{"id":7914,"date":"2009-07-30T00:05:00","date_gmt":"2009-07-30T00:05:00","guid":{"rendered":"http:\/\/damau.org\/archives\/7914"},"modified":"2019-02-25T23:03:24","modified_gmt":"2019-02-25T23:03:24","slug":"doc-duong-ta-di-cua-dang-dinh-tuy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/damau.org\/en\/7914\/doc-duong-ta-di-cua-dang-dinh-tuy","title":{"rendered":"\u0110\u1ecdc &ldquo;\u0110\u01b0\u1eddng Ta \u0110i&rdquo; c\u1ee7a \u0110\u1eb7ng \u0110&igrave;nh T&uacute;y"},"content":{"rendered":"<p>&#160;<\/p>\n<p>Quy\u1ec3n <em>\u0110\u01b0\u1eddng Ta \u0110i<\/em> c\u1ee7a \u0110\u1eb7ng \u0110\u00ecnh T\u00fay \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng Gi\u1ea3i V\u0103n H\u1ecdc c\u1ee7a H\u1ed9i Y S\u0129 T\u1ef1 Do \u1edf Sydney (Australia) n\u0103m 2004. Ban Gi\u00e1m Kh\u1ea3o c\u1ee7a Gi\u1ea3i th\u01b0\u1edfng n\u00e0y l\u00e0 nh\u1eefng khu\u00f4n m\u1eb7t v\u0103n h\u1ecdc l\u1eebng danh nh\u01b0 V\u00f5 Phi\u1ebfn, Do\u00e3n Qu\u1ed1c S\u1ef9, Phan L\u1ea1c Ph\u00fac, Nguy\u1ec5n H\u01b0ng Qu\u1ed1c, Tr\u1ea7n V\u0103n T\u00edch, v\u00e0 Tr\u1ea7n Gia Ph\u1ee5ng. Quy\u1ec3n <em>\u0110\u01b0\u1eddng Ta \u0110i<\/em> \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eedi \u0111\u1ebfn Ban Gi\u00e1m Kh\u1ea3o d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng b\u1ea3n th\u1ea3o v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i nh\u00ec. L\u1ea7n ph\u00e1t th\u01b0\u1edfng n\u0103m 2004 kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1ng nh\u1ea5t.<\/p>\n<p>Ti\u1ec3u s\u1eed c\u1ee7a \u00f4ng tr\u00ean Website <a href=\"http:\/\/newvietart.com\/DANGDINHTUY-phap.html\" target=\"_blank\">Newvietart.com<\/a> ch\u1ec9 ghi v\u1ecfn v\u1eb9n \u00f4ng sinh n\u0103m 1939, \u1edf Tuy H\u00f2a. Tr\u01b0\u1edbc 75, \u00f4ng \u0111i l\u00ednh v\u00e0 d\u1ea1y h\u1ecdc. Hi\u1ec7n \u0111ang ngh\u1ec9 h\u01b0u \u1edf mi\u1ec1n Nam n\u01b0\u1edbc Ph\u00e1p. Khi t\u00f4i e-mail h\u1ecfi th\u00eam v\u1ec1 ti\u1ec3u s\u1eed, \u00f4ng cho bi\u1ebft hi\u1ec7n \u00f4ng \u0111ang s\u1ed1ng \u1edf Grasse m\u1ed9t n\u01a1i g\u1ea7n v\u00f9ng bi\u1ec3n C\u00f4te D\u2019 Azur. \u00d4ng c\u00f2n \u0111\u00f9a th\u00eam l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p nghe n\u00f3i \u0111\u1ebfn v\u00f9ng bi\u1ec3n n\u00e0y l\u00e0 th\u00e8m nh\u1ecf r\u00e3i (nguy\u00ean v\u0103n). \u00d4ng c\u00f3 v\u1ebb kh\u00e9p k\u00edn, \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i b\u1eb1ng e-mail v\u1edbi t\u00f4i, v\u0103n phong nghi\u00eam ngh\u1ecb, v\u00e0 r\u1ea5t khi\u00eam t\u1ed1n. Tr\u01b0\u1edbc n\u0103m 75 \u00f4ng \u0111i l\u00ednh trong L\u1ef1c L\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1eb7c Bi\u1ec7t (LL\u0110B) v\u1ec1 sau l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1t nh\u1eadp v\u00e0o Bi\u1ec7t \u0110\u1ed9ng Qu\u00e2n, nh\u01b0ng \u00f4ng kh\u00f4ng n\u00f3i c\u1ea5p b\u1eadc. Trong L\u1ef1c L\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1eb7c Bi\u1ec7t \u00f4ng l\u00e0m th\u00f4ng d\u1ecbch vi\u00ean Anh ng\u1eef. Tuy \u00f4ng sinh ra \u1edf Tuy h\u00f2a nh\u01b0ng \u00f4ng s\u1ed1ng lang b\u1ea1t nhi\u1ec1u n\u01a1i, sau n\u0103m 75 \u00f4ng tr\u1edf v\u1ec1 Tuy H\u00f2a d\u1ea1y h\u1ecdc. \u00d4ng b\u1ea3o nh\u1edd c\u00f3 b\u1ed9 v\u00f3 tr\u00f3i g\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1eb7t v\u00e0 v\u00ec \u00f4ng th\u01b0\u1eddng \u1edf xa n\u00ean ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng bi\u1ebft qu\u00e1 kh\u1ee9 c\u1ee7a \u00f4ng, nh\u1edd \u0111\u00f3 \u00f4ng tr\u1ed1n tr\u00e1nh b\u1ecb \u0111i c\u1ea3i t\u1ea1o. Phu nh\u00e2n c\u1ee7a \u00f4ng c\u00f3 qu\u1ed1c t\u1ecbch Ph\u00e1p n\u00ean \u00f4ng di d\u00e2n sang Ph\u00e1p n\u0103m 1980. T\u00f4i \u0111\u1ecdc nh\u1eefng b\u00e0i truy\u1ec7n ng\u1eafn v\u00e0 t\u00f9y b\u00fat c\u1ee7a \u00f4ng tr\u00ean website Newvietart.com v\u00e0 th\u00fa th\u1eadt, t\u00f4i r\u1ea5t \u201cm\u00ea\u201d c\u00e1ch vi\u1ebft c\u1ee7a \u00f4ng. C\u00e1ch vi\u1ebft \u0111\u00f3 l\u00e0 ch\u1eb3ng nh\u1eefng c\u00f3 t\u00e0i quan s\u00e1t, \u00f4ng nh\u00ecn ng\u1eafm ngo\u1ea1i gi\u1edbi v\u00e0 l\u1eafng nghe n\u1ed9i t\u1ea1i, v\u00e0 mang nh\u1eefng nh\u00ecn ng\u1eafm c\u1ee7a \u00f4ng v\u00e0o t\u00e1c ph\u1ea9m th\u1eadt d\u1ec5 d\u00e0ng \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9 m\u01b0\u1ee3t m\u00e0. \u0110\u1ecdc l\u1eddi \u00f4ng vi\u1ebft t\u00f4i c\u00f3 c\u1ea3m t\u01b0\u1edfng nh\u01b0 nghe ti\u1ebfng n\u00f3i t\u1eeb t\u00e2m h\u1ed3n c\u1ee7a \u00f4ng. M\u1ed9t gi\u1ecdng n\u00f3i r\u1ea5t ch\u00e2n t\u00ecnh, ch\u1ea5t ch\u1ee9a nh\u1eefng quan s\u00e1t, suy ngh\u0129, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1eaft l\u1ecdc r\u1ed3i c\u00f4 \u0111\u1ecdng l\u1ea1i th\u00e0nh m\u1ed9t v\u00e0i c\u00e2u. C\u00e1i l\u1ed1i vi\u1ebft c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng m\u1ed9t c\u00e2u th\u01a1 m\u00e0 di\u1ec5n t\u1ea3 \u201cB\u01b0\u1edbc \u0111i m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc day day l\u1ea1i d\u1eebng.\u201d T\u00f4i c\u1ee9 mu\u1ed1n tr\u1edf l\u1ea1i v\u1edbi c\u00e2u vi\u1ebft nghi\u1ec1n ng\u1eabm th\u00eam m\u1ed9t \u00edt n\u1eefa.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\">*<\/p>\n<p>H\u1ecfi: \u00d4ng<em> <\/em>vi\u1ebft quy\u1ec3n \u0110\u01b0\u1eddng Ta \u0110i l\u00fac n\u00e0o v\u00e0 bao l\u00e2u? L\u00fd do v\u00ec sao \u00f4ng vi\u1ebft, n\u1ebfu c\u00f3?<\/p>\n<p>\u0110\u00e1p: T\u00f4i vi\u1ebft quy\u1ec3n s\u00e1ch n\u00e0y kho\u1ea3ng cu\u1ed1i th\u1eadp ni\u00ean 80 trong khi \u0111i l\u00e0m ki\u1ebfm s\u1ed1ng. Th\u1eddi \u0111\u00f3 ch\u01b0a bi\u1ebft c\u00f3 font ch\u1eef Vi\u1ec7t n\u00ean m\u1ed7i chi\u1ec1u khi tan s\u1edf, ng\u1ed3i n\u00e1n l\u1ea1i 1, 2 ti\u1ebfng g\u00f5 m\u00e1y kh\u00f4ng d\u1ea5u cho cu\u1ed1n s\u00e1ch. Sau l\u00e2u l\u1eafm m\u1edbi mua m\u00e1y \u1edf nh\u00e0 v\u00e0 h\u00ec h\u1ee5c c\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c font ch\u1eef VPS keys c\u1ee7a nh\u00f3m chuy\u00ean gia VN \u1edf Ph\u00e1p l\u00e0m. Vi\u1ebft ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea5y kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd l\u00e0m g\u00ec n\u1eefa cho \u0111\u1ebfn khi c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi em h\u1ecd b\u00ean M\u1ef9 khuy\u1ebfn kh\u00edch g\u1eedi d\u1ef1 thi th\u00ec g\u1eedi b\u1ea3n th\u1ea3o \u0111\u1ebfn v\u00e0 qu\u00ean \u0111i. M\u1ed9t nh\u00e0 v\u0103n Ph\u00e1p trong m\u1ed9t cu\u1ed9c ph\u1ecfng v\u1ea5n n\u00f3i r\u1eb1ng nh\u00e0 v\u0103n l\u00e0m vi\u1ec7c ngay khi \u00f4ng ta kh\u00f4ng l\u00e0m g\u00ec, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng cho m\u1ecdi \u1ea5p \u1ee7 c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. D\u00f9 ch\u01b0a l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0ng ta v\u1eabn lu\u00f4n lu\u00f4n canh c\u00e1nh b\u00ean l\u00f2ng n\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e2u h\u1ecfi vi\u1ebft trong bao l\u00e2u. C\u00f2n l\u00fd do: t\u00f4i c\u00f3 n\u1ed7i \u0111au \u0111\u1edbn ri\u00eang tr\u01b0\u1edbc khi h\u00f2a c\u00f9ng \u0111au \u0111\u1edbn chung c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Mi\u1ec1n Nam: b\u1ed1 t\u00f4i l\u00e0 \u0111\u1ea3ng vi\u00ean C\u1ed9ng S\u1ea3n; \u0111a s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi trong gia \u0111\u00ecnh theo C\u1ed9ng S\u1ea3n trong khi t\u00f4i kh\u00f4ng bi\u1ebft nh\u1edd th\u1ee9 linh t\u00ednh n\u00e0o m\u00e0 v\u00f9ng v\u1eb1ng kh\u00f4ng \u0111i theo h\u1ecd. Vi\u1ebft l\u00e0 c\u00e1ch b\u00e0y t\u1ecf quan \u0111i\u1ec3m v\u1edbi h\u1ecd tru\u1edbc khi v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. (\u00d4ng n\u00f3i th\u00eam trong m\u1ed9t e-mail kh\u00e1c \u201cVi\u1ebft l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u1ec3 t\u1ef1 c\u1ee9u m\u00ecnh.