{"id":7507,"date":"2009-07-17T00:04:53","date_gmt":"2009-07-17T00:04:53","guid":{"rendered":"http:\/\/damau.org\/?p=7507"},"modified":"2019-02-28T04:10:34","modified_gmt":"2019-02-28T04:10:34","slug":"tram-viet-tren-vung-dinh-menh-chuong-17-hinh-thuc-ket-khoi-hien-dai","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/damau.org\/en\/7507\/tram-viet-tren-vung-dinh-menh-chuong-17-hinh-thuc-ket-khoi-hien-dai","title":{"rendered":"Tr\u0103m Vi\u1ec7t Tr\u00ean V\u00f9ng \u0110\u1ecbnh M\u1ec7nh: Ch\u01b0\u01a1ng 17 \u2013 H\u00ccNH TH\u1ee8C K\u1ebeT KH\u1ed0I HI\u1ec6N \u0110\u1ea0I"},"content":{"rendered":"<p><strong> <\/strong><\/p>\n<p><strong>CH\u01af\u01a0NG 17: H\u00ccNH TH\u1ee8C K\u1ebeT KH\u1ed0I HI\u1ec6N \u0110\u1ea0I<\/strong><\/p>\n<p>Tr\u1ea3i qua bao nhi\u00eau d\u1ef1 ph\u00f3ng, d\u00e0n x\u1ebfp, v\u1eadn \u0111\u1ed9ng, vi\u1ec7c k\u1ebft kh\u1ed1i \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 cho t\u1edbi nay c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ec1n m\u00f3ng c\u1ee5 th\u1ec3 n\u00e0o, m\u1eb7c d\u1ea7u \u00fd ch\u00ed k\u1ebft kh\u1ed1i v\u1eabn ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c vun b\u1ed3i m\u1ea1nh m\u1ebd h\u01a1n. L\u00fd do ch\u00ednh y\u1ebfu l\u00e0 v\u00ec nhi\u1ec1u qu\u1ed1c gia trong khu v\u1ef1c v\u1eabn ch\u01b0a t\u1ef1 g\u1ea1t b\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ebf qu\u1ed1c b\u00ean ngo\u00e0i. Ngo\u00e0i ra c\u00f2n c\u00f3 nh\u1eefng su\u00fd \u0111\u1ed3 khuynh \u0111\u1ea3o ri\u00eang t\u01b0, nh\u1eefng ganh gh\u00e9t, e ng\u1ea1i l\u00e2u ng\u00e0y \u0111\u1ebfn n\u1ed7i \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh t\u1eadp qu\u00e1n, nh\u1eefng ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng c\u00f4 l\u1eadp c\u1ee7a nh\u00f3m c\u1ea7m quy\u1ec1n, v.v&#8230;<\/p>\n<p>Th\u1ef1c t\u1ebf hi\u1ec7n nay, v\u1ec1 h\u00ecnh th\u1ee9c k\u1ebft kh\u1ed1i ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c quy t\u1ee5 m\u1ed9t s\u1ed1 qu\u1ed1c gia trong khu v\u1ef1c, \u0111\u00f3 l\u00e0 Li\u00ean H\u1ed9i C\u00e1c Qu\u1ed1c Gia \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 (ASEAN); n\u1ebfu c\u1ea7n, c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1m k\u1ec3 th\u00eam M\u1eb7t Tr\u1eadn Nh\u00e2n D\u00e2n \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a C\u1ed9ng S\u1ea3n. Nhi\u1ec1u t\u1ed5 ch\u1ee9c kh\u00e1c c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 qu\u1ed1c gia trong khu v\u1ef1c tham d\u1ef1, nh\u01b0ng b\u1ed9 ph\u1eadn \u0111\u1ea7u n\u00e3o l\u1ea1i \u1edf ngo\u00e0i \u0110\u00f4ng Nam \u00c1, n\u00ean tr\u1ecdng t\u00e2m c\u1ee7a t\u1ed5 ch\u1ee9c kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u1eb1m trong khu v\u1ef1c, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 T\u1ed5 Ch\u1ee9c Li\u00ean Ph\u00f2ng \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 (SEATO), ho\u1eb7c H\u1ed9i Ngh\u1ecb \u00c1 Ch\u00e2u Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng (ASPAC).<\/p>\n<p>T\u1ed5 ch\u1ee9c Li\u00ean Ph\u00f2ng \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 ch\u1ec9 m\u01b0\u1ee3n t\u00ean \u0110\u00f4ng Nam \u00c1, k\u1ef3 th\u1ef1c l\u00e0 m\u1ed9t c\u01a1 quan c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ebf qu\u1ed1c T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u00f9ng c\u00f3 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng chung trong khu v\u1ef1c. M\u1ee5c \u0111\u00edch \u1ea5y \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00ec m\u00e2u thu\u1eabn v\u1ec1 quy\u1ec1n l\u1ee3i trong n\u1ed9i b\u1ed9 Kh\u1ed1i T\u01b0 B\u1ea3n, v\u00e0 v\u00ec v\u1eady t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u00e3 b\u1ea5t \u0111\u1ed9ng t\u1eeb l\u00e2u <a name=\"_ednref1\" href=\"#_edn1\">[1]<\/a>.<\/p>\n<p>H\u1ed9i Ngh\u1ecb \u00c1 Ch\u00e2u Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng, tuy g\u1ed3m to\u00e0n c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u00c1, \u00dac, nh\u01b0ng l\u1ea1i ch\u1ec9 nh\u1eb1m k\u1ebft h\u1ee3p \u0111\u1ec3 ch\u1eb7n \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng v\u00e0 s\u1ee9c b\u00e0nh tr\u01b0\u1edbng c\u1ee7a Trung C\u1ed9ng trong v\u00f9ng \u0110\u00f4ng Nam \u00c1. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c c\u1ee7a kh\u1ed1i M\u1ef9 nh\u01b0ng do hai \u0111\u1ea1i di\u1ec7n t\u01b0 b\u1ea3n trong khu v\u1ef1c &#8211; Nh\u1eadt, \u00dac &#8211; c\u1ea7m \u0111\u1ea7u. T\u1eeb khi M\u1ef9 \u0111\u1ed5i ch\u00ednh s\u00e1ch v\u1edbi Hoa L\u1ee5c, H\u1ed9i Ngh\u1ecb n\u00e0y \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00fd do \u0111\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i; chuy\u1ec7n tan v\u1ee1 ho\u00e0n to\u00e0n ch\u1ec9 c\u00f2n l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 th\u1eddi gian<a name=\"_ednref2\" href=\"#_edn2\">[2]<\/a> . H\u01a1n n\u1eefa, ph\u1ea1m vi c\u1ee7a H\u1ed9i ngh\u1ecb \u0111\u00e3 bao tr\u00f9m kh\u1eafp mi\u1ec1n T\u00e2y Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng, n\u00ean c\u0169ng nh\u01b0 T\u1ed5 Ch\u1ee9c Li\u00ean Ph\u00f2ng \u0110\u00f4ng Nam \u00c1, kh\u00f4ng th\u1ec3 coi l\u00e0 m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c k\u1ebft h\u1ee3p \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 <a name=\"_ednref3\" href=\"#_edn3\">[3]<\/a>.<\/p>\n<p><strong><em> <\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>M\u1eb7t Tr\u1eadn Nh\u00e2n D\u00e2n \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng<\/em><\/strong><\/p>\n<p>V\u1ec1 ph\u00eda CS, t\u1ea1i \u0110NA, ch\u01b0a c\u00f3 m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c t\u1ed5 ch\u1ee9c n\u00e0o \u0111\u00e1ng k\u1ec3 v\u1edbi \u00fd ngh\u0129a k\u1ebft h\u1ee3p v\u00f9ng. L\u00fd do gi\u1ea3n d\u1ecb l\u00e0 v\u00ec \u1edf \u0111\u00e2y, ngo\u00e0i nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc CS duy nh\u1ea5t l\u00e0 B\u1eafc Vi\u1ec7t, tr\u00ean nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c, CS ch\u1ec9 m\u1edbi t\u1edbi giai \u0111o\u1ea1n l\u1eadp m\u1eb7t tr\u1eadn \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea5u tranh gi\u00e0nh ch\u00ednh quy\u1ec1n. L\u00fd do kh\u00e1c l\u00e0 v\u00ec trong cu\u1ed9c t\u01b0\u01a1ng tranh Nga v\u00e0 T\u00e0u, ch\u01b0a b\u00ean n\u00e0o th\u1ef1c s\u1ef1 t\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ed9c t\u00f4n trong \u0111\u00e1m CS \u0110NA. V\u00ec v\u1eady, CS Vi\u1ec7t, L\u00e0o, Kampuchea c\u0169ng ch\u1eb3ng c\u00f3 h\u1eb3n m\u1ed9t n\u01a1i v\u1eefng ch\u1eafc \u0111\u1ec3 m\u00e0 b\u00e1m tr\u1ee5.