{"id":98522,"date":"2023-12-08T09:59:00","date_gmt":"2023-12-08T09:59:00","guid":{"rendered":"https:\/\/damau.org\/?p=98522"},"modified":"2023-12-08T21:10:42","modified_gmt":"2023-12-08T21:10:42","slug":"ng-dai-su-v-ng-tong-thong-nhn-lai-cuoc-dao-chnh-1-11-1963-tai-sign-60-nam-truoc-ky-cht","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/damau.org\/en\/98522\/ng-dai-su-v-ng-tong-thong-nhn-lai-cuoc-dao-chnh-1-11-1963-tai-sign-60-nam-truoc-ky-cht","title":{"rendered":"&ocirc;ng \u0111\u1ea1i s\u1ee9 v&agrave; &ocirc;ng t\u1ed5ng th\u1ed1ng: nh&igrave;n l\u1ea1i cu\u1ed9c \u0111\u1ea3o ch&aacute;nh 1-11-1963 t\u1ea1i s&agrave;ig&ograve;n 60 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc (k\u1ef3 ch&oacute;t)"},"content":{"rendered":"<p><b>N\u1ed7i b\u1eadn t\u00e2m c\u1ee7a c\u1ea3 \u0110\u1ea1i s\u1ee9 c\u00f9ng T\u1ed5ng th\u1ed1ng M\u1ef9 v\u00e0 Vi\u1ec7t: Ong Ch\u00faa Nam Vi\u1ec7t Nam<\/b><\/p>\n<p><b><b><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/image-1.png\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"277\" height=\"367\" title=\"image\" style=\"border: 0px currentcolor; border-image: none; margin-right: auto; margin-left: auto; float: none; display: block; background-image: none;\" alt=\"image\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/image_thumb-1.png\" border=\"0\"><\/a><\/b><\/b><\/p>\n<p align=\"center\"><span style=\"font-family: times new roman; font-size: small;\">B\u00e0 Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Nhu tr\u00ean b\u00eca T\u1ea1p Ch\u00ed TIME,&nbsp; s\u1ed1 ph\u00e1t h\u00e0nh ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 8 n\u0103m 1963<br \/>(cover credit: <strong>Larry Burrows<\/strong>)<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><strong><em>N\u1ed9i dung s\u1ed1 b\u00e1o Time in h\u00ecnh b\u00eca B\u00e0 Nhu c\u00f3 b\u00e0i ch\u00ednh n\u00f3i v\u1ec1 nh\u00e2n v\u1eadt trong h\u00ecnh (cover story), v\u1edbi nhan \u0111\u1ec1 l\u1edbn: <a href=\"https:\/\/content.time.com\/time\/subscriber\/printout\/0,8816,870390,00.html\">Nam Vi\u1ec7t Nam: Ong Ch\u00faa (South Viet Nam: The Queen Bee)<\/a><\/em><\/strong><\/p>\n<p>B\u00e0i b\u00e1o d\u00e0i 10 trang, m\u1edf \u0111\u1ea7u b\u1eb1ng nh\u1eadn x\u00e9t l\u00e0 l\u1ecbch s\u1eed VN \u0111\u1ea7y n\u1eef anh h\u00f9ng. Nh\u1eefng n\u1eef t\u01b0\u1edbng. Nh\u01b0 Tr\u01b0ng N\u1eef V\u01b0\u01a1ng d\u1ea5y binh ch\u1ed1ng T\u00e0u ngay t\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 nh\u1ea5t sau C\u00f4ng Nguy\u00ean. R\u1ed3i \u0111\u1ebfn B\u00e0 Tri\u1ec7u, m\u1ed9t ph\u1ee5 n\u1eef 23 tu\u1ed5i \u0111\u00e3 mang \u00e1o gi\u00e1p v\u00e0ng c\u01b0\u1ee1i voi ch\u1ed1ng x\u00e2m l\u0103ng t\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc v\u00e0o n\u0103m 248.<\/p>\n<p>T\u1eeb l\u1ecbch s\u1eed h\u00e0ng ng\u00e0n n\u0103m, b\u00e0i b\u00e1o chuy\u1ec3n sang hi\u1ec7n t\u1ea1i: \u201cNg\u00e0y nay, ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef kinh kh\u1ee7ng nh\u1ea5t v\u00e0 can \u0111\u1ea3m nh\u1ea5t Nam VN m\u1eb7c qu\u1ea7n sa-tanh, v\u1eadn \u00e1o d\u00e0i x\u1ebb t\u1eeb h\u00f4ng xu\u1ed1ng m\u1eaft c\u00e1 ch\u00e2n, \u0111i xe Mercedes c\u00f3 t\u00e0i x\u1ebf l\u00e1i, t\u1edbi g\u1eb7p k\u1ebb th\u00f9. Thay v\u00ec g\u01b0\u01a1m, v\u00f5 kh\u00ed cu\u1ea3 b\u00e0 l\u00e0 n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng v\u00f4 t\u1eadn, duy\u00ean d\u00e1ng d\u1ec5 s\u1ee3, c\u1ee9ng r\u1eafn, \u0111\u1ed9ng n\u00e3o kh\u00f4ng ng\u1eebng, mi\u1ec7ng l\u01b0\u1ee1i cay \u0111\u1ed9c, m\u1ed9t gi\u00e1o d\u00e2n hi\u1ebfu chi\u1ebfn\u2014v\u00e0 quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t, quy\u1ec1n n\u0103ng t\u1eeb gia \u0111\u00ecnh nh\u00e0 ch\u1ed3ng. \u0110\u00f3 l\u00e0 B\u00e0 Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Nhu, v\u1ee3 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi em \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u00e0 kh\u1ed1i \u00f3c tin c\u1ea9n c\u1ee7a T\u1ed5ng Th\u1ed1ng Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Di\u1ec7m. Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, b\u00e0 c\u00f2n \u0111\u1ea3m tr\u00e1ch vai tr\u00f2 \u0111\u1ec7 nh\u1ea5t phu nh\u00e2n v\u00ec t\u1ed5ng th\u1ed1ng \u0111\u1ed9c th\u00e2n. B\u00e0 \u1ea5y l\u00e0 m\u1ed9t trong v\u00e0i ng\u01b0\u1eddi quy\u1ec1n l\u1ef1c nh\u1ea5t trong n\u01b0\u1edbc, v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 hi\u1ec7n th\u00e2n c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi r\u1eafc r\u1ed1i\u201d.<\/p>\n<p>V\u1eabn theo b\u00e0i b\u00e1o, B\u00e0 Nhu khoe r\u1eb1ng, trong nhi\u1ec1u n\u0103m, M\u1ef9 \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u00e0nh c\u00f4ng trong vi\u1ec7c \u00e9p Di\u1ec7m h\u1ea1n ch\u1ebf quy\u1ec1n n\u0103ng c\u1ee7a b\u00e0. B\u00e0 cay \u0111\u1eafng t\u1ea5n c\u00f4ng \u0111\u00e1m k\u00fd gi\u1ea3 M\u1ef9 chuy\u00ean ch\u1ed1ng Di\u1ec7m h\u00e0nh ngh\u1ec1 t\u1ea1i S\u00e0ig\u00f2n, v\u00e0 m\u1ec9a mai g\u1ecdi h\u1ecd l\u00e0 b\u1ecdn \u201cIvanhoes M\u1ef9\u201d, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi lu\u00f4n b\u00eanh v\u1ef1c k\u1ebb y\u1ebfu, nh\u01b0ng ch\u1eb3ng bi\u1ebft k\u1ebb y\u1ebfu th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 ai. Nh\u01b0 trong v\u1ee5 kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng t\u00f4n gi\u00e1o n\u1ed5 ra \u1edf Hu\u1ebf, Ph\u1eadt Gi\u00e1o kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebb y\u1ebfu, m\u00e0 ch\u1ec9 l\u00e0 \u201cnh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi khi\u00eau kh\u00edch m\u1eb7c \u00e1o nh\u00e0 s\u01b0\u201d. B\u00e0 ch\u1ed1ng l\u1ea1i ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n nh\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 ho\u00e0 gi\u1ea3i, v\u00e0 ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi bi\u1ec3u t\u00ecnh ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i, n\u00ean \u201c\u0111\u00e1nh h\u1ecd m\u1ea1nh g\u1ea5p ba l\u1ea7n\u201d (Beat them three times harder). Trong v\u1ee5 Ho\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c t\u1ef1 thi\u00eau, B\u00e0 Nhu n\u00f3i v\u1edbi ph\u00f3ng vi\u00ean truy\u1ec1n h\u00ecnh CBS: Ph\u1eadt Gi\u00e1o \u0111\u00e3 \u201cn\u01b0\u1edbng m\u1ed9t trong nh\u1eefng nh\u00e0 s\u01b0 c\u1ee7a h\u1ecd, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 b\u1ecb h\u1ecd chu\u1ed1c thu\u1ed1c cho say. V\u00e0 ngay c\u1ea3 vi\u1ec7c \u0111\u1ed1t c\u0169ng kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n c\u1ee7a m\u00ecnh, v\u00ec h\u1ecd \u0111\u00e3 ph\u1ea3i d\u00f9ng d\u1ea7u nh\u1eadp c\u1ea3ng\u201d.<\/p>\n<p>N\u1ebfu Nam VN theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 qu\u00e2n ch\u1ee7, hay \u0111\u1ed9c t\u00e0i chuy\u00ean ch\u1ebf, nh\u1eefng l\u1eddi tuy\u00ean b\u1ed1 g\u00e2y s\u1ed1c c\u1ee7a B\u00e0 Nhu l\u00e0 chuy\u1ec7n ri\u00eang c\u1ee7a VN, n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i kh\u00f4ng c\u00f3 quy\u1ec1n x\u00eda v\u00f4. Nh\u01b0ng v\u00e0o n\u0103m 1963, m\u1ed7i ng\u00e0y M\u1ef9 ph\u1ea3i chi m\u1ed9t tri\u1ec7u \u0111\u00f4 la, c\u00f9ng v\u1edbi 16 ng\u00e0n \u201cc\u1ed1 v\u1ea5n\u201d th\u01b0\u1eddng tr\u1ef1c t\u1ea1i ch\u1ed7, \u0111\u1ec3 gi\u00fap Nam VN t\u1ed3n t\u1ea1i. Ti\u1ec1n v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng t\u1eeb tr\u1eddi r\u01a1i xu\u1ed1ng, m\u00e0 do d\u00e2n M\u1ef9 \u0111\u00f3ng g\u00f3p. