{"id":70277,"date":"2021-10-29T08:46:00","date_gmt":"2021-10-29T08:46:00","guid":{"rendered":"https:\/\/damau.org\/?p=70277"},"modified":"2022-02-21T02:32:57","modified_gmt":"2022-02-21T02:32:57","slug":"tu-luc-van-don-van-hoc-v-cch-mang-42","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/damau.org\/en\/70277\/tu-luc-van-don-van-hoc-v-cch-mang-42","title":{"rendered":"T\u1ef1 L\u1ef1c V\u0103n \u0110o&agrave;n V\u0103n h\u1ecdc v&agrave; c&aacute;ch m\u1ea1ng (42)"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n<p><b>Nh\u1eefng ng\u00e0y s\u00f3ng gi\u00f3<\/b><\/p>\n<p><b><\/b><\/p>\n<p>T\u1eeb th\u00e1ng 9-1940, T\u1ef1 L\u1ef1c V\u0103n \u0110o\u00e0n \u0111i v\u00e0o b\u00e3o t\u1ed1:<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Nay s\u1ed1 cu\u1ed1i c\u00f9ng 224, ra ng\u00e0y 7-9-1940.<\/p>\n<p>Nh\u1ea5t Linh ch\u1ea1y sang T\u00e0u (v\u00e0o kho\u1ea3ng cu\u1ed1i th\u00e1ng 9-1940) do ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt gi\u00fap \u0111\u1ee1.<\/p>\n<p>Kh\u00e1i H\u01b0ng sang T\u00e0u th\u00e1ng 4-1941, nh\u01b0ng \u00edt l\u00e2u sau, tr\u1edf v\u1ec1 Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>T\u1eeb th\u00e1ng 7-1941, <i>\u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t D\u00e2n Ch\u00ednh<\/i> v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1ea3ng ph\u00e1i qu\u1ed1c gia kh\u00e1c b\u1ecb truy l\u00f9ng g\u1eaft gao.<\/p>\n<p>Ho\u00e0ng \u0110\u1ea1o, Nguy\u1ec5n Gia Tr\u00ed b\u1ecb b\u1eaft ng\u00e0y 16-9, Kh\u00e1i H\u01b0ng, ng\u00e0y 31-10- 41, t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y 4-10-1941, Tr\u01b0\u01a1ng T\u1eed Anh, \u0111\u1ea3ng tr\u01b0\u1edfng <i>\u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t Qu\u1ed1c D\u00e2n \u0110\u1ea3ng<\/i> b\u1ecb b\u1eaft t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i<a name=\"_ftnref1_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftn1_9515\">[1]<\/a>.<\/p>\n<p>Th\u1ea1ch Lam qua \u0111\u1eddi ng\u00e0y 27-6-1942.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y 9-3-1945, Nh\u1eadt \u0111\u1ea3o ch\u00ednh Ph\u00e1p.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y 17-4-1945, ch\u00ednh ph\u1ee7 Tr\u1ea7n Tr\u1ecdng Kim ra \u0111\u1eddi.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y 5-5-1945, <i>Ng\u00e0y Nay K\u1ef7 Nguy\u00ean M\u1edbi<\/i> ra s\u1ed1 b\u00e1o \u0111\u1ea7u ti\u00ean.<\/p>\n<p>Ch\u01b0\u01a1ng n\u00e0y t\u00ecm hi\u1ec3u nh\u1eefng th\u0103ng tr\u1ea7m c\u1ee7a T\u1ef1 L\u1ef1c V\u0103n \u0110o\u00e0n trong giai \u0111o\u1ea1n 1940-1945, th\u1eddi k\u1ef3 tan r\u00e3, cho \u0111\u1ebfn khi Vi\u1ec7t Minh l\u00ean n\u1eafm ch\u00ednh quy\u1ec1n, v\u1edbi nh\u1eefng ti\u1ec3u \u0111o\u1ea1n:<\/p>\n<p>&#8211; Kh\u00e1i H\u01b0ng, Ho\u00e0ng \u0110\u1ea1o, Nguy\u1ec5n Giai Tr\u00ed \u1edf V\u1ee5 B\u1ea3n.<\/p>\n<p>&#8211; T\u00ecnh tr\u1ea1ng s\u00e1ng t\u00e1c c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Gia Tr\u00ed sau khi ra t\u00f9.<\/p>\n<p>&#8211; Ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Nh\u1ea5t Linh \u1edf b\u00ean T\u1ea7u.<\/p>\n<p>&#8211; B\u00e1o <i>Ng\u00e0y Nay K\u1ef7 Nguy\u00ean M\u1edbi<\/i>.<\/p>\n<p>&#8211; Ng\u00e0y vua B\u1ea3o \u0110\u1ea1i tho\u00e1i v\u1ecb.<\/p>\n<p align=\"center\">***<\/p>\n<p><b><\/b><\/p>\n<p><b>An tr\u00ed \u1edf V\u1ee5 B\u1ea3n<\/b><\/p>\n<p>Theo l\u1eddi Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tri\u1ec7u, khi \u00f4ng v\u00e0o th\u0103m cha nu\u00f4i \u1edf S\u1edf Li\u00eam ph\u00f3ng g\u1ea7n \u0110\u1ea5u x\u1ea3o, Kh\u00e1i H\u01b0ng n\u00f3i v\u1edbi con: <i>&#8220;Ch\u00fa Long v\u00e0 ch\u00fa Gia Tr\u00ed b\u1ecb <\/i>[b\u1eaft]<i> tr\u01b0\u1edbc, T\u00e2y n\u00f3 \u0111\u00e1nh \u0111au l\u1eafm, nh\u1eefng g\u00ec ph\u1ea3i khai hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 n\u00f3i h\u1ebft, papa v\u00e0o sau c\u1ee9 theo \u0111\u00f3 m\u00e0 khai n\u00ean ch\u1ec9 b\u1ecb s\u01a1 s\u01a1 th\u00f4i.&#8221;<\/i><a name=\"_ftnref2_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftn2_9515\">[2]<\/a><i>&nbsp;<\/i><\/p>\n<p>R\u1ed3i Kh\u00e1i H\u01b0ng, Ho\u00e0ng \u0110\u1ea1o, Nguy\u1ec5n Gia Tr\u00ed b\u1ecb \u0111\u01b0a \u0111i an tr\u00ed \u1edf V\u1ee5 B\u1ea3n, ch\u00e2u L\u1ea1c S\u01a1n, t\u1ec9nh Ho\u00e0 B\u00ecnh. Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tri\u1ec7u k\u1ec3: <i>&#8220;Ch\u1eebng ba b\u1ed1n th\u00e1ng sau papa \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n l\u00ean tr\u1ea1i An Tr\u00ed t\u1ea1i V\u1ee5 B\u1ea3n&#8221; <\/i>v\u00e0<i> <\/i>t\u1ea1i tr\u1ea1i giam n\u00e0y<i> &#8220;ch\u00fa Long, ch\u00fa Tr\u00ed ph\u1ea3i \u0111\u1ea9y xe n\u01b0\u1edbc v\u00e0o r\u1eebng l\u1ea5y c\u1ee7i, papa may m\u1eafn v\u00ec y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5 vi\u1ec7c \u1edf nh\u00e0 th\u01b0\u01a1ng&#8221;<\/i><a name=\"_ftnref3_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftn3_9515\">[3]<\/a>.<i> <\/i><\/p>\n<p>Nh\u01b0 v\u1eady, c\u1ea3 ba ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb chuy\u1ec3n l\u00ean V\u1ee5 B\u1ea3n v\u00e0o kho\u1ea3ng th\u00e1ng gi\u00eang, th\u00e1ng hai n\u0103m 1942.<\/p>\n<p>Nguy\u1ec5n Th\u1ecb Th\u1ebf vi\u1ebft trong h\u1ed3i k\u00fd:<i><\/i><\/p>\n<blockquote>\n<p><i>Anh T\u01b0 t\u00f4i <\/i>[Ho\u00e0ng \u0110\u1ea1o] <i>b\u1ecb b\u1eaft, b\u1ecb tra t\u1ea5n b\u1eb1ng \u0111i\u1ec7n d\u1eef d\u1ed9i, anh gan l\u1ef3 kh\u00f4ng ch\u1ecbu ti\u1ebft l\u1ed9 g\u00ec n\u00ean h\u1ecd cho \u0111i an tr\u00ed \u1edf huy\u1ec7n V\u1ee5 B\u1ea3n, V\u0129nh B\u00ecnh c\u00f9ng v\u1edbi \u00f4ng Kh\u00e1i H\u01b0ng, su\u1ed1t trong hai n\u0103m, \u00f4ng Kh\u00e1i H\u01b0ng l\u00e0m y t\u00e1 v\u00ec c\u00f3 bi\u1ebft ch\u00fat \u00edt v\u1ec1 thu\u1ed1c, anh T\u01b0 tr\u00f4ng coi v\u1ec1 \u1ea9m th\u1ef1c sang ch\u1ee3 mua th\u1ee9c \u0103n v\u1ec1 anh em trong t\u00f9 th\u1ed5i n\u1ea5u l\u1ea5y \u0103n n\u00ean c\u0169ng kh\u00e1 v\u00e0 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 h\u01a1n.<\/i><\/p>\n<p><i>M\u1ed7i th\u00e1ng ch\u1ecb T\u01b0 l\u1ea1i l\u00ean th\u0103m, l\u1ea7n n\u00e0o c\u0169ng qu\u00e0 c\u00e1p bi\u1ebfu h\u1eadu h\u1ef9 l\u00e3o gi\u00e1m \u0111\u1ed1c n\u00ean h\u1ecd c\u0169ng n\u1ec3. V\u00ec khi ch\u1ecb l\u00ean th\u0103m, anh \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 do v\u00e0o r\u1eebng ch\u01a1i, v\u1eabn m\u1eb7c \u00e2u ph\u1ee5c nh\u01b0 \u0111i s\u0103n. C\u0169ng v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee9ng c\u1edb r\u00f5 r\u1ec7t, ch\u1ec9 m\u1edbi t\u00ecnh nghi th\u00f4i, h\u1ecd th\u1eeba bi\u1ebft anh Tam t\u00f4i m\u1edbi l\u00e0 nh\u00e2n v\u1eadt quan tr\u1ecdng.<\/i><a name=\"_ftnref4_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftn4_9515\">[4]<\/a><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Nh\u00e0 b\u00e1o Nh\u01b0 Phong L\u00ea V\u0103n Ti\u1ebfn vi\u1ebft: &#8220;<i>b\u1ecb \u0111\u01b0a \u0111i \u0111\u1ea7y t\u1ea1i tr\u1ea1i giam V\u1ee5 B\u1ea3n, ch\u00e2u L\u1ea1c S\u01a1n, t\u1ec9nh Ho\u00e0 B\u00ecnh. V\u00f9ng n\u00e0y c\u01b0 d\u00e2n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi M\u01b0\u1eddng, h\u1ecda s\u0129 <\/i>[Nguy\u1ec5n Gia Tr\u00ed]<i> ghi l\u1ea1i c\u1ea3nh tr\u00ed n\u01a1i b\u1ecb l\u01b0u \u0111\u1ea7y&#8221;<\/i><a name=\"_ftnref5_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftn5_9515\">[5]<\/a><i>.<\/i><\/p>\n<p>Nh\u01b0 v\u1eady, t\u00ecnh h\u00ecnh tr\u1ea1i giam kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i kh\u1eafc nghi\u1ec7t, cho n\u00ean Nguy\u1ec5n Gia Tr\u00ed v\u1eabn c\u00f3 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ph\u00e1c h\u1ecda tranh v\u00e0 Kh\u00e1i H\u01b0ng \u0111\u00e3 vi\u1ebft nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m gi\u00e1 tr\u1ecb \u1edf V\u1ee5 B\u1ea3n.<\/p>\n<p>Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tri\u1ec7u vi\u1ebft: &#8220;<i>B\u1ecb an tr\u00ed m\u1ed9t n\u0103m, papa \u0111\u01b0\u1ee3c tha v\u1ec1 H\u00e0 N\u1ed9i (&#8230;) &#8220;c\u1eadu H\u00e0ng B\u00e8&#8221; <\/i>[Nh\u1ea5t Linh]<i> v\u1eabn bi\u1ec7t v\u00f4 \u00e2m t\u00edn, ch\u00fa Long Ho\u00e0ng \u0110\u1ea1o k\u1eb9t \u1edf V\u1ee5 B\u1ea3n, b\u00e1c Th\u1ebf L\u1eef quay sang di\u1ec5n k\u1ecbch, ch\u00fa Tr\u00ed v\u1eabn m\u1ea3i m\u00ea v\u1edbi tranh s\u01a1n m\u00e0i tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng Qu\u1ea7n Ng\u1ef1a<\/i>&#8220;<a name=\"_ftnref6_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftn6_9515\">[6]<\/a>.