{"id":99607,"date":"2024-04-19T18:26:34","date_gmt":"2024-04-19T18:26:34","guid":{"rendered":"https:\/\/damau.org\/?p=99607"},"modified":"2024-04-23T02:07:12","modified_gmt":"2024-04-23T02:07:12","slug":"bui-vinh-phuc-nha-phe-binh-cua-tho-mong-u-hien","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/damau.org\/en\/99607\/bui-vinh-phuc-nha-phe-binh-cua-tho-mong-u-hien","title":{"rendered":"b\u00f9i v\u0129nh ph\u00fac: nh\u00e0 ph\u00ea b\u00ecnh c\u1ee7a th\u01a1 m\u1ed9ng, u hi\u1ec3n"},"content":{"rendered":"<div id=\"pf1\" class=\"dp-page-outer\">\n<div class=\"dp-page-inner\">\n<div id=\"pg-1pf1\" class=\"pf pg-1w0 pg-1h0\" data-page-no=\"1\">\n<div class=\"pc pg-1pc1 pg-1w0 pg-1h0\">\n<p><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/PTH-1.jpg\" rel=\"lightbox[99607]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-99678 aligncenter\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/PTH-1.jpg\" alt=\"\" width=\"333\" height=\"238\" srcset=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/PTH-1.jpg 1023w, https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/PTH-1-300x214.jpg 300w, https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/PTH-1-768x547.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 333px) 100vw, 333px\" \/><\/a><\/p>\n<div class=\"c pg-1x0 pg-1y1 pg-1w2 pg-1h2\">\n<div class=\"t pg-1m0 pg-1x2 pg-1h4 pg-1y3 pg-1ff1 pg-1fs1 pg-1fc1 pg-1sc0 pg-1ls0 pg-1ws0\">\n<p>Tuy\u1ec3n t\u1eadp \u201c<strong>9 Khu\u00f4n M\u1eb7t. 9 Phong Kh\u00ed V\u0103n Ch\u01b0\u01a1ng<\/strong>\u201d c\u1ee7a B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac l\u00e0 nh\u1eefng trang s\u00e1ch ph\u00ea b\u00ecnh v\u0103n h\u1ecdc \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o, n\u01a1i \u0111\u00e2y 9 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m b\u00fat n\u1ed5i ti\u1ebfng c\u1ee7a Mi\u1ec1n Nam \u2013 Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n, Mai Th\u1ea3o, V\u0169 Kh\u1eafc Khoan, V\u00f5 Phi\u1ebfn, Nguy\u1ec5n M\u1ed9ng Gi\u00e1c, Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Ho\u00e0ng, Ph\u1ea1m C\u00f4ng Thi\u1ec7n, B\u00f9i Gi\u00e1ng, T\u00f4 Th\u00f9y Y\u00ean \u2013 \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu r\u1ecdi tr\u00ean trang gi\u1ea5y r\u1ea5t m\u1ef1c tr\u00e2n tr\u1ecdng, c\u00f4ng phu, ph\u1ee9c t\u1ea1p, v\u00e0 n\u1ed5i b\u1eadt l\u00e0 ki\u1ec3u ph\u00ea b\u00ecnh v\u0103n h\u1ecdc r\u1ea5t m\u1ef1c th\u01a1 m\u1ed9ng c\u1ee7a h\u1ecd B\u00f9i.<\/p>\n<p>Tuy\u1ec3n t\u1eadp \u201c9 Khu\u00f4n M\u1eb7t\u2026\u201d d\u00e0y 440 trang c\u1ee7a B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac c\u00f3 m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t: b\u1ea1n ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0111\u1ecdc kho\u1ea3ng m\u01b0\u1eddi trang s\u1ebd nh\u1eadn ra t\u1ef1 th\u00e2n tuy\u1ec3n t\u1eadp c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t s\u00e1ng t\u00e1c v\u0103n h\u1ecdc v\u00ec ch\u00ednh b\u00fat ph\u00e1p ph\u00ea b\u00ecnh c\u1ee7a h\u1ecd B\u00f9i c\u0169ng \u0111\u1ea7y s\u01b0\u01a1ng kh\u00f3i ngh\u1ec7 thu\u1eadt. Ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 nghi\u1ec7m ra r\u1eb1ng, m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m ngh\u1ec7 thu\u1eadt, th\u00ed d\u1ee5, ca kh\u00fac \u201cH\u01b0\u01a1ng X\u01b0a\u201d c\u1ee7a nh\u1ea1c s\u0129 Cung Ti\u1ebfn, tuy ng\u1eafn ch\u1ec9 c\u00f3 5 ph\u00fat, nh\u01b0ng tu\u1ed5i th\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 v\u00e0i th\u1eadp ni\u00ean hay v\u00e0i th\u1ebf k\u1ef7, v\u00ec th\u1ec9nh tho\u1ea3ng ch\u00fang ta l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 nghe l\u1ea1i d\u00f2ng nh\u1ea1c c\u1ee7a Cung Ti\u1ebfn, n\u0103m sau, m\u01b0\u1eddi n\u0103m n\u1eefa, v\u00e0 n\u1eeda th\u1ebf k\u1ef7 n\u1eefa. \u0110\u00f3 l\u00e0 tu\u1ed5i c\u1ee7a ngh\u1ec7 thu\u1eadt. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, c\u00e1c b\u00e0i th\u01a1 c\u1ee7a Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n, B\u00f9i Gi\u00e1ng, truy\u1ec7n c\u1ee7a Nguy\u1ec5n M\u1ed9ng Gi\u00e1c v\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a 9 ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean, tu\u1ed5i th\u1ecd kh\u00f4ng ch\u1ec9 trong v\u00e0i tr\u0103m trang s\u00e1ch. Nh\u01b0 Truy\u1ec7n Ki\u1ec1u c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Du, \u0111\u00f4i khi g\u1eafn b\u00f3 r\u1ea5t l\u00e0 l\u00e2u d\u00e0i v\u1edbi h\u1ed3n th\u01a1 c\u1ee7a m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c. V\u00e0 c\u0169ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, v\u1edbi v\u0103n phong c\u1ef1c k\u1ef3 th\u01a1 m\u1ed9ng c\u1ee7a B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac, tuy\u1ec3n t\u1eadp ph\u00ea b\u00ecnh n\u00e0y tr\u1edf n\u00ean c\u00f3 m\u1ed9t \u0111\u1eddi s\u1ed1ng ri\u00eang, tu\u1ed5i th\u1ecd \u0111\u00e3 v\u01b0\u1ee3t xa h\u01a1n 440 trang, v\u00e0 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ecdc \u0111i \u0111\u1ecdc l\u1ea1i, c\u0169ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 khi nghe nh\u1ea1c Cung Ti\u1ebfn.<\/p>\n<p>V\u00e0 ch\u1ea5t th\u01a1 trong v\u0103n phong ph\u00ea b\u00ecnh c\u1ee7a B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac c\u0169ng bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i, kh\u00f4ng \u0111\u01a1n \u0111i\u1ec7u. Th\u00ed d\u1ee5, trong s\u00e1ch \u201c9 Khu\u00f4n M\u1eb7t\u2026\u201d n\u01a1i b\u00e0i \u201c<strong>M\u1ea5y T\u01b0\u1edfng Kh\u00fac v\u1edbi\/v\u1ec1 Ph\u1ea1m C\u00f4ng Thi\u1ec7n<\/strong>,\u201d trong ti\u1ec3u m\u1ee5c ph\u1ea7n III c\u00f3 nhan \u0111\u1ec1 \u201c\u0110\u00eam v\u00e0 ng\u00e0y, v\u00e0 Ph\u1ea1m C\u00f4ng Thi\u1ec7n, v\u00e0 b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i b\u1ea3y n\u0103m tr\u00f4i qua tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t (\u0110\u1ecdc v\u00e0 nh\u00ecn l\u1ea1i Ph\u1ea1m C\u00f4ng Thi\u1ec7n qua \u201c\u0110i cho h\u1ebft m\u1ed9t \u0111\u00eam hoang vu tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t\u201d)\u201d B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac nh\u00ecn v\u1ec1 h\u1ecd Ph\u1ea1m, nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p>\u201c<em>Ng\u1eedi m\u1ed9t m\u00f9i th\u01a1m, ng\u01b0\u1eddi ta nh\u1edb l\u1ea1i bao nhi\u00eau c\u1ea3nh \u0111\u1eddi \u0111\u00e3 s\u1ed1ng, bao nhi\u00eau xu\u00e2n xanh \u0111\u00e3 v\u1ee5t qua, bao nhi\u00eau m\u1ed9ng t\u01b0\u1edfng \u0111\u00e3 bay th\u00e0nh kh\u00f3i chi\u1ec1u. V\u00e0 nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi, nh\u1eefng quy\u1ec3n s\u00e1ch, nh\u1eefng ng\u00e0y th\u00e1ng \u0111\u00e3 \u0111i qua, nh\u1eefng n\u01a1i ch\u1ed1n \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh k\u00fd \u1ee9c, nh\u1eefng r\u01b0\u1ee3u m\u1ea1nh c\u1ee7a tu\u1ed5i tr\u1ebb, nh\u1eefng nhi\u1ec7t h\u1ee9ng c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u00e0y ch\u00e2n \u0111\u1ea1p tr\u00ean gi\u00f3 s\u1edbm \u0111\u1ec3 b\u01b0\u1edbc v\u00e0o \u0111\u1eddi. T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng m\u00f9i v\u1ecb nh\u1eefng tr\u00e1i c\u00e2y nh\u1eefng r\u01b0\u1ee3u ngon c\u1ee7a cu\u1ed9c \u0111\u1eddi \u0111\u00f3 b\u1ed7ng b\u00e2y gi\u1edd tr\u1edf l\u1ea1i khi ng\u01b0\u1eddi ta h\u01a1n b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i b\u1ea3y tu\u1ed5i, ng\u01b0\u1eddi ta ng\u1ed3i b\u00ean khung c\u1eeda s\u1ed5 nh\u00ecn ra c\u00e2y cam sai tr\u00e1i v\u00e0 nh\u1eefng con qu\u1ea1 tr\u1ecdc \u0111\u1ea7u tr\u01b0\u1ee3t ch\u00e2n t\u00e9 l\u00ean t\u00e9 xu\u1ed1ng v\u00e0 ti\u1ebfng l\u00f3c c\u00f3c c\u1ee7a nh\u1eefng con ng\u1ef1a g\u00f5 v\u00e0o tr\u00ed nh\u1edb. Ng\u01b0\u1eddi ta ng\u1ed3i v\u00e0 vi\u1ebft ra nh\u1eefng con ki\u1ebfn nh\u1ecf c\u1ee7a cu\u1ed9c \u0111\u1eddi. Nh\u1eefng con ki\u1ebfn \u0111i v\u00e0o m\u1ecdi th\u1ee9 ng\u00f5 ng\u00e1ch, m\u1ecdi th\u1ee9 l\u1ed7 h\u1ed5ng c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng. Nh\u1eefng con ki\u1ebfn h\u1ed3n nhi\u00ean, vui t\u01b0\u01a1i, say m\u00ea, th\u00f4 t\u1ee5c, l\u00e3ng m\u1ea1n, ph\u1ea5t ph\u01a1, ng\u1edd ngh\u1ec7ch, th\u00f4ng minh, s\u00e1ng s\u1ee7a, u t\u1ed1i, m\u1ec7t m\u1ecfi, ng\u1ea1o m\u1ea1n, t\u1ef1 ch\u1ebf, t\u1ef1 ph\u00fang, t\u1ef1 h\u00e0o, t\u1ef1 m\u00e3n, t\u1ef1 \u00e1i, t\u1ef1 ki\u00eau, t\u1ef1 h\u1ea1, t\u1ef1 tri, t\u1ef1 t\u00fac. Nh\u1eefng con ki\u1ebfn hay c\u00f3 \u00fd ngh\u0129 t\u1ef1 t\u1eed nh\u01b0ng lu\u00f4n lu\u00f4n t\u1ef1 tri\u1ec3n h\u1ea1n. Nh\u1eefng con ki\u1ebfn, c\u0169ng nh\u01b0 nh\u1eefng d\u00f2ng ch\u1eef kia, ch\u01b0a mu\u1ed1n t\u1ef1 xo\u00e1. Ch\u00fang v\u1eabn c\u00f2n ti\u1ebfp t\u1ee5c mu\u1ed1n \u0111i tr\u00ean nh\u1eefng c\u00e0nh c\u00e2y xu\u00e2n h\u1ea1 thu \u0111\u00f4ng l\u01b0u d\u1ea5u cu\u1ed9c \u0111\u1eddi. \u00d0i, nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec3 t\u00ecm ki\u1ebfm \u00fd ngh\u0129a \u0111\u00edch th\u1ef1c c\u1ee7a s\u1ef1 s\u1ed1ng<\/em>.\u201d (trang 297-298)<\/p>\n<p>\u0110\u00f3. Ch\u00fang ta v\u1eeba \u0111\u1ecdc n\u01a1i \u0111\u00f3: B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac ph\u00e2n t\u00edch t\u00e1c ph\u1ea9m Ph\u1ea1m C\u00f4ng Thi\u1ec7n, nh\u01b0ng ch\u00ednh h\u1ecd B\u00f9i c\u0169ng \u0111ang l\u00e0m th\u01a1, khi l\u1eadt qua trang s\u00e1ch, ng\u1eedi th\u1ea5y m\u1ed9t m\u00f9i th\u01a1m, v\u00e0 r\u1ed3i m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi m\u1edbi hi\u1ec7n ra, khi \u201c<em>ti\u1ebfng l\u00f3c c\u00f3c c\u1ee7a nh\u1eefng con ng\u1ef1a g\u00f5 v\u00e0o tr\u00ed nh\u1edb<\/em>\u201d \u2026 Than \u00f4i, th\u01a1 c\u1ee7a B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac \u0111ang tr\u1ea3i nghi\u1ec7m, \u0111ang \u0111\u1ecdc, \u0111ang th\u1ea9m \u0111\u1ecbnh, \u0111ang h\u00edt th\u1edf th\u1ebf gi\u1edbi th\u01a1 c\u1ee7a Ph\u1ea1m C\u00f4ng Thi\u1ec7n. Th\u1ebf gi\u1edbi th\u01a1 n\u00e0y \u0111ang ph\u1ea3 h\u1ed3n v\u00e0o th\u1ebf gi\u1edbi th\u01a1 kia. C\u00f3 v\u1ebb nh\u01b0 hai nh\u00e0 th\u01a1 B\u00f9i v\u00e0 Ph\u1ea1m \u0111ang t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c nhau, bay b\u1ed5ng tr\u00ean trang gi\u1ea5y. Nh\u1eefng d\u00f2ng ch\u1eef n\u00e0y sang n\u0103m \u0111\u1ecdc l\u1ea1i c\u0169ng th\u1ea5y hay, m\u01b0\u1eddi n\u0103m n\u1eefa \u0111\u1ecdc l\u1ea1i c\u0169ng kh\u00f4ng c\u0169. \u0110\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a v\u0103n h\u1ecdc. L\u1ea5y \u0111\u00e2u ra m\u1ed9t nh\u00e0 ph\u00ea b\u00ecnh v\u0103n h\u1ecdc th\u01a1 m\u1ed9ng nh\u01b0 B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac? Hi\u1ec3n nhi\u00ean, tu\u1ed5i th\u1ecd c\u1ee7a s\u00e1ch n\u00e0y th\u1ea5y r\u00f5 l\u00e0 d\u00e0i h\u01a1n 440 trang, v\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t kh\u00f4ng gian th\u01a1 r\u1ea5t m\u1ef1c l\u00e3ng \u0111\u00e3ng c\u1ee7a h\u1ecd B\u00f9i \u0111ang th\u1edf v\u00e0o 9 th\u1ebf gi\u1edbi v\u0103n h\u1ecdc k\u1ef3 v\u0129 c\u1ee7a ng\u00f4n ng\u1eef Vi\u1ec7t.