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m quy\u1ec1n \u1edf M\u1ef9 c\u0169ng t\u1eeb d\u00e2n m\u00e0 ra. H\u1ecd c\u0169ng c\u1ea7n ph\u1ea3i t\u1ed3n t\u1ea1i, tr\u01b0\u1edbc khi c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap Nam VN t\u1ed3n t\u1ea1i. H\u1ecd kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i, n\u1ebfu c\u1eed tri c\u1ee7a h\u1ecd ngh\u0129 r\u1eb1ng h\u1ecd \u0111\u00e3 phung ph\u00ed ti\u1ec1n b\u1ea1c v\u00e0 nh\u00e2n l\u1ef1c M\u1ef9 \u0111\u1ec3 \u1ee7ng h\u1ed9 nh\u1eefng ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u00e1ng d\u1ecb ngh\u1ecb, ho\u0103c \u0111i ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i ni\u1ec1m tin c\u1ee7a M\u1ef9 \u1edf n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i. N\u1ebfu h\u1ecd th\u1ea5t b\u1ea1i trong vi\u1ec7c th\u1ef1c thi ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a M\u1ef9 \u1edf n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, l\u00e0m sao h\u1ecd c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00edn nhi\u1ec7m \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 th\u00e0nh c\u00f4ng \u1edf trong n\u01b0\u1edbc. Ch\u00ednh v\u00ec th\u1ebf, h\u00ecnh B\u00e0 Nhu tr\u00ean b\u00e1o TIME \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ea1i S\u1ee9 Lodge \u0111em ra th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1edbi T\u1ed5ng Th\u1ed1ng Kennedy t\u1ea1i B\u1ea1ch \u1ed0c ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 8, tr\u01b0\u1edbc khi l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i S\u00e0ig\u00f2n, v\u00e0 \u00f4ng c\u0169ng n\u00f3i th\u1eb3ng v\u1edbi T\u1ed5ng Th\u1ed1ng Di\u1ec7m v\u1ec1 v\u1ee5 n\u00e0y, trong cu\u1ed9c g\u1eb7p \u0111\u1ea7u ti\u00ean t\u1ea1i Dinh Gia Long, ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 8, 1963.<\/p>\n<p><i><strong>\u00d4ng Di\u1ec7m b\u00f3 tay tr\u01b0\u1edbc B\u00e0 Nhu<\/strong><\/i><\/p>\n<p>\u0110\u1ea1i S\u1ee9 Lodge \u0111\u00e3 s\u1eeda so\u1ea1n cho chuy\u1ebfn \u0111i S\u00e0ig\u00f2n r\u1ea5t chu \u0111\u00e1o, \u0111\u1ecbnh k\u00e9o d\u00e0i tr\u00ean m\u1ed9t tu\u1ea7n. Nh\u01b0ng m\u1edbi t\u1edbi Tokyo th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec7n t\u00edn t\u1eeb B\u1ea1ch \u1ed0c, y\u00eau c\u1ea7u ph\u1ea3i t\u1edbi ngay S\u00e0ig\u00f2n, v\u00ec c\u00f3 chuy\u1ec7n quan tr\u1ecdng m\u1edbi x\u1ea3y ra \u1edf \u0111\u1ea5y. \u0110\u00f3 l\u00e0 v\u1ee5 t\u1ea5n c\u00f4ng m\u1ed9t s\u1ed1 Ch\u00f9a v\u00e0o \u0111\u00eam 20 r\u1ea1ng 21 th\u00e1ng 8. \u00d4ng Lodge \u0111i ngay, t\u1edbi S\u00e0ig\u00f2n \u0111\u00eam 21 r\u1ea1ng 22 th\u00e1ng 8.<\/p>\n<p>\u0110\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh t\u1edbi S\u00e0ig\u00f2n g\u1ea5p \u0111\u1ec3 g\u1eb7p T\u1ed5ng Th\u1ed1ng Di\u1ec7m s\u1edbm nh\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3, nh\u01b0ng \u0110\u1ea1i S\u1ee9 Lodge c\u1ed1 tr\u00ec ho\u00e3n. M\u00e3i b\u1ed1n ng\u00e0y sau m\u1edbi tr\u00ecnh u\u1ef7 nhi\u1ec7m th\u01b0 t\u1ea1i Dinh Gia Long, v\u00e0o chi\u1ec1u 26 th\u00e1ng 8. Sau cu\u1ed9c g\u1eb7p, \u00f4ng Lodge g\u1eedi \u0111i\u1ec7n v\u0103n t\u01b0\u1eddng tr\u00ecnh v\u1ec1 B\u1ed9 Ngo\u1ea1i Giao. Sau \u0111\u00e2y l\u00e0 b\u1ea3n d\u1ecbch t\u1eeb nguy\u00ean v\u0103n \u0111i\u1ec7n v\u0103n n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i m\u1eadt.<\/p>\n<p align=\"center\">***<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/nsarchive.gwu.edu\/document\/20566-national-security-archive-doc-08-state\"><strong>\u0110i\u1ec7n v\u0103n 340 t\u1eeb S\u00e0ig\u00f2n, ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 8, 1963<\/strong><\/a><\/p>\n<p>G\u1eedi B\u1ed9 Ngo\u1ea1i Giao, Washington<\/p>\n<p>\u0110\u1ea1i S\u1ee9 Lodge t\u01b0\u1eddng tr\u00ecnh v\u1ec1 cu\u1ed9c g\u1eb7p ri\u00eang T\u1ed5ng Th\u1ed1ng Di\u1ec7m t\u1eeb 5 t\u1edbi 7:10 PM.<\/p>\n<blockquote>\n<p>\u00d4ng [Di\u1ec7m] m\u1edf \u0111\u1ea7u b\u1eb1ng l\u1eddi b\u1ea7y t\u1ecf s\u1ef1 bi\u1ebft \u01a1n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1ed1i v\u1edbi T\u1ed5ng Th\u1ed1ng Kennedy v\u1ec3 v\u0103n th\u01b0 ri\u00eang \u0111\u00e3 gi\u1edbi thi\u1ec7u t\u00f4i m\u00e0 \u00f4ng \u1ea5y n\u00f3i \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc r\u1ea5t k\u1ef9. \u00d4ng \u1ea5y \u0111\u00e3 h\u00e0i l\u00f2ng khi c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 t\u00f4i l\u00e0m \u0111\u1ea1i s\u1ee9, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t danh nghi\u1ec7p trong qu\u1ea7n ch\u00fang M\u1ef9.<\/p>\n<p>T\u00f4i \u0111\u00e3 n\u00f3i r\u1eb1ng th\u1eadt l\u00e0 m\u1ed9t vinh h\u1ea1nh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho t\u00f4i khi \u0111\u01b0\u1ee3c T\u1ed5ng Th\u1ed1ng trao cho ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0110\u1ea1i S\u1ee9 t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 \u0111\u00e3 ngh\u0129 r\u1eb1ng t\u00f4i s\u1ebd h\u1eefu \u00edch trong ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u00f3. T\u00f4i t\u1ef1 nh\u1eadn ch\u1ec9 bi\u1ebft m\u1ed9t \u00edt v\u1ec1 Vi\u1ec7t Nam, nh\u01b0ng ngh\u0129 m\u00ecnh bi\u1ebft v\u00e0i \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 Hoa K\u1ef3, v\u00e0 c\u0169ng bi\u1ebft v\u00e0i \u0111i\u1ebfu v\u1ec1 Li\u00ean Hi\u1ec7p Qu\u1ed1c, v\u00e0 hy v\u1ecdng r\u1eb1ng t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ed1 v\u1ea5n cho \u00f4ng \u1ea5y v\u1ec1 nh\u1eefng chuy\u1ec7n li\u00ean quan \u0111\u1ebfn Hoa K\u1ef3 v\u00e0 r\u1eb1ng \u00f4ng \u1ea5y n\u00ean nghe \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a t\u00f4i, d\u00f9 \u00f4ng \u1ea5y c\u00f3 ch\u1ea5p nh\u1eadn n\u00f3 hay kh\u00f4ng.<\/p>\n<p>T\u00f4i \u0111\u00e3 n\u00f3i r\u1eb1ng Ch\u00ednh Ph\u1ee7 Hoa K\u1ef3, nh\u01b0 danh ngh\u0129a \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng trong ng\u00e0nh ngo\u1ea1i giao, kh\u00f4ng bao g\u1ed3m Qu\u1ed1c H\u1ed9i, n\u00f3i chung l\u00e0 kh\u00f4ng ai c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn d\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c Hoa K\u1ef3 (theo \u00fd m\u00ecnh) v\u00ec d\u01b0 lu\u1eadn qu\u1ea7n ch\u00fang l\u00e0 thi\u1ebft y\u1ebfu cho b\u1ea5t c\u1ee9 ch\u00ednh s\u00e1ch d\u00e0i h\u1ea1n n\u00e0o. V\u00e0 n\u1ebfu thi\u1ebfu s\u1ef1 \u1ee7ng h\u1ed9 c\u1ee7a d\u01b0 lu\u1eadn qu\u1ea7n ch\u00fang th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 \u1ee7ng h\u1ed9 c\u1ee7a Qu\u1ed1c H\u1ed9i. V\u00e0 n\u1ebfu thi\u1ebfu s\u1ef1 \u1ee7ng h\u1ed9 c\u1ee7a Qu\u1ed1c H\u1ed9i th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 ng\u00e2n qu\u1ef9. Th\u1eadt l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng l\u01b0u \u00fd \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u00f4i khi c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00f4i \u0111\u00e3 bi\u1ebft trong su\u1ed1t cu\u1ed9c \u0111\u1eddi ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a m\u00ecnh ngh\u0129 r\u1eb1ng B\u00e0 Nhu l\u00e0 nguy\u00ean th\u1ee7 qu\u1ed1c gia c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam, c\u0169ng nh\u01b0 t\u00f4i \u0111\u00e3 g\u1eb7p r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1i Massachusetts \u0111\u00e3 th\u1ea5y h\u00ecnh b\u00e0 \u1ea5y tr\u00ean b\u00eca c\u00e1c t\u1ea1p ch\u00ed, v\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc m\u1ed9t s\u1ed1 l\u1eddi ph\u00e1t bi\u1ec3u c\u1ee7a b\u00e0 \u1ea5y v\u1ec3 vi\u1ec7c \u201cn\u01b0\u1edbng s\u01b0\u201d v\u00e0 ti\u00eau hu\u1ef7 Ph\u1eadt Gi\u00e1o cho n\u00ean \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00e3 khi\u1ebfn c\u00f4ng lu\u1eadn b\u1ecb s\u1ed1c. C\u00e1i \u00fd t\u01b0\u1edfng cho r\u1eb1ng ch\u00ednh quy\u1ec1n b\u00e1ch h\u1ea1i Ph\u1eadt Gi\u00e1o c\u0169ng g\u00e2y s\u1ed1c trong d\u01b0 lu\u1eadn qu\u1ea7n ch\u00fang M\u1ef9 v\u1ed1n thi\u00ean v\u1ec1 bao dung t\u00f4n gi\u00e1o. T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111e do\u1ea1 s\u1ef1 \u1ee7ng h\u1ed9 c\u1ee7a Hoa K\u1ef3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>Di\u1ec7m n\u00f3i r\u1eb1ng \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u00e3 c\u1ed1 h\u1ebft s\u1ee9c \u0111\u1ec3 B\u00e0 Nhu im ti\u1ebfng, v\u00e0 r\u1eb1ng \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u00e3 n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi b\u00e0 ta nhi\u1ec1u l\u1ea7n. \u00d4ng \u1ea5y n\u00f3i d\u1ee1n r\u1eb1ng \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111e d\u1ecda c\u01b0\u1edbi v\u1ee3, nh\u01b0ng b\u00e0 ta n\u00f3i r\u1eb1ng v\u00ec l\u00e0 \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u Qu\u1ed1c H\u1ed9i n\u00ean b\u00e0 ta c\u00f3 quy\u1ec1n ph\u00e1t bi\u1ec3u.<\/p>\n<p>T\u00f4i \u0111\u00e3 n\u00f3i v\u1edbi \u00f4ng \u1ea5y r\u1eb1ng, m\u1ed9t c\u1eed ch\u1ec9 ngo\u1ea1n m\u1ee5c nh\u01b0 th\u1ea3 c\u00e1c ph\u1eadt t\u1eed b\u1ecb b\u1eaft s\u1ebd c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3 t\u1ed1t trong d\u01b0 lu\u1eadn M\u1ef9.