<\/p>\n<p>T\u00f3m l\u1ea1i, theo tr\u00ed nh\u1edb c\u1ee7a Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tri\u1ec7u, ta c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1m x\u00e1c \u0111\u1ecbnh Kh\u00e1i H\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean, v\u00e0o kho\u1ea3ng th\u00e1ng 3, th\u00e1ng 4 n\u0103m 1943.<\/p>\n<p>Ra t\u00f9, Kh\u00e1i H\u01b0ng t\u1eadp h\u1ee3p nh\u1eefng b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a Th\u1ea1ch Lam trong lo\u1ea1t ph\u00f3ng s\u1ef1 <i>H\u00e0 N\u1ed9i b\u0103m s\u00e1u ph\u1ed1 ph\u01b0\u1eddng<\/i>, vi\u1ebft t\u1ef1a (b\u00e0i t\u1ef1a ghi ng\u00e0y 20-7-1943) v\u00e0 cho xu\u1ea5t b\u1ea3n, l\u00fac \u0111\u00f3 Th\u1ea1ch Lam m\u1ea5t \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t n\u0103m.<\/p>\n<p align=\"center\">***<\/p>\n<p><b>Ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Gia Tr\u00ed sau khi ra t\u00f9<\/b><\/p>\n<p>Nguy\u1ec5n Gia Tr\u00ed, theo l\u1eddi Ho\u00e0ng T\u00edch Ch\u00f9, do Ho\u00e0ng H\u01b0ng ghi l\u1ea1i trong b\u00e0i <i>Nguy\u1ec5n Gia Tr\u00ed, b\u1eadc \u0111\u1ea1o s\u01b0 c\u1ee7a s\u01a1n m\u00e0i ngh\u1ec7 thu\u1eadt<\/i><a name=\"_ftnref7_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftn7_9515\">[7]<\/a><i>, <\/i>\u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p: <i>&#8220;b\u1ea3o l\u00e3nh \u00f4ng ra kh\u1ecfi nh\u00e0 t\u00f9 khi \u00f4ng b\u1ecb b\u1eaft v\u00ec ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ch\u1ed1ng T\u00e2y (Theo HS Ho\u00e0ng T\u00edch Ch\u00f9, th\u00ec \u00f4ng Tr\u00ed b\u1ecb b\u1eaft qu\u1ea3 tang ch\u1ee9a v\u0169 kh\u00ed trong x\u01b0\u1edfng v\u1ebd, nh\u1eefng v\u0169 kh\u00ed ch\u00ednh \u00f4ng mua b\u1eb1ng ti\u1ec1n b\u00e1n tranh cho T\u00e2y<\/i>&#8220;.<\/p>\n<p>Theo l\u1eddi Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tri\u1ec7u tr\u00edch d\u1eabn \u1edf tr\u00ean, Nguy\u1ec5n Gia Tr\u00ed ra t\u00f9 tr\u01b0\u1edbc Ho\u00e0ng \u0110\u1ea1o, v\u00e0 \u00f4ng ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u00e0m tranh s\u01a1n m\u00e0i tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng Qu\u1ea7n Ng\u1ef1a.<\/p>\n<p>Ho\u00e0ng H\u01b0ng vi\u1ebft:<i><\/i><\/p>\n<blockquote>\n<p><i>Nh\u1eefng n\u0103m sau \u0111\u00f3 <\/i>[sau 1938]<i> l\u00e0 th\u1eddi k\u1ef3 t\u00ecm t\u00f2i s\u00e1ng t\u1ea1o \u0111\u1ea7y sung m\u00e3n c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Gia Tr\u00ed \u0111\u1ec3 ho\u00e0n thi\u1ec7n k\u1ef9 thu\u1eadt v\u00e0 phong c\u00e1ch c\u1ee7a ri\u00eang m\u00ecnh. \u00d4ng l\u1eadp x\u01b0\u1edfng v\u1ebd ri\u00eang \u1edf l\u00e0ng Th\u1ecbnh H\u00e0o, Ng\u00e3 T\u01b0 S\u1edf (M\u1ed9t \u0111i\u1ec1u th\u00fa v\u1ecb l\u00e0 nh\u1eefng th\u1ee3 s\u01a1n m\u00e0i c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Gia Tr\u00ed l\u00fac \u1ea5y sau n\u00e0y \u0111\u1ec1u n\u1ed5i ti\u1ebfng trong c\u00e1c ng\u00e0nh ngh\u1ec7 thu\u1eadt: Kim L\u00e2n nh\u00e0 v\u0103n, Nguy\u1ec5n Tr\u1ecdng H\u1ee3p h\u1ecda s\u0129, Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng B\u1ea9y nh\u00e0 quay phim).<\/i><\/p>\n<p><em>Nh\u1eefng n\u0103m 1940 Nguy\u1ec5n Gia Tr\u00ed l\u00e0 h\u1ecda s\u0129 th\u00e0nh c\u00f4ng nh\u1ea5t \u1edf Vi\u1ec7t Nam. T\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh gi\u00e1 theo t\u1ea5c v\u00e0 h\u1ea7u nh\u01b0 ch\u1ec9 d\u00e2n T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng mua. H\u1ecd \u0111\u1eb7t tranh ngay t\u1eeb khi m\u1edbi tr\u00f4ng th\u1ea5y ph\u00e1c th\u1ea3o. Hai v\u1ee3 ch\u1ed3ng c\u00f4ng s\u1ee9 Cresson x\u1eafn qu\u1ea7n, nh\u1ea5c v\u00e1y, l\u1ed9i n\u01b0\u1edbc v\u00e0o l\u00e0ng Th\u1ecbnh H\u00e0o \u0111\u1ec3 l\u1ea5y tranh. H\u1ecd g\u1ecdi \u00f4ng l\u00e0 &#8220;G\u00e9nie asiatique&#8221; (Thi\u00ean t\u00e0i ch\u00e2u \u00c1<\/em>) <a name=\"_ftnref8_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftn8_9515\">[8]<\/a>.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>C\u00f3 s\u1ef1 sai bi\u1ec7t v\u1ec1 \u0111i\u1ea1 ch\u1ec9 gi\u1eefa b\u00e0i c\u1ee7a Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tri\u1ec7u v\u00e0 b\u00e0i c\u1ee7a Ho\u00e0ng H\u01b0ng:<\/p>\n<p>X\u01b0\u1edfng tranh c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Gia Tr\u00ed \u1edf Ng\u00e3 T\u01b0 S\u1edf (theo Ho\u00e0ng H\u01b0ng) hay \u1edf \u0111\u01b0\u1eddng Qu\u1ea7n Ng\u1ef1a (theo Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tri\u1ec7u)? Ch\u00fang t\u00f4i ngh\u0129 r\u1eb1ng: l\u00fac \u0111\u1ea7u Nguy\u1ec5n Gia Tr\u00ed c\u00f3 x\u01b0\u1edfng \u1edf Ng\u00e3 T\u01b0 S\u1edf, sau \u00f4ng d\u1ecdn l\u00ean Qu\u1ea7n Ng\u1ef1a, g\u1ea7n H\u1ed3 T\u00e2y.<\/p>\n<p>Theo Ho\u00e0ng H\u01b0ng, <i>nh\u1eefng n\u0103m 1940 Nguy\u1ec5n Gia Tr\u00ed l\u00e0 h\u1ecda s\u0129 th\u00e0nh c\u00f4ng nh\u1ea5t \u1edf Vi\u1ec7t Nam; <\/i>ch\u1eafc kh\u00f4ng sai,<i> <\/i>nh\u01b0ng c\u0169ng n\u00ean bi\u1ebft: k\u1ec3 t\u1eeb 1938, Nguy\u1ec5n Gia Tr\u00ed \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh \u0111\u1ea3ng vi\u00ean \u0111\u1ea3ng H\u01b0ng Vi\u1ec7t (bu\u1ed5i h\u1ecdp \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a \u0111\u1ea3ng \u1edf nh\u00e0 \u00f4ng, theo l\u1eddi Kh\u00e1i H\u01b0ng trong <i>Xi\u1ec1ng x\u00edch<\/i>). V\u1eady, nh\u1edd ti\u1ec1n nh\u1eefng b\u1ee9c tranh b\u00e1n cho T\u00e2y, Nguy\u1ec5n Gia Tr\u00ed c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n ph\u1ee5c v\u1ee5 c\u00e1ch m\u1ea1ng; c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i \u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi &#8220;kinh t\u00e0i&#8221; cho \u0111\u1ea3ng t\u1eeb nh\u1eefng ng\u00e0y \u0111\u1ea7u v\u00e0 sau n\u00e0y, trong th\u1eddi gian l\u01b0u vong \u1edf H\u1ed3ng K\u00f4ng, \u00f4ng v\u1eabn d\u00f9ng h\u1ed9i h\u1ecda \u0111\u1ec3 nu\u00f4i c\u00e1c \u0111\u1ed3ng ch\u00ed Qu\u1ed1c D\u00e2n \u0110\u1ea3ng<i>.<\/i><\/p>\n<p>Trong l\u00e1 th\u01b0 Nguy\u1ec5n Gia Tr\u00ed vi\u1ebft cho Ph\u1ea1m T\u0103ng \u0111\u1ec1 ng\u00e0y 2-8-74, trong t\u1eadp <i>Nh\u1eefng l\u00e1 th\u01b0 Nguy\u1ec5n Gia Tr\u00ed g\u1eedi Ph\u1ea1m T\u0103ng<\/i>, c\u00f3 \u0111o\u1ea1n sau \u0111\u00e2y:<i><\/i><\/p>\n<blockquote>\n<p><i>S\u1ed1 l\u00e0 \u1edf Paris, c\u00f3 \u00f4ng b\u00e0 Drouin (77 Bd Suchet, Paris 16e) l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00f4i quen bi\u1ebft t\u1eeb th\u1ee7a c\u00f2n h\u1ecdc Tr\u01b0\u1eddng B\u01b0\u1edfi, \u0111\u00e3 khuy\u1ebfn kh\u00edch t\u00f4i trong s\u1ef1 h\u1ecdc h\u00e0nh v\u00e0 t\u00f4i c\u0169ng c\u00f2n ch\u1ecbu \u01a1n c\u1ee9u m\u1ea1ng n\u1eefa. H\u1ed3i 1942-45 t\u00f4i c\u00f3 l\u00e0m cho \u00f4ng b\u00e0 D. m\u1ed9t b\u1ee9c tranh l\u1edbn (3m10x4m40) g\u1ed3m 10 t\u1ea5m s\u01a1n m\u00e0i gh\u00e9p l\u1ea1i, v\u1eabn \u0111\u1ec3 \u1edf 51 Av. Georges Mandel, Paris 16e v\u00ec n\u01a1i \u1edf hi\u1ec7n t\u1ea1i qu\u00e1 ch\u1eadt h\u1eb9p, mu\u1ed1n b\u00e1n \u0111i <u>(&#8230;)<\/u> V\u1eady xin anh v\u00ec t\u00f4i ngh\u0129 c\u00e1ch gi\u00fap \u0111\u1ee1 \u00f4ng b\u00e0 D. gi\u1edbi thi\u1ec7u v\u00e0 b\u00e1n b\u1ee9c tranh l\u1edbn n\u00f3i tr\u00ean th\u00ec t\u00f4i c\u1ea3m \u01a1n anh v\u00f4 c\u00f9ng. T\u00f4i r\u1ea5t tha thi\u1ebft v\u1edbi v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y v\u00ec mu\u1ed1n b\u00f9 \u0111\u00e1p ph\u1ea7n n\u00e0o m\u1ed1i th\u1ecbnh t\u00ecnh \u00e2n ngh\u0129a \u00f4ng b\u00e0 D. (c\u00f9ng v\u1edbi c\u1ee5 Y) \u0111\u00e3 d\u00e0nh cho t\u00f4i th\u1ee7a x\u01b0a.