<\/p>\n<p>\u0110\u00e3 t\u1eeb l\u00e2u, CS VI\u1ec7t s\u1eed d\u1ee5ng ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111i d\u00e2y gi\u1eefa Nga v\u00e0 T\u00e0u. CS L\u00e0o v\u00e0 Kampuchea kh\u00f4ng m\u1ea5y b\u1eadn t\u00e2m \u0111\u1ebfn v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u1ed1i ngo\u1ea1i, v\u00ec ch\u1ec9 vi\u1ec7c \u0111i theo con \u0111\u01b0\u1eddng m\u00e0 CS Vi\u1ec7t \u0111ang \u0111i. H\u00e0 N\u1ed9i lu\u00f4n lu\u00f4n c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ed3 k\u1ebft kh\u1ed1i \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng ch\u1ec9 h\u00e0nh x\u1eed qua t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0110\u1ea3ng, v\u00ec nh\u01b0 ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u bi\u1ebft hai \u0110\u1ea3ng CS L\u00e0o v\u00e0 Kampuchea ch\u00ednh l\u00e0 con \u0111\u1ebb c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng CS \u0110\u00f4ng d\u01b0\u01a1ng, ti\u1ec1n th\u00e2n c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng Lao \u0110\u1ed9ng Vi\u1ec7t Nam ng\u00e0y nay.<\/p>\n<p>Do \u0111\u00f3, v\u1ea5n \u0111\u1ec1 h\u00ecnh th\u1ee9c li\u00ean minh hay hi\u1ec7p h\u1ed9i kh\u00f4ng t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ra v\u1edbi H\u00e0 N\u1ed9i. Tuy nhi\u00ean, H\u00e0 N\u1ed9i c\u0169ng kh\u00f4ng b\u1ecf l\u1ee1 nh\u1eefng c\u01a1 h\u1ed9i b\u00ean ngo\u00e0i \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 t\u1ea1o th\u00eam \u0111\u01b0\u1eddng gi\u00e2y khuynh lo\u00e1t c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng. C\u01a1 h\u1ed9i \u1ea5y \u0111\u00e3 do Sihanouk mang l\u1ea1i l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb t\u1ed5 ch\u1ee9c H\u1ed9i Ngh\u1ecb Nh\u00e2n D\u00e2n \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng t\u1ea1i Phmon Peng nh\u00e2n d\u1ecbp k\u1ef7 ni\u1ec7m l\u1ec5 \u0111\u1ed9c l\u1eadp Kampuchea l\u1ea7n th\u1ee9 11 ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 11 n\u0103m 1964.<\/p>\n<p>Nguy\u00ean v\u00e0o n\u0103m 1964, Ph\u00e1p nh\u1eadn th\u1ea5y c\u1ea7n ph\u1ea3i h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng t\u00edch c\u1ef1c \u0111\u1ec3 l\u1ea5y l\u1ea1i uy th\u1ebf \u1edf \u0110\u00f4ng d\u01b0\u01a1ng. De Gaulle \u0111\u00e3 v\u1ea1ch ra ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c ti\u1ebfn h\u00e0nh vi\u1ec7c t\u1ea1o l\u1ea1i \u0111\u1ecba v\u1ecb b\u1eb1ng c\u00e1ch trung l\u1eadp h\u00f3a \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng &#8211; th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 v\u1eadn \u0111\u1ed9ng \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng b\u1ecf M\u1ef9, Nga, T\u00e0u \u0111\u1ec3 theo Ph\u00e1p- m\u00e0 b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea7u l\u00e0 m\u1ed9t H\u1ed9i Ngh\u1ecb Nh\u00e2n D\u00e2n \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng do Sihanouk, \u0111\u00e0n em trung th\u00e0nh nh\u1ea5t c\u1ee7a Ph\u00e1p, tri\u1ec7u t\u1eadp.<\/p>\n<p>CS Vi\u1ec7t \u0111\u00e3 t\u1ecf ra r\u1ea5t hoan ngh\u00eanh \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a Sihanouk, ph\u1ea7n v\u00ec \u0111ang c\u1ea7n l\u1ea5y l\u00f2ng \u00f4ng ho\u00e0ng d\u1ec5 b\u1ed1c \u0111\u1ed3ng n\u00e0y \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c s\u1eed d\u1ee5ng l\u00e3nh th\u1ed5 Kampuchea l\u00e0m h\u00e0nh lang th\u00e2m nh\u1eadp v\u00e0o Nam Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 l\u00e0m h\u1eadu c\u1ee9 an to\u00e0n, ph\u1ea7n v\u00ec bi\u1ebft r\u00f5 s\u1ebd chi ph\u1ed1i \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ed9i ngh\u1ecb. Sihanouk v\u00e0 c\u00e1c phe nh\u00f3m th\u00e2n Ph\u00e1p \u1edf \u0110\u00f4ng d\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ed1i th\u1ee7 c\u1ee7a CS trong m\u1ed9t h\u1ed9i ngh\u1ecb ch\u00ednh tr\u1ecb nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>H\u1ed9i Ngh\u1ecb Nh\u00e2n D\u00e2n \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u t\u1eadp s\u01a1 b\u1ed9 ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 2 n\u0103m 1965 v\u00e0 ch\u00ednh th\u1ee9c h\u1ecdp t\u1eeb ng\u00e0y 1 \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 3 n\u0103m 1965 t\u1ea1i Phnom Penh. Th\u00e0nh ph\u1ea7n tham d\u1ef1 h\u1ed9i ngh\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi theo ti\u00eau chu\u1ea9n &#8220;\u0111o\u00e0n th\u1ec3 nh\u00e2n d\u00e2n&#8221; ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u00ednh quy\u1ec1n. Tuy nhi\u00ean danh s\u00e1ch c\u00e1c \u0111o\u00e0n th\u1ec3 d\u1ef1 h\u1ed9i ngh\u1ecb l\u1ea1i do ch\u00ednh quy\u1ec1n Kampuchea, ch\u00ednh quy\u1ec1n B\u1eafc Vi\u1ec7t v\u00e0 M\u1eb7t tr\u1eadn L\u00e0o Y\u00eau n\u01b0\u1edbc (CS L\u00e0o) \u0111\u01b0a ra <a name=\"_ednref4\" href=\"#_edn4\">[4]<\/a>.