<\/p>\n<p>\u00d4ng \u1ea5y n\u00f3i r\u1eb1ng \u00f4ng \u0111\u00e3 th\u1ea3 ph\u1ea7n l\u1edbn, v\u00e0 \u0111\u1ec3 ch\u1ee9ng minh r\u1eb1ng Ph\u1eadt Gi\u00e1o ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t t\u1ef7 l\u1ec7 nh\u1ecf trong d\u00e2n ch\u00fang, \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u00e3 cho t\u00f4i m\u1ed9t cu\u1ed1n s\u00e1ch, nhan \u0111\u1ec1 l\u00e0 \u201cPh\u1eadt Gi\u00e1o t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam\u201d, do Ch\u00f9a X\u00e1 L\u1ee3i \u1edf S\u00e0ig\u00f2n xu\u1ea5t b\u1ea3n, trong \u0111\u00f3 n\u00f3i r\u1eb1ng \u201cthu\u1ed9c th\u1ea9m quy\u1ec1n v\u00e0 \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh c\u1ee7a T\u1ed5ng H\u1ed9i Ph\u1eadt Gi\u00e1o g\u1ed3m c\u00f3 nh\u1eefng nh\u00f3m, m\u1ed9t m\u1eb7t g\u1ed3m ba t\u0103ng \u0111o\u00e0n v\u1edbi tr\u00ean 3000 s\u01b0 v\u00e0 600 ni c\u00f4, v\u1ec1 m\u1eb7t kh\u00e1c, c\u00f3 ba c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng g\u1ed3m c\u00e1c \u0111\u1ec7 t\u1eed, ph\u00e2n th\u00e0nh nhi\u1ec1u chi nh\u00e1nh t\u1edbi t\u1eadn c\u00e1c th\u00f4n x\u00f3m xa x\u00f4i. Con s\u1ed1 Ph\u1eadt t\u1eed thu\u1ed9c v\u1ec1 c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng ch\u00ednh th\u1ee9c n\u00e0y t\u1edbi kho\u1ea3ng m\u1ed9t tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi, th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3 con s\u1ed1 Ph\u1eadt t\u1eed kh\u00f4ng ch\u00ednh th\u1ee9c thu\u1ed9c v\u1ec1 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00f4ng g\u1ea5p ba.<\/p>\n<p>\u00d4ng \u1ea5y \u0111\u00e3 d\u00f9ng hai gi\u1edd k\u1ebf ti\u1ebfp \u0111\u1ec3 n\u00f3i v\u1ec1 gia \u0111\u00ecnh m\u00ecnh v\u00e0 v\u1ec1 Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc ch\u01b0a m\u1edf mang. Thi\u1ebfu th\u1ed1n tr\u1ea7m tr\u1ecdng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ecdc, s\u1ef1 kh\u00f3 kh\u0103n trong vi\u1ec7c c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee7 kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u1ec3 vi\u1ebft m\u1ed9t l\u1eddi tuy\u00ean b\u1ed1 gi\u1ea3n d\u1ecb cho \u00f4ng \u1ea5y, khi\u1ebfn \u00f4ng ph\u1ea3i t\u1ef1 m\u00ecnh vi\u1ebft ph\u1ea7n l\u1edbn nh\u1eefng v\u0103n b\u1ea3n c\u00f4ng b\u1ed1, v\u00e0 s\u1ef1 k\u00e9m c\u1ecfi c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 t\u1ea1i c\u00e1c vi\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u0111\u00e3 l\u1ea1m d\u1ee5ng s\u1ef1 t\u00edn nhi\u1ec7m c\u1ee7a m\u00ecnh b\u1eb1ng c\u00e1ch bi\u1ebfn c\u00e1c c\u01a1 s\u1edf gi\u00e1o d\u1ee5c th\u00e0nh c\u00e1c trung t\u00e2m s\u00f4i \u0111\u1ed9ng.<\/p>\n<p>R\u1ed3i \u00f4ng \u1ea5y n\u00f3i v\u1ec1 c\u00e1ch m\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e1nh nh\u1ecf Ph\u1eadt Gi\u00e1o \u0111\u00e3 v\u1ec1 tay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi x\u00e1ch \u0111\u1ed9ng v\u00e0 ch\u1ea5t n\u1ed5 plastic \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n ph\u1ed1i nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o v\u00e0 ch\u1ec9 c\u1ea7n m\u1ed9t b\u00e1nh c\u0169ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ph\u00e1 s\u1eadp c\u1ea3 m\u1ed9t c\u0103n nh\u00e0. \u00d4ng \u1ea5y n\u00f3i r\u1eb1ng b\u1ecdn t\u1ed9i ph\u1ea1m \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 x\u00e1ch \u0111\u1ed9ng d\u00e2n ch\u00fang t\u1ea1i ch\u1ee3 b\u00faa, v\u00e0 r\u1eb1ng nhi\u1ec1u khi c\u1ea3nh s\u00e1t kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ef1a ch\u1ecdn n\u00e0o kh\u00e1c h\u01a1n l\u00e0 ph\u1ea3i n\u1ed5 s\u00fang \u0111\u1ec3 t\u1ef1 v\u1ec7. \u00d4ng \u1ea5y n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t k\u1ebf ho\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e0n d\u1ef1ng k\u1ef9 \u0111\u1ec3 t\u1ea1o b\u1ea5t \u1ed5n \u1edf c\u00e1c v\u00f9ng xa khi\u1ebfn s\u1ebd ph\u1ea3i chuy\u1ec3n qu\u00e2n ra kh\u1ecfi th\u00e0nh th\u1ecb, \u0111\u1ec3 th\u1ee7 \u0111\u00f4 kh\u00f4ng c\u00f2n ai b\u1ea3o v\u1ec7. Ch\u00ednh trong ho\u00e0n c\u1ea3nh n\u00e0y khi\u1ebfn \u00f4ng \u0111\u00e3 ph\u1ea3i c\u00f4ng b\u1ed1 t\u00ecnh tr\u1ea1ng thi\u1ebft qu\u00e2n lu\u1eadt. \u0110\u1ec3 tr\u1ea3 l\u1eddi c\u00e2u h\u1ecfi c\u1ee7a t\u00f4i, \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u00e3 n\u00f3i kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u1ec7nh thi\u1ebft qu\u00e2n lu\u1eadt s\u1ebd k\u00e9o d\u00e0i bao l\u00e2u.<\/p>\n<p>V\u00e0o cu\u1ed1i cu\u1ed9c g\u1eb7p m\u1eb7t n\u00e0y, \u00f4ng n\u00f3i \u00f4ng \u1ea5y hy v\u1ecdng l\u00e0 s\u1ebd c\u00f3 k\u1ef7 lu\u1eadt, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Hoa K\u1ef3 t\u1ea1i S\u00e0ig\u00f2n, v\u00e0 r\u1eb1ng s\u1ebd ch\u1ea5m d\u1ee9t vi\u1ec7c c\u00f3 nh\u1eefng b\u00e1o c\u00e1o v\u1ec1 nhi\u1ec1u ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng can thi\u1ec7p v\u00e0o n\u1ed9i v\u1ee5 Vi\u1ec7t Nam c\u1ee7a c\u00e1c c\u01a1 quan Hoa K\u1ef3.<\/p>\n<p>T\u00f4i n\u00f3i r\u1eb1ng t\u00f4i m\u1edbi t\u1edbi \u0111\u00e2y, n\u00ean \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean kh\u00f4ng bi\u1ebft t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111ang di\u1ec5n ra, nh\u01b0ng t\u00f4i s\u1ebd \u0111\u1ec3 m\u1eaft t\u1edbi.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p><i><strong>Lodge cho\u00e1ng v\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc th\u00e1i \u0111\u1ed9 Di\u1ec7m<\/strong><\/i><\/p>\n<p>N\u1ed9i dung \u0111i\u1ec7n v\u0103n 340 tr\u00ean \u0111\u00e2y ch\u1ec9 k\u1ec3 l\u1ea1i nh\u1eefng s\u1ef1 vi\u1ec7c \u0111\u00e3 di\u1ec5n ra trong cu\u1ed9c g\u1eb7p \u0111\u1ea7u ti\u00ean gi\u1eefa \u0110\u1ea1i S\u1ee9 Lodge v\u00e0 T\u1ed5ng Th\u1ed1ng Di\u1ec7m. N\u00f3 kh\u00f4ng cho bi\u1ebft \u0111\u1eb1ng sau c\u00e1i h\u00ecnh th\u1ee9c ngo\u1ea1i giao \u1ea5y, th\u00e1i \u0111\u1ed9 th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a m\u1ed7i b\u00ean nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o. Ph\u00eda M\u1ef9 \u0111\u00e3 l\u00e0m g\u00ec, v\u00e0 \u00d4ng Di\u1ec7m \u0111\u00e3 ph\u1ea3n \u1ee9ng ra sao.<\/p>\n<p>L\u1ecbch s\u1eed kh\u00f4ng bao gi\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u00d4ng Di\u1ec7m \u0111\u00e3 ngh\u0129 g\u00ec khi g\u1eb7p \u00d4ng Lodge l\u1ea7n \u0111\u1ea7u. M\u01b0\u1eddi s\u00e1u n\u0103m sau, qua <a href=\"https:\/\/openvault.wgbh.org\/catalog\/V_5D3B27B36CE94F56945FF271EF83E902\">cu\u1ed9c ph\u1ecfng v\u1ea5n<\/a> ng\u00e0y 1 th\u00e1ng 1, 1979, c\u00f4ng b\u1ed1 n\u0103m 1983, thu\u1ed9c b\u1ea3n quy\u1ec1n c\u1ee7a WGBH\/UMass Boston t\u1eeb 2011, \u0110\u1ea1i S\u1ee9 Henry Cabot Lodge \u0111\u00e3 cho bi\u1ebft th\u00eam v\u1ec1 vai tr\u00f2 c\u1ee7a \u00f4ng trong vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u v\u1edbi T\u1ed5ng Th\u1ed1ng Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Di\u1ec7m t\u1ea1i S\u00e0ig\u00f2n. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eb7t c\u00e2u h\u1ecfi l\u00e0 s\u1eed gia Stanley Karnow. Cu\u1ed9c ph\u1ecfng v\u1ea5n n\u00e0y kh\u00e1 d\u00e0i, g\u1ed3m t\u1edbi 5 ph\u1ea7n. Sau \u0111\u00e2y l\u00e0 tr\u00edch d\u1ecbch nh\u1eefng c\u00e2u h\u1ecfi v\u00e0 c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi ti\u00eau bi\u1ec3u, li\u00ean quan \u0111\u1ebfn h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng v\u00e0 suy t\u01b0 c\u1ee7a \u0110\u1ea1i S\u1ee9 Lodge, c\u0169ng nh\u01b0 vai tr\u00f2 c\u1ee7a \u00f4ng tr\u01b0\u1edbc cu\u1ed9c \u0111\u1ea3o ch\u00e1nh.