&#8221;<\/i><a name=\"_ftnref9_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftn9_9515\">[9]<\/a><i><\/i><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>C\u00e2u: &#8220;<i>\u00f4ng b\u00e0 Drouin<\/i> (&#8230;) <i>\u0111\u00e3 khuy\u1ebfn kh\u00edch t\u00f4i trong s\u1ef1 h\u1ecdc h\u00e0nh v\u00e0 t\u00f4i c\u0169ng c\u00f2n ch\u1ecbu \u01a1n c\u1ee9u m\u1ea1ng n\u1eefa&#8221; <\/i>ch\u1ec9 m\u1ed9t ngh\u0129a c\u1eed l\u1edbn, kh\u00f4ng bi\u1ebft trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0o, khi\u1ebfn Nguy\u1ec5n Gia Tr\u00ed nh\u1edb \u01a1n v\u00e0 \u0111\u00e3 d\u00e0nh t\u00e1c ph\u1ea9m quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t c\u1ee7a m\u00ecnh cho \u00f4ng b\u00e0 Drouin. <i> <\/i><\/p>\n<p>C\u00e2u &#8220;<i>H\u1ed3i 1942-45 t\u00f4i c\u00f3 l\u00e0m cho \u00f4ng b\u00e0 D. m\u1ed9t b\u1ee9c tranh l\u1edbn (3m10x4m40) g\u1ed3m 10 t\u1ea5m s\u01a1n m\u00e0i gh\u00e9p l\u1ea1i&#8221;<\/i> ch\u1ee9ng t\u1ecf b\u1ee9c tranh n\u00e0y (t\u00e1c ph\u1ea9m l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Gia Tr\u00ed) l\u00e0m cho \u00f4ng b\u00e0 Drouin, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1c th\u1ea3o <i>t\u1eeb h\u1ed3i c\u00f2n \u1edf nh\u00e0 t\u00f9 V\u1ee5 B\u1ea3n<\/i> v\u00e0 \u0111\u1ebfn khi \u0111\u01b0\u1ee3c tha, \u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n trong hai n\u0103m t\u1eeb 1943 \u0111\u1ebfn 1945.<\/p>\n<p>Nh\u01b0 Phong L\u00ea V\u0103n Ti\u1ebfn vi\u1ebft v\u1ec1 th\u1eddi k\u1ef3 l\u00e0m tranh 1943-45, c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Gia Tr\u00ed nh\u01b0 sau v\u00e0 n\u00f3i r\u00f5 h\u01a1n v\u1ec1 \u0111\u1ecba ch\u1ec9 Qu\u1ea7n Ng\u1ef1a:<i><\/i><\/p>\n<blockquote>\n<p><i>Th\u1eddi gian n\u00e0y h\u1ecda s\u0129 b\u1ecb \u0111\u01b0a t\u1eeb n\u01a1i l\u01b0u \u0111\u1ea7y v\u1ec1 qu\u1ea3n th\u00fac t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i. Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p d\u1eddi kh\u1ecfi n\u01a1i c\u01b0 tr\u00fa, h\u1ecda s\u0129 l\u1eadp x\u01b0\u1edfng v\u1ebd \u1edf ch\u00e2n \u0111\u00ea La Th\u00e0nh, kho\u1ea3ng gi\u1eefa \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eeb N\u00fai N\u00f9ng (V\u01b0\u1eddn B\u00e1ch Th\u1ea3o) \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng \u0111ua ng\u1ef1a c\u0169. L\u00fac \u0111\u00f3 chi\u1ebfn tranh th\u1ebf gi\u1edbi v\u00e0o h\u1ed3i k\u1ebft th\u00fac, \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng b\u1ecb qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Nh\u1eadt chi\u1ebfm \u0111\u00f3ng v\u00e0 b\u1ecb \u0110\u1ed3ng Minh phong to\u1ea3 ng\u1eb7t ngh\u00e8o, m\u1ecdi v\u1eadt d\u1ee5ng \u0111\u1ec1u thi\u1ebfu hi\u1ebfm, m\u1eb7c d\u1ea7u v\u1eady, ho\u1ea1 s\u0129 c\u0169ng c\u1ed1 g\u1eafng t\u1ea1o \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0111\u1ec3 th\u1eed nghi\u1ec7m nh\u1eefng ch\u1ea5t m\u00e0u m\u1edbi v\u00e0 n\u00e2ng cao k\u1ef9 thu\u1eadt s\u01a1n m\u00e0i. H\u1ed3i n\u00e0y nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Gia Tr\u00ed r\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00e2n tr\u1ecdng trong gi\u1edbi y\u00eau chu\u1ed9ng h\u1ed9i h\u1ecda ng\u01b0\u1eddi \u00c2u \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i. Sau khi chi\u1ebfn tranh th\u1ebf gi\u1edbi ch\u1ea5m d\u1ee9t, nhi\u1ec1u t\u00e1c ph\u1ea9m l\u1edbn c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Gia Tr\u00ed \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a sang Ph\u00e1p v\u00e0 v\u00e0i n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c \u1edf ch\u00e2u \u00c2u.&#8221;<\/i><a name=\"_ftnref10_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftn10_9515\">[10]<\/a><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>T\u00f3m l\u1ea1i, trong th\u1eddi gian t\u1eeb 1943 \u0111\u1ebfn 1945, Nguy\u1ec5n Gia Tr\u00ed \u0111\u01b0\u1ee3c tha v\u1ec1, nh\u01b0ng v\u1eabn b\u1ecb qu\u1ea3n th\u00fac t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i. \u0110\u00f3 l\u00e0 th\u1eddi k\u1ef3 s\u00e1ng t\u00e1c sung m\u00e3n, \u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n nh\u1eefng b\u1ee9c tranh l\u1edbn v\u00e0 b\u00e1n cho Ph\u00e1p. Ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec? Ch\u1eafc h\u1eb3n \u00f4ng v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c &#8220;kinh t\u00e0i&#8221; cho \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\n<p align=\"center\"><b>***<\/b><\/p>\n<p><b><\/b><\/p>\n<p><b>Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam b\u1ecb giam \u1edf Li\u1ec5u Ch\u00e2u<\/b><\/p>\n<p>Theo Nghi\u00eam K\u1ebf T\u1ed5: &#8220;<i>N\u0103m 1941, t\u1ea1i Li\u1ec5u Ch\u00e2u c\u00e1c l\u00e3nh t\u1ee5 Tr\u01b0\u01a1ng B\u1ed9i C\u00f4ng, Nguy\u1ec5n H\u1ea3i Th\u1ea7n, V\u0169 H\u1ed3ng Khanh, Nghi\u00eam K\u1ebf T\u1ed5, Tr\u1ea7n B\u1ea3o, Tr\u01b0\u01a1ng Trung Ph\u1ee5ng, N\u00f4ng Kinh D\u1ea7u, th\u00e0nh l\u1eadp Vi\u1ec7t Nam C\u00e1ch M\u1ea1ng \u0110\u1ed3ng Minh H\u1ed9i<\/i>&#8220;<a name=\"_ftnref11_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftn11_9515\">[11]<\/a>.<\/p>\n<p>Nguy\u1ec5n H\u1ea3i Th\u1ea7n theo Phan B\u1ed9i Ch\u00e2u t\u1eeb th\u1eddi k\u1ef3 \u0110\u00f4ng du, c\u00f9ng th\u1ebf h\u1ec7 v\u1edbi L\u01b0\u01a1ng Ng\u1ecdc Quy\u1ebfn, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e0o t\u1ea1o \u1edf Nh\u1eadt; \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 nh\u00e0 c\u00e1ch m\u1ea1ng ti\u1ec1n b\u1ed1i, th\u1ee7 l\u00e3nh <i>Vi\u1ec7t Nam C\u00e1ch M\u1ec7nh \u0110\u1ed3ng Minh H\u1ed9i <\/i>(g\u1ecdi t\u1eaft l\u00e0 Vi\u1ec7t C\u00e1ch).<\/p>\n<p>Theo h\u1ed3i k\u00fd c\u1ee7a Nh\u01b0 B\u0103ng, s\u1ebd n\u00f3i r\u00f5 \u1edf d\u01b0\u1edbi, gia \u0111\u00ecnh N\u00f4ng Kinh D\u1ea7u v\u00e0 N\u00f4ng Qu\u1ed1c Long \u0111\u00e3 \u0111em c\u1ea3 t\u00e0i s\u1ea3n ra nu\u00f4i qu\u00e2n c\u00e1ch m\u1ea1ng ch\u1ed1ng Ph\u00e1p t\u1eeb h\u1ed3i qu\u00e2n Nh\u1eadt ti\u1ebfn v\u00e0o L\u1ea1ng S\u01a1n.<\/p>\n<p>V\u1ec1 Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam, nh\u01b0 ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y trong ch\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc: Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam ch\u1ea1y sang Trung Hoa v\u00e0o kho\u1ea3ng cu\u1ed1i th\u00e1ng 9 \u0111\u1ea7u th\u00e1ng 10-1940.<\/p>\n<p>Nhi\u1ec1u th\u00f4ng tin \u0111\u1ed3ng quy cho bi\u1ebft, kho\u1ea3ng 1942-1943, Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam b\u1ecb giam \u1edf Li\u1ec5u Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>1- B\u00e0 Nguy\u1ec5n Th\u1ecb Th\u1ebf vi\u1ebft v\u1ec1 vi\u1ec7c &#8220;anh Tam&#8221; b\u1ecb b\u1eaft nh\u01b0 sau:<i><\/i><\/p>\n<blockquote>\n<p><i>Sau n\u00e0y t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft anh Tam nh\u1edd ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt tr\u1ed1n qua Nh\u1eadt, \u1edf \u00edt l\u00e2u th\u1ea5y kh\u00f4ng nh\u1edd g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c, anh sang T\u1ea7u. \u0110\u1ebfn n\u01a1i l\u1ea1i b\u1ecb nghi l\u00e0 gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p cho Nh\u1eadt n\u00ean b\u1ecb giam m\u1ea5t b\u1ed1n th\u00e1ng. Sau nh\u1edd c\u1ee5 Nguy\u1ec5n H\u1ea3i Th\u1ea7n bi\u1ebft tin can thi\u1ec7p cho \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea3 ra, anh l\u1ea1i ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi c\u00e1c anh em \u0111\u1ea3ng ph\u00e1i l\u01b0u vong qua b\u00ean \u0111\u00f3 ti\u1ebfp t\u1ee5c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng <\/i><a name=\"_ftnref12_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftn12_9515\">[12]<\/a>.<i><\/i><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>2- Ho\u00e0ng V\u0103n \u0110\u00e0o vi\u1ebft:<i><\/i><\/p>\n<blockquote>\n<p><i>Trong khi \u1ea5y <\/i>[trong khi th\u00e0nh l\u1eadp Vi\u1ec7t Nam C\u00e1ch M\u1ec7nh \u0110\u1ed3ng Minh H\u1ed9i]<i> c\u00f3 tin Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam b\u1ecb nh\u00e0 ch\u1ee9c tr\u00e1ch \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng Trung Hoa b\u1eaft giam \u1edf hang \u0111\u00e1 Li\u1ec5u Ch\u00e2u.<\/i><\/p>\n<p><i>Nguy\u00ean t\u1eeb sau ng\u00e0y qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Nh\u1eadt B\u1ea3n ti\u1ebfn v\u00e0o Vi\u1ec7t Nam, \u0110VDC <\/i>[\u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t D\u00e2n Ch\u00ednh]<i> b\u1ecb Ph\u00e1p kh\u00e1m ph\u00e1 v\u00e0 \u0111\u00e0n \u00e1p, anh em \u00f4ng Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam tr\u1ed1n sang Trung Hoa v\u00e0o cu\u1ed1i n\u0103m 1942. Sang Trung Hoa, \u00f4ng Tam \u0111\u1ed5i t\u00ean l\u00e0 Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng D\u0169ng <\/i>[D\u0169ng, nh\u00e2n v\u1eadt trong <i>\u0110o\u1ea1n Tuy\u1ec7t<\/i>] (&#8230;) <i>Nh\u00e0 ch\u1ee9c tr\u00e1ch \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng Trung Hoa t\u00ecnh nghi Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng D\u0169ng l\u00e0 gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1i t\u1eeb Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u t\u1edbi, \u0111\u1ec3 ph\u00e1 ho\u1ea1i t\u1ed5 ch\u1ee9c VNCM\u0110MH <\/i>[Vi\u1ec7t Nam C\u00e1ch M\u1ec7nh \u0110\u1ed3ng Minh H\u1ed9i].