<\/p>\n<p>V\u1ea5n \u0111\u1ec1 kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 th\u01a1 m\u1ed9ng. Cu\u1ed9c \u0111\u1eddi s\u00e2u th\u1eb3m h\u01a1n nh\u1eefng g\u00ec ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 h\u00ecnh dung. \u00dd ngh\u0129a c\u1ee7a cu\u1ed9c \u0111\u1eddi \u1edf \u0111\u00e2u? N\u01a1i trang s\u00e1ch? V\u1eady th\u00ec, khi ch\u1eef m\u1edd \u0111i v\u1edbi th\u1eddi gian, khi s\u00e1ch b\u1ecb \u0111\u1ed1t ch\u00e1y, ph\u1ea3i ch\u0103ng d\u01b0\u1edbi nh\u1eefng t\u1ea7ng v\u00f4 ng\u00f4n l\u00e0 \u00fd ngh\u0129a s\u00e2u th\u1eb3m? B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac khi k\u1ebft th\u00fac m\u1ed9t b\u00e0i v\u1ec1 Ph\u1ea1m C\u00f4ng Thi\u1ec7n \u0111\u00e3 nh\u1eafc t\u1edbi m\u1ed9t c\u00e2u th\u01b0\u1eddng g\u1eb7p trong Kinh Ph\u1eadt l\u00e0 \u201c\u01b0 nh\u1eef \u00fd v\u00e2n h\u00e0?\u201d (v\u1eady th\u00ec, \u00fd c\u1ee7a ng\u01b0\u01a1i ngh\u0129 sao?)\u2026 Ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1edb r\u1eb1ng, B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac l\u00e0 m\u1ed9t gi\u00e1o d\u00e2n C\u00f4ng Gi\u00e1o, nh\u01b0ng trong c\u01b0\u01a1ng v\u1ecb d\u1ea1y v\u0103n h\u1ecdc b\u1eadc \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, ph\u1ea3i \u0111\u1ecdc v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u r\u1ea5t nhi\u1ec1u l\u0129nh v\u1ef1c kh\u00e1c nhau. V\u00e0 c\u00e2u tr\u00edch d\u1eabn Kinh Ph\u1eadt \u0111\u1ec3 cu\u1ed1i m\u1ed9t b\u00e0i vi\u1ebft r\u1ea5t m\u1ef1c th\u01a1 m\u1ed9ng nh\u01b0 \u0111\u1ec3 nh\u1eafc l\u1ea1i v\u1ec1 nh\u1eefng th\u1eafc m\u1eafc l\u1edbn c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i, tr\u00edch:<\/p>\n<p>&#8220;&#8230;<em>ng\u01b0\u1eddi ta c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i: H\u00e3y \u0111\u1ed1t b\u1ecf t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c cu\u1ed1n s\u00e1ch c\u1ee7a Ph\u1ea1m C\u00f4ng Thi\u1ec7n, v\u00e0 ch\u1ec9 gi\u1eef l\u1ea1i nh\u1eefng \u00fd t\u01b0\u1edfng th\u01a1 m\u1ed9ng c\u1ee7a \u00f4ng, nh\u1eefng suy ngh\u0129 \u0111\u1eafm \u0111u\u1ed1i v\u00e0 d\u1ea1t d\u00e0o c\u1ee7a \u00f4ng, nh\u1eefng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng \u0111\u1eb1m s\u00e2u c\u1ee7a \u00f4ng. V\u1ec1 s\u00e1ch v\u1edf, v\u1ec1 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng, v\u1ec1 th\u01a1 ca, v\u1ec1 tri\u1ebft l\u00fd, v\u00e0 v\u1ec1 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi. N\u00f3i chung. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 l\u00e0 th\u1ec3 t\u00ednh, l\u00e0 c\u0103n c\u1ed1t v\u00e0 h\u01a1i th\u1edf c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, theo t\u00f4i, \u0111\u00e3 l\u00e3ng \u0111\u00e3ng v\u00e0 l\u00eanh \u0111\u00eanh-th\u01a1 m\u1ed9ng-h\u1ed3n nhi\u00ean-tha thi\u1ebft \u0111i v\u00e0o v\u00e0 \u0111i qua cu\u1ed9c tr\u1ea7n gian n\u00e0y.<\/em><\/p>\n<p><em>\u01af nh\u1eef \u00fd v\u00e2n h\u00e0?&#8221;<\/em> (trang 290)<\/p>\n<p>Trong v\u0103n phong ph\u00ea b\u00ecnh c\u1ee7a B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac, nh\u1eefng suy ngh\u0129 c\u1ef1c k\u1ef3 ph\u1ee9c t\u1ea1p \u0111\u00f4i khi hi\u1ec3n l\u1ed9 ra khi ph\u1ea3i n\u00f3i t\u1edbi nh\u1eefng c\u0103n \u0111\u1ec3 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a \u0111\u1eddi ng\u01b0\u1eddi. Ch\u00fang ta hi\u1ec7n h\u1eefu trong c\u00f5i n\u00e0y. \u00dd ngh\u0129a c\u1ee7a h\u1eefu th\u1ec3 l\u00e0 g\u00ec? V\u00e0 khi cu\u1ed9c t\u1ed3n sinh k\u1ebft th\u00fac, t\u1ee9c l\u00e0 c\u00e1i ch\u1ebft, c\u00f3 ph\u1ea3i ch\u00fang ta \u0111ang \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi h\u01b0 v\u00f4? B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng th\u01a1 Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n c\u0169ng l\u00e0 nh\u1eefng d\u00f2ng suy t\u01b0 v\u1ec1 \u00fd ngh\u0129a t\u1ed3n sinh, v\u1ec1 c\u00e1i h\u01b0\u1edbng-t\u1eed c\u1ee7a m\u1ec7nh ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac vi\u1ebft trong b\u00e0i &#8220;<strong>C\u00e1i T\u00f4i k\u1ef3 vi\u1ec7t v\u00e0 \u00c2m b\u1ea3n Th\u00e0nh ph\u1ed1\/T\u00ecnh y\u00eau trong th\u01a1 t\u1ef1 do Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n (*) hay \u201cThanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n, ng\u01b0\u1eddi thi s\u0129 \u1ea5y<\/strong>\u201d&#8221; tr\u00edch nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p>&#8220;<em>N\u1ebfu nh\u00ecn hi\u1ec7n sinh con ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0 trong c\u00e1i nh\u00ecn c\u1ee7a Heidegger, l\u00e0 m\u1ed9t h\u1eefu th\u1ec3 b\u01b0\u1edbc v\u00e0o th\u1ebf gian, m\u1ed9t s\u1ef1 T\u1ed3n t\u1ea1i trong Th\u1ebf gian (In-der-Welt-Sein), th\u00ec con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00e9m v\u00e0o s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh. T\u1ed3n t\u1ea1i trong Th\u1ebf gian l\u00e0 m\u1ed9t c\u01a1 c\u1ea5u n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a hi\u1ec7n h\u1eefu. V\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 m\u1ed9t H\u1eefu-th\u1ec3-h\u01b0\u1edbng-t\u1eed, t\u1ee9c m\u1ed9t t\u1ed3n t\u1ea1i, m\u1ed9t hi\u1ec7n h\u1eefu cho c\u00e1i ch\u1ebft, h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 c\u00e1i ch\u1ebft (Sein-zum-Tode). Con ng\u01b0\u1eddi \u0111i tr\u01b0\u1edbc v\u00e0o c\u00e1i ch\u1ebft. Nh\u01b0 th\u1ebf, suy ngh\u0129 c\u1ee7a nh\u00e0 th\u01a1 l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u t\u1ef1 nhi\u00ean. Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00e3 nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u1ea5y. Y\u1ebfu t\u00ednh c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 m\u1ed9t tr\u1ea1ng th\u1ee9c hi\u1ec7n h\u1eefu, v\u00e0 y\u1ebfu t\u00ednh \u1ea5y thu\u1ed9c v\u1ec1 th\u1ebf gi\u1edbi hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng, xu\u1ea5t hi\u1ec7n ra \u0111\u1ec3 m\u00e0 qua \u0111i. B\u1edfi v\u1eady, trong tri\u1ebft l\u00fd c\u1ee7a Heidegger, kh\u1edfi \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a H\u1eefu th\u1ec3 l\u00e0 V\u00f4 th\u1ec3. L\u00e0 H\u01b0 v\u00f4, H\u01b0 kh\u00f4ng. Trong H\u01b0 v\u00f4 v\u00e0 qua c\u00e1i H\u01b0 v\u00f4, con ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec7n h\u1eefu m\u00ecnh, t\u1ed3n t\u1ea1i m\u00ecnh. V\u00e0 H\u1eefu th\u1ec3, nh\u01b0 th\u1ebf, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3ng ho\u00e1, hay c\u00f3 s\u1ef1 g\u1eafn b\u00f3, k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi H\u01b0 v\u00f4. Suy t\u01b0 v\u1ec1 H\u01b0 v\u00f4 l\u00e0m con ng\u01b0\u1eddi \u00fd th\u1ee9c v\u1ec1 \u00fd ngh\u0129a cu\u1ed9c t\u1ed3n t\u1ea1i, hi\u1ec7n sinh c\u1ee7a m\u00ecnh. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 l\u00e0m n\u00f3 s\u1ed1ng c\u00f3 d\u1ef1 ph\u00f3ng, c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a h\u01a1n<\/em>.&#8221; (trang 30-31)<\/p>\n<p>Nh\u01b0 th\u1ebf, b\u1ea7u tr\u1eddi th\u01a1 c\u1ee7a Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t ti\u1ebfng k\u00eau gi\u1eefa tr\u1eddi h\u01b0 kh\u00f4ng v\u1ec1 m\u1ed9t \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a c\u00f5i ng\u01b0\u1eddi. B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac t\u1ef1 gi\u1ea3i th\u00edch v\u1ec1 c\u00e1ch anh \u0111\u1ecdc th\u01a1 Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n. M\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00e1c, \u0111\u00fang nh\u01b0 th\u1ebf. H\u1ecd B\u00f9i \u0111\u00e3 ph\u00ea b\u00ecnh ki\u1ec3u c\u1ef1c k\u1ef3 th\u01a1 m\u1ed9ng, n\u01a1i ph\u1ea7n 4 c\u1ee7a b\u00e0i tr\u00ean v\u1ec1 th\u01a1 Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n, tr\u00edch:<\/p>\n<p>&#8220;<em>T\u00f4i mu\u1ed1n l\u00e0m m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u kh\u00e1c, nh\u00ecn m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00e1c.<\/em><\/p>\n<p>Nh\u1ecbp \u0111i\u1ec7u c\u1ee7a h\u00ecnh \u1ea3nh, nh\u1ecbp \u0111i\u1ec7u c\u1ee7a \u00fd t\u01b0\u1edfng, nh\u1ecbp \u0111i\u1ec7u c\u1ee7a \u00fd th\u1ee9c.<em> H\u00e3y ngh\u0129 \u0111\u1ebfn m\u1ed9t r\u1eebng c\u00e2y. M\u1ed9t r\u1eebng c\u00e2y nguy\u00ean sinh, ch\u1eb3ng h\u1ea1n. C\u00e2y m\u1ecdc trong r\u1eebng kh\u00f4ng c\u1ea7n v\u1ea7n, kh\u00f4ng theo v\u1ea7n, kh\u00f4ng nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i ngay h\u00e0ng th\u1eb3ng l\u1ed1i. C\u00f3 \u00e1nh n\u1eafng l\u00e0 c\u00f3 s\u1ef1 s\u1ed1ng, c\u00f3 s\u1ef1 m\u1ecdc l\u00ean v\u00e0 tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh. C\u00f3 ti\u1ebft t\u1ea5u ri\u00eang c\u1ee7a ch\u00fang. C\u00f3 t\u00ecnh y\u00eau l\u00e0 c\u00f3 s\u1ef1 s\u1ed1ng, c\u00f3 s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n. C\u00e2y c\u1ed1i m\u1ecdc c\u00f9ng nhau c\u00f3 t\u00ecnh y\u00eau d\u00e0nh cho nhau kh\u00f4ng? H\u1eb3n l\u00e0 ph\u1ea3i c\u00f3. Ch\u00fang h\u1eb3n l\u00e0 ph\u1ea3i \u201cph\u1ea3i l\u00f2ng\u201d nhau, ph\u1ea3i y\u00eau th\u01b0\u01a1ng nhau m\u1edbi m\u1ecdc l\u00ean c\u1ea1nh nhau nh\u01b0 th\u1ebf. Con ng\u01b0\u1eddi, trong \u201cb\u1ed1i c\u1ea3nh\u201d n\u00e0y, c\u00f3 l\u1ebd ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1i duy\u00ean, n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 th\u1ebf, m\u1ed9t ch\u00fat duy\u00ean ph\u00f9 tr\u1ee3. M\u1ed9t ch\u00fat duy\u00ean, trong l\u1ebd nh\u00e2n duy\u00ean. C\u1ea3 m\u1ed9t r\u1eebng c\u00e2y, nh\u01b0 m\u1ed9t b\u00e0i th\u01a1, cho ta th\u1ea5y r\u00f5 nh\u1ecbp \u0111i\u1ec7u c\u1ee7a h\u00ecnh \u1ea3nh, cho d\u00f9 c\u00e2y c\u1ed1i c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng m\u1ecdc \u201cngay h\u00e0ng th\u1eb3ng l\u1ed1i\u201d \u0111\u1ec3 \u201cti\u1ebfp \u1ee9ng\u201d nhau. C\u00f2n \u00fd t\u01b0\u1edfng v\u00e0 \u00fd th\u1ee9c? Ch\u1eafc l\u00e0 c\u00f3 \u0111\u1ea5y. M\u1ed9t r\u1eebng c\u00e2y c\u0169ng s\u1ebd c\u00f3 ri\u00eang trong ch\u00fang m\u1ed9t nh\u1ecbp \u0111i\u1ec7u v\u1ec1 \u00fd t\u01b0\u1edfng v\u00e0 \u00fd th\u1ee9c n\u00e0o \u0111\u00f3, nh\u00ecn t\u1eeb g\u00f3c \u0111\u1ed9 c\u1ee7a K\u1ebb S\u00e1ng T\u1ea1o, c\u1ee7a Thi\u00ean Nhi\u00ean, c\u1ee7a Tr\u1eddi \u0110\u1ea5t. Nh\u1eefng b\u00e0i th\u01a1 c\u1ee7a Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 c\u00e1c b\u00e0i <\/em>V\u0129 Tuy\u1ebfn, Chim, L\u1ec7 \u0110\u00e1 Xanh, Hoa, B\u1ebfn T\u00e0u, M\u01b0a Ng\u1ee7<em>, ch\u1eb3ng h\u1ea1n, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn nh\u01b0 nh\u1eefng c\u00e1nh r\u1eebng nh\u01b0 th\u1ebf. Ch\u01b0a k\u1ec3 nh\u1eefng b\u00e0i d\u00e0i h\u01a1n, hay g\u1ea7n ch\u1ea5t v\u0103n xu\u00f4i h\u01a1n.