<\/p>\n<p>\u0110\u01b0\u1ee3c h\u1ecfi v\u1ec1 di\u1ec5n ti\u1ebfn v\u00e0 c\u1ea3m t\u01b0\u1edfng cu\u1ed9c g\u1eb7p tr\u00ecnh u\u1ef7 nhi\u1ec7m th\u01b0 ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 8, \u00d4ng Lodge \u0111\u00e3 tr\u1ea3 l\u1eddi:<\/p>\n<blockquote>\n<p>Cu\u1ed9c g\u1eb7p \u0111\u00e3 di\u1ec5n ra t\u1ea1i Dinh Gia Long. T\u00f4i \u0111\u00e3 n\u00eau ra c\u00e2u h\u1ecfi m\u00e0 T\u1ed5ng Th\u1ed1ng Kennedy mu\u1ed1n t\u00f4i n\u00eau ra, l\u00e0 cho \u00d4ng Nhu ra kh\u1ecfi n\u01b0\u1edbc v\u00e0 ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec3 l\u00e0m cho ch\u00ednh quy\u1ec1n kh\u00e1 h\u01a1n v\u00e0 m\u1ea1nh m\u1ebd h\u01a1n. Nh\u01b0ng \u00f4ng [Di\u1ec7m] \u0111\u00e3 tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i t\u1eeb ch\u1ed1i th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 b\u1ea5t c\u1ee9 \u0111i\u1ec1u g\u00ec t\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 th\u1ecb n\u00eau ra. V\u00e0 n\u00f3i m\u1ed9t c\u00e1ch th\u00e0nh th\u1eadt, n\u00f3 \u0111\u00e3 khi\u1ebfn t\u00f4i b\u1ecb cho\u00e1ng v\u00e1ng m\u1ed9t ch\u00fat. T\u00f4i ngh\u0129 r\u1eb1ng khi m\u1ed9t \u0111\u1ea1i s\u1ee9 t\u1edbi g\u1eb7p m\u1ed9t qu\u1ed1c tr\u01b0\u1edfng v\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh t\u1eeb T\u1ed5ng Th\u1ed1ng [c\u1ee7a m\u00ecnh] \u0111\u1ec3 n\u00eau ra nh\u1eefng s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0o \u0111\u00f3 th\u00ec v\u1ecb qu\u1ed1c tr\u01b0\u1edfng \u00edt nh\u1ea5t c\u0169ng ph\u1ea3i th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3. Nh\u01b0ng \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u00e3 kh\u00f4ng h\u1ec1 \u0111\u1ea3 \u0111\u1ed9ng t\u1edbi \u0111i\u1ec1u n\u00e0o h\u1ebft, v\u00e0 \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u00e3 nh\u00ecn l\u00ean tr\u1ea7n nh\u00e0, v\u00e0 b\u1eaft \u0111\u1ea7u n\u00f3i v\u1ec1 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ho\u00e0n to\u00e0n ch\u1eb3ng \u0103n nh\u1eb1m g\u00ec, v\u00e0 t\u00f4i th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u00e3 ch\u1eb3ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec.<\/p>\n<p>Trong khi \u1ea5y, \u00f4ng ta l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi r\u1ea5t ch\u1eefng ch\u1ea1c. C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3nh bao, r\u1ea5t l\u1ecbch s\u1ef1, \u0111\u1ee9ng \u0111\u1eafn\u2026 T\u00f4i ngh\u0129 th\u1eadt qu\u00e1 t\u1ec7 khi \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u00e3 kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi nh\u1eefng c\u00e2u h\u1ecfi c\u1ee7a t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c mang t\u1edbi t\u1eeb T\u1ed5ng th\u1ed1ng Kennedy. T\u00f4i ngh\u0129 \u0111\u00f3 l\u00e0 qu\u00e1 t\u1ec7. Nh\u01b0ng c\u00f9ng l\u00fac, t\u00f4i c\u0169ng c\u00f3 c\u1ea3m t\u01b0\u1edfng r\u1eb1ng \u00f4ng ta l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi r\u1ea5t can \u0111\u1ea3m v\u00e0 r\u1ea5t quy\u1ebft t\u00e2m, v\u00e0 n\u1ebfu c\u1ea7n \u00f4ng ta s\u1ebd hy sinh t\u00ednh m\u1ea1ng trong vi\u1ec7c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u cho \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc m\u00ecnh, d\u0129 nhi\u00ean \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u00f4ng \u0111\u00e3 l\u00e0m.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>\u0110\u01b0\u1ee3c h\u1ecfi \u00f4ng \u0111\u00e3 c\u00f3 c\u1ed1 g\u1eafng l\u00e0m cho \u00f4ng Di\u1ec7m c\u1ea3m th\u1ea5y c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i lo\u1ea1i b\u1ecf \u00f4ng Nhu v\u00e0 ch\u00ednh ph\u1ee7 c\u1ee7a \u00f4ng ta?<\/p>\n<p>\u00d4ng Lodge tr\u1ea3 l\u1eddi: \u1ed2, c\u00f3 ch\u1ee9. \u00d4ng \u1ea5y \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u00edch chuy\u1ec7n \u0111\u00f3 t\u00ed n\u00e0o. B\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y c\u1ea3 m\u1ed9t \u0111\u00e1m m\u00e2y che ngang m\u1eb7t \u00f4ng ta khi t\u00f4i \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>\u0110\u01b0\u1ee3c h\u1ecfi v\u1ec1 c\u1ea3m t\u01b0\u1edfng \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1ch \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a \u00f4ng Di\u1ec7m, \u00d4ng Lodge tr\u1ea3 l\u1eddi: \u00d4ng \u1ea5y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh. \u00d4ng \u1ea5y l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c lo\u1ea1i c\u1ea3 \u0111\u1eddi c\u00f4 \u0111\u01a1n, nh\u01b0ng \u00f4ng ta r\u1ea5t nhi\u1ec1u can \u0111\u1ea3m. \u00d4ng \u1ea5y g\u1eb7p m\u1ed9t s\u1ed1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1, \u00f4ng \u1ea5y ra l\u1ec7nh, ch\u1ec9 c\u00f3 v\u1eady th\u00f4i. Nh\u01b0ng t\u00f4i kh\u00f4ng ngh\u0129 \u00f4ng \u1ea5y qu\u00e1n tri\u1ec7t m\u1ecdi v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p align=\"center\"><\/p>\n<p align=\"center\"><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Ngo-Dinh-Diem-1955-1.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"225\" height=\"297\" title=\"Ngo Dinh Diem 1955\" style=\"border: 0px currentcolor; border-image: none; display: inline; background-image: none;\" alt=\"Ngo Dinh Diem 1955\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Ngo-Dinh-Diem-1955_thumb-1.jpg\" border=\"0\"><\/a>&nbsp;&nbsp;&nbsp; <a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/NDDiem-08-04-1961-1.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"225\" height=\"297\" title=\"N\u0110Diem - 08-04-1961\" style=\"border: 0px currentcolor; border-image: none; display: inline; background-image: none;\" alt=\"N\u0110Diem - 08-04-1961\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/NDDiem-08-04-1961_thumb-1.jpg\" border=\"0\"><\/a><\/p>\n<p align=\"center\"><span style=\"font-family: times new roman;\"><span style=\"font-size: small;\"><em>tr\u00e1i:<\/em> b\u00eca b\u00e1o Time ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 4 n\u0103m 1955: \u201cDi\u1ec7m c\u1ee7a Nam Vi\u1ec7t Nam \u2013 \u0110\u00eam \u0111\u00e3 mu\u1ed9n, \u0111\u01b0\u1eddng c\u00f2n d\u00e0i (The hour is late, the odds are long)\u201d (cover credit: <strong>Earnest Hamlin Baker<\/strong>)<br \/><font face=\"Times New Roman\"><font size=\"2\"><em>ph\u1ea3i<\/em>: b\u00eca b\u00e1o time ng\u00e0y 4 th\u00e1ng 8 n\u0103m 1961 \u2013 \u201cNg\u00f4 \u0110\u00ecnh Di\u1ec7m c\u1ee7a Nam Vi\u1ec7t Nam\u201d v\u1edbi t\u1ef1a tr\u00ean n\u1ec1n tr\u1eafng: \u201c\u0110\u00f4ng Nam \u00c1 \u2013 Bi\u00ean gi\u1edbi c\u00e0ng \u00edt an ninh, th\u00ec c\u00e0ng kh\u00f3 th\u1ea5y gi\u1eb7c\u201d (\u201cWhere the Borders are less Guarded, the Enemy Harder to Find\u201d) (*kh\u00f4ng ki\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ean c\u1ee7a h\u1ecda s\u0129 v\u1ebd h\u00ecnh b\u00eca)<\/font><\/font>&nbsp;<\/p>\n<p><\/span><\/span><\/p>\n<p><i><strong>Mong Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Thu\u1ea7n l\u00e0m th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng<\/strong><\/i><\/p>\n<h3 align=\"center\"><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Nguyen_Dinh_Thuan.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"445\" height=\"343\" title=\"AR7487-A\" style=\"border: 0px currentcolor; border-image: none; display: inline; background-image: none;\" alt=\"AR7487-A\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Nguyen_Dinh_Thuan_thumb.jpg\" border=\"0\"><\/a><\/h3>\n<h3 align=\"center\"><span style=\"font-family: times new roman; font-size: small;\">T\u1ed5ng th\u1ed1ng Kennedy ti\u1ebfp \u00f4ng Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Thu\u1ea7n, B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng \u0110\u1eb7c nhi\u1ec7m Ph\u1ed1i h\u1ee3p An ninh c\u1ee7a VNCH, t\u1ea1i Nh\u00e0 Tr\u1eafng ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 9 n\u0103m 1962<\/span><\/h3>\n<p><\/p>\n<p>\u0110\u01b0\u1ee3c h\u1ecfi: Ki\u1ec3u ch\u00ednh quy\u1ec1n c\u1ee7a \u00f4ng ta l\u00e0 r\u1ea5t c\u00e1 nh\u00e2n, \u00f4ng \u1ea5y kh\u00f4ng tin c\u1eady b\u1ea5t c\u1ee9 ai, ph\u1ea3i kh\u00f4ng?<\/p>\n<p>\u00d4ng Lodge tr\u1ea3 l\u1eddi: \u0110\u00fang \u0111\u1ea5y, \u00f4ng \u1ea5y ch\u1eb3ng tin ai. Ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 hy v\u1ecdng r\u1eb1ng, sau khi B\u00e0 Nhu ra kh\u1ecfi n\u01b0\u1edbc; \u0111i\u1ec1u m\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i hy v\u1ecdng v\u00e0 n\u00f3 \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra; v\u00e0 sau khi \u00d4ng Nhu ch\u1ec9 gi\u1edbi h\u1ea1n c\u00f4ng vi\u1ec7c v\u00e0o \u1ea4p Chi\u1ebfn L\u01b0\u1ee3c, th\u00ec \u00d4ng Thu\u1ea7n (Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Thu\u1ea7n \u2013 B\u1ed9 Tr\u01b0\u1edfng t\u1ea1i Ph\u1ee7 T\u1ed5ng Th\u1ed1ng) s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh Th\u1ee7 T\u01b0\u1edbng. \u00d4ng n\u00e0y c\u00f3 \u0111\u1ea7y nh\u1eefng n\u00e9t \u0111\u00e1ng tin c\u1eady. B\u1ea1n ch\u1ec9 c\u1ea7n nh\u00ecn m\u1eb7t \u00f4ng ta c\u0169ng \u0111\u1ee7 bi\u1ebft \u00f4ng ta l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1ng tin. V\u00e0 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y r\u1ea5t c\u00f3 l\u1ee3i cho Di\u1ec7m, v\u00ec \u00f4ng n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 lo\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi th\u00edch \u00e2m m\u01b0u ho\u1eb7c mu\u1ed1n chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t uy quy\u1ec1n. Nh\u01b0ng \u0111\u00e3 ch\u1eb3ng c\u00f3 chuy\u1ec7n g\u00ec x\u1ea3y ra.