\u1ee7a \u0111o\u1ea1n v\u0103n c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e1ch ra ngo\u00e0i n\u1ed9i dung truy\u1ec7n v\u00e0 \u0111\u1ee9ng v\u1eefng th\u00e0nh m\u1ed9t truy\u1ec7n ng\u1eafn t\u1ef1 n\u00f3 g\u1ee3i \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u suy ng\u1eabm n\u01a1i \u0111\u1ed9c gi\u1ea3. [M\u1eb7c \u0110\u1ed7 d\u1ecbch Ed McBain, &#8220;Y\u00eau th\u01b0\u01a1ng nhau&#8221;, <i>Kh\u1edfi H\u00e0nh<\/i>-Ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 D\u1ecbch thu\u1eadt S\u1ed1 84, trang 10, th\u00e1ng 10.2003]<\/p>\n<p><b> <\/b>T\u00f4i r\u1ea5t ti\u1ebfc kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00edch d\u1eabn h\u1ebft \u0111o\u1ea1n d\u1ecbch thu\u1eadt c\u1ee7a M\u1eb7c \u0110\u1ed7 tr\u00ean <i>Kh\u1edfi H\u00e0nh<\/i>, nh\u01b0ng ph\u1ea7n ng\u1eafn ng\u1ee7i sau \u0111\u00e2y v\u1eabn cho th\u1ea5y \u00f4ng \u0111\u00e3 ch\u1ecdn m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n bi\u1ec3u t\u1ecf, th\u1ee9 nh\u1ea5t, s\u1ef1 k\u1ef3 th\u1ecb m\u00e0u da t\u1ea1i Hoa K\u1ef3 v\u00e0 th\u1ee9 hai, t\u00ecnh y\u00eau v\u01b0\u1ee3t l\u00ean m\u00e0u da, giai c\u1ea5p, t\u1eadp t\u1ee5c l\u1ec1 th\u00f3i trong x\u00e3 h\u1ed9i:<\/p>\n<blockquote>\n<p>&#8211; [&#8230;]Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, so v\u1edbi ch\u00e0ng, Sharyn cao xa h\u1eb3n, \u0111\u00edch th\u1ecb nh\u01b0 th\u1ebf v\u00e0 b\u1ecf qua chuy\u1ec7n ch\u00ednh tr\u1ecb \u0111\u00fang. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u Sharyn \u0111\u1ec3 b\u1ee5ng khi g\u1ea7n g\u0169i th\u00e2n m\u1eadt v\u1edbi ch\u00e0ng. Sharyn c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i: &#8220;Em cao xa h\u01a1n \u0111\u00f3&#8217;, v\u00e0 ch\u00e0ng r\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 m\u01b0\u1ee3n c\u00e1i gi\u1ecdng ng\u1ecdt nh\u1ea1t gi\u1ed1ng Sammy Davis, Jr. \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i &#8216;N\u00e0ng \u1edbt ng\u1ecdt \u01a1i, th\u1eed nh\u1eafc l\u1ea1i n\u1eefa \u0111i&#8217;, v\u00e0 n\u00e0ng r\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3 c\u01b0\u1eddi th\u1ea5y ch\u00e0ng mu\u1ed1n g\u1ee3i chuy\u1ec7n k\u1ef3 th\u1ecb nh\u01b0ng kh\u00f4ng l\u1ea5y l\u00e0m gi\u1eadn, ki\u1ec3u ph\u1ee5 n\u1eef \u0111en \u1edf M\u1ef9, nh\u1ea5t l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ee5 n\u1eef \u0111en mu\u1ed1n tr\u1edf th\u00e0nh b\u00e1c s\u0129, \u0111\u00f4i khi c\u0169ng mu\u1ed1n n\u1ed5i tam b\u00e0nh. Th\u00eam n\u1eefa, Sharyn th\u1eadt s\u1ef1 cao xa h\u01a1n h\u1eb3n ch\u00e0ng b\u1edfi l\u1ebd Sharyn l\u00e0 Ph\u1ee5 t\u00e1 Tr\u01b0\u1edfng l\u01b0\u01a1ng m\u1ed7i n\u0103m s\u00e1u m\u01b0\u01a1i t\u00e1m ng\u00e0n, c\u00f2n ch\u00e0ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t Th\u00e1m t\u1eed C\u1ea5p Ba l\u01b0\u01a1ng th\u1ea5p xa t\u00edt nhi\u1ec1u b\u1ef1c, m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u n\u00e0ng th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i nh\u1eafc m\u1ed7i khi ch\u00e0ng c\u1ee9 \u0111\u00f2i gi\u1eb1ng l\u1ea5y m\u1ea3nh gi\u1ea5y t\u00ednh ti\u1ec1n \u1edf ti\u1ec7m \u0103n (&#8230;) <\/p>\n<p>C\u00f3 l\u1ea7n Kling h\u1ecfi: &#8216;Nghe n\u00f3i v\u1edbi \u0111\u00e0n \u00f4ng \u0111en l\u1ea1 l\u1eafm th\u00ec ph\u1ea3i?&#8217; N\u00e0ng h\u1ecfi l\u1ea1i: &#8216;Sao? T\u1ef1 c\u1ea3m th\u1ea5y k\u00e9m ch\u0103ng?&#8217;<\/p>\n<p>-T\u00f2 m\u00f2 th\u00f4i. <\/p>\n<p>-C\u00f3 nghe chuy\u1ec7n c\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 ch\u01b0a?<\/p>\n<p>-Chuy\u1ec7n g\u00ec?<\/p>\n<p>-M\u1ed9t ch\u00e0ng b\u1ecb m\u1ea5t cu trong m\u1ed9t tai n\u1ea1n xe h\u01a1i, ch\u00e0ng t\u00ecm \u0111\u1ebfn m\u1ed9t b\u00e1c s\u0129 m\u1ed5 \u0111\u01b0\u1ee3c khoe c\u00f3 th\u1ec3 r\u00e1p m\u1ed9t cu m\u1edbi.<\/p>\n<p>-Th\u1ebf ha?<\/p>\n<p>-Anh ch\u00e0ng h\u1ecfi: <i>&#8216;Hay qu\u00e1 nh\u01b0ng li\u1ec7u t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc n\u00f3 th\u1ebf n\u00e0o kh\u00f4ng<\/i>?&#8217; B\u00e1c s\u0129 \u0111\u00e1p: <i>&#8216;S\u1ebd cho xem v\u1ea3i con l\u00e0m<\/i> <i>ki\u1ec3u<\/i>&#8216; r\u1ed3i v\u00f4 ph\u00f2ng trong \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t cu d\u00e0i s\u00e1u in cho anh ch\u00e0ng xem. H\u1eafn \u0111\u00e1p: <i>&#8216;\u00c0, n\u1ebfu c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c con kh\u00e1c, t\u00f4i \u01b0\u1edbc ao<\/i>&#8230;&#8217; B\u00e1c s\u0129 \u0111\u01b0a cao hai c\u00e1nh tay, n\u00f3i: &#8216;<i>\u0110\u01b0\u1ee3c<\/i>&#8216;. R\u1ed3i tr\u1edf v\u00f4 trong \u0111em ra con kh\u00e1c d\u00e0i t\u00e1m in. Anh ch\u00e0ng n\u00f3i: <i>&#8216;Th\u00fa th\u1eadt t\u00f4i ao \u01b0\u1edbc th\u1ee9 c\u00f3 uy t\u00edn h\u01a1n<\/i>.