<\/em>&#8221; (trang 45)<\/p>\n<p>Th\u1ebf \u0111\u00f3. B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac ph\u00ea b\u00ecnh v\u0103n h\u1ecdc, v\u00e0 ph\u00ea b\u00ecnh c\u0169ng t\u1ef1 th\u00e2n l\u00e0 th\u01a1. V\u00e0 c\u00e1i ch\u1ea5t th\u01a1 c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng, \u0111\u00f4i khi n\u1eb1m ngo\u00e0i ng\u00f4n ng\u1eef. T\u1ee9c l\u00e0, v\u00f4 ng\u00f4n. C\u00f3 l\u1ebd, b\u00e0i ph\u1ee9c t\u1ea1p nh\u1ea5t c\u1ee7a B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac trong tuy\u1ec3n t\u1eadp \u201c9 Khu\u00f4n M\u1eb7t\u2026\u201d l\u00e0 b\u00e0i v\u1ec1 V\u0169 Kh\u1eafc Khoan, ng\u01b0\u1eddi n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1ec1 c\u00e1c v\u1edf k\u1ecbch theo m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c k\u1ecbch r\u1ea5t l\u00e0 m\u1edbi. V\u00e0 \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 l\u00fd do B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu song tr\u00f9ng V\u0169 Kh\u1eafc Khoan v\u1edbi nh\u00e0 so\u1ea1n k\u1ecbch Samuel Beckett, ng\u01b0\u1eddi n\u1ed5i ti\u1ebfng trong phong tr\u00e0o ti\u1ec3u thuy\u1ebft m\u1edbi. K\u1ecbch b\u1ea5t l\u1ee3i l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fa tr\u1ecdng trong th\u1ebf gi\u1edbi v\u0103n h\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam. \u0110\u1ed9c gi\u1ea3 tr\u1ebb \u1edf h\u1ea3i ngo\u1ea1i l\u1ea1i c\u00e0ng \u00edt bi\u1ebft t\u1edbi V\u0169 Kh\u1eafc Khoan. Nh\u01b0ng c\u00e1c nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t gi\u1edbi thi\u1ec7u v\u1ec1 m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi k\u1ecbch, n\u01a1i ng\u00f4n ng\u1eef ngh\u1ec7 thu\u1eadt nh\u01b0 m\u1ed9t c\u00e1i c\u1edb \u0111\u1ec3 n\u00f3i l\u00ean c\u00e1i th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u1ea7y phi l\u00fd kh\u00f4ng minh gi\u1ea3i (n\u01a1i ch\u00fang ta c\u0169ng l\u00e0 c\u00e1c nh\u00e2n v\u1eadt \u0111\u1ee9ng n\u01a1i c\u00e1c ga x\u00e9p c\u00f5i \u0111\u1eddi \u0111\u1ec3 ch\u1edd m\u1ed9t gi\u1ea3i th\u00edch t\u1eeb nh\u00e2n v\u1eadt Godot kh\u00f4ng ai bi\u1ebft t\u1edbi).<\/p>\n<p>Trong b\u00e0i \u201c<strong>V\u0169 Kh\u1eafc Khoan &amp; Samuel Beckett: Ngh\u00ea\u0323 Thu\u00e2\u0323t, Nh\u01b0 M\u00f4\u0323t Ca\u0301i C\u01a1\u0301<\/strong>,\u201d B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac n\u00f3i v\u1ec1 c\u00e1i nh\u00ecn c\u1ee7a V\u0169 Kh\u1eafc Khoan v\u1ec1 m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c k\u1ecbch r\u1ea5t m\u1edbi, tr\u00edch:<\/p>\n<p>&#8220;<em>V\u0169 Kh\u1eafc Khoan y\u00eau s\u1ef1 v\u00f4 ng\u00f4n n\u00e0y. \u00d4ng c\u0169ng nh\u1eafc \u0111i nh\u1eafc l\u1ea1i nhi\u1ec1u l\u1ea7n c\u00e1i quan ni\u1ec7m c\u1ee7a \u00f4ng cho r\u1eb1ng m\u1ed9t v\u1edf k\u1ecbch l\u1edbn l\u00e0 m\u1ed9t v\u1edf k\u1ecbch kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u00e1n gi\u1ea3. Kh\u00e1n gi\u1ea3 v\u1edbi di\u1ec5n vi\u00ean l\u00e0 m\u1ed9t. Kh\u00e1n tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 s\u00e2n kh\u1ea5u kh\u00f4ng c\u00f2n s\u1ef1 ly c\u00e1ch (s\u1ef1 ly c\u00e1ch n\u00e0y v\u1ed1n d\u0129 \u0111\u00e3 th\u1eadt l\u00e0 m\u1ecfng manh trong b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a k\u1ecbch)<\/em>.&#8221;(trang 148)<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng, nh\u00e2n lo\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00f4 ng\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c. Do v\u1eady, l\u1eddi n\u00f3i ph\u1ea3i b\u1eadt ra, v\u00e0 s\u1ef1 s\u1ed1ng hi\u1ec3n l\u1ed9. B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac ph\u00ea b\u00ecnh k\u1ecbch V\u0169 Kh\u1eafc Khoan m\u00e0 y h\u1ec7t nh\u01b0 \u0111ang t\u1ef1 \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i v\u1edbi l\u00f2ng m\u00ecnh, tr\u00edch:<\/p>\n<p>&#8220;<em>\u0110\u1ed1i tho\u1ea1i s\u1ebd l\u00e0m b\u1eadt tung hi\u1ec7n h\u1eefu, b\u1eadt tung s\u1ef1 s\u1ed1ng. Anh s\u1ed1ng th\u1ebf n\u00e0o th\u00ec anh n\u00f3i l\u00e0m v\u1eady. Ng\u00f4n ng\u1eef nh\u01b0 m\u1ed9t cu\u1ed1n s\u00e1ch m\u1edf ra \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c nh\u00ecn v\u00e0o n\u1ed9i-dung-anh. M\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi phi l\u00fd c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y n\u00f3 b\u1eb1ng nh\u1eefng \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i phi l\u00fd. M\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi tr\u1ed1ng r\u1ed7ng c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 m\u1edf ra b\u1eb1ng nh\u1eefng \u00e2m thanh v\u00e0 cu\u1ed3ng n\u1ed9. \u1ede \u0111\u00e2y, con ng\u01b0\u1eddi ch\u1eb3ng c\u00f3 ch\u1ecdn l\u1ef1a, xao xuy\u1ebfn g\u00ec \u0111\u1ec3 ch\u1ee9ng t\u1ecf l\u00e0 m\u00ecnh s\u1ed1ng c\u1ea3. T\u00f4i n\u00f3i, b\u1edfi th\u1ebf t\u00f4i s\u1ed1ng. \u0110\u00e2y th\u1ef1c l\u00e0 m\u1ed9t ch\u00e2n l\u00fd gi\u1ea3n d\u1ecb. B\u1edfi v\u00ec t\u00f4i ph\u1ea3i l\u00e0m m\u1ed9t c\u00e1i g\u00ec trong khi ch\u1edd \u0111\u1ee3i. T\u00f4i ph\u1ea3i l\u00e0m m\u1ed9t c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 ch\u1ee9ng t\u1ecf s\u1ef1 c\u00f3 m\u1eb7t c\u1ee7a t\u00f4i. V\u1eady th\u00ec, h\u00e3y nghe m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1eadt c\u1ee7a V\u0169 Kh\u1eafc Khoan trong Ga X\u00e9p g\u1ee3i chuy\u1ec7n.<\/em>..&#8221; (trang 163)<\/p>\n<p>Nh\u01b0 ch\u00fang ta \u0111\u00e3 n\u00f3i n\u01a1i \u0111\u1ea7u b\u00e0i, B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac ngo\u00e0i y\u1ebfu t\u1ed1 ch\u1ee7 \u0111\u1ea1o l\u00e0 th\u01a1 m\u1ed9ng, v\u1eabn c\u00f2n c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n c\u00f4ng phu, ph\u1ee9c t\u1ea1p\u2026 N\u01a1i \u0111\u00e2y, m\u1ed9t h\u1ecdc gi\u1ea3 h\u1ecd B\u00f9i hi\u1ec7n ra.\u00a0 Ch\u1ed7 n\u00e0y, t\u00f4i xin th\u00fa th\u1eadt r\u1eb1ng, v\u1edbi b\u1ea3n ch\u1ea5t l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 b\u00e1o l\u00e2u n\u0103m, \u0111\u00e3 quen v\u1edbi c\u00e1ch vi\u1ebft \u0111\u01a1n gi\u1ea3n trong \u0111\u1eddi th\u01b0\u1eddng, t\u00f4i h\u01a1i kh\u1ef1ng l\u1ea1i khi \u0111\u1ecdc nh\u1eefng d\u00f2ng ph\u00e2n t\u00edch ng\u1eef h\u1ecdc, ph\u1ee9c t\u1ea1p. B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac ch\u1ec9 l\u00e0m cho tr\u00f2n ch\u1ee9c n\u0103ng ph\u00ea b\u00ecnh, cho n\u00ean, ch\u1ed7 ph\u1ee9c t\u1ea1p th\u00ec ph\u1ea3i n\u00f3i ph\u1ee9c t\u1ea1p. D\u0129 nhi\u00ean, th\u01a1 B\u00f9i Gi\u00e1ng b\u00ean c\u1ea1nh y\u1ebfu t\u1ed1 th\u01a1 m\u1ed9ng, gi\u1ee1n ch\u01a1i, c\u0169ng l\u00e0 nh\u1eefng h\u00ed l\u1ed9ng v\u1ec1 ng\u1eef ph\u00e1p v\u00e0 m\u1eadt ngh\u0129a hi\u1ec7n sinh.<\/p>\n<p>Trong b\u00e0i vi\u1ebft nhan \u0111\u1ec1 \u201c<strong>Tr\u00edch \u0111o\u1ea1n b\u00e0n v\u1ec1 th\u01a1 c\u1ee7a B\u00f9i Gi\u00e1ng trong ti\u1ec3u lu\u1eadn \u2018V\u1ea5n \u0111\u1ec1 th\u1ea9m th\u1ee9c m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m ngh\u1ec7 thu\u1eadt\u2019 c\u1ee7a B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac<\/strong>\u201d (m\u1ed9t ki\u1ec3u \u0111\u1eb7t nhan \u0111\u1ec1 d\u00e0i v\u00e0 ph\u1ee9c t\u1ea1p c\u1ee7a B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac), ch\u00fang ta \u0111\u1ecdc th\u1ea5y h\u1ecd B\u00f9i d\u1eabn ra 2 c\u00e2u th\u01a1 c\u1ee7a B\u00f9i Gi\u00e1ng v\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch v\u1ec1 c\u00e1ch \u0111\u1eb7t c\u00e2u ph\u1ee9c t\u1ea1p, tr\u00edch nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p>&#8220;B\u00e2y gi\u1edd \/ em \u1edf n\u01a1i \u0111\u00e2u<br \/>\nC\u1ecf tr\u00ean m\u00ecnh m\u1ea9y em \/ s\u1ea7u ra sao<\/p>\n<p><em>Tr\u00ean quan \u0111i\u1ec3m t\u1eeb-v\u1ee5-h\u1ecdc, v\u00e0 hi\u1ec3u m\u1ed9t c\u00e1ch b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, th\u00ec c\u00e2u l\u1ee5c b\u1eaft bu\u1ed9c ph\u1ea3i ng\u1eaft 2-4, c\u00e2u b\u00e1t 5-3. \u201cB\u00e2y gi\u1edd\u201d l\u00e0 m\u1ed9t tr\u1ea1ng t\u1eeb, \u0111\u1ee9ng vai tr\u00f2 c\u1ee7a m\u1ed9t tr\u1ea1ng ng\u1eef (adverbial phrase), ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1ch ra kh\u1ecfi m\u1ec7nh \u0111\u1ec1 ch\u00ednh. M\u1ec7nh \u0111\u1ec1 \u201cem \u1edf n\u01a1i \u0111\u00e2u\u201d l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e2u ho\u00e0n ch\u1ec9nh v\u00e0 ng\u1eafn, kh\u00f4ng c\u1ea7n t\u00e1ch \u0111o\u1ea1n.<\/em><\/p>\n<p><em>C\u00e2u b\u00e1t, nguy\u00ean c\u1ea3 c\u1ee5m t\u1eeb \u201cC\u1ecf tr\u00ean m\u00ecnh m\u1ea9y em\u201d l\u00e0 ch\u1ee7 t\u1eeb. N\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t danh-ng\u1eef (noun phrase), \u0111\u1ee9ng vai tr\u00f2 ch\u1ee7 ng\u1eef (subject) v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00e1ch ra \u0111\u01b0\u1ee3c. D\u00f9 sao, ta nh\u1eadn th\u1ea5y trong c\u1ee5m t\u1eeb n\u00e0y, \u201cC\u1ecf\u201d l\u00e0 danh t\u1eeb ch\u00ednh, v\u00e0 \u201ctr\u00ean m\u00ecnh m\u1ea9y em\u201d (hi\u1ec3u ng\u1ea7m \u0111\u1ed9ng t\u1eeb \u201cm\u1ecdc\u201d) l\u00e0 tr\u1ea1ng ng\u1eef ch\u1ec9 n\u01a1i ch\u1ed1n (hay v\u1ecb tr\u00ed), l\u00e0m r\u00f5 ngh\u0129a cho danh t\u1eeb \u201cc\u1ecf\u201d (hay r\u00f5 v\u00e0 \u0111\u00fang h\u01a1n l\u00e0 cho \u0111\u1ed9ng t\u1eeb hi\u1ec3u ng\u1ea7m \u201cm\u1ecdc\u201d). C\u1ee5m t\u1eeb \u201cs\u1ea7u ra sao\u201d l\u00e0 v\u1ecb ng\u1eef (predicate), trong \u0111\u00f3 \u201cs\u1ea7u\u201d l\u00e0 b\u1ed5 t\u00fac t\u1eeb (complement) (v\u1edbi \u0111\u1ed9ng t\u1eeb \u201cth\u00ec\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u ng\u1ea7m), \u201cra sao\u201d l\u00e0 tr\u1ea1ng t\u1eeb. Trong Anh v\u00e0 Ph\u00e1p ng\u1eef, c\u0169ng nh\u01b0 trong m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u00f4n ng\u1eef kh\u00e1c, tr\u1ea1ng t\u1eeb \u201cra sao\u201d n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t lu\u1eadt bi\u1ebfn h\u00f3a (transformational rule) cho ph\u00e9p nh\u1ea9y l\u00ean \u0111\u1ea7u c\u00e2u \u0111\u1ec3 bi\u1ebfn th\u00e0nh nh\u1eefng t\u1eeb <\/em>How<em> v\u00e0 <\/em>Comment<em>, v.v.; \u0111\u1ed3ng th\u1eddi lu\u1eadt n\u00e0y l\u1ea1i k\u00e9o theo m\u1ed9t lu\u1eadt n\u1eefa, b\u1eaft bu\u1ed9c vi\u1ec7c \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c ch\u1ee7 t\u1eeb v\u00e0 \u0111\u1ed9ng t\u1eeb trong c\u00e2u..<\/em>.&#8221; (trang 355)<\/p>\n<p>C\u00f3 v\u1ebb nh\u01b0 nh\u00e0 th\u01a1 B\u00f9i Gi\u00e1ng \u0111ang \u0111\u00f9a gi\u1ee1n, ki\u1ec3u nh\u01b0 \u201cB\u00e2y gi\u1edd em \u1edf n\u01a1i \u0111\u00e2u, C\u1ecf tr\u00ean m\u00ecnh m\u1ea9y em s\u1ea7u ra sao\u201d khi n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi m\u1ed9t c\u00f4 b\u1ea1n nh\u1ecf n\u00e0o \u0111\u00f3. Khi b\u1ea1n n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi m\u1ed9t c\u00f4 b\u1ea1n g\u00e1i nh\u1ecf, hi\u1ec3n nhi\u00ean b\u1ea1n kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ea3o c\u00f4 n\u00e0y r\u1eb1ng b\u1ea1n \u0111ang kh\u1edfi \u0111\u1ea7u b\u1eb1ng m\u1ed9t danh ng\u1eef r\u1ed3i k\u1ebf ti\u1ebfp l\u00e0 ch\u1ee7 ng\u1eef, v\u00e0 v\u00e2n v\u00e2n. C\u00f3 ph\u1ea3i nh\u00e0 ph\u00ea b\u00ecnh B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac \u0111\u00e3 \u0111i qu\u00e1 \u0111\u00e0 khi ph\u00e2n t\u00edch ng\u1eef h\u1ecdc ph\u1ee9c t\u1ea1p nh\u01b0 th\u1ebf? Ngh\u0129a l\u00e0, trong khi B\u00f9i Gi\u00e1ng ti\u00ean sinh \u0111ang th\u00ec th\u1ea7m h\u1ecfi c\u00f4 b\u1ea1n \u0111ang th\u1eb9n th\u00f9ng r\u1eb1ng c\u1ecf m\u1ecdc c\u00f3 s\u1ea7u ch\u0103ng, th\u00ec B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac d\u00ed \u1ed1ng k\u00ednh hi\u1ec3n vi v\u00e0o ch\u1ed7 c\u1ecf m\u1ecdc \u0111\u1ec3 th\u1eafc m\u1eafc r\u1eb1ng c\u00f3 ph\u1ea3i c\u1ecf m\u1ecdc ng\u01b0\u1ee3c v\u00ec \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c ch\u1ee7 t\u1eeb v\u00e0 \u0111\u1ed9ng t\u1eeb\u2026 Than \u00f4i, m\u1ec7t v\u00f4 c\u00f9ng, khi \u0111\u1ecdc nh\u01b0 th\u1ebf. Nh\u01b0ng c\u0169ng l\u00e0 h\u1ee9ng th\u00fa v\u00f4 c\u00f9ng khi ch\u1eef ngh\u0129a m\u1ecdc ra c\u1ecf s\u1ea7u.