\u201d)<\/p>\n<p>H\u1ecfi: Trong L\u1ef1c L\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1eb7c Bi\u1ec7t \u00f4ng l\u00e0m th\u00f4ng d\u1ecbch vi\u00ean Anh ng\u1eef. \u00d4ng h\u1ecdc Anh ng\u1eef \u1edf \u0111\u00e2u?<\/p>\n<p>\u0110\u00e1p: H\u1ecdc Anh v\u0103n \u1edf tr\u01b0\u1eddng (tr\u1eddi, t\u00f4i mu\u1ed1n h\u1ecfi v\u1eb7n tr\u01b0\u1eddng n\u00e0o nh\u01b0ng s\u1ee3 \u00f4ng ch\u00ea h\u1ed7n) v\u00e0 nh\u1edd \u0111\u1ecdc s\u00e1ch nh\u01b0 c\u00e1ch trau d\u1ed3i th\u00eam v\u00e0 sau n\u00e0y th\u00ec th\u1ef1c h\u00e0nh tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9.<\/p>\n<p>H\u1ecfi: Vi\u1ebft \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u00f4ng d\u1ec5 hay kh\u00f3?<\/p>\n<p>\u0110\u00e1p: Vi\u1ebft c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ec5 m\u00e0 c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 r\u1ea5t kh\u00f3. \u0110i\u1ec1u quan tr\u1ecdng l\u00e0 h\u1ee9ng kh\u1edfi. V\u00e0 bi\u1ebft l\u1eafng nghe ch\u00ednh m\u00ecnh. B\u1ea5t c\u1ee9 m\u1ed9t b\u1eaft \u0111\u1ea7u n\u00e0o c\u0169ng do ho\u1eb7c l\u00e0 m\u1ed9t \u00fd t\u01b0\u1edfng m\u00ecnh cho l\u00e0 th\u00fa v\u1ecb ho\u1eb7c nh\u1eefng c\u1ea3m gi\u00e1c g\u00e2y xao xuy\u1ebfn. V\u1ed1n li\u1ebfng ch\u1ec9 c\u00f3 ch\u1eebng \u0111\u00f3. Trong giao ti\u1ebfp v\u1edbi x\u00e3 h\u1ed9i, m\u00ecnh c\u00f3 \u00edt nh\u1ea5t ba gi\u00e1c quan \u0111\u1ec3 m\u1edf r\u1ed9ng tr\u01b0\u01a1ng h\u1ebft kh\u1ea3 n\u0103ng c\u1ee7a ch\u00fang h\u00f2ng b\u1eaft ch\u1ee3p m\u1ed9t c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3. R\u1ed3i t\u1ef1 n\u01a1i n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t h\u1ee9a h\u1eb9n nh\u01b0ng c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 sau \u0111\u00f3 tia l\u1eeda kh\u00f4ng nhen n\u1ed5i \u0111\u00e1m ch\u00e1y, t\u1eaft ng\u00fam, bu\u1ed3n hiu. H\u00ecnh nh\u01b0 Andr\u00e9 Gide c\u00f3 b\u1ea3o \u0111\u1ea1i kh\u00e1i l\u00e0 c\u1ea3m x\u00fac c\u00f2n \u0111\u1eb9p h\u01a1n c\u1ea3 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng. Ri\u00eang t\u00f4i, \u0111\u00f4i khi t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u0169ng g\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ee9ng kh\u1edfi d\u00f9 n\u00f3 k\u00e9m h\u1eebng h\u1ef1c&#8230;<\/p>\n<p>H\u1ecfi: Trong quy\u1ec3n s\u00e1ch \u00f4ng c\u00f3 v\u00e0i b\u00e0i th\u01a1 r\u1ea5t hay. \u00d4ng c\u00f3 c\u00f2n l\u00e0m th\u01a1 kh\u00f4ng v\u00e0 c\u00f3 b\u00e0i th\u01a1 n\u00e0o \u0111\u1ec3 t\u1eb7ng \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 kh\u00f4ng?<\/p>\n<p>\u0110\u00e1p: Trong m\u1ed9t b\u00e0i n\u00e0o \u0111\u00f3 t\u00f4i c\u00f3 n\u00f3i chuy\u1ec7n l\u00e0m th\u01a1 v\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch vi\u1ec7c l\u00e0m th\u01a1 v\u1edbi vi\u1ec7c vi\u1ebft v\u0103n. Tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u00f4i, kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0m th\u01a1 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eefa. T\u00e2m h\u1ed3n tr\u1ebb c\u00f3 r\u1ea1t r\u00e0o h\u01a1n, khi gi\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta tr\u1edf n\u00ean t\u1ec9 m\u1ec9, ch\u1eadm ch\u1ea1p, \u00fd th\u01a1 v\u1eeba nh\u1eadp v\u00e0o \u0111\u00e3 gi\u00e0 m\u1ea5t n\u00ean kh\u00f4ng c\u00f2n t\u01b0\u01a1i \u0111\u01b0\u1ee3c. H\u00ecnh nh\u01b0 trong b\u00e0i \u0110\u1ecdc v\u00e0 vi\u1ebft \u0111\u0103ng tr\u00ean VietArt hay l\u00e0 1 b\u00e0i b\u00ecnh th\u01a1 g\u00ec \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>H\u1ecfi: Truy\u1ec7n c\u00f3 th\u1eadt kh\u00f4ng \u1ea1?<\/p>\n<p>\u0110\u00e1p: Ph\u1ea7n l\u1edbn c\u1ee7a quy\u1ec3n s\u00e1ch l\u00e0 h\u1ed3i k\u00fd, tuy nhi\u00ean c\u00f3 v\u00e0i chi ti\u1ebft l\u00e0 h\u01b0 c\u1ea5u hay ph\u00f3ng \u0111\u1ea1i.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\">*<\/p>\n<p>\u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t quy\u1ec3n h\u1ed3i k\u00fd \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft v\u1edbi d\u1ea1ng t\u00f9y b\u00fat k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi truy\u1ec7n ng\u1eafn. C\u00e2u chuy\u1ec7n xoay quanh m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1eadt t\u00ean \u0110\u1ea1o v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi \u0110\u1ea1o trong su\u1ed1t cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u1ea1o t\u1eeb l\u00fac \u1ea5u th\u01a1 cho \u0111\u1ebfn khi tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh v\u1edbi b\u1ed1i c\u1ea3nh l\u1ecbch s\u1eed chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam. Quy\u1ec3n truy\u1ec7n c\u00f3 m\u1ed9t c\u1ea5u tr\u00fac linh \u0111\u1ed9ng, \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 c\u00f3 th\u1ec3 th\u01b0\u1edfng th\u1ee9c t\u1eebng ch\u01b0\u01a1ng r\u1eddi mu\u1ed1n b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb ch\u01b0\u01a1ng n\u00e0o c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u1ee9 kh\u00f4ng nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i \u0111\u1ecdc t\u1eeb \u0111\u1ea7u \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i. M\u1ed7i ch\u01b0\u01a1ng khi \u0111\u1ee9ng m\u1ed9t m\u00ecnh n\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t b\u00e0i t\u00f9y b\u00fat (hay t\u00e2m b\u00fat). Khi \u0111\u1ee9ng chung v\u1edbi c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng kh\u00e1c, m\u1ed7i ch\u01b0\u01a1ng l\u00e0 m\u1ed9t kho\u1ea3ng \u0111\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u1ea1o v\u1edbi nh\u1eefng \u00e2n t\u00ecnh, suy t\u01b0, kh\u1eafc kho\u1ea3i, hay y\u00eau th\u01b0\u01a1ng trong kho\u1ea3ng \u0111\u1eddi \u1ea5y. \u0110\u1ed9c gi\u1ea3 nh\u1eadn ra b\u00f3ng d\u00e1ng t\u00e1c gi\u1ea3 trong nh\u00e2n v\u1eadt v\u00e0 nh\u1eefng m\u1ea3ng \u0111\u1eddi v\u1edbi nh\u1eefng ho\u00e0n c\u1ea3nh c\u00f3 khi d\u1ecbu d\u00e0ng l\u00e3ng m\u1ea1n, c\u00f3 khi kh\u1eafc nghi\u1ec7t \u0111\u1edbn \u0111au nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f3 ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u00e2u l\u00e0 chuy\u1ec7n th\u1eadt c\u00f2n \u0111\u00e2u l\u00e0 h\u01b0 c\u1ea5u. Hai ch\u01b0\u01a1ng c\u00f3 li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi nhau nhi\u1ec1u nh\u1ea5t l\u00e0 ch\u01b0\u01a1ng d\u1eabn nh\u1eadp \u201cB\u00ean Kia N\u00fai,\u201d ch\u01b0\u01a1ng hai \u201cC\u00e2u Chuy\u1ec7n Gi\u1eefa \u0110\u00eam Khuya\u201d v\u00e0 ch\u01b0\u01a1ng k\u1ebft \u201cB\u00e0i H\u00f9ng Ca c\u1ee7a K\u1ebb Chi\u1ebfn B\u1ea1i.