&#8217; B\u00e1c s\u0129 l\u1ea1i v\u00f4 trong \u0111em ra m\u1ed9t con d\u00e0i m\u01b0\u1eddi hai in. Anh ch\u00e0ng la: \u2018\u0110\u00fang r\u1ed3i, nh\u01b0ng n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng?\u2019<\/p>\n<p>King ph\u00e1 l\u00ean c\u01b0\u1eddi. Sharyn h\u1ecfi: <i>&#8216;Ch\u00e0ng \u1edbt ng\u1ecdt \u01a1i, th\u1ebf \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7 tr\u1ea3 l\u1eddi ch\u00e0ng ch\u01b0a<\/i>?&#8217; T\u00ecnh th\u00e2n v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 chuy\u1ec7n \u0111en tr\u1eafng. T\u00ecnh th\u00e2n c\u0103n c\u1ee9 tr\u00ean nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh s\u1ed1ng chung v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u00f2i h\u1ecfi lu\u00f4n lu\u00f4n \u0111\u1ee1 \u0111\u1ea7n s\u0103n s\u00f3c. T\u00ecnh th\u00e2n \u0111\u00f2i h\u1ecfi ho\u00e0n to\u00e0n ch\u00e2n th\u1eadt v\u00e0 tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i tin nhau. T\u00ecnh th\u00e2n c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 kh\u00f4ng bao gi\u1edd s\u1ee3 l\u1ed9 con ng\u01b0\u1eddi m\u00ecnh v\u1edbi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u1ea5y r\u00f5 c\u01a1 th\u1ec3 v\u1edbi m\u1ecdi v\u1ebft t\u00edch, kh\u00f4ng ng\u1ea1i b\u1ecb c\u01b0\u1eddi hay ch\u00ea&#8230; [S\u0111d, trang 13-14] <\/p>\n<\/blockquote>\n<p>* Ch\u00fa th\u00edch c\u1ee7a Nguy\u1ec5n T\u00e0 C\u00fac: <i>in<\/i> m\u00e0 M\u1eb7c \u0110\u1ed7 d\u00f9ng trong b\u00e0i l\u00e0 \u0111\u01a1n v\u1ecb \u0111o l\u01b0\u1eddng <i>inch<\/i> v\u1edbi bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng <i>&#8220;in&#8221;<\/i> c\u1ee7a Anh v\u00e0 Hoa K\u1ef3. M\u1ed9t <i>inch<\/i> b\u1eb1ng 2.54 <i>cm<\/i>. Nh\u01b0 v\u1eady 12 in b\u1eb1ng 30cm.48- (1)]<\/p>\n<p>Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, th\u01b0 t\u1eeb c\u1ee7a \u00f4ng b\u00e0n v\u1ec1 s\u1ef1 ti\u1ebfn b\u1ed9 (hay kh\u00f4ng) c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef, nh\u1eefng ghi ch\u00fa v\u1ec1 ho\u00e0n c\u1ea3nh s\u00e1ng t\u00e1c v\u00e0 th\u1eddi gian s\u00e1ng t\u00e1c s\u1ebd gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi nghi\u00ean c\u1ee9u hi\u1ec3u r\u00f5 h\u01a1n v\u1ec1 th\u1eddi \u0111\u1ea1i l\u00fac \u0111\u00f3. Truy\u1ec7n d\u1ecbch n\u00e0y ti\u00eau bi\u1ec3u cho ph\u1ea7n kh\u00f4ng bao gi\u1edd ng\u1eebng vi\u1ebft v\u00e0 thu\u1ed9c v\u1ec1 ph\u1ea7n ch\u01b0a hay kh\u00f4ng bao gi\u1edd xu\u1ea5t b\u1ea3n c\u1ee7a \u00f4ng. <\/p>\n<p><strong>8.5&nbsp; \u201cN\u1ebfu \u0111\u00fang t\u1ea7m nhi\u1ec7m v\u1ee5\/ Ch\u1eb3ng ai nh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi n\u1eef ng\u01b0\u1eddi nam \/K\u1ebft qu\u1ea3 ph\u00e1 th\u00e0nh ki\u1ebfn\u201d<\/strong>&nbsp;<em>(<\/em>M\u1eb7c \u0110\u1ed7, \u201chaiku s\u1ed1 437\u201d)<\/p>\n<p>T\u00f4i mu\u1ed1n d\u00f9ng 4 c\u00e2u haiku &#8212; ki\u1ec3u M\u1eb7c \u0110\u1ed7 \u0111\u1ec3 ch\u1ea5m d\u1ee9t b\u00e0i n\u00e0y:&nbsp; <\/p>\n<blockquote>\n<p><i>N\u1ebfu \u0111\u00fang t\u1ea7m nhi\u1ec7m v\u1ee5<br \/><i>Ch\u1eb3ng ai nh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi n\u1eef ng\u01b0\u1eddi nam<br \/><i>K\u1ebft qu\u1ea3 ph\u00e1 th\u00e0nh ki\u1ebfn<\/i><\/i><\/i><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>T\u00f4i \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y v\u1ec1 ph\u1ea7n nghi\u00ean c\u1ee9u ho\u1eb7c d\u1ecbch thu\u1eadt li\u00ean quan \u0111\u1ebfn v\u1ea5n \u0111\u1ec1 Ph\u1ee5 N\u1eef v\u00e0 M\u00e0u Da c\u1ee7a M\u1eb7c \u0110\u1ed7. T\u00f4i c\u0169ng \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p M\u1eb7c \u0110\u1ed7 v\u1edbi tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n nh\u1eafm cho th\u1ea5y, nhi\u1ec1u v\u1ea5n \u0111\u1ec1, nh\u01b0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 k\u1ef3 th\u1ecb, s\u1ebd kh\u00f3 bi\u1ebfn m\u1ea5t d\u00f9 ch\u00fang ta \u0111\u00e3 v\u00e0 s\u1ebd c\u1ed1 g\u1eafng c\u1ea3i thi\u1ec7n. Nh\u01b0ng c\u1ed1 g\u1eafng v\u1eabn l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ee7a ch\u00fang ta, nh\u01b0 bao ng\u01b0\u1eddi, nam v\u00e0 n\u1eef, \u0111\u00e3 h\u1ee3p