<\/p>\n<p>K\u1ebft qu\u1ea3 h\u1ed9i ngh\u1ecb cho th\u1ea5y c\u00f3 s\u1ef1 th\u1eafng th\u1ebf r\u00f5 r\u1ec7t c\u1ee7a CS Vi\u1ec7t trong vi\u1ec7c l\u00e8o l\u00e1i c\u00e1c ph\u00e1i \u0111o\u00e0n. Ngh\u1ecb quy\u1ebft c\u1ee7a h\u1ed9i ngh\u1ecb kh\u00f4ng n\u00eau ra m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c k\u1ebft kh\u1ed1i \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng n\u00e0o ng\u00f5 h\u1ea7u th\u1ecfa m\u00e3n \u0111\u01b0\u1ee3c cao v\u1ecdng Sihanouk, c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00f3i \u0111\u1ebfn v\u1ea5n \u0111\u1ec1 trung l\u1eadp h\u00f3a \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a De Gaulle <a name=\"_ednref5\" href=\"#_edn5\">[5]<\/a>. Sau h\u1ed9i ngh\u1ecb, Sihanouk \u0111\u00e3 kh\u00f4ng gi\u1ea5u gi\u1ebfm n\u1ed7i b\u1ea5t b\u00ecnh v\u1ec1 s\u1ef1 khuynh lo\u00e1t c\u1ee7a CS Vi\u1ec7t. \u00d4ng ta cho r\u1eb1ng CS Vi\u1ec7t c\u00f3 nh\u1eefng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng r\u1ea5t nguy hi\u1ec3m v\u00e0 l\u00e0 k\u1ebb th\u00f9 ng\u1ea7m c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c Khmer. N\u1ed7i b\u1ea5t b\u00ecnh \u1ea5y \u0111\u00e3 l\u00e0m cho Sihanouk kh\u00f4ng c\u00f2n t\u00edch c\u1ef1c trong vi\u1ec7c k\u1ebft nh\u00f3m \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng m\u1ea5y n\u0103m sau \u0111\u00f3 n\u1eefa.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng t\u1eeb \u0111\u1ea7u n\u0103m 1970, sau khi b\u1ecb l\u1eadt \u0111\u1ed5 v\u00e0 ph\u1ea3i l\u01b0u vong sang Hoa L\u1ee5c, Sihanouk l\u1ea1i ngh\u0129 \u0111\u1ebfn h\u00ecnh th\u1ee9c li\u00ean k\u1ebft \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m ch\u1ed7 t\u1ef1a v\u01b0\u1ee3t ra ngo\u00e0i h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0110\u1ea3ng CS m\u00e0 ch\u00ednh b\u1ea3n th\u00e2n \u00f4ng ta kh\u00f4ng d\u1ef1 ph\u1ea7n. L\u1ea7n n\u00e0y th\u00ec B\u1eafc Kinh \u0111\u1ee9ng ra \u0111\u1ee1 \u0111\u1ea7u cho Sihanouk, y nh\u01b0 Paris \u0111\u00e3 l\u00e0m tr\u01b0\u1edbc kia. B\u1eafc Kinh v\u1eabn ng\u1ea7m ch\u1ed1ng l\u1ea1i vi\u1ec7c H\u00e0 N\u1ed9i khuynh lo\u00e1t \u0111\u1ea3ng CS c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng kh\u00e1c v\u00e0 tr\u00f4ng \u0111\u1ee3i \u1edf h\u1ed9i ngh\u1ecb m\u1edbi m\u1ed9t chi\u1ec1u h\u01b0\u1edbng thu\u1eadn l\u1ee3i h\u01a1n cho B\u1eafc kinh trong vi\u1ec7c tranh ch\u1ea5p v\u1edbi Nga s\u00f4. Th\u1ef1c t\u00e2m B\u1eafc kinh kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd h\u1ed7 tr\u1ee3 cho ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng li\u00ean k\u1ebft \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>V\u1edbi s\u1ef1 ti\u1ebfp tay c\u1ee7a B\u1eafc Kinh, H\u1ed9i Ngh\u1ecb C\u1ea5p Cao Nh\u00e2n D\u00e2n \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u t\u1eadp t\u1ea1i Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u trong hai ng\u00e0y 24 v\u00e0 25 th\u00e1ng 4 n\u0103m 1970. \u0110\u1ea1i bi\u1ec3u c\u00e1c th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a h\u1ed9i ngh\u1ecb g\u1ed3m c\u00f3 Ph\u1ea1m v\u0103n \u0110\u1ed3ng (B\u1eafc Vi\u1ec7t), Sihanouk (Kampuchea), Souphanouvong (L\u00e0o) v\u00e0 Nguy\u1ec5n H\u1eefu Th\u1ecd (Nam Vi\u1ec7t).<\/p>\n<p>H\u1ed9i ngh\u1ecb \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t b\u1ea3n tuy\u00ean b\u1ed1 chung, th\u1eadt ra l\u00e0 m\u1ed9t v\u0103n ki\u1ec7n k\u1ebft \u01b0\u1edbc v\u1edbi nhau gi\u1eefa c\u00e1c th\u00e0nh vi\u00ean, g\u1ed3m nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m ch\u00ednh sau:<\/p>\n<p>\u00b7 L\u00ean \u00e1n M\u1ef9 vi ph\u1ea1m c\u00e1c hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh Gen\u00e8ve 1954 v\u1ec1 \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng v\u00e0 1962 v\u1ec1 L\u00e0o.<\/p>\n<p>\u00b7 \u0110\u1ec1 cao tinh th\u1ea7n \u0111o\u00e0n k\u1ebft chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u ch\u1ed1ng M\u1ef9 c\u1ee7a c\u00e1c phong tr\u00e0o CS v\u00e0 th\u00e2n C\u1ed9ng t\u1ea1i c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>\u00b7 C\u00e1c b\u00ean cam k\u1ebft t\u1eadn t\u00ecnh gi\u00fap \u0111\u1ee1 nhau.<\/p>\n<p>\u00b7 C\u00e1c b\u00ean ch\u1ea5p nh\u1eadn thi h\u00e0nh 5 nguy\u00ean t\u1eafc s\u1ed1ng chung h\u00f2a b\u00ecnh trong vi\u1ec7c giao thi\u1ec7p v\u1edbi nhau.<\/p>\n<p>Sau h\u1ebft, h\u1ed9i ngh\u1ecb quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh s\u1ebd m\u1edf c\u00e1c cu\u1ed9c ti\u1ebfp x\u00fac khi th\u1ea5y c\u1ea7n gi\u1eefa c\u00e1c nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o cao c\u1ea5p ho\u1eb7c \u0111\u1ea1i di\u1ec7n c\u00f3 th\u1ea9m quy\u1ec1n \u0111\u1ec3 trao \u0111\u1ed5i \u00fd ki\u1ebfn v\u1ec1 c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 h\u1ec7 tr\u1ecdng chung.<\/p>\n<p>Th\u1ef1c t\u1ebf m\u00e0 n\u00f3i, tr\u01b0\u1edbc hay sau h\u1ed9i ngh\u1ecb, vai tr\u00f2 c\u1ea7m \u0111\u1ea7u c\u1ee7a B\u1eafc Vi\u1ec7t c\u0169ng ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec thay \u0111\u1ed5i. H\u1ed9i ngh\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0y ra, tr\u00e1i v\u1edbi \u0111i\u1ec1u mong m\u1ecfi c\u1ee7a B\u1eafc Kinh v\u00e0 Sihanouk, \u0111\u00e3 ch\u1ec9 c\u1ee7ng c\u1ed1 th\u00eam v\u1ecb th\u1ebf c\u1ee7a H\u00e0 N\u1ed9i m\u00e0 th\u00f4i. Trong h\u1ed9i ngh\u1ecb, ng\u01b0\u1eddi ta th\u1ea5y vai tr\u00f2 Nguy\u1ec5n H\u1eefu Th\u1ecd ch\u1ec9 l\u00e0 vai tr\u00f2 h\u1ebft s\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng. V\u00ec ph\u00e1i \u0111o\u00e0n c\u1ee7a Th\u1ecd kh\u00f4ng h\u1ec1 \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 ph\u00e1i \u0111o\u00e0n c\u1ee7a m\u1ed9t \u201cn\u01b0\u1edbc\u201d nh\u01b0 c\u00e1c ph\u00e1i \u0111o\u00e0n kh\u00e1c. Ngay trong h\u1ed9i ngh\u1ecb, v\u1ec1 s\u1ed1 n\u01b0\u1edbc \u0110\u00f4ng d\u01b0\u01a1ng, ng\u01b0\u1eddi ta c\u0169ng ch\u1ec9 n\u00f3i \u0111\u1ebfn ba, ch\u1ee9 kh\u00f4ng bao gi\u1edd \u0111\u1ebfn b\u1ed1n. Vai tr\u00f2 Souphanouvong v\u1edbi ch\u1ee9c v\u1ee5 ch\u1ee7 t\u1ecbch M\u1eb7t Ttr\u1eadn L\u00e0o Y\u00eau N\u01b0\u1edbc c\u00f3 l\u1ebd t\u1ea1m coi l\u00e0 x\u1ee9ng h\u1ee3p v\u1edbi Ph\u1ea1m v\u0103n \u0110\u1ed3ng trong t\u1ed5 ch\u1ee9c CS Vi\u1ec7t Nam. Souphanouvong, c\u0169ng nh\u01b0 \u0110\u1ed3ng, v\u1eabn th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 nh\u00e2n vi\u00ean h\u00e0nh ch\u00e1nh h\u00e0ng \u0111\u1ea7u; h\u01a1i c\u00f3 li\u00ean hi\u1ec7p \u1edf Vientianne l\u00e0 \u0111\u1ea3ng l\u1ea1i \u0111\u1ea9y \u00f4ng ra n\u1eafm gh\u1ebf trong n\u1ed9i c\u00e1c. Ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n b\u00ean trong \u0111\u1ea3ng CS, t\u1ee9c \u0111\u1ea3ng Nh\u00e2n d\u00e2n L\u00e0o (Phak Pason Lao) l\u00e0 t\u1ed5ng b\u00ed th\u01b0 Kaysone Phomvihane. C\u00f2n vai tr\u00f2 Sihanouk l\u00e0 m\u1ed9t vai tr\u00f2 kh\u00e1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t. \u0110\u1ed1i v\u1edbi phe CS \u00c1 \u0110\u00f4ng (Trung Hoa, B\u1eafc Vi\u1ec7t, v.v&#8230;), Sihanouk v\u1eabn l\u00e0 qu\u1ed1c tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c Kampuchea, nh\u01b0ng trong h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u1ea3ng, \u00f4ng ta kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ed7 \u0111\u1ee9ng.<\/p>\n<p>C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, trong M\u1eb7t Tr\u1eadn Nh\u00e2n D\u00e2n \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a CS, Sihanouk ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c CS \u0111\u01b0a ra nh\u01b0 m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1eadt trang tr\u00ed. \u0110i\u1ec1u r\u1eafc r\u1ed1i l\u00e0 Sihanouk l\u1ea1i bi\u1ebft r\u00f5 th\u00e2m \u00fd \u1ea5y v\u00e0 \u0111\u00e3 c\u1ed1 g\u1eafng t\u1ea1o uy th\u1ebf ri\u00eang c\u1ee7a m\u00ecnh v\u01b0\u1ee3t ra ngo\u00e0i v\u00f2ng ki\u00eam t\u1ecfa c\u1ee7a CS c\u1ea3 tr\u00ean tr\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c t\u1ebf l\u1eabn qu\u1ed1c n\u1ed9i. \u0110\u00e3 c\u00f3 l\u1ea7n, khi t\u1ee9c gi\u1eadn l\u00ean, Sihanouk kh\u00f4ng ng\u1ea1i mi\u1ec7ng v\u1ea1ch r\u00f5 th\u00e2m \u00fd c\u1ee7a CS ra, nh\u01b0ng nhi\u1ec1u khi \u00f4ng ta l\u1ea1i t\u1ef1 ru m\u00ecnh trong \u1ea3o t\u01b0\u1edfng \u201cl\u00e3nh t\u1ee5 t\u1ed1i cao\u201d c\u1ee7a \u201cL\u1ef1c L\u01b0\u1ee3ng V\u0169 Trang Nh\u00e2n D\u00e2n Gi\u1ea3i Ph\u00f3ng D\u00e2n T\u1ed9c Kampuchea\u201d kh\u00e1 h\u00f9ng h\u1eadu hi\u1ec7n t\u1ea1i.<\/p>\n<p>Tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, th\u00e0nh ph\u1ea7n ch\u1ee7 c\u00f4ng c\u1ee7a l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng \u1ea5y, t\u00ednh \u0111\u1ebfn 1973, l\u00e0 m\u1ed9t s\u01b0 \u0111o\u00e0n CS Vi\u1ec7t Nam, th\u00e0nh ph\u1ea7n trung gian l\u00e0 c\u00e1c trung \u0111o\u00e0n li\u00ean h\u1ee3p Vi\u1ec7t-Khmer thu\u1ed9c c\u1ea5p qu\u00e2n khu. Khmer thu\u1ea7n t\u00fay ch\u1ec9 th\u1ea5y \u1edf c\u00e1c \u0111\u01a1n v\u1ecb \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, du k\u00edch. C\u00f2n danh hi\u1ec7u LLVTNDGPDT\/KPC th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00eau ra trong c\u00e1c b\u1ea3n tin chi\u1ebfn s\u1ef1, c\u00e1c th\u00f4ng c\u00e1o chi\u1ebfn th\u1eafng, ch\u1eb3ng qua ch\u1ec9 l\u00e0 c\u00e1i b\u00ecnh phong che ph\u1ee7 tr\u00ean \u0111\u1ea5t Kampuchea c\u1ee7a ch\u00ednh B\u1ed9 Ch\u1ec9 Huy Mi\u1ec1n, b\u1ed9 ph\u1eadn qu\u00e2n s\u1ef1 thu\u1ed9c Trung \u01af\u01a1ng C\u1ee5c Mi\u1ec1n Nam c\u1ee7a CS Vi\u1ec7t. T\u1eeb 1970, l\u00e3nh th\u1ed5 Kampuchea \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c CS Vi\u1ec7t chia ra th\u00e0nh qu\u00e2n khu t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 t\u1ea1i Nam Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh qu\u00e2n v\u1ee5.<\/p>\n<p>R\u00fat c\u1ee5c, \u0111\u00e2u \u0111\u00e2u c\u0169ng quy v\u1ec1 H\u00e0 N\u1ed9i. V\u00e0, d\u00f9 c\u00f3 v\u0103n ki\u1ec7n k\u1ebft kh\u1ed1i hay kh\u00f4ng th\u00ec H\u00e0 N\u1ed9i c\u0169ng v\u1eabn n\u1eafm tr\u1ecdn to\u00e0n kh\u1ed1i \u0110\u00f4ng d\u01b0\u01a1ng b\u00ean phe C\u1ed9ng. N\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 H\u00e0 N\u1ed9i kh\u00f4ng g\u1eb7p tr\u1ee5c tr\u1eb7c trong v\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o. Trong n\u1ed9i b\u1ed9 phe C\u1ed9ng \u1edf Kampuchea, tr\u1ee5c tr\u1eb7c \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra kh\u00f4ng \u00edt. Kh\u00f4ng n\u00f3i g\u00ec \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a Sihanouk, ngay n\u01a1i th\u00e0nh ph\u1ea7n Khmer \u0111\u1ecf c\u0169ng c\u00f3 khuynh h\u01b0\u1edbng tho\u00e1t kh\u1ecfi s\u1ef1 chi ph\u1ed1i c\u1ee7a CS Vi\u1ec7t. T\u00ecnh tr\u1ea1ng r\u1ea1n n\u1ee9t trong b\u00f3ng t\u1ed1i \u1ea5y c\u0169ng \u0111ang ph\u00e1t tri\u1ec3n.<\/p>\n<p>Nh\u00ecn chung, n\u1ed7 l\u1ef1c k\u1ebft kh\u1ed1i \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a CS Vi\u1ec7t tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft nh\u1eb1m \u0111\u00e1p \u1ee9ng nhu c\u1ea7u hi\u1ec7p \u0111\u1ed3ng trong chi\u1ebfn tranh (n\u00ean \u0111\u00e3 ch\u1ea5p nh\u1eadn c\u1ea3 nh\u1eefng ph\u1ea7n t\u1eed kh\u00f4ng \u01b0a CS trong h\u00e0ng ng\u0169), sau v\u1eabn h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 m\u1ee5c ti\u00eau x\u00edch h\u00f3a to\u00e0n c\u00f5i \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 lu\u1eadn c\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng \u0111\u00e3 v\u1ea1ch ra tr\u00ean 40 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc. S\u1ef1 k\u1ebft kh\u1ed1i r\u00f5 r\u00e0ng mang \u00fd ngh\u0129a n\u1eb1m trong tr\u1eadn \u0111\u1ed3 tranh ch\u1ea5p t\u01b0 b\u1ea3n &#8211; c\u1ed9ng s\u1ea3n v\u00e0 r\u1ed3i c\u0169ng s\u1ebd v\u1ee1 khi tr\u1eadn \u0111\u1ed3 \u1ea5y t\u1ef1 tri\u1ec7t ti\u00eau v\u00ec m\u1eb7t tr\u1eadn qu\u1ed1c t\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebf qu\u1ed1c b\u00e0y theo chi\u1ec1u h\u01b0\u1edbng kh\u00e1c.