\u201d V\u1edbi t\u00f4i ch\u01b0\u01a1ng Hai v\u00e0 ch\u01b0\u01a1ng k\u1ebft c\u0169ng l\u00e0 hai ch\u01b0\u01a1ng c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng nh\u1ea5t. Tuy nhi\u00ean nh\u1eefng ch\u01b0\u01a1ng kh\u00e1c c\u0169ng \u0111\u1ea7y \u1eafp t\u00ecnh c\u1ea3m.<\/p>\n<p>B\u00ean Kia N\u00fai l\u00e0m t\u00f4i li\u00ean t\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn c\u00e2u ca dao \u201cN\u00fai cao chi l\u1eafm n\u00fai \u01a1i. Che khu\u1ea5t m\u1eb7t tr\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u01a1ng.\u201d B\u00ean kia n\u00fai hay b\u00ean kia s\u00f4ng bao gi\u1edd c\u0169ng n\u00f3i l\u00ean m\u1ed9t s\u1ef1 chia c\u1eaft, m\u1ed9t kh\u00e1c bi\u1ec7t \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed1i l\u1eadp. \u1ede b\u00ean n\u00e0y Thanh ng\u00f3 qua b\u00ean kia n\u00fai l\u00e0 n\u01a1i c\u1ee7a \u00e1nh s\u00e1ng kinh th\u00e0nh, n\u01a1i v\u00f9ng \u0111\u1ecbch \u0111ang chi\u1ebfm \u0111\u00f3ng. B\u00ean kia n\u00fai n\u00f3i v\u1ec1 Thanh, ng\u00e0y c\u00f2n nh\u1ecf \u0111i giao tin l\u1ea5y tin, l\u1edbn l\u00ean theo b\u1ed9 \u0111\u1ed9i r\u1ed3i ph\u1ee5c vi\u00ean. Thanh l\u00e0 em h\u1ecd, k\u00e9m \u0110\u1ea1o ba b\u1ed1n tu\u1ed5i nh\u01b0ng \u201cm\u1ea1nh b\u1ea1o li\u1ec1u l\u0129nh h\u0103ng h\u00e1i\u201d c\u00f2n \u0110\u1ea1o \u201ch\u00e3o huy\u1ec1n l\u01b0\u1eddi l\u0129nh \u1ee7y m\u1ecb.\u201d Cu\u1ed9c \u0111\u1eddi \u0111\u01b0a \u0111\u1ea9y Thanh v\u00e0 \u0110\u1ea1o chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u tr\u00ean hai m\u1eb7t tr\u1eadn \u0111\u1ed1i ngh\u1ecbch nhau. \u201cK\u1ebb th\u00f9 ta kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi\u201d nh\u01b0ng chi\u1ebfn tranh c\u00f3 th\u1ec3 \u00e1c nghi\u1ec7t \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a cha con, anh em, hay h\u1ecd h\u00e0ng \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 ph\u1ea3i xem nhau nh\u01b0 k\u1ebb th\u00f9. Thanh v\u1ec1 k\u1ecbp \u0111\u1ec3 ch\u1ee9ng ki\u1ebfn \u0110\u1ea1o chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111i t\u00f9 c\u1ea3i t\u1ea1o. Thanh l\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o C\u1ed9ng s\u1ea3n nh\u00e2n h\u1eadu nh\u01b0ng nghi\u00eam kh\u1eafc. Thanh y\u00eau \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ed9i v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ed9i k\u00ednh m\u1ebfn. Tuy l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c v\u1ec1 ph\u00eda th\u1eafng tr\u1eadn, trong l\u00f2ng Thanh ray r\u1ee9t m\u1eb7c c\u1ea3m t\u1ed9i l\u1ed7i l\u00e0 v\u00ec \u00f4ng khinh \u0111\u1ecbch m\u00e0 thu\u1ed9c h\u1ea1 c\u1ee7a \u00f4ng, c\u00f4 Ch\u00edn, ng\u01b0\u1eddi Thanh xem nh\u01b0 em g\u00e1i, b\u1ecb ch\u1ebft. Thanh c\u00e0ng kh\u1ed5 s\u1edf h\u01a1n khi Ch\u00edn ch\u1ebft trong c\u01a1n \u0111\u00f3i. Tr\u01b0\u1edbc khi b\u1ecb \u0111\u1ecbch ph\u1ee5c k\u00edch Ch\u00edn \u0111\u00e3 xin ph\u00e9p Thanh cho c\u00f4 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0103n ph\u1ea7n th\u1ee9c \u0103n d\u1ef1 tr\u1eef. Ch\u00edn ch\u1ebft m\u00e0 tr\u00ean tay v\u1eabn c\u00f2n n\u1eafm c\u01a1m v\u1eaft. Kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec th\u1ed5i h\u01a1i s\u1ed1ng v\u00e0o t\u00e1c ph\u1ea9m cho b\u1eb1ng s\u1ef1 c\u1eafn r\u1ee9t c\u1ee7a l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m con ng\u01b0\u1eddi. T\u00e1c gi\u1ea3 cho ta th\u1ea5y m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi C\u1ed9ng s\u1ea3n bi\u1ebft c\u01b0\u1eddi bu\u1ed3n v\u00e0 bi\u1ebft kh\u00f3c. V\u00e0 \u0111\u1ed9ng c\u01a1 g\u00e2y ra n\u1ee5 c\u01b0\u1eddi bu\u1ed3n v\u00e0 nh\u1eefng gi\u1ecdt n\u01b0\u1edbc m\u1eaft l\u00e0 c\u00e1i kh\u1ed1c nghi\u1ec7t c\u1ee7a chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<blockquote>\n<p>Thanh c\u00f5ng x\u00e1c Ch\u00edn tr\u00ean vai c\u00f3 l\u1ebd h\u01a1n hai ba c\u00e2y s\u1ed1 v\u00e0 sau n\u00e0y s\u1ebd \u00f4m Ch\u00edn trong su\u1ed1t cu\u1ed9c \u0111\u1eddi d\u00e0i. Anh bi\u1ebft r\u1eb1ng anh ch\u1eb3ng th\u1ebf n\u00e0o qu\u00ean Ch\u00edn d\u1ec5 d\u00e0ng, \u00edt ra c\u0169ng trong m\u1ed9t th\u1eddi gian l\u00e2u l\u1eafm. Th\u00e2n th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi, khi \u0111\u00e3 m\u1ea5t s\u1ee9c s\u1ed1ng, v\u00e0ng nh\u01b0 ngh\u1ec7. V\u00e0ng nh\u01b0 c\u00f3 ai b\u00f4i ph\u1ea9m v\u00e0o, v\u00e0ng m\u1ed9t c\u00e1ch gh\u00ea r\u1ee3n v\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u ch\u1ed7; n\u1ebfu ch\u1ed7 n\u00e0o kh\u00f4ng v\u00e0ng th\u00ec xanh nh\u01b0 m\u00e0u l\u00e1 c\u00e2y, b\u1ec7nh ho\u1ea1n kh\u00f4 h\u00e9o. Thanh \u0111\u00e3 \u00f4m c\u00e1i m\u00e0u v\u00e0ng m\u00e0u xanh l\u1eabn l\u1ed9n \u1ea5y nh\u01b0 m\u1ed9t c\u00e1ch s\u00e1m h\u1ed1i. Thanh \u0111\u00e3 gi\u1eadt l\u1ea5y n\u1eafm c\u01a1m v\u1eaft t\u1eeb x\u00e1c Ch\u00edn gi\u1eef kh\u01b0 kh\u01b0 trong tay cho \u0111\u1ebfn khi ng\u1ea5t \u0111i. B\u1ee5ng Ch\u00edn h\u01a1i to v\u00ec n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed9c n\u00ean khi ng\u00e3 xu\u1ed1ng, v\u1ea1t \u00e1o b\u00e0 ba b\u1ecb x\u1ed1c l\u00ean b\u00e0y chi\u1ebfc r\u1ed1n. L\u1ea7n \u0111\u1ea7u Thanh nh\u00ecn th\u1ea5y m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn k\u00edn \u0111\u00e1o c\u1ee7a th\u00e2n th\u1ec3 Ch\u00edn c\u0169ng l\u00e0 l\u00fac Ch\u00edn v\u0129nh vi\u1ec5n chia tay anh. Anh \u1ee9a n\u01b0\u1edbc m\u1eaft. Anh t\u1ee9c t\u01b0\u1edfi. Anh \u00e2n h\u1eadn. Anh \u0111au \u0111\u1edbn v\u00ec\u2026 Ch\u00edn nh\u01b0 \u0111au \u0111\u1edbn cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi t\u00ecnh; hay nh\u01b0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi anh cho m\u1ed9t \u0111\u1ee9a em.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>V\u1edbi t\u00e1c gi\u1ea3 \u0110\u1eb7ng \u0110\u00ecnh T\u00fay, c\u00f3 l\u1ebd c\u1ed1t truy\u1ec7n ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3 nh\u00e2n sinh quan c\u1ee7a \u00f4ng. \u0110\u00f4i khi t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m gan c\u1ea3 quy\u1ebft l\u00e0 \u00f4ng cho nh\u00e2n v\u1eadt Thanh b\u1ecb \u0111au bao t\u1eed ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 t\u1ea1o l\u00fd do cho \u00f4ng ph\u00e1t bi\u1ec3u t\u01b0 t\u01b0\u1edfng n\u00e0y: <em>\u201cBan n\u00e3y, l\u00fac c\u1ea3m th\u1ea5y nhoi nh\u00f3i trong bao t\u1eed anh \u0111\u00e3 chua ch\u00e1t t\u1ef1 b\u1ea3o r\u1eb1ng, \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u1ea7m gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng g\u00ec ch\u1ea5t ch\u1ee9a trong b\u1ee5ng th\u00ec ch\u1ec9 vi\u1ec7c \u0111i v\u00e0o nh\u00e0 v\u1ec7 sinh; nh\u01b0ng nh\u1eefng g\u00ec kh\u00f4ng gi\u1eef n\u1ed5i trong \u0111\u1ea7u th\u00ec ph\u1ea3i l\u00e0m sao?