<i><\/i><\/p>\n<p><i>V\u0169 H\u1ed3ng Khanh c\u00f9ng Nghi\u00eam K\u1ebf T\u1ed5 xin ph\u00e9p Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u00e1t Khu\u00ea \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p v\u00e0o hang \u0111\u00e1 th\u0103m Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam. T\u01b0 l\u1ec7nh Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u00e1t Khu\u00ea cho bi\u1ebft c\u00f2n c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00e1ch m\u1ea1ng Vi\u1ec7t Nam n\u1eefa, c\u0169ng b\u1ecb b\u1eaft giam, khai t\u00ean l\u00e0 H\u1ed3 Ch\u00ed Minh. (&#8230;) Hai h\u1ecd V\u0169, Nghi\u00eam c\u0169ng \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb v\u1edbi ban ch\u1ea5p h\u00e0nh Vi\u1ec7t Nam C\u00e1ch M\u1ec7nh \u0110\u1ed3ng Minh H\u1ed9i \u0111\u1ee9ng ra can thi\u1ec7p xin tr\u1ea3 t\u1ef1 do cho Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam v\u00e0 H\u1ed3 Ch\u00ed Minh<\/i>&#8220;<a name=\"_ftnref13_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftn13_9515\">[13]<\/a>.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>3- Nghi\u00eam K\u1ebf T\u1ed5 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi &#8220;tr\u1ef1c ti\u1ebfp tham d\u1ef1 v\u00e0o vi\u1ec7c gi\u1ea3i c\u1ee9u&#8221; n\u00e0y; trong cu\u1ed1n <i>Vi\u1ec7t nam m\u00e1u l\u1eeda<\/i>, in n\u0103m 1954, \u00f4ng ghi l\u1ea1i nh\u01b0 sau:<\/p>\n<blockquote>\n<p><i>Khi l\u00e3nh t\u1ee5 C\u1ed9ng s\u1ea3n l\u00e0 c\u1ee5 H\u1ed3 Ch\u00ed Minh b\u1ecb b\u1eaft giam t\u1ea1i Trung Hoa (Li\u1ec5u Ch\u00e2u), ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng Vi\u1ec7t Minh c\u00f2n k\u00e9m c\u1ecfi. Nh\u1edd s\u1ef1 can thi\u1ec7p c\u1ee7a m\u1ed9t \u1ee6y vi\u00ean Vi\u1ec7t Nam C\u00e1ch M\u1ec7nh \u0110\u1ed3ng Minh H\u1ed9i (Nghi\u00eam K\u1ebf T\u1ed5) v\u1edbi ch\u00ednh ph\u1ee7 Tr\u00f9ng Kh\u00e1nh \u0111\u1ec3 xin t\u1ef1 do cho \u00f4ng Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam c\u0169ng b\u1ecb gi\u1eef, ti\u1ec7n th\u1ec3 v\u00e0 v\u1eadn \u0111\u1ed9ng cho c\u1ea3 hai ng\u01b0\u1eddi, n\u00ean C\u1ee5 H\u1ed3 nh\u1edd \u0111\u00f3 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i ph\u00f3ng. <\/i><\/p>\n<p><i>Sau khi C\u1ee5 H\u1ed3 Ch\u00ed Minh tho\u00e1t lao t\u00f9, c\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh Trung Hoa th\u00e2n C\u1ed9ng gi\u00fap \u0111\u1ee1 t\u00ecm c\u00e1ch cho v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc n\u00ean Vi\u1ec7t Minh c\u00e0ng ng\u00e0y c\u00e0ng ti\u1ebfn tri\u1ec3n ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng. (Ch\u00fa th\u00edch c\u1ee7a Nghi\u00eam K\u1ebf T\u1ed5: C\u1ee5 H\u1ed3 Ch\u00ed Minh \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1edbng Ng\u00f4 Tr\u1ea1ch, Tham m\u01b0u tr\u01b0\u1edfng \u0110\u1ec7 T\u1ee9 Chi\u1ebfn Khu v\u00e0 Ti\u00eau V\u0103n gi\u00fap \u0111\u1ee1. T\u01b0\u1edbng Ng\u00f4 Tr\u1ea1ch \u0111\u00e3 b\u1ecb x\u1eed t\u1eed m\u1edbi \u0111\u00e2y <\/i>[1954]<i> \u1edf \u0110\u00e0i Loan, Ti\u00eau V\u0103n hi\u1ec7n nay \u1edf h\u00e0ng ng\u0169 Trung C\u1ed9ng<\/i>)<a name=\"_ftnref14_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftn14_9515\">[14]<\/a>.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>4- V\u00f5 Nguy\u00ean Gi\u00e1p, n\u0103m 1974, trong cu\u1ed1n <i>Nh\u1eefng n\u0103m th\u00e1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o qu\u00ean,<\/i> \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t tho\u1ea1i kh\u00e1c:<i><\/i><\/p>\n<blockquote>\n<p><i>Ba n\u0103m v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc <\/i>[1942]<i> trong m\u1ed9t chuy\u1ebfn \u0111i ra ngo\u00e0i \u0111\u1ec3 t\u00ecm g\u1eb7p c\u00e1c \u0111\u1ed3ng ch\u00ed l\u00e3nh \u0111\u1ea1o \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng S\u1ea3n Trung Qu\u1ed1c, B\u00e1c \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1ecdn Qu\u1ed1c d\u00e2n \u0111\u1ea3ng Trung Hoa b\u1eaft gi\u1eef. Ch\u00fang \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a B\u00e1c qua h\u01a1n ba ch\u1ee5c nh\u00e0 t\u00f9. C\u00e1c \u0111o\u00e0n th\u1ec3 ch\u00ednh tr\u1ecb trong n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 k\u1ecbp th\u1eddi \u0111\u1ea5u tranh, \u0111\u00f2i b\u1ecdn Qu\u1ed1c d\u00e2n \u0111\u1ea3ng ph\u1ea3i th\u1ea3 nh\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u00e1ch m\u1ea1ng Vi\u1ec7t Nam. Tuy v\u1eady, B\u00e1c v\u1eabn b\u1ecb ch\u00fang gi\u1eef t\u1ea1i Li\u1ec5u Ch\u00e2u. B\u00e1c \u0111\u00e3 t\u00ecm ra v\u00ec \u0111\u00e2u b\u1ecdn T\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1ea1i t\u1ef1 do cho m\u00ecnh. Ch\u00ednh l\u00e0 v\u00ec \u1edf Li\u1ec5u Ch\u00e2u, b\u1ecdn ch\u00fang c\u00f3 m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c ch\u00ednh tr\u1ecb tay sai l\u00e0 Vi\u1ec7t Nam c\u00e1ch m\u1ec7nh \u0111\u1ed3ng minh h\u1ed9i do Tr\u01b0\u01a1ng B\u1ed9i C\u00f4ng v\u00e0 Nguy\u1ec5n H\u1ea3i Th\u1ea7n c\u1ea7m \u0111\u1ea7u. B\u1ecdn n\u00e0y \u0111\u00e3 vu cho B\u00e1c sang \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 ph\u00e1 t\u1ed5 ch\u1ee9c c\u1ee7a ch\u00fang.<\/i><\/p>\n<p><i>Sau m\u1ed9t th\u1eddi gian kh\u00e1 l\u00e2u, B\u00e1c m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1ea1i t\u1ef1 do. B\u00e1c \u0111\u00f2i tr\u1edf v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc v\u00e0 \u0111\u01b0a theo m\u1ed9t v\u00e0i h\u1ed9i vi\u00ean c\u1ee7a C\u00e1ch m\u1ec7nh \u0111\u1ed3ng minh do m\u00ecnh l\u1ef1a ch\u1ecdn. Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u00e1t Khu\u00ea \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/i> <i>Nh\u01b0ng Tr\u01b0\u01a1ng B\u1ed9i C\u00f4ng v\u00e0 Nguy\u1ec5n H\u1ea3i Th\u1ea7n ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i. Do \u0111\u00f3, khi b\u00e1c tr\u1edf v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a b\u1ecdn n\u00e0y \u0111i theo.<\/i><a name=\"_ftnref15_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftn15_9515\">[15]<\/a><i><\/i><\/p>\n<\/blockquote>\n<p><i><\/i><\/p>\n<p>5- Nh\u1eefng trang h\u1ed3i k\u00fd c\u1ee7a b\u00e0 Nguy\u1ec5n Th\u1ecb Nh\u01b0 B\u0103ng (t\u00ean th\u1eadt l\u00e0 Nguy\u1ec5n Th\u1ecb Th\u1ee7y, khi sang h\u1ecdc qu\u00e2n s\u1ef1 b\u00ean T\u00e0u m\u1edbi \u0111\u1ed5i t\u00ean l\u00e0 Nh\u01b0 B\u0103ng) v\u1ee3 nh\u00e0 v\u0103n \u0110\u1ed7 T\u1ed1n, in trong t\u1eadp <i>Hoa v\u00f4ng vang, \u1ea2 H\u1ea9u, Nh\u01b0 B\u0103ng h\u1ed3i k\u00fd <\/i>(Vi\u1ec7t tide, 2019, California) cung c\u1ea5p m\u1ed9t s\u1ed1 th\u00f4ng tin kh\u00e1c l\u1ea1, v\u1edbi l\u1ed1i vi\u1ebft t\u1ef1 nhi\u00ean, ch\u00e2n th\u1eadt:<\/p>\n<p>N\u0103m 1939, gia \u0111\u00ecnh Nguy\u1ec5n Th\u1ecb Th\u1ee7y s\u1ed1ng \u1edf L\u1ea1ng S\u01a1n, cha m\u1ea5t s\u1edbm, nh\u00e0 c\u00f3 hai con trai v\u00e0 ba ch\u1ecb em g\u00e1i \u0111\u1ec1u r\u1ea5t \u0111\u1eb9p. Qu\u00e2n Nh\u1eadt v\u00e0o L\u1ea1ng S\u01a1n, \u00edt l\u00e2u sau qu\u00e2n c\u00e1ch m\u1ea1ng n\u1ed5i d\u1eady,&#8221;<i>c\u00e1c anh c\u00e1c ch\u1ecb <\/i>[c\u00e1ch m\u1ea1ng] <i>ai c\u0169ng m\u1eb7c qu\u1ea7n \u00e1o \u0111en, m\u00ecnh \u0111eo l\u1ef1u \u0111\u1ea1n v\u00e0 dao g\u0103m<\/i>&#8220;, m\u1ed9t ch\u1ecb h\u00f4 kh\u1ea9u hi\u1ec7u <i>&#8220;\u0111\u1ee9ng d\u1eady \u0111\u1ec3 \u0111\u00f2i \u0111\u1ed9c l\u1eadp t\u1ef1 do cho \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc<\/i>&#8220;. Th\u1ee7y m\u1edbi 15 tu\u1ed5i, th\u00edch l\u1eafm, xin gia nh\u1eadp. C\u00f9ng l\u00fac \u0111\u00f3, th\u1ef1c d\u00e2n quay tr\u1edf l\u1ea1i, l\u00f9ng b\u1eaft r\u1ea5t nguy k\u1ecbch, qu\u00e2n c\u00e1ch m\u1ea1ng ph\u1ea3i tr\u1ed1n v\u00e0o r\u1eebng, r\u1ed3i ch\u1ea1y sang T\u00e0u, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 Th\u1ee7y v\u00e0 nh\u00f3m gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng N\u00f4ng Qu\u1ed1c Long v\u00e0 N\u00f4ng Kinh D\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi T\u00e0u cho \u1edf trong l\u00e0ng, nh\u01b0ng s\u1ed1ng r\u1ea5t c\u1ef1c kh\u1ed5.