{"id":8438,"date":"2008-04-02T09:04:00","date_gmt":"2008-04-02T09:04:00","guid":{"rendered":"http:\/\/damau.org\/archives\/8438"},"modified":"2022-02-23T09:30:25","modified_gmt":"2022-02-23T09:30:25","slug":"khi-nha-van-khong-chi-la-ke-dong-loa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/damau.org\/en\/8438\/khi-nha-van-khong-chi-la-ke-dong-loa","title":{"rendered":"Khi nh&agrave; v\u0103n kh&ocirc;ng ch\u1ec9 l&agrave; k\u1ebb \u0111\u1ed3ng lo&atilde;"},"content":{"rendered":"<p><b><\/b><\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p>Trong b\u00e0i tham lu\u1eadn \u201c<a href=\"http:\/\/hoiluan.vanhocvietnam.org\/?p=146\">Khi k\u1ebb \u0111\u1ed3ng lo\u00e3 l\u00e0 nh\u00e0 v\u0103n<\/a>\u201d<a name=\"_ftnref1_2986\"><\/a><a href=\"http:\/\/hoiluan.vanhocvietnam.org\/?p=158#_ftn1\">[1]<\/a> \u0111\u0103ng tr\u00ean di\u1ec5n \u0111\u00e0n <a href=\"http:\/\/hoiluan.vanhocvietnam.org\/wp-content\/plugins\/fckeditor-for-wordpress-plugin\/Dokumente%20und%20Einstellungen\/hoai\/Lokale%20Einstellungen\/Temporary%20Internet%20Files\/Content.IE5\/C3Q0LQHW\/hoiluan.vanhocvietnam.org\">H\u1ed9i lu\u1eadn V\u0103n h\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam<\/a> g\u1ea7n \u0111\u00e2y, t\u00f4i c\u00f3 \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn vai tr\u00f2 v\u00e0 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a nh\u00e0 v\u0103n (\u1edf \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t t\u1eeb chung cho nh\u00e0 v\u0103n, nh\u00e0 th\u01a1, v\u00e0 c\u00e1c ngh\u1ec7 s\u0129 s\u00e1ng t\u1ea1o thu\u1ed9c c\u00e1c b\u1ed9 m\u00f4n ngh\u1ec7 thu\u1eadt kh\u00e1c) nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e2n ch\u1ee9ng quan tr\u1ecdng c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed. C\u1ea7n ph\u1ea3i n\u00f3i th\u00eam l\u00e0 vai tr\u00f2 n\u00e0y \u0111\u00f2i h\u1ecfi kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m b\u1ea3o v\u1ec7 v\u00e0 xi\u1ec3n d\u01b0\u01a1ng S\u1ef1 Th\u1eadt m\u00e0 c\u00f2n c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i l\u1eadt m\u1eb7t n\u1ea1, \u0111\u01b0a ra \u00e1nh s\u00e1ng nh\u1eefng tr\u00e1 ngu\u1ef5, nh\u01b0 l\u00e0 \u0111\u1ed1i ngh\u1ecbch c\u1ee7a S\u1ef1 Th\u1eadt, m\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3 n\u1ecdc \u0111\u1ed9c v\u0103n ho\u00e1 m\u1ecdc ra nh\u01b0 nh\u1eefng chi\u1ebfc v\u00f2i b\u1ea1ch tu\u1ed9c \u00e2m \u0111\u1ed9c. T\u1ea1i sao \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u1ea1i v\u00f4 c\u00f9ng c\u1ea7n thi\u1ebft s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y.<\/p>\n<p>T\u00f4i c\u00f3 ni\u1ec1m tin r\u1ea5t l\u1edbn v\u00e0o l\u00f2ng t\u1ef1 h\u00e0o c\u1ee7a nh\u00e0 v\u0103n. H\u1ecd lu\u00f4n mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t ng\u00f2i b\u00fat c\u00f4ng ch\u00ednh, \u0111\u1ea7y l\u00f2ng nh\u00e2n \u00e1i. Ch\u1ec9 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ea5y ai \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c &quot;c\u1ea3nh gi\u1edbi&quot; cao qu\u00fd c\u1ee7a l\u00f2ng c\u00f4ng ch\u00ednh th\u1ef1c s\u1ef1. C\u00f3 qu\u00e1 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u lu\u00f4n r\u1eafp t\u00e2m k\u00e9o nh\u00e0 v\u0103n xu\u1ed1ng th\u1ea5p, c\u00f3 khi th\u1ea5p h\u01a1n c\u00e1i m\u1ee9c \u0111\u1ed9 cho ph\u00e9p. \u0110\u00f3 l\u00e0 khi h\u1ecd, v\u00ec m\u1ed9t hay nhi\u1ec1u l\u00fd do, ph\u1ea3i n\u00edn th\u1edf qua s\u00f4ng, ph\u1ea3i vi\u1ebft \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng mu\u1ed1n vi\u1ebft, ph\u1ea3i ca t\u1ee5ng \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng, ph\u1ea3i b\u00e1ng b\u1ed5 \u0111i\u1ec1u h\u1ecd th\u1ef1c s\u1ef1 qu\u00fd tr\u1ecdng. H\u1ecd bu\u1ed9c ph\u1ea3i \u0111\u1ee9ng v\u1ec1 ph\u00eda c\u1ee7a k\u1ebb m\u1ea1nh. Nh\u01b0ng c\u0169ng c\u00f3 khi, kh\u00f4ng ph\u1ea3i lu\u00f4n lu\u00f4n l\u00e0 v\u00f4 t\u00ecnh, h\u1ecd ch\u1ecdn \u0111\u1ee9ng c\u00f9ng ph\u00eda v\u1edbi nh\u1eefng th\u1ebf l\u1ef1c \u0111en t\u1ed1i m\u1ed9t c\u00e1ch t\u1ef1 nguy\u1ec7n, gieo r\u1eafc m\u1ea7m \u0111\u1ed9c h\u1ea1i xuy\u00ean qua vi\u1ec7c xi\u1ec3n d\u01b0\u01a1ng \u0111i\u1ec1u tr\u00e1 ngu\u1ef5. Ch\u00ednh l\u00e0 \u1edf \u0111\u00e2y, nh\u00e0 v\u0103n tr\u1edf th\u00e0nh kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 k\u1ebb \u0111\u1ed3ng lo\u00e3.<\/p>\n<p>V\u00e0o th\u00e1ng 11 n\u0103m 2002, t\u00f4i c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ecdc <i><a href=\"http:\/\/www.talawas.org\/talaDB\/suche.php?res=453&amp;rb=08\">\u0110i t\u00ecm nh\u00e2n v\u1eadt<\/a><\/i><a name=\"_ftnref2_2986\"><\/a><a href=\"http:\/\/hoiluan.vanhocvietnam.org\/?p=158#_ftn2\">[2]<\/a> c\u1ee7a T\u1ea1 Duy Anh tr\u00ean m\u1ea1ng talawas. T\u00e1c gi\u1ea3 c\u1ee7a &quot;B\u01b0\u1edbc qua l\u1eddi nguy\u1ec1n&quot; n\u1eb1m trong danh s\u00e1ch nh\u1eefng ng\u00f2i b\u00fat \u01b0a th\u00edch c\u1ee7a t\u00f4i \u0111\u00e3 t\u1eeb l\u00e2u. T\u00f4i &quot;kh\u00e1m ph\u00e1&quot; T\u1ea1 Duy Anh qua t\u1eadp <i>Truy\u1ec7n ng\u1eafn ch\u1ecdn l\u1ecdc 1975-1990<\/i><a name=\"_ftnref3_2986\"><\/a><a href=\"http:\/\/hoiluan.vanhocvietnam.org\/?p=158#_ftn3\">[3]<\/a> c\u1ee7a Nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n V\u0103n H\u1ecdc in n\u0103m 1993 c\u00f9ng l\u00fac v\u1edbi Ph\u1ea1m Th\u1ecb Ho\u00e0i (&quot;Ch\u00edn b\u1ecf l\u00e0m m\u01b0\u1eddi&quot;) v\u00e0 Nguy\u1ec5n Huy Thi\u1ec7p (&quot;T\u01b0\u1edbng v\u1ec1 h\u01b0u&quot;). T\u00f4i theo d\u00f5i <i>\u0110i t\u00ecm nh\u00e2n v\u1eadt<\/i> m\u1ed9t c\u00e1ch th\u00edch th\u00fa, cho \u0111\u1ebfn g\u1ea7n h\u1ebft ch\u01b0\u01a1ng 6. C\u0169ng trong n\u0103m 2002, t\u00f4i c\u00f3 d\u1ecbp \u0111\u1ecdc <i>C\u00f5i ng\u01b0\u1eddi rung chu\u00f4ng t\u1eadn th\u1ebf<\/i><a name=\"_ftnref4_2986\"><\/a><a href=\"http:\/\/hoiluan.vanhocvietnam.org\/?p=158#_ftn4\">[4]<\/a> c\u1ee7a H\u1ed3 Anh Th\u00e1i. V\u00e0o l\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd, h\u00ecnh nh\u01b0 \u00f4ng l\u00e0 Ch\u1ee7 t\u1ecbch H\u1ed9i Nh\u00e0 v\u0103n H\u00e0 N\u1ed9i. \u1ede m\u1ed9t trang n\u00e0o \u0111\u00f3 c\u0169ng n\u1eb1m trong ch\u01b0\u01a1ng 6, t\u00f4i ng\u1eebng \u0111\u1ecdc. N\u01a1i t\u00f4i \u0111\u00e3 d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf hai t\u00e1c ph\u1ea9m, c\u00f3 m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m r\u1ea5t chung.<\/p>\n<p>Ph\u1ea7n tr\u00edch d\u1eabn d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y t\u1eeb <i>\u0110i t\u00ecm nh\u00e2n v\u1eadt<\/i> \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn s\u1ef1 t\u00e0n b\u1ea1o c\u1ee7a chi\u1ebfn tranh. T\u00f4i kh\u00f4ng bi\u1ebft T\u1ea1 Duy Anh \u0111\u00e3 g\u1eb7p nh\u1eefng kh\u00f3 kh\u0103n n\u00e0o trong vi\u1ec7c cho ra \u0111\u1eddi cu\u1ed1n s\u00e1ch n\u00e0y v\u1edbi ph\u1ea7n di\u1ec5n t\u1ea3 s\u1ef1 th\u1ed1ng kho\u00e1i b\u1ec7nh ho\u1ea1n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh b\u1ed9 \u0111\u1ed9i trong khi t\u00e0n s\u00e1t l\u0169 &quot;l\u00ednh ngu\u1ef5&quot; v\u00e0 \u0111\u00e1m &quot;ngu\u1ef5 c\u00e1i&quot; d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y, nh\u01b0ng t\u00f4i ph\u1ea3i th\u00fa th\u1ef1c \u0111\u00e3 c\u1ea3m th\u1ea5y c\u00f3 s\u1ef1 khi\u00ean c\u01b0\u1ee1ng trong t\u00e2m l\u00fd nh\u00e2n v\u1eadt:<\/p>\n<p>&quot;\u2026 Qu\u00e2n ta \u00e0o l\u00ean, b\u1eaft gi\u1ebft, \u0111\u00e2m, gi\u1eabm \u0111\u1ea1p. M\u1ed9t m\u1ee5 ngu\u1ef5 c\u00e1i, ng\u1ef1c \u0111\u1ec3 tr\u1ea7n, mi\u1ec7ng h\u00e1 ra \u00fa \u1edb. Ni\u1ec1m c\u0103m th\u00f9 k\u1ebb h\u1ea1nh ph\u00fac h\u01a1n m\u00ecnh b\u1ed1c l\u00ean ng\u00f9n ng\u1ee5t trong ng\u1ef1c m\u00ecnh. M\u00ecnh g\u0103m v\u00e0o ng\u1ef1c m\u1ee5 c\u1ea3 lo\u1ea1t khi\u1ebfn ng\u1ef1c m\u1ee5 v\u1ee1 to\u00e1c m\u00e0 m\u1eb7t m\u1ee5 v\u1eabn ch\u01b0a t\u1eaft hy v\u1ecdng. Gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi l\u00fac \u1ea5y sao th\u1ea5y s\u01b0\u1edbng th\u1ebf! M\u1ed9t th\u1eb1ng ngu\u1ef5 b\u1ecb m\u00ecnh x\u1ecdc l\u00ea v\u00e0o b\u1ee5ng, nghe \u2018th\u1ee5t\u2019 m\u1ed9t c\u00e1i. M\u00ecnh nghi\u1ebfn r\u0103ng v\u1eb7n l\u00ea r\u1ed3i tr\u1edf b\u00e1ng s\u00fang phang v\u00e0o gi\u1eefa m\u1eb7t h\u1eafn. H\u1eafn l\u1ed9n m\u1ed9t v\u00f2ng, g\u1ed3ng m\u00ecnh gi\u00e3y ch\u1ebft nh\u01b0 con t\u00f4m s\u1ed1ng b\u1ecb n\u00e9m v\u00e0o ch\u1ea3o m\u1ee1.&quot;<\/p>\n<p>\u0110o\u1ea1n k\u1ebf ti\u1ebfp l\u00e0 m\u1ed9t xung \u0111\u1ed9t \u0111\u1ea7y k\u1ecbch t\u00ednh, ph\u1ee5c v\u1ee5 c\u00f9ng m\u1ed9t m\u1ee5c \u0111\u00edch: di\u1ec5n t\u1ea3 s\u1ef1 t\u00e0n b\u1ea1o c\u1ee7a chi\u1ebfn tranh, trong \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh l\u00e0 con th\u00fa m\u1eafc b\u1eaby. Ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh ch\u1ecdn n\u00e9m \u0111\u1ee9a b\u00e9 hai tu\u1ed5i xu\u1ed1ng ao n\u01b0\u1edbc cho ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i thay v\u00ec \u0111\u1ec3 n\u00f3, m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u1eafc ch\u1eafn, b\u1ecb s\u00e1t h\u1ea1i b\u1edfi &quot;M\u1ef9 ngu\u1ef5&quot; sau \u0111\u00f3. B\u1ea5t k\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi c\u00e1ch h\u00e0nh x\u1eed c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh hay kh\u00f4ng, t\u00f4i ghi nh\u1eadn n\u1ed7 l\u1ef1c c\u1ee7a T\u1ea1 Duy Anh trong vi\u1ec7c chuy\u00ean ch\u1edf kh\u00e1 th\u00e0nh c\u00f4ng \u0111i\u1ec1u xem ch\u1eebng nh\u01b0 m\u1ed9t ngh\u1ecbch l\u00fd: nh\u1eefng t\u01b0 duy nh\u00e2n b\u1ea3n c\u00f3 khi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n d\u01b0\u1edbi nh\u1eefng d\u1ea1ng t\u00e0n b\u1ea1o nh\u1ea5t. \u0110o\u1ea1n n\u00e0y ch\u1ea5m d\u1ee9t nh\u01b0 sau: <\/p>\n<p>&quot;Hai ng\u00e0y sau b\u1ecdn \u0111\u1ecbch ph\u1ea3n c\u00f4ng. C\u1ea3 trung \u0111\u1ed9i m\u00ecnh b\u1ecb b\u0103m n\u00e1t. Th\u1eb1ng Thi\u1ebft b\u1ecb \u0111\u1ea1n g\u0103m \u0111\u1ea7y m\u00ecnh, v\u1eeba \u0111\u01b0a tay \u1ea5n ru\u1ed9t v\u00e0o, v\u1eeba b\u00f3p c\u00f2. B\u1ecdn ngu\u1ef5 \u00e0o l\u00ean nh\u01b0 l\u0169 qu\u1ef7, quy\u1ebft b\u1eaft s\u1ed1ng th\u1eb1ng Thi\u1ebft. <i>Nh\u01b0 sau n\u00e0y anh em trinh s\u00e1t k\u1ec3 l\u1ea1i, ch\u00fang quay th\u1eb1ng Thi\u1ebft nh\u01b0 quay m\u1ed9t con l\u1ee3n r\u1ed3i r\u00f3c th\u1ecbt u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u tr\u1ea3 th\u00f9 cho \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ed9i. N\u00f3 \u0111\u00e3 hy sinh nh\u01b0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi anh h\u00f9ng tr\u00ean chi\u1ebfn tr\u1eadn<\/i>.