<\/p>\n<p>\u0110\u01b0\u1ee3c h\u1ecfi c\u00f3 bao gi\u1edd g\u1eb7p \u00d4ng Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Nhu, v\u00e0 cho bi\u1ebft c\u1ea3m t\u01b0\u1edfng v\u1ec1 \u00f4ng n\u00e0y, \u00d4ng Lodge cho bi\u1ebft: \u00d4ng ta l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u00f4ng minh v\u1edbi h\u00e0m r\u0103ng tr\u1eafng r\u1ea5t \u0111\u1eb9p, v\u00e0 \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u00e3 n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c \u00f4ng ta c\u00f3 th\u1ec3 t\u1eeb ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 t\u1eadn hi\u1ebfn th\u1eddi gi\u1edd cho Ch\u01b0\u01a1ng Tr\u00ecnh \u1ea4p Chi\u1ebfn L\u01b0\u1ee3c; \u201c\u0111i\u1ec1u m\u00e0 t\u00f4i kh\u00f4ng tin t\u01b0\u1edfng l\u1eafm\u201d; V\u00ec n\u1ebfu \u00f4ng ta v\u1eabn gi\u1eef th\u1ebf l\u1ef1c trong vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh \u1ea4p Chi\u1ebfn L\u01b0\u1ee3c, th\u00ec \u00f4ng ta v\u1eabn l\u00e0 m\u1ed9t m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc, n\u00ean t\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ea5y l\u00e0 \u00f4ng ta c\u00f3 s\u1ef1 ch\u00e2n ch\u1ea5t v\u00e0 \u0111\u00e1ng tin c\u1eady nh\u01b0 t\u00f4i \u0111\u00e3 th\u1ea5y \u1edf \u00f4ng Thu\u1ea7n.<\/p>\n<p>\u0110\u01b0\u1ee3c y\u00eau c\u1ea7u m\u00f4 t\u1ea3 v\u1ec1 c\u00e1c cu\u1ed9c g\u1eb7p gi\u1eefa \u0110\u1ea1i S\u1ee9 Lodge v\u00e0 T\u1ed5ng Th\u1ed1ng Di\u1ec7m, \u00d4ng Lodge cho bi\u1ebft:<\/p>\n<blockquote>\n<p>T\u1ea1i ph\u00f2ng ti\u1ebfp kh\u00e1ch d\u00e0nh cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, \u00f4ng \u1ea5y c\u00f3 m\u1ed9t gh\u1ebf b\u00e0nh l\u1edbn v\u1edbi c\u00e1i b\u00e0n v\u00e0 b\u00ecnh tr\u00e0 tr\u00ean \u0111\u00f3. T\u00f4i c\u0169ng c\u00f3 m\u1ed9t gh\u1ebf b\u00e0nh l\u1edbn, v\u00e0 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t tr\u00ean hai c\u00e1i b\u00e0n l\u00e0 \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng, v\u00ec th\u1ee9 tr\u00e0 \u1edf tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t t\u00f4i ch\u1ee9a m\u1ed9t ch\u1ea5t l\u1ee3i ti\u1ec3u, n\u00f3 t\u1ea1o ra s\u1ef1 th\u00f4i th\u00fac ph\u1ea3i l\u00e0m m\u1ed9t chuy\u1ec7n m\u00e0 kh\u00f4ng ai c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m thay m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u00e0 t\u00f4i cho r\u1eb1ng th\u1ee9 tr\u00e0 c\u1ee7a \u00f4ng ta kh\u00e1c v\u1edbi tr\u00e0 c\u1ee7a t\u00f4i. R\u1ed3i \u00f4ng ta ng\u1ed3i \u0111\u00f3, h\u00fat thu\u1ed1c l\u00e1 li\u00ean t\u1ee5c, h\u1ebft \u0111i\u1ebfu n\u00e0y t\u1edbi \u0111i\u1ebfu kh\u00e1c, v\u00e0 t\u00f4i ng\u1ed3i \u0111\u00f3 v\u1edbi s\u1ef1 th\u00f4i th\u00fac t\u0103ng l\u00ean trong ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 n\u00f3 m\u1ea1nh t\u1edbi \u0111\u1ed9 cu\u1ed1i c\u00f9ng t\u00f4i ph\u1ea3i ra v\u1ec1. T\u00f4i \u0111\u00e3 kh\u00f4ng bao gi\u1edd u\u1ed1ng m\u1ed9t ly n\u00e0o t\u1ea1i dinh th\u1ef1 \u0111\u00f3 n\u1eefa.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p><i><strong>Lodge v\u00e0 Thich Tr\u00ed Quang<\/strong><\/i><\/p>\n<p align=\"center\"><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Thich-Tri-Quang-1.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"277\" height=\"369\" title=\"Thich Tri Quang\" style=\"border: 0px currentcolor; border-image: none; display: inline; background-image: none;\" alt=\"Thich Tri Quang\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Thich-Tri-Quang_thumb-1.jpg\" border=\"0\"><\/a><br \/><span style=\"font-family: times new roman; font-size: small;\">H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Tr\u00ed Quang tr\u00ean b\u00eca b\u00e1o Time ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 4 n\u0103m 1966, v\u1edbi t\u1ef1a tr\u00ean n\u1ec1n tr\u1eafng \u1edf g\u00f3c tr\u00e1i: \u201cNam Vi\u1ec7t Nam \u2013 Tham v\u1ecdng Quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ee7a Ph\u1eadt Gi\u00e1o (South Vietnam \u2013 The Buddhist Bid for Power)\u201d<br \/>(cover credit: <strong>Boris Chaliapin<\/strong>)<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p>C\u00e2u h\u1ecfi l\u00e0: \u00d4ng c\u00f3 nh\u1edb nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt Gi\u00e1o Th\u00edch Tr\u00ed Quang khi \u00f4ng \u1ea5y t\u1ecb n\u1ea1n \u1edf S\u1ee9 Qu\u00e1n M\u1ef9 kh\u00f4ng, v\u00e0 \u00f4ng c\u00f3 t\u00ecm hi\u1ec3u \u00f4ng ta v\u00e0o th\u1eddi gian \u0111\u00f3 kh\u00f4ng?<\/p>\n<p>\u00d4ng Lodge tr\u1ea3 l\u1eddi: \u201cC\u00f3, t\u00f4i nh\u1edb ch\u1ee9. Ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh b\u1ea1n, v\u00e0 \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u00e3 g\u1eedi cho t\u00f4i m\u1ed9t t\u01b0\u1ee3ng Ph\u1eadt v\u1edbi m\u1ed9t l\u00e1 th\u01b0 b\u1eb1ng Vi\u1ec7t ng\u1eef k\u00e8m b\u1ea3n d\u1ecbch ti\u1ebfng Anh, n\u00f3i r\u1eb1ng: \u201cT\u00f4i k\u00ednh t\u1eb7ng \u00f4ng pho t\u01b0\u1ee3ng Ph\u1eadt nh\u1ecf n\u00e0y theo bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ed5 truy\u1ec1n, t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho tinh th\u1ea7n an nhi\u00ean \u0111i c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c l\u00e0m h\u1eefu \u00edch cho tha nh\u00e2n. Qua nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a \u00f4ng \u1edf \u0111\u00e2y t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, \u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng nh\u1ea5t cho s\u1ef1 an nhi\u00ean \u0111\u00f3. Kh\u00f4ng ch\u1ec9 m\u00ecnh t\u00f4i m\u00e0 c\u00f2n thay m\u1eb7t cho h\u00e0ng ch\u1ee5c tri\u1ec7u \u0111\u1ed3ng b\u00e0o \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng l\u1ee3i \u00edch qua nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a \u00f4ng trong th\u1eddi gian \u00f4ng \u1edf \u0111\u00e2y, t\u00f4i xin c\u1ea3m \u01a1n \u00f4ng v\u00e0 k\u00ednh ch\u00fac \u00f4ng c\u00f9ng phu nh\u00e2n nhi\u1ec1u h\u1ea1nh ph\u00fac.\u201d<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc c\u00e2u h\u1ecfi: Th\u00edch Tr\u00ed Quang l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o, v\u00e0 c\u1ea3m t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a \u00f4ng ra sao v\u1ec1 \u00f4ng ta? \u00d4ng Lodge tr\u1ea3 l\u1eddi: \u201c\u00d4ng \u1ea5y l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi s\u1eafc b\u00e9n, kh\u00f4n ngoan, c\u01b0\u01a1ng quy\u1ebft, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi m\u1ea1nh m\u1ebd, v\u00e0 \u00f4ng \u1ea5y gh\u00e9t \u0111i\u1ec1u Di\u1ec7m l\u00e0m. \u00d4ng ta c\u00f3 b\u1ea3n t\u00ednh r\u1ea5t \u0111a nghi.<\/p>\n<p>Th\u00edch Tr\u00ed Quang \u0111\u00e3 vi\u1ebft th\u01b0 v\u00e0 t\u1eb7ng t\u01b0\u1ee3ng Ph\u1eadt cho t\u00f4i, nh\u01b0ng \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i th\u00e1i \u0111\u1ed9 v\u1edbi t\u00f4i khi t\u00f4i tr\u1edf l\u1ea1i l\u00e0m \u0111\u1ea1i s\u1ee9 l\u1ea7n th\u1ee9 nh\u00ec. Theo l\u1eddi m\u1ed9t Ph\u1eadt t\u1eed ng\u01b0\u1eddi Hoa \u0111\u00e3 n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi t\u00f4i, th\u00ec h\u1ecd ngh\u0129 n\u1ebfu hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng \u0111\u00e3 c\u1ed9ng t\u00e1c v\u1edbi nhau trong m\u1ed9t qu\u00e1 tr\u00ecnh c\u1ef1c k\u1ef3 kh\u00f3 kh\u0103n v\u00e0 nguy hi\u1ec3m ki\u1ec3u nh\u01b0 Th\u00edch Tr\u00ed Quang v\u00e0 t\u00f4i \u0111\u00e3 t\u1eebng tr\u1ea3i qua, th\u00ec m\u1ed9t trong hai ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00f2i h\u1ecfi ng\u01b0\u1eddi kia l\u00e0m cho m\u00ecnh b\u1ea5t c\u1ee9 \u0111i\u1ec1u g\u00ec m\u00ecnh mu\u1ed1n, v\u00e0 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c to\u1ea1i nguy\u1ec7n. V\u00e0 khi [Th\u00edch Tr\u00ed Quang] mu\u1ed1n t\u00f4i ph\u1ea3i lo\u1ea1i b\u1ecf, t\u00f4i kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u00f3 c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 T\u01b0\u1edbng Kh\u00e1nh hay ai kh\u00e1c, th\u00ec t\u00f4i n\u00f3i t\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1eadt \u0111\u1ed5 T\u01b0\u1edbng Kh\u00e1nh, t\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 quy\u1ec1n v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 th\u1ecb. T\u1eeb \u0111\u1ea5y \u00f4ng \u1ea5y r\u1ea5t gh\u00e9t t\u00f4i, v\u00e0 cho \u0111\u1ebfn khi t\u00f4i r\u1eddi Vi\u1ec7t Nam, t\u00f4i ch\u1eb3ng bao gi\u1edd th\u1ea5y \u00f4ng ta n\u1eefa.