<\/p>\n<p><strong><em> <\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Hi\u1ec7p H\u1ed9i C\u00e1c Qu\u1ed1c Gia \u0110\u00f4ng Nam \u00c1<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Nh\u01b0 ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ean \u0111\u00e3 \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn, Hi\u1ec7p H\u1ed9i \u0110NA (ASA), g\u1ed3m ba n\u01b0\u1edbc Th\u00e1i, Phi, M\u00e3, \u0111\u00e3 ng\u01b0ng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u1eeb 1963 v\u00ec r\u1eafc r\u1ed1i v\u1ec1 bang giao gi\u1eefa Phi v\u00e0 M\u00e3. T\u1edbi n\u0103m 1966, khi t\u00ecnh tr\u1ea1ng bang giao n\u1ed9i b\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i thi\u1ec7n, Hi\u1ec7p h\u1ed9i \u0110NA l\u1ea1i r\u1ee5c r\u1ecbch t\u00e1i ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng. Nh\u01b0ng ph\u1ea1m vi Hi\u1ec7p h\u1ed9i \u0110NA qu\u00e1 nh\u1ecf, c\u00e1c n\u01b0\u1edbc c\u00f9ng \u0111\u1ed3ng \u00fd ph\u1ea3i c\u00f3 m\u1ed9t khu\u00f4n th\u1ee9c m\u1edbi r\u1ed9ng l\u1edbn h\u01a1n \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3n th\u00eam h\u1ed9i vi\u00ean m\u1edbi. Do \u0111\u00f3, Hi\u1ec7p H\u1ed9i C\u00e1c Qu\u1ed1c Gia \u0110NA (ASEAN) \u0111\u00e3 h\u00ecnh th\u00e0nh qua tuy\u00ean ng\u00f4n Bangkok sau \u0111\u1ea1i h\u1ed9i \u0111\u1ea7u ti\u00ean t\u1eeb ng\u00e0y 5 \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 8 n\u0103m 1967 gi\u1eefa n\u0103m n\u01b0\u1edbc: Indonesia, Phi-l\u00edp-pin, M\u00e3 Lai \u00c1, Th\u00e1i v\u00e0 Singapore.<\/p>\n<p>Tuy\u00ean ng\u00f4n Bangkok \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee7a Hi\u1ec7p H\u1ed9i C\u00e1c Qu\u1ed1c Gia \u0110NA nh\u1eafm v\u00e0o nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m ch\u1ee7 y\u1ebfu t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i khi\u00eam t\u1ed1n nh\u01b0 t\u01b0\u01a1ng tr\u1ee3 nhau trong vi\u1ec7c ph\u00e1t tri\u1ec3n, gi\u00e1o d\u1ee5c, nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 c\u00e1c \u0111\u1ecba h\u1ea1t kinh t\u1ebf, x\u00e3 h\u1ed9i, v\u0103n h\u00f3a, v.v&#8230; G\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u1ec3 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m n\u1ec1n trung l\u1eadp s\u1eb5n c\u00f3 (?) c\u1ee7a Indonesia, tuy\u00ean ng\u00f4n 1967 c\u0169ng cam k\u1ebft t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 Th\u00f4ng C\u00e1o Chung c\u1ee7a H\u1ed9i Ngh\u1ecb C\u1ea5p Cao Manila n\u0103m 1963 r\u1eb1ng c\u00e1c c\u0103n c\u1ee9 qu\u00e2n s\u1ef1 ngo\u1ea1i qu\u1ed1c tr\u00ean c\u00e1c n\u01b0\u1edbc h\u1ed9i vi\u00ean (Anh t\u1ea1i M\u00e3 Lai \u00c1, Singapore, M\u1ef9 t\u1ea1i Phi-l\u00edp-pin, Th\u00e1i) ch\u1ec9 c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1ch t\u1ea1m th\u1eddi v\u00e0 kh\u00f4ng mang \u00fd \u0111\u1ed3 s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 khuynh \u0111\u1ea3o tr\u1ef1c ti\u1ebfp ho\u1eb7c gi\u00e1n ti\u1ebfp n\u1ec1n \u0111\u1ed9c l\u1eadp v\u00e0 t\u1ef1 do c\u1ee7a c\u00e1c qu\u1ed1c gia trong v\u00f9ng ho\u1eb7c l\u00e0m t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn tr\u00ecnh t\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a c\u00e1c qu\u1ed1c gia \u1ea5y.<\/p>\n<p>Hi\u1ec7p H\u1ed9i C\u00e1c Qu\u1ed1c Gia \u0110NA khi th\u00e0nh l\u1eadp \u0111\u00e3 ti\u1ebfp nh\u1eadn nh\u1eefng ph\u1ea3n \u1ee9ng ti\u00eau c\u1ef1c, ho\u00e0i nghi c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0110NA c\u00f2n l\u1ea1i c\u0169ng nh\u01b0 nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc l\u1edbn tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi; v\u00ec ai c\u0169ng th\u1ea5y r\u00f5 \u0110NA \u0111\u00e3 t\u1eebng c\u00f3 hi\u1ec7p h\u1ed9i n\u00e0y, li\u00ean minh n\u1ecd, nh\u01b0ng th\u1ea3y \u0111\u1ec1u \u0111i \u0111\u1ebfn t\u00ea li\u1ec7t ho\u1eb7c tan v\u1ee1. Ri\u00eang \u0111\u1ed1i v\u1edbi Trung C\u1ed9ng, Hi\u1ec7p H\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c coi nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t m\u0169i gi\u00e1o \u0111\u00e2m v\u00e0o c\u1ea1nh s\u01b0\u1eddn Hoa l\u1ee5c. B\u1eafc Kinh \u0111\u00e3 m\u1edf h\u1eb3n m\u1ed9t chi\u1ebfn d\u1ecbch ph\u1ec9 b\u00e1ng Hi\u1ec7p H\u1ed9i v\u00e0 nh\u1ea5t l\u00e0 ph\u1ec9 b\u00e1ng \u201cT\u1eadp \u0111o\u00e0n qu\u00e2n nh\u00e2n ph\u00e1t x\u00edt Suharto\u201d, nh\u1eefng ph\u1ea7n t\u1eed B\u1eafc Kinh cho l\u00e0 \u0111ang l\u00e1i Hi\u1ec7p H\u1ed9i v\u00e0o con \u0111\u01b0\u1eddng v\u0169 trang ch\u1ed1ng Trung C\u1ed9ng theo l\u1ec7nh c\u1ee7a M\u1ef9. Th\u1eadt ra, \u0111\u1ed1i v\u1edbi B\u1eafc Kinh, b\u1ea5t k\u1ef3 m\u1ed9t s\u1ef1 k\u1ebft kh\u1ed1i n\u00e0o c\u1ee7a \u0110NA c\u0169ng ch\u1ec9 c\u00f3 h\u1ea1i h\u01a1n l\u00e0 c\u00f3 l\u1ee3i cho Hoa l\u1ee5c, n\u00ean s\u1ef1 ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i m\u1ed9t c\u00e1ch qu\u00e1 \u0111\u00e1ng ngay t\u1eeb l\u00fac \u0111\u1ea7u c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f3 hi\u1ec3u.<\/p>\n<p>M\u1eb7c d\u1ea7u t\u1eebng g\u1eb7p s\u00f3ng gi\u00f3 trong v\u1ee5 tranh ch\u1ea5p Sabah gi\u1eefa Phi-l\u00edp-pin v\u00e0 M\u00e3 Lai \u00c1, nh\u01b0ng Hi\u1ec7p H\u1ed9i C\u00e1c Qu\u1ed1c Gia \u0110NA c\u0169ng v\u1eabn c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i \u0111\u1ebfn ng\u00e0y nay. Ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3 nh\u1ea5t c\u1ee7a Hi\u1ec7p h\u1ed9i l\u00e0 cu\u1ed9c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng trung l\u1eadp h\u00f3a \u0110\u00f4ng Nam \u00c1, kh\u1edfi \u0111\u1ea7u t\u1eeb ngh\u1ecb quy\u1ebft do \u0110\u1ea1i h\u1ed9i Kuala Lumpur 1971 \u0111\u1ec1 ra <a name=\"_ednref6\" href=\"#_edn6\">[6]<\/a>. Ngh\u1ecb quy\u1ebft Kuala Lumpur \u0111\u00e3 h\u00ecnh th\u00e0nh do d\u1ef1 th\u1ea3o th\u1ecfa hi\u1ec7p \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 qu\u00e1 l\u00fd t\u01b0\u1edfng v\u00e0o l\u00fac \u1ea5y c\u1ee7a M\u00e3 Lai \u00c1. D\u1ef1 th\u1ea3o tho\u1ea3 hi\u1ec7p \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t v\u00e0o hai c\u1ea5p: c\u1ea5p c\u00e1c qu\u1ed1c gia \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, v\u00e0 c\u1ea5p c\u00e1c \u0111\u1ea1i c\u01b0\u1eddng b\u00ean ngo\u00e0i. T\u1ea1i c\u1ea5p c\u00e1c qu\u1ed1c gia \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, c\u1ea7n th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u00e1u \u0111i\u1ec3m th\u1ea3o thu\u1eadn sau:<\/p>\n<p>&#8211; T\u00f4n tr\u1ecdng ch\u1ee7 quy\u1ec1n v\u00e0 s\u1ef1 to\u00e0n v\u1eb9n l\u00e3nh th\u1ed5 c\u1ee7a nhau, kh\u00f4ng tham gia c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u0111e d\u1ecda tr\u1ef1c ti\u1ebfp n\u1ec1n an ninh c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c.