&quot;<\/p>\n<p>D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111o\u1ea1n trong ch\u01b0\u01a1ng 6 c\u1ee7a <i>C\u00f5i ng\u01b0\u1eddi rung chu\u00f4ng t\u1eadn th\u1ebf<\/i> c\u1ee7a H\u1ed3 Anh Th\u00e1i m\u00e0 t\u00f4i mu\u1ed1n chia s\u1ebb c\u00f9ng b\u1ea1n \u0111\u1ecdc:<\/p>\n<p>&quot;H\u00f9ng lao ng\u01b0\u1eddi b\u01a1i xu\u00f4i theo d\u00f2ng su\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i c\u1ea1n, xa h\u1eb3n ch\u1ed7 Hoa \u0111ang n\u1ea5p. L\u0169 th\u00e1m b\u00e1o v\u0103ng t\u1ee5c ch\u1ea1y men b\u1edd \u0111u\u1ed5i theo. C\u00f3 nh\u1eefng ch\u1ed7 su\u1ed1i c\u1ea1n kh\u00f4ng b\u01a1i \u0111\u01b0\u1ee3c, H\u00f9ng ph\u1ea3i ch\u1ea1y. B\u1ed1n t\u00ean th\u00e1m b\u00e1o nh\u1ea3y ch\u1ed3m ch\u1ed3m tr\u00ean nh\u1eefng t\u1ea3ng \u0111\u00e1 gi\u1eefa l\u00f2ng su\u1ed1i, r\u1ed3i qu\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c H\u00f9ng v\u00e0o gi\u1eefa. Anh qu\u1eadt ng\u00e3 m\u1ed9t th\u1eb1ng. N\u00f3 c\u1eafm \u0111\u1ea7u xu\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng th\u1ea5y \u0111\u1ed9ng \u0111\u1eady g\u00ec. Nh\u01b0ng nh\u1eefng th\u1eb1ng kia \u0111\u00e3 x\u00fam l\u1ea1i. Ch\u1ec9 m\u1ed9t l\u00e1t sau, ch\u00fang \u0111\u00e3 l\u00f4i x\u1ec1nh x\u1ec7ch H\u00f9ng l\u00ean b\u1edd. Th\u00e2n th\u1ec3 anh b\u1ea7m d\u1eadp \u0111\u1eabm m\u00e1u. Ch\u00fang \u0111\u1ea5m \u0111\u00e1 t\u00fai b\u1ee5i \u0111\u1ec3 l\u1ea5y cung cho t\u1edbi khi anh ng\u1ea5t \u0111i. Anh t\u1ec9nh l\u1ea1i, ch\u00fang \u0111\u00e1nh ti\u1ebfp. <i>Hoa hi\u1ec3u v\u00ec sao ch\u00fang kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u1ebfn s\u00fang. Ch\u00fang c\u0169ng kh\u00f4ng mu\u1ed1n g\u00e2y ra ti\u1ebfng n\u1ed5 \u1edf v\u00f9ng r\u1eebng n\u00e0y.<\/i><\/p>\n<p>Cu\u1ed1i c\u00f9ng, \u0111i\u1ec1u Hoa kh\u00f4ng ng\u1edd \u0111\u00e3 t\u1edbi. C\u00f4 ch\u1ec9 ngh\u0129 r\u1eb1ng b\u1ecdn th\u00e1m b\u00e1o s\u1ebd l\u00f4i H\u00f9ng \u0111i l\u00e0m t\u00f9 binh \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u1ea5y kh\u1ea9u cung. Nh\u01b0ng th\u1eb1ng c\u1ea7m con dao g\u0103m c\u1ee7a anh \u0111\u00e3 c\u00fai xu\u1ed1ng r\u1ea1ch m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1eddng th\u00e0nh th\u1ea1o tr\u00ean b\u1ee5ng H\u00f9ng. Anh qu\u1eb1n qu\u1ea1i h\u00e9t l\u00ean m\u1ed9t ti\u1ebfng r\u00f9ng r\u1ee3n. \u1ede tr\u00ean cao, Hoa nghi\u1ebfn ch\u1eb7t r\u0103ng g\u1ea7n nh\u01b0 ng\u1ea5t \u0111i. Hai th\u1eb1ng kia \u0111\u00e8 ch\u1eb7t ch\u00e2n tay H\u00f9ng cho th\u1eb1ng m\u1ed5 b\u1ee5ng moi tim gan ra. <i>Ch\u00fang n\u1ed5i l\u1eeda n\u01b0\u1edbng tim gan \u0103n ngay t\u1ea1i ch\u1ed7. <\/i>Hai h\u1ed9t tinh ho\u00e0n th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n chia cho hai th\u1eb1ng ch\u1eafc l\u00e0 c\u1ea5p cao h\u01a1n.&quot;<\/p>\n<p align=\"center\">*<\/p>\n<p>T\u1ea1 Duy Anh l\u00e0 nh\u00e0 v\u0103n c\u00f3 tay ngh\u1ec1 cao. Ch\u1ec9 c\u1ea7n m\u1ed9t c\u00e2u ng\u1eafn, <i>&quot;\u2026 ch\u00fang quay th\u1eb1ng Thi\u1ebft nh\u01b0 quay m\u1ed9t con l\u1ee3n r\u1ed3i r\u00f3c th\u1ecbt u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u tr\u1ea3 th\u00f9 cho \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ed9i&quot;<\/i>, \u00f4ng \u0111\u00e3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u vi\u1ec7c. Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft \u00f4ng x\u00e1c l\u1eadp &quot;th\u1ef1c t\u1ebf&quot; d\u1ef1a v\u00e0o cung c\u00e1ch di\u1ec5n \u0111\u1ea1t ng\u1eafn, g\u1ecdn nh\u01b0 m\u1ed9t m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a c\u1ea5u tr\u00fac c\u00e2u. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00ec gi\u1edd, v\u00e0 do \u0111\u00f3, c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 ho\u00e0i nghi kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a \u00f4ng. Th\u1ee9 \u0111\u1ebfn, \u00f4ng &quot;t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng ho\u00e1&quot;, kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1ea3n ch\u1ea5t v\u00e0 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 t\u00e0n \u0111\u1ed9c m\u00e0 l\u00e0 s\u1ef1 hi\u1ec7n h\u1eefu v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng t\u00e1i di\u1ec5n c\u1ee7a, m\u1ed9t t\u1ed9i \u00e1c kh\u1ee7ng khi\u1ebfp b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00f3i v\u1ec1 n\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1ch th\u1ea3n nhi\u00ean nh\u01b0 \u0111ang n\u00f3i v\u1ec1 m\u1ed9t s\u1ef1 ki\u1ec7n v\u00f4 c\u00f9ng b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, cho d\u00f9 c\u00f3 tr\u00f4ng \u0111\u1ee3i hay kh\u00f4ng, s\u1ebd ch\u1eafc ch\u1eafn x\u1ea3y ra m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7n v\u00e0 t\u1ef1 nhi\u00ean nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi H\u00e0 N\u1ed9i s\u1ebd ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111i \u0103n ch\u1ea3 c\u00e1 L\u00e3 V\u1ecdng. Sau h\u1ebft, \u00f4ng x\u00e1c \u0111\u1ecbnh &quot;ranh gi\u1edbi&quot; c\u1ee7a nh\u1eefng t\u1ed9i \u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p x\u1ea3y ra: t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec kh\u00e1c h\u01a1n vi\u1ec7c \u0103n th\u1ecbt \u0111\u1ed3ng lo\u1ea1i, v\u00e0 trong <i>\u0110i t\u00ecm nh\u00e2n v\u1eadt<\/i>, \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng t\u1ed9i \u00e1c x\u1ea3y ra tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 sau c\u00e2u v\u0103n ng\u1eafn g\u1ecdn n\u00f3i tr\u00ean! Kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 nh\u1eefng \u0111o\u1ea1n tr\u00edch d\u1eabn \u1edf tr\u00ean, T\u1ea1 Duy Anh x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111o\u1ea1n n\u00e0y m\u1ed9t c\u00e1ch tho\u1ea3i m\u00e1i v\u00e0 t\u1ef1 tin, t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 h\u00ecnh dung. \u00d4ng kh\u00f4ng h\u1ec1 ngay c\u1ea3 trong m\u1ed9t s\u00e1t na ho\u00e0i nghi \u0111i\u1ec1u m\u00ecnh vi\u1ebft xu\u1ed1ng. B\u1edfi v\u00ec &quot;l\u00ednh ngu\u1ef5 \u0103n th\u1ecbt ng\u01b0\u1eddi&quot; l\u00e0 \u0111i\u1ec1u c\u00f3 th\u1ef1c, c\u0169ng th\u1ef1c nh\u01b0 m\u1eb7t tr\u1eddi s\u1ebd m\u1ecdc \u1edf h\u01b0\u1edbng \u0110\u00f4ng v\u00e0o m\u1ed7i bu\u1ed5i s\u00e1ng. \u00d4ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i h\u01b0 c\u1ea5u, v\u00e0 \u00f4ng y\u00ean t\u00e2m v\u00f4 c\u00f9ng.<\/p>\n<p>So v\u1edbi c\u00e2u v\u0103n n\u00f3i tr\u00ean c\u1ee7a T\u1ea1 Duy Anh, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd b\u1ea3o \u00edt nh\u1ea5t H\u1ed3 Anh Th\u00e1i \u0111\u00e3 b\u1ecf c\u00f4ng &quot;h\u01b0 c\u1ea5u&quot; \u0111o\u1ea1n t\u00f4i tr\u00edch d\u1eabn t\u1eeb <i>C\u00f5i ng\u01b0\u1eddi rung chu\u00f4ng t\u1eadn th\u1ebf<\/i>. T\u00f4i e r\u1eb1ng m\u00ecnh kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh n\u00e0y. Nh\u00e2n nh\u01b0\u1ee3ng l\u1eafm th\u00ec t\u00f4i s\u1ebd ch\u1ea5p nh\u1eadn c\u00e2u &quot;<i>Hai h\u1ed9t tinh ho\u00e0n th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n chia cho hai th\u1eb1ng ch\u1eafc l\u00e0 c\u1ea5p cao h\u01a1n<\/i>&quot; l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng tr\u00ecnh h\u01b0 c\u1ea5u b\u1edfi v\u00ec n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n ho\u00e1 t\u1eeb kinh nghi\u1ec7m \u1ee9ng x\u1eed trong \u0111\u1eddi th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a ch\u00ednh t\u00e1c gi\u1ea3. Ph\u1ea7n c\u00f2n l\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t sao ch\u00e9p v\u1ee5ng v\u1ec1 v\u00e0 m\u00e2u thu\u1eabn t\u1eeb m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e3 nghe\/\u0111\u1ecdc\/nh\u1eb7t t\u1eeb m\u1ed9t hay nhi\u1ec1u n\u01a1i n\u00e0o kh\u00e1c. Sao ch\u00e9p? &quot;Th\u00e1m b\u00e1o ngu\u1ef5&quot; v\u00e0 &quot;\u0103n th\u1ecbt ng\u01b0\u1eddi&quot; lu\u00f4n lu\u00f4n l\u00e0 c\u1eb7p b\u00e0i tr\u00f9ng trong \u201cc\u1ed5 t\u00edch d\u00e2n gian\u201d k\u1ec3 t\u1eeb h\u1eadu b\u00e1n th\u1ebf k\u1ef7 20! M\u00e2u thu\u1eabn? Trong \u0111o\u1ea1n v\u0103n tr\u00edch d\u1eabn \u1edf tr\u00ean, c\u00f3 hai chi ti\u1ebft kh\u00f4ng \u0103n kh\u1edbp:<\/p>\n<ol>\n<li>Hoa hi\u1ec3u v\u00ec sao ch\u00fang kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u1ebfn s\u00fang. Ch\u00fang c\u0169ng kh\u00f4ng mu\u1ed1n g\u00e2y ra ti\u1ebfng n\u1ed5 \u1edf v\u00f9ng r\u1eebng n\u00e0y. <\/li>\n<li>Ch\u00fang n\u1ed5i l\u1eeda n\u01b0\u1edbng tim gan \u0103n ngay t\u1ea1i ch\u1ed7. <\/li>\n<\/ol>\n<p>T\u1ea5t nhi\u00ean H\u1ed3 Anh Th\u00e1i ch\u01b0a t\u1eebng \u1edf hay \u0111\u01b0a tr\u00ed t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0o c\u00e1i khung c\u1ea3nh \u00f4ng \u0111ang di\u1ec5n t\u1ea3 nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh, th\u00e1m b\u00e1o \u201cngu\u1ef5\u201d hay trinh s\u00e1t \u201cVi\u1ec7t c\u1ed9ng.