\u201d<\/em><\/p>\n<p>B\u1edfi v\u00ec n\u1ebfu c\u1ed1t truy\u1ec7n th\u1eadt s\u1ef1 t\u1ed1i quan tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u00f4ng, th\u00ec c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u ch\u01b0\u01a1ng trong quy\u1ec3n \u0110\u01b0\u1eddng Ta \u0110i (\u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft v\u1edbi d\u1ea1ng h\u1ed3i k\u00fd v\u00e0 t\u00f9y b\u00fat) c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n th\u1ec3 th\u00e0nh truy\u1ec7n ng\u1eafn, s\u1eafc v\u00e0 ng\u1ecdt nh\u01b0 truy\u1ec7n ng\u1eafn c\u1ee7a Guy de Maupassant v\u1edbi c\u1ea5u tr\u00fac ch\u1eb7t ch\u1ebd v\u00e0 k\u1ebft th\u00fac b\u1ea5t ng\u1edd, nh\u01b0 ch\u01b0\u01a1ng Thanh b\u1ecb anh \u0110\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n t\u00ean C\u1ea7u ph\u1ee5c k\u00edch, C\u1ea7u l\u00e0 m\u1ed9t hi\u1ec7n th\u00e2n c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Phi c\u1ee9 b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi ta cho l\u00e0 h\u1eefu d\u0169ng v\u00f4 m\u01b0u cho \u0111\u1ebfn khi anh s\u1eed d\u1ee5ng c\u1ea3 tr\u00ed l\u1eabn d\u0169ng \u0111\u1ec3 th\u1eafng m\u1ed9t anh ch\u00ednh \u1ee7y th\u00e2m tr\u1ea7m; nh\u01b0 \u00f4ng Th\u01b0\u1ee3ng S\u0129 c\u1ee7a qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng H\u00f2a \u0111\u00e3 ra l\u1ec7nh cho l\u00ednh th\u00e1o v\u00f2ng v\u00e2y v\u00e0 \u00f4ng \u1edf l\u1ea1i ch\u1eb7n h\u1eadu b\u1eb1ng c\u00e1ch k\u00eau ph\u00e1o binh n\u00e3 v\u00e0o v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a m\u00ecnh, v\u00e0 ch\u00fa l\u00ednh t\u00f2 te nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh \u1edf l\u1ea1i v\u1edbi \u00f4ng Th\u01b0\u1ee3ng S\u0129 gi\u00e0 \u0111\u00e3 m\u1eafng m\u00ecnh v\u00ec c\u00e1i t\u1eadt ca v\u1ecdng c\u1ed5. B\u1ea3o \u0111\u1ea3m sau c\u00e1i c\u00e2u k\u1ebft th\u00fac ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc nh\u01b0 t\u00f4i s\u1ebd b\u1ed3i h\u1ed3i, nh\u1ee9c nh\u1ed1i. \u0110\u1ebfn \u1ee9a n\u01b0\u1edbc m\u1eaft? R\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3. Tuy nhi\u00ean n\u1ebfu \u00f4ng l\u00e0m th\u1ebf t\u00f4i s\u1ebd ngh\u0129 ngay \u00f4ng n\u00e0y c\u00f3 c\u00e1ch vi\u1ebft gi\u1ed1ng Maupassant. C\u00f2n vi\u1ebft nh\u01b0 \u00f4ng l\u00e0 ki\u1ec3u vi\u1ebft c\u1ee7a \u0110\u1eb7ng \u0110\u00ecnh T\u00fay.<\/p>\n<p>\u00d4ng c\u00f3 l\u1ed1i vi\u1ebft r\u1ea5t l\u1ea1. \u00d4ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u ch\u01b0\u01a1ng b\u1eb1ng m\u1ed9t vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u00e2u. C\u00e2y gai b\u00e0n ch\u1ea3i. T\u00f4i kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u00e2y gai b\u00e0n ch\u1ea3i l\u00e0 c\u00e2y g\u00ec n\u00ean \u0111\u1ecdc th\u00eam. C\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t lo\u1ea1i x\u01b0\u01a1ng r\u1ed3ng. R\u1ed3i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc li\u00ean t\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn c\u00e2y x\u01b0\u01a1ng r\u1ed3ng tr\u00f4ng kh\u00f4 khan th\u1ebf nh\u01b0ng hoa r\u1ea5t \u0111\u1eb9p. R\u1ed3i \u00f4ng k\u1ec3 chuy\u1ec7n m\u1ed9t c\u00f4 g\u00e1i c\u00f9ng v\u1edbi ch\u1ecb em trong nh\u00e0 ch\u01a1i tr\u1ed1n t\u00ecm v\u1edbi anh ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m. Anh ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m b\u1ecb b\u1ecbt m\u1eaft n\u00ean \u0111i l\u1ee7i v\u00e0o b\u1ee5i c\u00e2y b\u00e0n ch\u1ea3i. R\u1ed3i \u00f4ng t\u1ea3 c\u00e1i \u0111au c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb gai b\u00e0n ch\u1ea3i \u0111\u00e2m v\u00e0o ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i ch\u1edd cho nh\u1eefng c\u00e1i gai t\u1ef1 tr\u1ed3i l\u00ean, r\u1ed3i \u00f4ng m\u1edbi \u0111\u1ec3 c\u00f4 g\u00e1i n\u00f3i c\u00e1i \u0111au c\u1ee7a m\u1ed9t c\u00f4 g\u00e1i y\u00eau m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi (c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 v\u1ee3) th\u1ed5 l\u1ed9 tr\u00ean m\u1ed9t b\u1ee9c th\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ean ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc ph\u1ea3i bi\u1ebft c\u00e1i \u0111au khi b\u1ecb gai b\u00e0n ch\u1ea3i \u0111\u00e2m v\u00e0o ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc th\u00ec m\u1edbi c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i \u0111au c\u1ee7a c\u00f4 g\u00e1i. Nh\u00e2n v\u1eadt \u0110\u1ea1o c\u00f3 nhi\u1ec7m v\u1ee5 \u0111i b\u00e1o tin Th\u01b0\u01a1ng, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n \u0111\u1ed3ng ng\u0169 qua \u0111\u1eddi. \u0110\u1ea1o t\u00ecm th\u1ea5y trong h\u00e0nh l\u00fd c\u1ee7a b\u1ea1n l\u00e1 th\u01b0 c\u1ee7a c\u00f4 g\u00e1i. \u0110\u1ea1o t\u1ef1 h\u1ecfi kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u00f3 n\u00ean \u0111\u01b0a l\u00e1 th\u01b0 cho T\u1ef7 Mu\u1ed9i, v\u1ee3 c\u1ee7a Th\u01b0\u01a1ng, hay kh\u00f4ng? \u0110\u01b0a th\u00ec T\u1ef7 Mu\u1ed9i bu\u1ed3n. Kh\u00f4ng \u0111\u01b0a th\u00ec gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u00ecnh kh\u00f4ng l\u00e0m h\u1ebft chuy\u1ec7n. \u0110\u1ea1o kh\u00f4ng \u0111\u01b0a v\u00ec anh l\u00fd lu\u1eadn l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00e1 th\u01b0 m\u00e0 Th\u01b0\u01a1ng nh\u1eadn t\u1eeb m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh \u0111\u1ed3ng ng\u0169 kh\u00e1c, c\u0169ng nh\u01b0 n\u1ebfu \u0110\u1ea1o qua \u0111\u1eddi ngay l\u00fac \u1ea5y, C\u1ea9m \u0110\u00e0o v\u1ee3 \u0110\u1ea1o c\u00f3 th\u1ec3 ngh\u0129 l\u00e0 l\u00e1 th\u01b0 \u1ea5y l\u00e0 th\u01b0 c\u1ee7a \u0110\u1ea1o. C\u1ed1t truy\u1ec7n l\u00e0 th\u1ebf nh\u01b0ng n\u1eb1m \u0111\u1eb1ng sau c\u1ed1t truy\u1ec7n l\u00e0 nh\u1eefng kh\u1eafc kho\u1ea3i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng trong chi\u1ebfn tranh kh\u00f4ng bi\u1ebft bao gi\u1edd m\u00ecnh ch\u1ebft v\u00e0 nh\u1eefng \u0111au \u0111\u1edbn c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n l\u1ea1i ph\u1ea3i ch\u1ecbu. C\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u qu\u00e1 nhi\u1ec1u, qu\u00e1 nhanh, tin ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft d\u1ed3n d\u1eadp v\u00e0 ch\u1ed3ng ch\u1ea5t \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng c\u00f2n ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e1 th\u01b0 \u1ea5y vi\u1ebft cho ai v\u00ec \u0111\u00e3 m\u1ea5t th\u1eddi gian t\u00ednh. N\u1ebfu Thanh, ng\u01b0\u1eddi c\u00e1n b\u1ed9 cao c\u1ea5p c\u1ee7a mi\u1ec1n B\u1eafc, su\u1ed1t \u0111\u1eddi \u0111au nh\u1ee9c v\u00ec c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a Ch\u00edn v\u00e0 c\u00e1i ch\u1ebft n\u00e0y c\u00e0ng l\u00e0m Thanh \u0111au \u0111\u1edbn h\u01a1n v\u00ec anh \u0111\u00e3 kh\u00f4ng cho ph\u00e9p Ch\u00edn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0103n ph\u1ea7n \u0103n c\u1ee7a m\u00ecnh, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 t\u1eeb ch\u1ed1i m\u1ed9t c\u1ea7n thi\u1ebft, m\u1ed9t h\u1ea1nh ph\u00fac, m\u1ed9t l\u1ea1c th\u00fa, c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi s\u1eafp ch\u1ebft. Th\u00ec c\u00f4 g\u00e1i mi\u1ec1n Nam v\u00f4 danh trong l\u00e1 th\u01b0 \u0111au \u0111\u1edbn v\u00ec b\u1ecb t\u1eeb ch\u1ed1i \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00eau bi\u1ebft r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi \u0111i l\u00e0 m\u00e3i m\u00e3i kh\u00f4ng v\u1ec1.