{"id":98357,"date":"2023-11-15T09:22:00","date_gmt":"2023-11-15T09:22:00","guid":{"rendered":"https:\/\/damau.org\/?p=98357"},"modified":"2023-11-15T10:28:48","modified_gmt":"2023-11-15T10:28:48","slug":"tu-mot-gc-california-gn-giu-tam-du-do-nhu-nng-niu-o-tran-ky-7","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/damau.org\/en\/98357\/tu-mot-gc-california-gn-giu-tam-du-do-nhu-nng-niu-o-tran-ky-7","title":{"rendered":"t\u1eeb m\u1ed9t g&oacute;c california &ndash; g&igrave;n gi\u1eef t\u1ea5m d\u01b0 \u0111\u1ed3 nh\u01b0 n&acirc;ng niu &aacute;o tr\u1eadn (k\u1ef3 7)"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n<p>V\u00e0o T\u1ebft M\u1eadu Th\u00e2n 1968, kh\u00f4ng ch\u1ec9 ng\u01b0\u1eddi<b> <\/b>d\u00e2n Hu\u1ebf, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ngo\u1ea1i qu\u1ed1c trong \u0111\u00f3 c\u00f3 3 b\u00e1c s\u0129\/gi\u00e1o s\u01b0 ng\u01b0\u1eddi \u0110\u1ee9c gi\u1ea3ng d\u1eady t\u1ea1i \u0110\u1ea1i H\u1ecdc Hu\u1ebf c\u0169ng b\u1ecb h\u1ea1 s\u00e1t c\u00f9ng v\u1edbi th\u00e2n nh\u00e2n: gi\u00e1o s\u01b0 v\u00e0 b\u00e0 Horst G\u00fcnther Krainick, gi\u00e1o s\u01b0 Raimund Discher v\u00e0 gi\u00e1o s\u01b0 Alois Alterkoster. C\u00e1c c\u1ef1u Sinh vi\u00ean Y Khoa Hu\u1ebf \u0111\u00e3 tri \u00e2n b\u1eb1ng c\u00e1ch s\u01b0u t\u1eadp m\u1ed9t s\u1ed1 h\u00ecnh \u1ea3nh v\u00e0 tin t\u1ee9c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn gi\u00e2y ph\u00fat cu\u1ed1i c\u1ee7a h\u1ecd. Nh\u1eefng h\u00ecnh \u1ea3nh n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u0103ng l\u1ea1i tr\u00ean Trang M\u1ea1ng &#8220;Nam R\u00f2m&#8221;, [<a title=\"https:\/\/namrom64.blogspot.com\/2018\/02\/hue-1968-sinh-vien-ai-hoc-hue-tien-ua.html\" href=\"https:\/\/namrom64.blogspot.com\/2018\/02\/hue-1968-sinh-vien-ai-hoc-hue-tien-ua.html\">https:\/\/namrom64.blogspot.com\/2018\/02\/hue-1968-sinh-vien-ai-hoc-hue-tien-ua.html<\/a>]<\/p>\n<p><b> <\/b><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/clip_image002-6.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"400\" height=\"267\" title=\"clip_image002\" style=\"border: 0px currentcolor; border-image: none; margin-right: auto; margin-left: auto; float: none; display: block; background-image: none;\" alt=\"clip_image002\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/clip_image002_thumb-6.jpg\" border=\"0\"><\/a><\/p>\n<p align=\"center\"><font size=\"2\">&#8220;Sinh vi\u00ean \u0110\u1ea0I -H\u1eccC HU\u1ebe v\u00f4 c\u00f9ng th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc c\u00e1c c\u1ed1 gi\u00e1o s\u01b0&#8221;<\/font><\/p>\n<p>X\u01b0\u01a1ng c\u1ed1t ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111\u00e3 <i>c\u00e1t b\u1ee5i tr\u1edf v\u1ec1 v\u1edbi c\u00e1t b\u1ee5i<\/i>, nh\u01b0ng b\u1eb1ng ch\u1ee9ng, nh\u00e2n ch\u1ee9ng v\u00e0 h\u1ed3i k\u00fd v\u1eabn c\u00f2n, c\u00e0ng l\u00fac c\u00e0ng nhi\u1ec1u, ch\u1eefa l\u00e0nh m\u1ed9t v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 cho ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Hu\u1ebf. Qu\u00e1 kh\u1ee9 v\u1edbi n\u1ed7 l\u1ef1c ch\u1ed1ng C\u1ed9ng S\u1ea3n c\u1ee7a nh\u00e0 v\u0103n v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Mi\u1ec1n Nam b\u1eb1ng s\u1ee9c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, t\u00e1c ph\u1ea9m v\u00e0 ph\u00e1t bi\u1ec3u c\u0169ng g\u00f3p ph\u1ea7n v\u00e0o s\u1ef1 ch\u1eefa l\u00e0nh \u1ea5y. N\u1ed7 l\u1ef1c chung \u0111\u00f3 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y b\u1eb1ng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u1ee5 th\u1ec3 c\u1ee7a nh\u00e0 v\u0103n D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu, t\u00e1c gi\u1ea3 <i>\u0110\u1ecba ng\u1ee5c c\u00f3 th\u1eadt<\/i> v\u1ec1 T\u1ebft M\u1eadu Th\u00e2n t\u1ea1i Hu\u1ebf, c\u00f9ng l\u00fac v\u1edbi nh\u1eadn x\u00e9t c\u1ee7a v\u00e0i b\u1ea1n v\u0103n \u0111\u1ed3ng th\u1eddi. Nh\u00e0 v\u0103n D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu (1936, H\u00e0 \u0110\u00f4ng-2016, S\u00e0i g\u00f2n) c\u00f9ng &#8220;th\u1ebf h\u1ec7&#8221; v\u1edbi Nh\u00e3 Ca (1939, Hu\u1ebf) \u0111\u00e3 kh\u00f4ng &#8220;\u0111\u1ee9ng gi\u1eefa&#8221;. Th\u00e1i \u0111\u1ed9 c\u1ee7a \u00f4ng r\u1ea5t minh b\u1ea1ch: C\u1ed9ng S\u1ea3n ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u1ec1 vi\u1ec7c t\u00e0n ph\u00e1 th\u00e0nh ph\u1ed1 Hu\u1ebf v\u00e0 t\u00e0n s\u00e1t d\u00e2n Hu\u1ebf:<\/p>\n<blockquote>\n<p>[.\u2026] C\u00f3 \u0111i\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ee9ng \u1edf gi\u1eefa \u0111\u01b0\u1ee3c. Ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng mu\u1ed1n l\u00e0 n\u1ea1n nh\u00e2n c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3. Ng\u01b0\u1eddi ta ch\u1ecdn \u0111\u1ec3 l\u00e0m n\u1ea1n nh\u00e2n c\u1ee7a m\u1ed9t b\u00ean.\u2026 <\/p>\n<p>[.\u2026] M\u1ed9t chi\u1ebfc quan t\u00e0i b\u1ecf b\u00ean b\u1edd c\u1ecf, m\u1ed9t \u00f4ng l\u00e3o t\u00f3c hoa r\u00e2m \u0111\u1ee9ng ng\u01a1 ng\u00e1c, h\u1ecfi v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft, \u00f4ng n\u00f3i th\u1eb1ng ch\u00e1u, kh\u00f4ng bi\u1ebft t\u00ean, quen g\u1ecdi l\u00e0 th\u1eb1ng T\u01b0, ng\u01b0\u1eddi ta m\u1edbi t\u00ecm th\u1ea5y \u0111ang ch\u1edd mang x\u00e1c v\u1ec1 .\u2026 Ng\u1ed3i trong qu\u00e1n n\u01b0\u1edbc t\u00f4i h\u1ecfi anh \u0110: t\u1ea1i sao v\u1eady. Anh l\u1eafc \u0111\u1ea7u nh\u00ecn t\u00f4i &#8230; Ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 ch\u00fang t\u00f4i c\u0169ng kh\u00f4ng t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c .\u2026 C\u00f3 ph\u1ea3i \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ec5 v\u1eadt m\u00e0 nh\u1eefng anh em th\u00f9 ngh\u1ecbch t\u1eb7ng cho d\u00e2n ch\u00fang nh\u00e2n d\u1ecbp k\u00e9o cao ng\u1ecdn c\u1edd m\u00e1u m\u1ea1 (sic) l\u00ean k\u1ef3 \u0111\u00e0i?<\/p>\n<\/blockquote>\n<p><b>5.2 D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu<\/b>-&#8230; <i>\u0111\u1eebng ai qu\u00ean b\u00e0i h\u1ecdc tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u1ee7a cha ch\u00fa m\u00ecnh, t\u00f4i kh\u00f4ng bao gi\u1edd tin c\u1ed9ng s\u1ea3n c\u00f3 nh\u00e2n \u0111\u1ea1o<\/i>&#8230; <\/p>\n<p><b>5.2.1.<\/b> <b>T\u00e1c gi\u1ea3 v\u00e0 t\u00e1c ph\u1ea9m: <i>\u0110\u1ecba ng\u1ee5c c\u00f3 th\u1eadt<\/i><\/b><\/p>\n<p>V\u1edbi th\u00f3i quen c\u1ee7a m\u1ed9t k\u00fd gi\u1ea3 chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng, \u00f4ng \u0111\u1ea9y \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 v\u00e0o c\u00e1c t\u1ea7ng \u0111\u1ecba ng\u1ee5c n\u01a1i ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng g\u1eb7p l\u1ea1i th\u00e2n nh\u00e2n hay ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng quen trong h\u00ecnh h\u00e0i r\u1eefa n\u00e1t quy\u1ec7n v\u1edbi linh c\u1ea3m r\u1eddn r\u1ee3n c\u1ee7a m\u1ed9t c\u00e1i ch\u1ebft ch\u1edd \u0111\u1ee3i v\u1eddn trong t\u1eed kh\u00ed. Tuy th\u1ebf, ngo\u00e0i c\u1ea3m gi\u00e1c b\u1ea5t l\u1ef1c tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t th\u1ea3m h\u1ecda v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 s\u1ee9c ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng c\u1ee7a m\u1ed9t t\u1eadp th\u1ec3, <i>\u0110\u1ecba ng\u1ee5c c\u00f3 th\u1eadt<\/i> s\u1ebd c\u00f3 m\u1ed9t ch\u1ed7 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t trong V\u0103n H\u1ecdc v\u00e0 Chi\u1ebfn Tranh Mi\u1ec1n Nam ch\u00ednh v\u00ec \u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ec1 c\u1eadp t\u1edbi nh\u1eefng cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i, ho\u1eb7c c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 th\u1ea3o lu\u1eadn, gi\u1eefa \u00f4ng v\u00e0 b\u1ea1n \u00f4ng, b\u00ean n\u00e0y hay b\u00ean kia, tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 sau M\u1eadu Th\u00e2n. <i>\u0110\u1ecba ng\u1ee5c c\u00f3 th\u1eadt <\/i>c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed9c t\u01b0\u1eddng tr\u00ecnh v\u1eafn t\u1eaft v\u1ec1 th\u00e1i \u0111\u1ed9 v\u00e0 ch\u1ecdn l\u1ef1a c\u1ee7a m\u1ed9t th\u1ebf h\u1ec7 g\u1ed3m nhi\u1ec1u v\u0103n ngh\u1ec7 s\u0129 nh\u01b0 ch\u00ednh \u00f4ng, nh\u1ea1c s\u0129 Tr\u1ecbnh C\u00f4ng S\u01a1n v\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb \u0111\u00e3 hay s\u1ebd &#8220;nh\u1ea9y n\u00fai&#8221; trong cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh tr\u01b0\u1edbc hay sau cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng c\u1ee7a C\u1ed9ng S\u1ea3n.<\/p>\n<p>Nh\u00e2n \u0111\u00e2y, t\u00f4i mu\u1ed1n c\u1ea3m \u01a1n nh\u00e0 ph\u00ea b\u00ecnh Cao Vi\u1ec7t D\u0169ng (H\u00e0 N\u1ed9i), ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 scan cho t\u00f4i m\u1ed9t b\u1ea3n <i>\u0110\u1ecba ng\u1ee5c c\u00f3 th\u1eadt <\/i>do V\u0103n X\u00e3 xu\u1ea5t b\u1ea3n v\u00e0 2 quy\u1ec3n t\u1ea1p ch\u00ed <i>V\u0103n<\/i>. B\u1ea3n th\u1ea3o cu\u1ed1n b\u00fat k\u00fd n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda so\u1ea1n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 b\u1eb1ng m\u1ed9t lo\u1ea1t &#8220;t\u00f9y b\u00fat&#8221;, th\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 &#8220;Trong kh\u00f3i l\u1eeda \u1edf S\u00e0i-g\u00f2n, ngh\u0129 v\u00e0 vi\u1ebft v\u1ec1 Hu\u1ebf&#8221; tr\u00ean t\u1ea1p ch\u00ed <i>V\u0103n<\/i> (Th\u01b0 K\u00fd T\u00f2a So\u1ea1n Tr\u1ea7n Phong Giao, s\u1ed1 100-101, ng\u00e0y 1, th\u00e1ng 3, 1968) tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t b\u1ea3n v\u00e0o n\u0103m 1969. D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu s\u1eed d\u1ee5ng 4 ch\u1eef &#8220;\u0111\u1ecba ng\u1ee5c c\u00f3 th\u1eadt&#8221; l\u1ea7n \u0111\u1ea7u khi k\u1ebft th\u00fac t\u00f9y b\u00fat &#8220;\u0110i tr\u00ean nh\u1eefng x\u00e1c ch\u1ebft&#8221; (<i>V\u0103n<\/i>, S\u1ed1 104, ng\u00e0y 15.4.1968) b\u1eb1ng c\u00e2u &#8220;Hu\u1ebf, \u0111\u1ecba ng\u1ee5c c\u00f3 th\u1eadt&#8221;. Tuy ch\u00fa th\u00edch v\u00e0o cu\u1ed1i b\u00e0i b\u1eb1ng &#8220;Tr\u00edch <i>\u0110\u1ecba ng\u1ee5c qu\u00e1 th\u1eadt<\/i>&#8220;, nh\u01b0ng \u00f4ng s\u1ebd \u0111\u1ed5i sang <i>\u0110\u1ecba ng\u1ee5c c\u00f3 th\u1eadt<\/i> khi xu\u1ea5t b\u1ea3n. D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu cung c\u1ea5p m\u1ed9t b\u1ee9c h\u00ecnh to\u00e0n c\u1ea3nh h\u01a1n v\u1ec1 Hu\u1ebf, t\u1eeb c\u1ed1 \u0111\u00f4 b\u1ecb t\u00e0n ph\u00e1 \u0111\u1ebfn s\u1ef1 hoang mang s\u1ee3 h\u00e3i c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang m\u1ed9t c\u00e1ch chi ti\u1ebft v\u00e0 trung th\u1ef1c, v\u00ec \u00f4ng c\u1ed1 t\u00ecnh tr\u1edf v\u1ec1 s\u1ed1ng v\u1edbi Hu\u1ebf nhi\u1ec1u ng\u00e0y trong 3 l\u1ea7n sau \u0111\u00f3.  \u00d4ng c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i g\u1eb7p l\u1ea1i m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e2n ch\u1ee9ng m\u00e0 \u00f4ng n\u00eau t\u00ean nh\u01b0 nh\u1ea1c s\u0129 Tr\u1ecbnh C\u00f4ng S\u01a1n ho\u1eb7c cho \u0111\u1ee7 chi ti\u1ebft \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc c\u00f3 th\u1ec3 \u0111o\u00e1n bi\u1ebft l\u00e0 ai. <\/p>\n<p>D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng ki\u1ebfn nhi\u1ec1u c\u1ea3nh th\u01b0\u01a1ng t\u00e2m v\u00e0 kinh s\u1ee3. \u00d4ng cho \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 bi\u1ebft ngu\u1ed3n tang t\u00f3c t\u00e0n ph\u00e1 \u0111\u1ebfn t\u1eeb C\u1ed9ng s\u1ea3n Vi\u1ec7t Nam. \u00d4ng nh\u1eafc t\u1edbi ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Hu\u1ebf khi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111o\u00e0n qu\u00e2n VNCH ti\u1ebfn v\u00e0o gi\u1ea3i tho\u00e1t. \u00d4ng kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00fat \u1ea3o t\u01b0\u1edfng n\u00e0o v\u1ec1 C\u1ed9ng S\u1ea3n nh\u01b0 Th\u00e0nh ph\u1ea7n Th\u1ee9 Ba, \u0110\u1ee9ng Gi\u1eefa \u0111\u00e3 c\u00f3 \u1ea3o t\u01b0\u1edfng v\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m 1970 ti\u1ebfp \u0111\u00f3. T\u00f4i ch\u1ecdn m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111o\u1ea1n ti\u00eau bi\u1ec3u t\u1eeb <i>\u0110\u1ecba ng\u1ee5c c\u00f3 th\u1eadt<\/i> h\u1ea7u cho th\u1ea5y, kh\u00f4ng nh\u1eefng v\u1ec1 quan \u0111i\u1ec3m ch\u1ed1ng C\u1ed9ng c\u00f9ng n\u1ed9i dung c\u00e1c cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i gi\u1eefa D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu v\u1edbi c\u00e1c b\u1ea1n kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t ch\u00ednh ki\u1ebfn; m\u00e0 c\u00f2n cho th\u1ea5y \u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7 l\u00fd do \u0111\u1ec3 bi\u1ebft t\u1ea1i sao <i>\u0111\u1ecba ng\u1ee5c <\/i>l\u1ea1i <i>qu\u00e1 th\u1eadt<\/i> v\u1edbi ai l\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m trong \u0111\u1ecba ng\u1ee5c \u1ea5y:<\/p>\n<blockquote>\n<p>[.\u2026] \u0110\u00e0i ph\u00e1t thanh li\u00ean ti\u1ebfp nh\u1eefng ngu\u1ed3n tin kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng, \u0111\u00eam tr\u00f4i qua n\u1eb7ng nh\u1ecdc. Nh\u1eefng b\u1ea3n tin tr\u00ean c\u00e1c \u0111\u00e0i ph\u00e1t thanh n\u00f3i v\u1ec1 nh\u1eefng tr\u1eadn \u0111\u00e1nh \u1edf Nha-trang, Qui-nh\u01a1n, Kon-tum, \u0110\u00e0-n\u1eb5ng, Hu\u1ebf b\u1ecb tr\u00e0n ng\u1eadp v\u00e0 \u0111ang chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u gay go. T\u00f4i ngh\u0129 t\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n m\u1edbi chia tay nhau h\u00f4m ba m\u01b0\u01a1i T\u1ebft, ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n h\u1ecfi t\u00f4i: ch\u00fang ta ph\u1ea3i l\u00e0m g\u00ec? T\u00f4i n\u00f3i kh\u00f4ng bao gi\u1edd ch\u1ea5p nh\u1eadn c\u1ed9ng s\u1ea3n. Ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n \u0111\u01b0a cho t\u00f4i m\u1ed9t l\u1eddi k\u00eau g\u1ecdi in ron\u00e9o v\u1edbi ti\u1ebfng Vi\u1ec7t v\u00e0 ti\u1ebfng Anh, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1eddi k\u00eau g\u1ecdi c\u00e1c phe tham chi\u1ebfn k\u00e9o d\u00e0i h\u01b0u chi\u1ebfn v\u00f4 h\u1ea1n \u0111\u1ecbnh, ti\u1ebfn t\u1edbi h\u00f2a \u0111\u00e0m, d\u01b0\u1edbi \u0111\u00f3 k\u00fd t\u00ean nh\u1eefng gi\u00e1o s\u01b0 khoa b\u1ea3ng, m\u1ed9t s\u1ed1 c\u00f3 nh\u1eefng ti\u1ebfng t\u0103m n\u00e0o \u0111\u00f3, m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u \u0111\u00e3i v\u00e0 th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 nh\u1eadn nh\u01b0 nh\u1eefng ph\u1ea7n t\u1eed ti\u1ebfn b\u1ed9 trong gi\u1edbi gi\u00e1o s\u01b0 khoa b\u1ea3ng. Ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n h\u1ecfi: ngh\u0129 sao. T\u00f4i c\u01b0\u1eddi n\u00f3i ai c\u00f3 vi\u1ec7c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3, t\u00f4i l\u1ef1a ch\u1ecdn s\u1ef1 minh b\u1ea1ch, \u0111\u1eebng ai qu\u00ean b\u00e0i h\u1ecdc tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u1ee7a cha ch\u00fa m\u00ecnh, t\u00f4i kh\u00f4ng bao gi\u1edd tin c\u1ed9ng s\u1ea3n c\u00f3 nh\u00e2n \u0111\u1ea1o, h\u1ecd ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ef1 th\u1eadt, ch\u00fang ta c\u00f3 nhi\u1ec1u s\u1ef1 th\u1eadt, ch\u00fang ta y\u1ebfu tr\u00ean m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n n\u00e0o \u0111\u00f3, y\u1ebfu v\u00ec n\u1eafm gi\u1eef nhi\u1ec1u s\u1ef1 th\u1eadt nh\u01b0ng \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed1i hy v\u1ecdng \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta tho\u00e1t ra s\u1ed1ng s\u00f3t v\u00e0 ph\u1ee5c h\u01b0ng .