\u201d Cho n\u00ean \u00f4ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 r\u00f3n r\u00e9n m\u1ed3i l\u1eeda m\u00e0 &quot;n\u1ed5i l\u1eeda&quot; n\u01b0\u1edbng th\u1ecbt ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 trong c\u00f9ng m\u1ed9t l\u00fac l\u1ea1i r\u1ea5t c\u1ea9n th\u1eadn kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u1ebfn s\u00fang v\u00ec s\u1ee3 g\u00e2y ti\u1ebfng \u0111\u1ed9ng! \u00d4ng kh\u00f4ng h\u1ec1 bi\u1ebft g\u00ec v\u1ec1 kho\u1ea3ng c\u00e1ch v\u00e0 t\u1ed1c \u0111\u1ed9 m\u00e0 kh\u00f3i v\u00e0 m\u00f9i th\u1ecbt [ng\u01b0\u1eddi?] ch\u00e1y kh\u00e9t c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn! T\u00f4i ng\u1ea1c nhi\u00ean l\u00e0 nh\u1eefng t\u00ean \u201cth\u00e1m b\u00e1o ngu\u1ef5\u201d n\u00e0y \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0103n\u2026 s\u1ed1ng nh\u00e2n v\u1eadt H\u00f9ng, v\u1ed1n c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m cho c\u00e2u chuy\u1ec7n tr\u00f4i ch\u1ea3y h\u01a1n! Khi Jorge Amado, trong &quot;Ph\u00e9p l\u1ea1 c\u1ee7a b\u1ea7y chim&quot;<a name=\"_ftnref5_2986\"><\/a><a href=\"http:\/\/hoiluan.vanhocvietnam.org\/?p=158#_ftn5\">[5]<\/a>, t\u1ea3 Ubaldo Capad\u00f3cio cu d\u00e1i l\u00f2ng th\u00f2ng bay l\u00ean tr\u1eddi c\u00f9ng v\u1edbi b\u1ea7y chim \u0111\u1ee7 lo\u1ea1i [m\u1ed9t c\u00e1ch r\u1ea5t \u0111\u00e1ng tin], \u0111\u00f3 l\u00e0 h\u01b0 c\u1ea5u. C\u1ea7n ph\u1ea3i d\u00f9ng \u0111\u1ebfn m\u1ed9t t\u1eeb kh\u00e1c \u0111\u1ec3 di\u1ec5n t\u1ea3 ch\u00ednh x\u00e1c h\u01a1n c\u00f4ng tr\u00ecnh &quot;s\u00e1ng t\u1ea1o&quot; c\u1ee7a nh\u00e0 v\u0103n H\u1ed3 Anh Th\u00e1i.<\/p>\n<p>Kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 t\u00f4i \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u1ea3m th\u1ea5y x\u00fac ph\u1ea1m \u1edf c\u01b0\u01a1ng v\u1ecb m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh c\u1ee7a Qu\u00e2n l\u1ef1c Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng ho\u00e0, m\u1ed9t t\u1eadp th\u1ec3 nay \u0111\u00e3 thu\u1ed9c v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed, v\u00e0 tr\u00ean h\u1ebft, nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam khi \u0111\u1ecdc nh\u1eefng \u0111o\u1ea1n tr\u00edch d\u1eabn n\u00f3i tr\u00ean. C\u00e1i huy\u1ec1n tho\u1ea1i &quot;l\u00ednh ngu\u1ef5 \u0103n th\u1ecbt ng\u01b0\u1eddi,&quot; \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u00f4i, l\u00e0 chuy\u1ec7n l\u00e1o kho\u00e9t, b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u1edbi nh\u1eefng tuy\u00ean truy\u1ec1n d\u1ed1i tr\u00e1 v\u00e0o nh\u1eefng th\u1eddi \u0111i\u1ec3m r\u1ea5t s\u1edbm trong chi\u1ebfn tranh, v\u00e0 trong khi v\u00f4 c\u00f9ng b\u1ea9n th\u1ec9u khi x\u00e9t tr\u00ean c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n v\u0103n ho\u00e1 v\u00e0 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng tri\u1ec7t \u0111\u1ec3 v\u1edbi m\u01b0u \u0111\u1ed3 g\u00e1n gh\u00e9p c\u00e1i \u0111\u1ea7u \u00e1c th\u00fa l\u00ean th\u00e2n th\u1ec3 c\u1ee7a k\u1ebb th\u00f9. Nh\u1eefng tuy\u00ean truy\u1ec1n l\u00e1o kho\u00e9t v\u00e0 v\u00f4 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c n\u00e0y, b\u1ea5t k\u1ec3 xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb b\u1ea5t c\u1ee9 t\u1eeb phe n\u00e0o, n\u1ebfu c\u00f3 ai \u0111\u00f3 cho r\u1eb1ng c\u1ea7n thi\u1ebft trong giai \u0111o\u1ea1n chi\u1ebfn tranh, l\u1ebd ra ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5m d\u1ee9t v\u00e0 m\u1ea7m \u0111\u1ed9c c\u1ee7a n\u00f3 ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e1 gi\u1ea3i ngay l\u1eadp t\u1ee9c v\u00e0o ng\u00e0y h\u00f4m sau c\u1ee7a ng\u00e0y t\u00e0n cu\u1ed9c chi\u1ebfn. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00e3 kh\u00f4ng h\u1ec1 x\u1ea3y ra, v\u00e0 c\u00e0ng t\u1ec7 h\u01a1n n\u1eefa, \u0111i\u1ec1u tr\u00e1 ngu\u1ef5 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u1ee7ng c\u1ed1, nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 b\u1edfi nh\u1eefng \u0111\u1ea7u \u00f3c ngu mu\u1ed9i m\u00e0 c\u00f2n b\u1edfi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 d\u1ef1a v\u00e0o ch\u1ee9c n\u0103ng c\u1ee7a h\u1ecd, tr\u00ed tu\u1ec7 v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng t\u01b0 duy ph\u1ea3i v\u01b0\u1ee3t tr\u1ed9i h\u01a1n nh\u1eefng t\u1ea7ng l\u1edbp kh\u00e1c trong x\u00e3 h\u1ed9i. T\u00f4i mu\u1ed1n n\u00f3i \u0111\u1ebfn nh\u00e0 v\u0103n, nh\u00e0 th\u01a1, ngh\u1ec7 s\u0129 s\u00e1ng t\u00e1c, v\u00e0 trong m\u1ed9t gi\u1edbi h\u1ea1n nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, tr\u00ed th\u1ee9c.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn \u0111ang tin t\u01b0\u1edfng v\u00e0o huy\u1ec1n tho\u1ea1i &quot;l\u00ednh ngu\u1ef5 \u0103n th\u1ecbt ng\u01b0\u1eddi&quot; (ho\u1eb7c nh\u1eefng huy\u1ec1n tho\u1ea1i gh\u00ea r\u1ee3n nh\u1eafm v\u00e0o phe n\u00e0y hay phe kia trong cu\u1ed9c chi\u1ebfn) s\u1ebd nh\u1ea3y l\u00ean \u0111\u00f2i t\u00f4i tr\u01b0ng ra b\u1eb1ng ch\u1ee9ng v\u1ec1 s\u1ef1 &quot;v\u00f4 t\u1ed9i&quot; c\u1ee7a h\u1ecd. B\u1eb1ng ch\u1ee9ng? Tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u0111\u01b0a ra b\u1eb1ng ch\u1ee9ng thu\u1ed9c v\u1ec1 k\u1ebb bu\u1ed9c t\u1ed9i, phe c\u00f4ng t\u1ed1, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 d\u1ef1ng l\u00ean c\u00e2u chuy\u1ec7n hoang \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e0y tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nay ho\u1eb7c \u0111\u00e3 qua \u0111\u1eddi ho\u1eb7c qu\u00e1 h\u00e8n nh\u00e1t \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee9ng ra th\u00fa nh\u1eadn t\u1ed9i \u00e1c l\u00e0m \u00f4 nhi\u1ec5m v\u0103n ho\u00e1 d\u00e2n t\u1ed9c c\u1ee7a m\u00ecnh. V\u1ec1 ph\u1ea7n m\u00ecnh, t\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng n\u00e0o h\u1ebft! N\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, b\u1eb1ng ch\u1ee9ng c\u1ee7a t\u00f4i v\u1ec1 s\u1ef1 l\u00e1o kho\u00e9t v\u00e0 v\u00f4 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u1ee7a c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 &quot;l\u00ednh ngu\u1ef5 \u0103n th\u1ecbt ng\u01b0\u1eddi&quot; ch\u00ednh l\u00e0 s\u1ef1 thi\u1ebfu v\u1eafng b\u1eb1ng ch\u1ee9ng v\u1ec1 c\u00e1i t\u1ed9i \u00e1c v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 ranh gi\u1edbi gi\u1eefa ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 th\u00fa \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5 l\u00ean \u0111\u1ea7u c\u00e1i t\u1eadp th\u1ec3 b\u1ea5t h\u1ea1nh n\u00e0y. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3, \u0111ang, v\u00e0 s\u1ebd ti\u1ebfp t\u1ee5c tin t\u01b0\u1edfng, vi\u1ebft xu\u1ed1ng, ho\u1eb7c n\u00f3i v\u1ec1 c\u00e1i t\u1ed9i \u00e1c t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y, c\u00f3 trong tay m\u00ecnh nh\u1eefng g\u00ec? C\u00f3 bao nhi\u00eau ch\u1ee9ng c\u1edb c\u1ee5 th\u1ec3 ho\u1eb7c c\u00f3 th\u1ec3 ki\u1ec3m ch\u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 &quot;l\u00ednh ngu\u1ef5 \u0103n th\u1ecbt ng\u01b0\u1eddi&quot; trong nh\u1eefng ph\u00f2ng tr\u01b0ng b\u00e0y &quot;t\u1ed9i \u00e1c M\u1ef9 ngu\u1ef5&quot; tr\u00ean c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc? H\u00ecnh \u1ea3nh? T\u00ean tu\u1ed5i n\u1ea1n nh\u00e2n? Ng\u00e0y th\u00e1ng, n\u01a1i ch\u1ed1n? Nh\u00e2n ch\u1ee9ng? \u0110\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng k\u1ebft qu\u1ea3 n\u00e0o \u0111\u1ebfn t\u1eeb n\u1ed7 l\u1ef1c c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc sau chi\u1ebfn tranh trong vi\u1ec7c t\u1ea7m n\u00e3 hung th\u1ee7 \u0111\u1ec3 th\u1ef1c thi c\u00f4ng l\u00fd? Bao nhi\u00eau phi\u00ean to\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1ng l\u00ean \u0111\u1ec3 x\u00e9t x\u1eed nh\u1eefng con &quot;\u00e1c th\u00fa kinh t\u1edfm&quot; n\u00e0y? B\u1ecdn ch\u00fang g\u1ed3m nh\u1eefng ai, t\u00ean tu\u1ed5i, ng\u00e0y th\u00e1ng t\u1ed9i \u00e1c x\u1ea3y ra, b\u1ea3n cung khai? T\u00f4i e r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng n\u00e0o h\u1ebft ngo\u00e0i nh\u1eefng l\u1eddi k\u1ec3 l\u1ec3 \u1ec9 \u00f4i \u0111i k\u00e8m v\u1edbi nh\u1eefng th\u1ec1 th\u1ed1t long tr\u1ecdng v\u1ec1 s\u1ef1 ch\u00e2n th\u1ef1c c\u1ee7a nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n b\u1ecba \u0111\u1eb7t! <i>V\u1ea1n nh\u1ea5t n\u1ebfu c\u00f3<\/i>, v\u00e0 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y v\u00f4 c\u00f9ng quan tr\u1ecdng, <i>s\u1ebd l\u00e0 v\u00f4 c\u00f9ng hi\u1ebfm hoi v\u00e0 v\u00f4 c\u00f9ng c\u00e1 bi\u1ec7t, kh\u00f4ng bao gi\u1edd \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 b\u1ea5t c\u1ee9 m\u1ed9t ai c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e1n gh\u00e9p nh\u1eefng t\u1ed9i \u00e1c phi nh\u00e2n t\u00ednh n\u00e0y nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t thu\u1ed9c t\u00ednh l\u00ean b\u1ea5t c\u1ee9 m\u1ed9t t\u1eadp th\u1ec3, m\u1ed9t nh\u00f3m ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o h\u1ebft.<\/i><\/p>\n<p>Trong m\u1ed9t b\u00e0i vi\u1ebft c\u00e1ch \u0111\u00e2y kh\u00f4ng l\u00e2u nh\u1eb1m ph\u00e2n t\u00edch ti\u1ec3u lu\u1eadn &quot;<i><a href=\"http:\/\/damau.org\/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=1527&amp;Itemid=10171\">The Long Road Home: Exile, Self-Recognition, and Reconstruction<\/a><a name=\"_ftnref6_2986\"><\/a><a href=\"http:\/\/hoiluan.vanhocvietnam.org\/?p=158#_ftn6\">[6]<\/a> <\/i>c\u1ee7a \u201cnh\u00e0 th\u01a1 c\u00f3 t\u00e1c ph\u1ea9m n\u1eb1m trong danh s\u00e1ch 100 b\u00e0i th\u01a1 hay nh\u1ea5t th\u1ebf k\u1ef7 20\u201d Nguy\u1ec5n B\u00e1 Chung, t\u00f4i c\u00f3 \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn v\u1ea5n \u0111\u1ec1 t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 v\u00e0 \u00e1p d\u1ee5ng cho gi\u1edbi tr\u01b0\u1eddng \u1ed1c \u00c2u M\u1ef9, xin \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00edch d\u1eabn \u1edf \u0111\u00e2y:&quot;<\/p>\n<p>&quot;L\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e3i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9 c\u1ea9u th\u1ea3 v\u1edbi ch\u00ednh m\u00ecnh nh\u01b0 th\u1ebf v\u00e0 trong c\u00f9ng m\u1ed9t l\u00fac l\u1ea1i c\u00f3 c\u00e1i nh\u00ecn v\u00f4 c\u00f9ng nghi\u1ec7t ng\u00e3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c? T\u00f4i cho r\u1eb1ng s\u1ef1 l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng c\u00f3 ph\u1ea7n \u0111\u00f3ng g\u00f3p kh\u00f4ng nh\u1ecf trong \u0111\u00f3. Ch\u00fang ta tr\u00e1nh, c\u00e0ng nhi\u1ec1u c\u00e0ng t\u1ed1t, ki\u1ec3m tra nh\u1eefng \u2018th\u1ef1c t\u1ebf\u2019 