<\/p>\n<blockquote>\n<p>Tr\u1edf l\u1ea1i h\u00f4m qua: em kh\u00f4ng ch\u1edd \u0111\u1ebfn n\u1eeda \u0111\u00eam ch\u1ee3t t\u1ec9nh \u0111\u1ec3 \u201cb\u1ed7ng d\u01b0ng s\u1ea7u\u201d nh\u01b0 Th\u00e2m T\u00e2m; em s\u1ea7u t\u1ee9c kh\u1eafc, nh\u01b0 v\u1eady v\u1eabn h\u01a1n ch\u1ee9 n\u1ebfu \u0111\u1ec3 \u0111\u1ebfn n\u1eeda \u0111\u00eam th\u1ee9c gi\u1ea5c th\u00ec ch\u1eafc em u\u1ed1ng thu\u1ed1c ng\u1ee7 m\u1ea5t. Em r\u01a1m r\u1edbm khi anh h\u00f4n em v\u00e0 em \u00f2a kh\u00f3c khi anh ra kh\u1ecfi c\u1eeda. Em kh\u00f4ng o\u00e1n gh\u00e9t chi\u1ebfn tranh, em kh\u00f4ng nguy\u1ec1n r\u1ee7a ho\u00e0n c\u1ea3nh; em ch\u1ec9 b\u1ea5t b\u00ecnh v\u1edbi ch\u00ednh em: t\u1ea1i sao em kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ee9 m\u1ec7nh cao c\u1ea3 nh\u01b0 anh \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 d\u1ee9t \u00e1o ra \u0111i, \u0111\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng qu\u00ean khu\u1ea5y \u0111\u1ee9a con g\u00e1i h\u1ea9m hiu n\u00e0y. Anh \u01a1i, gai-b\u00e0n-ch\u1ea3i c\u1ee7a em \u01a1i, anh \u1edf \u0111\u00e2u, l\u00e0m g\u00ec gi\u1edd n\u00e0y? Nh\u1eefng c\u00e2u h\u1ecfi nh\u01b0 v\u1eady kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u00e1o ng\u1eef \u0111\u00e2u anh. Anh, anh bi\u1ebft em \u1edf \u0111\u00e2u v\u00e0 l\u00e0m g\u00ec (anh bi\u1ebft em nhi\u1ec1u, anh bi\u1ebft em r\u00f5, t\u1ea1i sao anh c\u00f3 quy\u1ec1n h\u01a1n em?) nh\u01b0ng em th\u00ec kh\u00f4ng bi\u1ebft g\u00ec v\u1ec1 anh. Em mu\u1ed1n bi\u1ebft \u0111\u1ebfn \u0111i\u00ean l\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c. Em \u0111au kh\u1ed5 \u0111\u1ebfn mu\u1ed1n tan th\u00e0nh t\u1eebng m\u1ea3nh, t\u1eebng h\u1ea1t t\u1eebng gi\u1ecdt. Xin cho em tan \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh n\u01b0\u1edbc m\u1eaft \u0111\u1ec3 l\u0103n d\u00e0i tr\u00ean anh nh\u01b0 th\u00e2n th\u1ec3 em l\u0103n d\u00e0i tr\u00ean anh \u0111\u00eam qua. Em \u0111ang h\u00f4n c\u00e1nh tay tr\u1ea7n c\u1ee7a em, em th\u01b0\u01a1ng da th\u1ecbt em \u1edf kh\u00f4ng phung ph\u00ed v\u00f4 \u00edch. M\u00e0u tr\u1eafng c\u1ee7a em v\u00f4 \u00edch. No tr\u00f2n n\u01a1i em v\u00f4 \u00edch. C\u0103ng tr\u00e0n trong em v\u00f4 \u00edch. Cho em \u0111i theo anh. H\u00e3y b\u1ecf em v\u00e0o ba-l\u00f4 c\u1ee7a anh, nh\u00e9t em v\u00e0o t\u00fai anh, v\u00e0o gi\u00e0y \u201csaut\u201d c\u1ee7a anh \u0111\u1ec3 gi\u1eefa chi\u1ebfn tr\u1eadn, khi c\u00e1i ch\u1ebft g\u1ea7n k\u1ec1 m\u00ecnh s\u1ebd \u00e2n \u00e1i c\u00f9ng nhau r\u1ed3i anh ch\u1ebft, em ch\u1ebft v\u1edbi anh, h\u01a1n l\u00e0 ch\u1ebft m\u1ed9t m\u00ecnh \u1edf \u0111\u00e2y\u2026<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Th\u00fa th\u1eadt, tuy l\u00e0 ph\u1ee5 n\u1eef t\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ee7 t\u00e0i \u0111\u1ec3 bi\u1ec3u l\u1ed9 c\u1ea3m x\u00fac c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef m\u1ed9t c\u00e1ch tr\u1eef t\u00ecnh v\u00e0 \u0111\u1ea7y \u0111au \u0111\u1edbn nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y. \u0110\u1ea5y, \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 xem, \u00f4ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb c\u00e2y gai b\u00e0n ch\u1ea3i v\u00e0 k\u1ebft th\u00fac b\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111\u00f2i \u00e2n \u00e1i tr\u01b0\u1edbc khi ch\u1ebft. Kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00fd, \u00f4ng s\u1ebd d\u1eaft \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 \u0111i c\u00f9ng tr\u1eddi cu\u1ed1i \u0111\u1ea5t v\u1edbi l\u1ed1i k\u1ec3 chuy\u1ec7n nh\u01b0 th\u1ebf v\u00e0 \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 s\u1ebd qu\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00fd l\u00e0 m\u00ecnh \u0111ang b\u1ecb d\u1eaft \u0111i.<\/p>\n<p>Th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean \u00f4ng \u0111\u1ea9y \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 v\u00e0o ch\u1ed7 ph\u1ea3i ch\u1ecdn l\u1ef1a v\u00e0 c\u1ea3m th\u1ea5y b\u1ea5t l\u1ef1c v\u00ec m\u00ecnh kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0111\u1ec3, hay kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ecdn l\u1ef1a. Ng\u00e0y x\u01b0a trong chi\u1ebfn tranh ng\u01b0\u1eddi ta c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a. K\u1ebb th\u00f9 t\u1ea5n c\u00f4ng ng\u1ef1a \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh ng\u00e3 k\u1ebb th\u00f9. Ng\u1ef1a ng\u00e3 c\u00f3 khi kh\u00f4ng h\u1ed3i ph\u1ee5c. \u0110\u1ec3 gi\u1ea3i tho\u00e1t cho ng\u1ef1a kh\u00f4ng c\u00f2n b\u1ecb \u0111au \u0111\u1edbn ng\u01b0\u1eddi ta b\u1eafn ch\u1ebft ng\u1ef1a. R\u1ed3i c\u00f3 m\u1ed9t l\u00fac trong r\u1eebng. C\u1eadu b\u00e9 l\u00ednh m\u1edbi t\u00f2 te ph\u1ea3i canh gi\u1eef m\u1eb7t tr\u1eadn. Ch\u00fa ng\u1ee7 qu\u00ean xoay tr\u1edf th\u1ebf n\u00e0o kh\u00f4ng bi\u1ebft th\u1ee9c gi\u1ea5c th\u1ea5y b\u00f3ng ng\u01b0\u1eddi, t\u01b0\u1edfng phe \u0111\u1ecbch, b\u1eafn ngay cho m\u1ed9t lo\u1ea1t \u0111\u1ea1n. B\u1ea1n \u0111\u1ed3ng ng\u0169 c\u1ee7a ch\u00fa c\u0169ng l\u00e0 l\u00ednh m\u1edbi gi\u1eefa r\u1eebng, kh\u00f4ng thu\u1ed1c t\u00ea hay m\u00ea, ch\u1ebft trong l\u00fac ch\u1edd m\u00e1y bay t\u1ea3i th\u01b0\u01a1ng v\u1edbi m\u1ed9t c\u01a1n \u0111au m\u00e0 kh\u00f4ng ai c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c. Kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1ea3m \u0111au, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ban ph\u00e1t s\u00fang \u00e2n hu\u1ec7. T\u00e1c gi\u1ea3 \u0111\u1eb7t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc v\u00e0o gi\u1eefa c\u01a1n \u0111au, v\u00e0 c\u1ea3m th\u1ea5y c\u00e1i b\u1ea5t l\u1ef1c c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng ng\u0169 v\u00e0 c\u1ea5p ch\u1ec9 huy. \u0110\u1ea5y, n\u1ed7i \u0111au v\u00ec chi\u1ebfn tranh c\u1ee7a \u0110\u1ea1o tr\u01b0\u1edbc c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh tr\u1ebb c\u00f3 kh\u00e1c g\u00ec c\u00e1i \u0111au c\u1ee7a Thanh tr\u01b0\u1edbc c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a Ch\u00edn.