<\/p>\n<p>N\u01a1i m\u1ed9t m\u1eb7t kh\u00e1c, B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac c\u0169ng nh\u00ecn th\u01a1 B\u00f9i Gi\u00e1ng nh\u01b0 nh\u1eefng tr\u1eadn m\u01b0a ch\u1eef gi\u1eefa tr\u1eddi th\u01a1 m\u1ed9ng. N\u01a1i \u0111\u00e2y, B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac vi\u1ebft y h\u1ec7t nh\u01b0 l\u00e0m th\u01a1, m\u1ed9t ki\u1ec3u ph\u00ea b\u00ecnh v\u0103n h\u1ecdc h\u1ec7t nh\u01b0 \u0111ang l\u00e0m th\u01a1. V\u00e0 tr\u00ean nh\u1eefng d\u00f2ng ch\u1eef B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac, ch\u00fang ta \u0111ang nh\u00ecn th\u1ea5y nh\u1eefng m\u01b0a ngu\u1ed3n c\u1ed1 qu\u1eadn, s\u01b0\u01a1ng m\u00f9 b\u1ebfn c\u0169\u2026 Tr\u1eddi \u1ea1, sao \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t nh\u00e0 th\u01a1 B\u00f9i Gi\u00e1ng, m\u00e0 l\u1ea1i b\u1ed7ng hi\u1ec7n ra m\u1ed9t nh\u00e0 ph\u00ea b\u00ecnh B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac, \u0111\u1ec3 r\u1ed3i ch\u00fang ta \u0111\u1ecdc m\u00e0 ng\u1ea9n ng\u01a1 tr\u00ean t\u1eebng trang gi\u1ea5y. B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac \u0111\u00e3 vi\u1ebft trong b\u00e0i c\u00f3 nhan \u0111\u1ec1 &#8220;<strong>B\u00f9i Gi\u00e1ng, b\u01b0\u1edbc ch\u00e2n \u0111i t\u00ecm h\u1ed3n nguy\u00ean ti\u00eau v\u00e0 m\u1ed9t m\u00e0u hoa tr\u00ean ng\u00e0n<\/strong>&#8221; nh\u1eefng d\u00f2ng th\u01a1 m\u1ed9ng nh\u01b0 sau, tr\u00edch:<\/p>\n<p>&#8220;<em>B\u00f9i Gi\u00e1ng \u0111\u00e3 ra \u0111i r\u1ed3i. Nh\u01b0ng v\u1ea7ng tr\u0103ng \u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1ea1i v\u1eabn m\u00e3i c\u00f2n nguy\u00ean m\u1ed9t m\u00e0u s\u01a1 th\u1ee7y. Nh\u1eefng l\u00e1 hoa c\u1ed3n hay nh\u1eefng d\u00f2ng ch\u1eef m\u00e0 \u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1ea1i cho \u0111\u1eddi v\u1eabn th\u1ea5p tho\u00e1ng m\u00e3i trong nh\u1eefng b\u00f3ng s\u01b0\u01a1ng m\u00f9 c\u1ee7a thi ca, c\u1ee7a h\u1ed3n nguy\u00ean ti\u00eau ng\u00e0y c\u0169. M\u00e3i m\u00e3i, ch\u00fang s\u1ebd c\u00f2n \u0111\u1ec3 ng\u00e2n l\u1ea1i trong l\u00f2ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi y\u00eau qu\u00fd \u00f4ng nh\u1eefng ti\u1ebfng g\u1ecdi tr\u1edf v\u1ec1. Tr\u1edf v\u1ec1 b\u1ebfn s\u01a1 \u0111\u1ea7u c\u1ee7a nh\u1eefng c\u01a1n m\u01b0a ngu\u1ed3n ng\u00e0y c\u0169, c\u1ee7a nh\u1eefng b\u00e0i ca qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o hoang vu, c\u1ee7a nh\u1eefng l\u1eddi c\u1ed1 qu\u1eadn m\u1ecbt m\u00f9 gang t\u1ea5c. H\u1eb3n \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n trong cu\u1ed9c t\u1ed3n sinh c\u1ee7a m\u00ecnh, B\u00f9i Gi\u00e1ng \u0111\u00e3 nh\u1eadn th\u1ea5y r\u1eb1ng qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a \u00f4ng, c\u1ed1 qu\u1eadn c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f2n nh\u01b0 x\u01b0a. D\u00f9 qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng hay c\u1ed1 qu\u1eadn \u0111\u00f3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o \u0111i n\u1eefa th\u00ec \u00f4ng c\u0169ng \u0111\u00e3 \u201cch\u1ebft nhi\u1ec1u l\u1ea7n trong tr\u1eadn s\u1ed1ng\u201d, v\u00e0 trong cu\u1ed9c \u0111\u1eddi n\u00e0y, h\u00ecnh nh\u01b0 nhi\u1ec1u l\u00fac \u00f4ng \u0111\u00e3 l\u1ea1c m\u1ea5t l\u1ed1i v\u1ec1. B\u1edfi th\u1ebf, \u0111\u1ec3 t\u00ecm v\u1ec1 \u0111\u01b0\u1eddng x\u01b0a l\u1ed1i c\u0169 c\u1ee7a nh\u1eefng h\u1ed3n nguy\u00ean ti\u00eau (<\/em>Ng\u00f5 ban s\u01a1, h\u1ea1nh ng\u00e2n d\u00e0i \/ C\u1ed5ng x\u00f4 c\u00f2n v\u1ecdng \u0111i\u1ec7u t\u00e0i t\u1eed qua \/ L\u1ee1 t\u1eeb l\u1ea1c b\u01b0\u1edbc b\u01b0\u1edbc ra \/ Ch\u1ebft t\u1eeb s\u01a1 ng\u1ed9 m\u00e0u hoa tr\u00ean ng\u00e0n<em>), c\u00f3 l\u1ebd ng\u01b0\u1eddi thi s\u0129 \u1ea5y ch\u1ec9 c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ecm v\u1ec1 v\u00e0 t\u00ecm v\u00e0o nh\u1eefng cu\u1ed9c chi\u00eam bao&#8230;&#8221;<\/em> (trang 342)<\/p>\n<p>M\u1ed9t nh\u00e0 v\u0103n c\u00f3 t\u00e1c ph\u1ea9m g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi l\u1ecbch s\u1eed nhi\u1ec1u nh\u1ea5t l\u00e0 Nguy\u1ec5n M\u1ed9ng Gi\u00e1c. K\u1ec3 c\u1ea3 l\u1ecbch s\u1eed x\u00e2y d\u1ef1ng v\u0103n h\u1ecdc h\u1ea3i ngo\u1ea1i, v\u00e0 c\u1ea3 nh\u1eefng h\u00ecnh \u1ea3nh l\u1ecbch s\u1eed trong c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m, d\u00f9 tr\u01b0\u1eddng thi\u00ean ti\u1ec3u thuy\u1ebft hay truy\u1ec7n ng\u1eafn. C\u1ea3 B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac v\u00e0 Nguy\u1ec5n M\u1ed9ng Gi\u00e1c \u0111\u1ec1u l\u00e0 thuy\u1ec1n nh\u00e2n, v\u01b0\u1ee3t bi\u1ec3n sau n\u0103m 1975. Nh\u1eefng ng\u00e0y \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ea7m b\u00fat \u0111\u1ec3 s\u00e1ng t\u00e1c v\u0103n h\u1ecdc \u1edf h\u1ea3i ngo\u1ea1i l\u00e0 nh\u1eefng ng\u00e0y r\u1ea5t m\u1ef1c gian nan. Trong tuy\u1ec3n t\u1eadp \u201c9 Phong Kh\u00ed\u2026\u201d B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac k\u1ec3 l\u1ea1i nh\u1eefng ng\u00e0y h\u00ecnh th\u00e0nh v\u0103n h\u1ecdc h\u1ea3i ngo\u1ea1i, trong \u0111\u00f3 Nguy\u1ec5n M\u1ed9ng Gi\u00e1c \u0111\u1ee9ng ra g\u00e1nh v\u00e1c nh\u1eefng ph\u1ea7n n\u1eb7ng nh\u1ecdc.<\/p>\n<p>Trong b\u00e0i vi\u1ebft nhan \u0111\u1ec1 &#8220;<strong>Nh\u1edb Nguy\u1ec5n M\u1ed9ng Gi\u00e1c. V\u00e0 t\u01b0\u1edfng nh\u1edb m\u1ed9t th\u1eddi v\u0103n<\/strong>&#8221; B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac k\u1ec3 v\u1ec1 nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc kh\u1edfi \u0111\u1ea7u, tr\u00edch:<\/p>\n<p>&#8220;<em>N\u0103m 1985, ch\u00fang t\u00f4i c\u00f3 d\u1ecbp ng\u1ed3i chung v\u1edbi nhau c\u00f9ng v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 b\u1ea1n v\u0103n nh\u01b0 Nguy\u1ec5n B\u00e1 Tr\u1ea1c, Ho\u00e0ng Kh\u1edfi Phong, Ph\u1ea1m Qu\u1ed1c B\u1ea3o, Cao Xu\u00e2n Huy\u2026 \u0111\u1ec3 l\u00e0m nguy\u1ec7t san V\u0103n H\u1ecdc Ngh\u1ec7 Thu\u1eadt (b\u1ed9 m\u1edbi), r\u1ed3i sau \u0111\u00f3 l\u00e0 V\u0103n H\u1ecdc. Nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc kh\u1edfi \u0111\u1ea7u c\u1ee7a t\u1edd b\u00e1o n\u00e0y, c\u00f9ng v\u1edbi nh\u1eefng kh\u00f3 kh\u0103n v\u00e0 nh\u1eefng k\u1ef7 ni\u1ec7m m\u00e0 ch\u00fang mang l\u1ea1i, \u0111\u00e3 lu\u00f4n l\u00e0 nh\u1eefng rung \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng h\u1ec1 t\u1eaft\u2014t\u00f4i ngh\u0129 nh\u01b0 th\u1ebf\u2014c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 anh em ch\u00fang t\u00f4i m\u1ed7i khi c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i nh\u00ecn l\u1ea1i hay l\u00e0m s\u1ed1ng l\u1ea1i trong t\u00e2m h\u1ed3n m\u00ecnh nh\u1eefng ng\u00e0y th\u00e1ng \u0111\u00f3. T\u00f4i s\u1ebd kh\u00f4ng k\u1ec3 l\u1ea1i nh\u1eefng chuy\u1ec7n \u1ea5y \u1edf \u0111\u00e2y. Nh\u01b0ng t\u00f4i mu\u1ed1n n\u00f3i l\u00e0 nh\u1eefng k\u1ef7 ni\u1ec7m \u1ea5y \u0111\u1eb9p. \u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng k\u1ef7 ni\u1ec7m c\u1ee7a m\u1ed9t nh\u00f3m \u201c\u0111\u1ea7u xanh tu\u1ed5i tr\u1ebb\u201d, l\u01b0u vong b\u00ean ngo\u00e0i \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, y\u00eau v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng ch\u1eef ngh\u0129a Vi\u1ec7t, thi\u1ebft tha v\u1edbi s\u1ef1 m\u01a1 m\u1ed9ng v\u00e0 nh\u1eefng l\u00fd t\u01b0\u1edfng \u0111\u00e1ng y\u00eau c\u1ee7a m\u00ecnh, v\u00e0 \u0111\u00e3 d\u00e1m \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed5i nhi\u1ec1u th\u1ee9 \u0111\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1edd b\u00e1o \u1ea5y v\u00e0 nh\u1eefng k\u1ef7 ni\u1ec7m \u1ea5y. C\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trong ch\u00fang t\u00f4i, trong \u0111\u00f3 \u00edt nh\u1ea5t l\u00e0 Nguy\u1ec5n B\u00e1 Tr\u1ea1c, Nguy\u1ec5n M\u1ed9ng Gi\u00e1c v\u00e0 Ho\u00e0ng Kh\u1edfi Phong, c\u00e1ch n\u00e0y hay c\u00e1ch kh\u00e1c, \u0111\u00e3 vi\u1ebft v\u1ec1 nh\u1eefng \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 rung \u0111\u1ed9ng m\u00e0 th\u1eddi k\u1ef3 n\u00e0y c\u00f2n \u0111\u1ec3 l\u1ea1i trong l\u00f2ng h\u1ecd. Cho d\u00f9 m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 m\u1ed9t phong c\u00e1ch, m\u1ed9t v\u0103n c\u00e1ch ri\u00eang, v\u1edbi nh\u1eefng b\u1ea3ng m\u1ea7u k\u1ef7 ni\u1ec7m ri\u00eang, v\u1edbi nh\u1eefng \u00e2m s\u1eafc ri\u00eang v\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u1ed9 rung kh\u00e1c nhau n\u01a1i nh\u1eefng k\u1ef7 ni\u1ec7m chung, t\u00f4i ngh\u0129 t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 chia s\u1ebb v\u1edbi nhau nh\u1eefng n\u00e9t chung nh\u1ea5t v\u00e0 \u0111\u1eb9p t\u01b0\u01a1i c\u1ee7a nh\u1eefng k\u1ef7 ni\u1ec7m \u1ea5y, cho d\u00f9 c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng ch\u1ed7 nh\u1eefng n\u00e9t m\u1ef1c kia \u0111\u00e3 b\u1ecb th\u1eddi gian l\u00e0m cho ph\u00f4i pha \u0111i \u00edt nhi\u1ec1u.<\/em>&#8221; (trang 237-238)<\/p>\n<p>Nh\u00e0 v\u0103n Nguy\u1ec5n M\u1ed9ng Gi\u00e1c hi\u1ec7n ra nh\u01b0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u1ed5ng l\u1ed3, c\u1ea3 trong \u0111\u1eddi th\u01b0\u1eddng, khi c\u01b0u mang nhi\u1ec1u b\u1ea1n v\u0103n ngh\u1ec7, v\u00e0 c\u1ea3 trong v\u0103n h\u1ecdc, khi s\u00e1ng t\u00e1c nh\u1eefng b\u1ed9 tr\u01b0\u1eddng thi\u00ean d\u1eabn t\u1edbi nh\u1eefng cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn \u0111\u1ea7y s\u00f3ng gi\u00f3. \u0110\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea7m v\u00f3c kh\u1ed5ng l\u1ed3 \u0111\u00f3 c\u1ee7a Nguy\u1ec5n M\u1ed9ng Gi\u00e1c, ph\u1ea3i c\u1ea7n t\u1edbi m\u1ed9t nh\u00e0 ph\u00ea b\u00ecnh v\u0103n h\u1ecdc c\u00f3 \u0111\u00f4i m\u1eaft nh\u00ecn \u0111\u01b0\u1ee3c xuy\u00ean su\u1ed1t s\u00e1u c\u00f5i. B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng \u0111\u01b0\u1ee3c vai tr\u00f2 c\u1ee7a thi\u00ean l\u00fd nh\u00e3n \u0111\u00f3, m\u1ed9t c\u00e1ch th\u01a1 m\u1ed9ng, m\u1ed9t c\u00e1ch xu\u1ea5t s\u1eafc.