<i><\/i><\/p>\n<blockquote>\n<p><i>\u00cdt l\u00e2u sau, ch\u00ednh ph\u1ee7 T\u01b0\u1edfng Gi\u1edbi Th\u1ea1ch \u0111\u1ed3ng \u00fd cho qu\u00e2n c\u00e1ch m\u1ea1ng Vi\u1ec7t Nam v\u00e0o s\u00e2u trong \u0111\u1ea5t T\u00e0u v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c hu\u1ea5n luy\u1ec7n qu\u00e2n s\u1ef1.<\/i><\/p>\n<p><i>Trong s\u1ed1 32 ph\u1ee5 n\u1eef, c\u00f3 10 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn h\u1ecdc ng\u00e0nh v\u00f4 tuy\u1ebfn \u0111i\u1ec7n. Th\u1ee7y l\u00e0 m\u1ed9t trong 10 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 (&#8230;) Sau s\u00e1u th\u00e1ng th\u00ec h\u1ecd l\u1ea1i \u0111\u01b0a 10 ch\u1ecb em v\u1ec1 Li\u1ec5u Ch\u00e2u, \u1edf \u0111\u00e2y h\u1ecdc chung v\u1edbi nam sinh vi\u00ean (&#8230;) Khi m\u00e3n kho\u00e1 ch\u1ec9 c\u00f3 hai ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 Th\u1ee7y v\u00e0 Vinh (&#8230;) Thu\u1ef7 v\u00e0 Vinh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn l\u00e0m t\u1ea1i T\u1ed5ng Tham M\u01b0u, t\u1ea1i dinh T\u01b0\u1edbng Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u00e1t Khu\u00ea. Hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u \u0111\u00e3i l\u1eafm (&#8230;). L\u00fac \u0111\u00f3 Vinh v\u00e0 Th\u1ee7y \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eafn lon Trung u\u00fd (\u2026).<\/i><\/p>\n<p><i>1943- \u0110\u1ed9 \u0111\u00f3 c\u00f3 nghe m\u1ea5y anh em Vi\u1ec7t Nam b\u1ecb T\u00e0u giam gi\u1eef t\u1ea1i trong B\u1ed9. Th\u1ee7y v\u00e0 Vinh th\u01b0\u1eddng hay l\u1ea1i th\u0103m, m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y b\u1ecb giam l\u1ecfng, kh\u00f4ng b\u1ecb giam trong t\u00f9, nh\u01b0ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i l\u1ea1i trong B\u1ed9 T\u1ed5ng Tham m\u01b0u th\u00f4i, \u0111\u00f4i khi mu\u1ed1n ra ngo\u00e0i ph\u1ea3i xin ph\u00e9p. L\u1ea1i th\u0103m th\u00ec th\u1ea5y c\u00f3 m\u1ed9t \u00f4ng \u0111\u1ed9 tr\u1ea1c ngo\u00e0i n\u0103m m\u01b0\u01a1i \u1edf m\u1ed9t ph\u00f2ng c\u00f2n b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u00ec \u1edf ph\u00f2ng b\u00ean kia. \u00cdt l\u00e2u sau h\u1ecfi ra m\u1edbi bi\u1ebft \u00f4ng tr\u1ea1c ngo\u00e0i 50 \u0111\u00f3 l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u00c1i Qu\u1ed1c (H\u1ed3 Ch\u00ed Minh), c\u00f2n m\u1ea5y anh ph\u00f2ng b\u00ean kia l\u00e0 Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam, T\u1ebf <\/i>[\u0110\u1ed7 T\u1ed1n],<i> L\u1eef, B\u1ea3ng.<\/i><\/p>\n<p><i>\u00d4ng H\u1ed3 Ch\u00ed Minh th\u1ea5y Th\u1ee7y l\u1ea1i th\u0103m c\u1ee9 n\u00f3i l\u00e0 &#8220;l\u1ea1i \u0111\u00e2y b\u00e1c d\u1ea1y h\u1ecdc&#8221;; h\u1ed3i \u0111\u00f3 \u00f4ng cho xem m\u1ea5y x\u1ea5p gi\u1ea5y vi\u1ebft ch\u1eef ng\u00f2ng ngo\u00e8o nh\u01b0 con giun, kh\u00f4ng hi\u1ec3u ch\u1eef g\u00ec n\u00ean Th\u1ee7y c\u0169ng kh\u00f4ng th\u00edch h\u1ecdc. N\u1ebfu \u0111\u1ed9 \u0111\u00f3 c\u1ee9 l\u1ea1i h\u1ecdc v\u1edbi \u00f4ng th\u00ec ch\u1eafc nay Th\u1ee7y \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh c\u00e1n b\u1ed9 cao c\u1ea5p c\u1ee7a c\u1ed9ng s\u1ea3n VN r\u1ed3i. <\/i><a name=\"_ftnref16_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftn16_9515\">16]<\/a><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>V\u00ec \u0111i &#8220;th\u0103m t\u00f9&#8221;, Th\u1ee7y v\u00e0 \u0110\u1ed7 T\u1ed1n g\u1eb7p g\u1ee1 v\u00e0 y\u00eau nhau. \u0110\u1ed7 T\u1ed1n tr\u1ed1n v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc tr\u01b0\u1edbc. N\u0103m 1944, Th\u1ee7y c\u0169ng \u0111\u00e0o ng\u0169 tr\u1ed1n v\u1ec1 L\u1ea1ng S\u01a1n. H\u1ecd c\u01b0\u1edbi nhau ng\u00e0y 10-12-1945.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng d\u00f2ng h\u1ed3i k\u00fd c\u1ee7a Nh\u01b0 B\u0103ng, v\u00f4 t\u00ecnh cho ch\u00fang ta bi\u1ebft r\u00f5 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n giam gi\u1eef H\u1ed3 Ch\u00ed Minh, Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam, \u0110\u1ed7 T\u1ed1n&#8230; \u1edf Li\u1ec5u Ch\u00e2u. S\u1ef1 &#8220;giam&#8221; n\u00e0y c\u00f3 v\u1ebb kh\u00f4ng n\u1eb7ng n\u1ec1 nh\u01b0 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi m\u00f4 t\u1ea3: \u1edf trong &#8220;hang \u0111\u00e1&#8221;; m\u00e0 \u1edf trong B\u1ed9 T\u1ed5ng tham m\u01b0u c\u1ee7a t\u01b0\u1edbng Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u00e1t Khu\u00ea, v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i, ch\u1ec9 khi ra ngo\u00e0i th\u00ec ph\u1ea3i xin ph\u00e9p, t\u1ea5t nhi\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 v\u1eabn ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng (ng\u1ea7m) \u0111\u01b0\u1ee3c. \u00d4ng t\u01b0\u1edbng Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u00e1t Khu\u00ea \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i v\u1edbi \u00f4ng H\u1ed3 Ch\u00ed Minh nh\u01b0 m\u1ed9t l\u00e3nh t\u1ee5 c\u00e1ch m\u1ea1ng, c\u00f2n Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam l\u00fac \u0111\u00f3 ch\u1eafc ch\u01b0a c\u00f3 ti\u1ebfng, n\u00ean ph\u1ea3i \u1edf chung v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb.<u><\/u><\/p>\n<p><u><\/u><\/p>\n<p align=\"center\">***<\/p>\n<p><u><\/u><\/p>\n<p><b>Ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam \u1edf Trung Hoa<\/b><\/p>\n<p>Ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam \u1edf T\u00e0u, c\u00f2n l\u1ea1i d\u1ea5u v\u1ebft l\u00e0 vi\u1ec7c \u00f4ng li\u00ean k\u1ebft c\u00e1c ch\u00ednh \u0111\u1ea3ng qu\u1ed1c gia th\u00e0nh m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c h\u1ee3p nh\u1ea5t, g\u1ecdi l\u00e0 <i>\u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t Qu\u1ed1c Gia Li\u00ean Minh<\/i> (ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y trong ch\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc). \u00d4ng vi\u1ebft b\u1ea3n <i>K\u00fd tr\u00ecnh<\/i>, v\u1edbi ch\u1ee7 \u0111\u00edch: &#8220;<i>Th\u1ed1ng nh\u1ea5t c\u00e1c \u0111\u1ea3ng ph\u00e1i qu\u1ed1c gia<\/i>&#8221; d\u01b0\u1edbi <i>m\u1ed9t ch\u1ee7 nghi\u00e3<\/i> duy nh\u1ea5t: <i>Duy d\u00e2n<\/i> (t\u1ee9c <i>ch\u1ee7 nghi\u00e3 Phan B\u1ed9i Ch\u00e2u \u0111\u1ed5i m\u1edbi) m\u1ed9t ch\u1ec9 huy, m\u1ed9t l\u00e1 c\u1edd, <\/i>v\u00e0 <i>m\u1ed9t \u0111\u1ea3ng ca<\/i>.<\/p>\n<p>T\u1ed5 ch\u1ee9c n\u00e0y bao g\u1ed3m c\u00e1c \u0111\u1ea3ng: <i>Vi\u1ec7t Nam C\u00e1ch M\u1ec7nh \u0110\u1ed3ng Minh H\u1ed9i, \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t D\u00e2n ch\u00ednh, Vi\u1ec7t Nam Qu\u1ed1c D\u00e2n \u0110\u1ea3ng, \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t Duy D\u00e2n<\/i> (L\u00fd \u0110\u00f4ng A), v\u00e0 <i>\u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t Qu\u1ed1c D\u00e2n \u0110\u1ea3ng<\/i><b> <\/b>(Tr\u01b0\u01a1ng T\u1eed Anh).<\/p>\n<p>N\u0103m 1943, \u0111\u1ec7 nh\u1ecb th\u1ebf chi\u1ebfn chuy\u1ec3n sang th\u1eafng l\u1ee3i v\u1ec1 phe \u0110\u1ed3ng minh, nh\u1eefng nh\u00e0 c\u00e1ch m\u1ea1ng Vi\u1ec7t Nam ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng d\u1ef1a v\u00e0o Nh\u1eadt, b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1ed5i h\u01b0\u1edbng, quay sang theo T\u00e0u, Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng B\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch:<\/p>\n<blockquote>\n<p><i>Cho \u0111\u1ebfn n\u0103m 1943, qu\u00e2n \u0110\u1ed3ng minh \u0111\u00e3 th\u1eafng l\u1ee3i m\u1ed9t c\u00e1ch r\u00f5 r\u1ec7t. \u0110\u1ee9c \u00dd Nh\u1eadt ph\u1ea3i lui \u1edf kh\u1eafp c\u00e1c m\u1eb7t tr\u1eadn. Qu\u00e2n Nh\u1eadt th\u1ea5t b\u1ea1i, \u0111\u00f3 m\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u1ea3m th\u1ea5y kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u1ef1a v\u00e0o th\u1ebf l\u1ef1c Nh\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eefa. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng d\u1ef1a v\u00e0o Nh\u1eadt ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc th\u00ec nay l\u1ea1i quay \u0111\u1ea7u sang d\u1ef1a v\u00e0o th\u1ebf l\u1ef1c \u0110\u1ed3ng minh Anh M\u1ef9 v\u00e0 Trung hoa c\u1ee7a T\u01b0\u1edfng Gi\u1edbi Th\u1ea1ch. H\u1ecd cho r\u1eb1ng qu\u00e2n Trung hoa s\u1ebd \u0111\u00e1nh b\u1ea1i Nh\u1eadt v\u00e0 s\u1ebd gi\u00fap cho Vi\u1ec7t nam d\u1ef1ng l\u00ean \u0111\u1ed9c l\u1eadp. Trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 c\u00f3 anh Tam v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 anh em \u0111\u00e3 ch\u1ea1y sang Trung qu\u1ed1c. H\u1ecd d\u1ee9t b\u1ecf b\u1ecdn Nh\u1eadt \u0111\u1ec3 l\u00e9n \u0111\u1ebfn Li\u1ec5u Ch\u00e2u (Qu\u1ea3ng T\u00e2y) l\u00e0 n\u01a1i c\u00f3 qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Trung hoa Qu\u1ed1c d\u00e2n \u0111\u1ea3ng<\/i> (&#8230;)<i><\/i><\/p>\n<p><i>Anh Tam sau n\u00e0y l\u1ea1i t\u00ecm \u0111\u1ebfn V\u00e2n Nam \u0111\u1ec3 g\u1eb7p nh\u1eefng ph\u1ea7n t\u1eed c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam Qu\u1ed1c D\u00e2n \u0110\u1ea3ng \u1edf \u0111\u00f3, \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u l\u00e0 V\u0169 H\u1ed3ng Khanh. C\u00f3 l\u1ebd v\u00ec h\u00e2m m\u1ed9 l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam Qu\u1ed1c D\u00e2n \u0110\u1ea3ng v\u00e0 c\u0169ng ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng gi\u1ed1ng nhau trong vi\u1ec7c li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi Trung qu\u1ed1c \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng Ph\u00e1p, Nh\u1eadt, h\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u1ed3ng \u00fd h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi nhau v\u00e0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh mang t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t D\u00e2n Ch\u00ednh s\u00e1t nh\u1eadp v\u00e0o Vi\u1ec7t Nam Qu\u1ed1c D\u00e2n \u0110\u1ea3ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh n\u00e0y do m\u1ed9t anh em b\u00ed m\u1eadt theo \u0111\u01b0\u1eddng H\u00e0 Giang v\u1ec1 H\u00e0 N\u1ed9i giao cho ch\u00fang t\u00f4i.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u00fac \u0111\u00f3 c\u00e1c anh Long, Kh\u00e1i H\u01b0ng v\u00e0 Gia Tr\u00ed c\u00f9ng nhi\u1ec1u anh em kh\u00e1c m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c tha v\u1ec1. H\u1ecd b\u1eaft \u0111\u1ea7u n\u1ed1i l\u1ea1i nh\u1eefng m\u1ed1i li\u00ean l\u1ea1c c\u0169 v\u00e0 c\u0169ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u1ec3 ch\u1edd nh\u1eefng ng\u00e0y quy\u1ebft li\u1ec7t m\u00e0 ai c\u0169ng c\u1ea3m th\u1ea5y s\u1eafp r\u1ed3n <\/i>[d\u1ed3n]<i> t\u1edbi.<\/i><a name=\"_ftnref17_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftn17_9515\">[17]<\/a><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Nh\u01b0 v\u1eady, theo Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng B\u00e1ch, n\u0103m 1943, Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh s\u00e1t nh\u1eadp <i>\u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t D\u00e2n Ch\u00ednh<\/i> v\u00e0o <i>Vi\u1ec7t Nam Qu\u1ed1c D\u00e2n \u0110\u1ea3ng.<\/i> Nh\u01b0ng \u0111\u00e2y m\u1edbi ch\u1ec9 l\u00e0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh mi\u1ec7ng, \u0111\u1ebfn n\u0103m 1945, m\u1edbi k\u00fd gi\u1ea5y ch\u00ednh th\u1ee9c.<\/p>\n<p>Theo Ho\u00e0ng V\u0103n \u0110\u00e0o, \u0111\u1ea7u n\u0103m 1944, \u1edf trong n\u01b0\u1edbc, m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1ea3ng vi\u00ean Vi\u1ec7t Nam Qu\u1ed1c D\u00e2n \u0110\u1ea3ng: Nguy\u1ec5n Th\u1ebf Nghi\u1ec7p, Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc S\u01a1n, Nguy\u1ec5n H\u1eefu \u0110\u1ea1t, Ng\u00f4 Th\u00fac \u0110\u1ecbch v\u00e0 Nh\u01b0\u1ee3ng T\u1ed1ng, th\u00e0nh l\u1eadp <i>T\u00e2n Vi\u1ec7t Nam Qu\u1ed1c D\u00e2n \u0110\u1ea3ng. <\/i>\u0110\u1ea3ng n\u00e0y<i> <\/i>li\u00ean minh v\u1edbi 4 \u0111\u1ea3ng b\u1ea1n: <i>\u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t Qu\u1ed1c D\u00e2n \u0110\u1ea3ng<\/i> (c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng T\u1eed Anh), <i>\u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t Qu\u1ed1c X\u00e3<\/i> (c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Ti\u1ebfu), <i>\u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t Duy D\u00e2n<\/i> (c\u1ee7a L\u00fd \u0110\u00f4ng A) v\u00e0 <i>\u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t D\u00e2n Ch\u00ednh<\/i> (c\u1ee7a Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam) th\u00e0nh M\u1eb7t tr\u1eadn <i>\u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t Qu\u1ed1c Gia Li\u00ean Minh<\/i>, v\u1edbi ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng <em>&#8220;Th\u00e2n Nh\u1eadt \u0111\u1ec3 h\u1ea1 Ph\u00e1p<\/em><strong>&#8220;<\/strong><a name=\"_ftnref18_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftn18_9515\">[18]<\/a>.<\/p>\n<p>V\u1eabn theo Ho\u00e0ng V\u0103n \u0110\u00e0o, th\u00e1ng 5-1945, t\u1ea1i Tr\u00f9ng Kh\u00e1nh, <i>\u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t Qu\u1ed1c D\u00e2n \u0110\u1ea3ng<\/i> c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng T\u1eed Anh, <i>Vi\u1ec7t Nam Qu\u1ed1c D\u00e2n \u0110\u1ea3ng<\/i> c\u1ee7a V\u0169 H\u1ed3ng Khanh v\u00e0 <i>\u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t D\u00e2n Ch\u00ednh<\/i> c\u1ee7a Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam ch\u00ednh th\u1ee9c k\u00fd quy\u1ebft ngh\u1ecb h\u1ee3p nh\u1ea5t ba \u0111\u1ea3ng. Trung \u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea3ng b\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp. \u0110\u1ea3ng k\u1ef3 l\u00e0 l\u00e1 c\u1edd sao tr\u1eafng c\u1ee7a \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t Qu\u1ed1c D\u00e2n \u0110\u1ea3ng. \u0110\u1ea3ng ca l\u00e0 b\u00e0i <i>Vi\u1ec7t Nam minh ch\u00e2u tr\u1eddi \u0111\u00f4ng <\/i>c\u1ee7a H\u00f9ng L\u00e2n. Tr\u1ee5 s\u1edf c\u00f4ng khai \u0111\u1eb7t t\u1ea1i tr\u01b0\u1eddng ti\u1ec3u h\u1ecdc \u0110\u1ed7 H\u1eefu V\u1ecb, H\u00e0 N\u1ed9i, t\u1eeb ng\u00e0y 15-12-1945. \u0110\u1ea3ng b\u1ed9 t\u1ed5 ch\u1ee9c th\u00e0nh hai b\u1ed9 ph\u1eadn: b\u00ed m\u1eadt v\u00e0 c\u00f4ng khai. T\u1ed1i cao b\u00ed m\u1eadt ch\u1ec9 huy b\u1ed9 g\u1ed3m c\u00f3: Tr\u01b0\u01a1ng T\u1eed Anh, Nguy\u1ec5n Ti\u1ebfn H\u1ef7, V\u0169 H\u1ed3ng Khanh, Nghi\u00eam K\u1ebf T\u1ed5 v\u00e0 Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam. Tr\u01b0\u01a1ng T\u1eed Anh l\u00e0m ch\u1ee7 t\u1ecbch, V\u0169 H\u1ed3ng Khanh l\u00e0 b\u00ed th\u01b0 tr\u01b0\u1edfng. L\u1ea5y danh x\u01b0ng duy nh\u1ea5t l\u00e0 <i>Qu\u1ed1c D\u00e2n \u0110\u1ea3ng<\/i>. C\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 <i>M\u1eb7t tr\u1eadn Qu\u1ed1c D\u00e2n \u0110\u1ea3ng<\/i>. B\u1eafc Vi\u1ec7t v\u00e0 Trung Vi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c chia l\u00e0m 7 chi\u1ebfn khu. Ngo\u00e0i s\u1ef1 \u0111\u00f3ng g\u00f3p c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ea3ng vi\u00ean, <i>Qu\u1ed1c D\u00e2n \u0110\u1ea3ng <\/i>kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t ngu\u1ed3n l\u1ee3i kinh t\u1ebf n\u00e0o<a name=\"_ftnref19_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftn19_9515\">[19]<\/a>.<\/p>\n<p align=\"center\"><b>***<\/b><\/p>\n<p><b><\/b><\/p>\n<p><b>B\u00e1o <i>Ng\u00e0y Nay K\u1ef7 Nguy\u00ean M\u1edbi<\/i><\/b><\/p>\n<p>Ng\u00e0y 9-3-1945, Nh\u1eadt \u0111\u1ea3o ch\u00ednh Ph\u00e1p, tr\u1ea3 l\u1ea1i ch\u00ednh quy\u1ec1n cho vua B\u1ea3o \u0110\u1ea1i.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y 17-4-1945, ch\u00ednh ph\u1ee7 Tr\u1ea7n Tr\u1ecdng Kim ra \u0111\u1eddi.<\/p>\n<p>Trong nhi\u1ec1u th\u1eadp k\u1ef7, ch\u00ednh ph\u1ee7 Tr\u1ea7n Tr\u1ecdng Kim \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 &#8220;b\u00f9 nh\u00ecn&#8221; v\u00e0 \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c bao nhi\u00eau \u0111i\u1ec1u ph\u1ec9 b\u00e1ng, b\u00f4i nh\u1ecd. Nh\u01b0ng n\u1ebfu \u0111\u1ecdc b\u00e1o <i>Ng\u00e0y Nay K\u1ef7 Nguy\u00ean M\u1edbi<\/i>, ta th\u1ea5y hi\u1ec7n ra m\u1ed9t b\u1ed1i c\u1ea3nh kh\u00e1c h\u1eb3n.<\/p>\n<p>\u0110\u1ed1i v\u1edbi nh\u00f3m T\u1ef1 L\u1ef1c V\u0103n \u0110o\u00e0n, sau ng\u00e0y 9-3-45, m\u1ed9t &#8220;k\u1ef7 nguy\u00ean m\u1edbi&#8221; v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf ra.