\u2026 [<strong>D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu<\/strong>, <i>\u0110\u1ecba ng\u1ee5c c\u00f3 th\u1eadt<\/i>, trang 16-17]<\/p>\n<p>[.\u2026] Chi\u1ec1u xu\u1ed1ng nh\u1eefng con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 v\u1eafng ng\u1eaft, ng\u01b0\u1eddi ta r\u00fat v\u00e0o trong nh\u00e0 \u0111\u00f3ng k\u00edn c\u1eeda. T\u00f4i ng\u1ed3i im nghe h\u1ebft \u0111\u00e0i ph\u00e1t thanh n\u00e0y t\u1edbi \u0111\u00e0i ph\u00e1t thanh kh\u00e1c. Tr\u1eadn chi\u1ebfn v\u1eabn ti\u1ebfp di\u1ec5n n\u1eb7ng t\u1ea1i nhi\u1ec1u n\u01a1i nh\u01b0 Hu\u1ebf, \u0110\u00e0-l\u1ea1t, B\u1ebfn-tre &#8230; B\u00e2y gi\u1edd Hu\u1ebf ra sao trong c\u01a1n l\u1eeda \u0111\u1ea1n n\u00e0y. T\u00f4i ngh\u0129 t\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n, \u0111\u00eam n\u00e0o S\u01a1n h\u00e1t m\u1ed9t b\u00e0i c\u00f2n d\u1edf dang, <i>Nh\u00e2n danh ai anh b\u1eafn v\u00e0o ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng lo\u1ea1i <\/i>&#8230; b\u00e0i h\u00e1t vi\u1ebft cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1eafn v\u00e0o b\u1ee5ng, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 l\u00e0 Ng\u00f4 V\u01b0\u01a1ng To\u1ea1i, trong bu\u1ed5i S\u01a1n h\u00e1t cho c\u00e1c sinh vi\u00ean nghe t\u1ea1i \u0110\u1ea1i- h\u1ecdc V\u0103n- khoa S\u00e0i- G\u00f2n. B\u00e2y gi\u1edd S\u01a1n ra sao?.\u2026 [<strong>D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu<\/strong>, s\u0111d, trang 19- 20]<\/p>\n<p>[.\u2026] Kh\u00f4ng c\u00f2n mu\u1ed1n cho Hu\u1ebf s\u1ed1ng v\u1edbi l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a n\u00f3 sao? H\u00e3y \u0111\u1ec3 cho nh\u1eefng th\u1ecb tr\u1ea5n, nh\u1eefng l\u00e0ng m\u1ea1c gi\u1eef l\u1ea1i l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a m\u00ecnh, ch\u00ednh l\u1ecbch s\u1eed n\u00f3 l\u00e0m n\u00ean tinh th\u1ea7n y\u00eau n\u01b0\u1edbc. Nh\u1eefng danh nh\u00e2n ch\u1eb3ng bao gi\u1edd mu\u1ed1n m\u00ecnh x\u00f3a \u0111i nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n s\u1ed1ng \u0111\u00e3 quen thu\u1ed9c v\u1edbi n\u00f3&#8230; T\u00f4i ngh\u0129 th\u1ebf. B\u00e2y gi\u1edd Hu\u1ebf ra sao?.\u2026 [<strong>D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu<\/strong>, s\u0111d, trang 22]<\/p>\n<p>[.\u2026] Ng\u01b0\u1eddi ta s\u1ebd kh\u00f4ng s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 g\u1ed7 \u0111\u00e1. Ch\u1eafc S\u01a1n hi\u1ec3u \u0111i\u1ec1u t\u00f4i \u0111\u00e3 n\u00f3i : v\u00ec sao m\u00ecnh l\u1ea1i vi\u1ebft? Kh\u00f4ng bao gi\u1edd t\u00f4i ch\u1ea5p nh\u1eadn m\u1ed9t th\u00e1i \u0111\u1ed9 h\u01b0 v\u00f4, t\u00f4i c\u1ed1 g\u1eafng trong ph\u1ea1m vi n\u00e0o m\u00e0 t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ed1 g\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u1ed1 g\u1eafng t\u1eeb c\u00e1i nh\u1ecf nh\u1ea5t, trong c\u00f4ng vi\u1ec7c, trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng, b\u1edfi t\u00f4i ngh\u0129 nh\u1eefng c\u00e1i kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng g\u00ec (hay r\u1ea5t thi\u1ebft th\u00e2n) \u0111\u00f3 \u0111ang l\u00e0 nh\u1eefng m\u1ea7m m\u1ed1ng ch\u00ednh n\u1ebfu nh\u01b0 ch\u00fang ta c\u00f2n mu\u1ed1n tho\u00e1t ra, g\u00e2y d\u1ef1ng l\u1ea1i m\u1ed9t c\u00e1i g\u00ec, t\u00f4i n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c anh v\u1ec1 m\u1ed9t ph\u1ee5c h\u01b0ng ph\u1ea9m c\u00e1ch, m\u1ed9t l\u00e0m l\u1ea1i, m\u00e0 \u0111\u1ea7u ti\u00ean kh\u1edfi t\u1eeb trong m\u1ed7i ch\u00fang ta. Ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00f3 .\u2026 [<strong>D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu<\/strong>, s\u0111d, trang 27]<\/p>\n<p>[.\u2026] N\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t Nam ta r\u1ed3i \u0111\u00e2y ph\u1ea3i x\u00e2y d\u1ef1ng nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o? S\u01a1n nh\u1eafc t\u00f4i \u1edf Hu\u1ebf khi v\u1ec1 h\u00e3y vi\u1ebft v\u1ec1 qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng ng\u00e0y mai \u0111\u00f3: nh\u00e0 \u1edf, v\u01b0\u1eddn c\u00e2y, l\u1ed1i \u0111i, y ph\u1ee5c trong m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t t\u01b0\u01a1ng lai ph\u1ea3i nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o? m\u1ed9t \u0111\u1ec1n th\u1edd Vi\u1ec7t-Nam ph\u1ea3i ra sao? C\u00f3 ph\u1ea3i ch\u00fang ta mu\u1ed1n mang \u0111\u1ebfn m\u1ed9t hy v\u1ecdng trong t\u00ecnh c\u1ea3nh \u0111en t\u1ed1i hi\u1ec7n t\u1ea1i? c\u00f3 ph\u1ea3i ch\u00fang ta t\u1ef1 t\u00ecm c\u00e1ch an \u1ee7i ch\u00fang ta? C\u00f2n th\u1ef1c t\u1ea1i n\u00e0y th\u00ec sao? \u0110\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u t\u00f4i mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecfi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi anh em. Cho t\u1edbi khi t\u00f4i vi\u1ebft nh\u1eefng d\u00f2ng n\u00e0y v\u1eabn c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang ch\u1ebft, s\u00fang v\u1eabn n\u1ed5 &#8230; &#8221; [<strong>D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu<\/strong>, s\u0111d, trang 31]<\/p>\n<p>[.\u2026] K. th\u00e2n m\u1ebfn, khi t\u00f4i vi\u1ebft cho anh nh\u1eefng d\u00f2ng n\u00e0y th\u00ec tr\u00ean t\u1edd l\u1ecbch ghi ng\u00e0y m\u1ed3ng m\u01b0\u1eddi T\u1ebft, ch\u00fang ta chia tay v\u1eeba \u0111\u00fang 11 ng\u00e0y, s\u00e1ng s\u1edbm tinh m\u01a1, s\u01b0\u01a1ng mu\u1ed1i l\u1ea1nh bu\u1ed1t, tr\u1eddi ch\u1ea1ng v\u1ea1ng \u1edf Hu\u1ebf ch\u00fang ta \u0111\u00e3 u\u1ed1ng nh\u1eefng c\u00e0 ph\u00ea s\u1eefa trong s\u00e2n ga chia tay nhau, m\u1edbi \u0111\u00e2y m\u00e0 t\u01b0\u1edfng nh\u01b0 \u0111\u00e3 xa l\u1eafm, c\u00f3 l\u1ebd v\u00ec ch\u00fang ta c\u0169ng nh\u01b0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ph\u1ea3i s\u1ed1ng nh\u1eefng gi\u1edd ph\u00fat d\u00e0i nh\u1ea5t trong cu\u1ed9c \u0111\u1eddi ng\u1eafn ng\u1ee7i c\u1ee7a m\u00ecnh, bao nhi\u00eau bi\u1ebfn c\u1ed1 \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra, bao nhi\u00eau ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ch\u1ebft, bao gia \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 tan n\u00e1t, bao nhi\u00eau vi\u00ean \u0111\u1ea1n \u0111\u00e3 n\u1ed5 thay cho nh\u1eefng ti\u1ebfng ph\u00e1o \u0111\u1ea7u xu\u00e2n, v\u00e0 t\u00f4i \u0111ang c\u1ed1 h\u00ecnh dung, t\u1ef1 h\u1ecfi : Hu\u1ebf b\u00e2y gi\u1edd ra sao, c\u00e1c b\u1ea1n h\u1eefu m\u00ecnh ra sao? Nh\u1eefng tr\u1eadn chi\u1ebfn \u0111\u00e3 di\u1ec5n ra tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng Tr\u1ea7n H\u01b0ng \u0110\u1ea1o, L\u00ea L\u1ee3i, c\u1ea7u Tr\u01b0\u1eddng-ti\u1ec1n, c\u1eeda Th\u01b0\u1ee3ng-t\u1ee9, \u0110\u00f4ng-ba&#8230;nh\u1eefng n\u01a1i m\u00e0 m\u1ea5y ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc ch\u00fang ta \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111i d\u1ea1o, t\u1eebng ng\u1ed3i u\u1ed1ng c\u00e0 -ph\u00ea n\u00f3i nh\u1eefng chuy\u1ec7n nghi\u00eam tr\u1ecdng v\u00e0 nhi\u1ec1u chuy\u1ec7n t\u1ea7m ph\u00e0o kh\u00e1c?(&#8230;) Nh\u1eefng g\u00f3i thu\u1ed1c n\u1ed5 \u0111\u00e3 l\u00e0m s\u1eadp c\u1ea7u Tr\u01b0\u1eddng-Ti\u1ec1n nh\u1eefng nh\u1ecbp cong tr\u1eafng soi m\u00ecnh xu\u1ed1ng d\u00f2ng H\u01b0\u01a1ng-Giang, l\u00e0m g\u1ee5c c\u1ea7u B\u1ea1ch-h\u1ed5 tr\u00ean \u0111\u00f3 c\u00f3 con \u0111\u01b0\u1eddng s\u1eaft xuy\u00ean Vi\u1ec7t? T\u00f4i c\u1ed1 nh\u1edb, c\u1ed1 h\u00ecnh dung xem v\u1edbi tr\u1eadn chi\u1ebfn \u0111ang di\u1ec5n ra \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 l\u00e0m khu\u00f4n m\u1eb7t Hu\u1ebf h\u00f4m nay nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o nh\u01b0ng qu\u1ea3 th\u1eadt t\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u00ecnh dung ra \u0111\u01b0\u1ee3c. C\u00f3 \u0111i\u1ec1u ch\u1eafc ch\u1eafn trong v\u00f2ng m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y qua l\u1eeda \u0111\u1ea1n \u0111\u00e3 tr\u1edf l\u1ea1i Hu\u1ebf .\u2026<\/p>\n<p>K. c\u00f2n nh\u1edb kh\u00f4ng, trong nh\u1eefng ng\u00e0y cu\u1ed1i n\u0103m ng\u1eafn ng\u1ee7i, ng\u1ed3i gi\u1eefa nh\u1eefng b\u1ea1n b\u00e8 t\u00f4i \u0111\u00e3 n\u00f3i v\u1edbi anh t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec t\u00f4i ngh\u0129 m\u1ed9t c\u00e1ch thi\u1ebft tha. T\u00f4i c\u0169ng x\u00e1c nh\u1eadn v\u1edbi K. r\u1eb1ng: t\u00f4i kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn c\u1ed9ng s\u1ea3n, t\u00f4i c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t \u1ea3o t\u01b0\u1edfng g\u00ec v\u1ec1 n\u00f3. T\u00f4i \u0111\u00e3 ph\u1ea3i n\u00f3i tr\u01b0\u1edbc nh\u01b0 v\u1eady v\u1edbi K. \u0111\u1ec3 sau \u0111\u00f3 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i v\u1edbi nhau m\u1ed9t c\u00e1ch r\u00f5 r\u00e0ng. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y K. c\u0169ng x\u00e1c nh\u1eadn v\u1edbi t\u00f4i. Con ng\u01b0\u1eddi c\u1ed9ng s\u1ea3n cho \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1c h\u1eadu, n\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 giai \u0111o\u1ea1n c\u1ee7a nh\u1eefng Gorki, L\u1ed7 T\u1ea5n&#8230; c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u00e0y kh\u1edfi \u0111\u1ea7u c\u00e1ch m\u1ea1ng, ch\u00fang ta c\u0169ng x\u00e1c nh\u1eadn kinh nghi\u1ec7m m\u00e0 cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng v\u00f4 s\u1ea3n \u0111\u00e3 mang \u0111\u1ebfn cho ch\u00fang ta. Ch\u00fang ta&#8211;b\u1eb1ng n\u0103ng l\u1ef1c v\u00e0 s\u00e1ng su\u1ed1t c\u1ee7a tu\u1ed5i tr\u1ebb&#8211;\u0111\u00e3 nh\u00ecn th\u1ea5y nh\u1eefng khuy\u1ebft \u0111i\u1ec3m, nh\u1eefng t\u1ec7 tr\u1ea1ng \u1edf ph\u1ea7n \u0111\u1ea5t v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i ch\u00fang ta \u0111ang s\u1ed1ng, ch\u00ednh trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng \u0111\u00f3 ch\u00fang ta tin r\u1eb1ng ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t c\u00e1i g\u00ec. C\u00f3 th\u1ec3 t\u00f4i l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1c quan, nh\u01b0 K. \u0111\u00e3 th\u1ea5y, nh\u1ea5t l\u00e0 khi t\u00f4i n\u00f3i v\u1edbi K.: nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi qu\u1ed1c gia \u1edf mi\u1ec1n Nam, ch\u00fang ta l\u00e0 hy v\u1ecdng c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y, ch\u00fang ta \u0111ang ph\u1ea3i ch\u1ecbu nh\u1eefng th\u1eed th\u00e1ch, hy sinh l\u1edbn lao nh\u1ea5t, ch\u00fang ta c\u00f3 kinh nghi\u1ec7m c\u1ee7a c\u1ea3 hai con \u0111\u01b0\u1eddng h\u01b0 h\u1ecfng, ch\u00fang ta, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u c\u1ea7m n\u1eafm nhi\u1ec1u s\u1ef1 th\u1eadt trong tay, ch\u00ednh \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 khi\u1ebfn ch\u00fang ta y\u1ebfu, nh\u01b0ng c\u0169ng ch\u00ednh \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 khi\u1ebfn ch\u00fang ta gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fang ta kh\u00f4ng lao xu\u1ed1ng v\u1ef1c th\u1eb3m &#8230; nh\u1eefng anh em mi\u1ec1n B\u1eafc c\u1ee7a ch\u00fang ta c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u1ed9ng s\u1ea3n kh\u00e1c t\u1ea1i mi\u1ec1n Nam ch\u1ec9 c\u00f3 trong tay m\u1ed9t s\u1ef1 th\u1eadt, ch\u1ec9 nh\u00ecn th\u1ea5y m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1eddng, b\u1edfi v\u1eady l\u00fac n\u00e0y h\u1ecd kh\u1ecfe h\u01a1n ch\u00fang ta, nh\u01b0ng ch\u00ednh con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9c nh\u1ea5t \u0111\u00f3, s\u1ef1 th\u1eadt \u0111\u1ed9c nh\u1ea5t \u0111\u00f3 \u0111ang \u0111\u01b0a h\u1ecd t\u1edbi v\u1ef1c th\u1eb3m v\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ee7a cu\u1ed3ng t\u00edn &#8230;T\u00f4i th\u00e0nh th\u1eadt tin nh\u01b0 v\u1eady. Anh \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc cho t\u00f4i nghe nh\u1eefng b\u00e0i th\u01a1 ph\u1ea3n chi\u1ebfn, t\u00f4i v\u00e0 K. \u0111\u00e3 c\u00f9ng \u0111\u1ecdc nh\u1eefng l\u1eddi k\u00eau g\u1ecdi c\u1ee7a nh\u1eefng gi\u00e1o s\u01b0 khoa b\u1ea3ng v\u1ec1 vi\u1ec7c k\u00e9o d\u00e0i h\u01b0u chi\u1ebfn v\u00f4 h\u1ea1n \u0111\u1ecbnh &#8230; Ch\u00fang ta \u0111\u00e3 n\u00f3i v\u1ec1 c\u1ea3nh hu\u1ed1ng d\u00e2n t\u1ed9c ta trong cu\u1ed9c chi\u1ebfn t\u00e0n kh\u1ed1c n\u00e0y. T\u00f4i c\u0169ng \u0111\u00e3 n\u00f3i v\u1edbi K. h\u00e3y gi\u1eef nh\u1eefng \u00fd ki\u1ebfn ri\u00eang c\u1ee7a m\u00ecnh n\u1ebfu tin \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u00fang, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ee5y bi\u1ec7n, kh\u00f4ng bao gi\u1edd \u0111\u00f2i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ph\u1ea3i ch\u1ea5p nh\u1eadn \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a m\u00ecnh &#8230; Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi nhau n\u00f3i l\u00ean m\u1ed9t s\u1ef1 th\u1eadt : ch\u1ea5p nh\u1eadn cu\u1ed9c chi\u1ebfn, chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u v\u00e0 ph\u1ea5n \u0111\u1ea5u trong bao dung, v\u1edbi con tim v\u00e0 kh\u1ed1i \u00f3c c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi .\u2026 [<strong>D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu<\/strong>, s\u0111d, trang 31-35]<\/p>\n<p>[.\u2026] Tan hoang h\u1ebft, ph\u00e2n t\u00e1n h\u1ebft, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111i, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf l\u1ea1i, nh\u1eefng l\u1ef1a ch\u1ecdn. C\u00f3 \u0111i\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ee9ng \u1edf gi\u1eefa \u0111\u01b0\u1ee3c. Ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng mu\u1ed1n l\u00e0 n\u1ea1n nh\u00e2n c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3. Ng\u01b0\u1eddi ta ch\u1ecdn \u0111\u1ec3 l\u00e0m n\u1ea1n nh\u00e2n c\u1ee7a m\u1ed9t b\u00ean .\u2026[<strong>D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu<\/strong>, s\u0111d, trang 53-54]<\/p>\n<p>[.\u2026]<b>17<\/b><b>B<\/b><b> <\/b>\u0110\u1ea1i \u00fay V. n\u00f3i t\u1edbi cu\u1ed9c h\u00e0nh qu\u00e2n t\u1eeb \u0110\u00e0 n\u1eb5ng ra. Bi\u1ec7t \u0111\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a t\u1eeb trong ra th\u1eb3ng Ph\u00fa b\u00e0i v\u1edbi m\u1ed9t m\u1ec7nh l\u1ec7nh, b\u1eb1ng b\u1ea5t c\u1ee9 gi\u00e1 n\u00e0o ph\u1ea3i v\u00e0o Gia h\u1ed9i. Kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n ch\u00fang t\u00f4i ch\u1ea1y b\u1ed9 xu\u1ed1ng, l\u00fac \u0111\u00f3 m\u00ecnh \u0111\u00e3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00ean n\u00e0y, nh\u01b0ng qua s\u00f4ng \u0111\u00e2u ph\u1ea3i d\u1ec5, khi qua b\u1eb1ng thuy\u1ec1n m\u00e1y ch\u00fang t\u00f4i b\u1ecb \u0111\u1ea9y ra, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u00fang t\u00f4i ti\u1ebfn qu\u00e2n xu\u1ed1ng V\u0129-d\u1ea1, theo \u0111\u01b0\u1eddng s\u00f4ng \u0111\u1ed5 qu\u00e2n xu\u1ed1ng Bao-vinh, r\u1ed3i t\u1eeb \u0111\u00f3 m\u1edbi ti\u1ebfn l\u00ean B\u00e3i-d\u00e2u .