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/PTH-2.jpg\" rel=\"lightbox[99607]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone  wp-image-99680\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/PTH-2.jpg\" alt=\"\" width=\"261\" height=\"350\" srcset=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/PTH-2.jpg 355w, https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/PTH-2-224x300.jpg 224w\" sizes=\"auto, (max-width: 261px) 100vw, 261px\" \/><\/a><br \/>\n<em>Nh\u00e0 v\u0103n <\/em><em>Phan T\u1ea5n H\u1ea3i <\/em><em>t\u1ef1 ho\u1ea1<\/em><\/p>\n<p>Trong b\u00e0i vi\u1ebft nhan \u0111\u1ec1 \u201c<strong>Tr\u00ean nh\u1eefng l\u1edbp s\u00f3ng c\u1ee7a m\u00f9a bi\u1ec3n \u0111\u1ed9ng<\/strong>\u201d v\u1edbi ghi ch\u00fa n\u01a1i ti\u1ec3u \u0111\u1ec1 l\u00e0 (B\u00e0i n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1ec1 t\u00e1c ph\u1ea9m <em>M\u00f9a Bi\u1ec3n \u0110\u1ed9ng<\/em> c\u1ee7a Nguy\u1ec5n M\u1ed9ng Gi\u00e1c t\u1ea1i George Mason University, Washington, D.C., ng\u00e0y 30 th\u00e1ng 11, 1989), B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng:<\/p>\n<p>&#8220;M\u00f9a Bi\u1ec3n \u0110\u1ed9ng<em> l\u00e0 m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m c\u00f3 m\u1ed9t k\u00edch th\u01b0\u1edbc l\u1edbn, v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m c\u00f3 tham v\u1ecdng l\u1edbn kh\u00f4ng k\u00e9m. N\u00f3 mu\u1ed1n ghi l\u1ea1i bi\u1ebfn chuy\u1ec3n t\u00e2m tr\u1ea1ng c\u1ee7a nh\u1eefng thanh ni\u00ean tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh trong chi\u1ebfn tranh, tr\u1ea3i d\u00e0i t\u1eeb l\u00fac \u0110\u1ec7 Nh\u1ea5t C\u1ed9ng H\u00f2a s\u1ee5p \u0111\u1ed5 cho \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 4, 1975, v\u00e0 ghi l\u1ea1i c\u00e1i t\u00e2m tr\u1ea1ng tha h\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a nh\u1eefng nh\u00e2n v\u1eadt ch\u00ednh sau th\u1eddi \u0111i\u1ec3m tang th\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f3<\/em>.&#8221; (trang 225-226)<\/p>\n<p>C\u00e1i tuy\u1ec7t v\u1eddi c\u1ee7a Nguy\u1ec5n M\u1ed9ng Gi\u00e1c l\u00e0 vi\u1ebft nhi\u1ec1u nh\u01b0 m\u01b0a l\u0169 v\u1ec1 nh\u1eefng \u0111au \u0111\u1edbn l\u1ecbch s\u1eed, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 kho\u1ea3ng tr\u00ean d\u01b0\u1edbi m\u1ed9t tr\u0103m nh\u00e2n v\u1eadt, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 nh\u1eefng nh\u00e2n v\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 c\u00f3 th\u1eadt trong l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 ph\u1ea7n n\u00e0o h\u01b0 c\u1ea5u, nh\u01b0 T\u01b0\u1eddng, nh\u01b0 Ng\u00f4\u2026 V\u00e0 c\u00e1i tuy\u1ec7t v\u1eddi c\u1ee7a nh\u00e0 ph\u00ea b\u00ecnh B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac l\u00e0 nh\u00ecn th\u1ea5u su\u1ed1t qua nh\u1eefng trang gi\u1ea5y tr\u01b0\u1eddng thi\u00ean ti\u1ec3u thuy\u1ebft, \u0111\u1ec3 th\u1ea5y r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng nh\u00e2n v\u1eadt trong \u0111\u00f3, nh\u01b0 T\u01b0\u1eddng, Ng\u00f4, Di\u1ec5m, Nam, Qu\u1ef3nh Nh\u01b0, Qu\u1ef3nh Trang, M\u00e3n, Thanh Tuy\u1ebfn, L\u00e3ng\u2026 ch\u1ec9 l\u00e0 h\u00f3a th\u00e2n c\u1ee7a hai nh\u00e2n v\u1eadt ch\u00ednh l\u00e0: Th\u1ea5t v\u00e0 t\u00e1n. M\u1ea5t v\u00e0 tan.<\/p>\n<p>&#8220;<em>V\u1eady th\u00ec, nh\u00e2n v\u1eadt ch\u00ednh trong <\/em>M\u00f9a Bi\u1ec3n \u0110\u1ed9ng<em> c\u1ee7a Nguy\u1ec5n M\u1ed9ng Gi\u00e1c ch\u00ednh l\u00e0 s\u1ef1 th\u1ea5t t\u00e1n. Th\u1ea5t v\u00e0 t\u00e1n. M\u1ea5t v\u00e0 tan. M\u1ea5t m\u00e1t, t\u00e0n r\u1ee5ng, v\u00e0 tan v\u1ee1, tan r\u00e3, tan t\u00e1c. M\u1ea5t l\u00e0 h\u1ec7 qu\u1ea3 c\u1ee7a tan, v\u00e0 tan l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u1ea5t. M\u1ea5t v\u00e0 tan nh\u1eefng g\u00ec? \u0110\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 m\u1ea5t m\u00e1t, tan v\u1ee1, tan t\u00e1c, tan r\u00e3 c\u1ee7a nh\u1eefng c\u01a1 c\u1ea5u, nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb x\u00e3 h\u1ed9i, nh\u1eefng gi\u1ec1ng m\u1ed1i \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, lu\u00e2n l\u00fd t\u01b0\u1edfng nh\u01b0 \u0111\u00e3 l\u00e0 b\u1ec1n v\u1eefng trong x\u00e3 h\u1ed9i ta trong su\u1ed1t bao nhi\u00eau n\u0103m. \u0110\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 tan v\u1ee1 c\u1ee7a nh\u1eefng m\u1ed9ng t\u01b0\u1edfng, c\u1ee7a nh\u1eefng l\u00fd t\u01b0\u1edfng, v\u00e0 ngay c\u1ea3 c\u1ee7a nh\u1eefng \u1ea3o t\u01b0\u1edfng n\u1eefa, m\u00e0 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1eebng \u00f4m \u1ea5p trong su\u1ed1t m\u1ed9t th\u1eddi tu\u1ed5i tr\u1ebb. \u0110\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 s\u1ef1 tan t\u00e1c, b\u1ecb l\u0103n \u0111i tung t\u00f3e b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng t\u00e1m h\u01b0\u1edbng c\u1ee7a nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u01b0\u1edfng su\u1ed1t \u0111\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng v\u00e0 \u00f4m l\u1ea5y qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng, hay c\u1ee7a nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 m\u1eb7c th\u00e2n m\u00ecnh cho s\u00f3ng v\u00f9i, cho bi\u1ec3n d\u1eadp.<\/em><\/p>\n<p><em>\u201cNh\u01b0ng, ch\u00ednh l\u00e0 trong n\u1ed7 l\u1ef1c x\u00e2y d\u1ef1ng v\u00e0 v\u1ebd l\u1ea1i c\u00e1i ti\u1ebfn tr\u00ecnh tan v\u00e0 m\u1ea5t, m\u1ea5t v\u00e0 tan \u0111\u00f3 m\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3 Nguy\u1ec5n M\u1ed9ng Gi\u00e1c \u0111\u00e3 cho ch\u00fang ta c\u01a1 h\u1ed9i t\u00ecm l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb c\u0169. T\u00e1c gi\u1ea3 cho ch\u00fang ta s\u1ed1ng l\u1ea1i t\u00e2m tr\u1ea1ng c\u1ee7a nh\u1eefng k\u1ebb s\u1ed1ng trong c\u01a1n l\u1ed1c xo\u00e1y c\u1ee7a c\u1ea3 m\u1ed9t th\u1eddi \u0111\u1ea1i. V\u00e0 c\u0169ng t\u1eeb \u0111\u00f3, \u00f4ng gi\u00fap ch\u00fang ta t\u00ecm th\u1ea5y nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb v\u0129nh c\u1eedu c\u1ee7a s\u1ef1 s\u1ed1ng, c\u00e1i \u00fd ngh\u0129a cao qu\u00ed c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi. T\u00e1c gi\u1ea3 \u0111\u00e3 gi\u00fap \u0111em tr\u1ea3 v\u1ec1 cho ch\u00fang ta nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u1ea5y qua nh\u1eefng trang s\u00e1ch c\u1ee7a \u00f4ng. Tr\u00ecnh b\u00e0y c\u00e1i t\u00e1n, \u0111\u1ec3 th\u1ea5y c\u00e1i t\u1ee5. Tr\u00ecnh b\u00e0y c\u00e1i m\u1ea5t, \u0111\u1ec3 th\u1ea5y c\u00e1i tr\u1edf v\u1ec1, c\u00e1i c\u00f2n v\u0129nh vi\u1ec5n. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t ngh\u1ecbch l\u00fd v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng m\u00e0 t\u00f4i t\u00ecm th\u1ea5y trong <\/em>M\u00f9a Bi\u1ec3n \u0110\u1ed9ng.&#8221; (trang .227)<\/p>\n<p>Trong khi Nguy\u1ec5n M\u1ed9ng Gi\u00e1c quan t\u00e2m v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed, v\u1ec1 c\u00e1c nh\u00e2n v\u1eadt trong d\u00f2ng l\u1ecbch s\u1eed qu\u00ea nh\u00e0\u2026 nh\u00e0 v\u0103n Mai Th\u1ea3o l\u00e0 m\u1ed9t h\u00ecnh \u1ea3nh \u0111\u1ed1i ngh\u1ecbch, ch\u1ec9 quan t\u00e2m v\u1ec1 c\u00e1i \u0111\u1eb9p c\u1ee7a ng\u00f4n ng\u1eef, c\u1ee7a v\u0103n h\u1ecdc. B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac \u0111\u00e3 th\u1ea5y nh\u01b0 th\u1ebf, v\u00e0 \u0111\u00e3 s\u1eed d\u1ee5ng m\u1ed9t ng\u00f4n ng\u1eef r\u1ea5t th\u01a1 \u0111\u1ec3 n\u00f3i v\u1ec1 Mai Th\u1ea3o.<\/p>\n<p>C\u0169ng n\u01a1i tr\u00edch \u0111o\u1ea1n d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y, nh\u00e0 ph\u00ea b\u00ecnh B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t nh\u00e0 th\u01a1 khi n\u00f3i v\u1ec1 nh\u00e0 v\u0103n Mai Th\u1ea3o, tr\u00edch (ch\u00fang ta n\u00ean \u0111\u1ecdc l\u1eddi b\u00ecnh c\u1ee7a B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac th\u1eadt ch\u1eadm, y h\u1ec7t nh\u01b0 \u0111ang \u0111\u1ecdc th\u01a1, \u0111\u1ecdc t\u1eebng ch\u1eef, t\u1eebng c\u1ee5m ch\u1eef trong m\u1ed9t bu\u1ed5i chi\u1ec1u nghi\u00eang n\u1eafng r\u1ea5t v\u00e0ng):<\/p>\n<p><em>&#8220;Ch\u1eef, \u1edf Mai Th\u1ea3o, kh\u00f4ng l\u1eafm khi m\u1ecdc l\u00ean nh\u01b0 r\u1eebng, v\u1edbi nh\u1eefng c\u00e2y c\u00e0nh, l\u1ebbm nh\u1ecdn. M\u00e0 ch\u1eef, n\u01a1i \u00f4ng, th\u01b0\u1eddng \u00e1nh l\u00ean v\u00e0 s\u00f3ng s\u00e1nh nh\u01b0 m\u1ed9t bi\u1ec3n \u0111\u1ea7y \u00e1nh s\u00e1ng, \u0111\u1ea7y s\u1eafc m\u00e0u. M\u1ec1m m\u1ea1i, g\u1ee3n s\u00f3ng, v\u00e0 vang \u00e2m. Nh\u1eefng con \u00e2m r\u00ec r\u00e0o, thao thi\u1ebft. Trong chi\u1ec1u, trong \u0111\u00eam, hay khi v\u1ec1 s\u00e1ng. <\/em><\/p>\n<p><em>Nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc ch\u00e2n \u00e2m tr\u1ea3i s\u00f3ng kh\u1eafp l\u00f2ng ta.&#8221;<\/em> (trang 100)<\/p>\n<p>Th\u1ef1c s\u1ef1, \u0111\u00f3 l\u00e0 th\u01a1. B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac vi\u1ebft ph\u00ea b\u00ecnh v\u0103n h\u1ecdc y nh\u01b0 \u0111ang l\u00e0m th\u01a1. Trong v\u0103n ph\u00ea b\u00ecnh n\u00e0y, c\u00e1ch ng\u1eaft c\u00e2u, B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac t\u1ea1o ra c\u00e1c \u00e2m vang th\u00ec th\u1ea7m, \u0111\u1ea7y h\u00ecnh \u1ea3nh\u2026 \u0110\u00f4i khi ch\u00fang ta \u0111\u1ecdc v\u00e0 nh\u01b0 d\u01b0\u1eddng tr\u00f4i l\u1ea1c v\u00e0o m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi th\u01a1 c\u1ee7a B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac.<\/p>\n<p>B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 ph\u00ea b\u00ecnh r\u1ea5t m\u1ef1c k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng. Trong b\u00e0i vi\u1ebft v\u1ec1 Mai Th\u1ea3o, h\u1ecd B\u00f9i \u0111\u00e3 cho th\u1ea5y anh \u0111\u1ecdc r\u1ea5t k\u1ef9, r\u1ea5t nhi\u1ec1u&#8230; B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac trong b\u00e0i vi\u1ebft nhan \u0111\u1ec1 &#8220;<strong>V\u0103n ch\u01b0\u01a1ng Mai Th\u1ea3o: bi\u00ean \u0111\u1ecba c\u1ee7a c\u1ea3m x\u00fac v\u00e0 c\u00e1i \u0111\u1eb9p, giao thoa v\u1edbi \u00fd th\u1ee9c v\u1ec1 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng<\/strong>&#8221; \u0111\u00e3 cho th\u1ea5y c\u00e1ch l\u00e0m vi\u1ec7c r\u1ea5t m\u1ef1c k\u1ef9 c\u00e0ng, chu \u0111\u00e1o. T\u00f4i l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi h\u1ea3i ngo\u1ea1i c\u0169ng nh\u01b0 Mai Th\u1ea3o v\u00e0 B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac. T\u00f4i bi\u1ebft r\u1eb1ng t\u00ecm s\u00e1ch \u0111\u1ecdc r\u1ea5t hi\u1ebfm \u1edf h\u1ea3i ngo\u1ea1i, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 c\u00e1c s\u00e1ch \u0111\u00e3 \u1ea5n h\u00e0nh tr\u01b0\u1edbc 1975. V\u1eady m\u00e0, nh\u01b0 d\u01b0\u1eddng B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc r\u1ea5t nhi\u1ec1u, hi\u1ec3n nhi\u00ean l\u00e0 t\u1eeb thu\u1edf c\u00f2n trong n\u01b0\u1edbc cho t\u1edbi ng\u00e0y ra h\u1ea3i ngo\u1ea1i. Hay c\u00f3 ph\u1ea3i, trong c\u01b0\u01a1ng v\u1ecb d\u1ea1y v\u0103n h\u1ecdc Vi\u1ec7t t\u1ea1i c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc Hoa K\u1ef3 t\u1ea1i Qu\u1eadn Cam \u0111\u00e3 cho B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac m\u1ed9t kho s\u00e1ch kh\u1ed5ng l\u1ed3 n\u00e0o m\u00e0 t\u00f4i ch\u01b0a bi\u1ebft.<\/p>\n<p>Khi nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 Mai Th\u1ea3o, B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac chia l\u00e0m c\u00e1c th\u1eddi k\u1ef3, 1956-1960 v\u1edbi &#8220;<em>Nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m ch\u1ee7 y\u1ebfu trong giai \u0111o\u1ea1n n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn l\u00e0: \u0110\u00eam Gi\u00e3 T\u1eeb H\u00e0 N\u1ed9i, Th\u00e1ng Gi\u00eang C\u1ecf Non, v\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u00f3ng g\u00f3p c\u1ee7a \u00f4ng (th\u1ea3o lu\u1eadn, th\u01b0 to\u00e0 so\u1ea1n\u2026) tr\u00ean S\u00e1ng T\u1ea1o<\/em>.