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1eadn b\u1edfi \u0111a s\u1ed1. T\u1ec7 h\u01a1n n\u1eefa, s\u1ef1 l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng cho ph\u00e9p ch\u00fang ta kh\u00f4ng ch\u1ec9 ch\u1ea5p nh\u1eadn m\u00e0 c\u00f2n \u00e1p d\u1ee5ng nh\u1eefng \u2018th\u1ef1c t\u1ebf\u2019 n\u00e0y cho nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 ho\u1eb7c c\u00f3 v\u1ebb t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. Ch\u00fang ta l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9 kh\u00f4ng th\u00e8m t\u1ef1 h\u1ecfi m\u00ecnh n\u1ebfu b\u00e1nh xe c\u00f3 h\u00ecnh tr\u00f2n, li\u1ec7u m\u1ecdi h\u00ecnh tr\u00f2n c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 b\u00e1nh xe hay kh\u00f4ng? Li\u1ec7u trung u\u00fd William Calley, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m t\u1ed1i h\u1eadu cho cu\u1ed9c t\u00e0n s\u00e1t M\u1ef9 Lai n\u0103m 1968, c\u00f3 bi\u1ebfn t\u1ea5t c\u1ea3 qu\u00e2n nh\u00e2n M\u1ef9 tham chi\u1ebfn \u1edf Vi\u1ec7t Nam tr\u1edf th\u00e0nh nh\u1eefng k\u1ebb gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi h\u00e0ng lo\u1ea1t? Li\u1ec7u nh\u1eefng k\u1ebb ch\u1ee7 s\u1eed trong v\u1ee5 th\u1ea3m s\u00e1t T\u1ebft M\u1eadu Th\u00e2n \u1edf Hu\u1ebf c\u00f3 bi\u1ebfn t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ea3ng vi\u00ean c\u1ed9ng s\u1ea3n Vi\u1ec7t Nam th\u00e0nh t\u1ed9i ph\u1ea1m chi\u1ebfn tranh? Li\u1ec7u <a href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Jeffrey_Dahmer\">Jeffrey Dahmer<\/a><a name=\"_ftnref7_2986\"><\/a><a href=\"http:\/\/hoiluan.vanhocvietnam.org\/?p=158#_ftn7\">[7]<\/a> c\u00f3 bi\u1ebfn d\u00e2n t\u1ed9c M\u1ef9 th\u00e0nh b\u1ecdn m\u1ecdi \u0103n th\u1ecbt ng\u01b0\u1eddi? Ho\u1eb7c gi\u1ea3 ch\u1ec9 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 t\u01b0 b\u1ea3n v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t c\u1ed9ng s\u1ea3n m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng quy\u1ec1n \u0111\u1eb7c mi\u1ec5n t\u00e0i ph\u00e1n?&quot;<\/p>\n<p>C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd b\u1ef1c b\u1ed9i n\u1ebfu t\u00f4i b\u1ecf qua\/kh\u00f4ng b\u1ecf qua nh\u1eefng th\u01b0\u1edbc phim ghi l\u1ea1i gi\u00e2y ph\u00fat t\u01b0\u1edbng c\u1ea3nh s\u00e1t Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Loan b\u1eafn b\u1ecf m\u1ed9t t\u00f9 binh c\u1ed9ng s\u1ea3n gi\u1eefa thanh thi\u00ean b\u1ea1ch nh\u1eadt. H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng n\u00e0y, b\u1ea5t k\u1ec3 \u0111\u1ed9ng c\u01a1 th\u00fac \u0111\u1ea9y, l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ed9i \u00e1c kh\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ec7n b\u1ea1ch v\u00e0 \u0111\u00e3 bi\u1ebfn Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Loan th\u00e0nh m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1eadt v\u00f4 c\u00f9ng n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u00e0 \u0111\u1ed3ng th\u1eddi m\u1ed9t m\u1ee5c ti\u00eau c\u1ee7a ch\u1ec9 tr\u00edch v\u00e0 l\u00ean \u00e1n trong v\u00e0 sau chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam. B\u00ean c\u1ea1nh vi\u1ec7c ch\u00e0 \u0111\u1ea1p l\u00ean c\u00f4ng \u01b0\u1edbc qu\u1ed1c t\u1ebf v\u1ec1 t\u00f9 binh, coi r\u1ebb m\u1ea1ng s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi, h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng thi\u1ebfu suy x\u00e9t \u1edf c\u01b0\u01a1ng v\u1ecb m\u1ed9t t\u01b0\u1edbng l\u00e3nh, Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Loan c\u00f2n b\u1eaft c\u1ea3 m\u1ed9t t\u1eadp th\u1ec3 v\u00f4 c\u00f9ng \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o ph\u1ea3i tr\u1ea3 gi\u00e1 cho h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u00e0o ch\u1eefa c\u1ee7a m\u1ed9t c\u00e1 nh\u00e2n ri\u00eang l\u1ebb. Qu\u00e2n l\u1ef1c Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng ho\u00e0, trong m\u1eaft c\u1ee7a c\u00f4ng lu\u1eadn th\u1ebf gi\u1edbi t\u1eeb sau bi\u1ebfn c\u1ed1 \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc n\u00e0y, l\u00e0 m\u1ed9t t\u1eadp th\u1ec3 t\u00e0n b\u1ea1o, gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 ng\u00f3e! \u0110\u00e2y l\u00e0 hi\u1ec7u \u1ee9ng \u0111\u1ed9c h\u1ea1i nh\u1ea5t v\u00e0 kh\u1eafc nghi\u1ec7t nh\u1ea5t c\u1ee7a \u201cguilty by association\u201d, t\u1ea1m d\u1ecbch m\u1ed9t c\u00e1ch v\u00f4 c\u00f9ng l\u1ecfng l\u1ebbo l\u00e0 \u201ccon s\u00e2u l\u00e0m r\u1ea7u n\u1ed3i canh\u201d. Tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, trong su\u1ed1t cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh m\u01b0\u1eddi ng\u00e0n ng\u00e0y, c\u00f3 bao nhi\u00eau ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh mi\u1ec1n Nam \u0111\u00e3 th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ea7m s\u00fang h\u1ea1 s\u00e1t m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ea5c s\u1eaft trong tay? Ch\u1eafc l\u00e0 c\u00f3, nh\u01b0ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng \u1edf c\u00e1i m\u1ee9c \u0111\u1ed9 \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 &quot;t\u00e0n s\u00e1t\u201d (massacre). B\u1edfi v\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i h\u1ecd \u1edf M\u1ef9 Lai, Thanh Phong. Kh\u00f4ng ph\u1ea3i h\u1ecd \u1edf Hu\u1ebf, v\u00e0o d\u1ecbp T\u1ebft!<\/p>\n<p>C\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i Ho\u00e0ng Ph\u1ee7 Ng\u1ecdc T\u01b0\u1eddng, n\u1ebfu ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 tin v\u00e0o l\u1eddi tuy\u00ean b\u1ed1 c\u1ee7a \u00f4ng. B\u1ea5t k\u1ec3 oan \u01b0ng, Ho\u00e0ng Ph\u1ee7 Ng\u1ecdc T\u01b0\u1eddng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi may m\u1eafn. \u00d4ng \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu c\u1ed1, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0o ch\u1eefa, ho\u1eb7c \u00edt nh\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c cho c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 bi\u1ec7n minh, \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c soi r\u1ecdi. M\u1ed9t <a href=\"http:\/\/www.talawas.org\/talaDB\/suche.php?res=12454&amp;rb=0307\">Ng\u00f4 Minh<\/a> vi\u1ebft b\u00e0i minh oan. M\u1ed9t <a href=\"http:\/\/www.talachu.org\/tho.php?bai=220\">Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c T\u00f9ng<\/a> t\u1eb7ng th\u01a1, \u01b0\u1edbc m\u01a1 x\u00e2y nh\u00e0 m\u00e1y l\u1ecdc \u0111\u1ec3 bi\u1ebfn n\u01b0\u1edbc th\u00e0nh thu\u1ef7 tinh trong v\u1eaft cho ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y L\u01b0 S\u01a1n ch\u00e2n di\u1ec7n m\u1ee5c. \u0110\u00e3 c\u00f3 bao nhi\u00eau n\u1ed7 l\u1ef1c t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 d\u00e0nh cho nh\u1eefng oan khu\u1ea5t, nh\u1eefng ng\u1ed9 nh\u1eadn \u0111\u1ebfn t\u1eeb s\u1ef1 tr\u00e1 ngu\u1ef5 ph\u1ee7 ch\u1ee5p l\u00ean \u0111\u1ea7u m\u1ed9t hay nhi\u1ec1u t\u1eadp th\u1ec3 b\u1ea5t h\u1ea1nh kh\u00e1c ch\u1ec9 v\u00ec th\u1ebf \u0111\u1ee9ng c\u1ee7a h\u1ecd trong cu\u1ed9c tranh ch\u1ea5p \u00e1p \u0111\u1eb7t l\u00ean s\u1ed1 ph\u1eadn c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c b\u1edfi nh\u1eefng th\u1ebf l\u1ef1c ngo\u1ea1i lai? T\u00f4i kh\u00f4ng nghe ti\u1ebfng tr\u1ea3 l\u1eddi!<\/p>\n<p>Ho\u1eb7c gi\u1ea3 ch\u1ec9 c\u00f3 v\u0103n ngh\u1ec7 s\u0129 m\u1edbi c\u00f3 \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00ean ti\u1ebfng v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eafng nghe? T\u00f4i e r\u1eb1ng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng xa l\u1eafm v\u1edbi th\u1ef1c t\u1ebf. Nh\u00e0 v\u0103n nh\u00e0 th\u01a1, b\u1ea5t k\u1ec3 \u1edf ph\u00eda n\u00e0o c\u1ee7a cu\u1ed9c tranh ch\u1ea5p, qu\u1ea3 th\u1ef1c c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 quy\u1ec1n, c\u00f9ng v\u1edbi th\u1eddi gian v\u00e0 c\u00f9ng v\u1edbi l\u1ecbch s\u1eed, \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t, ph\u00ea ph\u00e1n, minh oan, v\u00e0 ph\u1ee5c h\u1ed3i. C\u00f3 bao gi\u1edd h\u1ecd t\u1ef1 h\u1ecfi c\u00e1i \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n n\u00e0y \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u0111\u00e2u, b\u1edfi v\u00ec c\u00e1i g\u00ec. C\u00f3 bao gi\u1edd h\u1ecd nh\u1eadn ra \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n n\u00e0y th\u1ef1c ra l\u00e0 m\u1ed9t tr\u00e1ch nhi\u1ec7m, m\u1ed9t ngh\u0129a v\u1ee5 \u0111\u1ebfn t\u1eeb k\u1ef3 v\u1ecdng ch\u00ednh \u0111\u00e1ng c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i v\u1ec1 h\u1ecd, d\u1ef1a tr\u00ean ch\u1ee9c n\u0103ng cao qu\u00fd c\u1ee7a h\u1ecd, nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e2n ch\u1ee9ng trung th\u1ef1c v\u00e0 c\u00f4ng ch\u00ednh c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng, v\u00e0 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng \u1edf \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng ng\u1eafn ng\u1ee7i v\u00e0 ri\u00eang t\u01b0 c\u1ee7a ch\u00ednh h\u1ecd. R\u1ea5t \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc, r\u1ea5t m\u1ec9a mai n\u1ebfu c\u00e1i \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n n\u00e0y ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 cho ri\u00eang b\u1ea3n th\u00e2n c\u1ee7a h\u1ecd! Nh\u01b0 Wiesel, tr\u00edch d\u1eabn trong b\u00e0i tham lu\u1eadn xu\u1ea5t s\u1eafc \u201c<a href=\"http:\/\/hoiluan.vanhocvietnam.org\/?p=135\">H\u1ed9i nh\u1eadp v\u00e0 n\u01a1i ch\u1ed1n<\/a>\u201d<a name=\"_ftnref8_2986\"><\/a><a href=\"http:\/\/hoiluan.vanhocvietnam.org\/?p=158#_ftn8\">[8]<\/a>c\u1ee7a \u0110\u1eb7ng Th\u01a1 Th\u01a1, \u0111\u00e3 vi\u1ebft: <i>\u201cNh\u00e2n ch\u1ee9ng b\u1eaft bu\u1ed9c ch\u00ednh m\u00ecnh ph\u1ea3i cung khai. Cho tu\u1ed5i tr\u1ebb h\u00f4m nay, cho nh\u1eefng \u0111\u1ee9a b\u00e9 s\u1ebd sinh ra ng\u00e0y mai. H\u1eafn kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 qu\u00e1 kh\u1ee9 c\u1ee7a h\u1eafn tr\u1edf th\u00e0nh t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a nh\u1eefng th\u1ebf h\u1ec7 sau.