\u2026 Anh hi\u1ec3u, c\u1ea3 m\u1ed9t s\u1ef1 kh\u00f3 kh\u0103n \u0111\u1ec3 c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0 \u0111\u1ea1n, b\u1ecdn ch\u00fang c\u1ed1 th\u1ee7 m\u00e0 &#8230; kinh nh\u1ea5t l\u00e0 khi ch\u00fang t\u00f4i t\u1ea5n c\u00f4ng v\u00e0o b\u1ed9 ch\u1ec9 huy c\u1ee7a ch\u00fang \u1edf ch\u00f9a \u00c1o V\u00e0ng, anh hi\u1ec3u. Trung \u00fay \u0110. anh ta \u0111\u00e3 l\u0103n m\u00ecnh v\u00e0o v\u1edbi nh\u1eefng l\u1ef1u \u0111\u1ea1n trong khi ch\u00fang t\u00f4i g\u1ea7n nh\u01b0 kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc &#8230; Tr\u1eddi \u01a1i, anh kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 ph\u1ea5n kh\u1edfi nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o khi g\u1eb7p l\u1ea1i d\u00e2n ch\u00fang. H\u1ecd n\u00f3i sao ch\u00fang t\u00f4i t\u1edbi qu\u00e1 mu\u1ed9n, h\u1ecd c\u00f2n g\u00ec l\u00e0 d\u00e0nh cho ch\u00fang t\u00f4i. Ph\u1ea3i, ch\u00ednh ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 t\u1edbi n\u01a1i h\u1ecd ch\u00f4n ng\u01b0\u1eddi t\u1eadp th\u1ec3 \u0111\u00f3, r\u1ed3i nh\u1edd ng\u01b0\u1eddi ta ch\u1ec9 ch\u00fang t\u00f4i khui ra nh\u1eefng h\u1ea7m v\u0169 kh\u00ed, c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 gi\u00fap ch\u00fang t\u00f4i th\u1eadt nhi\u1ec1u, ch\u00ednh anh ta b\u1ecb b\u1eaft, b\u1ecb mang ra x\u1eed t\u1eed nh\u01b0ng trong khi \u0111\u00e0o h\u1ed1 th\u00ec anh ta c\u00f9ng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c li\u1ec1u th\u00e1o ch\u1ea1y, b\u1ecb b\u1eafn nh\u01b0ng anh ta tho\u00e1t, khi xong r\u1ed3i ch\u00fang t\u00f4i mu\u1ed1n th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng cho anh nh\u01b0ng anh kh\u00f4ng ch\u1ecbu, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00edt &#8230; Khi ch\u00fang t\u00f4i ti\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o th\u00ec \u0111\u00eam b\u1ecdn n\u00f3 t\u00ecm c\u00e1ch qua s\u00f4ng &#8230; M\u1ed9t anh l\u00ednh n\u00f3i khi ti\u1ebfn v\u00e0o \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee3t nh\u1eadn th\u1ea5y m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng kho\u1ea3ng b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i, m\u1eb7c chi\u1ebfc \u00e1o v\u00e9t c\u0169, anh ta gi\u01a1 hai tay, nh\u1ea3y l\u00ean k\u00eau: h\u1edb, h\u1edb nh\u01b0 m\u1ed9t th\u1eb1ng \u0111i\u00ean, ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng hi\u1ec3u sao, anh ta c\u1ee9 ch\u1ea1y theo ch\u00fang t\u00f4i m\u00e0 k\u00eau nh\u01b0 th\u1ebf, m\u1edbi \u0111\u1ea7u ch\u00fang t\u00f4i s\u1ee3 \u0111\u00f3 l\u00e0 k\u1ebb b\u00e1o hi\u1ec7u cho b\u1ecdn n\u00f3 ch\u1ea1y, t\u00f4i t\u1ee9c qu\u00e1 la l\u00ean: h\u1edb g\u00ec, b\u1eafn ch\u1ebft cha b\u00e2y gi\u1edd &#8230; m\u1ed7i l\u1ea7n nghe th\u00ec ng\u01b0\u1eddi kia l\u1ea1i l\u1ea9n \u0111i, nh\u01b0ng r\u1ed3i anh ta l\u1ea1i ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u00e0m v\u1eady, sau m\u1edbi bi\u1ebft anh ta s\u01b0\u1edbng qu\u00e1, anh ta tr\u1ed1n tr\u00ean tr\u1ea7n nh\u00e0 su\u1ed1t trong th\u1eddi gian, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i n\u00f3i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, khi anh th\u1ea5y b\u1ecdn t\u00f4i \u0111\u1ebfn th\u00ec m\u1eebng v\u1eady th\u00f4i .\u2026 [<strong>D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu<\/strong>, s\u0111d, trang 62-64]<\/p>\n<p>[.\u2026]<b>18<\/b> Qu\u00e1n n\u01b0\u1edbc n\u01a1i \u0111\u1ea7u c\u1ea7u. H\u00f4m n\u00e0o t\u00f4i \u0111\u1ee9ng tr\u00ean c\u1ea7u nh\u00ecn xu\u1ed1ng ch\u1edd \u0111\u1ee3i b\u00e1nh ph\u00e1o d\u00e0i s\u1eafp \u0111\u1ed1t. Nh\u1eefng chai la-de. Nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n ng\u1eaft qu\u00e3ng. Ch\u00fang t\u00f4i ng\u1ed3i \u0111\u00f3 nh\u00ecn xu\u1ed1ng d\u00f2ng s\u00f4ng. Nh\u1eefng chi\u1ebfc thuy\u1ec1n m\u00e1y t\u1eeb ngo\u00e0i ch\u1ea1y v\u00e0o, ti\u1ebfng m\u00e1y kh\u00f4 khan, nh\u1eefng chi\u1ebfc thuy\u1ec1n v\u00e0o mang theo nh\u1eefng chi\u1ebfc quan t\u00e0i s\u01a1n m\u00e0u tro bu\u1ed3n b\u00e3. B\u00e2y gi\u1edd ch\u1ebft c\u00f3 h\u00f2m &#8230; H\u00f4m n\u00e0o nh\u1eefng x\u00e1c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5p v\u1ed9i xu\u1ed1ng. Nh\u1eefng x\u00e1c ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ee9t xu\u1ed1ng d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc kia? nh\u1eefng x\u00e1c n\u00e0o c\u00f2n l\u1eadp l\u1edd d\u01b0\u1edbi \u0111\u00f3. <i>R\u01b0\u1ee3u ch\u01b0a \u0111\u1ee7<\/i>. T\u00f4i nh\u1edb l\u1ea1i c\u00e2u chuy\u1ec7n n\u0103m n\u00e0o. R\u01b0\u1ee3u ch\u1eb3ng bao gi\u1edd \u0111\u1ee7, v\u00e2ng, ch\u1eb3ng bao gi\u1edd &#8230;V\u00e0 tin chi\u1ebfn th\u1eafng tr\u00ean trang \u0111\u1ea7u nh\u1eefng t\u1edd b\u00e1o ngo\u00e0i H\u00e0-n\u1ed9i &#8230; Chua ch\u00e1t bi\u1ebft bao nhi\u00eau &#8230; B\u00e2y gi\u1edd ch\u00fang t\u00f4i ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t c\u1ed5ng th\u00e0nh \u0111\u1ec3 ra v\u00e0o. Ch\u00fang t\u00f4i ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u1eefng con \u0111\u01b0\u1eddng m\u00f9 b\u1ee5i \u0111\u1ecf \u0111\u1ec3 ngang qua. V\u00e0 \u0111\u00f3, c\u00e1i ch\u1ebft \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1u cho anh l\u00ednh C.S v\u00e0 anh l\u00ednh qu\u1ed1c gia c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n v\u00f4 t\u1ed9i &#8230; B\u00e1c H\u1ed3, B\u00e1c c\u00f2n l\u1eddi ch\u00fac T\u1ebft n\u00e0o hay h\u01a1n kh\u00f4ng?.\u2026 [<strong>D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu<\/strong>, s\u0111d, trang 65-66]<\/p>\n<p>[.\u2026] Con \u0111\u01b0\u1eddng tr\u1edf v\u1ec1, nh\u1eefng \u00fd ngh\u0129 quay cu\u1ed3ng trong \u00f3c, n\u1ed7i ngao ng\u00e1n khi\u1ebfn ch\u00fang t\u00f4i th\u1ea5y c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 n\u00f3i v\u1edbi nhau. Ti\u1ebfng la kh\u00f3c b\u00ean d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n b\u00e0 qu\u1ea7n tr\u1eafng \u00e1o ng\u1eafn \u0111en l\u0103n l\u1ed9n trong c\u0103n nh\u00e0 s\u1ee5p \u0111\u1ed5, b\u00ean chi\u1ebfc \u00e1o quan \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9t m\u1ea1ch, gi\u1eefa s\u00e1u \u0111\u1ee9a con nh\u1ecf : <i>\u1edbi anh \u01a1i l\u00e0 anh \u01a1i, m\u00e0 anh \u0111i h\u1ecdc t\u1eadp 15 ng\u00e0y , t\u00f4i l\u00e0 l\u1edbn cho \u0111i h\u1ecdc t\u1eadp, t\u00f4i \u0111\u00e3 l\u0103n kh\u00f3c, k\u00eau xin m\u00e0 t\u00f4i qu\u00ean l\u1ea1y, cho \u0111i h\u1ecdc t\u1eadp 15 ng\u00e0y r\u1ed3i v\u1ec1 m\u00e0 nu\u00f4i con &#8230; \u1edbi anh \u01a1i l\u00e0 anh \u01a1i <\/i>&#8230; Chi\u1ebfc xe ph\u00f3ng nhanh tr\u00ean con \u0111\u01b0\u1eddng v\u1eafng \u0111\u1ea7y \u0111e d\u1ecda, nh\u1eefng c\u0103n nh\u00e0: m\u1ed9t x\u00e1c ch\u1ebft, hai x\u00e1c, ba x\u00e1c ch\u1ebft, n\u00e0o cha con, ch\u00e1u ..M\u00f9i kh\u00f3i h\u01b0\u01a1ng v\u00e0 t\u1eed kh\u00ed &#8230; M\u1ed9t chi\u1ebfc quan t\u00e0i b\u1ecf b\u00ean b\u1edd c\u1ecf, m\u1ed9t \u00f4ng l\u00e3o t\u00f3c hoa r\u00e2m \u0111\u1ee9ng ng\u01a1 ng\u00e1c, h\u1ecfi v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft, \u00f4ng n\u00f3i th\u1eb1ng ch\u00e1u, kh\u00f4ng bi\u1ebft t\u00ean, quen g\u1ecdi l\u00e0 th\u1eb1ng T\u01b0, ng\u01b0\u1eddi ta m\u1edbi t\u00ecm th\u1ea5y \u0111ang ch\u1edd mang x\u00e1c v\u1ec1 &#8230; Ng\u1ed3i trong qu\u00e1n n\u01b0\u1edbc t\u00f4i h\u1ecfi anh \u0110: t\u1ea1i sao v\u1eady. Anh l\u1eafc \u0111\u1ea7u nh\u00ecn t\u00f4i &#8230; Ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 ch\u00fang t\u00f4i c\u0169ng kh\u00f4ng t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c &#8230; C\u00f3 ph\u1ea3i \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ec5 v\u1eadt m\u00e0 nh\u1eefng anh em th\u00f9 ngh\u1ecbch t\u1eb7ng cho d\u00e2n ch\u00fang nh\u00e2n d\u1ecbp k\u00e9o cao ng\u1ecdn c\u1edd m\u00e1u m\u1ea1 (sic) l\u00ean k\u1ef3 \u0111\u00e0i? C\u00f3 ph\u1ea3i \u0111\u00f3 l\u00e0 chi\u1ebfn th\u1eafng .\u2026 N\u1ebfu c\u1ee5 H\u1ed3 Ch\u00ed Minh c\u00f3 m\u1eb7t \u1edf \u0111\u00e2y, n\u1ebfu nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u00f3 m\u1eb7t \u1edf \u0111\u00e2y &#8230;. [<strong>D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu<\/strong>, s\u0111d, trang 83-84]<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>L\u1eddi l\u1eeba d\u1ed1i &#8220;<i>cho \u0111i h\u1ecdc t\u1eadp 15 ng\u00e0y r\u1ed3i v\u1ec1<\/i>&#8220;, 1968, c\u0169ng \u00e1p d\u1ee5ng cho qu\u00e2n, c\u00e1n, ch\u00ednh Mi\u1ec1n Nam sau th\u00e1ng 4. 1975. D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu c\u00f2n ti\u1ebfp t\u1ee5c vi\u1ebft <i>qu\u00e1 th\u1eadt<\/i> n\u1eefa. N\u1eeda n\u0103m sau T\u1ebft M\u1eadu Th\u00e2n, b\u00e0i &#8220;S\u1ef1 th\u1eadt, cu\u1ed9c chi\u1ebfn, ng\u00e0y mai v\u00e0 nh\u00e0 v\u0103n&#8221; c\u1ee7a \u00f4ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean <i>Kh\u1edfi H\u00e0nh<\/i> s\u1ed1 4, th\u00e1ng 10, 1968. L\u1ea7n n\u00e0y \u00f4ng \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i v\u1edbi \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 v\u00e0 th\u00e2n h\u1eefu v\u1ec1 m\u1ed9t cu\u1ed9c chi\u1ebfn <i>c\u00f3 th\u1eadt<\/i> sau khi \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng ki\u1ebfn m\u1ed9t \u0111\u1ecba ng\u1ee5c <i>qu\u00e1 th\u1eadt.<\/i><\/p>\n<p><strong>5.2.2 <i>S\u1ef1 th\u1eadt, cu\u1ed9c chi\u1ebfn, ng\u00e0y mai v\u00e0 nh\u00e0 v\u0103n &#8212; <\/i><\/strong>\u201c&#8230; <i>b\u1eb1ng x\u01b0\u01a1ng m\u00e1u v\u00e0 \u0111au kh\u1ed5, nh\u00e2n d\u00e2n mi\u1ec1n Nam \u0111\u00e3 s\u00e1ng su\u1ed1t trong l\u1ef1a ch\u1ecdn. H\u1ecd kh\u00f4ng bao gi\u1edd ch\u1ea5p nh\u1eadn C\u1ed9ng s\u1ea3n<\/i>&#8230;\u201d- <strong>D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu<\/strong>, th\u00e1ng 9.1968<\/p>\n<p>Ngo\u00e0i b\u00fat k\u00fd <i>\u0110\u1ecba ng\u1ee5c c\u00f3 th\u1ef1c<\/i>, D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu tr\u1ef1c ti\u1ebfp tham d\u1ef1 v\u00e0o x\u00e3 h\u1ed9i b\u1eb1ng nh\u1eefng b\u00e0i x\u00e3 thuy\u1ebft c\u00f3 th\u1ec3 x\u1ebfp v\u00e0o lo\u1ea1i tranh lu\u1eadn, b\u1ea7y t\u1ecf m\u1ed9t tinh th\u1ea7n l\u1ea1c quan tuy c\u00f3 k\u00e8m ch\u00fat do d\u1ef1. Theo \u00f4ng, nh\u00e0 v\u0103n c\u1ea7n tham d\u1ef1; h\u01a1n th\u1ebf n\u1eefa, h\u1ee3p t\u00e1c h\u1ea7u c\u00f9ng nhau x\u00e2y d\u1ef1ng v\u00e0 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u v\u00ec \u0111\u00e3 c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i hi\u1ec3u r\u00f5 \u0111\u1ecbch th\u1ee7, m\u1ed9t \u0111\u1ecbch th\u1ee7 d\u00e1m t\u00e0n s\u00e1t nh\u01b0 t\u1ea1i Hu\u1ebf, M\u1eadu Th\u00e2n. Ngh\u0129a l\u00e0 \u0111\u1eebng giao h\u1ebft tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u00e0o tay ch\u00ednh ph\u1ee7, v\u00e0o nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc. Cu\u1ed9c \u0111\u1ea3o ch\u00ednh T\u1ed5ng Th\u1ed1ng Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Di\u1ec7m n\u00e9m Mi\u1ec1n Nam v\u00e0o t\u01b0\u01a1ng lai ch\u00f4ng ch\u00eanh r\u1ed3i b\u1ecb \u0111e d\u1ecda th\u00eam v\u1edbi cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng T\u1ebft M\u1eadu Th\u00e2n sau \u0111\u00f3. Nh\u01b0ng, c\u00f4ng nh\u1eadn r\u1ed3i v\u01b0\u1ee3t qua \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 ch\u00f4ng ch\u00eanh \u1ea5y c\u0169ng \u0111\u1ed3ng th\u1eddi b\u1ea7y t\u1ecf ni\u1ec1m hy v\u1ecdng cho m\u1ed9t t\u01b0\u01a1ng lai v\u1eefng v\u00e0ng h\u01a1n. B\u1ea3y th\u00e1ng sau nh\u1eefng l\u1ea7n n\u00f4n n\u00f3ng ki\u1ebfm c\u00e1ch tr\u1edf l\u1ea1i Hu\u1ebf \u0111o\u1ea1n ch\u1ee9ng ki\u1ebfn c\u1ea7u Tr\u01b0\u1eddng Ti\u1ec1n b\u1ecb g\u1eaby nh\u1ecbp, \u0111\u00e3 ng\u1ed3i tr\u00ean &#8220;chi\u1ebfc xe ph\u00f3ng nhanh tr\u00ean con \u0111\u01b0\u1eddng v\u1eafng \u0111\u1ea7y \u0111e d\u1ecda&#8221;, \u00f4ng tha thi\u1ebft x\u00e1c \u0111\u1ecbnh tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a m\u1ed9t t\u1eadp th\u1ec3 &#8220;b\u1ecb \u0111\u1ea9y xu\u1ed1ng thuy\u1ec1n&#8221; trong \u0111\u00f3 c\u00f3 c\u1ea3 nh\u00e0 v\u0103n, nh\u1ea5t l\u00e0 trong th\u1eddi chi\u1ebfn. B\u00e0i n\u00e0y \u0111\u0103ng tr\u00ean <i>Kh\u1edfi H\u00e0nh<\/i> s\u1ed1 4, th\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean, th\u1eddi T\u00f4 Ki\u1ec1u Ng\u00e2n l\u00e0m c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a m\u1ed9t Th\u01b0 K\u00fd T\u00f2a So\u1ea1n.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/clip_image004-2.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"302\" height=\"398\" title=\"clip_image004\" style=\"border: 0px currentcolor; border-image: none; margin-right: auto; margin-left: auto; float: none; display: block; background-image: none;\" alt=\"clip_image004\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/clip_image004_thumb-2.jpg\" border=\"0\"><\/a><\/p>\n<p align=\"center\"><font size=\"2\"><i>Kh\u1edfi H\u00e0nh<\/i> &#8211; Nguy\u1ec7t san c\u1ee7a H\u1ed9i V\u0103n Ngh\u1ec7 S\u0129 Qu\u00e2n \u0110\u1ed9i, s\u1ed1 4, th\u00e1ng 10.1968 (22cmx28cm), 88 trang<br \/>Ch\u1ee7 nhi\u1ec7m: \u0110\u1ea1i t\u00e1 Anh Vi\u1ec7t Tr\u1ea7n V\u0103n Tr\u1ecdng-KBC 4736<br \/>B\u00e0i v\u1edf: \u0110\u1ea1i \u00fay T\u00f4 Ki\u1ec1u Ng\u00e2n- KBC 3168<br \/>T\u00e0i li\u1ec7u c\u1ee7a L\u01b0u \u0110\u1ee9c, Vi\u00ean Linh v\u00e0 Nguy\u1ec5n T\u00e0 C\u00fac<\/font><\/p>\n<blockquote>\n<p>[.