<\/p>\n<p>Trong \u0110\u01b0\u1eddng Ta \u0110i t\u00e1c gi\u1ea3 b\u1eaft t\u00f4i ph\u1ea3i suy ngh\u0129 gi\u1eefa hai vi\u1ec7c: m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng n\u1ee1 l\u00f2ng b\u1eafn ch\u1ebft m\u1ed9t con chim hay k\u1ebb \u0111\u1ecbch nh\u01b0ng l\u1ea1i d\u00e1m hy sinh \u1edf l\u1ea1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n gi\u1eefa s\u00fang \u0111\u1ea1n, \u0111\u00e2u m\u1edbi l\u00e0 bi\u1ec3u hi\u1ec7n \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 s\u1ef1 can \u0111\u1ea3m. \u00d4ng b\u1eaft t\u00f4i ph\u1ea3i ngh\u0129 \u0111\u1ebfn t\u1ed9i th\u1edd \u01a1 v\u1edbi \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<blockquote>\n<p>N\u1ebfu lu\u1eadn t\u1ed9i th\u1ef1c s\u1ef1 th\u00ec m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n mi\u1ec1n Nam \u0111\u1ec1u mang tr\u00ean vai m\u1ed9t b\u1ea3n \u00e1n, c\u00f3 th\u1ec3 n\u1eb7ng c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eb9 nh\u01b0ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u00e1ng l\u00e3nh \u00e1n c\u1ea3. Tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean l\u00e0 t\u1ed9i th\u1edd \u01a1 v\u1edbi v\u1eadn n\u01b0\u1edbc. Trong b\u1ed9 d\u00e2n lu\u1eadt c\u1ee7a h\u1ea7u h\u1ebft m\u1ecdi qu\u1ed1c gia, n\u1ebfu m\u1ed9t k\u1ebb nh\u00ecn th\u1ea5y k\u1ebb kh\u00e1c \u0111ang l\u00e2m nguy m\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ecbu ra tay c\u1ee9u tr\u1ee3 s\u1ebd b\u1ecb bu\u1ed9c t\u1ed9i l\u00e0 th\u1edd \u01a1 tr\u01b0\u1edbc s\u1ef1 s\u1ed1ng c\u00f2n c\u1ee7a tha nh\u00e2n. Tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 b\u1ea1n c\u00f2n b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i n\u1eefa l\u00e0 tr\u01b0\u1edbc m\u1ea5y ch\u1ee5c tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi! V\u1eady m\u00e0 ch\u1eb3ng ai l\u00ean \u00e1n ch\u00fang ta c\u1ea3\u2026<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>D\u01b0\u1edbi h\u00ecnh th\u1ee9c l\u00e1 th\u01b0 c\u1ee7a \u0110\u1ea1o g\u1eedi cho Thanh, t\u00e1c gi\u1ea3 ch\u1ea5t v\u1ea5n:<\/p>\n<blockquote>\n<p>\u201c\u2026 Khi Nixon th\u1ea5y t\u00ecnh th\u1ebf \u0111\u00e3 k\u1eb9t, b\u00e8n cho r\u00fat qu\u00e2n \u0111\u1ed9i M\u1ef9 ra kh\u1ecfi Vi\u1ec7t Nam. Vi\u1ec7c r\u00fat qu\u00e2n v\u00e0 vi\u1ec7c trao l\u1ea1i m\u1ecdi c\u1ed1 g\u1eafng chi\u1ebfn tranh cho ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng \u0111\u1ec9nh cao tr\u00ed tu\u1ec7 n\u00e0o \u0111\u00f3 s\u00e1ng t\u00e1c ra m\u1ed9t danh t\u1eeb kh\u00e1 \u0111\u1eb9p: Vi\u1ec7t Nam h\u00f3a chi\u1ebfn tranh! Nh\u01b0 v\u1eady c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 t\u1eeb b\u1ea5y \u0111\u1ebfn nay thanh ni\u00ean M\u1ef9 t\u1eeb ng\u00e0n d\u1eb7m mang th\u00e2n \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y, ra m\u1eb7t tr\u1eadn qu\u1ea7n th\u1ea3o v\u1edbi \u0111\u1ed1i ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn v\u1ee1 \u0111\u1ea7u th\u00f2i ru\u1ed9t trong khi qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng H\u00f2a ch\u00fang t\u00f4i n\u1eb1m nh\u00e0 nghe nh\u1ea1c, u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, h\u00fat x\u00ec ke ch\u0103ng? V\u00e0 ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn gi\u1edd n\u00e0y khi h\u00e0nh ph\u00e1p M\u1ef9 b\u1ecb \u00e1p l\u1ef1c c\u1ee7a l\u01b0\u1ee1ng vi\u1ec7n, kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c g\u1eedi qu\u00e2n sang \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c h\u1ed9 cho ch\u00fang t\u00f4i n\u00ean \u0111\u00e0nh ph\u1ea3i trao g\u00e1nh n\u1eb7ng l\u1ea1i? \u1ea4y th\u1ebf m\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o th\u00f4ng th\u00e1i c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i ch\u1ea5p nh\u1eadn danh t\u1eeb hoa m\u1ef9 \u0111\u00f3. Trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p nh\u01b0 v\u1eady th\u1eed h\u1ecfi c\u00f3 g\u00ec l\u1ea1 khi d\u01b0 lu\u1eadn qu\u1ed1c t\u1ebf l\u00ean \u00e1n M\u1ef9, khinh b\u1ec9 ch\u00fang t\u00f4i v\u00e0 ca ng\u1ee3i kh\u00f4ng ti\u1ebfc l\u1eddi H\u00e0 N\u1ed9i c\u1edd \u0111\u1ecf?&#8230;\u201d <\/p>\n<\/blockquote>\n<p><em><\/em>T\u00f4i m\u1edbi v\u1eeba \u0111\u1ecdc h\u1ebft quy\u1ec3n Lessons In Disaster c\u1ee7a Gordon Goldstein, m\u1ed9t quy\u1ec3n bi\u00ean kh\u1ea3o c\u00f4ng phu v\u00e0 t\u00f4i cho l\u00e0 r\u1ea5t kh\u00e1ch quan; trong \u0111\u00f3 Goldstein \u0111\u00e3 nghi\u00ean c\u1ee9u vai tr\u00f2 c\u1ee7a McGeorge Bundy trong vi\u1ec7c \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn s\u1ef1 th\u1ea5t b\u1ea1i c\u1ee7a chi\u1ebfn cu\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u1eddi Kenedy n\u0103m 1961. Trong su\u1ed1t quy\u1ec3n s\u00e1ch t\u1eeb \u0111\u1ea7u cho \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng H\u00f2a b\u1ecb \u0111\u00e1m c\u1ed1 v\u1ea5n ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 mi\u00eau t\u1ea3 l\u00e0 kh\u00f4ng h\u1eefu hi\u1ec7u th\u1eadm ch\u00ed thi\u1ebfu k\u1ef7 lu\u1eadt. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb \u0111\u00e2u? C\u00f3 ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eadn x\u00e9t n\u00e0y ngay t\u1eeb l\u00fac b\u1eaft \u0111\u1ea7u thay ch\u00e2n Ph\u00e1p? Trong su\u1ed1t quy\u1ec3n s\u00e1ch n\u00e0y t\u00f4i kh\u00f4ng h\u1ec1 th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 \u0111\u00e3 m\u1ed9t l\u1ea7n h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn ch\u00ednh quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam trong vi\u1ec7c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh v\u1eadn m\u1ea1ng Vi\u1ec7t Nam? T\u00f4i c\u0169ng kh\u00f4ng nh\u1eadn th\u1ea5y c\u00f3 d\u1ea5u hi\u1ec7u ch\u00ednh quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng H\u00f2a mu\u1ed1n M\u1ef9 r\u00fat qu\u00e2n ra kh\u1ecfi Vi\u1ec7t Nam; tuy nhi\u00ean Goldstein c\u00f3 n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c \u00f4ng Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Nhu t\u1ecf \u00fd kh\u00f4ng mu\u1ed1n c\u00f3 s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a M\u1ef9. \u00d4ng Nhu cho r\u1eb1ng s\u1ef1 c\u00f3 m\u1eb7t c\u1ee7a M\u1ef9 ch\u1ec9 l\u00e0m cho d\u00e2n ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i nhi\u1ec1u h\u01a1n. V\u00e0 \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng l\u00fd do M\u1ef9 mu\u1ed1n d\u1eb9p b\u1ecf ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ee7a hai \u00f4ng Nhu Di\u1ec7m. \u0110i\u1ec1u m\u00e0 t\u00f4i, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ngu d\u1ed1t v\u1ec1 m\u1eb7t l\u1ecbch s\u1eed Vi\u1ec7t Nam, nh\u1eadn th\u1ea5y r\u00f5 r\u00e0ng qua quy\u1ec3n bi\u00ean kh\u1ea3o c\u1ee7a Goldstein l\u00e0 sinh linh d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam b\u1ecb h\u1ee7y ho\u1ea1i ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 th\u1ecfa m\u00e3n l\u00f2ng ki\u00eau c\u0103ng, tham v\u1ecdng ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a m\u1ed9t nh\u00f3m ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 quy\u1ec1n h\u00e0nh v\u00e0 s\u1ef1 b\u1ea5t nh\u00e2n c\u1ee7a h\u1ecd c\u00f2n to l\u1edbn h\u01a1n l\u00f2ng tham v\u1ecdng v\u00e0 s\u1ef1 ki\u00eau c\u0103ng c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n<blockquote>\n<p>N\u01b0\u1edbc M\u1ef9 \u0111\u1ea5t r\u1ed9ng, d\u00e2n \u0111\u00f4ng, gi\u00e0u c\u00f3, v\u0103n minh ti\u1ebfn b\u1ed9, b\u1ea5t c\u1ee9 trong l\u00e3nh v\u1ef1c n\u00e0o c\u0169ng chi\u1ebfm \u01b0u h\u1ea1ng, b\u1ea5t