\u201d <\/i><\/p>\n<p align=\"center\">*<\/p>\n<p>B\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 b\u00e0o ch\u1eefa cho b\u1ea5t c\u1ee9 t\u1ed9i \u00e1c n\u00e0o c\u1ee7a b\u1ea5t c\u1ee9 phe ph\u00e1i n\u00e0o trong chi\u1ebfn tranh ho\u1eb7c trong b\u1ea5t c\u1ee9 b\u1ed1i c\u1ea3nh n\u00e0o kh\u00e1c. T\u00f4i kh\u00f4ng h\u1ec1 nghi ng\u1edd c\u00e1i s\u1ef1 th\u1ef1c l\u00e0 \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng t\u1ed9i \u00e1c gh\u00ea r\u1ee3n x\u1ea3y ra trong chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb nh\u1eefng \u0111\u1ed9ng c\u01a1 c\u00e1 nh\u00e2n hay t\u1eeb ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a m\u1ed9t hay nhi\u1ec1u phe tham chi\u1ebfn nh\u00e2n danh nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u cao qu\u00fd nh\u1ea5t ho\u1eb7c t\u1ec7 h\u1ea1i nh\u1ea5t. T\u00f4i l\u00e0 m\u1ed9t trong s\u1ed1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft hi\u1ebfm hoi \u1edf h\u1ea3i ngo\u1ea1i \u0111\u00e3 quan t\u00e2m v\u00e0 l\u00ean \u00e1n Bob Kerry, v\u00e0o n\u0103m 2002 l\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng ngh\u1ecb s\u0129 li\u00ean bang Hoa K\u1ef3, v\u1ec1 v\u1ee5 <a href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Bob_Kerrey#Thanh_Phong_Massacre\">th\u1ea3m s\u00e1t \u1edf l\u00e0ng Thanh Phong<\/a><a name=\"_ftnref9_2986\"><\/a><a href=\"http:\/\/hoiluan.vanhocvietnam.org\/?p=158#_ftn9\">[9]<\/a> th\u00e1ng 12 n\u0103m 1969 b\u1edfi to\u00e1n ng\u01b0\u1eddi nh\u00e1i h\u1ea3i qu\u00e2n M\u1ef9 do \u00f4ng c\u1ea7m \u0111\u1ea7u (C\u00f3 th\u1ec3 xem Thanh Phong nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t &quot;mini&quot; M\u1ef9 Lai v\u1ec1 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng n\u1ea1n nh\u00e2n (21) c\u0169ng nh\u01b0 v\u1ec1 t\u1ea7m ph\u1ed5 bi\u1ebfn tr\u00ean c\u00e1c m\u1ea1ng truy\u1ec1n th\u00f4ng). T\u00f4i t\u00e1n th\u00e0nh vi\u1ec7c truy n\u00e3 v\u00e0 \u0111\u01b0a ra tr\u01b0\u1edbc c\u00f4ng l\u00fd nh\u1eefng t\u1ed9i ph\u1ea1m chi\u1ebfn tranh, b\u1ea5t k\u1ec3 thu\u1ed9c v\u1ec1 phe tham chi\u1ebfn n\u00e0o, v\u00e0 bu\u1ed9c h\u1ecd ph\u1ea3i tr\u1ea3 gi\u00e1 cho nh\u1eefng t\u1ed9i \u00e1c h\u1ecd \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n trong qu\u00e1 kh\u1ee9, t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 th\u1ebf gi\u1edbi v\u1eabn \u0111ang truy t\u1ea7m v\u00e0 k\u1ebft \u00e1n nh\u1eefng hung th\u1ee7 s\u1ed1ng s\u00f3t t\u1eeb \u0110\u1ec7 nh\u1ecb Th\u1ebf chi\u1ebfn. Nh\u01b0ng t\u00f4i ch\u1ed1ng l\u1ea1i \u00e2m m\u01b0u li\u00ean k\u1ebft t\u1ed9i \u00e1c c\u00e1 nh\u00e2n v\u1edbi t\u1eadp th\u1ec3 li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi m\u01b0u \u0111\u1ed3 b\u00f4i \u0111en h\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ee7a t\u1eadp th\u1ec3 \u0111\u00f3. T\u00f4i l\u00ean \u00e1n nh\u1eefng ch\u00ednh s\u00e1ch, nh\u1eefng c\u1eed ch\u1ec9 tr\u00e1 ngu\u1ef5 v\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 &quot;khoan h\u1ed3ng&quot;, &quot;tha th\u1ee9&quot; m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ho\u1eb7c m\u1ed9t t\u1eadp th\u1ec3 v\u1ec1 nh\u1eefng t\u1ed9i \u00e1c t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng g\u00e1n gh\u00e9p cho h\u1ecd v\u00e0 trong c\u00f9ng m\u1ed9t l\u00fac, ti\u1ebfp t\u1ee5c b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0y hay c\u00e1ch kh\u00e1c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 b\u01a1m \u0111\u1ea9y nh\u1eefng vi khu\u1ea9n \u0111\u1ed9c h\u1ea1i v\u1ed1n ph\u00e1t kh\u1edfi v\u00e0 t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng t\u1eeb tr\u00e1 ngu\u1ef5 v\u00e0o m\u1ea1ch m\u00e1u v\u0103n ho\u00e1 c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c. B\u1edfi v\u00ec, t\u1ea7m t\u00e1c h\u1ea1i c\u1ee7a n\u1ecdc \u0111\u1ed9c v\u0103n ho\u00e1 g\u00e2y ra b\u1edfi nh\u1eefng ch\u00ednh s\u00e1ch gian tr\u00e1 n\u00e0y v\u00f4 c\u00f9ng l\u1edbn lao \u1edf c\u1ea3 ba chi\u1ec1u k\u00edch, r\u1ed9ng, d\u00e0i, v\u00e0 s\u00e2u!<\/p>\n<p>Ch\u00ednh v\u00ec b\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y nh\u1eafm v\u00e0o tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft gi\u1edbi c\u1ea7m b\u00fat, nh\u01b0 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a \u1edf tr\u00ean, &quot;nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 d\u1ef1a v\u00e0o ch\u1ee9c n\u0103ng c\u1ee7a h\u1ecd, tr\u00ed tu\u1ec7 v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng t\u01b0 duy ph\u1ea3i v\u01b0\u1ee3t tr\u1ed9i h\u01a1n nh\u1eefng t\u1ea7ng l\u1edbp kh\u00e1c trong x\u00e3 h\u1ed9i&quot;, t\u00f4i hy v\u1ecdng m\u00ecnh s\u1ebd kh\u00f4ng ph\u1ea3i k\u1ec3 l\u1ec3, l\u00fd lu\u1eadn d\u00f4ng d\u00e0i v\u1ec1 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u t\u00f4i mu\u1ed1n \u0111\u1ec1 c\u1eadp v\u1ec1 ba chi\u1ec1u k\u00edch m\u00e0 t\u1ea7m t\u00e1c h\u1ea1i c\u1ee7a n\u1ecdc \u0111\u1ed9c v\u0103n ho\u00e1 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ch\u1ea1m \u0111\u1ebfn. T\u00f4i tin r\u1eb1ng nh\u00e0 v\u0103n, v\u1edbi kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u00e2n t\u00edch t\u00ecnh c\u1ea3m nh\u00e2n v\u1eadt v\u00e0 ph\u1ea3n \u1ee9ng t\u00e2m l\u00fd c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc, s\u1ebd kh\u00f4ng kh\u00f3 h\u00ecnh dung nh\u1eefng t\u00e1c h\u1ea1i v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n t\u00e2m l\u00fd m\u00e0 nh\u1eefng huy\u1ec1n tho\u1ea1i ki\u1ec3u &quot;l\u00ednh ngu\u1ef5 \u0103n th\u1ecbt ng\u01b0\u1eddi&quot; g\u00e2y ra cho t\u1eadp th\u1ec3 &quot;l\u00ednh ngu\u1ef5&quot; v\u00e0 nh\u1eefng th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh h\u1ecd. \u0110i\u1ec1u g\u00ec s\u1ebd x\u1ea3y ra n\u1ebfu con c\u00e1i c\u1ee7a &quot;l\u00ednh ngu\u1ef5&quot; tin r\u1eb1ng h\u1ecd, trong m\u1ed9t th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00e0o \u0111\u00f3 c\u1ee7a qu\u00e1 kh\u1ee9, \u0111\u00e3 th\u1ef1c s\u1ef1 \u0103n th\u1ecbt ng\u01b0\u1eddi? T\u00f4i e r\u1eb1ng m\u1ea7m t\u00e1c h\u1ea1i \u0111\u00e3 lan r\u1ed9ng v\u00e0 xa h\u01a1n t\u1ea7m ki\u1ec3m so\u00e1t, v\u00e0 s\u00e2u h\u01a1n c\u1ea3 nh\u1eefng toan t\u00ednh\/m\u01b0u \u0111\u1ed3 \u00e1c \u0111\u1ed9c c\u1ee7a nh\u1eefng k\u1ebb ch\u1ee7 m\u01b0u.<\/p>\n<p>N\u1ebfu \u0111i\u1ec1u t\u00f4i tr\u00ecnh b\u00e0y \u1edf tr\u00ean v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u1ee7, h\u00e3y c\u00f9ng nhau th\u1eed m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u kh\u00e1c, theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a \u0110\u1eb7ng Th\u01a1 Th\u01a1, c\u0169ng t\u1eeb &quot;H\u1ed9i nh\u1eadp v\u00e0 n\u01a1i ch\u1ed1n?&quot;, <i>&quot;\u2026 ch\u00fang ta n\u00ean ho\u00e1n v\u1ecb cho nhau, \u0111i v\u00e0o \u0111\u00f4i gi\u1ea7y c\u1ee7a nhau, \u0111\u1ec3 nh\u1eefng n\u1ed7i \u0111au kh\u00f4ng t\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3n m\u00e0 nh\u1eadp m\u1ed9t.&quot; <\/i>B\u1eaft \u0111\u1ea7u nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y, c\u1ee9 cho r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam t\u1eeb B\u1eafc ch\u00ed Nam, l\u00fac ch\u00e0o \u0111\u1eddi t\u00e2m h\u1ed3n tr\u1eafng nh\u01b0 t\u1edd gi\u1ea5y. Ng\u01b0\u1eddi mi\u1ec1n Nam v\u00ec k\u00e9m may m\u1eafn nhi\u1ec5m ph\u1ea3i n\u1ecdc \u0111\u1ed9c v\u0103n ho\u00e1 \u0111\u1ed3i tru\u1ef5 &quot;M\u1ef9 ngu\u1ef5&quot;, khi l\u1edbn l\u00ean \u0111i l\u00ednh gi\u1ebft h\u1ea1i nh\u00e2n d\u00e2n v\u00e0 \u0103n th\u1ecbt ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t th\u1ecbt b\u1ed9 \u0111\u1ed9i. Trong khi \u0111\u00f3, \u1edf mi\u1ec1n B\u1eafc, d\u01b0\u1edbi \u00e1nh s\u00e1ng quang vinh c\u1ee7a B\u00e1c v\u00e0 \u0110\u1ea3ng, thanh ni\u00ean l\u1edbn l\u00ean xung phong \u0111i b\u1ed9 \u0111\u1ed9i ch\u1ed1ng M\u1ef9 c\u1ee9u n\u01b0\u1edbc, lu\u00f4n trung v\u1edbi \u0110\u1ea3ng v\u00e0 hi\u1ebfu v\u1edbi d\u00e2n, ch\u1ec9 \u0103n l\u01b0\u01a1ng kh\u00f4. Gi\u1ea3 thi\u1ebft n\u00e0y \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi xem ra c\u00f3 v\u1ebb ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c. S\u1ed1 c\u00f2n l\u1ea1i th\u00ec nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh \u0111ang nh\u01b0\u1edbng m\u1ed9t ho\u1eb7c c\u1ea3 hai h\u00e0ng ch\u00e2n m\u00e0y, v\u00e0 c\u00f3 l\u1ebd kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 v\u1eady! H\u00e3y ki\u00ean nh\u1eabn \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c v\u1edbi ph\u1ea7n k\u1ebf ti\u1ebfp c\u1ee7a gi\u1ea3 thi\u1ebft. Thay v\u00ec sinh ra \u1edf mi\u1ec1n B\u1eafc, to\u00e0n b\u1ed9 c\u00e1i t\u1eadp th\u1ec3 anh h\u00f9ng \u0111\u00e3 x\u1ebb d\u1ecdc Tr\u01b0\u1eddng S\u01a1n \u0111i c\u1ee9u n\u01b0\u1edbc n\u00e0y &quot;b\u1ecb&quot; sinh ra \u1edf mi\u1ec1n Nam. C\u00e2u h\u1ecfi cho c\u00e1i t\u1eadp th\u1ec3 tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf \u0111\u00e3 sinh ra \u1edf mi\u1ec1n B\u1eafc nay &quot;b\u1ecb&quot; sinh ra \u1edf mi\u1ec1n Nam trong gi\u1ea3 thi\u1ebft c\u1ee7a t\u00f4i r\u1ea5t \u0111\u01a1n gi\u1ea3n, c\u00f3 bao nhi\u00eau trong s\u1ed1 h\u1ecd l\u1edbn l\u00ean \u0111i l\u00ednh gi\u1ebft h\u1ea1i nh\u00e2n d\u00e2n v\u00e0 \u0103n th\u1ecbt b\u1ed9 \u0111\u1ed9i? D\u0129 nhi\u00ean l\u00e0 c\u0169ng nhi\u1ec1u b\u1eb1ng s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c s\u1ef1 sinh ra \u1edf mi\u1ec1n Nam cho m\u1ed7i th\u1ec3 lo\u1ea1i, &quot;\u0111i l\u00ednh\u201d, &quot;gi\u1ebft h\u1ea1i nh\u00e2n d\u00e2n&quot;, v\u00e0 &quot;\u0103n th\u1ecbt b\u1ed9 \u0111\u1ed9i&quot;. N\u00f3i l\u1ea1i cho \u0111\u00fang: c\u0169ng nhi\u1ec1u b\u1eb1ng s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi tin v\u00e0o c\u00e1i huy\u1ec1n tho\u1ea1i &quot;l\u00ednh ngu\u1ef5 \u0103n th\u1ecbt ng\u01b0\u1eddi&quot;. Y\u00eau c\u1ea7u c\u00f2n l\u1ea1i l\u00e0 nh\u1eefng nh\u00e0 v\u0103n nh\u00e0 th\u01a1, k\u1ec3 c\u1ea3 T\u1ea1 Duy Anh v\u00e0 H\u1ed3 Anh Th\u00e1i, m\u1ed9t c\u00e1ch t\u00ecnh c\u1edd &quot;b\u1ecb&quot; n\u1eb1m trong gi\u1ea3 thi\u1ebft n\u00e0y, xin vui l\u00f2ng gi\u00fap t\u00f4i h\u00ecnh dung ra c\u1ea3m gi\u00e1c c\u1ee7a &quot;m\u00ecnh&quot; m\u1ed7i khi nghe, \u0111\u1ecdc v\u1ec1 c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 &quot;l\u00ednh ngu\u1ef5 \u0103n th\u1ecbt ng\u01b0\u1eddi.