\u2026] B\u1eb1ng m\u1ed9t c\u00e1ch n\u00f3i kh\u00e1c, nh\u00e0 v\u0103n Camus th\u00ec cho r\u1eb1ng nh\u00e0 v\u0103n c\u0169ng nh\u01b0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 &#8220;b\u1ecb \u0111\u1ea9y xu\u1ed1ng thuy\u1ec1n&#8221;. Nh\u00e0 v\u0103n c\u00f3 nh\u1eefng b\u1ed5n ph\u1eadn c\u1ee7a h\u1eafn trong x\u00e3 h\u1ed9i. H\u1eafn c\u00f9ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi chia x\u1ebb, g\u00e1nh ch\u1ecbu nh\u1eefng b\u1ea5t c\u00f4ng u\u1ea5t \u1ee9c, h\u1eadn th\u00f9, \u0111au kh\u1ed5, \u01b0\u1edbc m\u01a1 v\u00e0 tin t\u01b0\u1edfng. B\u00e2y gi\u1edd nh\u00e0 v\u0103n kh\u00f4ng \u1edf \u0111\u00e2u kh\u00e1c, kh\u00f4ng \u1edf trong c\u0103n ph\u00f2ng hay ng\u00f4i nh\u00e0 c\u1ee7a ri\u00eang h\u1eafn, h\u1eafn c\u00e0ng kh\u00f4ng bao gi\u1edd \u1edf trong m\u1ed9t th\u00e1p ng\u00e0 n\u00e0o, nh\u00e0 v\u0103n, nh\u01b0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, h\u1eafn \u1edf trong, \u1edf gi\u1eefa \u0111\u1eddi s\u1ed1ng. \u0110\u1eddi s\u1ed1ng nh\u00e0 v\u0103n g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi \u0111\u1eddi s\u1ed1ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. T\u00ecnh tr\u1ea1ng x\u00e3 h\u1ed9i, s\u1ef1 ngh\u00e8o \u0111\u00f3i, b\u1ea5t c\u00f4ng, ch\u00e9m gi\u1ebft, \u0111au kh\u1ed5 hay h\u1ea1nh ph\u00fac, th\u00e1i b\u00ecnh t\u01b0\u01a1i \u0111\u1eb9p, nh\u00e0 v\u0103n c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ph\u1ea3i g\u00e1nh v\u00e1c l\u1ea5y, v\u00e0 \u1edf gi\u1eefa m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y nh\u00e0 v\u0103n c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m l\u1edbn h\u01a1n, tr\u00e1ch nhi\u1ec7m l\u1edbn h\u01a1n v\u00ec nh\u00e0 v\u0103n l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u00fd th\u1ee9c h\u01a1n, nh\u1eadn bi\u1ebft h\u01a1n. Trong t\u00ecnh c\u1ea3nh \u0111\u00f3 c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i, c\u1ee7a nh\u00e0 v\u0103n: v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng tr\u1edf th\u00e0nh h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng. Kh\u00f4ng c\u00f2n v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a tu s\u1ef9 tham thi\u1ec1n nh\u1eadp \u0111\u1ecbnh trong nh\u1eefng th\u00e1p ng\u00e0 k\u00edn \u0111\u00e1o, trong ho\u00e0n c\u1ea3nh hi\u1ec7n nay, th\u00e1i \u0111\u1ed9 \u0111\u00f3, th\u00e1i \u0111\u1ed9 qu\u00ean m\u00ecnh, t\u1eeb ch\u1ed1i \u0111\u1eddi s\u1ed1ng, coi \u0111\u1eddi s\u1ed1ng l\u00e0 b\u1ecf \u0111i, l\u00e0 v\u00f4 v\u1ecdng kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m kh\u00e1c, l\u00e0 m\u1ed9t th\u00e1i \u0111\u1ed9 kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ebfu kh\u00f4ng mu\u1ed1n n\u00f3i \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t th\u00e1i \u0111\u1ed9 h\u00e8n nh\u00e1t, v\u00f4 tr\u00e1nh nhi\u1ec7m v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u00e0 t\u1ef1 s\u00e1t \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u00ecnh. Kh\u00f4ng c\u00f2n v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng th\u1ecfa hi\u1ec7p, ng\u1ed3i trong ph\u00f2ng v\u1edbi c\u00e1nh c\u1eeda h\u00e9 m\u1edf, che d\u1ea5u b\u1edbt nh\u1eefng x\u1ea5u xa, gi\u1eef ch\u1eb7t l\u1ea5y hai b\u00e0n tay s\u1ea1ch s\u1ebd, b\u1edfi v\u00ec \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng n\u1eeda v\u1eddi, m\u1ed9t toa r\u1eadp, m\u1ed9t kh\u00f4n ngoan &#8230; v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng trong t\u00ecnh c\u1ea3nh n\u00e0y ph\u1ea3i l\u00e0 v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng chi\u1ebfn s\u1ef9. Nh\u00e0 v\u0103n l\u00e0 tu s\u1ef9 chi\u1ebfn s\u1ef9 trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng: b\u1eb1ng \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u00e0 t\u00e1c ph\u1ea9m.<\/p>\n<p>(.\u2026) V\u1eady th\u00ec ph\u00e9p l\u1ea1 n\u00e0o \u0111\u00e3 khi\u1ebfn cho mi\u1ec1n Nam n\u00e0y kh\u00f4ng m\u1ea5t v\u00e0o tay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi C\u1ed9ng s\u1ea3n hay nh\u1eefng th\u1ebf l\u1ef1c kh\u00e1c? Nh\u00ecn l\u1ea1i, ngh\u0129 l\u1ea1i, t\u00f4i th\u1ea5y r\u00f5 r\u1eb1ng m\u00ecnh \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng \u00fd ngh\u0129 bi quan, nh\u1eefng l\u00fac n\u1ea3n l\u00f2ng m\u1ea5t tin t\u01b0\u1edfng l\u00e0 b\u1edfi m\u00ecnh \u0111\u00e3 th\u1ea5t v\u1ecdng v\u00e0o nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o. Nh\u01b0ng s\u1ef1 c\u00f2n m\u1ea5t c\u1ee7a mi\u1ec1n Nam kh\u00f4ng h\u1ec1 l\u1ec7 thu\u1ed9c, kh\u00f4ng do n\u01a1i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o, s\u1ef1 m\u1ea5t \u0111i, s\u1ef1 s\u1ee5p \u0111\u1ed5 c\u1ee7a nh\u1eefng nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng m\u1ea3y may li\u00ean h\u1ec7 g\u00ec t\u1edbi s\u1ef1 m\u1ea5t c\u00f2n c\u1ee7a mi\u1ec1n Nam. S\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i, s\u1ef1 s\u1ed1ng c\u00f2n c\u1ee7a mi\u1ec1n Nam t\u00f9y thu\u1ed9c n\u01a1i nh\u1eefng c\u1ed1 g\u1eafng c\u00e1 nh\u00e2n trong m\u1ecdi l\u00e3nh v\u1ef1c, s\u1ee9c m\u1ea1nh ch\u1ed1ng gi\u1eef v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 mi\u1ec1n Nam \u1edf n\u01a1i nh\u1eefng c\u00e1n b\u1ed9 h\u1ea1 t\u1ea7ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 m\u00ecnh ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u1edbi m\u00ecnh. S\u1ee9c m\u1ea1nh \u0111\u00f3 b\u00e0ng b\u1ea1c t\u01b0\u1edfng nh\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u01b0ng th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u00e3 v\u00f4 h\u00ecnh li\u00ean h\u1ee3p v\u1edbi nhau t\u1ea1o th\u00e0nh m\u1ed9t s\u1ee9c m\u1ea1nh n\u1ec1n t\u1ea3ng, kh\u00f4ng n\u00f3i ra nh\u01b0ng nh\u1eefng c\u00e1 nh\u00e2n trong h\u00e0ng ng\u1ee7 (sic) chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u \u0111\u00e3 c\u00f9ng \u00fd th\u1ee9c t\u1edbi. T\u00f4i ngh\u0129, m\u1ed9t tr\u00e1ch nhi\u1ec7m, c\u00f9ng chia x\u1ebb m\u1ed9t hy v\u1ecdng, m\u1ed9t \u01b0\u1edbc m\u01a1 v\u1ec1 ng\u00e0y mai. Ngh\u0129 nh\u01b0 th\u1ebf m\u00e0 kh\u00f4ng n\u00f3i t\u1edbi \u00fd th\u1ee9c ti\u1ebfn b\u1ed9 c\u1ee7a nh\u00e2n d\u00e2n mi\u1ec1n Nam th\u00ec qu\u1ea3 l\u00e0 m\u1ed9t thi\u1ebfu s\u00f3t: b\u1eb1ng x\u01b0\u01a1ng m\u00e1u v\u00e0 \u0111au kh\u1ed5, nh\u00e2n d\u00e2n mi\u1ec1n Nam \u0111\u00e3 s\u00e1ng su\u1ed1t trong l\u1ef1a ch\u1ecdn. H\u1ecd kh\u00f4ng bao gi\u1edd ch\u1ea5p nh\u1eadn C\u1ed9ng s\u1ea3n cho d\u00f9 h\u1ecd kh\u00f4ng h\u00e0i l\u00f2ng v\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 mi\u1ec1n Nam. B\u1edfi v\u00ec trong ch\u1ebf \u0111\u1ed9 h\u1ecd \u0111ang s\u1ed1ng h\u1ecd c\u00f2n hy v\u1ecdng r\u1eb1ng h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m kh\u00e1c, h\u1ecd c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00f3ng g\u00f3p th\u00fac \u0111\u1ea9y cho ti\u1ebfn b\u1ed9, h\u1ecd tin r\u1eb1ng t\u1eeb trong th\u1ef1c tr\u1ea1ng mi\u1ec1n Nam \u0111\u00f3, h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfn t\u1edbi m\u1ed9t \u0111\u1eddi s\u1ed1ng t\u1ed1t \u0111\u1eb9p h\u01a1n, m\u1ed9t \u0111\u1eddi s\u1ed1ng m\u00e0 h\u1ecd h\u1eb1ng m\u01a1 t\u01b0\u1edfng. Nh\u00e2n d\u00e2n mi\u1ec1n Nam n\u1eafm gi\u1eef nhi\u1ec1u s\u1ef1 th\u1eadt h\u01a1n trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a h\u1ecd. \u0110i\u1ec1u \u1ea5y ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi C\u1ed9ng s\u1ea3n. Nh\u1eefng anh em c\u1ed9ng s\u1ea3n ch\u1ec9 c\u00f3 trong tay m\u1ed9t s\u1ef1 th\u1eadt. Ch\u1ec9 c\u00f3 trong tay m\u1ed9t s\u1ef1 th\u1eadt, C\u1ed9ng s\u1ea3n \u0111\u1ea9y con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng m\u00f9 qu\u00e1ng, cu\u1ed3ng nhi\u1ec7t, t\u1ea1o th\u00e0nh m\u1ed9t s\u1ee9c m\u1ea1nh v\u0169 b\u00e3o t\u1ee9c th\u1eddi. Nh\u01b0ng c\u0169ng ch\u00ednh v\u00ec m\u1ed9t s\u1ef1 th\u1eadt c\u1ea7m n\u1eafm \u0111\u00f3 khi \u0111\u00e3 v\u1ee1 tan, khi \u0111\u00e3 nghi ng\u1edd th\u00ec n\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f2n g\u00ec ngo\u00e0i s\u1ef1 s\u1ee5p \u0111\u1ed5 to\u00e0n th\u1ec3. S\u1ef1 y\u1ebfu k\u00e9m c\u1ee7a mi\u1ec1n Nam do nhi\u1ec1u s\u1ef1 th\u1eadt t\u1ea1o th\u00e0nh nh\u01b0ng c\u0169ng ch\u00ednh nh\u1edd \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111i\u00ean cu\u1ed3ng, kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ee9c m\u1ea1nh cu\u1ed3ng nhi\u1ec7t nh\u1ea5t th\u1eddi, nh\u01b0 th\u1ebf n\u00f3 s\u1ebd tho\u00e1t v\u01b0\u1ee3t \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecnh tr\u1ea1ng hi\u1ec7n th\u1eddi, b\u1ea3o to\u00e0n \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee9c m\u1ea1nh \u0111\u1ec3 v\u01b0\u01a1n l\u00ean, l\u01b0\u1edbt t\u1edbi. T\u00f4i ngh\u0129: nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft v\u0103n \u1edf mi\u1ec1n Nam \u0111\u1ec1u chia x\u1ebb th\u1ef1c tr\u1ea1ng n\u00e0y c\u00f9ng nh\u00e2n d\u00e2n trong th\u1ef1c t\u1ebf ph\u00e2n h\u00f3a, \u0111au kh\u1ed5, chi\u1ebfn tranh, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m b\u00fat ch\u1eb3ng bao gi\u1edd qu\u00ean ph\u1ea5n \u0111\u1ea5u nh\u01b0 nh\u1eefng c\u1ed1 g\u1eafng c\u00e1 nh\u00e2n khi\u00eam t\u1ed1n nh\u1ea5t v\u00e0 c\u00f9ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 m\u1ed9t ng\u00e0y mai. Nh\u00e0 v\u0103n, h\u1eafn \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u1edf trong th\u00e1p ng\u00e0, \u0111\u00e3 kh\u00f4ng giam m\u00ecnh trong m\u1ed9t gian ph\u00f2ng v\u1edbi c\u1eeda s\u1ed5 h\u00e9 m\u1edf, nh\u1eefng nh\u00e0 v\u0103n y\u00eau n\u01b0\u1edbc, ti\u1ebfn b\u1ed9, tr\u00e1ch nhi\u1ec7m, trung th\u1ef1c, tin t\u01b0\u1edfng &#8230; h\u1ecd \u1edf trong, \u1edf gi\u1eefa cu\u1ed9c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u. H\u1ecd th\u1ea5y r\u00f5 h\u01a1n bao gi\u1edd h\u1ebft s\u1ef1 c\u1ea7n thi\u1ebft c\u1ee7a h\u1ecd. Tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a h\u1ecd n\u1eb7ng n\u1ec1 kh\u00f3 kh\u0103n, nh\u01b0ng \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t tr\u00e1ch nhi\u1ec7m vinh d\u1ef1. H\u1ecd c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m l\u1edbn lao h\u01a1n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c tr\u00ean con \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i con ng\u01b0\u1eddi : b\u1eb1ng \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u00e0 b\u1eb1ng t\u00e1c ph\u1ea9m. Nh\u01b0ng nh\u01b0 th\u1ebf ch\u01b0a \u0111\u1ee7, \u0111\u00f3 ch\u1ec9 m\u1edbi l\u00e0 s\u1ef1 c\u1ea7n thi\u1ebft, th\u1ef1c tr\u1ea1ng Vi\u1ec7t Nam ng\u00e0y nay \u0111\u00f2i h\u1ecfi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m v\u0103n h\u00f3a, v\u0103n ngh\u1ec7 ph\u1ea3i li\u00ean h\u1ee3p l\u1ea1i nh\u1eefng s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u00e1 nh\u00e2n, l\u00e0m s\u00e1ng danh cu\u1ed9c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u m\u1edbi m\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng l\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i con ng\u01b0\u1eddi, kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i \u0111\u1ee9c tin. B\u1eb1ng \u00fd th\u1ee9c s\u00e1ng t\u1ea1o trong th\u1ef1c t\u1ebf m\u00e1u x\u01b0\u01a1ng \u0111au kh\u1ed5 qu\u1eb1n qu\u1ea1i, ch\u00fang ta ph\u1ea3i m\u1edf ra m\u1ed9t ng\u00e0y mai \u0111\u1ed5i \u0111\u1eddi. T\u00f4i ngh\u0129 kh\u00f4ng c\u00f3 con \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e0o kh\u00e1c cho ch\u00fang ta l\u1ef1a ch\u1ecdn. L\u00e0m sao th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u00f3. X\u00e3 h\u1ed9i c\u1ee7a ng\u00e0y mai ph\u1ea3i nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 kh\u00e1c. Ch\u00fang ta s\u1ebd c\u00f9ng nhau chia x\u1ebb nh\u1eefng suy ngh\u0129 n\u00e0y.-D\u01af\u01a0NG NGHI\u1ec4M M\u1eacU 9\/1968 [<strong>D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu<\/strong>, s\u0111d, trang 76-77] <\/p>\n<\/blockquote>\n<p>D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu \u0111\u00e3 h\u1ecfi &#8220;V\u1eady th\u00ec ph\u00e9p l\u1ea1 n\u00e0o \u0111\u00e3 khi\u1ebfn cho mi\u1ec1n Nam n\u00e0y kh\u00f4ng m\u1ea5t v\u00e0o tay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi C\u1ed9ng s\u1ea3n hay nh\u1eefng th\u1ebf l\u1ef1c kh\u00e1c?&#8221; Theo t\u00f4i, &#8220;ph\u00e9p l\u1ea1&#8221; x\u1ea9y ra v\u00ec qu\u00e2n l\u00ednh VNCH gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c tinh th\u1ea7n ch\u1ed1ng tr\u1ea3, t\u00ecnh b\u00e1o Hoa K\u1ef3 c\u00f3 bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc tuy kh\u00f4ng r\u00f5 chi ti\u1ebft, d\u00e2n ch\u00fang b\u1ecf ch\u1ea1y, kh\u00f4ng h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi qu\u00e2n l\u00ednh C\u1ed9ng s\u1ea3n v\u00e0, sau h\u1ebft, h\u1ecfa l\u1ef1c c\u1ee7a qu\u00e2n \u0111\u1ed9i VNCH v\u00e0 Hoa K\u1ef3 \u0111\u00e3 \u0111\u1ea9y qu\u00e2n l\u00ednh B\u1eafc Vi\u1ec7t v\u00e0o ch\u1ed7 hy sinh h\u00e0ng lo\u1ea1t. H\u00e0 N\u1ed9i \u0111\u00e3 sai m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc c\u1edd sinh t\u1eed khi t\u1ef1 bi\u1ebfn cu\u1ed9c chi\u1ebfn th\u00e0nh m\u1ed9t cu\u1ed9c chi\u1ebfn trong th\u00e0nh ph\u1ed1 nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f2n d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u1ec3 l\u00e0m khi\u00ean \u0111\u1ee1 \u0111\u1ea1n. M\u1ed9t \u0111i\u1ec1u n\u1eefa kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 &#8220;ph\u00e9p l\u1ea1&#8221;: D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu cung c\u1ea5p m\u1ed9t ch\u00e2n dung r\u1ea5t \u0111\u1eadm n\u00e9t, kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u1ee7a \u00f4ng m\u00e0 c\u00f2n ph\u1ea7n n\u00e0o c\u1ee7a V\u0103n H\u1ecdc v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Mi\u1ec1n Nam. Ngh\u0129a l\u00e0 ch\u00e2n dung c\u1ee7a cu\u1ed9c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u ti\u1ebfp t\u1ee5c sau T\u1ebft M\u1eadu Th\u00e2n 1968. <\/p>\n<p><b>5.2.3 Nh\u00e0 v\u0103n, x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 &#8220;<i>cu\u1ed9c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u m\u1edbi m\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng l\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i con ng\u01b0\u1eddi, kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i \u0111\u1ee9c tin&#8230;<\/i>&#8220;<\/b><\/p>\n<p>Nh\u00e0 th\u01a1 Vi\u00ean Linh v\u00e0 nh\u00e0 th\u01a1 T\u00f4 Th\u00f9y Y\u00ean gi\u00fap gi\u1ea3i ngh\u0129a m\u1ed9t ph\u1ea7n &#8220;ph\u00e9p l\u1ea1&#8221; \u1ea5y qua ch\u00e2n dung nh\u00e0 v\u0103n ki\u00eam c\u00f4ng d\u00e2n D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 ch\u1ecdn l\u00e0 nh\u00e0 v\u0103n \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u v\u00e0o n\u0103m 1966 qua cu\u1ed9c ph\u1ecfng v\u1ea5n c\u1ee7a t\u1ea1p ch\u00ed <i>Ngh\u1ec7 Thu\u1eadt<\/i>. Danh s\u00e1ch n\u0103m nh\u00e0 v\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn theo th\u1ee9 t\u1ef1 nh\u01b0 sau: D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu, Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh To\u00e0n, Mai Th\u1ea3o, Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n v\u00e0 V\u00f5 Phi\u1ebfn [Vi\u00ean Linh, &#8220;Ghi nh\u1eadn ch\u00f3t v\u1ec1 cu\u1ed9c ph\u1ecfng v\u1ea5n b\u1ea1n \u0111\u1ecdc v\u1ec1 Nh\u00e0 v\u0103n v\u00e0 Ti\u1ec3u thuy\u1ebft Hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i&#8221;, <i>Ngh\u1ec7 Thu\u1eadt<\/i>, S\u1ed1 45, trang 31-Tu\u1ea7n l\u1ec5 t\u1eeb 20 t\u1edbi 26 th\u00e1ng 8. 