\u201d<\/p>\n<p><i><strong>Nh\u01b0 tr\u1ebb n\u00edt thi gan<\/strong><\/i><\/p>\n<p>M\u1eb7c d\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh t\u1edbi ngay S\u00e0ig\u00f2n, v\u00e0 g\u1eb7p \u00d4ng Di\u1ec7m c\u00e0ng s\u1edbm c\u00e0ng t\u1ed1t, tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, \u00d4ng Lodge \u0111\u00e3 g\u1eb7p c\u00e1c t\u01b0\u1edbng m\u01b0u ph\u1ea3n, tr\u01b0\u1edbc khi g\u1eb7p \u00d4ng Di\u1ec7m. Lodge cho bi\u1ebft \u00f4ng \u0111\u00e3 g\u1eb7p T\u01b0\u1edbng Tr\u1ea7n V\u0103n \u0110\u00f4n kh\u00f4ng l\u00e2u sau khi t\u1edbi S\u00e0ig\u00f2n, g\u1eb7p ngay t\u1ea1i phi tr\u01b0\u1eddng. \u00d4ng \u0110\u00f4n \u0111\u00e3 n\u00f3i r\u1eb1ng \u00f4ng \u1ea5y kh\u00f4ng tin t\u01b0\u1edfng ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 v\u1ec1 m\u1eb7t b\u1ea3o t\u1ed3n b\u00ed m\u1eadt, v\u00ec ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 c\u00f3 th\u00f3i n\u00f3i nhi\u1ec1u, s\u01a1 h\u1edf, d\u1ec5 l\u1ed9 b\u00ed m\u1eadt. V\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00eau ra v\u1ea5n \u0111\u1ec1 thay \u0111\u1ed5i ch\u00ednh ph\u1ee7, tr\u1eeb khi ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 ngh\u0129 ra c\u00e1ch b\u1ea3o t\u1ed3n b\u00ed m\u1eadt.<\/p>\n<p>C\u00f3 l\u1ebd t\u1eeb cu\u1ed9c g\u1eb7p tr\u00ean \u0111\u00e2y, h\u00f4m sau ng\u00e0y \u00d4ng Lodge t\u1edbi S\u00e0ig\u00f2n, \u0111\u00e3 c\u00f3 hai t\u01b0\u1edbng l\u00e3nh Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 c\u00e1c \u00f4ng L\u00ea V\u0103n Kim v\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n \u0110\u00f4n, ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi hai \u0111\u1ea1i di\u1ec7n CIA \u1edf S\u00e0ig\u00f2n l\u00e0 Rufus Phillips v\u00e0 Lucien Conein, v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng n\u00e0y mu\u1ed1n bi\u1ebft li\u1ec7u Hoa K\u1ef3 c\u00f3 \u1ee7ng h\u1ed9 m\u1ed9t cu\u1ed9c \u0111\u1ea3o ch\u00e1nh ch\u1ed1ng Di\u1ec7m v\u00e0 Nhu kh\u00f4ng.<\/p>\n<p>\u00d4ng Lodge cho bi\u1ebft, m\u1ed9t trong nh\u1eefng vi\u1ec7c \u00f4ng l\u00e0m r\u1ea5t s\u1edbm sau khi \u0111\u1eb7t ch\u00e2n t\u1edbi S\u00e0ig\u00f2n l\u00e0 ra l\u1ec7nh ng\u1eebng thi h\u00e0nh m\u1ed9t lo\u1ea1i vi\u1ec7n tr\u1ee3 kinh t\u1ebf. Theo \u00f4ng, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch lo\u1ea1i b\u1ecf Di\u1ec7m, hay b\u1eadt \u0111\u00e8n xanh cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i. L\u00e0m \u0111i\u1ec1u n\u00e0y ch\u1ec9 c\u1ed1t g\u00e2y \u00e1p l\u1ef1c khi\u1ebfn Di\u1ec7m ph\u1ea3i cho em \u00f4ng ta \u0111i kh\u1ecfi. V\u00ec \u201cT\u1ed5ng Th\u1ed1ng Kennedy mu\u1ed1n \u0111\u01b0a Nhu ra kh\u1ecfi n\u01b0\u1edbc\u201d.<\/p>\n<p>\u0110\u01b0\u1ee3c y\u00eau c\u1ea7u gi\u1ea3i th\u00edch r\u00f5 v\u1ec1 kho\u1ea3n vi\u1ec7n tr\u1ee3 kinh t\u1ebf 18 tri\u1ec7u \u0111\u00f4 la n\u00e0y \u0111\u00e3 b\u1ecb ra l\u1ec7nh ng\u1eebng thi h\u00e0nh, \u00f4ng Lodge cho bi\u1ebft: \u201cCh\u00fang ta c\u00f3 m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh vi\u1ec7n tr\u1ee3 b\u1eb1ng c\u00e1ch g\u1eedi t\u1edbi Vi\u1ec7t Nam m\u1ecdi th\u1ee9 nhu y\u1ebfu ph\u1ea9m c\u1ea7n thi\u1ebft cho cu\u1ed9c s\u1ed1ng, nh\u01b0 s\u1eefa, \u0111\u1ee7 lo\u1ea1i th\u1ef1c ph\u1ea9m \u0111\u00f3ng h\u1ed9p, v\u00e0 c\u00e1c s\u1ea3n ph\u1ea9m n\u00f4ng nghi\u1ec7p, c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1ch \u0111a d\u1ee5ng. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh r\u1ea5t ph\u1ed5 th\u00f4ng, v\u00e0 c\u00f3 vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong n\u01b0\u1edbc. V\u00e0 khi kh\u1edfi s\u1ef1 ngh\u0129 v\u1ec1 kho\u1ea3n n\u00e0y, t\u00f4i c\u1ea3m th\u1ea5y run s\u1ee3 v\u1edbi \u00fd t\u01b0\u1edfng r\u1eb1ng \u0111i\u1ec1u g\u00ec s\u1ebd x\u1ea3y ra n\u1ebfu ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh n\u00e0y b\u1ecb ch\u1ea5m d\u1ee9t. Cho n\u00ean t\u00f4i \u0111\u00e3 kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ch\u1ea5m d\u1ee9t ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh n\u00e0y. N\u00f3 ch\u1ec9 ng\u1eebng m\u1ed9t s\u1ed1 s\u1ea3n ph\u1ea9m \u0111\u1ee7 cho h\u1ecd (ch\u00ednh quy\u1ec1n Di\u1ec7m) ph\u1ea3i lo ng\u1ea1i.\u201d<\/p>\n<p>\u0110\u01b0\u1ee3c h\u1ecfi m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee7a vi\u1ec7c ng\u1eebng (vi\u1ec7n tr\u1ee3) c\u00e1c kho\u1ea3n n\u00e0y l\u00e0 g\u00ec, \u00d4ng Lodge tr\u1ea3 l\u1eddi: \u201cM\u1ee5c \u0111\u00edch l\u00e0 \u0111\u1ec3 Di\u1ec7m cho Nhu ra \u0111i. Khi m\u1edbi kh\u1edfi s\u1ef1 c\u1eaft gi\u1ea3m kho\u1ea3n nh\u1eadp c\u1ea3ng n\u00e0y, \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t vi\u00ean ch\u1ee9c r\u1ea5t th\u1ea5p t\u1eeb B\u1ed9 Canh N\u00f4ng Vi\u1ec7t Nam t\u1edbi xin g\u1eb7p nh\u01b0ng t\u00f4i \u0111\u00e3 t\u1eeb ch\u1ed1i. \u00d4ng \u1ea5y t\u1edbi ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 t\u00e1 c\u1ee7a t\u00f4i, v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 t\u00e1 n\u00e0y n\u00f3i v\u1edbi vi\u00ean ch\u1ee9c n\u00e0y r\u1eb1ng, theo l\u1ebd th\u01b0\u1eddng, nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 Th\u1ee7 T\u01b0\u1edbng Di\u1ec7m (\u00d4ng Lodge lu\u00f4n g\u1ecdi \u00d4ng Di\u1ec7m l\u00e0 Th\u1ee7 T\u01b0\u1edbng\u2014Prime Minister) n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi [\u0110\u1ea1i s\u1ee9 M\u1ef9].\u201d<\/p>\n<p>\u201cTh\u1ebf \u0111\u1ea5y, h\u1ecd \u0111\u00e3 ch\u1eb3ng \u01b0a chuy\u1ec7n n\u00e0y t\u00ed n\u00e0o, v\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng th\u00ec m\u00e3i \u0111\u1ebfn \u0111\u00eam ch\u00f3t c\u1ee7a cu\u1ed9c \u0111\u1eddi \u00f4ng ta, khi ch\u00fang t\u00f4i t\u1ea1i \u0110\u00e0 L\u1ea1t, c\u00f9ng ng\u1ed3i tr\u01b0\u1edbc l\u00f2 s\u01b0\u1edfi, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fac \u00f4ng ta (Di\u1ec7m) m\u1edbi n\u00f3i: \u201c\u1ed3, nh\u00e2n ti\u1ec7n, [t\u00f4i mu\u1ed1n cho \u00f4ng bi\u1ebft] t\u00f4i \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i \u00fd ki\u1ebfn v\u1ec1 ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh vi\u1ec7n tr\u1ee3 th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i, n\u00ean ch\u00fang ta s\u1ebd th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u00f3\u201d.<\/p>\n<p>\u00d4ng Lodge coi nh\u01b0 m\u00ecnh \u0111\u00e3 th\u1eafng cu\u1ed9c, v\u00e0 k\u1ebft lu\u1eadn v\u1ec1 v\u1ee5 d\u00f9ng nhu y\u1ebfu ph\u1ea9m vi\u1ec7n tr\u1ee3 \u0111\u1ec3 th\u1eed s\u1ee9c gi\u1eefa \u00f4ng v\u00e0 \u00f4ng Di\u1ec7m, nh\u01b0 sau:<\/p>\n<blockquote>\n<p>Vi\u1ec7c n\u00e0y\u2026v\u00e0 t\u00f4i \u0111\u00e3 vi\u1ebft\u2026t\u00f4i c\u00f2n gi\u1eef n\u00f3 cho \u0111\u1ebfn h\u00f4m nay. T\u00f4i \u0111\u00e3 vi\u1ebft m\u1ed9t v\u0103n th\u01b0 cho ph\u1ed5 bi\u1ebfn tr\u00ean b\u00e1o ch\u00ed cho bi\u1ebft t\u1ea1i sao t\u00f4i \u0111\u00e3 cho t\u00e1i l\u1eadp nh\u1eadp c\u1ea3ng th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i. V\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i nh\u01b0 hai th\u1eb1ng b\u00e9 ch\u01a1i tr\u00f2 thi gan* v\u00e0 \u00f4ng ta l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ch\u1ecbu thua tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>(*Tr\u00f2 ch\u01a1i nguy hi\u1ec3m gi\u1eefa hai \u0111\u1ee9a tr\u1ebb, l\u00e1i xe \u0111\u1ea1p \u0111\u00e2m th\u1eb3ng v\u00e0o nhau, \u0111\u1ee9a n\u00e0o n\u00e9 tr\u00e1nh l\u00e0 nh\u00e1t gan, thua cu\u1ed9c. Khi Lodge cho t\u00e1i l\u1eadp kho\u1ea3n vi\u1ec7n tr\u1ee3 n\u00e0y, Di\u1ec7m \u0111\u00e3 ch\u1ebft r\u1ed3i. [Ch\u00fa th\u00edch c\u1ee7a \u0110TT])<\/p>\n<p><i><strong>S\u00e1ng 1 th\u00e1ng 11, 1963<\/strong><\/i><\/p>\n<p>S\u00e1ng 1 th\u00e1ng 11, \u0110\u1ea1i S\u1ee9 Lodge \u0111i c\u00f9ng \u0110\u00f4 \u0110\u1ed1c Harry Felt, T\u01b0 L\u1ec7nh B\u1ed9 T\u01b0 L\u1ec7nh Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng (CINCPAC) t\u1eeb Hawaii t\u1edbi g\u1eb7p T\u1ed5ng Th\u1ed1ng Di\u1ec7m t\u1ea1i Dinh Gia Long. \u00d4ng Felt t\u1edbi th\u0103m x\u00e3 giao, nh\u00e2n c\u00f3 chuy\u1ebfn c\u00f4ng t\u00e1c qua S\u00e0ig\u00f2n. \u00d4ng Lodge t\u1edbi ch\u00e0o \u00d4ng Di\u1ec7m tr\u01b0\u1edbc khi l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng v\u1ec1 Washington theo l\u1ecbch tr\u00ecnh tham kh\u1ea3o \u00fd ki\u1ebfn th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean.<\/p>\n<p>\u00d4ng Lodge k\u1ec3, \u00d4ng Di\u1ec7m n\u00f3i v\u1edbi kh\u00e1ch r\u1eb1ng: \u201cL\u1ea7n n\u00e0o \u0110\u1ea1i S\u1ee9 M\u1ef9 r\u1eddi S\u00e0ig\u00f2n c\u0169ng c\u00f3 \u00e2m m\u01b0u \u0111\u1ea3o ch\u00e1nh. V\u00e0 \u00f4ng \u1ea5y n\u00f3i b\u00e2y gi\u1edd c\u00f3 m\u1ed9t cu\u1ed9c \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c. V\u00e0 \u00f4ng \u1ea5y n\u00f3i nh\u1eefng k\u1ebb \u00e2m m\u01b0u \u0111\u1ea3o ch\u00e1nh b\u00e2y gi\u1edd kh\u00f4n h\u01a1n tr\u01b0\u1edbc nhi\u1ec1u, b\u1edfi thay v\u00ec ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t k\u1ebf ho\u1ea1ch t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ea1i m\u1ed9t \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m, h\u1ecd c\u00f3 nhi\u1ec1u k\u1ebf ho\u1ea1ch kh\u00e1c nhau \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c b\u1edfi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c nhau t\u1ea1i nhi\u1ec1u n\u01a1i kh\u00e1c nhau. V\u00e0 t\u00f4i kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u00e1i n\u00e0o l\u00e0 th\u1eadt. \u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i. Nh\u01b0ng t\u00f4i kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u00e1i n\u00e0o l\u00e0 th\u1eadt.\u201d<\/p>\n<p>\u0110\u01b0\u1ee3c h\u1ecfi: Th\u1ebf l\u00fac \u1ea5y, \u00f4ng c\u00f3 bi\u1ebft l\u00e0 cu\u1ed9c \u0111\u1ea3o ch\u00e1nh s\u1eafp di\u1ec5n ra? \u00d4ng Lodge tr\u1ea3 l\u1eddi: \u201c\u1ed2, t\u00f4i \u0111\u00e3 nghi v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3. T\u00f4i c\u00f3 nhi\u1ec1u tin t\u1ee9c l\u1eafm.\u201d<\/p>\n<p>H\u1ecfi: Nh\u01b0ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng c\u00f3 cho \u00f4ng bi\u1ebft h\u1ecd s\u1ebd kh\u1edfi s\u1ef1?<\/p>\n<p><strong>Lodge:<\/strong> H\u1ecd s\u1ebd kh\u1edfi s\u1ef1\u2026h\u1ecd kh\u00f4ng cho ch\u00fang t\u00f4i bi\u1ebft khi n\u00e0o. Nh\u01b0ng Tr\u1ea7n V\u0103n \u0110\u00f4n cho t\u00f4i bi\u1ebft l\u00e0 ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd x\u1ea3y ra v\u00e0 r\u1ed3i t\u00f4i c\u00f2n nh\u1eefng ngu\u1ed3n tin kh\u00e1c\u2026t\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f2n nh\u1edb \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb \u0111\u00e2u\u2026v\u00e0 Washington c\u0169ng c\u00f3 nhi\u1ec1u tin. R\u1ed3i ch\u00fang t\u00f4i c\u00f3 Conein t\u1ea1i ph\u00f2ng \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i t\u1ea1i B\u1ed9 T\u1ed5ng Tham M\u01b0u Vi\u1ec7t Nam, anh ta b\u00e1o cho ch\u00fang t\u00f4i t\u1eebng l\u1eddi v\u1ec1 nh\u1eefng g\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y t\u1ea1i ph\u00f2ng \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i.<\/p>\n<p>H\u1ecfi: Nh\u01b0ng v\u00e0o bu\u1ed5i s\u00e1ng \u00f4ng v\u00e0 \u0110\u00f4 \u0110\u1ed1c Felt t\u1edbi g\u1eb7p \u00d4ng Di\u1ec7m\u2026\u00d4ng c\u00f3 bi\u1ebft l\u00e0 s\u1eafp di\u1ec5n ra cu\u1ed9c \u0111\u1ea3o ch\u00e1nh ch\u1ed1ng l\u1ea1i \u00f4ng ta?<\/p>\n<p><strong>Lodge<\/strong>: T\u00f4i \u0111\u00e3 bi\u1ebft l\u00e0 cu\u1ed9c \u0111\u1ea3o ch\u00e1nh s\u1eafp di\u1ec5n ra, nh\u01b0ng t\u00f4i kh\u00f4ng bi\u1ebft khi n\u00e0o.<\/p>\n<p>H\u1ecfi: Xin h\u1ecfi \u00f4ng c\u00e2u n\u00e0y. Khi ch\u00fang ta th\u1eeba nh\u1eadn m\u1ed9t ch\u00ednh quy\u1ec1n v\u00e0 ch\u00fang ta bi\u1ebft r\u1eb1ng m\u1ed9t cu\u1ed9c \u0111\u1ea3o ch\u00e1nh s\u1eafp di\u1ec5n ra ch\u1ed1ng l\u1ea1i ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0111\u00f3, ch\u00fang ta c\u00f3 bu\u1ed9c ph\u1ea3i b\u00e1o cho ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0111\u00f3 r\u1eb1ng ch\u00fang ta bi\u1ebft m\u1ed9t \u00e2m m\u01b0u l\u1eadt \u0111\u1ed5 n\u00f3 kh\u00f4ng.<\/p>\n<p><strong>Lodge<\/strong>: Kh\u00f4ng. T\u00f4i kh\u00f4ng ngh\u0129 v\u1eady. \u0110\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u01b0\u1eddng hay \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0n c\u00e3i, nh\u01b0ng t\u00f4i kh\u00f4ng ngh\u0129 v\u1eady.<\/p>\n<p>H\u1ecfi: Nh\u01b0 v\u1eady \u00f4ng ngh\u0129 v\u1ec1 chuy\u1ec7n n\u00e0y nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?<\/p>\n<p><strong>Lodge<\/strong>: [Di\u1ec7m] \u0111\u00e3 bi\u1ebft\u2026b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y qua nh\u1eefng g\u00ec t\u00f4i \u0111\u00e3 n\u00f3i v\u1edbi b\u1ea1n, \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u00e3 bi\u1ebft l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed9c \u0111\u1ea3o ch\u00e1nh \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c chu\u1ea9n b\u1ecb v\u00e0 \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u00e3\u2026 T\u00f4i c\u00e1 l\u00e0 \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u1ee7 c\u00e1c ngu\u1ed3n m\u00e0 \u00f4ng \u1ea5y c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u1ec3 bi\u1ebft n\u00f3 \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u0111\u00e2u v\u00e0 l\u00e0m c\u00e1ch n\u00e0o \u0111\u1ec3 d\u1eb9p n\u00f3.<\/p>\n<p>H\u1ecfi: Ngo\u00e0i m\u1eb7t \u00f4ng ta ra sao \u0111\u1ed1i v\u1edbi chuy\u1ec7n n\u00e0y. \u00d4ng ta c\u00f3 v\u1ebb b\u00ecnh t\u0129nh hay giao \u0111\u1ed9ng? \u00d4ng m\u00f4 t\u1ea3 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?<\/p>\n<p><strong>Lodge<\/strong>: V\u1eabn nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng. Tr\u1ea7m t\u0129nh. V\u1eabn nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng. \u00d4ng ta c\u00f3 phong th\u00e1i r\u1ea5t v\u1eefng v\u00e0ng.<\/p>\n<p>H\u1ecfi: \u00d4ng \u0111\u00e3 l\u00e0m g\u00ec sau \u0111\u00f3, sau cu\u1ed9c g\u1eb7p? \u00d4ng \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua h\u00f4m \u0111\u00f3 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o, bi\u1ebft r\u1eb1ng\u2026<\/p>\n<p><strong>Lodge<\/strong>: Th\u00ec, l\u00fac \u0111\u00f3 v\u00e0o kho\u1ea3ng bu\u1ed5i tr\u01b0a, b\u1ea1n bi\u1ebft \u0111\u00f3. \u0110\u00f4 \u0110\u1ed1c Felt ra \u0111i, ch\u1ec9 c\u00f2n m\u00ecnh t\u00f4i v\u1edbi Th\u1ee7 T\u01b0\u1edbng Di\u1ec7m r\u1ed3i t\u00f4i v\u1ec1 nh\u00e0 v\u00ec t\u00f4i c\u00f3 m\u00f4t h\u1ec7 th\u1ed1ng th\u00f4ng tin \u1edf nh\u00e0 t\u00f4i t\u1ed1t h\u01a1n l\u00e0 \u1edf v\u0103n ph\u00f2ng s\u1ee9 qu\u00e1n.<\/p>\n<p>V\u00e0 t\u00f4i v\u1ec1 nh\u00e0, c\u00f3 v\u1ee3 t\u00f4i c\u00f9ng v\u1ee3 ch\u1ed3ng Mike Dunn v\u00e0 hai con trai v\u1eeba t\u1edbi. T\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00fang t\u00f4i ng\u1ed3i xu\u1ed1ng \u0103n tr\u01b0a. V\u00e0 ch\u1ec9 sau m\u1ed9t gi\u1edd, ch\u00fang t\u00f4i nghe ti\u1ebfng s\u00fang \u0111\u1ea7u ti\u00ean. V\u00e0 r\u1ed3i ch\u00fang t\u00f4i l\u00ean m\u00e1i nh\u00e0 v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y m\u00e1y bay th\u1ea3 bom, v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y binh s\u0129 k\u00e9o t\u1edbi tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1 v\u00e0 chuy\u1ec7n \u0111\u00e3 th\u1ef1c s\u1ef1 di\u1ec5n ra.<\/p>\n<p>H\u1ecfi: \u00d4ng c\u00f3 nh\u1edb c\u1ea3m t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a m\u00ecnh th\u1ebf n\u00e0o khi th\u1ea5y m\u1ecdi chuy\u1ec7n \u0111\u00f3?<\/p>\n<p><strong>Lodge<\/strong>: V\u1ec1 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u1ea3m t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a t\u00f4i\u2026 th\u00ec, t\u00f4i l\u00e0 k\u1ebb \u0111\u00e3 s\u1ed1ng v\u1edbi n\u00f3 trong nhi\u1ec1u\u2026nhi\u1ec1u tu\u1ea7n n\u00ean t\u00f4i kh\u00f4ng \u2026t\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 t\u00f4i \u0111\u00e3 ng\u1ea1c nhi\u00ean nh\u01b0ng d\u0129 nhi\u00ean b\u1ea1n lu\u00f4n\u2026n\u00f3 lu\u00f4n l\u00e0 chuy\u1ec7n kh\u00f3 t\u1ea3 khi m\u00ecnh th\u1ea5y thi\u00ean h\u1ea1 d\u00f9ng v\u0169 kh\u00ed. V\u00e0 b\u1ea1n b\u0103n kho\u0103n kh\u00f4ng hi\u1ec3u chuy\u1ec7n s\u1eafp t\u1edbi s\u1ebd ra sao.<\/p>\n<p>H\u1ecfi: C\u00f3 ph\u1ea3i Di\u1ec7m \u0111\u00e3 g\u1ecdi \u00f4ng t\u1ea1i nh\u00e0 v\u00e0o chi\u1ec1u h\u00f4m \u0111\u00f3?