&#8221; (trang 105)<\/p>\n<p>R\u1ed3i h\u1ecd B\u00f9i vi\u1ebft v\u1ec1 Mai Th\u1ea3o th\u1eddi 1960-1970 v\u1edbi &#8220;<em>Nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m ch\u1ee7 y\u1ebfu c\u1ee7a giai \u0111o\u1ea1n n\u00e0y kh\u00e1 nhi\u1ec1u; c\u00f3 th\u1ec3 k\u1ec3: Khi M\u00f9a M\u01b0a T\u1edbi, C\u00f9ng \u0110i M\u1ed9t \u0110\u01b0\u1eddng, T\u1edbi M\u1ed9t Tu\u1ed5i N\u00e0o, M\u00e1i T\u00f3c D\u0129 V\u00e3ng, Sau Khi B\u00e3o T\u1edbi, C\u0169ng \u0110\u1ee7 L\u00e3ng Qu\u00ean \u0110\u1eddi, M\u01b0\u1eddi \u0110\u00eam Ng\u00e0 Ng\u1ecdc\u2026 v\u00e0, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, C\u0103n Nh\u00e0 V\u00f9ng N\u01b0\u1edbc M\u1eb7n, Vi\u00ean \u0110\u1ea1n \u0110\u1ed3ng Ch\u1eef N\u1ed5i<\/em>.&#8221; (trang 105-106)<\/p>\n<p>R\u1ed3i th\u1eddi k\u1ef3 1970-1975, B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac g\u1ecdi \u0111\u00e2y l\u00e0 th\u1eddi k\u1ef3 d\u1ea5n th\u00e2n, nh\u1eadp cu\u1ed9c c\u1ee7a Mai Th\u1ea3o: &#8220;<em>Giai \u0111o\u1ea1n \u00fd th\u1ee9c v\u1ec1 vai tr\u00f2 s\u00e1ng t\u1ea1o, vai tr\u00f2 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ngh\u1ec7 s\u0129. C\u00e1i nh\u00ecn c\u1ee7a Mai Th\u1ea3o mang nhi\u1ec1u m\u00e0u s\u1eafc \u201cd\u1ea5n th\u00e2n\u201d h\u01a1n giai \u0111o\u1ea1n tr\u01b0\u1edbc. Ngo\u00e0i nh\u1eefng ti\u1ec3u thuy\u1ebft <\/em>feuilleton<em> \u0111\u0103ng h\u1eb1ng ng\u00e0y, h\u1eb1ng tu\u1ea7n tr\u00ean m\u1ed9t s\u1ed1 b\u00e1o ch\u00ed th\u1eddi \u0111\u00f3 v\u1eabn ph\u1ea3i ch\u1ea3y theo m\u1ed9t d\u00f2ng th\u1ecb hi\u1ebfu nh\u01b0 trong giai \u0111o\u1ea1n \u201chi\u1ec7n sinh\u201d, tinh th\u1ea7n d\u1ea5n th\u00e2n v\u00e0 \u00fd th\u1ee9c nh\u1eadp cu\u1ed9c c\u1ee7a k\u1ebb s\u00e1ng t\u1ea1o n\u01a1i Mai Th\u1ea3o \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n r\u00f5 nh\u1ea5t qua lo\u1ea1t t\u00f9y b\u00fat \u00f4ng vi\u1ebft h\u1eb1ng tu\u1ea7n tr\u00ean trang cu\u1ed1i c\u1ee7a b\u00e1o <\/em>Kh\u1edfi H\u00e0nh<em> do Vi\u00ean Linh ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng. B\u00e0i t\u1ef1a \u0110\u1ee9ng V\u1ec1 Ph\u00eda Nh\u1eefng C\u00e1i M\u1edbi m\u00e0 Mai Th\u1ea3o vi\u1ebft nh\u01b0 m\u1ed9t l\u1eddi gi\u1edbi thi\u1ec7u cho t\u1eadp <\/em>Tuy\u1ec3n Truy\u1ec7n S\u00e1ng T\u1ea1o<em>, do ch\u00ednh Mai Th\u1ea3o ch\u1ecdn, v\u00e0o th\u00e1ng 8 n\u0103m 1970, c\u0169ng \u0111\u00e3 n\u00f3i l\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i tinh th\u1ea7n d\u1ea5n th\u00e2n \u0111\u00f3<\/em>.&#8221; (trang 106)<\/p>\n<p>V\u00e0 r\u1ed3i th\u1eddi k\u1ef3 1987-hi\u1ec7n t\u1ea1i, ngh\u0129a l\u00e0 th\u1eddi k\u1ef3 l\u01b0u vong. Mai Th\u1ea3o d\u01b0\u1edbi nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac l\u00e0: &#8220;&#8230;<em>n\u1ed5i b\u1eadt nh\u1ea5t trong giai \u0111o\u1ea1n n\u00e0y v\u1eabn l\u00e0 nh\u1eefng ghi nh\u1eadn v\u1ec1 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u00e0 v\u1ec1 nh\u1eefng sinh ho\u1ea1t ngh\u1ec7 thu\u1eadt (\u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 v\u0103n h\u1ecdc) ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc qua m\u1ee5c S\u1ed5 Tay \u00f4ng vi\u1ebft \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7n h\u1eb1ng th\u00e1ng tr\u00ean b\u00e1o <\/em>V\u0103n<em> t\u1ee5c b\u1ea3n trong nhi\u1ec1u n\u0103m qua. T\u1eeb nh\u1eefng ghi nh\u1eadn v\u1ec1 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u00e0 v\u0103n h\u1ecdc n\u00e0y, nh\u1eefng h\u1ed3i quang c\u1ee7a k\u1ef7 ni\u1ec7m c\u0169ng c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1i n\u1ec1n r\u1ea5t\u2026 h\u00f4m nay \u0111\u1ec3 l\u1ea5p l\u00e1nh, r\u1ef1c r\u1ee1 tr\u1edf l\u1ea1i.<\/em>&#8221; (trang 106)<\/p>\n<p>R\u1ea5t m\u1ef1c c\u00f4ng phu. C\u0169ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, khi vi\u1ebft v\u1ec1 V\u00f5 Phi\u1ebfn, B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac \u0111\u00e3 cho th\u1ea5y c\u00e1i nh\u00ecn s\u00e2u s\u1eafc. Ki\u1ec3u nh\u01b0 m\u1ed9t nh\u00e0 ph\u00ea b\u00ecnh v\u0103n h\u1ecdc nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 m\u1ed9t nh\u00e0 ph\u00ea b\u00ecnh v\u0103n h\u1ecdc kh\u00e1c. B\u1edfi v\u00ec V\u00f5 Phi\u1ebfn b\u00ean c\u1ea1nh v\u1ecb tr\u00ed ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft truy\u1ec7n ng\u1eafn, t\u00f9y b\u00fat, c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 ph\u00ea b\u00ecnh v\u0103n h\u1ecdc.<\/p>\n<p>Trong b\u00e0i &#8220;<strong>Ti\u1ec5n V\u00f5 Phi\u1ebfn<\/strong> (Ph\u00e1t bi\u1ec3u trong bu\u1ed5i t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m\/l\u1ec5 tang nh\u00e0 v\u0103n V\u00f5 Phi\u1ebfn)&#8221; B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac n\u00f3i t\u1ed5ng quan v\u1ec1 V\u00f5 Phi\u1ebfn, tr\u00edch nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p>&#8220;<em>H\u00f4m nay ch\u00fang ta t\u1ee5 t\u1eadp t\u1ea1i \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a ti\u1ec5n nh\u00e0 v\u0103n V\u00f5 Phi\u1ebfn, m\u1ed9t khu\u00f4n m\u1eb7t l\u1edbn, m\u1ed9t t\u00e1c gi\u1ea3 c\u1ed9t tr\u1ee5 c\u1ee7a v\u0103n h\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam th\u1ebf k\u1ef7 XX. T\u00f4i g\u1ecdi \u00f4ng l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 v\u0103n l\u1edbn, m\u1ed9t t\u00e1c gi\u1ea3 c\u1ed9t tr\u1ee5, v\u00ec trong su\u1ed1t 90 n\u0103m s\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t, v\u00e0 v\u1edbi kho\u1ea3ng 70 n\u0103m c\u1ea7m b\u00fat, t\u1eeb trong n\u01b0\u1edbc ra \u0111\u1ebfn h\u1ea3i ngo\u1ea1i, \u00f4ng \u0111\u00e3 l\u00e0m gi\u00e0u c\u00f3, l\u00e0m phong ph\u00fa th\u00eam cho n\u1ec1n v\u0103n h\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam bi\u1ebft bao. B\u1eb1ng ch\u1eef vi\u1ebft, c\u0169ng nh\u01b0 b\u1eb1ng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/em><\/p>\n<p><em>Trong v\u0103n h\u1ecdc, V\u00f5 Phi\u1ebfn \u0111\u00e3 tung ho\u00e0nh tr\u00ean nhi\u1ec1u l\u0129nh v\u1ef1c, v\u00e0 g\u1ea7n nh\u01b0 trong l\u0129nh v\u1ef1c n\u00e0o \u00f4ng c\u0169ng ghi \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng d\u1ea5u \u1ea5n \u0111\u1eadm n\u00e9t. \u00d4ng l\u00e0 m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, v\u00e0, \u0111\u1ec3 n\u00f3i v\u1ec1 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng, c\u00f3 l\u1ebd tu\u1ef3 b\u00fat l\u00e0 th\u1ec3 v\u0103n s\u1edf tr\u01b0\u1eddng nh\u1ea5t c\u1ee7a \u00f4ng (m\u1eb7c d\u00f9, nh\u01b0 \u0111\u00e3 n\u00f3i, V\u00f5 Phi\u1ebfn c\u0169ng \u0111\u00e3 th\u00e0nh c\u00f4ng tr\u00ean nhi\u1ec1u l\u0129nh v\u1ef1c v\u0103n h\u1ecdc ngh\u1ec7 thu\u1eadt kh\u00e1c trong cu\u1ed9c \u0111\u1eddi s\u00e1ng t\u1ea1o c\u1ee7a m\u00ecnh) \u0111\u1ec3 \u00f4ng ph\u00f4 di\u1ec5n nh\u1eefng t\u00ecnh c\u1ea3m, \u00fd t\u01b0\u1edfng v\u00e0 thi\u1ebft tha c\u1ee7a \u00f4ng cho ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 cho \u0111\u1ea5t. C\u00e1i nh\u00ecn c\u1ee7a V\u00f5 Phi\u1ebfn tinh s\u1eafc, th\u00f4ng minh. Ch\u1eef ngh\u0129a c\u1ee7a \u00f4ng duy\u00ean d\u00e1ng, s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng, h\u00f3m h\u1ec9nh. V\u00e0 ki\u1ebfn th\u1ee9c r\u1ed9ng r\u00e3i c\u1ee7a \u00f4ng bao g\u1ed3m nhi\u1ec1u m\u1eb7t, k\u1ec3 c\u1ea3 c\u00e1c m\u1eb7t v\u1ec1 ng\u00f4n ng\u1eef, l\u1ecbch s\u1eed, \u0111\u1ecba l\u00fd, x\u00e3 h\u1ed9i, d\u00e2n t\u1ed9c h\u1ecdc, v\u00e0 v\u0103n h\u1ecdc<\/em>.&#8221; (trang 199)<\/p>\n<p>Trong m\u1ed9t b\u00e0i vi\u1ebft nhi\u1ec1u n\u0103m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac t\u00e2m s\u1ef1 r\u1eb1ng V\u00f5 Phi\u1ebfn \u0111\u00e3 m\u1edf ra m\u1ed9t b\u1ea7u tr\u1eddi qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng trong chi\u1ebfn tranh t\u00e0n kh\u1ed1c, khi B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t h\u1ecdc sinh l\u1edbp \u0111\u1ec7 th\u1ea5t (l\u1edbp 6 b\u00e2y gi\u1edd). Anh vi\u1ebft, v\u1edbi gi\u1ecdng v\u0103n c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng khi nh\u00ecn th\u1ea5y m\u1ed9t b\u1ea7u tr\u1eddi v\u0103n h\u1ecdc \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o.<\/p>\n<p>Trong b\u00e0i vi\u1ebft nhan \u0111\u1ec1 &#8220;<strong>Ngh\u0129 v\u1ec1 V\u00f5 Phi\u1ebfn v\u00e0 cu\u1ed1n V\u0103n H\u1ecdc Mi\u1ec1n Nam, T\u1ed5ng Quan<\/strong>&#8221; B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac h\u1ed3i t\u01b0\u1edfng:<\/p>\n<p>&#8220;<em>T\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp x\u00fac l\u1ea7n \u0111\u1ea7u v\u1edbi V\u00f5 Phi\u1ebfn qua t\u00e1c ph\u1ea9m <\/em>Gi\u00e3 T\u1eeb<em>. Thu\u1edf \u1ea5y l\u00e0 v\u00e0o kho\u1ea3ng n\u0103m 1962, 1963, c\u00f3 l\u1ebd t\u00f4i \u0111ang h\u1ecdc l\u1edbp \u0110\u1ec7 th\u1ea5t (l\u1edbp 6). D\u1ea1o \u0111\u00f3, l\u00f2ng t\u00f4i c\u00f2n trong s\u00e1ng; nh\u01b0ng quy\u1ec3n s\u00e1ch c\u1ee7a V\u00f5 Phi\u1ebfn \u0111\u00e3 m\u1edf b\u00f9ng ra tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft t\u00f4i c\u1ea3 m\u1ed9t v\u00f9ng tr\u1eddi v\u00f9ng \u0111\u1ea5t qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng trong chi\u1ebfn tranh t\u00e0n kh\u1ed1c. T\u00f4i \u0111\u00e3 th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi ta t\u1ea3n c\u01b0, ch\u1ea1y gi\u1eb7c, b\u00e1o \u0111\u1ed9ng, kh\u00f3c l\u00f3c&#8230; trong cu\u1ed1n s\u00e1ch n\u00e0y. T\u00f4i \u0111\u00e3 th\u1ea5y \u0111\u1eddi s\u1ed1ng m\u00ecnh kh\u00f4ng c\u00f2n ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a m\u00ecnh, nh\u01b0ng c\u00f2n l\u00e0 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 chia s\u1ebb m\u1ed9t ph\u1ea7n \u0111\u1ea5t \u1edf tr\u00ean qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng t\u00f4i, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 chia s\u1ebb v\u1edbi t\u00f4i m\u1ed9t d\u00f2ng m\u00e1u \u0111\u1ecf ch\u1ea3y m\u00e3i t\u1eeb nh\u1eefng ng\u00e0y xa x\u00f4i huy\u1ec1n s\u1eed. V\u00f5 Phi\u1ebfn l\u00e0m t\u00f4i \u0111i ra kh\u1ecfi c\u00e1i th\u1ebf gi\u1edbi nh\u1ecf b\u00e9 v\u00e0 y\u00ean \u1ed5n c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ec3 x\u00fac \u0111\u1ed9ng v\u1edbi nh\u1eefng \u0111\u1eddi s\u1ed1ng, nh\u1eefng th\u1ebf gi\u1edbi kh\u00e1c. Th\u1ebf nh\u01b0ng, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1n b\u00f9 cho s\u1ef1 t\u00e0n ph\u00e1 (?) c\u00e1i \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u0169 \u00eam \u0111\u1ec1m c\u1ee7a t\u00f4i, V\u00f5 Phi\u1ebfn \u0111\u00e3 gi\u1edbi thi\u1ec7u v\u1edbi t\u00f4i nh\u1eefng nh\u00e2n v\u1eadt r\u1ea5t l\u1ea1 v\u00e0 r\u1ea5t d\u1ec5 th\u01b0\u01a1ng m\u00e0 \u00f4ng \u0111\u00e3 t\u1eebng quen bi\u1ebft.<\/em><\/p>\n<p><em>Nh\u1eefng nh\u00e2n v\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c V\u00f5 Phi\u1ebfn v\u1ebd t\u1ea3 l\u1ea1i trong <\/em>Gi\u00e3 T\u1eeb<em> \u0111\u1ec1u c\u00f3 m\u1ed9t n\u00e9t g\u00ec \u0111\u00f3 r\u1ea5t \u0111\u1eadm \u0111\u00e0 ch\u00e2n ch\u1ea5t, pha v\u1edbi s\u1ef1 d\u00ed d\u1ecfm v\u00e0 hi\u1ec1n l\u00e0nh t\u1ef1 nhi\u00ean v\u1ed1n s\u1eb5n c\u1ee7a nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ph\u01a1i ng\u1eeda \u0111\u1ecbnh m\u1ea1ng m\u00ecnh tr\u00ean nh\u1eefng v\u00f9ng \u0111\u1ea5t qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng c\u00f2m c\u00f5i. Nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea3n d\u1ecb nh\u01b0 con c\u00e1 l\u00e1 rau nh\u01b0ng c\u00f3 m\u1ed9t t\u1ea5m l\u00f2ng r\u1ed9ng l\u1edbn thi\u1ebft tha \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 \u00f4m ch\u1eb7t qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng v\u00e0o l\u00f2ng. B\u1edfi th\u1ebf, khi &#8220;gi\u00e3 t\u1eeb&#8221; nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng \u1ea5y, V\u00f5 Phi\u1ebfn kh\u00f4ng kh\u1ecfi nao l\u00f2ng<\/em>.