1966]. Vi\u00ean Linh v\u00e0 T\u00f4 Th\u00f9y Y\u00ean c\u0169ng g\u00f3p m\u1eb7t trong &#8220;ph\u00e9p l\u1ea1&#8221; \u0111\u00f3 qua nh\u1eefng sinh ho\u1ea1t v\u0103n h\u1ecdc c\u1ee7a ch\u00ednh h\u1ecd. C\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u l\u00e0 qu\u00e2n nh\u00e2n nh\u01b0 D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu v\u00e0 c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi con qu\u00e1i v\u1eadt chi\u1ebfn tranh th\u1edf nh\u1eefng l\u00e0n h\u01a1n l\u1eeda v\u00e0o \u0111\u1eddi s\u00e1ng t\u00e1c d\u00f9 h\u1ecd s\u1ed1ng t\u1ea1i h\u1eadu ph\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec1u h\u01a1n ti\u1ec1n tuy\u1ebfn. T\u1ea1i h\u1eadu ph\u01b0\u01a1ng n\u00e0y, m\u1ed9t tr\u1eadn chi\u1ebfn kh\u00e1c x\u1ea9y ra kh\u00f4ng k\u00e9m gay go v\u1edbi nh\u1eefng c\u00e1n b\u1ed9 v\u0103n h\u00f3a n\u1eb1m v\u00f9ng, nh\u1eefng ch\u00ednh kh\u00e1ch t\u00e0i t\u1eed c\u00f3 tham v\u1ecdng ch\u00ednh tr\u1ecb \u0111\u00e3 s\u1eed d\u1ee5ng b\u00e1o ch\u00ed h\u00f2ng che d\u1ea5u tham v\u1ecdng \u0111\u00f3 hay, gi\u1ea3n d\u1ecb h\u01a1n, ch\u1ec9 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u1eeba qu\u00e1 ng\u00e2y th\u01a1 l\u1ea1i v\u1eeba qu\u00e1 t\u1ef1 tin v\u00e0o kh\u1ea3 n\u0103ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a h\u1ecd. Ch\u00ednh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y m\u1edbi c\u00e0ng nguy h\u1ea1i h\u01a1n v\u00ec C\u1ed9ng S\u1ea3n \u0111\u00e3 kho\u00e1c nhi\u1ec1u v\u00f2ng hoa ng\u1ee5y trang l\u00ean c\u1ed5 h\u1ecd, kh\u00f4ng ng\u1edd \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng v\u00f2ng hoa \u0103n th\u1ecbt ng\u01b0\u1eddi. T\u00f4i kh\u00f4ng bao gi\u1edd tin cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh n\u00e0y ch\u1ec9 g\u1ed3m nh\u1eefng cu\u1ed9c giao \u0111\u1ea5u b\u1eb1ng s\u00fang \u0111\u1ea1n xa c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ed1, nh\u1ea5t l\u00e0 th\u1ee7 \u0111\u00f4-th\u00e0nh ph\u1ed1 S\u00e0i G\u00f2n. <\/p>\n<ul>\n<li>&nbsp;<b>Vi\u00ean Linh: <i>D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 v\u0103n x\u00e3 h\u1ed9i, c\u1ef1c H\u1eefu<\/i><\/b><i><\/i><\/li>\n<\/ul>\n<p>M\u1ed9t trong v\u00e0i ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu nhi\u1ec1u, \u00edt nh\u1ea5t trong giai \u0111o\u1ea1n 1959-1975 l\u00e0 Vi\u00ean Linh. Hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 c\u00f9ng l\u00e0m b\u00e1o h\u1ecdc sinh \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i. Vi\u00ean Linh k\u00e9m D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu 2 tu\u1ed5i. Vi\u00ean Linh l\u00e0m b\u00e1o n\u00e0o (<i>Ngh\u1ec7 Thu\u1eadt<\/i>, <i>Kh\u1edfi H\u00e0nh<\/i>, <i>Th\u1eddi T\u1eadp<\/i>&#8230;) c\u0169ng \u0111\u1ec1u k\u00e9o Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n, Mai Th\u1ea3o, D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu &#8230; v\u00e0o, ngo\u00e0i nh\u1eefng t\u00e1c gi\u1ea3 k\u1ef3 c\u1ef1u nh\u01b0 B\u00ecnh Nguy\u00ean L\u1ed9c, V\u00f5 Phi\u1ebfn vv. <\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/clip_image006-2.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"285\" height=\"374\" title=\"clip_image006\" style=\"border: 0px currentcolor; border-image: none; margin-right: auto; margin-left: auto; float: none; display: block; background-image: none;\" alt=\"clip_image006\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/clip_image006_thumb-2.jpg\" border=\"0\"><\/a><\/p>\n<p align=\"center\"><font size=\"2\">&#8220;Vi\u00ean Linh vi\u1ebft v\u1ec1 D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu&#8221;- Nguy\u1ec5n H\u1ea3i Ch\u00ed (CH\u00d3E) v\u1ebd<br \/><i>Kh\u1edfi H\u00e0nh<\/i>, Ra ng\u00e0y th\u1ee9 n\u0103m (30cmx44cm), 16 trang<br \/>Ch\u1ee7 nhi\u1ec7m: \u0110\u1ea1i t\u00e1 Anh Vi\u1ec7t Tr\u1ea7n V\u0103n Tr\u1ecdng &amp; Th\u01b0 K\u00fd T\u00f2a so\u1ea1n: Vi\u00ean Linh<br \/>T\u00e0i li\u1ec7u c\u1ee7a L\u01b0u \u0110\u1ee9c, Vi\u00ean Linh v\u00e0 Nguy\u1ec5n T\u00e0 C\u00fac<\/font><\/p>\n<p>B\u1eaft \u0111\u1ea7u<i> Kh\u1edfi H\u00e0nh<\/i> s\u1ed1 74, Th\u01b0 K\u00fd T\u00f2a So\u1ea1n Vi\u00ean Linh m\u1edf m\u1ee5c m\u1edbi &#8220;M\u1ed7i Tu\u1ea7n M\u1ed9t Khu\u00f4n M\u1eb7t V\u0103n Ch\u01b0\u01a1ng&#8221;:<\/p>\n<blockquote>\n<p>[.\u2026] Tu\u1ea7n n\u00e0y Vi\u00ean Linh Vi\u1ebft V\u1ec1 D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu. C\u00f9ng v\u1edbi b\u00e0i vi\u1ebft, m\u1ed7i tu\u1ea7n h\u1ecda s\u0129 Nguy\u1ec5n H\u1ea3i Ch\u00ed s\u1ebd v\u1ebd ch\u00e2n dung ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft&#8230;&#8221; [<i>Kh\u1edfi H\u00e0nh<\/i> s\u1ed1 74]<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>\u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n ghi nh\u1eadn c\u1ee7a Vi\u00ean Linh:<\/p>\n<blockquote>\n<p><strong>1<\/strong>. M\u01b0\u1eddi b\u1ed1n t\u00e1c ph\u1ea9m trong t\u00e1m n\u0103m, ph\u1ea7n l\u1edbn l\u00e0 truy\u1ec7n ng\u1eafn, D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu l\u00e0 m\u1ed9t t\u00e1c gi\u1ea3 b\u1ecb \u00e1m \u1ea3nh b\u1edfi nh\u1eefng bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng x\u00e3 h\u1ed9i c\u00f3 t\u1ea7m v\u00f3c L\u1ecbch S\u1eed; ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft v\u1ec1 nh\u1eefng tan n\u00e1t c\u1ee7a va ch\u1ea1m m\u00e2u thu\u1eabn, nh\u1eefng x\u00f4 \u0111\u1ea9y c\u1ee7a \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c; \u0111\u1ed1i ngh\u1ecbch, k\u1ebb b\u1ea1o \u0111\u1ed9ng th\u1ea5t b\u1ea1i trao g\u1eedi ho\u00e0i b\u00e3o n\u01a1i b\u00fat m\u1ef1c nh\u01b0ng l\u00e0 k\u1ebb b\u1ea1o \u0111\u1ed9ng c\u00f4 \u0111\u01a1n gi\u1eefa \u0111\u00eam t\u1ed1i, nh\u00ecn th\u1ea5y tr\u01b0\u1edbc m\u00e1u s\u1ebd \u0111\u1ed5 v\u00f4 \u00edch. Nh\u01b0ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh \u0111\u00f3 l\u00e0 k\u1ebb b\u1ea1o \u0111\u1ed9ng, kh\u0103ng kh\u0103ng tin t\u01b0\u1edfng \u1edf s\u1ee9c m\u1ea1nh, th\u00e8m kh\u00e1t t\u00e0n ph\u00e0 v\u00e0 \u0111\u1ed5 v\u1ee1. Bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng, \u1edf \u0111\u00f3 ph\u1ea3i c\u00f3 D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu, hi\u1ec7n di\u1ec7n b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0y hay c\u00e1ch kh\u00e1c. Anh kh\u00f4ng m\u00f4 t\u1ea3 \u0111\u1ebfn t\u1eadn c\u00f9ng c\u00e1i xao xuy\u1ebfn tr\u00ed th\u1ee9c. Tr\u1ebb tu\u1ed5i, tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng \u0111\u00f3 anh v\u00f9ng v\u1eaby, g\u00e0o th\u00e9t, th\u00fac \u0111\u1ea9y, nguy\u1ec1n r\u1ee7a hay k\u1ebft t\u1ed9i. Tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t c\u1ee7a c\u00e1c bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng \u0111ang \u0111\u1ea9y \u0111\u01b0a \u0111ang ti\u1ebfn t\u1edbi; c\u00f3 D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu. \u1ede h\u00e0ng \u0111\u1ea7u L\u1ecbch S\u1eed, X\u00e3 H\u1ed9i, v\u1edbi nh\u1eefng v\u1eadn m\u1ea1ng b\u1ea5t tr\u1eafc, nh\u1eefng c\u01a1 c\u1ea5u tan r\u00e3, nh\u1eefng chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng bu\u00f4ng r\u1eddi c\u1ee7a kho\u1ea3ng tr\u1ed1ng hay \u1edf \u0111\u00e1y t\u1ea7ng b\u00ed \u1ea9n nh\u1ee9c nh\u1ed1i, ch\u00ednh nh\u1eefng n\u01a1i \u0111\u00f3 l\u00e0 b\u1ed1i c\u1ea3nh cho nh\u00e0 v\u0103n tr\u1ebb tu\u1ed5i n\u00e0y. <i>H\u01b0\u1eddng \u01a1i! Ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfm h\u1ebft nh\u1eefng s\u1ee3i t\u00f3c tr\u00ean \u0111\u1ea7u ch\u00fang ta ch\u01b0a? M\u1eaft em c\u00f2n m\u1edf l\u1edbn cho em soi th\u1ea5y khu\u00f4n m\u1eb7t anh v\u00e0 khu\u00f4n m\u1eb7t \u1ea5y v\u1eeba g\u1eaby v\u1ee5n<\/i>. \u0110\u1ea5y l\u00e0 nh\u1eefng gi\u00f2ng cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a truy\u1ec7n ng\u1eafn Ti\u1ebfng \u0110\u1ed9ng Tr\u00ean Da Th\u00fa (<i>C\u0169ng \u0110\u00e0nh<\/i>). V\u1ee1 v\u1ee5n, \u0111\u00f3 l\u00e0 nhan s\u1eafc c\u1ee7a M\u1eadu. V\u1ee1 v\u1ee5n nh\u01b0 nh\u1eefng m\u1ea3nh g\u01b0\u01a1ng, b\u1ed9 m\u1eb7t sau chi\u1ebfc k\u00ednh g\u1ecdng \u0111\u1ed3i m\u1ed3i t\u1ef1 tin nh\u01b0ng l\u1ea1i l\u1ea9n tr\u00e1nh \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng. M\u00e1i t\u00f3c anh c\u1eaft ng\u1eafn, h\u1ea7u nh\u01b0 kh\u00f4ng bao gi\u1edd ch\u1ea3i b\u00f3ng, n\u01b0\u1edbc da x\u00e1m, c\u00e1i c\u01b0\u1eddi nghe nh\u01b0 l\u00e0 \u0111\u1ed3ng l\u00f5a, nh\u01b0 l\u00e0 ch\u1ebf nh\u1ea1o khi\u1ebfn D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu l\u00fac \u0111\u00f3 \u1edf th\u1eadt g\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed1i di\u1ec7n&#8211; nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 l\u00e0 khu\u1ea5t m\u1eb7t l\u00e0 xa l\u1ea1 v\u00e0 m\u1ea5t h\u00fat. M\u01b0\u1eddi b\u1ed1n t\u00e1c ph\u1ea9m \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c in, nhi\u1ec1u cu\u1ed1n \u0111\u00e3 b\u00e1n h\u1ebft k\u1ec3 t\u1eeb <i>C\u0169ng \u0110\u00e0nh<\/i> (V\u0103n Ngh\u1ec7, 1963); <i>Qu\u00ea Ng\u01b0\u1eddi<\/i> (V\u0103n X\u00e3, 70); v\u1eabn ti\u1ebfng n\u00f3i li\u00ean mi\u00ean, v\u1eabn l\u1eddi k\u1ec3 b\u1ea5t t\u1eadn, nh\u01b0ng tr\u1ea7m l\u1eb7ng h\u01a1n theo v\u1edbi th\u1eddi gian, D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu t\u1eebng l\u00e0 nh\u00e0 v\u0103n s\u1ed1 1 c\u1ee7a tu\u1ed5i tr\u1ebb (1). G\u00e0o th\u00e9t, ph\u1ea5n \u0111\u1ea5u, DNM hi\u1ec7n di\u1ec7n tr\u00e0n \u0111\u1ea7y trong sinh ho\u1ea1t c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ng\u1eebng thao th\u1ee9c hy v\u1ecdng, nh\u1eefng hy v\u1ecdng h\u1ee7y ho\u1ea1i v\u00e0 c\u1ea3i t\u1ea1o&#8230; C\u00e1i ch\u00e1n ch\u01b0\u1eddng c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 <i>C\u0169ng \u0110\u00e0nh<\/i> l\u00e0 c\u00e1i ch\u00e1n ch\u01b0\u1eddng ch\u1ea5p nh\u1eadn \u201c\u0111\u1ecba ng\u1ee5c c\u00f3 th\u1eadt,\u201d c\u00e1i x\u1ea5u \u0111\u1ea7y r\u1eaby, nh\u01b0ng \u0111\u00e3 l\u00ean ti\u1ebfng v\u1ec1 c\u00e1i ch\u00e1n ch\u01b0\u1eddng \u1ea5y kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u00f4m l\u1ea5y n\u00f3 v\u00e0 r\u00fat v\u00e0o m\u1ed9t g\u00f3c k\u00edn c\u1ee7a k\u1ebb ch\u1ecbu tr\u1eadn, khu\u1ea5t ph\u1ee5c v\u00e0 \u0111\u00e0o tho\u00e1t. Tra x\u00e9t n\u1ed9i dung nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a anh, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t h\u1ed3 s\u01a1 Vi\u1ec7t Nam\u2014(.\u2026) (1) Theo k\u1ebft qu\u1ea3 cu\u1ed9c ph\u1ecfng v\u1ea5n c\u1ee7a tu\u1ea7n b\u00e1o <i>Ngh\u1ec7 Thu\u1eadt<\/i>, 1966.<\/p>\n<p><strong>2<\/strong>. Li\u00ean k\u1ebft nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m l\u1edbn nh\u1ecf c\u1ee7a D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t tuy\u00ean ng\u00f4n th\u1eddi \u0111\u1ea1i \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft v\u1eeba b\u1edfi m\u1ed9t nh\u00e0 v\u0103n, v\u1eeba b\u1edfi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb tu\u1ed5i mu\u1ed1n l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ed1t \u0111\u1eb9p, v\u1eeba b\u1edfi m\u1ed9t nh\u00e0 lu\u00e2n l\u00fd, v\u1eeba b\u1edfi m\u1ed9t c\u00f4ng d\u00e2n c\u1ee7a m\u1ed9t x\u1ee9 s\u1edf bi\u1ebfn lo\u1ea1n. V\u0103n ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi anh kh\u00f4ng ho\u00e0n to\u00e0n l\u00e0 v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 \u00e1m \u1ea3nh ch\u1eef ngh\u0129a, ng\u00f4n t\u1eeb. Vi\u1ebft l\u00e0 vi\u1ebft v\u1ec1 m\u1ed9t c\u00e1i g\u00ec, c\u00e1i \u0111\u00f3, \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a DNM, kh\u00f4ng ho\u00e0n to\u00e0n l\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a m\u1ed9t nh\u00e0 v\u0103n, m\u00e0 c\u1ee7a m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi nh\u1eefng toan t\u00ednh hay r\u00e0ng bu\u1ed9c n\u00f3ng b\u1ecfng. Con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 s\u1ed1ng gi\u1eefa nh\u1eefng toan t\u00ednh v\u00e0 r\u00e0ng bu\u1ed9c kh\u00e1c n\u1eefa c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi b\u00ean c\u1ea1nh. Trong kh\u00eda c\u1ea1nh n\u00e0y, DNM l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 lu\u00e2n l\u00fd, c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 lu\u00e2n l\u00fd t\u00edch c\u1ef1c n\u1eefa.<\/p>\n<p><strong>3.<\/strong> (.\u2026) Nh\u01b0ng l\u1ea7n th\u1ee9 hai ch\u00fang t\u00f4i g\u1eb7p nhau, l\u00e0 ng\u00f3t m\u01b0\u1eddi n\u0103m sau l\u1ea7n th\u1ee9 nh\u1ea5t. L\u00fac \u0111\u00f3, kho\u1ea3ng 1960, 61, \u0110\u00e0m Tr\u01b0\u1eddng Vi\u1ec5n ki\u1ebfn c\u1ee7a nh\u00e0 v\u0103n Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Qu\u1ef3nh \u0111ang h\u1ed3i c\u1ef1c th\u1ecbnh, ch\u00fang t\u00f4i qui t\u1ee5 tr\u00ean t\u1edd <i>V\u0103n Ngh\u1ec7<\/i>, t\u1edd t\u1ea1p ch\u00ed h\u00e0ng th\u00e1ng do anh L\u00fd Ho\u00e0ng Phong l\u00e0m ch\u1ee7 nhi\u1ec7m, M\u1eadu tr\u00f4ng coi th\u1ef1c hi\u1ec7n, ph\u1ea7n b\u00e0i v\u1edf c\u0169ng nh\u01b0 ph\u1ea7n tr\u1ecb s\u1ef1, in v\u00e0 ph\u00e1t h\u00e0nh. T\u1edd b\u00e1o, cho t\u1edbi nay, \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 m\u1ed9t th\u00e0nh c\u00f4ng, nh\u01b0ng l\u00fac sinh th\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00f4i n\u1ed5i l\u1eafm. L\u00fac \u1ea5y c\u00e1i b\u00f3ng c\u1ee7a <i>S\u00e1ng t\u1ea1o<\/i> qu\u00e1 l\u1edbn, qu\u00e1 \u1ed3n \u00e0o, ch\u00fang t\u00f4i ch\u1ec9 hi\u1ec7n di\u1ec7n l\u1eb7ng l\u1ebd, nh\u01b0ng nh\u1eabn n\u1ea1i. Cho t\u1edbi nay, \u0111i\u1ec3m n\u1ed5i b\u1eadt nh\u1ea5t c\u1ee7a <i>V\u0103n Ngh\u1ec7<\/i> l\u00e0 c\u00e1i sinh kh\u00ed thanh ni\u00ean c\u1ee7a nh\u00f3m. Ch\u00fang t\u00f4i, tr\u1eeb ch\u1ee7 nhi\u1ec7m, ch\u01b0a ai t\u1edbi 25 tu\u1ed5i. M\u01b0\u1eddi n\u0103m \u0111\u00e3 qua, <i>V\u0103n Ngh\u1ec7<\/i>, m\u1ed7i khi nh\u00ecn l\u1ea1i, c\u00f2n r\u1ef1c r\u1ee1 sinh kh\u00ed, r\u1ef1c r\u1ee1 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng. \u0110\u1eddi s\u1ed1ng r\u1ea5t th\u00f4, r\u1ea5t ho\u1ea1t, \u0111\u1eddi s\u1ed1ng n\u1ed3ng n\u00e0n, kh\u1ecfe m\u1ea1nh. V\u00e0 \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u1ee7a DNM, trong t\u1eadp th\u1ec3,<\/p>\n<p><strong>4.<\/strong> Nh\u00e2n v\u1eadt DNM c\u1ee5c c\u1eb1n, \u01b0a thuy\u1ebft l\u00fd, l\u00ean ti\u1ebfng m\u1ed9t m\u00ecnh trong \u0111\u00eam t\u1ed1i hay trong m\u1ed9t ho\u1ea1t c\u1ea3nh x\u00e3 h\u1ed9i bi h\u00e0i (&#8230;) DNM l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng nh\u00e0 v\u0103n lu\u00f4n lu\u00f4n b\u00e0y t\u1ecf m\u1ed9t th\u00e1i \u0111\u1ed9 ch\u00ednh tr\u1ecb r\u00f5 r\u00e0ng, m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ee9ng trong nh\u00f3m n\u00e0y hay \u0111o\u00e0n th\u1ec3 kh\u00e1c. Nh\u00e2n v\u1eadt c\u1ee7a M\u1eadu c\u0169ng h\u1eb1ng ph\u00e1t bi\u1ec3u nh\u1eefng th\u00e1i \u0111\u1ed9 ch\u00ednh tr\u1ecb nh\u01b0 t\u00e1c gi\u1ea3. Tr\u1ef1c ti\u1ebfp hay gi\u00e1n ti\u1ebfp anh kh\u00f4ng ng\u1eebng l\u00ean ti\u1ebfng v\u1ec1 x\u00e3 h\u1ed9i, qua nh\u1eefng ch\u1ea5t li\u1ec7u v\u00e0 c\u00e1i nh\u00ecn hi\u1ec7n th\u1ef1c. (Nh\u1eefng ng\u00e0y \u0111\u1ea7u \u1edf Hanoi v\u00e0 \u1edf Saigon, M\u1eadu l\u00e0m th\u01a1, song \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t t\u00e2m h\u1ed3n l\u00e3ng m\u1ea1n.) DNM l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 v\u0103n x\u00e3 h\u1ed9i, c\u1ef1c H\u1eefu.