t\u00e1c \u0111\u1ec3 c\u1ed1 g\u1eafng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. Trong tinh th\u1ea7n h\u1ee3p t\u00e1c \u1ea5y, t\u00f4i s\u1ebd d\u1eebng lo\u1ea1t <i>T\u1eeb M\u1ed9t G\u00f3c California<\/i> m\u1ed9t k\u1ef3 h\u1ea7u c\u00f3 b\u00e0i ng\u1eafn t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m nh\u00e0 th\u01a1 Vi\u00ean Linh. \u00d4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng v\u00e0 th\u1ef1c hi\u1ec7n t\u1ea1p ch\u00ed <i>Kh\u1edfi H\u00e0nh<\/i> h\u01a1n 20 n\u0103m t\u1ea1i Hoa K\u1ef3. \u00d4ng c\u0169ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng t\u00f4i tr\u1ea3i qua th\u1eddi k\u1ef3 kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng c\u1ee7a Trung T\u00e2m V\u0103n B\u00fat Vi\u1ec7t Nam H\u1ea3i Ngo\u1ea1i trong kho\u1ea3ng 1995-1998. Cu\u1ed9c \u0111\u1eddi Th\u01a1 -V\u0103n-L\u00e0m B\u00e1o V\u0103n H\u1ecdc c\u1ee7a Vi\u00ean Linh r\u1ea5t r\u1ed9ng v\u00e0 c\u1ea7n nhi\u1ec1u nghi\u00ean c\u1ee9u m\u1edbi mong tr\u00ecnh b\u00e0y h\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. <\/p>\n<p><i>Kh\u1edfi H\u00e0nh<\/i> c\u0169ng cho th\u1ea5y, n\u1ebfu th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u00fang <i>t\u1ea7m nhi\u1ec7m v\u1ee5, <\/i>m\u1ed9t ph\u1ee5 n\u1eef c\u00f3 th\u1ec3<i> ph\u00e1 th\u00e0nh ki\u1ebfn<\/i> n\u1ebfu \u0111\u1ea1t <i>nhi\u1ec1u k\u1ebft qu\u1ea3 <\/i>n\u00ean ch\u1ee9ng minh<i> <\/i>\u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5 n\u1eef c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn c\u00e1c tr\u1ecdng tr\u00e1ch, d\u00f9 \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean, v\u1eabn mu\u00f4n \u0111\u1eddi c\u00f3 k\u1ebb mu\u1ed1n \u2026k\u1ef3 th\u1ecb! Th\u1ebf n\u00ean, v\u1edbi t\u00f4i, m\u1ed7i l\u1ea7n vi\u1ebft v\u1ec1 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n vong ni\u00ean nh\u01b0 M\u1eb7c \u0110\u1ed7, Duy Thanh, V\u0103n Quang, T\u00f4 Th\u00f9y Y\u00ean, Vi\u00ean Linh\u2026 ho\u1eb7c nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng d\u00e1m g\u1ecdi l\u00e0 b\u1ea1n nh\u01b0ng \u0111\u00e3 gi\u00fap t\u00f4i h\u1ecdc h\u1ecfi nh\u01b0 nh\u00e0 th\u01a1 Nguy\u1ec5n S\u1ef9 T\u1ebf, nh\u00e0 th\u01a1 Tr\u1ea7n H\u1ed3ng Ch\u00e2u, h\u1ecdc gi\u1ea3 Tr\u1ea7n Ng\u1ecdc Ninh\u2026 l\u00e0 th\u00eam m\u1ed9t l\u1ea7n s\u1ed1ng l\u1ea1i s\u1ef1 tin c\u1eady- kh\u00f4ng k\u1ef3 th\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c trao t\u1eb7ng. <\/p>\n<p>T\u00f4i vi\u1ebft xong b\u00e0i n\u00e0y v\u00e0o \u0111\u00fang ng\u00e0y 30 Th\u00e1ng 4 N\u0103m 2024, t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m 49 n\u0103m Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng H\u00f2a th\u1ea5t th\u1ee7. Nh\u01b0ng c\u0169ng qua b\u00e0i n\u00e0y, t\u00f4i \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ed1c gia kh\u00f4ng c\u00f2n t\u00ean \u1ea5y \u0111\u00e3 s\u1ea3n xu\u1ea5t v\u00e0 ti\u1ebfp t\u1ee5c s\u1ea3n xu\u1ea5t nh\u1eefng \u0111\u00e0n \u00f4ng v\u00e0 \u0111\u00e0n b\u00e0 ti\u1ebfp t\u1ee5c ph\u1ee5ng s\u1ef1, kh\u00f4ng ch\u1ec9 cho v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, m\u00e0 cho nh\u00e2n qu\u1ea7n x\u00e3 h\u1ed9i, d\u00f9 \u0111\u00e3 m\u1ea5t <i>\u0111\u1ea5t \u0111\u1ee9ng<\/i> quen thu\u1ed9c \u1edf qu\u00ea nh\u00e0 ng\u00e0y n\u00e0o. <\/p>\n<p><\/p>\n<p><strong>Nguy\u1ec5n T\u00e0 C\u00fac<br \/><\/strong><em>30 th\u00e1ng t\u01b0, 2024<\/em><\/p>\n<p align=\"center\">***<\/p>\n<p><b>Ch\u00fa Th\u00edch<\/b>:<\/p>\n<p>1-M\u1eb7c \u0110\u1ed7 d\u1ecbch Ch\u01b0\u01a1ng 6, <i>Fat Ollie\u2019s Book<\/i>, m\u1ed9t c\u00e1ch tuy\u1ec7t v\u1eddi v\u00ec \u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t gi\u1ecdng v\u0103n ri\u00eang. Tuy v\u1eady, t\u00f4i mu\u1ed1n th\u1eed thay l\u1ea1i v\u00e0i ch\u1eef \u00e1m ch\u1ec9 s\u1ef1 k\u1ef3 th\u1ecb ng\u01b0\u1eddi da \u0111en. Th\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 <i>watermelon accent<\/i>\/gi\u1ecdng \u201cd\u01b0a h\u1ea5u\u201d [c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi da \u0111en- <u><a href=\"https:\/\/thesocietypages.org\/socimages\/2012\/12\/26\/slavery-and-the-watermelon\/\">https:\/\/thesocietypages.org\/socimages\/2012\/12\/26\/slavery-and-the-watermelon\/<\/a><\/u><\/p>\n<p>v\u00e0 <i>spade\/<\/i>l\u00e1 b\u00e0i \u00c1t B\u00edch<i> <a href=\"https:\/\/www.npr.org\/sections\/codeswitch\/2013\/09\/19\/224183763\/is-it-racist-to-call-a-spade-a-spade\">https:\/\/www.npr.org\/sections\/codeswitch\/2013\/09\/19\/224183763\/is-it-racist-to-call-a-spade-a-spade<\/a> .