&#8221; (trang 178-179)<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/TaiNHSon_bvp.jpg\" rel=\"lightbox[99607]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone  wp-image-99650\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/TaiNHSon_bvp.jpg\" alt=\"\" width=\"262\" height=\"367\" srcset=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/TaiNHSon_bvp.jpg 391w, https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/TaiNHSon_bvp-214x300.jpg 214w\" sizes=\"auto, (max-width: 262px) 100vw, 262px\" \/><\/a><br \/>\n<em>Nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u, ph\u00ea b\u00ecnh v\u0103n h\u1ecdc B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac <\/em><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc khi l\u00ean San Jose \u0111\u1ec3 l\u00e0m b\u00e1o Vi\u1ec7t Mercury v\u00e0 sau \u0111\u00f3 l\u00e0m t\u1edd tu\u1ea7n b\u00e1o ri\u00eang, nh\u00e0 v\u0103n Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Ho\u00e0ng c\u00f3 nhi\u1ec1u n\u0103m \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh nh\u1eadt b\u00e1o Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t. T\u00f4i bi\u1ebft r\u1eb1ng c\u00f4ng vi\u1ec7c trong m\u1ed9t t\u1edd nh\u1eadt b\u00e1o r\u1ea5t l\u00e0 nh\u1ee9c \u0111\u1ea7u, m\u1ec7t nh\u1ecdc v\u00e0 c\u00f3 l\u1ebd kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c nh\u00e0 v\u0103n, nh\u00e0 th\u01a1. Trong khi c\u00e1c nh\u00e0 b\u00e1o vi\u1ebft xu\u1ed1ng nh\u1eefng b\u1ea3n tin hay b\u00e0i vi\u1ebft h\u00e0ng ng\u00e0y, h\u1ecd bi\u1ebft r\u1eb1ng 24 gi\u1edd sau l\u00e0 b\u1ea3n tin \u0111\u00f3 v\u00e0 b\u00e0i vi\u1ebft \u0111\u00f3 s\u1ebd b\u1ecb qu\u00ean \u0111i. V\u00e0 n\u1ebfu s\u1ed1 b\u00e1o \u0111\u00f3 t\u00ecnh c\u1edd g\u1eb7p l\u1ea1i n\u01a1i m\u1ed9t g\u00f3c nh\u00e0, g\u00f3c xe th\u00ec t\u1edd b\u00e1o \u0111\u00f3 s\u1ebd d\u1ec5 d\u00e0ng b\u1ecb qu\u0103ng b\u1ecf v\u00e0o th\u00f9ng r\u00e1c. Trong khi \u0111\u00f3, t\u00f4i tin r\u1eb1ng, khi Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Ho\u00e0ng s\u00e1ng t\u00e1c ti\u1ec3u thuy\u1ebft hay truy\u1ec7n ng\u1eafn, hay th\u1eadm ch\u00ed l\u00e0 m\u1ed9t t\u00f9y b\u00fat v\u1ec1 m\u00f9a xu\u00e2n hay v\u1ec1 m\u1ed9t h\u00ecnh \u1ea3nh n\u01a1i qu\u00ea nh\u00e0, anh c\u0169ng tin r\u1eb1ng t\u00e1c ph\u1ea9m \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 nh\u1edb t\u1edbi v\u00e0i th\u1eadp ni\u00ean sau.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0, nh\u00e0 v\u0103n v\u00e0 nh\u00e0 th\u01a1 kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u1ed1ng n\u1ed5i n\u01a1i h\u1ea3i ngo\u1ea1i, v\u00e0 do v\u1eady, ph\u1ea3i \u0111\u00f3ng vai nh\u00e0 b\u00e1o tr\u00ean c\u00e1c b\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1eddng l\u01b0u vong. T\u00f4i lu\u00f4n lu\u00f4n ngh\u0129 t\u1edbi nh\u1eefng suy di\u1ec5n linh tinh nh\u01b0 th\u1ebf, t\u1eeb v\u1ecb tr\u00ed c\u00e1 nh\u00e2n c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n m\u00ecnh. D\u0129 nhi\u00ean, ch\u1ec9 l\u00e0 suy \u0111o\u00e1n th\u00f4i. Nh\u01b0ng qu\u00e1 kh\u1ee9 c\u1ee7a nh\u00e0 v\u0103n Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Ho\u00e0ng hi\u1ec3n nhi\u00ean l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1edb h\u01a1n r\u1ea5t nhi\u1ec1u so v\u1edbi c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh m\u1ed9t nh\u1eadt b\u00e1o h\u1ea3i ngo\u1ea1i. B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac trong vai tr\u00f2 ph\u00ea b\u00ecnh v\u0103n h\u1ecdc \u0111\u00e3 kh\u00f4ng h\u1ec1 nh\u1eafc g\u00ec t\u1edbi s\u1ef1 nghi\u1ec7p l\u00e0m b\u00e1o c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Ho\u00e0ng, k\u1ec3 c\u1ea3 ch\u1ee9c v\u1ee5 r\u1ea5t quy\u1ec1n l\u1ef1c trong tu\u1ea7n b\u00e1o Vi\u1ec7t Mercury c\u1ee7a b\u00e1o San Jose Mercury News, n\u01a1i trong nhi\u1ec1u n\u0103m \u0111\u00e3 nu\u00f4i s\u1ed1ng m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m b\u00fat, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 nh\u00e0 th\u01a1 Ph\u1ea1m Vi\u1ec7t C\u01b0\u1eddng. T\u00f4i \u0111o\u00e1n, trong tr\u00ed nh\u1edb B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac, t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a nh\u00e0 v\u0103n Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Ho\u00e0ng, nh\u01b0 c\u00e1c tuy\u1ec3n t\u1eadp truy\u1ec7n ng\u1eafn nh\u01b0 <em>M\u00f9 S\u01b0\u01a1ng, Sinh Nh\u1eadt<\/em>, c\u00e1c truy\u1ec7n d\u00e0i nh\u01b0 <em>Ng\u01b0\u1eddi \u0110i Tr\u00ean M\u00e2y, Sa M\u1ea1c<\/em>\u2026\u00a0 v\u00e0 nh\u1eefng b\u00e0i \u201cS\u1ed5 Tay\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u gi\u1eef l\u00e2u h\u01a1n l\u00e0 c\u00e1c ch\u1eb7ng \u0111\u01b0\u1eddng l\u00e0m b\u00e1o s\u00f4i n\u1ed5i c\u1ee7a nh\u00e0 b\u00e1o Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Ho\u00e0ng. V\u00e0 hi\u1ec3n nhi\u00ean l\u00e0, nh\u1eefng \u0111\u00f3ng g\u00f3p trong c\u01b0\u01a1ng v\u1ecb nh\u00e0 v\u0103n, v\u1edbi ch\u1ea5t li\u1ec7u c\u1ee7a nhi\u1ec1u th\u1eadp ni\u00ean ngh\u1ec1 b\u00e1o, l\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o v\u00e0 \u0111\u00e1ng nh\u1edb nh\u1ea5t c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Ho\u00e0ng cho nhi\u1ec1u th\u1ebf h\u1ec7 sau.<\/p>\n<p>H\u00e3y nh\u1edb r\u1eb1ng nh\u00e0 b\u00e1o l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi nh\u00ecn v\u00e0o hi\u1ec7n th\u1ef1c \u0111\u1eddi th\u01b0\u1eddng, v\u00e0 nh\u00e0 v\u0103n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi bay b\u1ed5ng tr\u00ean c\u00e1c trang gi\u1ea5y h\u01b0 c\u1ea5u. C\u00f3 g\u00ec chen l\u1eabn nhau gi\u1eefa hai th\u1ebf gi\u1edbi hi\u1ec7n th\u1ef1c v\u00e0 h\u01b0 c\u1ea5u n\u00e0y?<\/p>\n<p>Trong b\u00e0i vi\u1ebft nhan \u0111\u1ec1 <strong>&#8220;M\u1ed9t s\u1ed5 th\u00f4ng h\u00e0nh \u0111\u1ec3 \u0111i v\u00e0o tr\u00e1i tim \u0111\u1eddi&#8221;<\/strong> d\u00f9ng l\u00e0m T\u1ef1a cho S\u1ed5 Tay c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Ho\u00e0ng, nh\u00e0 ph\u00ea b\u00ecnh B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh nh\u01b0 sau, tr\u00edch:<\/p>\n<p>&#8220;\u2026<em>Hi\u1ec7n th\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn ng\u1eafm v\u00e0 qu\u00e1n chi\u1ebfu \u1edf m\u1ed9t \u0111\u1ed9 g\u1ea7n v\u00e0 s\u00e2u. Nh\u01b0ng, nh\u01b0 trong m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n kh\u00e1c, Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Ho\u00e0ng \u0111\u00e3 vi\u1ebft, c\u0169ng nh\u01b0 m\u1ed9t c\u00e1ch t\u1ef1 nh\u1eafc nh\u1ee7 m\u00ecnh: &#8220;T\u00f4i v\u1eabn ngh\u0129 \u0111\u00f4i khi h\u01b0 c\u1ea5u kh\u00f4ng b\u1eaft k\u1ecbp hi\u1ec7n th\u1ef1c.&#8221; \u0110\u00fang nh\u01b0 v\u1eady. Cu\u1ed9c s\u1ed1ng thi\u00ean bi\u1ebfn v\u1ea1n ho\u00e1 v\u00e0 \u0111\u1ea7y nh\u1eefng b\u1ea5t ng\u1edd, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o ti\u00ean li\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c. Hi\u1ec7n th\u1ef1c l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1i g\u00ec h\u1ebft s\u1ee9c v\u0169 \u0111o\u00e1n. B\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0 h\u01b0 c\u1ea5u, m\u1ed9t nh\u00e0 th\u01a1 ch\u00e2u M\u1ef9 La-tinh, Juan Calzadilla, \u0111\u00e3 n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady. Th\u1ef1c s\u1ef1, hi\u1ec7n th\u1ef1c c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1i g\u00ec h\u01b0 c\u1ea5u h\u01a1n c\u1ea3 h\u01b0 c\u1ea5u n\u1eefa. B\u1edfi l\u1ebd, \u0111\u1ec3 h\u01b0 c\u1ea5u, th\u01b0\u1eddng, t\u1ed1i thi\u1ec3u, ng\u01b0\u1eddi ta c\u0169ng ph\u1ea3i tu\u00e2n th\u1ee7 m\u1ed9t s\u1ed1 lu\u1eadt t\u1eafc n\u00e0o \u0111\u00f3. C\u00f2n hi\u1ec7n th\u1ef1c, h\u00e3y nh\u00ecn m\u00e0 xem, n\u00f3 c\u00f3 ch\u1ecbu ch\u1ea5p nh\u1eadn m\u1ed9t nguy\u00ean t\u1eafc n\u00e0o \u0111\u00e2u. B\u1edfi th\u1ebf, S\u1ed5 Tay, m\u1ed9t th\u1ee9 gi\u1ea5y nh\u00e1p, \u0111\u1ec3 vi\u1ebft xu\u1ed1ng, \u0111\u1ec3 m\u00f4 t\u1ea3 nh\u1eefng khu\u00f4n m\u1eb7t v\u00e0 nh\u1eefng xung \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a \u0111\u1eddi, c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 ghi nh\u1eadn l\u1ea1i nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u h\u01b0 c\u1ea5u. Nh\u01b0ng, v\u1edbi m\u1ed9t tr\u00e1i tim.<\/em><\/p>\n<p><em>Gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a s\u1ed5 tay l\u00e0 \u1edf m\u1eaft nh\u00ecn, \u1edf c\u00e1ch quan s\u00e1t. Nh\u01b0ng, d\u0129 nhi\u00ean, t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ghi ch\u00e9p \u1ea5y ph\u1ea3i b\u1eadp b\u00f9ng m\u1ed9t \u00e1nh l\u1eeda ph\u00eda sau. \u00c1nh l\u1eeda b\u1eadp b\u00f9ng \u1ea5y n\u1eb1m trong tr\u00e1i tim c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft.<\/em><\/p>\n<p><em>Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Ho\u00e0ng c\u00f3 m\u1ed9t tr\u00e1i tim b\u1eadp b\u00f9ng \u00e1nh l\u1eeda nh\u01b0 th\u1ebf. \u00d4ng vi\u1ebft v\u1ec1 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u x\u1ea3y ra quanh m\u00ecnh, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u b\u1ea5t c\u1ee9 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o kh\u00e1c c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y. Nh\u01b0ng nh\u1eefng h\u00ecnh \u1ea3nh m\u00e0 \u00f4ng ghi nh\u1eadn xu\u1ed1ng, \u0111\u1ec3 th\u00e0nh nh\u1eefng con ch\u1eef nh\u1ea9y m\u00faa tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ecdc qua m\u1ed9t l\u0103ng k\u00ednh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a ri\u00eang \u00f4ng. Ch\u00fang ph\u1ea3n chi\u1ebfu c\u00e1i \u00e1nh s\u00e1ng ch\u00e1y \u0111\u1ecf, \u1ea5m n\u00f3ng c\u1ee7a nh\u1eefng \u00e1nh l\u1eeda trong tr\u00e1i tim nh\u00e0 v\u0103n. C\u00e1i \u00e1nh s\u00e1ng \u1ea5y l\u00e0m cho nh\u1eefng h\u00ecnh \u1ea3nh th\u00f4 th\u00e1p, t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng tr\u1edf n\u00ean l\u1ea5p l\u00e1nh, v\u00e0, \u0111\u00f4i khi, nh\u01b0 tr\u1ed9n l\u1eabn trong ch\u00fang \u00e2m thanh c\u1ee7a nh\u1eefng ti\u1ebfng nh\u1ea1c, nh\u1eefng b\u00e0i h\u00e1t m\u00e0 ch\u00fang ta \u0111\u00e3 nghe \u0111\u00e2u \u0111\u00f3, trong \u0111\u1eddi.