&#8221; [<i>Kh\u1edfi H\u00e0nh<\/i> s\u1ed1 74,<strong> Vi\u00ean Linh<\/strong>, &#8220;M\u1ed7i Tu\u1ea7n M\u1ed9t Khu\u00f4n M\u1eb7t V\u0103n Ch\u01b0\u01a1ng-Vi\u00ean Linh vi\u1ebft v\u1ec1 D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu&#8221;, <i>Kh\u1edfi H\u00e0nh<\/i> s\u1ed1 74, ng\u00e0y 8.10.1970, trang 4]<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Ng\u00e0y nay, d\u1edf l\u1ea1i nh\u1eefng trang gi\u1ea5y m\u1ecfng \u0111\u00e3 \u00faa v\u00e0ng c\u1ee7a <i>Kh\u1edfi H\u00e0nh<\/i>, \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh sinh s\u1ed1ng t\u1ea1i Mi\u1ec1n Nam b\u1ea3o to\u00e0n su\u1ed1t nh\u1eefng n\u0103m ng\u1eb7t ngh\u00e8o r\u1ed3i v\u01b0\u1ee3t \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng t\u1edbi tay Vi\u00ean Linh (v\u00e0 t\u00f4i), t\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o qu\u00ean \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ee9 ph\u00e9p l\u1ea1 h\u1ebft s\u1ee9c th\u00ea thi\u1ebft. Nh\u1eefng trang gi\u1ea5y chan ch\u1ee9a c\u1ea3m x\u00fac v\u00e0 quy\u1ebft t\u00e2m c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 v\u00e0 \u0111\u1ed9c gi\u1ea3, c\u00f3 khi tay s\u00fang tay b\u00fat, v\u1eabn ngh\u0129 t\u1edbi m\u1ed9t ng\u00e0y d\u1ef1ng l\u1ea1i qu\u1ed1c gia, n\u1ed1i gi\u00f2ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng. <i>Kh\u1edfi H\u00e0nh<\/i> t\u1ef1 n\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t ph\u00e9p l\u1ea1: m\u1ed9t \u00f4ng \u0110\u1ea1i T\u00e1 Qu\u00e2n C\u1ee5 b\u1ecf ti\u1ec1n t\u00fai l\u00e0m m\u1ed9t tu\u1ea7n b\u00e1o tuy\u1ec1n v\u0103n ngh\u1ec7 ch\u1ec9 mong \u0111\u01b0\u1ee3c hu\u1ec1 v\u1ed1n \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c v\u00e0 giao ho\u00e0n to\u00e0n quy\u1ec1n \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh n\u1ed9i dung cho Vi\u00ean Linh, m\u1ed9t nh\u00e0 th\u01a1 ki\u00eam nh\u00e0 v\u0103n. Vi\u00ean Linh v\u00e0 T\u00f4 Th\u00f9y Y\u00ean nh\u00ecn D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu qua 2 khung h\u00ecnh kh\u00e1c nhau. Trong khi Vi\u00ean Linh ghi nh\u1eadn th\u00e1i \u0111\u1ed9 t\u00edch c\u1ef1c c\u1ee7a m\u1ed9t c\u00f4ng d\u00e2n ki\u00eam nh\u00e0 v\u0103n, kh\u00f4ng c\u1ea7n bi\u1ebft t\u00ednh ch\u1ea5t n\u00e0o chi\u1ebfm ph\u1ea7n th\u01b0\u1ee3ng phong th\u00ec T\u00f4 Th\u00f9y Y\u00ean th\u1eafc m\u1eafc v\u1ec1 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng b\u1ecb s\u1eed d\u1ee5ng v\u00e0o ch\u1ee7 \u0111\u00edch lu\u00e2n l\u00fd khi\u1ebfn t\u00e1c ph\u1ea9m c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e1nh th\u1ea5t b\u1ea1i.<\/p>\n<ul>\n<li>&nbsp;<b>T\u00f4 Th\u00f9y Y\u00ean: <\/b><i>V\u00ec mu\u1ed1n x\u1eed d\u1ee5ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng ngo\u00e0i m\u1ee5c \u0111\u00edch v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, M\u1eadu th\u01b0\u1eddng khi b\u1ecb ch\u1eb7n l\u1ea1i v\u00ec v\u00f4 s\u1ed1 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n kh\u00e1ch quan hay ch\u1ee7 quan &#8230;.<\/i><\/li>\n<\/ul>\n<p>T\u00f4 Th\u00f9y Y\u00ean vi\u1ebft v\u1ec1 D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu v\u1edbi m\u1ee5c \u0111\u00edch &#8220;V\u0103n v\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi&#8221; n\u00ean v\u00f4 t\u00ecnh, ch\u00e2n dung D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu c\u00f3 m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n \u0111\u1ea7u r\u1ea5t d\u00e0i, x\u00e1c nh\u1eadn ph\u1ea7n n\u00e0o quan s\u00e1t c\u1ee7a Vi\u00ean Linh:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/clip_image008-2.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"440\" height=\"212\" title=\"clip_image008\" style=\"border: 0px currentcolor; border-image: none; margin-right: auto; margin-left: auto; float: none; display: block; background-image: none;\" alt=\"clip_image008\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/clip_image008_thumb-2.jpg\" border=\"0\"><\/a><\/p>\n<p align=\"center\"><font size=\"2\">&#8220;D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu (tr\u00e1i) v\u00e0 T\u00f4 Th\u00f9y Y\u00ean (gi\u1eefa) t\u1ea1i B\u00e3i \u0111\u00e1p tr\u1ef1c th\u0103ng, U Minh&#8221;<br \/><i>Ngh\u1ec7 Thu\u1eadt <\/i>s\u1ed1 45, Th\u00e1ng 8, 1966<br \/>T\u00e0i li\u1ec7u c\u1ee7a (Th\u01b0 K\u00fd T\u00f2a So\u1ea1n) Vi\u00ean Linh v\u00e0 Nguy\u1ec5n T\u00e0 C\u00fac<\/p>\n<p><\/font><\/p>\n<blockquote>\n<p>[.\u2026] Tho\u1ea1t tr\u00f4ng, M\u1eadu kh\u00f4ng tr\u00ecnh di\u1ec5n c\u00e1i b\u1ec1 ngo\u00e0i c\u1ee7a m\u1ed9t nh\u00e0 v\u0103n, n\u00f3i cho d\u1ec5 th\u00f4ng c\u1ea3m h\u01a1n, c\u1ee7a m\u1ed9t nh\u00e0 v\u0103n ngh\u1ec7 theo ph\u00e1c h\u1ecda s\u1eb5n c\u00f3 trong tr\u00ed \u00f3c ph\u1ea7n l\u1edbn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc. T\u1eeb d\u00e1ng d\u1ea5p, c\u1eed ch\u1ec9, t\u00ednh t\u00ecnh \u0111\u1ebfn ph\u1ee5c s\u1ee9c. \u1ede M\u1eadu, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 t\u1ea7m m\u1ee9c b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng. K\u1ec3 lu\u00f4n \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a M\u1eadu. Ng\u01b0\u1eddi M\u1eadu g\u1ea7y m\u1ecfng, khu\u00f4n m\u1eb7t t\u00f3p nh\u1ecf, x\u01b0\u01a1ng x\u1ea9u v\u1edbi \u0111\u00f4i m\u00e0 h\u00f3p s\u00e2u, c\u1eb7p m\u1eaft ch\u1ea5t ch\u1ee9a tinh ngh\u1ecbch, n\u1ee5 c\u01b0\u1eddi b\u00f9i ng\u00f9i, \u0111\u1ea1i l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, ti\u1ebfng c\u01b0\u1eddi ha h\u1ea3, h\u00e0o s\u1ea3ng nghe th\u1eadt s\u01b0\u1edbng tai (&#8230;) V\u1eady c\u00e1i c\u01b0\u1eddi c\u1ee7a M\u1eadu c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t \u00fd mu\u1ed1n qu\u00ean \u0111i. Cu\u1ed9c \u0111\u1eddi n\u00e0y v\u1edbi v\u00f4 v\u00e0n phi\u1ec1n b\u1ef1c \u0111au th\u01b0\u01a1ng c\u0169ng ph\u1ea3i qu\u00ean \u0111i. N\u00ean cu\u1ed9c \u0111\u1eddi hi\u1ec7n ra v\u1edbi ti\u1ebfng c\u01b0\u1eddi ha h\u1ea3 c\u1ee7a M\u1eadu \u1edf b\u00ean tr\u00ean. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, sau khi k\u1ec3 l\u1ea1i nh\u1eefng chuy\u1ec7n t\u00ecnh kh\u1ed1n kh\u1ed5 c\u1ee7a m\u00ecnh, M\u1eadu k\u1ebft lu\u1eadn: &#8220;Nh\u1eefng c\u00f4 g\u00e1i b\u1ecf \u0111i l\u1ea5y ch\u1ed3ng, \u00f4ng c\u00f3 bi\u1ebft v\u00ec sao kh\u00f4ng? Ch\u1ec9 v\u00ec t\u00f4i \u0111\u00e3 l\u1ee1 qu\u00ean h\u1ecfi h\u1ecd l\u00e0m v\u1ee3.&#8221; Ch\u01b0a hi\u1ec3u r\u00f5 M\u1eadu, ng\u01b0\u1eddi ta d\u1ec5 ngh\u0129 M\u1eadu l\u00e0 m\u1ed9t g\u00e3 khinh ng\u01b0\u1eddi ng\u1ea1o \u0111\u1eddi, m\u1ed9t g\u00e3 \u0111i gi\u1eefa tr\u1ea7n gian v\u1edbi n\u1eeda con ng\u01b0\u01a1i. Nh\u01b0ng n\u1ebfu g\u1ea7n M\u1eadu, kh\u00f3 ph\u1ee7 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng ch\u00ed t\u00ecnh c\u1ee7a M\u1eadu \u0111\u1ed1i v\u1edbi b\u1ea1n. Ch\u01a1i th\u00e2n v\u1edbi M\u1eadu r\u1ed3i ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 y\u00ean t\u00e2m, h\u00e0 t\u1ea5t ph\u1ea3i gi\u1eef k\u1ebd. M\u1eadu s\u1eb5n s\u00e0ng b\u00eanh v\u1ef1c ch\u1ed1ng ch\u1ebf cho b\u1ea1n. M\u1eadu quen l\u00e0m cho b\u1ea1n, t\u1eeb nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u1ecf nh\u1ea5t. T\u1ed1t h\u01a1n n\u1eefa, M\u1eadu l\u1ea1i kh\u00f4ng khi n\u00e0o \u0111\u00f2i h\u1ecfi s\u1ef1 tr\u1ea3 l\u1ea1i t\u01b0\u01a1ng x\u1ee9ng v\u1ec1 ph\u00eda b\u1ea1n. M\u1eadu cho v\u00e0 cho lu\u00f4n. <\/p>\n<p>M\u1eadu c\u00f2n s\u1edf h\u1eefu c\u00e1i \u0111\u1ee9c t\u00ednh nh\u1eabn n\u1ea1i c\u1ea7n c\u00f9, ham th\u00edch nh\u1eefng c\u00f4ng vi\u1ec7c l\u1edbn lao, c\u00e1i \u0111\u1ee9c t\u00ednh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi n\u00f4ng d\u00e2n t\u1eeb nh\u1eefng v\u00f9ng thi\u00ean nhi\u00ean kh\u1eafc nghi\u1ec7t, vi\u1ec7c kh\u1ed5 \u0111\u1ebfn m\u1ea5y M\u1eadu c\u0169ng r\u00e1n l\u00e0m xong \u0111\u00fang ng\u00e0y \u0111\u00e3 \u1ea5n \u0111\u1ecbnh, \u1ea5n \u0111\u1ecbnh v\u1edbi ch\u00ednh m\u00ecnh th\u00f4i, c\u00e1i m\u1edbi kh\u00f3 h\u01a1n. Tr\u1ec5 n\u00e3i \u0111\u1ed3ng ngh\u0129a l\u1ed7i l\u1ea7m l\u1edbn lao, \u0111\u1ed1i v\u1edbi M\u1eadu. V\u00e0 nh\u01b0 m\u1ed9t n\u00f4ng d\u00e2n ph\u1ea3i ph\u00f2ng xa nh\u1eefng c\u01a1n ph\u1ea3n tr\u1eafc c\u1ee7a \u0111\u1ea5t tr\u1eddi, M\u1eadu chi li trong v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ti\u1ec1n b\u1ea1c. M\u1eadu kh\u00f4ng d\u01b0 ti\u1ec1n, nh\u01b0ng kh\u00f4ng bao gi\u1edd thi\u1ebfu ti\u1ec1n. Kh\u00e1c v\u1edbi ph\u1ea7n \u0111\u00f4ng nh\u1eefng v\u0103n nh\u00e2n ngh\u1ec7 s\u0129, M\u1eadu t\u1eeb ch\u1ed1i l\u1ec1 th\u00f3i \u0103n ti\u00eau vung tay qu\u00e1 tr\u00e1n n\u00ean l\u00fac n\u00e0o M\u1eadu c\u0169ng s\u1eb5n ti\u1ec1n, d\u00f9 M\u1eadu l\u00e0m ngh\u1ec1 g\u00ec vi\u1ec7c g\u00ec hay M\u1eadu th\u1ea5t nghi\u1ec7p. Do \u0111\u00f3, M\u1eadu kh\u00f4ng c\u1ea3m th\u1ea5y b\u1ecb l\u1ec7 thu\u1ed9c v\u00e0o ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o v\u00e0o th\u1ee9 g\u00ec. M\u1eadu t\u1ef1 do thung dung. Nh\u01b0ng ch\u1eb3ng ph\u1ea3i v\u00ec v\u1eady m\u00e0 M\u1eadu kh\u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n n\u1ed5i m\u1ed9t c\u1ed1t c\u00e1ch h\u00e0o hoa v\u00e0 m\u1ed9t t\u1ea5m l\u00f2ng c\u01b0u mang. Tr\u00e1i l\u1ea1i. C\u00f3 l\u1ebd ch\u01b0a ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n n\u00e0o c\u1ee7a M\u1eadu m\u01b0\u1ee3n ti\u1ec1n M\u1eadu, ph\u1ea3i h\u1ecfi \u0111\u1ebfn hai ti\u1ebfng C\u00f3 khi kh\u1ecfi c\u1ea7n ph\u1ea3i h\u1ecfi n\u1eefa. M\u1eadu bi\u1ebft l\u00e0 \u0111\u01b0a ngay. Ham th\u00edch nh\u1eefng c\u00f4ng vi\u1ec7c l\u1edbn lao nh\u01b0ng M\u1eadu kh\u00f4ng h\u1ec1 ng\u1ea7n ng\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng c\u00f4ng vi\u1ec7c nh\u1ecf nh\u1eb7t ph\u1ea3i c\u00f3 c\u1ee7a nh\u1eefng c\u00f4ng vi\u1ec7c l\u1edbn lao. Th\u00ed d\u1ee5 M\u1eadu t\u1eebng \u0111\u00f3ng vai t\u00f9y ph\u00e1i ch\u1edf giao nh\u00e0 ph\u00e1t h\u00e0nh t\u1edd b\u00e1o m\u00e0 ch\u00ednh M\u1eadu l\u00e0m qu\u1ea3n l\u00fd. Kh\u00f4ng m\u1ed9t ch\u00fat m\u1eb7c c\u1ea3m. Ch\u1ec9 v\u00ec t\u00f9y ph\u00e1i c\u0169ng c\u1ea7n thi\u1ebft nh\u01b0 qu\u1ea3n l\u00fd. C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i M\u1eadu h\u1ed9i \u0111\u1ee7 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n c\u1ea7n y\u1ebfu c\u1ee7a m\u1ed9t c\u00e1n b\u1ed9 trung ki\u00ean. D\u01b0\u1eddng nh\u01b0 M\u1eadu ch\u1eb3ng t\u1eeb nan tr\u01b0\u1edbc b\u1ea5t c\u1ee9 tr\u1edf ng\u1ea1i n\u00e0o, n\u1ebfu tr\u1edf ng\u1ea1i \u0111\u00f3 c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t qua hay \u0111i v\u00f2ng \u0111\u01b0\u1ee3c.\u2026 [<strong>T\u00f4 Th\u00f9y Y\u00ean<\/strong>, &#8220;V\u0103n v\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu&#8221;, <i>Ngh\u1ec7 Thu\u1eadt<\/i> s\u1ed1 45, Tu\u1ea7n l\u1ec5 t\u1eeb 20-26.8.1966, trang 8]<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>T\u00ednh ch\u1ea5t &#8220;c\u00e1n b\u1ed9 trung ki\u00ean&#8221; n\u00e0y, theo T\u00f4 Th\u00f9y Y\u00ean, c\u00f3 m\u1ed9t b\u1ea5t l\u1ee3i r\u1ea5t l\u1edbn. Nh\u00e0 v\u0103n kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t &#8220;c\u00e1n b\u1ed9&#8221; s\u1eed d\u1ee5ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng nh\u1eb1m thuy\u1ebft kh\u00e1ch:<\/p>\n<blockquote>\n<p>[.\u2026]Tuy mu\u1ed1n x\u1eed d\u1ee5ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng ngo\u00e0i m\u1ee5c \u0111\u00edch thu\u1ea7n t\u00fay v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, D\u01b0\u01a1ng nghi\u1ec5m (sic) M\u1eadu v\u1eabn l\u00e0 nh\u00e0 v\u0103n, theo \u00fd ngh\u0129a tinh khi\u1ebft c\u1ee7a danh t\u1eeb. Nh\u00e0 v\u0103n v\u1edbi ti\u1ebfng n\u00f3i c\u1ee7a m\u00ecnh th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a m\u00ecnh. Th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00f3 c\u1ee7a M\u1eadu tr\u01b0ng b\u00e0y nh\u1eefng bi \u0111\u00e1t g\u1edbm ghi\u1ebfc, nh\u1eefng t\u1ed1i t\u0103m r\u1eddn r\u1ee3n, nh\u1eefng b\u1ea3i ho\u1ea3i r\u00e3 r\u1eddi, nh\u1eefng th\u00e9t g\u00e0o t\u1eafc ngh\u1eb9n, nh\u1eefng u\u1ea5t \u1ee9c m\u1ea5t l\u1eddi, trong \u0111\u00f3 sinh s\u00f4i nh\u1eefng chu\u1ed9t r\u1ec7p, b\u1ec7nh t\u1eadt \u0111\u00f3i ngh\u00e8o, v\u00f4 h\u1ecdc v\u00e0 t\u00ednh x\u1ea5u, v\u1edbi \u0111\u00f4i khi, kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu, m\u1ed9t v\u00e0i c\u00e1i c\u01b0\u1eddi h\u1ed7n x\u01b0\u1ee3c, hay tang th\u01b0\u01a1ng. \u0110\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a nh\u1eefng chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng t\u00e2m l\u00fd ch\u1eb1ng ch\u1ecbt, nh\u1eefng \u0111\u1ed9c tho\u1ea1i d\u1ed3n d\u1eadp h\u1ed7n \u0111\u1ed9n, nh\u1eefng l\u00e0m l\u1ea1i kh\u00f4ng gian th\u1eddi gian, nh\u1eefng t\u00ecm ki\u1ebfm gia t\u00e0i kh\u00f4ng c\u00f3, nhan s\u1eafc ch\u01b0a th\u00e0nh, th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a c\u00e1i v\u1ebb suy t\u01b0. R\u1ed3i th\u00f4i, M\u1eadu d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf danh hi\u1ec7u nh\u00e0 v\u0103n, ch\u01b0a b\u01b0\u1edbc sang danh hi\u1ec7u nh\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng, d\u00f9 c\u00f2n m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc ng\u1eafn th\u00f4i. N\u1ebfu v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a M\u1eadu treo l\u00ean nh\u1eefng tr\u00ecnh b\u00e0y ngo\u1ea1n m\u1ee5c, nh\u1eefng di\u1ec5n t\u1ea3 l\u00f4i cu\u1ed1n, d\u01b0\u1edbi m\u1ed9t \u00e1nh s\u00e1ng k\u1ef3 qu\u1eb7c, v\u1edbi nh\u1eefng g\u00f3c c\u1ea1nh \u00e1c hi\u1ec3m v\u1ec1 nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft m\u1eb7t, nh\u1eefng s\u1ef1 vi\u1ec7c nhan nh\u1ea3n c\u1ee7a m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 quen thu\u1ed9c l\u1eafm. V\u00ec mu\u1ed1n x\u1eed d\u1ee5ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng ngo\u00e0i m\u1ee5c \u0111\u00edch v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, M\u1eadu th\u01b0\u1eddng khi b\u1ecb ch\u1eb7n l\u1ea1i v\u00ec v\u00f4 s\u1ed1 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n kh\u00e1ch quan hay ch\u1ee7 quan. Ho\u1eb7c v\u00ec khu\u00f4n kh\u1ed5 ch\u1eadt h\u1eb9p \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ea5n \u0111\u1ecbnh cho k\u1ebb d\u00f9ng v\u0103n. Ho\u1eb7c v\u00ec t\u00ecnh tr\u1ea1ng b\u1ea5t l\u1ef1c c\u1ed1 h\u1eefu c\u1ee7a v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng. N\u00ean M\u1eadu th\u01b0\u1eddng khi \u0111\u00e3 ph\u1ea3i \u0111i v\u00f2ng. T\u00f4i mu\u1ed1n \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn t\u00ednh ch\u1ea5t ng\u1ee5 ng\u00f4n trong v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu, m\u01b0\u1ee3n c\u00e1i n\u00e0y \u0111\u1ec1 ch\u1ec9 c\u00e1i kia. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n <i>Gia T\u00e0i Ng\u01b0\u1eddi M\u1eb9<\/i> l\u00e0 g\u00ec, n\u1ebfu ch\u1eb3ng l\u00e0 c\u00e2u chuy\u1ec7n ng\u1ee5 ng\u00f4n? C\u00f2n nh\u1eefng truy\u1ec7n trong <i>Nhan s\u1eafc<\/i> ch\u1eb3ng l\u1ebd l\u1ea1i l\u00e0 nh\u1eefng truy\u1ec7n d\u00e3 s\u1eed hay sao? V\u00e0 t\u00ednh ch\u1ea5t m\u01a1 h\u1ed3, \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n c\u1ee7a ng\u1ee5 ng\u00f4n, kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t m\u01a1 h\u1ed3 v\u1ec1 di\u1ec5n \u0111\u1ea1t, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t m\u01a1 h\u1ed3 v\u1ec1 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a ch\u00ednh t\u00e1c gi\u1ea3. N\u00ean tuy nh\u1eefng nh\u00e2n v\u1eadt c\u1ee7a M\u1eadu mu\u1ed1n b\u1ecf d\u1ee9t th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a M\u1eadu \u0111\u1ec3 ra \u0111i nh\u01b0ng ch\u1ec9 \u0111i qu\u1ea9n quanh trong nh\u1eefng mi\u1ec1n ch\u1eadp cho\u1ea1ng. Nh\u01b0ng c\u0169ng ch\u00ednh nh\u1edd nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc quanh qu\u1ea9n \u1ea5y m\u00e0 M\u1eadu c\u00f2n l\u00e0 nh\u00e0 v\u0103n, theo \u00fd ngh\u0129a tinh khi\u1ebft c\u1ee7a danh t\u1eeb. Ch\u1edb n\u1ebfu nh\u1eefng nh\u00e2n v\u1eadt c\u1ee7a M\u1eadu \u0111i th\u1eb3ng r\u1ed3i, c\u00f3 l\u1ebd M\u1eadu s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t nh\u00e0 lu\u00e2n l\u00fd c\u1ed5 \u0111i\u1ec3n T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng v\u00e0 tr\u1ea1m cu\u1ed1i c\u1ee7a h\u00e0nh tr\u00ecnh (n\u00f3i b\u00e2y gi\u1edd e s\u1edbm qu\u00e1 ch\u0103ng) s\u1ebd l\u00e0 s\u1ef1 b\u1ea3o th\u1ee7. Ngo\u1ea1i tr\u1eeb tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p M\u1eadu m\u1edf r\u1ed9ng th\u00eam ra th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a m\u00ecnh b\u1eb1ng nh\u1eefng \u00e1nh s\u00e1ng m\u1edbi, v\u1edbi nh\u1eefng g\u00f3c c\u1ea1nh m\u1edbi. [<strong>T\u00f4 Th\u00f9y Y\u00ean<\/strong>, s\u0111d, trang 9]<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>\u0110\u1ecdc T\u00f4 Th\u00f9y Y\u00ean, t\u00f4i ch\u1ee3t nh\u1edb t\u1edbi v\u1ea5n \u0111\u1ec1 h\u00ecnh nh\u01b0 mu\u00f4n thu\u1edf c\u1ee7a nh\u00e0 v\u0103n v\u00e0 \u0111\u1ed9c gi\u1ea3, nh\u1ea5t l\u00e0 nh\u00e0 v\u0103n trong th\u1eddi chi\u1ebfn. V\u00ec sao nhi\u1ec1u nh\u00e0 v\u0103n v\u00e0 c\u1ea3 \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 Mi\u1ec1n Nam th\u1eddi \u0111\u00f3 r\u1ea5t y\u00eau th\u00edch ho\u1eb7c tr\u00edch d\u1eabn Albert Camus, k\u1ec3 c\u1ea3 M\u1eb7c \u0110\u1ed7, k\u1ec3 c\u1ea3 B\u00f9i Gi\u00e1ng, k\u1ec3 c\u1ea3 D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu nh\u01b0 \u0111\u00e3 th\u1ea5y? \u0110\u00f3 l\u00e0 v\u00ec Albert Camus \u0111\u00e3 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, ch\u01b0a bao gi\u1edd ch\u1ecbu tr\u00e8o l\u00ean th\u00e1p ng\u00e0 v\u0103n ngh\u1ec7 d\u00f9 \u0111\u00e3 danh ti\u1ebfng v\u1edbi t\u1edd <i>Combat<\/i>. \u00d4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn &#8220;b\u1ecb \u0111\u1ea9y xu\u1ed1ng thuy\u1ec1n&#8221; (Albert Camus), ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng nguy hi\u1ec3m c\u00f9ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. C\u00f3 \u0111i\u1ec1u ch\u1eafc ch\u1eafn: th\u1ebf h\u1ec7 D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu ph\u1ea3i t\u1ef1 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng s\u00f3t v\u00e0 tranh \u0111\u1ea5u. Th\u1ebf h\u1ec7 \u0111\u00e0n anh \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 ni\u1ec1m h\u1ee9ng kh\u1edfi hay n\u01a1i n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a. D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu \u0111\u00e3 vi\u1ebft m\u1ed9t b\u00e0i v\u1ec1 Kh\u00e1i H\u01b0ng v\u00e0 \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn <i>B\u0103n Kho\u0103n<\/i>, m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m b\u00e1o \u0111\u1ed9ng v\u1ec1 s\u1ef1 sa \u0111\u1ecda c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 tr\u00ed th\u1ee9c th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u H\u00e0 N\u1ed9i l\u00fac \u0111\u00f3, ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 k\u1ebft th\u00fac b\u1eb1ng:<\/p>\n<blockquote>\n<p>[.\u2026] Nh\u01b0ng t\u00f4i v\u1eabn t\u1ef1 h\u1ecfi: v\u00ec sao gi\u1eefa l\u00fac b\u01b0\u1edbc ch\u00e2n v\u00e0o cu\u1ed9c tranh \u0111\u1ea5u c\u00e1ch m\u1ea1ng m\u00e0 Kh\u00e1i H\u01b0ng l\u1ea1i vi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c <i>B\u0103n Kho\u0103n<\/i>? Kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng gi\u1eefa \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng t\u00e1c gi\u1ea3 v\u1edbi t\u00e1c ph\u1ea9m sao?<\/p>\n<\/blockquote>\n<p><i>B\u0103n Kho\u0103n<\/i> \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1i b\u1ea3n v\u00e0o n\u0103m 1954 t\u1ea1i S\u00e0i G\u00f2n, nh\u01b0ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c Ng\u00e0y Nay xu\u1ea5t b\u1ea3n t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i d\u01b0\u1edbi t\u00ean <i>Thanh \u0110\u1ee9c<\/i> v\u00e0o n\u0103m 1943. T\u00f4i \u0111o\u00e1n D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu kh\u00f4ng hi\u1ec3u d\u1ee5ng \u00fd c\u1ee7a Kh\u00e1i H\u01b0ng, nh\u01b0ng t\u1ea1i \u0111\u00e2y, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd l\u00e0 \u00f4ng&#8211;v\u00e0 c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, m\u1ed9t s\u1ed1 kh\u00e1c l\u00fac \u0111\u00f3, nh\u01b0 nh\u00e0 th\u01a1 Cung Tr\u1ea7m T\u01b0\u1edfng&#8212;\u0111\u00e3 h\u1ebft tin t\u01b0\u1edfng v\u00e0o ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1ch tranh \u0111\u1ea5u c\u1ee7a th\u1ebf h\u1ec7 tr\u01b0\u1edbc. H\u1ecd c\u1eaft l\u00eca v\u1edbi qu\u00e1 kh\u1ee9, t\u1eeb ch\u1ed1i c\u1ea3 Nh\u1ea5t Linh l\u1eabn Kh\u00e1i H\u01b0ng. H\u1ecd l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 v\u1edbi m\u1ed9t ni\u1ec1m tin duy nh\u1ea5t. V\u00e0o ch\u00ednh h\u1ecd. V\u1edbi h\u1ecd, D\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 ch\u00e0ng trai th\u1ea5p tho\u00e1ng b\u00ean c\u1ea1nh Loan v\u1eabn c\u00f2n &#8220;l\u00e3ng m\u1ea1n&#8221;. Thay v\u00ec Loan, l\u1ea7n n\u00e0y l\u00e0 S\u01b0\u01a1ng (trong <i>Ph\u1ea5n \u0110\u1ea5u<\/i>), ch\u1ed1ng ch\u00ednh th\u1ec3 Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Di\u1ec7m, b\u1ecb b\u1eaft v\u00e0 h\u00e3m hi\u1ebfp \u0111\u1ebfn c\u00f3 thai. Nh\u1eefng nh\u00e2n v\u1eadt \u0111\u00e0n \u00f4ng c\u1ee7a D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu th\u01b0\u1eddng n\u1ebfu kh\u00f4ng an ph\u1eadn, v\u00e0o t\u00f9, \u0111i l\u00ednh, th\u00ec s\u00e1ng t\u00e1c b\u1ecb b\u1ebf t\u1eafc, nh\u01b0ng lu\u00f4n lu\u00f4n day d\u1ee9t v\u00ec kh\u00f4ng t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i ph\u00e1p cho m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng m\u00e0 d\u1eedng d\u01b0ng. Vi\u00ean Linh r\u1ea5t b\u00e9n nh\u1eady v\u00e0 th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 tr\u00edch ra \u0111o\u1ea1n n\u00e0y trong <i>Ph\u1ea5n \u0110\u1ea5u<\/i>:<\/p>\n<blockquote>\n<p>[.\u2026] T\u1eeb 1930 \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn l\u00e0 c\u00e1i d\u00f2ng l\u00e3ng m\u1ea1n, d\u00f2ng t\u01b0 s\u1ea3n, c\u00e1i d\u00f2ng c\u1ee7a tinh th\u1ea7n Nguy\u1ec5n Du th\u1ed5i trong t\u00e2m kh\u1ea3m, d\u00f2ng m\u00e1u, m\u00e0 nh\u1eefng Loan, nh\u1eefng D\u0169ng &#8230; l\u00e0m  c\u1ea3i l\u01b0\u01a1ng x\u00e3 h\u1ed9i, tranh \u0111\u1ea5u c\u00e1ch m\u1ea1ng c\u1ee7a T\u1ef1 l\u1ef1c V\u0103n \u0111o\u00e0n v\u1eabn l\u00e0 tinh th\u1ea7n l\u00e3ng m\u1ea1n \u0111\u00f3: ng\u01b0\u1eddi \u0111i ngo\u00e0i m\u01b0a gi\u00f3 trong \u0111\u1ea7u nh\u1eefng c\u00f4 g\u00e1i m\u1edbi n\u1eb1m trong nhung l\u1ee5a, ch\u00e0ng trai l\u00ean y\u00ean ng\u1ef1a, \u0111\u1ee9ng tr\u00ean l\u01b0ng ch\u1eebng n\u00fai nh\u1edb l\u1ea1i c\u1ea3nh m\u1ed9t khu s\u00e2n c\u00f3 v\u01b0\u1eddn c\u00e2y v\u1edbi t\u00e0 \u00e1o l\u1ee5a ph\u01a1i trong gi\u00f3 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi y\u00eau. V\u00e0 cho m\u00e3i b\u00e2y gi\u1edd n\u1eefa c\u00e1i d\u00f2ng l\u00e3ng m\u1ea1n \u1ea5y v\u1eabn c\u00f2n, cho \u0111\u1ebfn bao gi\u1edd? T\u1ea1i sao ng\u01b0\u1eddi ta ph\u1ea3i \u0111i. Qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng m\u00ecnh \u0111\u00e2y, th\u00e2n thu\u1ed9c m\u00ecnh \u0111\u00e2y. \u0110i r\u1ed3i \u0111i lu\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0. M\u00ecnh kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o ngh\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, t\u1edbi m\u1ed9t n\u01a1i xa, ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1, \u0111\u1eddi s\u1ed1ng kh\u00e1c h\u1eb3n nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0m sao ch\u1ecbu \u0111\u01b0\u1ee3c.\u2026 [<strong>D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu<\/strong>, <i>Ph\u1ea5n \u0110\u1ea5u<\/i>-Vi\u00ean Linh tr\u00edch l\u1ea1i, <i>Kh\u1edfi H\u00e0nh<\/i>, s\u1ed1 74, trang 16] <\/p>\n<\/blockquote>\n<p>S\u1ed1 ph\u1eadn c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh nh\u01b0 D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu v\u00e0 b\u1ea1n \u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 k\u1ebft th\u00fac nh\u01b0 nh\u00e2n v\u1eadt Trung:<\/p>\n<blockquote>\n<p>[.\u2026] Nh\u1edb nh\u00e0, nh\u1edb b\u1ea1n&#8230; n\u1eb1m \u0111\u00e2y t\u1ef1 gi\u1ebft m\u00ecnh d\u1ea7n d\u1ea7n. C\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a Trung: \u0111\u00f3ng trong m\u1ed9t \u0111\u1ed3n bi\u00ean gi\u1edbi nh\u1eadn ti\u1ebfp t\u1ebf t\u1eeb m\u00e1y bay, ba th\u00e1ng li\u1ec1n kh\u00f4ng ai r\u1eddi kh\u1ecfi tay s\u00fang, nh\u1eefng l\u00e1 th\u01b0 c\u1ee7a Trung c\u00f2n \u0111\u00f3, nh\u01b0ng Trung kh\u00f4ng c\u00f2n n\u1eefa. \u0110\u1ed3n \u0111\u00e3 b\u1ecb v\u00e2y kh\u1ed1n. Trung ch\u1ebft trong \u0111\u1ed3n, qu\u00e2n ti\u1ebfp vi\u1ec7n l\u00ean t\u1edbi n\u01a1i ch\u1ec9 c\u00f2n \u0111\u1ec1 \u0111\u01b0a Trung v\u1ec1 trong quan t\u00e0i im l\u1eb7ng. Nh\u1eefng ti\u1ebfng kh\u00f3c. Trung \u01a1i! M\u01b0\u1eddi m\u1ea5y c\u00e1i huy\u1ec7t \u0111\u00e0o s\u1eb5n trong ngh\u0129a trang, m\u1ed7i l\u00fac \u0111\u1ec1u c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft.\u2026[<strong>D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu<\/strong>, <i>Ph\u1ea5n \u0110\u1ea5u<\/i>, trang 51, T\u1eadp-san <i>V\u0103n<\/i> xu\u1ea5t b\u1ea3n, th\u00e1ng 8.1966 -T\u00e0i li\u1ec7u \u0111\u0103ng tr\u00ean <i>Viet Messenger<\/i>, https:\/\/vietmessenger.com\/books\/?title=phan%20dau] <\/p>\n<\/blockquote>\n<p>V\u00ec th\u1ebf, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1ch n\u00e0o h\u01a1n l\u00e0 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng m\u1ecdi \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i, m\u1ecdi ph\u1ea5n \u0111\u1ea5u, m\u1ecdi toan t\u00ednh \u0111\u00e3 d\u1eabn h\u1ea7u x\u00e2y d\u1ef1ng t\u1eeb v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn x\u00e3 h\u1ed9i ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 x\u1ea9y ra trong m\u1ed9t qu\u1ed1c gia c\u00f3 t\u1ef1 do. M\u1ecdi s\u1ef1 ch\u1ea5m d\u1ee9t v\u00e0o th\u00e1ng t\u01b0, 1975 khi Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng H\u00f2a thua tr\u1eadn. Nh\u01b0 l\u1eddi ti\u00ean \u0111o\u00e1n v\u00f4 t\u00ecnh trong <i>Ph\u1ea5n \u0110\u1ea5u<\/i>, D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu t\u1eeb ch\u1ed1i ra \u0111i. <\/p>\n<p><b>5.2.4 H\u1ee7y di\u1ec7t v\u00e0 Ph\u1ee5c sinh t\u1eeb ng\u1ecdn l\u1eeda ph\u1ea7n th\u01b0<\/b><\/p>\n<ul>\n<li><b><i>X\u01b0a m\u1ed9t k\u1ebb u c\u01b0\/ B\u1ed1n m\u01b0\u01a1i \u0111\u1ea7u b\u1ea1c tr\u1eafng\/ Ta th\u00e2n x\u00e1c ph\u1ea7n th\u01b0\/ \u0110\u1eddi tro than ngu\u1ed9i l\u1ea1nh<\/i><\/b>&#8230; Vi\u00ean Linh, &#8220;Chuy\u1ec7n v\u00e3n c\u00f9ng s\u00e1ch c\u0169&#8221;, <i><strong>Th\u1ee7y M\u1ed9 Quan<\/strong><\/i><\/li>\n<\/ul>\n<p>Tuy kinh nghi\u1ec7m c\u00f3 th\u1eeba, tuy c\u1ed1 g\u1eafng h\u1ebft m\u1ee9c, D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu v\u1eabn \u0111\u00e1nh gi\u00e1 th\u1ea5p s\u1ef1 cu\u1ed3ng t\u00edn c\u1ee7a C\u1ed9ng s\u1ea3n v\u00e0 ch\u00ednh s\u00e1ch t\u00e0n b\u1ea1o ch\u1edd s\u1eb5n. V\u00e0o nh\u1eefng ng\u00e0y t\u1ef1 do cu\u1ed1i th\u00e1ng 4, \u00f4ng x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u00fd mu\u1ed1n s\u1ebd \u1edf l\u1ea1i, nh\u01b0ng, ti\u1ebfc thay, l\u1ea1i \u0111\u1ed3ng h\u00f3a r\u1ed3i th\u00f3a m\u1ea1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ea1y tr\u1ed1n C\u1ed9ng s\u1ea3n trong m\u1ed9t b\u00e0i vi\u1ebft tr\u00ean t\u1ea1p ch\u00ed <i>Th\u1eddi T\u1eadp<\/i> s\u1ed1 cu\u1ed1i (th\u00e1ng 4.1975):<\/p>\n<blockquote>\n<p>[.\u2026] Ch\u00edn ng\u00e0y \u0111i, \u0111\u00e1ng l\u1ebd l\u00e0 m\u1ed9t chuy\u1ebfn \u0111i \u0111\u00e1ng ghi nh\u1edb, th\u00ec cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1edbi t\u00f4i l\u00e0 nh\u1eefng ng\u00e0y bu\u1ed3n. Ng\u00e0y tr\u1edf v\u1ec1, t\u00f4i kh\u00f4ng ng\u1ed3i y\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u1ec9 mong sao \u0111\u1eb7t ch\u00e2n tr\u1edf l\u1ea1i qu\u00ea nh\u00e0. L\u00fac phi c\u01a1 \u0111\u00e1p xu\u1ed1ng T\u00e2n S\u01a1n Nh\u1ea5t, \u0111\u1eb7t ch\u00e2n xu\u1ed1ng m\u1eb7t \u0111\u1ea5t t\u00f4i ch\u1ea3y n\u01b0\u1edbc m\u1eaft v\u1edbi bao n\u00f4n nao. \u00d4m l\u1ea5y con th\u01a1 v\u00e0o l\u00f2ng, gi\u1eef l\u1ea5y tay v\u1ee3, t\u00f4i t\u01b0\u1edfng nh\u01b0 m\u00ecnh v\u1eeba tr\u1ea3i qua m\u1ed9t bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng. T\u00f4i th\u1ea5u hi\u1ec3u r\u1eb1ng, ch\u1eb3ng bao gi\u1edd t\u00f4i mu\u1ed1n r\u1eddi xa qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng m\u00ecnh, gia \u0111\u00ecnh m\u00ecnh. N\u01a1i \u0111\u00e2y t\u00f4i \u0111\u00e3 ch\u1ecdn l\u1ef1a v\u00e0 t\u00f4i s\u1ebd ch\u1eb3ng th\u1ec3 \u0111i \u0111\u00e2u. Nh\u1eefng b\u1ea3n tin, nh\u1eefng trang b\u00e1o m\u1ed7i ng\u00e0y, m\u1ed7i gi\u1edd cho t\u00f4i th\u1ea5y nh\u1eefng bi th\u1ea3m v\u00e0 nh\u1eefng h\u00e0o h\u00f9ng. H\u00e0ng tr\u0103m ng\u00e0n ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi \u0111\u00f4i b\u00e0n tay tr\u1eafng \u0111\u00e3 l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng trong m\u1ed9t \u00fd th\u1ee9c ch\u1ecdn l\u1ef1a. \u1ede \u0111\u00e2y, d\u00f9 x\u1ea5u xa b\u1ea9n th\u1ec9u, nh\u01b0ng n\u00f3 v\u1eabn c\u00f2n h\u01a1n ph\u1ea3i s\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 C\u1ed9ng S\u1ea3n. Nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc ch\u00e2n \u0111i t\u1edbi ph\u00eda \u0111\u00f4ng, b\u0103ng r\u1eebng, v\u01b0\u1ee3t n\u00fai, c\u00e1i ch\u1ebft kh\u00edt khao \u0111\u00e3 n\u00f3i l\u00ean kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh \u0111\u00f3. Nh\u01b0ng v\u00ec \u0111\u00e2u m\u00e0 ph\u1ea3i s\u1ed1ng trong c\u01a1 s\u1ef1 n\u00e0y? L\u1ed7i v\u00ec ai? Ai ph\u1ea3i ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m?<\/p>\n<p>Kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 c\u00f3 Ph\u01b0\u1edbc Long, Ban M\u00ea Thu\u1ed9t, Pleiku, Kontum m\u00e0 b\u00e2y gi\u1edd c\u00f2n c\u1ea3 Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, Qu\u1ea3ng T\u00edn, Tr\u1ecb Thi\u00ean, B\u00ecnh Long.\u2026 Ng\u01b0\u1eddi anh t\u1eeb Hu\u1ebf v\u00e0o, ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n ng\u1ea9n ng\u01a1. Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecb b\u00e0ng ho\u00e0ng n\u00f3i t\u1edbi \u0111o\u1ea1n \u0111\u01b0\u1eddng v\u01b0\u1ee3t H\u1ea3i V\u00e2n v\u00e0o \u0110\u00e0 N\u1eb5ng&#8230;Nh\u1eefng chi\u1ebfc xe nh\u01b0 s\u00fac v\u1eadt, nh\u1eefng x\u00e1c ngu\u1eddi n\u1eb1m nh\u01b0 l\u00e1 kh\u00f4, ph\u00e1o k\u00edch kh\u00f4ng ng\u1eebng, nh\u1eefng b\u00e0 m\u1eb9, \u0111\u1ee9a b\u00e9 b\u00f2 tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u01b0\u1eddng v\u00e0 chi\u1ebfc b\u00ecnh s\u1eefa.