&quot; T\u00f4i bi\u1ebft qu\u00fd v\u1ecb c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, qu\u00fd v\u1ecb l\u00e0 nh\u00e0 v\u0103n, chuy\u00ean tr\u1ecb vi\u1ec7c ch\u01a1i \u0111\u00f9a v\u1edbi c\u1ea3m gi\u00e1c c\u1ee7a nh\u00e2n v\u1eadt v\u00e0 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc!<\/p>\n<p>C\u00e1i gi\u1ea3 thi\u1ebft \u201cth\u00fa v\u1ecb\u201d \u1edf tr\u00ean d\u00e0nh cho vi\u1ec7c \u0111o l\u01b0\u1eddng s\u1ef1 t\u00e1c h\u1ea1i v\u1ec1 chi\u1ec1u s\u00e2u c\u1ee7a nh\u1eefng n\u1ecdc \u0111\u1ed9c v\u0103n ho\u00e1. Ch\u00fang ta v\u1eabn ph\u1ea3i ti\u1ebfp t\u1ee5c th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 nh\u1eefng t\u00e1c h\u1ea1i \u1edf chi\u1ec1u r\u1ed9ng v\u00e0 d\u00e0i. Theo cung c\u00e1ch c\u00e1i huy\u1ec1n tho\u1ea1i\/t\u00edn \u0111i\u1ec1u &quot;l\u00ednh ngu\u1ef5 \u0103n th\u1ecbt ng\u01b0\u1eddi&quot; \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed5 bi\u1ebfn v\u00e0 tin t\u01b0\u1edfng trong c\u00e1c t\u1ea7ng l\u1edbp qu\u1ea7n ch\u00fang bao g\u1ed3m c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7 gi\u00e0 tr\u1ebb v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t trong gi\u1edbi l\u00e0m v\u0103n h\u1ecdc\/v\u0103n ho\u00e1 \u1edf Vi\u1ec7t Nam trong m\u1ea5y m\u01b0\u01a1i n\u0103m qua, t\u00f4i cho r\u1eb1ng huy\u1ec1n tho\u1ea1i n\u00e0y \u0111\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u1ee7 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n v\u1ec1 s\u1ed1 \u0111\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft (\u201ccritical mass\u201d, Wikipedia ti\u1ebfng Vi\u1ec7t d\u1ecbch l\u00e0 \u201ckh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng t\u1edbi h\u1ea1n\u201d) \u0111\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t thu\u1ed9c t\u00ednh c\u1ee7a &quot;l\u00ednh ngu\u1ef5&quot;, ngh\u0129a l\u00e0 &quot;l\u00ednh ngu\u1ef5&quot; th\u00ec \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean l\u00e0 \u0103n th\u1ecbt ng\u01b0\u1eddi, t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 l\u00e1 c\u00e2y c\u00f3 m\u00e0u xanh ho\u1eb7c chim th\u00ec bay v\u00e0 c\u00e1 th\u00ec l\u1ed9i! Ti\u1ebfp t\u1ee5c &quot;t\u01b0 duy&quot; theo chi\u1ec1u h\u01b0\u1edbng n\u00e0y, b\u1edfi v\u00ec t\u1eadp th\u1ec3 &quot;l\u00ednh ngu\u1ef5&quot; c\u00f3 \u0111\u1ebfn h\u00e0ng tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi, &quot;\u0103n th\u1ecbt ng\u01b0\u1eddi&quot; nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i tr\u1edf th\u00e0nh thu\u1ed9c t\u00ednh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam \u1edf ph\u00eda Nam, v\u00e0 sau \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u1ee7a c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc. Xin \u0111\u01b0\u1ee3c long tr\u1ecdng tuy\u00ean b\u1ed1, Vi\u1ec7t Nam, qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng t\u00f4i, x\u1ee9 s\u1edf c\u1ee7a b\u1ecdn \u0103n th\u1ecbt ng\u01b0\u1eddi!<\/p>\n<p>V\u1ec1 t\u00e1c h\u1ea1i \u0111\u01b0\u1eddng d\u00e0i, c\u00f3 l\u1ebd kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i d\u00e0i d\u00f2ng. Ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 \u0111\u00e3 ng\u01b0ng r\u1ea3i ch\u1ea5t \u0111\u1ed9c da cam l\u00ean \u0111\u1ed3ng ru\u1ed9ng qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng ta ngay c\u1ea3 tr\u01b0\u1edbc khi chi\u1ebfn tranh ch\u1ea5m d\u1ee9t, nh\u01b0ng vi\u1ec7c xu\u1ea5t hi\u1ec7n nh\u1eefng tr\u1ebb s\u01a1 sinh qu\u00e1i thai, h\u1eadu qu\u1ea3 c\u1ee7a ho\u00e1 ch\u1ea5t \u0111\u1ed9c h\u1ea1i n\u00e0y, v\u1eabn ch\u01b0a th\u1ea5y ch\u1ea5m d\u1ee9t. Trong khi \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t ti\u1ebfp t\u1ee5c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 phun n\u1ecdc \u0111\u1ed9c v\u00e0o nhau sau h\u01a1n ba th\u1eadp k\u1ef7. \u0110\u01b0\u1eddng xa v\u00f4 t\u1eadn!<\/p>\n<p align=\"center\">*<\/p>\n<p>Ch\u00fang ta th\u01b0\u1eddng nghe n\u00f3i r\u1ea5t nhi\u1ec1u v\u1ec1 nh\u1eefng n\u1ecdc \u0111\u1ed9c v\u0103n ho\u00e1 do t\u00e0n d\u01b0 M\u1ef9 ngu\u1ef5 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i. Ch\u00fang ta kh\u00f4ng h\u1ec1 nghe n\u00f3i v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 \u1edf ph\u00eda nh\u1eefng k\u1ebb th\u1eafng tr\u1eadn. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c, k\u1ebb th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n vi\u1ebft l\u1ecbch s\u1eed, b\u00ean c\u1ea1nh nh\u1eefng \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n kh\u00e1c, k\u1ec3 c\u1ea3 quy\u1ec1n nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng nh\u1eefng n\u1ecdc \u0111\u1ed9c v\u0103n ho\u00e1 do ch\u00ednh m\u00ecnh t\u1ea1o ra. T\u00f4i s\u1ebd kh\u00f4ng ng\u1ea1c nhi\u00ean nhi\u1ec1u l\u1eafm, cho d\u00f9 v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u1ea3m th\u1ea5y b\u1ecb x\u00fac ph\u1ea1m gh\u00ea g\u1edbm, n\u1ebfu m\u1ed9t \u00f4ng A b\u00e0 B n\u00e0o \u0111\u00f3 v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c b\u00e1m v\u00e0o huy\u1ec1n tho\u1ea1i &quot;l\u00ednh ngu\u1ef5 \u0103n th\u1ecbt ng\u01b0\u1eddi&quot;. T\u00f4i hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u1ee7a &quot;t\u1ea9y n\u00e3o&quot; ho\u1eb7c c\u1ee7a tuy\u00ean truy\u1ec1n nh\u1ed3i s\u1ecd theo ki\u1ec3u \u0110\u1ee9c Qu\u1ed1c x\u00e3. Nh\u01b0ng t\u00f4i s\u1ebd v\u00f4 c\u00f9ng ng\u1ea1c nhi\u00ean, v\u00f4 c\u00f9ng th\u1ea5t v\u1ecdng, v\u00e0 v\u00f4 c\u00f9ng b\u1ecb x\u00fac ph\u1ea1m n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 v\u0103n, m\u1ed9t ng\u00f2i b\u00fat t\u00e0i n\u0103ng. T\u00f4i \u0111\u00e1nh gi\u00e1 cao v\u00e0 do \u0111\u00f3 k\u1ef3 v\u1ecdng nhi\u1ec1u v\u00e0o v\u0103n ngh\u1ec7 s\u0129, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t v\u0103n ngh\u1ec7 s\u0129 s\u00e1ng t\u1ea1o. H\u1ecd l\u00e0m \u0111\u1eb9p \u0111\u1eddi s\u1ed1ng. H\u1ecd mang ch\u00fang ta \u0111\u1ebfn g\u1ea7n v\u1edbi Ch\u00e2n, Thi\u1ec7n, M\u1ef9. H\u1ecd, trong nhi\u1ec1u tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p, l\u00e0 hy v\u1ecdng v\u00e0 ngay c\u1ea3 l\u00e0 l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t trong nh\u1eefng x\u00e3 h\u1ed9i m\u00e0 l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m b\u1ecb qu\u00e8 qu\u1eb7t ho\u1eb7c ho\u00e0n to\u00e0n v\u1eafng b\u00f3ng. H\u1ecd kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0 \u0111\u1ed3ng l\u00f5a c\u1ee7a b\u00f3ng t\u1ed1i, gieo r\u1eafc tr\u00e1 ngu\u1ef5, gieo r\u1eafc nh\u1eefng n\u1ecdc \u0111\u1ed9c v\u0103n ho\u00e1 v\u1ed1n s\u1ebd c\u00f2n \u1edf l\u1ea1i r\u1ea5t l\u00e2u sau khi h\u1ecd ra \u0111i v\u0129nh vi\u1ec5n. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u gh\u00ea r\u1ee3n, ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 ngh\u0129 t\u1edbi!<\/p>\n<p>Vi\u1ec7c l\u1ef1a ch\u1ecdn tr\u00edch d\u1eabn T\u1ea1 Duy Anh v\u00e0 H\u1ed3 Anh Th\u00e1i trong s\u1ed1 nhi\u1ec1u t\u00e1c gi\u1ea3 vi\u1ebft v\u1ec1 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u d\u1ef1a tr\u00ean nh\u1eefng &quot;t\u00edn \u0111i\u1ec1u&quot; m\u1ecdc ra t\u1eeb s\u1ef1 tr\u00e1 ngu\u1ef5 kh\u00f4ng h\u1ec1 l\u00e0 chuy\u1ec7n ng\u1eabu nhi\u00ean. L\u1ea1i c\u00e0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u00e1c \u00fd. V\u00e0o n\u0103m 2002, t\u00f4i kh\u00f4ng tin r\u1eb1ng T\u1ea1 Duy Anh ho\u1eb7c H\u1ed3 Anh Th\u00e1i \u0111\u00e3 b\u1ecb c\u01b0\u1ee1ng b\u00e1ch ho\u1eb7c khuy\u1ebfn d\u1ee5 b\u1edfi nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 vi\u1ebft v\u1ec1 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u tr\u00e1 ngu\u1ef5 k\u1ec3 tr\u00ean. C\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u vi\u1ebft v\u1ec1 &quot;l\u00ednh ngu\u1ef5 \u0103n th\u1ecbt ng\u01b0\u1eddi&quot; m\u1ed9t c\u00e1ch t\u1ef1 nguy\u1ec7n, v\u00e0 \u0111\u00e3 kh\u00f4ng h\u1ec1 \u0111\u1eb7t c\u00e2u h\u1ecfi v\u1ec1 s\u1ef1 ch\u00e2n th\u1ef1c c\u1ee7a \u0111i\u1ec1u h\u1ecd \u0111ang rao gi\u1ea3ng. S\u00e1ch c\u1ee7a H\u1ed3 Anh Th\u00e1i \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1i b\u1ea3n v\u00e0o n\u0103m 2004, ph\u1ea7n \u0111\u00e3 khi\u1ebfn t\u00f4i ng\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u1ecdc ti\u1ebfp v\u00e0o n\u0103m 2002 v\u1eabn c\u00f2n nguy\u00ean trong \u1ea5n b\u1ea3n m\u1edbi. T\u00f4i kh\u00f4ng r\u00f5 l\u1eafm v\u1ec1 kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u1ed5 c\u1eadp c\u1ee7a <i>\u0110i t\u00ecm nh\u00e2n v\u1eadt<\/i>, nh\u01b0ng t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t bi\u1ec3u m\u1ed9t c\u00e1ch an to\u00e0n l\u00e0 c\u00e1ch suy ngh\u0129 c\u1ee7a hai t\u00e1c gi\u1ea3 n\u00e0y v\u1ec1 huy\u1ec1n tho\u1ea1i\/t\u00edn \u0111i\u1ec1u &quot;l\u00ednh ngu\u1ef5 \u0103n th\u1ecbt ng\u01b0\u1eddi&quot; \u0111\u00e3 kh\u00f4ng h\u1ec1 thay \u0111\u1ed5i. Cho \u0111\u1ebfn th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00e0y c\u1ee7a n\u0103m 2008, \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f3 ai trong s\u1ed1 h\u1ecd l\u00ean ti\u1ebfng c\u1ea3i ch\u00ednh v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e3 vi\u1ebft xu\u1ed1ng. T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng d\u1ea5u hi\u1ec7u \u1edf tr\u00ean mang m\u1ed9t n\u1ed9i h\u00e0m quan tr\u1ecdng: Kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u00f3 m\u1ed9t n\u1ed7 l\u1ef1c n\u00e0o \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 l\u1ea1i k\u1ebb th\u00f9 c\u0169, ho\u1eb7c n\u00f3i cho \u0111\u00fang h\u01a1n, \u0111\u00e1nh gi\u00e1 l\u1ea1i c\u00e1i nh\u00ecn c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh l\u00ean k\u1ebb th\u00f9 c\u0169. T\u00f4i e r\u1eb1ng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u00fang cho T\u1ea1 Duy Anh v\u00e0 H\u1ed3 Anh Th\u00e1i, v\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u00fang cho &quot;ph\u00eda&quot; T\u1ea1 Duy Anh v\u00e0 H\u1ed3 Anh Th\u00e1i!