<\/i><\/p>\n<p>T\u00f4i xin c\u1ea3m \u01a1n d\u1ecbch gi\u1ea3 \u0110inh T\u1eeb B\u00edch Th\u00fay \u0111\u00e3 l\u01b0u \u00fd v\u1ec1 ch\u1eef <i>spade<\/i>. Theo m\u1ea1ch v\u0103n v\u00e0 trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0y, ch\u1eef <i>spade<\/i> qu\u1ea3 c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 <i>l\u00e1 b\u00e0i \u00c1t B\u00edch <\/i>v\u00e0<i> no pun intended<\/i> c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ecbch l\u00e0<i> kh\u00f4ng ch\u01a1i ch\u1eef<\/i> nh\u01b0 \u0110inh T\u1eeb B\u00edch Th\u00fay \u0111\u00e3 cho ph\u00e9p t\u00f4i s\u1eed d\u1ee5ng.<\/p>\n<p>Ngo\u00e0i ra, c\u0169ng c\u00f3 v\u00e0i ch\u1eef c\u00f3 gi\u1ecdng \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng Mi\u1ec1n Nam trong c\u00e1c \u0111o\u1ea1n \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i c\u1ee7a Sharyn v\u00e0 Bert nh\u01b0:<\/p>\n<blockquote>\n<p>-\u201cYou can say that again, honey chile\u2026\u201d (trang 94, s\u0111d)<br \/>-\u201cDo that answer yo question, honey chile?\u201d (trang 98, s\u0111d)<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>\u201cHoney chile\u201d c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201c<i>honey child<\/i>\/con y\u00eau qu\u00fd\u201d, hay th\u00f4ng d\u1ee5ng h\u01a1n \u201cng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u01a1ng, ng\u01b0\u1eddi y\u00eau\u201d. <\/p>\n<p>T\u00f4i xin m\u1ea1n ph\u00e9p d\u1ecbch l\u1ea1i v\u00e0i ch\u1ed7 \u1ea5y:<\/p>\n<blockquote>\n<p>-[\u2026] \u0110\u1ec3 kh\u1edfi \u0111\u1ea7u, \u0111\u1ecba v\u1ecb c\u1ee7a n\u00e0ng (trong x\u00e3 h\u1ed9i) v\u01b0\u1ee3t xa ch\u00e0ng h\u00e0ng ch\u1ee5c con \u00c1t B\u00edch, kh\u1ecfi c\u1ea7n ch\u01a1i ch\u1eef, c\u00f3c c\u1ea7n \u0111\u1ebfn th\u1ee9 quy t\u1eafc ch\u00ednh tr\u1ecb ph\u1ea3i \u0111\u1ea1o. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00e0ng mu\u1ed1n n\u00f3i v\u1ec1 m\u1ed1i t\u00ecnh \u00e1i s\u00e2u k\u00edn gi\u1eefa hai ng\u01b0\u1eddi. N\u00e0ng c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ecnh c\u1edd n\u00f3i &#8220;Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, c\u1ea5p b\u1eadc c\u1ee7a em cao h\u01a1n anh nhi\u1ec1u&#8221;, \u0111\u1ec3 ch\u00e0ng c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1ea1i d\u00e0i c\u00e1i gi\u1ecdng \u201cd\u01b0a h\u1ea5u\u201d c\u1ee7a Sammy Davis, Jr. : &#8220;Em c\u1ee9 c\u00f3 th\u1ec3 l\u1eadp \u0111i l\u1eadp l\u1ea1i v\u1ee5 c\u1ea5p b\u1eadc cao h\u01a1n, c\u00f4 em m\u1eadt ng\u1ecdt c\u1ee7a anh \u01a1i!\u201d, v\u00e0 n\u00e0ng c\u00f3 th\u1ec3 c\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc s\u1ef1 \u00e1m ch\u1ec9 c\u1ee7a ch\u00e0ng v\u1ec1 chuy\u1ec7n k\u1ef3 th\u1ecb ch\u1ee7ng t\u1ed9c, nh\u01b0ng kh\u00f4ng khi\u1ebfn n\u00e0ng n\u1ed5i xung, c\u00e1i ki\u1ec3u n\u1ed5i xung c\u1ee7a m\u1ed9t ph\u1ee5 n\u1eef da \u0111en \u1edf \u0111\u1ea5t M\u1ef9 &#8211; nh\u1ea5t l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ee5 n\u1eef da \u0111en \u0111\u00e3 mu\u1ed1n tr\u1edf th\u00e0nh b\u00e1c s\u0129 \u2013\u0111\u00f4i khi d\u1ec5 n\u1ed5i tam b\u00e0nh nh\u01b0 v\u1eady \u1edf \u0111\u1ea5t M\u1ef9. V\u00e0 ngo\u00e0i ra, c\u1ea5p b\u1eadc c\u1ee7a n\u00e0ng th\u1ef1c s\u01b0 \u0111\u00e3 v\u01b0\u1ee3t xa ch\u00e0ng, ngh\u0129a l\u00e0 n\u00e0ng gi\u1eef ch\u1ee9c Ph\u00f3 Gi\u00e1m \u0111\u1ed1c l\u00e3nh 68 ng\u00e0n m\u1ed9t n\u0103m, c\u00f2n ch\u00e0ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t tay th\u00e1m t\u1eed (qu\u00e8n) C\u1ea5p 3, l\u01b0\u01a1ng thua xa n\u00e0ng qu\u00e1 m\u1ee9c, m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u n\u00e0ng th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i nh\u1eafc m\u1ed7i l\u1ea7n ch\u00e0ng n\u1eb1ng n\u1eb7c \u0111\u00f2i thanh to\u00e1n h\u00f3a \u0111\u01a1n tr\u1ea3 ti\u1ec1n ti\u1ec7m \u0103n \u2026\/<\/p>\n<p>&nbsp;<i>To begin with, she outranked him in spades, no pun intended, and political correctness be damned. That was one of the things she meant about being intimate with him. She could happen to say, \u201cBesides, I outrank you in spades,\u201d and he could put on a big Sammy Davis, Jr. watermelon accent and answer, \u201cYou can say that again, honey chile,\u201d and she could laugh at the racial allusion and not get angry, the way a black woman in America\u2014especially a black woman who wanted to become a doctor\u2014could sometimes get very damned angry in America. And besides, she did outrank him in spades, which meant that she was a Deputy Chief who earned sixty-eight grand a year, and he was but a Detective\/Third Grade who earned a whole hell of a lot less than that, a fact she had to remind him of every time he insisted on picking up a restaurant check<\/i> \u2026.