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y 5-5-1945, b\u00e1o Ng\u00e0y Nay t\u1ee5c b\u1ea3n, kh\u1ed5 nh\u1ecf, mang t\u00ean <i>Ng\u00e0y Nay K\u1ef7 Nguy\u00ean M\u1edbi <\/i>v\u1edbi Kh\u00e1i H\u01b0ng, Ho\u00e0ng \u0110\u1ea1o, Nguy\u1ec5n Gia Tr\u00ed, T\u00f4 Ng\u1ecdc V\u00e2n, v\u00e0 c\u1ea3 \u00ea- k\u00edp Ng\u00e0y Nay c\u0169: T\u00fa M\u1ee1, Tr\u1ea7n Ti\u00eau, Tr\u1ecdng Lang, Thanh T\u1ecbnh, Th\u1ebf L\u1eef, Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng B\u00e1ch, c\u00f9ng v\u1edbi nh\u1eefng c\u00e2y b\u00fat &#8220;b\u00ean ngo\u00e0i&#8221; nh\u01b0 V\u0169 Ng\u1ecdc Phan, Nguy\u1ec5n Ho\u1ea1t, V\u0169 \u0110\u00ecnh Li\u00ean, Huy\u1ec1n Ki\u00eau, \u0110o\u00e0n V\u0103n C\u1eeb&#8230; t\u1ea5t c\u1ea3 c\u1ed9ng t\u00e1c v\u1edbi <i>Ng\u00e0y Nay K\u1ef7 Nguy\u00ean M\u1edbi,<\/i> c\u00f3 chung l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng \u1ee7ng h\u1ed9 ch\u00ednh ph\u1ee7 Tr\u1ea7n Tr\u1ecdng Kim v\u00e0 t\u1ed1 c\u00e1o t\u1ed9i \u00e1c c\u1ee7a ch\u1ebf \u0111\u1ed9 th\u1ef1c d\u00e2n.<\/p>\n<p>T\u1edd b\u00e1o do Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng B\u00e1ch (l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 h\u1ecdc xong y khoa) \u0111\u1ee9ng t\u00ean ch\u1ee7 nhi\u1ec7m; Nguy\u1ec5n Tr\u1ecdng Tr\u1ea1c, tr\u1ecb s\u1ef1. Tr\u1ee5 s\u1edf t\u00f2a b\u00e1o v\u1eabn \u1edf nh\u00e0 Kh\u00e1i H\u01b0ng, 80 Quan Th\u00e1nh.<i><\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u00e0y Nay K\u1ef7 Nguy\u00ean M\u1edbi<\/i> c\u00f3 khuynh h\u01b0\u1edbng c\u1ef1c \u0111oan, t\u1eeb tranh v\u1ebd c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Gia Tr\u00ed \u0111\u1ebfn c\u00e1c b\u00e0i vi\u1ebft: nh\u01b0 th\u1ec3 sau bao nhi\u00eau n\u0103m b\u1ecb g\u00f2 \u00e9p d\u01b0\u1edbi g\u00f4ng c\u00f9m, nay th\u1ef1c d\u00e2n \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0111u\u1ed5i, ta tha h\u1ed3 v\u1ea1ch t\u1ed9i, kh\u00f4ng s\u1ee3 b\u1ecb b\u1eaft, b\u1ecb h\u00e0nh h\u1ea1 \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc n\u1eefa.<i><\/i><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/clip_image002-5.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"291\" height=\"413\" title=\"clip_image002\" style=\"border: 0px currentcolor; border-image: none; margin-right: auto; margin-left: auto; float: none; display: block; background-image: none;\" alt=\"clip_image002\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/clip_image002_thumb-5.jpg\" border=\"0\"><\/a><\/p>\n<p align=\"center\">Ng\u00e0y Nay K\u1ef7 Nguy\u00ean M\u1edbi s\u1ed1 1<br \/> <i>B\u00eca<\/i>: tranh Nguy\u1ec5n Gia Tr\u00ed v\u1ebd L\u00fd To\u00e9t nh\u1ea3y m\u00faa m\u1eebng &#8220;\u0110\u1ed9c l\u1eadp, T\u1ef1 do&#8221; v\u00e0 L\u00fd To\u00e9t ngh\u0129 l\u1ea1i ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc, d\u01b0\u1edbi th\u1eddi th\u1ef1c d\u00e2n, m\u00ecnh ch\u1ec9 c\u00f3 &#8220;t\u1ef1 do ch\u1ebft \u0111\u00f3i&#8221;.<\/p>\n<p><b>N\u1ed9i dung <i>Ng\u00e0y Nay K\u1ef7 Nguy\u00ean M\u1edbi<\/i> <\/b><\/p>\n<p><i>Ng\u00e0y Nay K\u1ef7 Nguy\u00ean M\u1edbi<\/i> s\u1ed1 1 (5-5-45) n\u00eau r\u00f5 s\u1ef1 vui m\u1eebng c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc c\u1ea3nh &#8220;n\u01b0\u1edbc nh\u00e0 \u0111\u1ed9c l\u1eadp&#8221;, x\u00e1c \u0111\u1ecbnh l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 di\u1ec7n m\u1ea1o t\u1edd b\u00e1o.<\/p>\n<p>Trang \u0111\u1ea7u, b\u00ean tr\u00e1i, c\u00f3 b\u00e0i x\u00e3 thuy\u1ebft <i>Ng\u00e0y Nay s\u1ed1ng l\u1ea1i<\/i>, tr\u00ecnh b\u00e0y l\u00fd do hi\u1ec7n di\u1ec7n, sau h\u01a1n b\u1ed1n n\u0103m im l\u1eb7ng, b\u1edfi v\u00ec th\u1eddi c\u01a1 \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn.<\/p>\n<p>Trang \u0111\u1ea7u, b\u00ean m\u1eb7t, b\u00e0i <i>\u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t \u0111\u1ed9c l\u1eadp<\/i>, ghi l\u1ea1i nh\u1eefng s\u1ef1 ki\u1ec7n quan tr\u1ecdng v\u1eeba x\u1ea9y ra, nh\u01b0 mu\u1ed1n ch\u1ee9ng minh t\u1ea1i sao c\u00f3 ni\u1ec1m tin m\u1edbi, t\u1ea1i sao Ng\u00e0y Nay tr\u1edf l\u1ea1i v\u0103n \u0111\u00e0n:<i><\/i><\/p>\n<p><i>&#8211; Ng\u00e0y 9-3-1945, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Nh\u1eadt khai chi\u1ebfn v\u1edbi qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Ph\u00e1p.<\/i><\/p>\n<p><i>&#8211; Ng\u00e0y 11, th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Nh\u1eadt Koiso tuy\u00ean b\u1ed1 tr\u01b0\u1edbc qu\u1ed1c h\u1ed9i Nh\u1eadt B\u1ea3n: &#8220;N\u01b0\u1edbc Nh\u1eadt s\u1ebd h\u1ebft s\u1ee9c gi\u00fap \u0111\u1ee1 d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n n\u1ec1n \u0111\u1ed9c l\u1eadp&#8221;.<\/i><\/p>\n<p><i>&#8211; C\u0169ng ng\u00e0y 11, \u0111\u1ee9c B\u1ea3o \u0110\u1ea1i tuy\u00ean b\u1ed1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n C\u1ea7n Ch\u00ednh b\u00e3i b\u1ecf b\u1ea3n hi\u1ec7p \u01b0\u1edbc Ph\u00e1p-Nam \u0111\u1eb7t cu\u1ed9c b\u1ea3o h\u1ed9 Ph\u00e1p t\u1ea1i n\u01b0\u1edbc Nam, v\u00e0 tuy\u00ean b\u1ed1 \u0111\u1ed9c l\u1eadp.<\/i><\/p>\n<p><i>&#8211; Ng\u00e0y 12, n\u1ed9i c\u00e1c Nh\u1eadt th\u00f4ng c\u00e1o: &#8220;Ch\u00ednh ph\u1ee7 Nh\u1eadt kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t tham v\u1ecdng v\u1ec1 \u0111\u1ea5t \u0111ai n\u00e0o \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng (\u2026)&#8221;.<\/i><\/p>\n<p><i>&#8211; Ng\u00e0y 16, v\u1ecb t\u1ed5ng t\u01b0 l\u1ec7nh qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Nh\u1eadt t\u1ef1 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn l\u1ea5y ch\u1ee9c To\u00e0n quy\u1ec1n \u0110\u00f4ng d\u01b0\u01a1ng (\u2026).<\/i><\/p>\n<p><i>&#8211; Ng\u00e0y 17-3, \u0111\u1ee9c B\u1ea3o \u0110\u1ea1i ban h\u00e0nh \u0111\u1ea1o d\u1ee5 s\u1ed1 1 l\u1ea5y hi\u1ec7u &#8220;D\u00e2n vi qu\u00fd&#8221; l\u00e0m n\u1ec1n t\u1ea3ng cho n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t \u0111\u1ed9c l\u1eadp.<\/i><\/p>\n<p><i>&#8211; Ng\u00e0y 17-4, N\u1ed9i c\u00e1c Tr\u1ea7n Tr\u1ecdng Kim th\u00e0nh l\u1eadp.<\/i><\/p>\n<p><i>&#8211; Ng\u00e0y 22-4, H\u1ed9i ngh\u1ecb \u0110\u1ea1i \u0110\u00f4ng \u00c1 tuy\u00ean b\u1ed1 s\u1ebd t\u1eadn l\u1ef1c gi\u00fap \u0111\u1ee1 c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t-nam, Cao-m\u00ean, Ai-lao th\u1ef1c hi\u1ec7n n\u1ec1n \u0111\u1ed9c l\u1eadp.<\/i><\/p>\n<p>B\u00e0i <i>\u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t \u0111\u1ed9c l\u1eadp<\/i> \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f3ng khung, tr\u00e2n tr\u1ecdng in tr\u00ean trang \u0111\u1ea7u, phi\u00e1 tr\u00e1i, ch\u1ed7 quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t c\u1ee7a t\u1edd b\u00e1o, v\u1eeba l\u00e0 m\u1ed9t nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 &#8220;t\u00ecnh th\u1ebf \u0111\u1ed9c l\u1eadp c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc nh\u00e0&#8221;, v\u1eeba x\u00e1c nh\u1eadn ch\u00ednh ph\u1ee7 Nh\u1eadt B\u1ea3n \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng &#8220;cam k\u1ebft c\u00f4ng khai&#8221; \u0111\u1ed1i v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>Trang k\u1ebf ti\u1ebfp c\u00f3 hai b\u00e0i c\u1ee7a Ho\u00e0ng \u0110\u1ea1o.<\/p>\n<p>B\u00e0i \u0111\u1ea7u <i>N\u1ed9i c\u00e1c Tr\u1ea7n Tr\u1ecdng Kim b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u00e0m vi\u1ec7c<\/i> l\u00e0 b\u00e0i ch\u00e0o \u0111\u00f3n N\u1ed9i c\u00e1c Tr\u1ea7n Tr\u1ecdng Kim, t\u00f3m t\u1eaft ni\u1ec1m tin chung c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o n\u1ed9i c\u00e1c \u0111\u1ed9c l\u1eadp \u0111\u1ea7u ti\u00ean, v\u00e0 tr\u00edch d\u1eabn nh\u1eefng l\u1eddi tuy\u00ean b\u1ed1 c\u1ee7a Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Tr\u1ea7n Tr\u1ecdng Kim v\u1ec1 ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, Ho\u00e0ng \u0110\u1ea1o vi\u1ebft:<i><\/i><\/p>\n<blockquote>\n<p><i>Tin N\u1ed9i C\u00e1c Tr\u1ea7n Tr\u1ecdng Kim th\u00e0nh l\u1eadp lan ra kh\u1eafp gi\u1edbi m\u1ed9t c\u00e1ch r\u1ea5t mau ch\u00f3ng. Qu\u1ed1c d\u00e2n ai ai c\u0169ng c\u1ea3m th\u1ea5y nh\u01b0 c\u1ea5t h\u1eb3n m\u1ed9t g\u00e1nh n\u1eb7ng, vui v\u1ebb loan b\u00e1o cho ng\u01b0\u1eddi chung quanh bi\u1ebft \u0111\u1ec3 c\u00f9ng nhau m\u1eebng cho qu\u1ed1c gia \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t c\u1ed9t tr\u1ee5 v\u1eefng v\u00e0ng ch\u1eafc ch\u1eafn.