<\/p>\n<p>B\u1eb1ng c\u00e1ch ph\u1ee7 nh\u1eadn t\u01b0 c\u00e1ch v\u00e0 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m nh\u00e2n ch\u1ee9ng l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a m\u00ecnh, nh\u00e0 v\u0103n ph\u1ea3i \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ch\u1ea5p nh\u1eadn c\u00e1i nguy c\u01a1 tr\u1edf th\u00e0nh k\u1ebb \u0111\u1ed3ng lo\u00e3 v\u1edbi nh\u1eefng th\u1ebf l\u1ef1c \u0111en t\u1ed1i. <i>B\u1eb1ng c\u00e1ch nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 gieo r\u1eafc m\u1ea7m \u0111\u1ed9c h\u1ea1i ph\u00e1t kh\u1edfi t\u1eeb tr\u00e1 ngu\u1ef5 v\u00e0o m\u1ea1ch v\u0103n ho\u00e1 d\u00e2n t\u1ed9c, b\u1ea5t k\u1ec3 v\u00ec v\u00f4 t\u00ecnh hay c\u1ed1 \u00fd, nh\u00e0 v\u0103n tr\u1edf th\u00e0nh kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 k\u1ebb \u0111\u1ed3ng lo\u00e3.<\/i> \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t k\u1ebft lu\u1eadn u \u00e1m, nh\u01b0ng t\u00f4i kh\u00f4ng ch\u1eafc l\u00e0 m\u00ecnh c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t l\u1ef1a ch\u1ecdn n\u00e0o kh\u00e1c.<\/p>\n<p>S\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng v\u1edbi T\u1ea1 Duy Anh n\u1ebfu t\u00f4i kh\u00f4ng \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn n\u1ed7 l\u1ef1c \u0111\u00e1nh gi\u00e1 l\u1ea1i v\u0103n ho\u00e1 v\u00e0 truy\u1ec1n th\u1ed1ng trong t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a \u00f4ng. N\u1ed7 l\u1ef1c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y \u1edf ch\u01b0\u01a1ng 5 c\u1ee7a <i>\u0110i t\u00ecm nh\u00e2n v\u1eadt<\/i>, \u1edf \u0111\u00f3, th\u00f4ng minh v\u00e0 tinh qu\u00e1i, t\u00e1c gi\u1ea3 &quot;bi\u1ebfn th\u00e0nh th\u1eb1ng phi l\u1ecbch s\u1eed, k\u1ebb vong \u00e2n, \u0111\u1ee9a qua m\u1eb7t c\u00e1c c\u1ee5&quot; b\u1eb1ng c\u00e1ch c\u00f4ng k\u00edch gi\u00e1 tr\u1ecb v\u0103n ho\u00e1 c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 truy\u1ec7n c\u1ed5 t\u00edch, ng\u1ee5 ng\u00f4n \u01b0a th\u00edch nh\u1ea5t c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam nh\u01b0 &quot;R\u00f9a ch\u1ea1y thi v\u1edbi th\u1ecf&quot;, &quot;Tr\u00ed kh\u00f4n c\u1ee7a ta \u0111\u00e2y&quot;, &quot;T\u1ea5m C\u00e1m&quot;, v\u00e0 &quot;M\u1ef5 Ch\u00e2u &#8211; Tr\u1ecdng Thu\u1ef7&quot;. T\u00f4i \u0111\u1ecdc ph\u1ea7n n\u00e0y l\u1ea7n \u0111\u1ea7u v\u1edbi s\u1ef1 c\u1ea3m ph\u1ee5c. T\u1ea1 Duy Anh c\u00f3 \u0111\u1ee7 c\u00e1c \u0111\u1ee9c t\u00ednh c\u1ea7n thi\u1ebft c\u1ee7a m\u1ed9t nh\u00e0 v\u0103n m\u00e0 \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i k\u1ef3 v\u1ecdng; \u00f4ng s\u1edf h\u1eefu m\u1ed9t kh\u1ea3 n\u0103ng t\u01b0 duy nh\u1ea1y b\u00e9n, s\u00e1ng su\u1ed1t, v\u00e0 ng\u00f2i b\u00fat \u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ee7 d\u0169ng kh\u00ed \u0111\u1ec3 t\u1ea5n c\u00f4ng nh\u1eefng th\u00e0nh tr\u00ec ki\u00ean c\u1ed1 nh\u1ea5t c\u1ee7a thi\u00ean ki\u1ebfn v\u00e0 l\u1ea1c h\u1eadu: truy\u1ec1n th\u1ed1ng v\u0103n ho\u00e1. C\u1ea3m gi\u00e1c khi \u0111\u1ecdc l\u1ea1i ph\u1ea7n n\u00e0y sau khi \u0111\u1ecdc ch\u01b0\u01a1ng 6, l\u00e0 chua ch\u00e1t v\u00e0 nu\u1ed1i ti\u1ebfc. Kh\u00f4ng l\u1ebd ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u1eefng n\u1ecdc \u0111\u1ed9c v\u0103n ho\u00e1 c\u1ed5 x\u01b0a, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e3 t\u1eeb l\u00e2u tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t ph\u1ea7n m\u00e1u th\u1ecbt c\u1ee7a v\u0103n ho\u00e1 d\u00e2n t\u1ed9c m\u1edbi c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c soi r\u1ecdi v\u00e0 t\u00e1i th\u1ea9m \u0111\u1ecbnh? Kh\u00f4ng l\u1ebd nh\u1eefng m\u1ea7m v\u0103n ho\u00e1 \u0111\u1ed9c h\u1ea1i t\u01b0\u01a1i m\u1edbi \u0111ang l\u00e0m \u00f4 nhi\u1ec5m m\u1ea1ch v\u0103n ho\u00e1 d\u00e2n t\u1ed9c ng\u00e0y v\u00e0 \u0111\u00eam v\u00e0 nh\u1eefng oan khi\u00ean th\u1ed1ng h\u1eadn \u0111ang r\u1ec9 m\u00e1u c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n s\u1ed1ng v\u00e0 c\u1ee7a con ch\u00e1u h\u1ecd kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c quan t\u00e2m? T\u1ea1i sao ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3, m\u1ed9t c\u00e1ch \u00fd th\u1ee9c, b\u01b0\u1edbc v\u00e0o c\u00e1i v\u0169ng l\u1ea7y m\u00e0 ch\u00ednh m\u00ecnh \u0111\u00e3 mu\u1ed1n c\u1ee9u v\u1edbt k\u1ebb kh\u00e1c ra kh\u1ecfi ch\u1ec9 v\u00e0i trang gi\u1ea5y tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3?<\/p>\n<p align=\"center\">*<\/p>\n<p>Nh\u1eefng \u0111\u1ec1u vi\u1ebft xu\u1ed1ng \u1edf \u0111\u00e2y, k\u1ec3 c\u1ea3 ph\u1ea7n tr\u00edch d\u1eabn t\u1eeb t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a T\u1ea1 Duy Anh v\u00e0 H\u1ed3 Anh Th\u00e1i (trong s\u1ed1 r\u1ea5t nhi\u1ec1u tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1) l\u00e0 m\u1ed9t n\u1ed7 l\u1ef1c bi\u1ec7n minh cho s\u1ef1 c\u1ea7n thi\u1ebft c\u1ee7a vai tr\u00f2 &quot;nh\u00e2n ch\u1ee9ng c\u1ee7a S\u1ef1 Th\u1eadt&quot; c\u1ee7a nh\u00e0 v\u0103n v\u1edbi nh\u1eefng d\u1eabn ch\u1ee9ng c\u1ee5 th\u1ec3, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u c\u00f3 th\u1ef1c v\u00e0 lu\u00f4n ph\u01a1i b\u00e0y tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0ng v\u00ec m\u1ed9t hay nhi\u1ec1u l\u00fd do b\u00ed \u1ea9n n\u00e0o \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i x\u1eed nh\u01b0 l\u00e0 v\u1eadt v\u00f4 h\u00ecnh v\u00f4 t\u01b0\u1edbng ho\u1eb7c m\u1ed9t th\u1ee9 &quot;c\u1ea5m k\u1ef5\u201c (taboo) kh\u00f4ng n\u00ean d\u00e2y v\u00e0o. B\u1eb1ng c\u00e1ch nh\u1eafm m\u1eaft quay l\u01b0ng, gi\u1ea3 v\u1edd kh\u00f4ng nh\u00ecn th\u1ea5y v\u00e0 hy v\u1ecdng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 s\u1ebd t\u1ef1 bi\u1ebfn \u0111i, ng\u01b0\u1eddi ta \u0111ang l\u1eeba d\u1ed1i ch\u00ednh m\u00ecnh m\u1ed9t c\u00e1ch ng\u00e2y ng\u00f4.<\/p>\n<p>T\u00f4i tin ch\u1eafc ng\u1ed9 nh\u1eadn v\u00e0 tr\u00e1 ngu\u1ef5 \u0111\u00e3 kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn t\u1eeb m\u1ed9t ph\u00eda trong c\u00e1c phe tham chi\u1ebfn, v\u00e0 t\u00e1c h\u1ea1i c\u1ee7a ch\u00fang c\u0169ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u00e0nh ri\u00eang cho phe ph\u00e1i n\u00e0o. Trong h\u1ed3i k\u00fd \u201c<a href=\"http:\/\/www.talawas.org\/talaDB\/suche.php?res=12447&amp;rb=0202\">T\u1ed1 kh\u1ed5 V\u0103n ch\u01b0\u01a1ng\u201d \u1edf S\u00e0i G\u00f2n: Ti\u1ec1n \u0111\u1ed3n, \u0110o\u1ea1n \u0111\u01b0\u1eddng chi\u1ebfn binh<\/a>,\u201d<a name=\"_ftnref10_2986\"><\/a><a href=\"http:\/\/hoiluan.vanhocvietnam.org\/?p=158#_ftn10\">[10]<\/a> nh\u00e0 v\u0103n Th\u1ebf Uy\u00ean c\u00f3 nh\u1eafc \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c bu\u1ed9c ph\u1ea3i g\u1ecdi &quot;th\u1eb1ng huy\u1ec7n u\u1ef7,&quot; &quot;con du k\u00edch&quot; trong s\u00e1ch c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ec3 <i>Ti\u1ec1n \u0111\u1ed3n<\/i> \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t b\u1ea3n. R\u00f5 r\u00e0ng vi\u1ec7c g\u1ecdi nhau \u201cth\u1eb1ng n\u00e0y con n\u1ecd\u201d \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh quy\u1ec1n \u1edf c\u1ea3 hai mi\u1ec1n Nam B\u1eafc trong th\u1eddi chi\u1ebfn \u0111\u01b0a l\u00ean h\u00e0ng qu\u1ed1c s\u00e1ch, v\u00e0 xuy\u00ean qua vi\u1ec7c n\u00e0y, \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng c\u1ed1ng hi\u1ebfn v\u00f4 c\u00f9ng to l\u1edbn trong vi\u1ec7c bi\u1ebfn Vi\u1ec7t Nam tr\u1edf th\u00e0nh \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a m\u1ed9t l\u0169 m\u1ea5t d\u1ea1y! V\u00e0o nh\u1eefng ng\u00e0y n\u00e0y c\u1ee7a n\u0103m 2008, m\u1eddi b\u1ea1n \u0111\u1ecdc v\u00e0o truy c\u1eadp c\u00e1c kho\u00e1 ch\u1eef &quot;<a href=\"http:\/\/hoiluan.vanhocvietnam.org\/wp-content\/plugins\/fckeditor-for-wordpress-plugin\/Dokumente%20und%20Einstellungen\/hoai\/Lokale%20Einstellungen\/Temporary%20Internet%20Files\/Content.IE5\/C3Q0LQHW\/(http:\/www.google.com\/search?hl=en&amp;client=firefox-a&amp;channel=s&amp;rls=org.mozilla:en-US:official&amp;hs=e6w&amp;as_qdr=all&amp;q=+%22t&aacute;\">t\u1ed9i \u00e1c M\u1ef9 ngu\u1ef5<\/a>&quot; v\u00e0 &quot;<a href=\"http:\/\/www.google.com\/search?hl=en&amp;client=firefox-a&amp;channel=s&amp;rls=org.mozilla%3Aen-US%3Aofficial&amp;hs=K8w&amp;as_qdr=all&amp;q=%22t%E1%BB%99i+%C3%A1c+vi%E1%BB%87t+c%E1%BB%99ng%22+&amp;btnG=Search&amp;lr=lang_vi\">t\u1ed9i \u00e1c Vi\u1ec7t c\u1ed9ng<\/a>&quot; \u1edf ph\u1ea7n ti\u1ebfng Vi\u1ec7t c\u1ee7a Google \u0111\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u00fd ni\u1ec7m ban \u0111\u1ea7u, c\u00e1i ph\u1ea7n n\u1ed5i c\u1ee7a t\u1ea3ng b\u0103ng s\u01a1n, c\u1ee7a v\u1ea5n n\u1ea1n \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea3o lu\u1eadn \u1edf \u0111\u00e2y.<\/p>\n<p>B\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u1edbi vi\u1ec7c &quot;gi\u1ea3i \u1ea3o&quot; v\u00e0 th\u00e1o g\u1ee1 n\u1ecdc \u0111\u1ed9c v\u0103n ho\u00e1 &quot;l\u00ednh ngu\u1ef5 \u0103n th\u1ecbt ng\u01b0\u1eddi&quot; \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u00f4i l\u00e0 m\u1ed9t l\u1ef1a ch\u1ecdn c\u1ea7n thi\u1ebft b\u1edfi v\u00ec m\u1ee9c \u0111\u1ed9 nghi\u00eam tr\u1ecdng v\u00e0 s\u1ef1 th\u00e1ch th\u1ee9c c\u1ee7a huy\u1ec1n tho\u1ea1i\/t\u00edn \u0111i\u1ec1u n\u00e0y. Trong t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng c\u00e2y tr\u00e1i \u0111\u1ed9c n\u1eb1m r\u1ea3i r\u00e1c tr\u00ean m\u1ea3nh v\u01b0\u1eddn v\u0103n ho\u00e1 Vi\u1ec7t Nam, \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng m\u0169i gai \u0111\u1ed9c \u0111\u1ecba nh\u1ea5t, nh\u1ee9c nh\u1ed1i nh\u1ea5t, c\u1ea7n ph\u1ea3i nh\u1ed5 b\u1ecf c\u00e0ng s\u1edbm c\u00e0ng t\u1ed1t. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 v\u00e0 \u0111ang l\u00e0 n\u1ea1n nh\u00e2n c\u1ee7a nh\u1eefng \u201cc\u00e2y gai \u0111\u1ed9c\u201d n\u00f3i tr\u00ean v\u00e0 \u0111ang ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh s\u00e1ch \u201c\u0111\u00e0o s\u00e2u ch\u00f4n ch\u1eb7t\u201d v\u1edbi hy v\u1ecdng r\u1ed3i nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u t\u00e0n t\u1ec7 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y s\u1ebd l\u1eb7ng l\u1ebd tan bi\u1ebfn c\u00f9ng th\u1eddi gian th\u1ef1c ra \u0111ang v\u00f4 t\u00ecnh trao t\u1eb7ng con ch\u00e1u m\u00ecnh m\u1ed9t di s\u1ea3n c\u1ee7a \u00f4 nh\u1ee5c. Nh\u1eefng v\u1ebft nh\u01a1 v\u0103n ho\u00e1\/l\u1ecbch s\u1eed n\u00e0y s\u1ebd c\u00f9ng v\u1edbi th\u1eddi gian \u0111ang tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t th\u1ef1c t\u1ebf l\u1ecbch s\u1eed kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, v\u00e0 s\u1ebd kh\u00f4ng d\u1ec5 d\u00e0ng b\u1ecb qu\u00ean l\u00e3ng. H\u00e3y th\u1eed th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1edbi h\u1eadu du\u1ec7 nh\u00e0 M\u1ea1c v\u1ec1 m\u1ed9t s\u1ef1 ki\u1ec7n l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra \u1edf \u1ea2i Nam quan v\u00e0 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn M\u1ea1c \u0110\u0103ng Dung h\u01a1n 400 v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 \u00e1p d\u1ee5ng kinh nghi\u1ec7m t\u1eeb cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i n\u00e0y l\u00ean con ch\u00e1u \u0111\u1eddi sau c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh. M\u1eb7t kh\u00e1c, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi, trong qu\u00e1 kh\u1ee9, v\u00f4 t\u00ecnh hay c\u1ed1 \u00fd, \u0111\u00e3 b\u00e1m v\u00e0o s\u1ef1 tr\u00e1 ngu\u1ef5 \u0111\u1ec3 g\u00e2y th\u01b0\u01a1ng t\u1ed5n k\u1ebb kh\u00e1c b\u1eb1ng ng\u00f2i b\u00fat, v\u1ed1n l\u1ebd ra ph\u1ea3i d\u00e0nh cho \u0111i\u1ec1u ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, ch\u1eafc ch\u1eafn \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i nh\u1eefng v\u1ebft tr\u1ea7y x\u01b0\u1edbc trong l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 v\u0103n ho\u00e1 d\u00e2n t\u1ed9c. T\u00f4i hy v\u1ecdng h\u1ecd s\u1ebd nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea7m \u0111\u1ed9c h\u1ea1i c\u1ee7a \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n v\u00e0 nhanh ch\u00f3ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00f4ng tr\u00ecnh \u201cgi\u1ea3i \u0111\u1ed9c\u201d, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft cho ch\u00ednh m\u00ecnh.&#160;&#160; <\/p>\n<p>Ph\u00e1 \u0111\u1ed5 m\u1ed9t t\u00edn \u0111i\u1ec1u, th\u00e1o g\u1ee1 m\u1ed9t n\u1ecdc \u0111\u1ed9c v\u0103n ho\u00e1 kh\u00f4ng h\u1ec1 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u d\u1ec5 d\u00e0ng. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u v\u00f4 c\u00f9ng kh\u00f3 kh\u0103n, th\u1eadm ch\u00ed \u0111au \u0111\u1edbn. \u0110au \u0111\u1edbn ngay c\u1ea3 ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 n\u00f3i \u0111\u1ebfn. Nh\u01b0ng v\u1eabn ph\u1ea3i n\u00f3i, trong \u0111au \u0111\u1edbn, m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111au \u0111\u1edbn. B\u1edfi v\u00ec, tr\u00edch t\u1eeb \u201c<a href=\"http:\/\/www.talawas.org\/talaDB\/suche.php?res=12197&amp;rb=0101\">Ho\u00e0 gi\u1ea3i ph\u1eabu<\/a>\u201d c\u1ee7a Phan Nhi\u00ean H\u1ea1o, &quot;\u0111\u00e2y l\u00e0 s\u1ef1 \u0111au \u0111\u1edbn kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi trong gi\u1ea3i ph\u1eabu ch\u1eefa tr\u1ecb b\u1ec7nh di c\u0103n.&quot;<\/p>\n<p>T\u00f4i hy v\u1ecdng c\u00e1c nh\u00e0 v\u0103n th\u00e2n m\u1ebfn c\u1ee7a ch\u00fang ta s\u1ebd &quot;s\u1ed1ng s\u00f3t&quot; b\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y. H\u1ecd s\u1ebd bi\u1ebft m\u00ecnh ph\u1ea3i l\u00e0m g\u00ec v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch nh\u00e2n ch\u1ee9ng c\u1ee7a S\u1ef1 Th\u1eadt. H\u00e3y c\u1ea7u ch\u00fac h\u1ecd s\u1ee9c kh\u1ecfe, ngh\u1ecb l\u1ef1c, v\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u t\u1ed1t \u0111\u1eb9p kh\u00e1c. B\u1edfi v\u00ec h\u1ecd l\u00e0, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u1ea5t c\u1ea3, s\u1ef1 b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u1ee7a hy v\u1ecdng c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1ec1 m\u1ed9t t\u01b0\u01a1ng lai trong \u0111\u00f3 <i>qu\u00e1 kh\u1ee9 c\u1ee7a ch\u00fang ta KH\u00d4NG l\u00e0 ni\u1ec1m \u00f4 nh\u1ee5c c\u1ee7a th\u1ebf h\u1ec7 mai sau.<\/i><\/p>\n<p><i>Ph\u00f9ng Nguy\u1ec5n<\/i><\/p>\n<hr align=\"left\" size=\"1\" width=\"33%\" \/>\n<p><a name=\"_ftn1_2986\"><\/a><a href=\"http:\/\/hoiluan.vanhocvietnam.org\/?p=158#_ftnref1\">[1]<\/a> <i>\u201cKhi k\u1ebb \u0111\u1ed3ng lo\u00e3 l\u00e0 nh\u00e0 v\u0103n\u201d,<\/i> tham lu\u1eadn, Ph\u00f9ng Nguy\u1ec5n &#8211; <u>http:\/\/hoiluan.vanhocvietnam.org\/?p=146<\/u><\/p>\n<p><a name=\"_ftn2_2986\"><\/a><a href=\"http:\/\/hoiluan.vanhocvietnam.org\/?p=158#_ftnref2\">[2]<\/a> <i>\u0110i t\u00ecm nh\u00e2n v\u1eadt<\/i>, ti\u1ec3u thuy\u1ebft, T\u1ea1 Duy Anh &#8211; <a href=\"http:\/\/www.talawas.org\/talaDB\/suche.php?res=453&amp;rb=08\">http:\/\/www.talawas.org\/talaDB\/suche.php?res=453&amp;rb=08<\/a> (11\/2002)<\/p>\n<p><a name=\"_ftn3_2986\"><\/a><a href=\"http:\/\/hoiluan.vanhocvietnam.org\/?p=158#_ftnref3\">[3]<\/a> <i>Truy\u1ec7n ng\u1eafn ch\u1ecdn l\u1ecdc 1975-1990<\/i>, tuy\u1ec3n t\u1eadp truy\u1ec7n ng\u1eafn, Nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n V\u0103n H\u1ecdc, H\u00e0 N\u1ed9i, 1991<\/p>\n<p><a name=\"_ftn4_2986\"><\/a><a href=\"http:\/\/hoiluan.vanhocvietnam.org\/?p=158#_ftnref4\">[4]<\/a> <i>C\u00f5i ng\u01b0\u1eddi rung chu\u00f4ng t\u1eadn th\u1ebf<\/i>, ti\u1ec3u thuy\u1ebft, H\u1ed3 Anh Th\u00e1i, Nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n \u0110\u00e0 N\u1eb5ng, 2004 (t\u00e1i b\u1ea3n)<\/p>\n<p><a name=\"_ftn5_2986\"><\/a><a href=\"http:\/\/hoiluan.vanhocvietnam.org\/?p=158#_ftnref5\">[5]<\/a> <i>\u201cThe Miracle of the Birds\u201d, <\/i>Truy\u1ec7n ng\u1eafn, Jorge Amado, tr\u00edch t\u1eeb tuy\u1ec3n t\u1eadp <i>A Hammock Beneath the Mangoes<\/i>, Dutton Book, 1991<\/p>\n<p><a name=\"_ftn6_2986\"><\/a><a href=\"http:\/\/hoiluan.vanhocvietnam.org\/?p=158#_ftnref6\">[6]<\/a> <i><a href=\"http:\/\/damau.org\/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=1527&amp;Itemid=10171\">\u0110\u1ecdc &quot;The Long Road Home: Exile, Self-Recognition, and Reconstruction&quot; c\u1ee7a Nguy\u1ec5n B\u00e1 Chung<\/a><\/i><b>, <\/b>ti\u1ec3u lu\u1eadn, Ph\u00f9ng Nguy\u1ec5n &#8211; <u><a href=\"http:\/\/damau.org\/index.php\">http:\/\/damau.org\/index.php<\/a>? option=com_content&amp;task=view&amp;id=1527&amp;Itemid=10171<\/u><\/p>\n<p><a name=\"_ftn7_2986\"><\/a><a href=\"http:\/\/hoiluan.vanhocvietnam.org\/?p=158#_ftnref7\">[7]<\/a>Jeffrey Dahmer, ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9, gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi h\u00e0ng lo\u1ea1t v\u00e0 \u0103n th\u1ecbt n\u1ea1n nh\u00e2n &#8211; <a href=\"\">http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Jeffrey_Dahmer<\/a>:<\/p>\n<p><a name=\"_ftn8_2986\"><\/a><a href=\"http:\/\/hoiluan.vanhocvietnam.org\/?p=158#_ftnref8\">[8]<\/a> <i>\u201cH\u1ed9i nh\u1eadp v\u00e0 n\u01a1i ch\u1ed1n?\u201d,<\/i> tham lu\u1eadn, \u0110\u1eb7ng Th\u01a1 Th\u01a1 &#8211; <u>http:\/\/hoiluan.vanhocvietnam.org\/?p=135<\/u><\/p>\n<p><a name=\"_ftn9_2986\"><\/a><a href=\"http:\/\/hoiluan.vanhocvietnam.org\/?p=158#_ftnref9\">[9]<\/a> Thanh Phong Massacre, Reference, <u>http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Bob_Kerrey#Thanh_Phong_Massacre<\/u><\/p>\n<p><a name=\"_ftn10_2986\"><\/a><a href=\"http:\/\/hoiluan.vanhocvietnam.org\/?p=158#_ftnref10\">[10]<\/a> <i>T\u1ed1 kh\u1ed5 v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng \u1edf S\u00e0i G\u00f2n,<\/i> H\u1ed3i k\u00fd, Th\u1ebf Uy\u00ean &#8211; <u>http:\/\/www.talawas.org\/talaDB\/suche.php?res=12447&amp;rb=0505<\/u><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u1eb1ng c\u00e1ch ph\u1ee7 nh\u1eadn t\u01b0 c\u00e1ch v\u00e0 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m nh\u00e2n ch\u1ee9ng l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a m\u00ecnh, nh\u00e0 v\u0103n ph\u1ea3i \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ch\u1ea5p nh\u1eadn c\u00e1i nguy c\u01a1 tr\u1edf th\u00e0nh k\u1ebb \u0111\u1ed3ng lo\u00e3 v\u1edbi nh\u1eefng th\u1ebf l\u1ef1c \u0111en t\u1ed1i. B\u1eb1ng c\u00e1ch nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 gieo r\u1eafc m\u1ea7m \u0111\u1ed9c h\u1ea1i ph\u00e1t kh\u1edfi t\u1eeb tr\u00e1 ngu\u1ef5 v\u00e0o m\u1ea1ch v\u0103n ho\u00e1 d\u00e2n t\u1ed9c, b\u1ea5t k\u1ec3 v\u00ec v\u00f4 t\u00ecnh hay c\u1ed1 \u00fd, nh\u00e0 v\u0103n tr\u1edf th\u00e0nh kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 k\u1ebb \u0111\u1ed3ng lo\u00e3. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t k\u1ebft lu\u1eadn u \u00e1m, nh\u01b0ng t\u00f4i kh\u00f4ng ch\u1eafc l\u00e0 m\u00ecnh c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t l\u1ef1a ch\u1ecdn n\u00e0o kh\u00e1c.<\/p>\n","protected":false},"author":545,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[5,138],"tags":[281],"class_list":["post-8438","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bien-khao","category-tieu-luan","tag-phung-nguyen"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8438","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/545"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8438"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8438\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":71454,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8438\/revisions\/71454"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8438"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8438"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8438"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}