[Ed McBain, <i>Fat Ollie\u2019s Book<\/i>, trang 94]<\/p>\n<p><\/p>\n<\/blockquote>\n<p><strong>Ph\u1ee5 L\u1ee5c:<\/strong><\/p>\n<p><b><i>B\u00c1NH XE L\u1ecaCH S\u1eec QUAY KH\u00d4NG NG\u1eeaNG<\/i><\/b><\/p>\n<p><b>M\u1eb7c \u0110\u1ed7<\/b><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/clip_image0024.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"252\" height=\"326\" title=\"clip_image002[4]\" style=\"border: 0px currentcolor; border-image: none; margin-right: auto; margin-left: auto; float: none; display: block; background-image: none;\" alt=\"clip_image002[4]\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/clip_image0024_thumb.jpg\" border=\"0\"><\/a><\/p>\n<blockquote>\n<p><strong>M\u1eb7c \u0110\u1ed7<\/strong>, \u201cB\u00e1nh xe l\u1ecbch s\u1eed quay kh\u00f4ng ng\u1eebng\u201d, trang 3<\/p>\n<p>Kho\u1ea3ng cu\u1ed1i nh\u1eefng n\u0103m 70, Texas, Hoa K\u1ef3<\/p>\n<p><strong>1<\/strong>.<\/p>\n<p>Nh\u1edb l\u1ea1i h\u1ed3i 1945 \u0111\u1ec3 th\u1ed5i ph\u1ed3ng C\u00e1ch m\u1ea1ng th\u00e0nh c\u00f4ng tuy\u00ean truy\u1ec1n c\u1ed9ng s\u1ea3n n\u1eafm kh\u01b0 kh\u01b0 l\u1ea5y m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m t\u1ef1a, \u0111\u00f3 l\u00e0 d\u1eef ki\u1ec7n b\u00e1nh xe l\u1ecbch s\u1eed \u0111ang quay t\u1edbi l\u00fac thu\u1eadn l\u1ee3i cho phong tr\u00e0o gi\u1ea3i ph\u00f3ng d\u00e2n t\u1ed9c. Trong lu\u1eadn \u0111i\u1ec7u c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u00e1cx\u00edt h\u1ec9nh \u1ea3nh b\u00e1nh xe l\u1ecbch s\u1eed \u0111ang quay c\u00f2n h\u00e0m h\u1eadu \u00fd nh\u1eafc t\u1ea5t y\u1ebfu v\u00e0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh t\u1edbi m\u1ed9t \u0111\u1ed5i thay l\u1edbn. Ngay t\u1eeb h\u1ed3i \u0111\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc s\u1eed \u0111\u1ec1u ghi nh\u1eadn chi\u1ec1u h\u01b0\u1edbng \u0111ang \u0111i c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi. Nh\u01b0ng c\u00f3 m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t trong lu\u1eadn \u0111i\u1ec7u gi\u1ea3i th\u00edch l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u00e1cx\u00edt: h\u1ecd mu\u1ed1n m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi tin r\u1eb1ng x\u00e3 h\u1ed9i ch\u1ee7 ngh\u0129a l\u00e0 c\u00e1i \u0111\u00edch t\u1eadn c\u00f9ng, trong khi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ngh\u0129 r\u1eb1ng c\u00e1i v\u00f2ng l\u1ecbch s\u1eed s\u1eafp t\u1edbi ch\u1ec9 \u0111\u00e1nh d\u1ea5u m\u1ed9t giai \u0111o\u1ea1n tr\u00ean con \u0111\u01b0\u1eddng chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i v\u00f4 c\u00f9ng. Cho t\u1edbi nay, v\u1edbi bao nhi\u00eau bi\u1ebfn c\u1ed1 \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra trong n\u1ed9i t\u00ecnh phe x\u00e3 h\u1ed9i ch\u1ee7 ngh\u0129a c\u0169ng nh\u01b0 tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, s\u1ef1 tr\u1ea1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u00e1c-x\u00edt mu\u1ed1n ch\u00ednh tr\u1ecb h\u00f3a l\u1ecbch s\u1eed v\u1eabn ph\u00f4 di\u1ec5n nguy\u00ean v\u1eb9n trong quan \u0111i\u1ec3m l\u1ea7m l\u1ea1c c\u1ed1 h\u1eefu.<\/p>\n<p>C\u00e1i l\u1ea7m c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u00e1cx\u00edt \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 c\u1eadp t\u1edbi b\u1edfi l\u1ebd thi\u00ean ki\u1ebfn c\u1ee7a h\u1ecd kh\u00f4ng nh\u1eefng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u t\u1ecf tr\u00ean l\u00fd thuy\u1ebft m\u00e0 lu\u00f4n lu\u00f4n trong h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng v\u1edbi m\u1ed9t m\u1ee9c \u0111\u1ed9 ki\u00eau c\u0103ng b\u1ea5t ch\u1ea5p l\u1ebd ph\u1ea3i, b\u1ea5t ch\u1ea5p th\u1ef1c t\u1ebf ch\u1ec9nh \u00ecnh tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft. G\u1ea1n l\u1ecdc \u0111\u1ebfn c\u00f9ng t\u1ed9t h\u1ecdc thuy\u1ebft c\u1ee7a M\u00e1c c\u00f3 th\u1ec3 thu g\u1ecdn trong m\u1ed9t c\u00e2u ng\u1eafn: con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 ch\u00ednh, t\u00e0i