\u2026 Trong c\u1ed3n c\u00e0o c\u1ee7a th\u1eddi s\u1ef1, nh\u1eefng s\u1ef1 vi\u1ec7c l\u00e0m t\u00f4i ch\u00f3ng m\u1eb7t. T\u00f4i t\u1ef1 h\u1ecfi: c\u00f3 ph\u1ea3i \u0111\u00e3 t\u1edbi l\u00fac m\u00e0 m\u00ecnh ph\u1ea3i c\u1ea7m l\u1ea5y m\u0169i nh\u1ecdn, ph\u1ea3i, ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ebf trong ch\u1ecdn l\u1ef1a m\u1ed9t khi c\u01a1n l\u1ed1c \u0111\u1ebfn. T\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 m\u1ed9t ch\u1ecdn l\u1ef1a \u0111\u1ea7u h\u00e0ng \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng nh\u01b0 tr\u00e2u ch\u00f3. T\u00f4i ch\u1ec9 th\u01b0\u01a1ng hai t\u1ea5m con th\u01a1.\u2026 C\u00f3 th\u1ec3 m\u1ed9t c\u01a1 s\u1ef1 nh\u01b0 th\u1ebf s\u1ebd \u0111\u1ebfn kh\u00f4ng? (.\u2026 ) C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn h\u1ecfi t\u00f4i: c\u00f3 \u0111i ra ngo\u1ea1i qu\u1ed1c kh\u00f4ng? T\u00f4i \u0111\u00e3 tr\u1ea3 l\u1eddi d\u1ee9t kho\u00e1t: T\u00f4i s\u1ed1ng v\u00e0 ch\u1ebft t\u1ea1i n\u01a1i n\u00e0y. Ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y h\u1ecfi: anh ch\u1ea5p nh\u1eadn s\u1ed1ng chung v\u1edbi C\u1ed9ng S\u1ea3n? T\u00f4i n\u00f3i: t\u00f4i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t con ch\u00f3 \u0111\u1ec3 nay s\u1ed1ng v\u1edbi ch\u1ee7 n\u00e0y, mai s\u1ed1ng v\u1edbi ch\u1ee7 kh\u00e1c ch\u1ec9 v\u00ec mi\u1ebfng x\u01b0\u01a1ng ch\u00fang li\u1ec7ng ra. T\u00f4i tin t\u01b0\u1edfng con \u0111\u01b0\u1eddng t\u00f4i \u0111i. C\u00f3 m\u1ed9t n\u01a1i l\u00e0 l\u1ebd ph\u1ea3i v\u00e0 \u00e1nh s\u00e1ng. C\u00f3 m\u1ed9t n\u01a1i l\u00e0 l\u1ebd tr\u00e1i v\u00e0 b\u00f3ng t\u1ed1i. C\u00f3 tr\u1eafng v\u00e0 \u0111en kh\u00f4ng th\u1ec3 nh\u1eadp nh\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1ee3c. N\u1ebfu t\u00f4i c\u00f3 ch\u1ebft ch\u0103ng n\u1eefa, \u0111i\u1ec1u \u1ea5y t\u00f4i kh\u00f4ng \u00e2n h\u1eadn. L\u1ecbch s\u1eed \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh r\u1eb1ng: nhi\u1ec1u khi c\u00e1i ch\u1ebft l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u t\u1ed1t h\u01a1n l\u00e0 s\u1ed1ng. Ch\u1ebft \u0111i cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c s\u1ed1ng, cho l\u1ebd ph\u1ea3i v\u00e0 s\u1ef1 th\u1ef1c s\u1ed1ng, ch\u1ebft nh\u01b0 th\u1ebf c\u1ea7n thi\u1ebft. T\u00f4i b\u00ecnh t\u0129nh v\u1edbi quy\u1ebft t\u00e2m \u0111\u00f3. N\u00e0y nh\u1eefng t\u00ean b\u1ea5t l\u01b0\u01a1ng, h\u00e3y v\u01a1 v\u00e9t, h\u00e3y ch\u1ea1y \u0111i cho mau ti\u1ebfp t\u1ee5c s\u1ed1ng l\u00e0m \u0111\u1ea7y t\u1edb cho nh\u1eefng t\u00ean ch\u1ee7, v\u00e0 h\u00e3y \u0111\u1eebng bao gi\u1edd ng\u1eedng m\u1eb7t l\u00ean, h\u00e3y qu\u00ean \u0111i, \u0111\u1eebng bao gi\u1edd nh\u1eafc \u0111\u1ebfn hai ti\u1ebfng Vi\u1ec7t Nam (.\u2026) S\u1ed1ng t\u1ef1 do hay l\u00e0 ch\u1ebft. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft b\u1eb1ng x\u01b0\u01a1ng v\u00e0 m\u00e1u. T\u00f4i mong \u01b0\u1edbc m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng t\u00f4i g\u00f3p l\u1eddi c\u1ea7u nguy\u1ec7n: cho ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 tho\u00e1t qua c\u01a1n th\u1eed th\u00e1ch n\u00e0y. T\u01b0\u01a1ng lai t\u00f9y n\u01a1i ch\u00fang ta v\u1edbi ni\u1ec1m tin \u0111\u00e3 c\u00f3. [<strong>D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu<\/strong>, &#8220;M\u1ed9t l\u1eddi&#8221;, <i>Th\u1eddi T\u1eadp<\/i>, S\u1ed1 23, ph\u00e1t h\u00e0nh ng\u00e0y 23.9.1975, 3.000 s\u1ed1-T\u00e0i li\u1ec7u c\u1ee7a Tr\u1ea7n H. M.]<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Khi D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu vi\u1ebft &#8220;M\u1ed9t l\u1eddi&#8221;, t\u00f4i \u0111o\u00e1n ch\u1eafc \u00f4ng kh\u00f4ng ng\u1edd C\u1ed9ng s\u1ea3n s\u1ebd chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e0n to\u00e0n Mi\u1ec1n Nam v\u00e0, b\u1edfi th\u1ebf, t\u01b0\u1edfng l\u1ea7m S\u00e0ig\u00f2n v\u1eabn s\u1ebd l\u00e0 ch\u1ed7 tr\u00fa \u1ea9n cu\u1ed1i c\u00f9ng cho ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n v\u00f4 t\u1ed9i ch\u1ec9 mong \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng trong T\u1ef1 Do, nh\u01b0 \u00f4ng. T\u00f4i c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i li\u00ean l\u1ea1c v\u1edbi \u00f4ng sau n\u00e0y, nh\u01b0ng \u0111\u00e3 kh\u00f4ng bao gi\u1edd h\u1ecfi: &#8220;C\u00f3 bao gi\u1edd \u00e2n h\u1eadn v\u1edbi quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u1ea5y?&#8221; v\u00ec b\u1ea5t c\u1ee9 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh n\u00e0o trong <i>m\u1ed9t phen thay \u0111\u1ed5i s\u01a1n h\u00e0<\/i> (Nguy\u1ec5n Du) \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebfn kh\u00f4ng d\u1ec5 d\u00e0ng. Ch\u1eafc \u00f4ng \u0111\u00e3 ng\u1ed9 ra, sau khi ph\u1ea3i s\u1ed1ng v\u1edbi C\u1ed9ng s\u1ea3n, mu\u1ed1n ch\u1ebft cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c s\u1ed1ng c\u0169ng kh\u00f4ng d\u1ec5 d\u00f9 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u1ea5y l\u00e0 con th\u01a1 l\u00e0 v\u1ee3 tr\u1ebb l\u00e0 cha m\u1eb9 gi\u00e0. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n hay quen bi\u1ebft \u00f4ng trong gi\u1edbi v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 Mai Th\u1ea3o, Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n, T\u00f4 Th\u00f9y Y\u00ean vv. \u0111\u00e3, sau c\u00f9ng, l\u1ef1a ch\u1ecdn T\u1ef1 Do khi c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i. Cu\u1ed1i c\u00f9ng, c\u1ea3 &#8220;ng\u01b0\u1eddi anh em&#8221; l\u1eabn D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu c\u0169ng kh\u00f4ng bao gi\u1edd c\u00f3 th\u1ec3 t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c S\u00e0i g\u00f2n b\u1ecb \u0111\u1ed5i t\u00ean th\u00e0nh H\u1ed3 Ch\u00ed Minh! \u00d4ng c\u00e0ng \u0111\u00e3 l\u1ea7m khi ngh\u0129 th\u00e0nh l\u1eddi: &#8220;Nh\u1eefng danh nh\u00e2n ch\u1eb3ng bao gi\u1edd mu\u1ed1n m\u00ecnh x\u00f3a \u0111i nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n s\u1ed1ng \u0111\u00e3 quen thu\u1ed9c v\u1edbi n\u00f3&#8230;&#8221; L\u1ea7n n\u00e0y, cu\u1ed9c th\u1ea3m s\u00e1t v\u0103n h\u00f3a \u1ea5y kh\u00f4ng th\u00e0nh c\u00f4ng v\u00ec C\u1ed9ng S\u1ea3n kh\u00f4ng l\u1eeba d\u1ed1i \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eefa v\u00e0 d\u00e2n Mi\u1ec1n Nam kh\u00f4ng \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. <i>Ng\u1ecdn c\u1edd m\u00e1u<\/i> \u0111\u00e3 k\u00e9o <i>l\u00ean k\u1ef3 \u0111\u00e0i<\/i> nh\u01b0ng C\u1ed9ng S\u1ea3n kh\u00f4ng chi\u1ebfn th\u1eafng n\u1ed5i. <i>Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n s\u1ed1ng \u0111\u00e3 quen thu\u1ed9c v\u1edbi<\/i> S\u00e0i g\u00f2n n\u00ean S\u00e0i g\u00f2n v\u1eabn l\u00e0 S\u00e0i g\u00f2n. Ng\u01b0\u1eddi ta v\u1eabn h\u00e1t v\u00e0 v\u1eabn di\u1ec5n nh\u1eefng ca kh\u00fac v\u1ec1 L\u00ednh S\u00e0i g\u00f2n nh\u01b0 \u00f4ng c\u00f3 l\u1ea7n \u0111\u00e3 l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh S\u00e0i g\u00f2n. Gi\u1ecdng ca c\u1ee7a c\u00e1c c\u00f4 \u0111\u00e0o c\u1ea3i l\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 Thanh Nga, nh\u01b0 \u00dat B\u1ea1ch Lan (ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f4ng \u00e1i m\u1ed9) v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c nghe l\u1ea1i. <\/p>\n<ul>\n<li><b><i>Nhang t\u00e0n<\/i><\/b><b> v\u1eabn c\u00f2n <i>th\u1eafp khuya<\/i><\/b><\/li>\n<\/ul>\n<p>R\u1ed3i t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu l\u1ea1i ch\u00ednh l\u00e0 nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m thu\u1ed9c V\u0103n H\u1ecdc Mi\u1ec1n Nam \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1i b\u1ea3n ch\u00ednh th\u1ee9c c\u00f3 l\u1ebd s\u1edbm nh\u1ea5t t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam. Nhi\u1ec1u t\u00e1c ph\u1ea9m kh\u00e1c theo nhau \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1i b\u1ea3n sau \u0111\u00f3. M\u1ed9t s\u1ed1 t\u00e1c gi\u1ea3 nh\u01b0 Nguy\u1ec5n Th\u1ecb Th\u1ee5y V\u0169 hay Nguy\u1ec5n Th\u1ecb Ho\u00e0ng c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c cho ra m\u1eaft s\u00e1ch r\u1ea5t huy ho\u00e0ng. M\u1ed9t l\u1edbp \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 m\u1edbi \u0111\u00e3 t\u00ecm g\u1eb7p v\u00e0 y\u00eau m\u1ebfn h\u1ecd. T\u00e1c ph\u1ea9m t\u00e1i xu\u1ea5t b\u1ea3n c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Th\u1ecb Th\u1ee5y V\u0169 c\u0169ng v\u01b0\u1ee3t \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng. T\u00f4i \u0111\u00e3 c\u00f3 d\u1ecbp ph\u1ecfng v\u1ea5n b\u00e0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 n\u00ean h\u00e2n h\u1ea1nh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0 g\u1eedi t\u1eb7ng 4 cu\u1ed1n ngay khi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1i b\u1ea3n v\u00e0o n\u0103m 2016:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/clip_image010-2.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"340\" height=\"337\" title=\"clip_image010\" style=\"border: 0px currentcolor; border-image: none; margin-right: auto; margin-left: auto; float: none; display: block; background-image: none;\" alt=\"clip_image010\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/clip_image010_thumb-2.jpg\" border=\"0\"><\/a><\/p>\n<p align=\"center\"><font size=\"2\">Nguy\u1ec5n Th\u1ecb Th\u1ee5y V\u0169, 4 t\u00e1c ph\u1ea9m, t\u00e1i b\u1ea3n 2016, S\u00e0i g\u00f2n<\/font><\/p>\n<p>V\u1edbi l\u1eddi k\u00fd t\u1eb7ng:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/clip_image012.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"342\" height=\"285\" title=\"clip_image012\" style=\"border: 0px currentcolor; border-image: none; margin-right: auto; margin-left: auto; float: none; display: block; background-image: none;\" alt=\"clip_image012\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/clip_image012_thumb.jpg\" border=\"0\"><\/a><\/p>\n<p>Ngh\u0129a l\u00e0 sau bao nhi\u00eau \u0111e d\u1ecda, C\u1ed9ng S\u1ea3n v\u1eabn kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u00eau di\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c V\u0103n H\u1ecdc Mi\u1ec1n Nam. Tuy v\u1eady, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i m\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu ph\u1ee5c v\u1ee5 nhi\u1ec1u n\u0103m v\u00e0 b\u1ecb giam hai n\u0103m v\u00ec qu\u00e1 kh\u1ee9 m\u1ed9t ph\u1ea7n g\u1eafn li\u1ec1n \u1ea5y, s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean ngh\u1ec9 nh\u01b0 \u00f4ng v\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ed9i. Ng\u00e0y 23, th\u00e1ng 2, n\u0103m 2018, nh\u1eadt b\u00e1o <i>The New York Times <\/i>cho \u0111\u0103ng b\u00e0i &#8220;<a href=\"https:\/\/www.nytimes.com\/2018\/02\/23\/opinion\/how-south-vietnam-defeated-itself.html\">How South Vietnam Defeated Itself (\u201cNam Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 t\u1ef1 chu\u1ed1c n\u1ed7i th\u1ea3m b\u1ea1i nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o&#8221;)<\/a> c\u1ee7a (Gi\u00e1o s\u01b0) Sean Fear, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1edbi thi\u1ec7u \u1edf cu\u1ed1i b\u00e0i l\u00e0 &#8220;<i>a lecturer in international history at the University of Leeds\/<\/i> Gi\u1ea3ng vi\u00ean m\u00f4n S\u1eed h\u1ecdc Qu\u1ed1c t\u1ebf t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Leeds&#8221;. <\/p>\n<p>Sau n\u1eeda th\u1ebf k\u1ef7 t\u1eeb ng\u00e0y Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng H\u00f2a kh\u00f4ng c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i, \u0111\u00e3 c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a c\u1ea3 Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng H\u00f2a l\u1eabn \u0111\u1ed3ng minh Hoa K\u1ef3 nh\u01b0 \u0111\u00e3 d\u1eabn trong ph\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc. N\u1ebfu c\u00f3 th\u00eam m\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u (hay ph\u00e1t bi\u1ec3u) \u0111\u1eb9p ho\u1eb7c kh\u00f4ng \u0111\u1eb9p cho Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng H\u00f2a n\u1eefa c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng ng\u1ea1c nhi\u00ean. Sau n\u1eefa, t\u00f4i ho\u00e0n to\u00e0n t\u00f4n tr\u1ecdng gi\u1ea3 thuy\u1ebft c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u00ean c\u1ea1nh s\u1ef1 t\u00f4n tr\u1ecdng quy\u1ec1n t\u1ef1 do ph\u00e1t bi\u1ec3u \u1ea5y. Tuy nhi\u00ean, v\u00ec b\u00e0i c\u1ee7a \u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n nh\u1eafc \u0111\u1ebfn Nh\u00e3 Ca, <i>Gi\u1ea3i kh\u0103n s\u00f4 cho Hu\u1ebf<\/i>\/Olga Dror, <i>Mourning Headband for Hue<\/i>, Tr\u1ecbnh C\u00f4ng S\u01a1n v\u00e0 quan tr\u1ecdng h\u01a1n, t\u1edbi Qu\u00e2n L\u1ef1c VNCH, n\u00ean t\u00f4i mu\u1ed1n c\u1ed1ng hi\u1ebfn t\u00e0i li\u1ec7u c\u00f9ng nh\u00e2n ch\u1ee9ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn 3 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 tr\u00ean.<\/p>\n<p><em><strong>(C\u00f2n ti\u1ebfp)<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Khi D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu vi\u1ebft [v\u1ec1 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u1edf l\u1ea1i c\u1ee7a \u00f4ng], t\u00f4i \u0111o\u00e1n ch\u1eafc \u00f4ng kh\u00f4ng ng\u1edd C\u1ed9ng s\u1ea3n s\u1ebd chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e0n to\u00e0n Mi\u1ec1n Nam v\u00e0, b\u1edfi th\u1ebf, t\u01b0\u1edfng l\u1ea7m S\u00e0ig\u00f2n v\u1eabn s\u1ebd l\u00e0 ch\u1ed7 tr\u00fa \u1ea9n cu\u1ed1i c\u00f9ng cho ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n v\u00f4 t\u1ed9i ch\u1ec9 mong \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng trong T\u1ef1 Do, nh\u01b0 \u00f4ng. T\u00f4i c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i li\u00ean l\u1ea1c v\u1edbi \u00f4ng sau n\u00e0y, nh\u01b0ng \u0111\u00e3 kh\u00f4ng bao gi\u1edd h\u1ecfi: &#8220;C\u00f3 bao gi\u1edd \u00e2n h\u1eadn v\u1edbi quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u1ea5y?&#8221;<\/p>\n","protected":false},"author":1249,"featured_media":98348,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[193,5,9,25,181,190],"tags":[],"class_list":["post-98357","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ban-tron-chien-tranh-viet-nam","category-bien-khao","category-nghien-cuu","category-nhan-dinh","category-tu-lieu","category-van-hoc-mien-nam-viet-nam-1954-1975"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/98357","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1249"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=98357"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/98357\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":98360,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/98357\/revisions\/98360"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/98348"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=98357"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=98357"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=98357"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}