<\/p>\n<p>&#8211; Kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 c\u00e1c c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c b\u00ean ngo\u00e0i can thi\u1ec7p v\u00e0o vi\u1ec7c n\u1ed9i b\u1ed9 trong v\u00f9ng.<\/p>\n<p>&#8211; Kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u0110NA tr\u1edf th\u00e0nh s\u00e2n kh\u1ea5u tranh gi\u00e0nh gi\u1eefa c\u00e1c c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c.<\/p>\n<p>&#8211; Ph\u1ea3i nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111\u1ec3 t\u1ef1 ph\u00f2ng v\u1ec7 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc trong v\u00f9ng.<\/p>\n<p>&#8211; Ph\u1ea3i c\u00f3 quan \u0111i\u1ec3m, l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng chung \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 sinh t\u1eed v\u1ec1 an ninh trong v\u00f9ng tr\u01b0\u1edbc c\u00e1c \u0111\u1ea1i c\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>&#8211; Ph\u1ea3i c\u1ed5 v\u00f5 s\u1ef1 h\u1ee3p t\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>T\u1ea1i c\u1ea5p c\u00e1c \u0111\u1ea1i c\u01b0\u1eddng, c\u1ee5 th\u1ec3 l\u00e0 Nga, M\u1ef9 v\u00e0 Trung C\u1ed9ng, c\u1ea7n th\u1ecfa thu\u1eadn 3 \u0111i\u1ec3m:<\/p>\n<p>&#8211; Ch\u1ea5p nh\u1eadn n\u1ec1n trung l\u1eadp c\u1ee7a \u0110NA.<\/p>\n<p>&#8211; Ph\u1ea3i \u0111\u1eb7t \u0110NA ra kh\u1ecfi khu v\u1ef1c tranh ch\u1ea5p.<\/p>\n<p>&#8211; T\u00ecm c\u00e1ch b\u1ea3o \u0111\u1ea3m n\u1ec1n trung l\u1eadp c\u1ee7a \u0110NA \u0111\u1ec3 v\u00f9ng n\u00e0y kh\u1ecfi b\u1ecb l\u00f4i cu\u1ed1n v\u00e0o v\u00f2ng tranh ch\u1ea5p v\u1ec1 sau.<\/p>\n<p>Th\u1eadt ra, n\u1ebfu g\u1ecdi l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed9c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng (trung l\u1eadp h\u00f3a) th\u00ec ph\u1ea3i n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed9c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng r\u1ea5t ti\u00eau c\u1ef1c. V\u00ec t\u1ef1 bi\u1ebft t\u01b0 th\u1ebf y\u1ebfu k\u00e9m c\u1ee7a m\u00ecnh, c\u00e1c h\u1ed9i vi\u00ean Hi\u1ec7p H\u1ed9i \u0111\u00e3 ch\u1ec9 \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb trung l\u1eadp h\u00f3a \u0111\u1ec3 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc c\u00f2n l\u1ea1i trong v\u00f9ng v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea1i c\u01b0\u1eddng c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng v\u00e0o v\u00f9ng n\u00e0y tu\u1ef3 nghi c\u1ee9u x\u00e9t v\u00e0 h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng, ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i ho\u1eb7c b\u1ecf qua.<\/p>\n<p>D\u00f9 c\u00f3 s\u1ef1 y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a Hi\u1ec7p H\u1ed9i hay kh\u00f4ng v\u1ec1 vi\u1ec7c x\u00e9t \u0111\u1ecbnh s\u1ed1 ph\u1eadn \u0110NA, th\u00ec nh\u1eefng cu\u1ed9c thu x\u1ebfp, \u0111\u00f4i co, m\u1eb7c c\u1ea3 v\u1edbi nhau gi\u1eefa c\u00e1c \u0111\u1ebf qu\u1ed1c c\u0169ng \u0111\u00e3 v\u00e0 \u0111ang di\u1ec5n ra khi c\u00f4ng khai, l\u00fac b\u00ed m\u1eadt. T\u00ecnh tr\u1ea1ng \u0110NA \u0111\u00e3 ch\u00edn m\u00f9i \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 th\u1ea5y kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u1ebf qu\u1ed1c n\u00e0o c\u00f3 t\u01b0 th\u1ebf \u0111\u1ed9c t\u00f4n trong khu v\u1ef1c n\u1eefa. Nh\u01b0ng nh\u01b0 v\u1eady kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebf qu\u1ed1c s\u1ebd bi\u1ebfn m\u1ea5t. Tr\u00e1i l\u1ea1i, c\u00e1c \u0111\u1ebf qu\u1ed1c ph\u1ea3i t\u1ea1o ra th\u0103ng b\u1eb1ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng, ngh\u0129a l\u00e0 trong t\u01b0\u01a1ng lai, \u0110NA s\u1ebd b\u1ecb b\u1eaft bu\u1ed9c ph\u1ea3i ti\u1ebfp nh\u1eadn m\u1ed9t s\u1ed1 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc, v\u00e0 b\u1edbt \u0111i nh\u1eefng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng v\u1ed1n \u0111\u00e3 c\u00f3 qu\u00e1 nhi\u1ec1u.<\/p>\n<p>Nh\u00ecn l\u1ea1i ch\u00ednh s\u00e1ch qu\u1ed1c gia \u0110NA, c\u1ee5 th\u1ec3 l\u00e0 c\u00e1c h\u1ed9i vi\u00ean Hi\u1ec7p H\u1ed9i C\u00e1c Qu\u1ed1c Gia \u0110NA, trong vi\u1ec7c \u0111i t\u00ecm m\u1ed9t th\u1ebf \u0111\u1ee9ng c\u1ee7a t\u1eadp th\u1ec3, nh\u1eefng khuynh h\u01b0\u1edbng v\u1ecdng ngo\u1ea1i v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u1ea7y d\u1eaby. Phi v\u00e0 Th\u00e1i c\u00f9ng cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c k\u00fd tuy\u00ean ng\u00f4n trung l\u1eadp kh\u00f4ng ng\u0103n c\u1ea3n hai n\u01b0\u1edbc n\u00e0y ti\u1ebfp t\u1ee5c \u1edf l\u1ea1i T\u1ed5 Ch\u1ee9c Li\u00ean Ph\u00f2ng \u0110NA (SEATO) do M\u1ef9 l\u00e0m ch\u1ee7. Th\u1eadt l\u00e0 m\u1ed9t l\u1eadp lu\u1eadn ph\u1ea3n lu\u1eadn l\u00fd \u0111\u1ebfn c\u00f9ng c\u1ef1c! L\u00fd Quang Di\u1ec7u c\u1ee7a Singapore th\u00ec m\u1ed9t m\u1eb7t k\u00fd tuy\u00ean ng\u00f4n trung l\u1eadp, m\u1eb7t kh\u00e1c lo bay sang Lu\u00e2n \u0110\u00f4n th\u1ec9nh c\u1ea7u Anh h\u00e3y t\u1ea1m ho\u00e3n vi\u1ec7c r\u00fat qu\u00e2n kh\u1ecfi h\u00f2n \u0111\u1ea3o n\u00e0y \u0111\u1ec3 \u0110\u1ea3ng Nh\u00e2n D\u00e2n H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng d\u1ef1a h\u01a1i d\u1ef1a h\u00e1m qu\u00e2n Anh ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u1ea7m quy\u1ec1n th\u00eam m\u1ed9t th\u1eddi gian n\u1eefa.