<\/em>&#8221; (trang 273-274)<\/p>\n<p>Nh\u00e0 th\u01a1 T\u00f4 Th\u00f9y Y\u00ean c\u00f3 m\u1ed9t v\u1ecb tr\u00ed \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t trong kh\u00f4ng gian ph\u00ea b\u00ecnh c\u1ee7a B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac. T\u00f4 Th\u00f9y Y\u00ean l\u00e0m th\u01a1 hay, d\u0129 nhi\u00ean l\u00e0 ai c\u0169ng bi\u1ebft. B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac c\u0169ng \u0111\u1ec3 ra nhi\u1ec1u trang \u0111\u1ec3 ph\u00e2n t\u00edch v\u1ec1 thi \u1ea3nh v\u00e0 ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a T\u00f4 Th\u00f9y Y\u00ean, c\u0169ng ph\u00e2n t\u00edch v\u1ec1 con ng\u1ef1a ch\u1edf theo th\u1eddi gian l\u1ecbch s\u1eed ph\u00f3ng t\u1edbi trong c\u00f5i th\u01a1 T\u00f4 Th\u00f9y Y\u00ean. Nh\u01b0ng B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac nh\u00ecn th\u1ea5y m\u1ed9t kh\u00eda c\u1ea1nh kh\u00e1c, r\u1eb1ng nh\u00e0 th\u01a1 \u0111\u00e3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i \u201chi\u1ec1n tri\u1ebft\u201d v\u00e0 \u201cu hi\u1ec3n\u201d c\u1ee7a \u0111\u1ea5t tr\u1eddi (trang 404). V\u00e0 r\u1ed3i, B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac nh\u00ecn th\u1ea5y T\u00f4 Th\u00f9y Y\u00ean \u0111ang n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi tr\u0103ng sao.<\/p>\n<p>B\u00e0i vi\u1ebft r\u1ea5t m\u1ef1c si\u00eau h\u00ecnh v\u00e0 th\u01a1 m\u1ed9ng c\u00f3 nhan \u0111\u1ec1 <strong>\u201cT\u00f4 Th\u00f9y Y\u00ean: th\u01a1, nh\u01b0 m\u1ed9t vinh d\u1ef1 l\u1ea7m than c\u1ee7a ki\u1ebfp ng\u01b0\u1eddi\u201d<\/strong> c\u1ee7a B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac ghi nh\u1eadn v\u1ec1 th\u01a1 T\u00f4 Th\u00f9y Y\u00ean \u0111ang ph\u1ea3n chi\u1ebfu \u00e1nh s\u00e1ng u \u00e1o c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5, tr\u00edch:<\/p>\n<p>&#8220;<em>Nh\u01b0ng, nh\u1eefng khi \u0111\u00eam xu\u1ed1ng, thu g\u00f3p l\u1ea1i nh\u1eefng m\u1ea3nh h\u1ed3n r\u00e1ch n\u00e1t c\u1ee7a m\u00ecnh, nh\u00e0 th\u01a1 ng\u1ed3i n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi nh\u1eefng v\u00ec sao c\u00f4 \u0111\u1ed9c tr\u00ean cao. Cu\u1ed9c t\u00e2m s\u1ef1 k\u00e9o d\u00e0i b\u1ea5t t\u1eadn. \u00d4ng ng\u1ed3i n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi t\u1eebng tinh t\u00fa m\u1ed9t. H\u00ecnh \u1ea3nh b\u00e3i l\u00e2n tinh th\u1ee9c, tr\u00ean cao, s\u00e1ng \u00e2m u, k\u1ef3 di\u1ec7u, t\u1eeb m\u00e1i \u0111\u1ea7u c\u1ee7a nh\u00e0 th\u01a1, lung linh l\u1ea5p l\u00e1nh bao \u00fd ngh\u0129 v\u01b0\u1ee3t l\u00ean tr\u00ean tr\u1eddi cao, l\u00e0 m\u1ed9t thi \u1ea3nh r\u1ea5t l\u1ea1. C\u00e1i \u0111\u1ea7u nh\u01b0 lo\u00e9 l\u00e2n tinh. Hay nh\u01b0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m k\u1ebft t\u1eadp v\u00e0 ph\u1ea3n chi\u1ebfu \u00e1nh s\u00e1ng u \u1ea3o c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5. N\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m ph\u1ea3n \u00e1nh nh\u1eefng h\u1ed3i quang v\u00e0 nh\u1eefng k\u1ef3 b\u00ed th\u1eb3m s\u00e2u c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5 m\u00eanh m\u00f4ng xa t\u00edt. C\u00e1i \u0111\u1ea7u, b\u00e2y gi\u1edd, l\u00e0 n\u01a1i tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, v\u0169 tr\u1ee5, th\u1eddi gian, kh\u00f4ng gian v\u00e0 nh\u1eefng m\u1ed1i c\u1ea3m x\u00fac, u ho\u00e0i, s\u1ea7u nh\u1edb, ch\u1ee9ng t\u1ecf s\u1ef1 c\u00f3 m\u1eb7t c\u1ee7a ch\u00fang. C\u00e1i \u0111\u1ea7u, \u0111\u1ecba b\u00e0n ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u1edbi di\u1ec7n t\u00edch thu nh\u1ecf l\u1ea1i c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng s\u1ee9c m\u1ea1nh b\u00ean trong v\u00e0 b\u00ean ngo\u00e0i con ng\u01b0\u1eddi. V\u00e0 b\u00e3i l\u00e2n tinh v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c th\u1ee9c, \u00e2m u s\u00e1ng, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i v\u1edbi \u0111i\u1ec3m s\u00e1ng nh\u1ecf nhoi \u1edf d\u01b0\u1edbi kia, thi s\u0129. Trong s\u1ef1 s\u00e1ng v\u1eabn c\u00f2n c\u00e1i \u00e2m u mang mang r\u1ee3n ng\u1ee3p c\u1ee7a nh\u1eefng s\u1ee9c m\u1ea1nh si\u00eau h\u00ecnh<\/em>.&#8221; (trang 420)<\/p>\n<p>B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac g\u1ecdi th\u01a1 T\u00f4 Th\u00f9y Y\u00ean l\u00e0 \u201cs\u1ef1 trao ban\u201d \u2013 m\u1ed9t kh\u00e1i ni\u1ec7m c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa Gi\u00e1o. V\u00e0 do v\u1eady, theo kh\u00e1i ni\u1ec7m si\u00eau h\u00ecnh n\u00e0y, T\u00f4 Th\u00f9y Y\u00ean l\u00e0 k\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn, l\u00e0 k\u1ebb ph\u1ea3i \u0111au \u0111\u1edbn v\u1edbi ch\u1eef ngh\u0129a, v\u1edbi thi ca, v\u1edbi ph\u1eadn ng\u01b0\u1eddi \u0111au kh\u1ed5, \u0111\u1ec3 s\u1ebd b\u1eadt l\u00ean nh\u1eefng d\u00f2ng th\u01a1 \u0111\u1ea7y u hi\u1ec3n, \u0111\u1ea7y nh\u1eefng vinh d\u1ef1 l\u1ea7m than. Trong b\u00e0i vi\u1ebft d\u1eabn tr\u00ean, B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac vi\u1ebft, tr\u00edch:<\/p>\n<p>&#8220;<em>S\u1ef1 trao ban \u1ea5y th\u1eadt l\u00e0 kinh kh\u1ee7ng. B\u1edfi l\u1ebd, k\u1ebb nh\u1eadn ch\u1ecbu s\u1ef1 trao ban \u1ea5y s\u1ebd ph\u1ea3i s\u1ed1ng nh\u1eefng kinh nghi\u1ec7m c\u1ee7a h\u1eafn. S\u1ed1ng kh\u00f4ng, ch\u01b0a \u0111\u1ee7. Ph\u1ea3i vi\u1ebft l\u00ean, ph\u1ea3i n\u00f3i ra, ph\u1ea3i t\u00e0n r\u1ee5ng \u0111i v\u00ec nh\u1eefng \u0111au kh\u1ed5 v\u00e0 ph\u1ea3i t\u00e1i sinh \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c s\u1ed1ng nh\u1eefng kh\u1ed5 \u0111au \u1ea5y. V\u00e0 ch\u1ee9ng minh r\u1eb1ng \u0111au kh\u1ed5 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh v\u00e0 b\u1eebng ho\u00e1 nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb con ng\u01b0\u1eddi. <\/em><\/p>\n<p><em>T\u00f4 Th\u00f9y Y\u00ean l\u00e0 k\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn. C\u0169ng l\u00e0 k\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c trao ban. V\u00e0 nh\u01b0 m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam, \u00f4ng \u0111\u00e3 s\u1ed1ng v\u01b0\u1ee3t l\u00ean v\u00e0 v\u01b0\u1ee3t qua, trong m\u1ed9t ngh\u0129a n\u00e0o \u0111\u00f3, nh\u1eefng kinh nghi\u1ec7m, nh\u1eefng c\u1ea3m x\u00fac v\u00e0 nh\u1eefng suy t\u01b0 c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi th\u1eddi \u0111\u1ea1i n\u00f3i chung. Nh\u1eefng gi\u1ecdt n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a tr\u00ed tu\u1ec7 v\u00e0 c\u1ea3m x\u00fac, h\u1eaft l\u00ean ph\u1ea7n \u0111\u1ea5t Vi\u1ec7t Nam, n\u01a1i nh\u1eefng con s\u00f3ng d\u00e2ng l\u00ean t\u1eeb T\u00e2y Ph\u01b0\u01a1ng v\u00e0 \u00c2u M\u1ef9 kia, \u00f4ng c\u00f3 ti\u1ebfp nh\u1eadn. \u00d4ng tr\u1ea3i nghi\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i s\u1ee9c s\u1ed1ng v\u00e0 h\u01a1i m\u00e1t trong s\u1ef1 ti\u1ebfp nh\u1eadn \u1ea5y. Nh\u01b0ng cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a m\u1ed9t nh\u00e0 th\u01a1 Vi\u1ec7t Nam, nh\u01b0 T\u00f4 Th\u00f9y Y\u00ean, \u0111\u00e3 \u0111\u1ea9y \u00f4ng ch\u1ea1m m\u1eb7t v\u1edbi s\u1ef1 \u0111au kh\u1ed5 v\u00e0 c\u00f4 \u0111\u01a1n ngay trong t\u00ecnh y\u00eau, ch\u1ea1m m\u1eb7t v\u1edbi chi\u1ebfn tranh, v\u1edbi c\u00e1i ch\u1ebft, v\u1edbi c\u00e1i bao la r\u1eddn r\u1ee3n mang mang c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5 \u0111ang \u0111\u00e8 l\u00ean ki\u1ebfp s\u1ed1ng m\u1ecfng manh, heo h\u1eaft, ch\u1ec9 ch\u1ee3t lo\u00e9 t\u00e0n c\u1ee7a ki\u1ebfp ng\u01b0\u1eddi. C\u00e1i si\u00eau h\u00ecnh \u1ea5y ch\u1ee5p b\u1eaft l\u1ea5y nh\u00e0 th\u01a1 v\u00e0 \u0111\u1ea9y h\u1eafn tr\u1edf v\u1ec1 \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi ch\u00ednh n\u00f3 trong c\u00f5i con ng\u01b0\u1eddi. \u1ede \u0111\u00f3, h\u1eafn l\u1edbn l\u00ean. H\u1eafn tr\u1edf th\u00e0nh l\u1edbn lao. Nh\u01b0ng kh\u1ed1n kh\u1ed5. <strong>Ta l\u1edbn lao v\u00e0 ta c\u00f4 \u0111\u01a1n<\/strong><\/em>.&#8221; (trang 372-373)<\/p>\n<p>Cu\u1ed1i \u0111o\u1ea1n v\u1eeba d\u1eabn l\u00e0 b\u1ea3y ch\u1eef \u201cTa l\u1edbn lao v\u00e0 ta c\u00f4 \u0111\u01a1n\u201d l\u00e0 t\u1eeb b\u00e0i th\u01a1 &#8220;<em>V\u00e0 r\u1ed3i t\u1ea5t c\u1ea3 s\u1ebd ngu\u00f4i ngoai<\/em>&#8221; c\u1ee7a T\u00f4 Th\u00f9y Y\u00ean, m\u1ed9t b\u00e0i th\u01a1 d\u00e0i 17 \u0111o\u1ea1n, m\u1ed7i \u0111o\u1ea1n 4 d\u00f2ng, m\u1ed7i d\u00f2ng 7 ch\u1eef. H\u00ecnh \u1ea3nh c\u00f4 \u0111\u01a1n v\u00e0 l\u1edbn lao n\u00e0y ghi l\u1ea1i trong \u0111o\u1ea1n th\u01a1:<\/p>\n<p><em>Ho\u00e0ng h\u00f4n x\u00f4 b\u00f3ng ta tr\u00ean c\u00e1t<br \/>\n<\/em><em>Ta l\u1edbn lao v\u00e0 ta c\u00f4 \u0111\u01a1n<br \/>\n<\/em><em>Ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 c\u00e2y x\u01b0\u01a1ng r\u1ed3ng g\u1eafng g\u01b0\u1ee3ng<br \/>\n<\/em><em>Th\u00e2n tr\u1ea7n \u0111\u1ee9ng l\u1ebb gi\u1eefa \u0111\u1ed3ng tr\u01a1n. <\/em><\/p>\n<p>N\u00f3i g\u1ecdn, tuy\u1ec3n t\u1eadp ph\u00ea b\u00ecnh v\u0103n h\u1ecdc &#8220;<strong>9 Khu\u00f4n M\u1eb7t. 9 Phong Kh\u00ed V\u0103n Ch\u01b0\u01a1ng<\/strong>&#8221; c\u1ee7a B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng tr\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 ph\u00ea b\u00ecnh r\u1ea5t hi\u1ebfm hoi. N\u01a1i \u0111\u00e2y, B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac hi\u1ec7n ra nh\u01b0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft ph\u00ea b\u00ecnh h\u1ec7t nh\u01b0 l\u00e0m th\u01a1, v\u1edbi nh\u1eefng trang v\u0103n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fang ta \u0111\u1ecdc \u0111i \u0111\u1ecdc l\u1ea1i nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ec3 c\u1ea3m nh\u1eadn ch\u1ea5t th\u01a1, nh\u01b0 nghe m\u1ed9t ca kh\u00fac nhi\u1ec1u l\u1ea7n, v\u00e0 m\u1ed7i l\u1ea7n \u0111\u1ecdc l\u1ea1i l\u00e0 v\u1eabn c\u00f3 c\u1ea3m gi\u00e1c nh\u01b0 r\u1ea5t m\u1edbi. Hy h\u1eefu. U hi\u1ec3n v\u00e0 hi\u1ec1n tri\u1ebft.<\/p>\n<p><strong>Phan T\u1ea5n H\u1ea3i<br \/>\n<\/strong><em>California, th\u00e1ng 4\/2024.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"pf12\" class=\"dp-page-outer\">\n<div class=\"dp-page-inner\">\n<div id=\"pg-13pfd\" class=\"pf pg-13w0 pg-13h0\" data-page-no=\"d\">\n<div class=\"pc pg-13pcd pg-13w0 pg-13h0\">\n<div class=\"c pg-13x0 pg-13y1 pg-13w2 pg-13h2\">\n<div class=\"t pg-13m0 pg-13x1 pg-13h3 pg-13yf pg-13ff2 pg-13fs0 pg-13fc0 pg-13sc0 pg-13ls0 pg-13ws0\">\u00a0<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tuy\u1ec3n t\u1eadp \u201c9 Khu\u00f4n M\u1eb7t. 9 Phong Kh\u00ed V\u0103n Ch\u01b0\u01a1ng\u201d c\u1ee7a B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac l\u00e0 nh\u1eefng trang s\u00e1ch ph\u00ea b\u00ecnh v\u0103n h\u1ecdc \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o, n\u01a1i \u0111\u00e2y 9 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m b\u00fat n\u1ed5i ti\u1ebfng c\u1ee7a Mi\u1ec1n Nam &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1737,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[50,25],"tags":[],"class_list":["post-99607","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gioi-thieu-tac-pham","category-nhan-dinh"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/99607","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1737"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=99607"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/99607\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":99706,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/99607\/revisions\/99706"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=99607"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=99607"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=99607"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}