s\u1ea3n l\u00e0 ph\u1ee5. \u0110\u1ee9ng ra th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1i m\u1ed9ng (r\u1ea5t \u0111\u1eb9p) c\u1ee7a M\u00e1c, L\u00eanin \u0111\u00e3 bi\u1ebfn ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng giai c\u1ea5p \u0111\u1ea5u tranh th\u00e0nh m\u1ed9t c\u00f4ng c\u1ee5 gh\u00ea g\u1edbm, gh\u00ea g\u1edbm \u0111\u1ebfn n\u1ed7i t\u1eeb L\u00eanin cho t\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf nghi\u1ec7p b\u00e2y gi\u1edd \u1edf m\u1ecdi c\u1ea5p quy\u1ec1n h\u00e0nh h\u1ebft th\u1ea3y \u0111\u1ec1u say m\u00ea c\u00f4ng c\u1ee5 n\u1eb1m trong tay, k\u1ebft qu\u1ea3 t\u1ea1o n\u00ean m\u1ed9t giai c\u1ea5p m\u1edbi. H\u00ecnh dung t\u1eeb \u201cm\u1edbi\u201d m\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u1ed9ng s\u1ea3n \u01b0a d\u00f9ng th\u1eadt \u0111\u1eaft h\u1ebft s\u1ee9c trong <a name=\"_Hlk165291031\">danh t\u1eeb \u201cgiai c\u1ea5p m\u1edbi\u201d c\u1ee7a l\u00fd thuy\u1ebft gia m\u00e1c-x\u00edt b\u1ea5t \u0111\u1eafc ch\u00ed ng\u01b0\u1eddi Nam T\u01b0. <\/a><\/p>\n<p><strong>2<\/strong>.<\/p>\n<p>Th\u1eadt v\u1eady, bao nhi\u00eau x\u00e2y d\u1ef1ng c\u1ee7a nh\u1eefng \u0111\u1ed3 \u0111\u1ec7 M\u00e1c-L\u00ea \u1edf Nga v\u00e0 kh\u1eafp n\u01a1i kh\u00e1c t\u1eed h\u01a1n n\u1eeda th\u1ebf k\u1ef7 nay trong nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ng\u00e0y m\u1ed9t thu\u1eadn l\u1ee3i h\u01a1n c\u0169ng ch\u1ec9 t\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng x\u00e3 h\u1ed9i ti\u00eau th\u1ee5 thi\u1ebfu th\u1ed1n. T\u00e0i s\u1ea3n kh\u00f4ng c\u00f2n \u1edf trong tay t\u01b0 nh\u00e2n n\u1eefa, nh\u01b0ng Nh\u00e0 N\u01b0\u1edbc c\u1ee7a nh\u1eefng qu\u1ed1c gia x\u00e3 h\u1ed9i ch\u1ee7 ngh\u0129a \u0111\u00e3 th\u00e2u t\u00f3m h\u1ebft t\u1ea3i s\u1ea3n \u0111em \u0111\u1eb7t trong tay thao t\u00fang c\u1ee7a nh\u00f3m ng\u01b0\u1eddi quy\u1ec1n h\u00e0nh, nh\u1eefng ch\u1ee7 nh\u00e2n m\u1edbi. Bi\u1ebft bao nhi\u00eau ch\u1ee9ng nh\u00e2n v\u00e0 quan s\u00e1t vi\u00ean \u0111\u00e3 ghi nh\u1eadn, bi\u1ebft bao nhi\u00eau t\u00e0i li\u1ec7u \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng t\u1ecf con ng\u01b0\u1eddi \u1edf trong v\u00f2ng quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ed9ng s\u1ea3n v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c ph\u1ea3i ra s\u1ee9c ph\u1ee5c v\u1ee5 t\u1ea3i s\u1ea3n. M\u1ed9ng \u0111\u1eb9p c\u1ee7a M\u00e1c \u0111\u00e3 bi\u1ebfn m\u1ea5t h\u1eb3n trong con m\u1eaft nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m quy\u1ec1n c\u1ed9ng s\u1ea3n b\u00e2y gi\u1edd. T\u1ec7 h\u01a1n n\u1eefa, h\u00ecnh \u1ea3nh nh\u1eefng x\u00e3 h\u1ed9i ti\u00eau th\u1ee5 tr\u00f9 ph\u00f9 nh\u1ea5t \u1edf T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng m\u1edbi l\u00e0 c\u00e1i \u0111\u00edch thi\u1ebft tha mong \u0111\u1ee3i c\u1ee7a h\u1ecd. N\u00f3i chuy\u1ec7n xa x\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb cho l\u00e0 vi\u1ec3n v\u00f4ng, g\u1ea7n g\u1eadn nh\u1ea5t l\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra tr\u00ean \u0111\u1ea5t VN trong n\u0103m qua c\u0169ng \u0111\u1ee7 ch\u1ee9ng t\u1ecf s\u1ef1 thu h\u00fat m\u1ea1nh \u0111\u1ebfn nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o, c\u00f3 th\u1eadt \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9 n\u00e0o, c\u1ee7a nh\u1eefng s\u1ea3n ph\u1ea9m v\u00e0 ti\u1ec7n nghi m\u00e0\/x\u00e3 h\u1ed9i ti\u00eau th\u1ee5 b\u00e9 nh\u1ecf v\u00e0 ch\u1eadm ti\u1ebfn \u1edf mi\u1ec1n Nam \u0111\u00e3 b\u00e0y ra tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft nh\u1eefng ch\u1ee7 nh\u00e2n m\u1edbi t\u1eeb H\u00e0n\u1ed9i m\u1edbi v\u00e0o. Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc v\u01a1 v\u00e9t nh\u1eefng th\u1ee9 l\u1edbn (trang b\u1ecb k\u1ef9 ngh\u1ec7, d\u1ee5ng c\u1ee5 b\u1ecbnh vi\u1ec7n\u2026)  \u0111em v\u1ec1 t\u00f4 \u0111i\u1ec3m th\u00eam cho nh\u1eefng x\u00e2y d\u1ef1ng v\u1ea5t v\u1ea3 trong bao n\u0103m t\u1ea1i mi\u1ec1n B\u1eafc. T\u01b0 nh\u00e2n c\u0169ng ra s\u1ee9c v\u01a1 v\u00e9t \u0111em v\u1ec1 b\u00f9 v\u00e0o s\u1ef1 thi\u1ebfu th\u1ed1n m\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb bu\u1ed9c ph\u1ea3i ch\u1ecbu d\u01b0\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 giai c\u1ea5p m\u1edbi. Theo nh\u1eefng tin t\u1eeb mi\u1ec1n Nam, \u0111\u00e1p \u1ee9ng t\u00ecnh tr\u1ea1ng c\u00e1c anh b\u1ed9 \u0111\u1ed9i v\u00e0 c\u00e1n b\u1ed9 