<\/p>\n<p>Chung quy, Hi\u1ec7p H\u1ed9i C\u00e1c Qu\u1ed1c Gia \u0110NA ch\u01b0a th\u1ef1c s\u1ef1 g\u1ed9t b\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5t li\u1ec7u t\u01b0 b\u1ea3n \u0111\u00e3 c\u1ea5u t\u1ea1o n\u00ean n\u00f3; c\u0169ng nh\u01b0 M\u1eb7t Tr\u1eadn Nh\u00e2n D\u00e2n \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c thai ngh\u00e9n v\u00e0 kh\u00f4n l\u1edbn t\u1eeb sau m\u01b0u \u0111\u1ed3 b\u00e0nh tr\u01b0\u1edbng c\u1ee7a c\u1ed9ng s\u1ea3n m\u00e0 ra! \u0110NA n\u1ebfu c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 h\u1ee3p th\u1ef1c s\u1ef1 c\u0169ng s\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u1ebft h\u1ee3p d\u01b0\u1edbi h\u00ecnh th\u1ee9c k\u00e9o b\u00e8 k\u1ebft nh\u00f3m trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng ph\u00e2n h\u00f3a qu\u1ed1c t\u1ebf do c\u00e1c \u0111\u1ebf qu\u1ed1c g\u00e2y ra.<\/p>\n<p>[<em>c\u00f2n ti\u1ebfp<\/em>]<\/p>\n<hr \/>\n<p><strong>Ghi Ch\u00fa:<\/strong><\/p>\n<p><a name=\"_edn1\" href=\"#_ednref1\">[1]<\/a> Xin xem m\u1ee5c <em>T\u1ed5 Ch\u1ee9c Li\u00ean Ph\u00f2ng \u0110\u00f4ng Nam \u00c1<\/em>, ch\u01b0\u01a1ng 14.<\/p>\n<p><a name=\"_edn2\" href=\"#_ednref2\">[2]<\/a> H\u1ed9i Ngh\u1ecb \u00c1 Ch\u00e2u Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng (Asia and Pacific Council) \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp v\u00e0o th\u00e1ng 6 n\u0103m 1966 t\u1ea1i H\u00e1n Th\u00e0nh v\u1edbi ch\u00edn n\u01b0\u1edbc h\u1ed9i vi\u00ean: Nh\u1eadt B\u1ea3n, \u0110\u1ea1i H\u00e0n, Trung Hoa Qu\u1ed1c Gia (\u0110\u00e0i Loan), Phi-l\u00edp-pin, M\u00e3 Lai \u00c1, \u00dac, T\u00e2n T\u00e2y Lan v\u00e0 VNCH. M\u1ee5c ti\u00eau b\u00ean trong c\u1ee7a t\u1ed5 ch\u1ee9c n\u00e0y l\u00e0 quy t\u1ee5 c\u00e1c qu\u1ed1c gia thu\u1ed9c kh\u1ed1i M\u1ef9 trong v\u00f9ng \u0111\u1ec3 ch\u1eb7n \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng v\u00e0 s\u1ee9c b\u00e0nh tr\u01b0\u1edbng c\u1ee7a Trung C\u1ed9ng. 1955 l\u00e0 n\u0103m Hoa L\u1ee5c \u0111ang \u0111\u1ea9y m\u1ea1nh n\u1ed7 l\u1ef1c c\u00e1ch m\u1ea1ng v\u0103n ho\u00e1 v\u00e0 chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam \u0111ang b\u00f9ng l\u00ean l\u1edbn h\u01a1n.<\/p>\n<p>Khi M\u1ef9 \u0111\u1ed5i ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111\u1ed1i v\u1edbi B\u1eafc Kinh (1972, 1973), H\u1ed9i Ngh\u1ecb b\u1ecb xao \u0111\u1ed9ng m\u1ea1nh v\u00ec m\u1ea5t d\u1ea7n \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c quy t\u1ee5. \u0110\u1ec3 chuy\u1ec3n h\u01b0\u1edbng, t\u1ea1o l\u00fd do t\u1ed3n t\u1ea1i m\u1edbi, trong \u0111\u1ea1i h\u1ed9i l\u1ea7n 7 t\u1ea1i H\u00e1n Th\u00e0nh v\u00e0o th\u00e1ng 6 n\u0103m 1972, c\u00e1c n\u01b0\u1edbc h\u1ed9i vi\u00ean \u0111\u00e3 \u0111\u1ec1 ra b\u1ed1n nguy\u00ean t\u1eafc, minh x\u00e1c H\u1ed9i Ngh\u1ecb:<\/p>\n<p>1. L\u00e0 m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c h\u1ee3p t\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111em l\u1ea1i ho\u00e0 b\u00ecnh v\u00e0 ti\u1ebfn b\u1ed9 cho v\u00f9ng,<\/p>\n<p>2. Kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t c\u01a1 quan ch\u00ednh tr\u1ecb hay qu\u00e2n s\u1ef1 nh\u1eb1m ch\u1ed1ng l\u1ea1i c\u00e1c n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c,<\/p>\n<p>3. S\u1ebd c\u1ed1 g\u1eafng c\u1ea3i thi\u1ec7n h\u1ee3p t\u00e1c trong c\u00e1c \u0111\u1ecba h\u1ea1t kinh t\u1ebf, k\u1ef9 thu\u1eadt, x\u00e3 h\u1ed9i, v\u0103n ho\u00e1, v.v\u2026<\/p>\n<p>4. Kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ri\u00eang r\u1ebd m\u00e0 s\u1ebd m\u1edf r\u1ed9ng c\u1eeda \u0111\u00f3n nh\u1eadn c\u00e1c n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 h\u1ed9i vi\u00ean trong v\u00f9ng.<\/p>\n<p>M\u1eb7c d\u1ea7u c\u00f3 chuy\u1ec3n h\u01b0\u1edbng, nh\u01b0ng H\u1ed9i Ngh\u1ecb c\u0169ng v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u1ee9ng v\u1eefng n\u1ed5i. Cu\u1ed9c h\u1ecdp \u0111\u1ea7u n\u0103m 1973 t\u1ea1i Bangkok \u0111\u00e3 v\u1eafng m\u1eb7t hai h\u1ed9i vi\u00ean l\u00e0 M\u00e3 Lai \u00c1 v\u00e0 \u00dac. Nh\u1eadt v\u00e0 T\u00e2n T\u00e2y Lan \u0111\u00e3 thi\u1ebft l\u1eadp quan h\u1ec7 ngo\u1ea1i giao v\u1edbi Trung C\u1ed9ng, c\u0169ng \u0111ang chu\u1ea9n b\u1ecb r\u00fat ra kh\u1ecfi H\u1ed9i Ngh\u1ecb. C\u00e1i x\u01b0\u01a1ng s\u1ed1ng c\u1ee7a H\u1ed9i Ngh\u1ecb l\u00e0 tr\u1ee5c \u0110\u00f4ng Kinh \u2013 Canberra m\u00e0 r\u00e3 th\u00ec \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean H\u1ed9i Ngh\u1ecb s\u1ebd r\u00e3 theo.<\/p>\n<p><a name=\"_edn3\" href=\"#_ednref3\">[3]<\/a> C\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 coi l\u00e0 h\u00ecnh th\u1ee9c k\u1ebft h\u1ee3p \u0110NA c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c nh\u01b0:<\/p>\n<p>&#8211; Hi\u1ec7p \u01af\u1edbc Ph\u00f2ng Th\u1ee7 5 N\u01b0\u1edbc Khu V\u1ef1c M\u00e3 Lai \u00c1 \u2013 Singapore (Five Power Defense Agreement of Malaysia and Singapore) g\u1ed3m Anh, \u00dac, T\u00e2n T\u00e2y Lan, M\u00e3 Lai \u00c1 v\u00e0 Singapore. T\u1ed5 ch\u1ee9c n\u00e0y c\u0169ng \u0111ang tan r\u00e3 v\u00ec tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft n\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ee9 Li\u00ean Ph\u00f2ng \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 (SEATO) thu nh\u1ecf do Anh c\u1ea7m \u0111\u1ea7u, sau n\u1eefa t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc trong t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 v\u00e0 \u0111ang ti\u1ebfn t\u1edbi quan h\u1ec7 ngo\u1ea1i giao v\u1edbi \u201c\u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng ph\u00f2ng th\u1ee7\u201d ch\u00ednh c\u1ee7a t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u00e0 Trung C\u1ed9ng.<\/p>\n<p>&#8211; K\u1ebf Ho\u1ea1ch S\u00f4ng C\u1eedu Long (Mekong River Scheme) nh\u1eb1m khai th\u00e1c h\u1ea1 l\u01b0u s\u00f4ng C\u1eedu Long (thu\u1ef7 \u0111i\u1ec7n, n\u00f4ng ng\u01b0 nghi\u1ec7p, v\u1eadn t\u1ea3i, v.v\u2026) \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf b\u1ed1n qu\u1ed1c gia h\u1eefu quan l\u00e0 L\u00e0o, Th\u00e1i, Kampuchea v\u00e0 VNCH. K\u1ebf ho\u1ea1ch n\u00e0y, m\u1eb7c d\u1ea7u mang t\u00ednh ch\u1ea5t ph\u1ed1i h\u1ee3p v\u1ec1 kinh t\u1ebf, nh\u01b0ng n\u1eb1m trong ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a Vi\u1ec5n \u00c1 Kinh U\u1ef7 H\u1ed9i (ECAFE), m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u00ec\u1ea1 ph\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Li\u00ean Hi\u1ec7p Qu\u1ed1c. H\u01a1n n\u1eefa, n\u00f3 ch\u1ec9 nh\u1eb1m v\u00e0o m\u1ed9t s\u1ed1 m\u1ee5c ti\u00eau h\u1ea1n h\u1eb9p v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 cao v\u1ecdng to\u1ea3 r\u1ed9ng l\u00e3nh v\u1ef1c h\u1ee3p t\u00e1c trong t\u01b0\u01a1ng lai.