c\u1ee9 cu\u1ed9c thi th\u1ed1 n\u00e0o c\u0169ng \u0111o\u1ea1t gi\u1ea3i chi\u1ebfm c\u00fap n\u00ean ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 s\u00f4 vanh (t\u1eeb n\u00e0y t\u00f4i c\u00f3p trong t\u1ea1p ch\u00ed H\u1ecdc-t\u1eadp, c\u01a1 quan ng\u00f4n lu\u1eadn c\u1ea5p cao c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng) l\u00e0 chuy\u1ec7n \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean. Tuy v\u1eady c\u00e1i chauvinism n\u1ecd ch\u1eb3ng \u00edch l\u1ee3i g\u00ec cho M\u1ef9 trong th\u1eddi gian h\u1ecd \u1edf b\u00ean c\u1ea1nh ch\u00fang t\u00f4i v\u00e0 n\u00f3 c\u00f2n t\u1ec7 h\u01a1n khi h\u1ecd v\u1eeba r\u00fat kh\u1ecfi mi\u1ec1n Nam. V\u1eeba t\u1ef1 cho r\u1eb1ng m\u00ecnh nh\u1ea5t thi\u00ean h\u1ea1, l\u1ea1i v\u1eeba \u0111\u00f3ng vai \u00f4ng anh chi ti\u1ec1n, ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u01a1n ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc trong th\u1eddi gian tham chi\u1ebfn; k\u1ecbp khi h\u1ecd ra \u0111i, th\u1ea5y t\u00ecnh h\u00ecnh xu\u1ed1ng d\u1ed1c, h\u1ecd c\u00e0ng tin r\u1eb1ng m\u1ecdi khi\u1ebfm khuy\u1ebft \u0111\u1ec1u t\u1eeb n\u01a1i ch\u00fang t\u00f4i. V\u1ebft th\u01b0\u01a1ng Vi\u1ec7t Nam (\u0111\u1ed1i v\u1edbi M\u1ef9) ng\u00f3 v\u1eady m\u00e0 s\u00e2u, s\u00e2u \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t \u00e1m \u1ea3nh kh\u00f4ng ngu\u00f4i! <\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Nh\u1eadn x\u00e9t n\u00e0y \u0111eo \u0111\u1eb3ng t\u00f4i v\u00e0 t\u00f4i th\u1ea5y l\u00e0 \u00f4ng nh\u1eadn x\u00e9t r\u1ea5t \u0111\u00fang. R\u1ea5t t\u00ecnh c\u1edd t\u00f4i ch\u1ecdn hai quy\u1ec3n s\u00e1ch \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecdc. C\u1ea3 hai quy\u1ec3n n\u00e0y \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 v\u1ebb g\u00ec d\u00ednh l\u00edu \u0111\u1ebfn chi\u1ebfn cu\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam. M\u1ed9t quy\u1ec3n l\u00e0 The East, the West, and Sex: A History of Erotic Encounters c\u00f2n quy\u1ec3n kia l\u00e0 A Life on The Road c\u1ee7a Charles Kuralt. Th\u00fa th\u1eadt khi m\u01b0\u1ee3n quy\u1ec3n s\u00e1ch c\u1ee7a Charles Bernstein \u1edf th\u01b0 vi\u1ec7n t\u00f4i ch\u1ec9 mu\u1ed1n xem ng\u01b0\u1eddi ta vi\u1ebft g\u00ec v\u1ec1 t\u00ecnh d\u1ee5c, vi\u1ebft v\u1ec1 t\u00ecnh d\u1ee5c th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 hay c\u00f2n th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 khi\u00eau d\u00e2m. T\u00f4i kh\u00f4ng ng\u1edd chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ec3 l\u1ea1i d\u1ea5u s\u1eb9o kh\u1eafp n\u01a1i k\u1ec3 c\u1ea3 nh\u1eefng ch\u1ed7 t\u00f4i kh\u00f4ng ng\u1edd s\u1ebd nh\u00ecn th\u1ea5y. Trong quy\u1ec3n The East, the West, and Sex: A History of Erotic Encounters c\u1ee7a Charles Bernstein, ch\u01b0\u01a1ng M\u01b0\u1eddi M\u1ed9t c\u00f3 t\u1ef1a \u0111\u1ec1 \u201cI Souvenir. You Boom Boom\u201d n\u00f3i v\u1ec1 nh\u1eefng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u00ecnh d\u1ee5c c\u0169ng nh\u01b0 qu\u00e2n s\u1ef1 c\u1ee7a l\u00ednh M\u1ef9 khi chi\u1ebfn cu\u1ed9c \u0111ang leo thang. \u1ede \u0111\u00e2y t\u00f4i b\u1eaft g\u1eb7p nh\u1eefng nh\u1eadn x\u00e9t sai l\u1ea7m v\u1ec1 Qu\u00e2n \u0110\u1ed9i Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng H\u00f2a \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebb n\u00e0o \u0111\u00f3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u00e0 gi\u1edbi vi\u1ebft l\u00e1ch c\u1ee9 th\u1ebf m\u00e0 l\u1eadp l\u1ea1i. Tuy nhi\u00ean kh\u00f4ng ph\u1ea3i ai c\u0169ng ngh\u0129 x\u1ea5u v\u1ec1 qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng H\u00f2a; Charles Kuralt trong A Life on the Road s\u1ebd kh\u00f4ng ng\u1ea7n ng\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u do ch\u00ednh \u00f4ng nh\u1eadn x\u00e9t khi \u00f4ng sang Vi\u1ec7t Nam th\u00e1ng T\u01b0 n\u0103m 1961. Charles Kuralt l\u00e0 m\u1ed9t k\u00fd gi\u1ea3 n\u1ed5i ti\u1ebfng c\u1ee7a \u0111\u00e0i truy\u1ec1n h\u00ecnh CBS c\u1ee7a M\u1ef9, \u0111\u00e3 c\u1ed9ng t\u00e1c v\u1edbi Walter Cronkite trong m\u1ee5c On The Road. Trong ch\u01b0\u01a1ng S\u00e1u c\u00f3 t\u1ef1a \u0111\u1ec1 Trung \u00day S\u01a1n, Charles Kuralt k\u1ec3 l\u1ea1i \u00f4ng v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n ph\u00f3ng vi\u00ean, Fred Dieterich, Trung \u00day S\u01a1n v\u00e0 ti\u1ec3u \u0111\u1ed9i c\u1ee7a anh b\u1ecb ph\u1ee5c k\u00edch \u1edf B\u1ebfn C\u00e1t. Theo l\u1eddi k\u1ec3 c\u1ee7a Charles Kuralt, ti\u1ec3u \u0111\u1ed9i c\u1ee7a S\u01a1n \u0111\u00e3 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u h\u1ebft s\u1ee9c gan d\u1ea1. S\u01a1n hy sinh, nh\u01b0ng Charles Kuralt v\u00e0 Fred Dieterich an to\u00e0n tr\u1edf v\u1ec1 th\u00e0nh ph\u1ed1 v\u1edbi m\u00e1u c\u1ee7a Trung \u00fay S\u01a1n th\u1ea5m \u0111\u1ea7y \u00e1o c\u1ee7a Charles Kuralt. T\u00f4i xin \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00edch d\u1ecbch nh\u01b0 sau:<\/p>\n<blockquote>\n<p>T\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o qu\u00ean S\u01a1n. Trong su\u1ed1t nh\u1eefng n\u0103m chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t nam, t\u00f4i th\u01b0\u1eddng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn anh. T\u00f4i tr\u1edf l\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam nhi\u1ec1u l\u1ea7n v\u00e0 l\u1ea1i v\u00e0o r\u1eebng v\u1edbi qu\u00e2n nh\u00e2n \u2013 l\u00fac \u1ea5y \u0111\u00e3 l\u00e0 l\u00ednh M\u1ef9 &#8211; v\u00e0 c\u00f3 m\u1eb7t khi nh\u1eefng qu\u00e2n nh\u00e2n kh\u00e1c thi\u1ec7t m\u1ea1ng \u1edf trong r\u1eebng. Khi cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh ti\u1ebfp di\u1ec5n kh\u00f4ng bi\u1ebft s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u, v\u00e0 con s\u1ed1 l\u00ednh M\u1ef9 t\u1eed th\u01b0\u01a1ng t\u0103ng d\u1ea7n, c\u00e2u n\u00f3i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 l\u00e0 thanh ni\u00ean M\u1ef9 ch\u1ebft v\u00ec chuy\u1ec7n kh\u00f4ng \u0111\u00e2u tr\u1edf n\u00ean m\u1ed9t c\u00e2u n\u00f3i th\u1eddi th\u01b0\u1ee3ng. T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c b\u1ea1n t\u00f4i \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed3ng \u00fd \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed9c chi\u1ebfn phi nh\u00e2n \u0111\u1ea1o, \u0111\u1ebf qu\u1ed1c M\u1ef9 t\u1ea5n c\u00f4ng nh\u00e2n d\u00e2n Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>T\u00f4i kh\u00f4ng bao gi\u1edd ngh\u0129 nh\u01b0 th\u1ebf. Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t m\u00e0 t\u00f4i g\u1eb7p kh\u00f4ng mu\u1ed1n c\u00f3 chi\u1ebfn tranh. H\u1ecd ch\u1ec9 mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng y\u00ean \u1ed5n. H\u1ecd b\u1ecb qu\u00e2n \u0111\u1ed9i mi\u1ec1n B\u1eafc x\u00e2m l\u0103ng, \u0111\u1ea1o qu\u00e2n n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eedi \u0111\u1ebfn b\u1edfi m\u1ed9t ch\u00ednh quy\u1ec1n m\u00e0 h\u1ecd c\u0103m gh\u00e9t. T\u00f4i ngh\u0129 \u0111\u1ebfn S\u01a1n, ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n Vi\u1ec7t Nam \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 do \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9 anh s\u1eb5n s\u00e0ng ti\u1ebfp t\u1ee5c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u cho l\u00fd t\u01b0\u1edfng ngay c\u1ea3 sau khi anh m\u00e3n h\u1ea1n chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u. T\u00f4i ngh\u0129 \u0111\u1ebfn nh\u1eefng qu\u00e2n nh\u00e2n c\u1ee7a \u0111\u1ed9i 150, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ph\u00f3ng v\u00e0o r\u1eebng ti\u1ebfp t\u1ee5c b\u1eafn s\u00fang, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 tr\u00e8o l\u00ean c\u00e2y v\u1edbi s\u1ee3i \u0103ng ten truy\u1ec1n tin trong m\u1ed3m. T\u00f4i \u0111\u00e3 ngh\u0129 v\u00e0 v\u1eabn c\u00f2n ngh\u0129, c\u00f4ng l\u00fd v\u00e0 ch\u00ednh ngh\u0129a l\u00e0 \u1edf ph\u00eda nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi can \u0111\u1ea3m n\u00e0y. T\u00f4i gh\u00e9t v\u1ec1 sau tr\u1edf l\u1ea1i n\u01a1i \u1ea5y v\u00e0 nghe ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng x\u1ee9 s\u1edf v\u1edbi t\u00f4i g\u1ecdi h\u1ecd l\u00e0 \u201cgooks.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>\u0110\u1ea1o qu\u00e2n Ma Dunharrow trong Lord of The Rings c\u1ee7a Tolkien v\u00ec kh\u00f4ng gi\u1eef l\u1eddi h\u1ee9a gi\u00fap Isildur ch\u1ed1ng Sauron m\u00e0 b\u1ecb nguy\u1ec1n r\u1ee7a ph\u1ea3i s\u1ed1ng trong n\u1ed7i nh\u1ee5c v\u00e0 khi ch\u1ebft kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c si\u00eau tho\u00e1t, linh h\u1ed3n c\u1ee7a \u0111\u1ea1o qu\u00e2n ma n\u00e0y b\u1ecb giam c\u1ea7m \u1edf T\u1eed \u0110\u1ea1o. H\u1ecd ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i tho\u00e1t kh\u1ecfi l\u1eddi nguy\u1ec1n n\u1ebfu h\u1ecd gi\u00fap h\u1eadu du\u1ec7 c\u1ee7a Isildur kh\u00f4i ph\u1ee5c giang s\u01a1n. V\u1ec1 sau \u0111\u1ea1o qu\u00e2n Ma gi\u00fap Aragorn, gi\u00f2ng d\u00f5i c\u1ee7a Isildur, chi\u1ebfm l\u1ea1i v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c. H\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i n\u1ed7i oan nh\u1ee5c v\u00e0 linh h\u1ed3n h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c si\u00eau tho\u00e1t. R\u1ea5t ti\u1ebfc cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh c\u1ee7a qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng H\u00f2a kh\u00f4ng c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i bi\u1ec7n b\u1ea1ch cho c\u00e1i sai l\u1ea7m g\u00e1n cho h\u1ecd. V\u1edbi nh\u1eadn x\u00e9t th\u00e2m tr\u1ea7m, gi\u1ecdng v\u0103n \u00f4n h\u00f2a, c\u00e1i nh\u00ecn v\u1ec1 chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam c\u1ee7a \u0110\u1eb7ng \u0110\u00ecnh T\u00fay l\u00e0 c\u00e1i nh\u00ecn \u0111\u00e3 l\u1eafng tr\u1ea7m theo th\u1eddi gian. \u00d4ng mang \u0111\u1ebfn cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc m\u1ed9t c\u00e1i nh\u00ecn, v\u00e0 nh\u00ecn l\u1ea1i, c\u00f3 ph\u1ea7n n\u00e0o kh\u00e1ch quan h\u01a1n. \u00d4ng bu\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc ph\u1ea3i t\u1ef1 v\u1ea5n l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m c\u1ee7a m\u00ecnh, v\u00e0 c\u0169ng nh\u01b0 Charles Kuralt, \u00f4ng g\u00f3p gi\u1ecdng v\u00e0o b\u00e0i h\u00f9ng ca cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi chi\u1ebfn b\u1ea1i. B\u00e0i h\u1ecdc v\u1ec1 chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam kh\u00f4ng bao gi\u1edd mu\u1ed9n m\u00e0ng. <\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p>M\u1ed9t v\u00e0i \u0111o\u1ea1n \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00edch nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p>\u201cCh\u00fang ta tranh \u0111\u1ea5u \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng t\u1ef1 do nh\u01b0ng t\u1ef1 do \u1edf mi\u1ec1n Nam ch\u1eb3ng ph\u1ee5c v\u1ee5 h\u1eefu \u00edch cho mi\u1ec1n Nam, \u0111\u00f4i khi c\u00e1i t\u1ef1 do \u1ea5y c\u00f2n ph\u1ee5c v\u1ee5 cho ph\u00eda b\u00ean kia chi\u1ebfn tuy\u1ebfn nhi\u1ec1u h\u01a1n, h\u1eefu hi\u1ec7u h\u01a1n.\u201d<\/p>\n<p>(T\u00f4i ch\u1eafc l\u00e0 \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 s\u1ebd li\u00ean t\u01b0\u1edfng ngay \u0111\u1ebfn nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u00e0 \u00f4ng T\u00f4 H\u1ea3i vi\u1ebft l\u00e0m s\u00f4i n\u1ed5i d\u01b0 lu\u1eadn g\u1ea7n \u0111\u00e2y.)<\/p>\n<p>\u201cNg\u01b0\u1eddi qu\u1ea3 ph\u1ee5 nh\u1eadn x\u00e1c ch\u1ed3ng b\u1ecdc trong t\u00fai ny-l\u00f4ng t\u1ee9c t\u01b0\u1edfi kh\u00f4ng v\u00ec m\u1ea5t m\u00e1t m\u1ed9t n\u1eeda x\u00e1c th\u00e2n nh\u01b0ng v\u00ec m\u1ed9t hy sinh v\u00f4 \u00edch: m\u1ed9t n\u1eeda mi\u1ec1n Nam m\u1ea5t c\u00f2n trong gian nan \u0111\u1ec3 m\u1ed9t n\u1eeda mi\u1ec1n Nam kia ngang nhi\u00ean c\u01b0\u1edbp b\u00f3c th\u1ee5 h\u01b0\u1edfng\u2026\u201d<\/p>\n<p>\u201c\u00c2n hu\u1ec7 quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t m\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ebf ban cho lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 tr\u00ed nh\u1edb m\u00e0 l\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e3ng qu\u00ean. V\u1eady th\u00ec \u0111\u1eebng v\u1ed9i v\u00e0ng s\u1eed d\u1ee5ng kh\u1ea3 n\u0103ng \u1ea5y khi n\u1ed7i nh\u1ee9c nh\u1ed1i ch\u01b0a tan.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0110\u1ecdc l\u1eddi \u00f4ng vi\u1ebft t\u00f4i c\u00f3 c\u1ea3m t\u01b0\u1edfng nh\u01b0 nghe ti\u1ebfng n\u00f3i t\u1eeb t\u00e2m h\u1ed3n c\u1ee7a \u00f4ng. M\u1ed9t gi\u1ecdng n\u00f3i r\u1ea5t ch\u00e2n t\u00ecnh, ch\u1ea5t ch\u1ee9a nh\u1eefng quan s\u00e1t, suy ngh\u0129, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1eaft l\u1ecdc r\u1ed3i c\u00f4 \u0111\u1ecdng l\u1ea1i th\u00e0nh m\u1ed9t v\u00e0i c\u00e2u. C\u00e1i l\u1ed1i vi\u1ebft c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng m\u1ed9t c\u00e2u th\u01a1 m\u00e0 di\u1ec5n t\u1ea3 \u201cB\u01b0\u1edbc \u0111i m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc day day l\u1ea1i d\u1eebng.\u201d T\u00f4i c\u1ee9 mu\u1ed1n tr\u1edf l\u1ea1i v\u1edbi c\u00e2u vi\u1ebft nghi\u1ec1n ng\u1eabm th\u00eam m\u1ed9t \u00edt n\u1eefa.<\/p>\n","protected":false},"author":714,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[5,45,133],"tags":[],"class_list":["post-7914","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bien-khao","category-giua-nguoi-viet-nguoi-doc","category-phong-van"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7914","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/714"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7914"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7914\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7916,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7914\/revisions\/7916"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7914"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7914"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7914"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}