mi\u1ec1n B\u1eafc \u0103n l\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 M\u1ef9 h\u1ed3i n\u00e0o (so v\u1edbi d\u00e2n mi\u1ec1n Nam lao \u0111\u1ed9ng t\u1ed1t \u0111\u01b0\u1ee3c 30 \u0111\u1ed3ng l\u01b0\u01a1ng th\u00ec c\u00e1n b\u1ed9 v\u00e0 b\u1ed9 \u0111\u1ed9i \u0103n l\u01b0\u01a1ng nh\u1eefng 100 \u0111\u1ed3ng) v\u00e0 h\u00e1o h\u1ee9c mua s\u1eafm, \u0111\u1ed3ng b\u1ea3o mi\u1ec1n Nam c\u00f3 bao nhi\u00eau t\u00e0i v\u1eadt \u0111\u00e1ng gi\u00e1 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0a ra v\u1ec9a h\u00e8 b\u00e1n l\u1ea5y ti\u1ec1n s\u1ed1ng. Phong tr\u00e0o v\u00e9t s\u1ea3n ph\u1ea9m ti\u00eau th\u1ee5 t\u1eeb mi\u1ec1n Nam \u0111\u01b0a v\u1ec1 B\u1eafc l\u1edbn m\u1ea1nh \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9 sau \u0111\u00f3 nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n c\u1ed9ng s\u1ea3n \u0111\u00e3 ph\u1ea3i c\u00f3 bi\u1ec7n ph\u00e1p h\u1ea1n ch\u1ebf. C\u00e2u vi\u1ebft trong th\u01b0 c\u1ee7a m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng b\u1ea3o mi\u1ec1n Nam, \u201cb\u00e2y gi\u1edd nh\u00e0 t\u00f4i ch\u1ec9 c\u00f2n tr\u01a1 c\u00e1i s\u00e1c (sic) kh\u00f4ng\u2019, \u0111\u1ee7 n\u00f3i l\u00ean s\u1ef1 chi\u1ebfu c\u1ed1 \u0111\u00e3 n\u1ed3ng th\u1eafm \u0111\u1ebfn nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o.<\/p>\n<p>K\u1ebft qu\u1ea3 t\u1ed1t \u0111\u1eb9p nh\u1ea5t c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i ch\u1ee7 ngh\u0129a n\u1ebfu ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i ti\u00eau th\u1ee5 tr\u00f9 ph\u00fa v\u1edbi m\u1ed9t giai c\u1ea5p th\u1ed1ng tr\u1ecb c\u1ee9 t\u1ea1m cho l\u00e0 x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng h\u01a1n \u0111i th\u00ec M\u00e1c \u0111\u00e2u c\u00f3 th\u1ec3 n\u1eb1m y\u00ean d\u01b0\u1edbi m\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c, v\u1ec9 l\u1ebd \u0111\u01a1n gi\u1ea3n con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e2u \u0111\u00e3 thay \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecba v\u1ecb c\u1ee7a t\u00e0i s\u1ea3n. X\u00e3 h\u1ed9i t\u01b0 b\u1ea3n v\u1edbi x\u00e3 h\u1ed9i c\u1ed9ng s\u1ea3n x\u00e9t cho c\u00f9ng v\u1eabn ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t, n\u1ebfu \u0111\u1ee9ng \u1edf c\u1ea1nh kh\u00eda nh\u00e2n b\u1ea3n.<\/p>\n<p><strong>3.<\/strong><\/p>\n<p>Nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh nh\u01b0 v\u1eady kh\u00f4ng b\u1eaft ngh\u0129 r\u1eb1ng b\u00e1nh xe l\u1ecbch s\u1eed ch\u1ec9 l\u00e0 c\u00e1i v\u00f2ng lu\u1ea9n qu\u1ea9n. T\u1ed1i \u0111\u1ea1i \u0111a s\u1ed1 con ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n thi\u1ec3n c\u1eadn, nh\u01b0ng tr\u00ean d\u00f2ng th\u1eddi gian nh\u00e2n lo\u1ea1i qu\u1ea3 th\u1eadt c\u00f3 ti\u1ebfn b\u1ed9. B\u00e0i h\u1ecdc m\u00e0 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 r\u00fat ra \u0111\u01b0\u1ee3c qua kinh nghi\u1ec7m x\u00e3 h\u1ed9i ch\u1ee7 ngh\u0129a cho ph\u00e9p ngh\u0129 r\u1eb1ng ch\u00ednh tr\u1ecb kh\u00f4ng gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ec9 cho nh\u00e2n lo\u1ea1i. T\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee7a ch\u00ednh tr\u1ecb ch\u1ec9 nh\u1eafm nh\u1eefng gi\u1ea3i quy\u1ebft nh\u1ea5t th\u1eddi v\u00e0 c\u1ee5c b\u1ed9. B\u1ea3o r\u1eb1ng gi\u1ea3i quy\u1ebft ch\u01b0a ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u00fang, v\u1ec9 gi\u1ea3i quy\u1ebft n\u00e0o c\u0169ng g\u00e2y h\u1eadu qu\u1ea3 m\u1edbi, \u0111\u01b0a t\u1edbi nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 m\u1edbi ph\u1ea3i gi\u1ea3i quy\u1ebft n\u1eefa.<\/p>\n<p>Nh\u00ecn ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i l\u1ecbch s\u1eed nh\u00e2n lo\u1ea1i, cho t\u1edbi nay ch\u01b0a c\u00f3 m\u1ed9t s\u00e1ng ki\u1ebfn, m\u1ed9t c\u1ed1 g\u1eafng n\u00e0o x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng l\u00e0 m\u0169i t\u00ean ch\u1ec9 n\u1ebbo h\u1ea1nh ph\u00fac th\u1eadt s\u1ef1, v\u00ec s\u1edbm mu\u1ed9n h\u1ecdc thuy\u1ebft n\u00e0o xem ra t\u1ed1t \u0111\u1eb9p nh\u1ea5t li\u1ec1n b\u1ecb ch\u00ednh tr\u1ecb n\u1eafm l\u1ea5y d\u00f9ng l\u00e0m l\u1ee3i kh\u00ed. T\u00f4n gi\u00e1o, khoa h\u1ecdc \u0111\u1ec1u tr\u1edf th\u00e0nh c\u00f4ng c\u1ee5 ch\u00ednh tr\u1ecb. Con ng\u01b0\u1eddi Prom\u00e9th\u00e9e hi\u1ec7n \u0111\u00e3 n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111\u1ecbnh \u0111o\u1ea1t v\u1eadn m\u1ea1ng t\u1eadp