<\/p>\n<p><a name=\"_edn4\" href=\"#_ednref4\">[4]<\/a> Trong t\u1ed5ng s\u1ed1 38 ph\u00e1i \u0111o\u00e0n tham d\u1ef1, th\u00e0nh ph\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 thu\u1ed9c Mi\u1ec1n Nam VN chi\u1ebfm s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o nh\u1ea5t v\u00e0 chia ra l\u00e0m 4 nh\u00f3m r\u00f5 r\u1ec7t: nh\u00f3m CS, nh\u00f3m th\u00e2n C\u1ed9ng do CS d\u1ef1ng l\u00ean, nh\u00f3m th\u00e2n Ph\u00e1p, v\u00e0 nh\u00f3m thi\u1ec3u s\u1ed1 do Sihanouk h\u1ed7 tr\u1ee3.<\/p>\n<p>Nh\u00f3m CS c\u00f3 ph\u00e1i \u0111o\u00e0n quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t l\u00e0 M\u1eb7t Tr\u1eadn D\u00e2n T\u1ed9c Gi\u1ea3i Ph\u00f3ng Mi\u1ec1n Nam VN do Hu\u1ef3nh T\u1ea5n Ph\u00e1t c\u1ea7m \u0111\u1ea7u. Nh\u00f3m th\u00e2n C\u1ed9ng, th\u1eadt ra l\u00e0 nh\u1eefng m\u00f3n trang tr\u00ed c\u1ee7a CS, r\u1ea5t ph\u1ee9c t\u1ea1p v\u00e0 g\u1ed3m m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o \u201c\u0111o\u00e0n th\u1ec3\u201d ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra v\u00ec nhu c\u1ea7u tham d\u1ef1 h\u1ed9i ngh\u1ecb. Trong nh\u00f3m th\u00e2n Ph\u00e1p c\u00f3 U\u1ef7 Ban Ho\u00e0 B\u00ecnh v\u00e0 Canh T\u00e2n Mi\u1ec1n Nam VN t\u1eeb Ph\u00e1p v\u1ec1, do Tr\u1ea7n V\u0103n H\u1eefu c\u1ea7m \u0111\u1ea7u, l\u00e0 quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t. Nh\u00f3m n\u00e0y ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng trung l\u1eadp ki\u1ec3u Ph\u00e1p v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 coi l\u00e0 phe VN c\u00f3 l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng g\u1ea7n l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng Sihanouk nh\u1ea5t. Sau c\u00f9ng l\u00e0 c\u00e1c nh\u00f3m thi\u1ec3u s\u1ed1 ly khai \u1edf VN do Sihanouk h\u1ed7 tr\u1ee3 nh\u1eb1m c\u1eaft \u0111\u1ea5t mi\u1ec1n Nam VN. Trong nh\u00f3m ly khai c\u00f3 hai ph\u00e1i \u0111o\u00e0n ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng m\u1ea1nh h\u01a1n c\u1ea3 l\u00e0 M\u1eb7t Tr\u1eadn Tranh \u0110\u1ea5u Mi\u00ean H\u1ea1 (Front de la lutte du Kampuchea Krom) do Th\u1ea1nh Prom Vireak l\u00e0m tr\u01b0\u1edfng ph\u00e1i \u0111o\u00e0n v\u00e0 M\u1eb7t Tr\u1eadn Gi\u1ea3i Ph\u00f3ng Cao Nguy\u00ean Champa do Y Dhou Adrong l\u00e0m tr\u01b0\u1edfng \u0111o\u00e0n.<\/p>\n<p><a name=\"_edn5\" href=\"#_ednref5\">[5]<\/a> H\u1ed9i Ngh\u1ecb c\u0169ng b\u00e1c b\u1ecf lu\u00f4n c\u1ea3 \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb v\u1eadn \u0111\u1ed9ng Ph\u00e1p thay th\u1ebf Anh l\u00e0m ch\u1ee7 t\u1ecbch H\u1ed9i Ngh\u1ecb Gen\u00e8ve c\u1ee7a ph\u00e1i \u0111o\u00e0n Sangkum, ch\u00ednh \u0111\u1ea3ng duy nh\u1ea5t c\u1ee7a Kampuchea.<\/p>\n<p><a name=\"_edn6\" href=\"#_ednref6\">[6]<\/a> \u0110\u1ea1i H\u1ed9i Kuala Lumpur khai di\u1ec5n ng\u00e0y 21 v\u00e0 k\u1ebft th\u00fac ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 11 n\u0103m 1971. Ngh\u1ecb quy\u1ebft ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng v\u1eadn \u0111\u1ed9ng trung l\u1eadp ho\u00e1 \u0110NA c\u1ee7a \u0110\u1ea1i H\u1ed9i \u0111\u00e3 g\u00e2y ti\u1ebfng vang l\u1edbn lao tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, nh\u01b0ng \u0111\u00fang nh\u01b0 k\u00fd gi\u1ea3 Phi Maximo Soliven \u0111\u00e3 vi\u1ebft tr\u00ean t\u1edd Manila Time ng\u00e0y 29 th\u00e1ng 11 n\u0103m 1971 r\u1eb1ng ngh\u1ecb quy\u1ebft \u201cnghe vang m\u1ed9t c\u00e1ch k\u1ef3 th\u00fa tr\u00ean gi\u1ea5y t\u1edd\u201d nh\u01b0ng gi\u1eefa l\u00fd thuy\u1ebft v\u00e0 th\u1ef1c hi\u1ec7n v\u1eabn c\u00f2n m\u1ed9t h\u1ed1 ng\u0103n c\u00e1ch qu\u00e1 l\u1edbn, v\u00e0 r\u1eb1ng \u201cth\u1eafng l\u1ee3i r\u00f5 r\u1ec7t duy nh\u1ea5t\u201d c\u1ee7a \u0110\u1ea1i H\u1ed9i l\u00e0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh nh\u00f3m n\u1eefa t\u1ea1i Manila.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tr\u1ea3i qua bao nhi\u00eau d\u1ef1 ph\u00f3ng, d\u00e0n x\u1ebfp, v\u1eadn \u0111\u1ed9ng, vi\u1ec7c k\u1ebft kh\u1ed1i \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 cho t\u1edbi nay c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ec1n m\u00f3ng c\u1ee5 th\u1ec3 n\u00e0o, m\u1eb7c d\u1ea7u \u00fd ch\u00ed k\u1ebft kh\u1ed1i v\u1eabn ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c vun b\u1ed3i m\u1ea1nh m\u1ebd h\u01a1n. L\u00fd do ch\u00ednh y\u1ebfu l\u00e0 v\u00ec nhi\u1ec1u qu\u1ed1c gia trong khu v\u1ef1c v\u1eabn ch\u01b0a t\u1ef1 g\u1ea1t b\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ebf qu\u1ed1c b\u00ean ngo\u00e0i. Ngo\u00e0i ra c\u00f2n c\u00f3 nh\u1eefng su\u00fd \u0111\u1ed3 khuynh \u0111\u1ea3o ri\u00eang t\u01b0, nh\u1eefng ganh gh\u00e9t, e ng\u1ea1i l\u00e2u ng\u00e0y \u0111\u1ebfn n\u1ed7i \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh t\u1eadp qu\u00e1n<\/p>\n","protected":false},"author":1355,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[5,152,9],"tags":[],"class_list":["post-7507","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bien-khao","category-hoc-thuat","category-nghien-cuu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7507","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1355"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7507"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7507\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":53588,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7507\/revisions\/53588"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7507"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7507"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7507"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}