<\/p>\n<p><strong>Lodge<\/strong>: \u0110\u00fang, v\u00e0o kho\u1ea3ng b\u1ed1n gi\u1edd chi\u1ec1u. \u00d4ng ta g\u1ecdi t\u00f4i t\u1ea1i nh\u00e0 v\u00e0 \u00f4ng \u1ea5y n\u00f3i h\u1ecd \u0111\u00e3 kh\u1edfi s\u1ef1 \u0111\u1ea3o ch\u00e1nh, v\u00e0 \u00f4ng ta mu\u1ed1n bi\u1ebft v\u1ec1 th\u00e1i \u0111\u1ed9 c\u1ee7a ch\u00ednh quy\u1ec1n M\u1ef9. \u0110\u1ec3 coi, t\u00f4i \u0111\u00e1p, b\u00e2y gi\u1edd l\u00e0 b\u1ed1n gi\u1edd s\u00e1ng \u1edf Washington v\u00e0 t\u00f4i kh\u00f4ng bi\u1ebft th\u00e1i \u0111\u1ed9 (\u1edf \u0111\u1ea5y) ra sao. \u1ed2, \u00f4ng \u1ea5y n\u00f3i, ch\u1eafc \u00f4ng ph\u1ea3i bi\u1ebft. Kh\u00f4ng, t\u00f4i \u0111\u00e1p, t\u00f4i kh\u00f4ng bi\u1ebft, nh\u01b0ng t\u00f4i c\u0169ng n\u00f3i, t\u00f4i r\u1ea5t lo ng\u1ea1i v\u1ec1 an ninh c\u00e1 nh\u00e2n c\u1ee7a \u00f4ng v\u00e0 t\u00f4i \u0111\u00e3 c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch \u0111\u1ec3 \u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 th\u00e0nh qu\u1ed1c tr\u01b0\u1edfng tr\u00ean danh ngh\u0129a trong m\u1ed9t ch\u00ednh quy\u1ec1n m\u1edbi, ho\u1eb7c \u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c bay ra kh\u1ecfi n\u01b0\u1edbc t\u1edbi m\u1ed9t n\u01a1i an to\u00e0n, ho\u1eb7c ngo\u00e0i ra, t\u00f4i n\u00f3i, t\u00f4i \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb \u00f4ng t\u1ecb n\u1ea1n t\u1ea1i nh\u00e0 t\u00f4i. \u00d4ng tr\u1ea3 l\u1eddi kh\u00f4ng. \u00d4ng n\u00f3i t\u00f4i s\u1ebd t\u00e1i l\u1eadp tr\u1eadt t\u1ef1 \u1edf \u0111\u00e2y. <i>Je vais ramener loi (T\u00f4i s\u1ebd t\u00e1i l\u1eadp tr\u1eadt t\u1ef1&#8211;ti\u1ebfng Ph\u00e1p)<\/i>, hay \u0111\u1ea1i kh\u00e1i nh\u01b0 th\u1ebf.<\/p>\n<p>H\u1ecfi: Khi \u00f4ng n\u00f3i v\u1edbi \u00d4ng Di\u1ec7m r\u1eb1ng, b\u00e2y gi\u1edd qu\u00e1 s\u1edbm \u0111\u1ec3 g\u1ecdi Washington, theo gi\u1edd Washington, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u00f4ng \u0111ang trung th\u00e0nh v\u1edbi ch\u00ednh s\u00e1ch [c\u1ee7a Hoa k\u1ef3] l\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea3n tr\u1edf \u0111\u1ea3o ch\u00e1nh.<\/p>\n<p><strong>Lodge<\/strong>: \u1eea, th\u00ec t\u00f4i ngh\u0129 v\u1eady. T\u00f4i ngh\u0129 l\u00e0 v\u1eady. \u0110\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u t\u00f4i mu\u1ed1n.<\/p>\n<p>H\u1ecfi: Nh\u01b0ng Washington\u2026v\u00ec \u00f4ng \u0111\u00e3 bi\u1ebft cu\u1ed9c \u0111\u1ea3o ch\u00e1nh \u0111ang di\u1ec5n ra, \u00f4ng \u0111\u00e3 c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch d\u1ef1 ph\u00f2ng n\u00e0o \u0111\u1ec3 c\u1ee9u Di\u1ec7m, nh\u01b0 \u00f4ng c\u00f3 cho s\u1eeda so\u1ea1n m\u1ed9t m\u00e1y bay kh\u00f4ng?<\/p>\n<p><strong>Lodge<\/strong>: Ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 [c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch]. Ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t\u2026\u0111\u00f3 l\u00e0 chi\u1ebfc m\u00e1y bay \u0111\u00e3 ch\u1edf \u0111\u00e1m con Nhu ra \u0111i.<\/p>\n<p>H\u1ecfi: Th\u1ebf th\u00ec, \u0111\u00e3 c\u00f3 c\u1ed1 g\u1eafng n\u00e0o \u0111\u01b0a Di\u1ec7m ra phi tr\u01b0\u1eddng sau c\u00fa \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i \u0111\u00f3 kh\u00f4ng?<\/p>\n<p><strong>Lodge<\/strong>: Kh\u00f4ng. Kh\u00f4ng c\u00f3 theo ch\u1ed7 t\u00f4i bi\u1ebft. Nh\u00e2n vi\u00ean s\u1ee9 qu\u00e1n Frederick Flott \u0111\u00f3n c\u00e1c con c\u1ee7a Nhu t\u1eeb \u0110\u00e0 L\u1ea1t v\u00e0 h\u1ed9 t\u1ed1ng ch\u00fang tr\u00ean m\u1ed9t chuy\u1ebfn bay \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a ch\u00ednh quy\u1ec1n Hoa K\u1ef3, \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 lo li\u1ec7u. T\u1eeb S\u00e0ig\u00f2n t\u1edbi Bangkok, r\u1ed3i ch\u00fang \u0111i m\u00e1y bay th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i t\u1edbi Rome.<\/p>\n<p>H\u1ecfi: Khi n\u00e0o th\u00ec \u00f4ng bi\u1ebft Di\u1ec7m v\u1edbi Nhu \u0111\u00e3 b\u1ecb gi\u1ebft?<\/p>\n<p><strong>Lodge<\/strong>: \u1ed2, t\u00f4i \u0111\u00e3 bi\u1ebft r\u1ea5t s\u1edbm. T\u00f4i \u0111\u00e3 bi\u1ebft r\u1ea5t s\u1edbm. Ngh\u0129a l\u00e0, ch\u1ec9 trong v\u00f2ng m\u1ea5y ph\u00fat sau khi \u00f4ng \u1ea5y b\u1ecb gi\u1ebft, t\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tin.<\/p>\n<p align=\"center\">***<\/p>\n<p>Theo s\u1eed gia Arthur M. Schlesinger, Jr. t\u00e1c gi\u1ea3 cu\u1ed1n <i>Robert Kennedy and His Times, <\/i>xu\u1ea5t b\u1ea3n v\u00e0o n\u0103m 1978, th\u00ec theo ti\u1ebft l\u1ed9 c\u1ee7a Robert Kennedy v\u00e0o n\u0103m 1965, ch\u00ednh Henry Cabot Lodge l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u1ea9y m\u1ea1nh ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea3o ch\u00e1nh \u0111\u1ec3 lo\u1ea1i \u00d4ng Di\u1ec7m, v\u00e0 T\u1ed5ng Th\u1ed1ng Kennedy \u0111\u00e3 g\u1ecdi \u00d4ng Lodge v\u1ec1 M\u1ef9 \u0111\u1ec3 t\u00ecm c\u00e1ch thay th\u1ebf \u00f4ng ta v\u00e0o th\u00e1ng 11 n\u0103m 1963. Trong cu\u1ed1n <i>Robert Kennedy: In His Own Words<\/i>, xu\u1ea5t b\u1ea3n n\u0103m 1988, c\u0169ng ghi l\u1eddi c\u1ee7a Robert Kennedy: \u201cCh\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 c\u1ed1 g\u1eafng \u0111\u1ec3 lo\u1ea1i b\u1ecf Henry Cabot Lodge. \u0110\u00e1ng l\u1ebd \u00f4ng ta \u0111\u00e3 v\u1ec1&#8211;n\u1ebfu cu\u1ed9c \u0111\u1ea3o ch\u00e1nh kh\u00f4ng di\u1ec5n ra, \u00f4ng ta \u0111\u00e3 v\u1ec1&#8211;v\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 t\u00ecm c\u00e1ch \u0111\u1ec3 sa th\u1ea3i, l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 lo\u1ea1i \u00f4ng ta.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u1ea3o ch\u00e1nh \u1edf S\u00e0ig\u00f2n, \u00d4ng Lodge \u0111\u00e3 v\u1ec1 v\u00e0 tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng v\u1ec1, \u0111\u01b0\u1ee3c tin Th\u1ed1ng Kennedy b\u1ecb \u00e1m s\u00e1t.<\/p>\n<p align=\"center\">***<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft ch\u1ec9 ghi l\u1ea1i nh\u1eefng s\u1ef1 ki\u1ec7n l\u1ecbch s\u1eed, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t bi\u1ec3u b\u1edfi ch\u00ednh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng li\u00ean h\u1ec7 t\u1edbi cu\u1ed9c \u0111\u1ea3o ch\u00e1nh t\u1ea1i S\u00e0ig\u00f2n 60 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 b\u00ecnh lu\u1eadn. Xin \u0111\u1ec3 b\u1ea1n \u0111\u1ecdc t\u1ef1 t\u00ecm ra nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh ri\u00eang c\u1ee7a m\u00ecnh.<br \/><strong><em><br \/>\u0110inh T\u1eeb Th\u1ee9c<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0110\u1ea1i s\u1ee9 Lodge n\u00f3i, &#8220;T\u00f4i \u0111\u00e3 n\u00eau ra c\u00e2u h\u1ecfi m\u00e0 T\u1ed5ng Th\u1ed1ng Kennedy mu\u1ed1n t\u00f4i n\u00eau ra, l\u00e0 cho \u00d4ng Nhu ra kh\u1ecfi n\u01b0\u1edbc v\u00e0 ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec3 l\u00e0m cho ch\u00ednh quy\u1ec1n kh\u00e1 h\u01a1n v\u00e0 m\u1ea1nh m\u1ebd h\u01a1n. Nh\u01b0ng \u00f4ng [Di\u1ec7m] \u0111\u00e3 tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i t\u1eeb ch\u1ed1i th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 b\u1ea5t c\u1ee9 \u0111i\u1ec1u g\u00ec t\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 th\u1ecb n\u00eau ra. V\u00e0 n\u00f3i m\u1ed9t c\u00e1ch th\u00e0nh th\u1eadt, n\u00f3 \u0111\u00e3 khi\u1ebfn t\u00f4i b\u1ecb cho\u00e1ng v\u00e1ng m\u1ed9t ch\u00fat.&#8221;<\/p>\n","protected":false},"author":1199,"featured_media":98513,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[5,9,25,181],"tags":[],"class_list":["post-98522","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bien-khao","category-nghien-cuu","category-nhan-dinh","category-tu-lieu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/98522","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1199"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=98522"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/98522\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":98556,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/98522\/revisions\/98556"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/98513"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=98522"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=98522"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=98522"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}