th\u1ec3 c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u00e2y m\u1edbi \u0111\u00edch th\u1eadt giai \u0111o\u1ea1n b\u00e1nh xe l\u1ecbch s\u1ef1 s\u1eafp chuy\u1ec3n m\u1ed9t v\u00f2ng l\u1edbn. \u0110\u00e2y l\u00e0 l\u00fac con ng\u01b0\u1eddi th\u1eadt s\u1ef1 \u00fd th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e2n ph\u1eadn c\u1ee7a m\u00ecnh. T\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u00fd th\u1ee9c \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u phen c\u00f3 nh\u01b0ng thu h\u1eb9p n\u01a1i m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u1ecf ng\u01b0\u1eddi, b\u00e2y gi\u1edd kh\u00e1c \u1edf \u0111i\u1ec3m t\u1eebng \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng l\u1edbn, \u0111\u1ea1i \u0111a s\u1ed1 nh\u00e2n lo\u1ea1i c\u00f9ng \u00fd th\u1ee9c, v\u00e0 \u00fd th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c bao qu\u00e1t tr\u00e0n ra ngo\u00e0i nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n h\u1ea1n \u0111\u1ecbnh. \u0110\u00e1ng ch\u00fa \u00fd h\u01a1n n\u1eefa l\u00e0 \u1edf kh\u1eafp n\u01a1i tu\u1ed5i tr\u1ebb t\u1ecf ra \u00fd th\u1ee9c tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tu\u1ed5i tr\u1ebb kh\u00f4ng quan t\u00e2m m\u1ea5y t\u1edbi m\u00e0u s\u1eafc ch\u00ednh tr\u1ecb. V\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a tu\u1ed5i tr\u1ebb \u1edf kh\u1eafp n\u01a1i l\u00e0 t\u00ecm \u0111\u00e2u th\u1ea5y \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a s\u1ef1 hi\u1ec7n h\u1eefu c\u1ee7a h\u1ecd. \u0110\u00e3 bi\u1ebft bao nhi\u00eau th\u1ebf h\u1ec7 tu\u1ed5i tr\u1ebb \u1edf n\u01a1i n\u00e0y hay n\u01a1i kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00eau g\u1ecdi hi sinh, nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi r\u00fat cu\u1ed9c tu\u1ed5i tr\u1ebb v\u1eabn kh\u00f4ng t\u00ecm th\u1ea5y c\u00e1i \u00fd ngh\u0129a \u0111ang t\u00ecm ki\u1ebfm. B\u1ea5y l\u00e2u t\u1ea3 ph\u00e1i tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi v\u1eabn gi\u00e0nh l\u1ea5y ch\u1ed7 \u0111\u1ee9ng \u1edf ph\u00eda h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ti\u1ebfn b\u1ed9. Ti\u1ebfn b\u1ed9 th\u1eadt hay gi\u1ea3 ch\u00ednh h\u1ecd \u0111\u00e3 ph\u1ea3i nh\u1eadn th\u1ea5y.-<\/p>\n<\/blockquote>\n<p align=\"center\">*<\/p>\n<p><\/p>\n<p>Nguy\u1ec5n T\u00e0 C\u00fac \u0111\u00e1nh m\u00e1y l\u1ea1i t\u1eeb nguy\u00ean b\u1ea3n (kho\u1ea3ng cu\u1ed1i nh\u1eefng n\u0103m 70) c\u1ee7a M\u1eb7c \u0110\u1ed7. B\u00e0i n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u0103ng l\u1ea1i tr\u00ean <i>Kh\u1edfi H\u00e0nh<\/i>-Hoa K\u1ef3 (Ch\u1ee7 nhi\u1ec7m &amp; Ch\u1ee7 b\u00fat Vi\u00ean Linh v\u00e0 Th\u01b0 K\u00fd T\u00f2a so\u1ea1n Nguy\u1ec5n T\u00e0 C\u00fac), Ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 <i>35 n\u0103m 30.4.1975<\/i>, S\u1ed1 162, trang 9-10, th\u00e1ng 4.2010.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qua [lo\u1ea1t] b\u00e0i n\u00e0y, t\u00f4i \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ed1c gia kh\u00f4ng c\u00f2n t\u00ean \u1ea5y \u0111\u00e3 s\u1ea3n xu\u1ea5t v\u00e0 ti\u1ebfp t\u1ee5c s\u1ea3n xu\u1ea5t nh\u1eefng \u0111\u00e0n \u00f4ng v\u00e0 \u0111\u00e0n b\u00e0 ti\u1ebfp t\u1ee5c ph\u1ee5ng s\u1ef1, kh\u00f4ng ch\u1ec9 cho v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, m\u00e0 cho nh\u00e2n qu\u1ea7n x\u00e3 h\u1ed9i, d\u00f9 \u0111\u00e3 m\u1ea5t \u0111\u1ea5t \u0111\u1ee9ng quen thu\u1ed9c \u1edf qu\u00ea nh\u00e0 ng\u00e0y n\u00e0o.<\/p>\n","protected":false},"author":1249,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[5,9,8,181,190],"tags":[],"class_list":["post-99966","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bien-khao","category-nghien-cuu","category-phe-binh","category-tu-lieu","category-van-hoc-mien-nam-viet-nam-1954-1975"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/99966","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1249"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=99966"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/99966\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":100012,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/99966\/revisions\/100012"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=99966"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=99966"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=99966"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}