<\/i><\/p>\n<p><i>\u00d4ng Tr\u1ea7n Tr\u1ecdng Kim l\u00e0 m\u1ed9t b\u1eadc l\u00e3o th\u00e0nh, c\u00e1c v\u1ecb th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 m\u1edbi l\u1ea1i l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u tr\u00ed th\u1ee9c, c\u00f3 b\u1eb1ng c\u1ea5p cao, c\u00f3 t\u00e0i c\u00e1n nhi\u1ec1u. N\u1ed9i C\u00e1c \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t ta c\u00f3 c\u01a1 v\u1eefng l\u00e1i ch\u00e8o trong c\u01a1n s\u00f3ng gi\u00f3.<\/i><\/p>\n<p><i>Trong s\u1ef1 hoan h\u00f4 c\u1ee7a m\u1ecdi gi\u1edbi, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, N\u1ed9i C\u00e1c Tr\u1ea7n Tr\u1ecdng Kim b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u00e0m vi\u1ec7c. Th\u1ee7 T\u01b0\u1edbng \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t, sau khi nh\u1eadn ch\u1ee9c, tuy\u00ean b\u1ed1 h\u00f4m 17 th\u00e1ng t\u01b0 v\u1eeba qua:<\/i><\/p>\n<p><i>&#8220;T\u00f4i t\u1eeb \u0111\u00e2y v\u1ec1 sau, vi\u1ec7c th\u1ee9 nh\u1ea5t l\u00e0 l\u00e0m cho \u0111\u1ea1t c\u00e1i hy v\u1ecdng c\u1ee7a qu\u1ed1c d\u00e2n Vi\u1ec7t Nam, khi\u1ebfn Vi\u1ec7t Nam th\u00e0nh m\u1ed9t qu\u1ed1c gia \u0111\u1ed9c l\u1eadp, kh\u00f4i ph\u1ee5c tr\u1ea1ng th\u00e1i t\u1eeb x\u01b0a v\u00e0 lo toan cho ng\u00e0y c\u00e0ng m\u1ea1nh m\u1ebd to\u00e0n v\u1eb9n.<br \/> <i>Vi\u1ec7c th\u1ee9 hai l\u00e0 lo gi\u1ea3i quy\u1ebft v\u1ea5n \u0111\u1ec1 g\u1ea1o \u0103n, v\u00ec tr\u01b0\u1edbc hai v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 v\u0103n ho\u00e1, c\u1ed1t y\u1ebfu nh\u1ea5t l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 g\u1ea1o \u0103n.<br \/><i>Vi\u1ec7c th\u1ee9 ba l\u00e0 ki\u1ebfn thi\u1ebft t\u00e2m l\u00fd d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam (&#8230;) c\u1ea3i thi\u1ec7n ph\u01b0\u01a1ng ch\u00e2m gi\u00e1o d\u1ee5c, ch\u1ea5n h\u01b0ng thanh ni\u00ean (&#8230;).\u201d<\/i>&nbsp;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>C\u00f4ng vi\u1ec7c to t\u00e1t, nhi\u1ec7m v\u1ee5 n\u1eb7ng n\u1ec1, nh\u01b0ng kh\u1eafp n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t, kh\u00f4ng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Vi\u1ec7t n\u00e0o kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t h\u1ebft hy v\u1ecdng v\u00e0o N\u1ed9i C\u00e1c \u0111\u1ec3 N\u1ed9i C\u00e1c l\u00e0m tr\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1eadn s\u1ef1 thi\u00eang li\u00eang trong th\u1eddi kh\u1eafc nghi\u00eam tr\u1ecdng n\u00e0y<\/i>.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Ho\u00e0ng \u0110\u1ea1o th\u01b0\u1eddng ki\u1ec7m l\u1eddi khen, nh\u1eefng l\u1eddi trong b\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y ch\u1ee9ng t\u1ecf \u00f4ng h\u1ebft s\u1ee9c tin t\u01b0\u1edfng v\u00e0o n\u1ed9i c\u00e1c m\u1edbi.<\/p>\n<p>Trong b\u00e0i th\u1ee9 hai <i>Ch\u00ednh ph\u1ee7 Vi\u1ec7t Nam c\u1ea7n ph\u1ea3i l\u00e0m nh\u1eefng g\u00ec? <\/i>Ho\u00e0ng \u0110\u1ea1o g\u00f3p \u00fd ki\u1ebfn, n\u00eau ra ba nguy\u00ean t\u1eafc c\u1ed1t y\u1ebfu:<\/p>\n<p>1- Th\u1ed1ng nh\u1ea5t n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t Nam: Ba k\u1ef3 thu l\u1ea1i m\u1ed9t m\u1ed1i.<\/p>\n<p>2- C\u1ee7ng c\u1ed1 \u0111\u1ecba v\u1ecb qu\u1ed1c t\u1ebf c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t.<\/p>\n<p>3- \u1ede trong n\u01b0\u1edbc, nhi\u1ec7m v\u1ee5 h\u1ec7 tr\u1ecdng nh\u1ea5t c\u1ee7a n\u1ed9i c\u00e1c l\u00e0 th\u1ef1c h\u00e0nh kh\u1ea9u hi\u1ec7u &#8220;D\u00e2n vi qu\u00fd&#8221;, s\u1ef1 th\u1ef1c h\u00e0nh \u0111\u00f3 c\u00f3 nghi\u00e3 l\u00e0 chi\u00eau t\u1eadp \u0110\u1ea1i h\u1ed9i ngh\u1ecb to\u00e0n qu\u1ed1c \u0111\u1ec3 \u0111i \u0111\u1ebfn m\u1ed9t Hi\u1ebfn ph\u00e1p.<\/p>\n<p>Kh\u00e1i H\u01b0ng, trong m\u1ee5c <i>Ti\u1ebfng vang<\/i>, d\u00e0nh ri\u00eang cho nh\u1eefng ti\u1ebfng vang ch\u00ednh tr\u1ecb, gi\u1edbi thi\u1ec7u c\u00e1c \u0111\u1ea3ng ph\u00e1i m\u1edbi l\u1eadp ra &#8220;nh\u01b0 n\u1ea5m&#8221; sau ng\u00e0y 9-3-45. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t \u00f4ng gi\u1edbi thi\u1ec7u T\u00e2n Vi\u1ec7t Nam Qu\u1ed1c D\u00e2n \u0110\u1ea3ng c\u1ee7a Nh\u01b0\u1ee3ng T\u1ed1ng.<\/p>\n<p>Ph\u1ea7n th\u1ee9 hai c\u1ee7a t\u1edd b\u00e1o vi\u1ebft v\u1ec1 n\u1ea1n \u0111\u00f3i \u0111ang ho\u00e0nh h\u00e0nh \u1edf mi\u1ec1n B\u1eafc: ngo\u00e0i nh\u1eefng b\u1ea3n \u0111i\u1ec1u tra, th\u1ed1ng k\u00ea, l\u00e0 nh\u1eefng b\u00e0i ph\u00e2n t\u00edch nguy\u00ean nh\u00e2n, \u0111\u01b0a ra gi\u1ea3i ph\u00e1p, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t b\u00e0i c\u1ee7a k\u1ef9 s\u01b0 canh n\u00f4ng Ho\u00e0ng V\u0103n \u0110\u1ee9c, ph\u00f3ng s\u1ef1 c\u1ee7a Tr\u1ecdng Lang v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111\u00f3i tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1&#8230;<\/p>\n<p>Nh\u00e0 ph\u00ea b\u00ecnh V\u0169 Ng\u1ecdc Phan xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong b\u00e0i <i>C\u0103n nguy\u00ean l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a tinh th\u1ea7n \u0111\u1ed9c l\u1eadp Vi\u1ec7t Nam<\/i>, duy\u1ec7t l\u1ea1i l\u1ecbch s\u1eed ng\u00e0n n\u0103m cho t\u1edbi th\u1eddi Ph\u00e1p thu\u1ed9c, \u0111\u1ec3 ch\u1ee9ng minh kh\u00f4ng l\u00fac n\u00e0o ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t r\u1eddi b\u1ecf <i>tinh th\u1ea7n \u0111\u1ed9c l\u1eadp<\/i> c\u1ee7a m\u00ecnh. V\u00e0 \u00f4ng k\u1ebft lu\u1eadn:<i><\/i><\/p>\n<blockquote>\n<p><i>Kh\u1edfi qu\u1ed1c gia Vi\u1ec7t Nam th\u1eadt l\u00e0 b\u1ec1n v\u1eefng bi\u1ebft ch\u1eebng n\u00e0o. M\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 s\u1ef1 b\u1ec1n ch\u1eb7t m\u1ea1nh m\u1ebd \u1ea5y \u0111\u1ec1u do \u1edf tinh th\u1ea7n \u0111\u1ed9c l\u1eadp m\u00e0 ra, c\u00e1i tinh th\u1ea7n \u0111\u00e3 chung \u0111\u00fac h\u00e0ng ngh\u00ecn n\u0103m b\u1eb1ng x\u01b0\u01a1ng v\u00e0 b\u1eb1ng m\u00e1u.<\/i><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Kh\u00e1i H\u01b0ng \u0111i \u0111o\u1ea1n h\u1eadu v\u1edbi tr\u01b0\u1eddng thi\u00ean ti\u1ec3u thuy\u1ebft <i>Xi\u1ec1ng X\u00edch, <\/i>\u0111\u1ecdc ti\u1ec3u thuy\u1ebft n\u00e0y, ta m\u1edbi th\u1ea5y s\u1ef1 t\u1ef1 do, \u0111\u1ed9c l\u1eadp, c\u00f3 th\u1eadt, b\u1edfi v\u00ec l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean, l\u1ecbch s\u1eed m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c c\u00e1ch m\u1ea1ng ch\u1ed1ng Ph\u00e1p (m\u1ed9t h\u1ed9i k\u00edn) \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt chi ti\u1ebft tr\u00ean b\u00e1o, kh\u00f4ng s\u1ee3 ki\u1ec3m duy\u1ec7t, kh\u00f4ng s\u1ee3 b\u1ecb b\u1eaft.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/clip_image003-1.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"302\" height=\"442\" title=\"clip_image003\" style=\"border: 0px currentcolor; border-image: none; margin-right: auto; margin-left: auto; float: none; display: block; background-image: none;\" alt=\"clip_image003\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/clip_image003_thumb-1.jpg\" border=\"0\"><\/a><\/p>\n<p align=\"center\">Ng\u00e0y Nay K\u1ef7 Nguy\u00ean M\u1edbi s\u1ed1 2<\/p>\n<p><i>Ng\u00e0y Nay K\u1ef7 Nguy\u00ean M\u1edbi s\u1ed1 2<\/i> (12-5-45), d\u00f9ng to\u00e0n b\u1ed9 \u0111\u1ec3 v\u1ea1ch m\u1eb7t ch\u1ebf \u0111\u1ed9 th\u1ef1c d\u00e2n. Tr\u00ean t\u1edd b\u00e1o n\u00e0y ta th\u1ea5y r\u00f5 t\u00ednh c\u00e1ch kh\u00f4ng nh\u00e2n nh\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u1ef1c d\u00e2n Ph\u00e1p:<\/p>\n<p>Tranh b\u00eca Nguy\u1ec5n Gia Tr\u00ed v\u1ebd m\u1ed9t tay th\u1ef1c d\u00e2n b\u1ef1 \u0111ang ng\u1ed3i \u0103n gi\u1edf \u0111\u0129a th\u1ee9c \u0103n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Vi\u00eat Nam, v\u1eeba nhai v\u1eeba n\u00f3i: <i>Ta \u0103n mi l\u00e0 ta gi\u1ea3i tho\u00e1t cho mi<\/i>, b\u00e1o hi\u1ec7u ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 c\u1ee7a s\u1ed1 b\u00e0o n\u00e0y.<\/p>\n<p>Ph\u1ea7n \u0111\u1ea7u Ho\u00e0ng \u0110\u1ea1o ti\u1ebfp t\u1ee5c g\u00f3p \u00fd v\u1edbi ch\u00ednh ph\u1ee7 Tr\u1ea7n Tr\u1ecdng Kim trong vi\u1ec7c n\u1ed9i tr\u1ecb.<\/p>\n<p>Ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn, d\u01b0\u1edbi ti\u00eau \u0111\u1ec1: <i>Ch\u00ednh s\u00e1ch th\u1ef1c d\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c!<\/i> Ho\u00e0ng \u0110\u1ea1o vi\u1ebft ba b\u00e0i, ch\u1ec9 c\u1ea7n nh\u00ecn t\u1ef1a \u0111\u00e3 hi\u1ec3u n\u1ed9i dung n\u00f3i g\u00ec: <i>Nh\u1eefng m\u1eb7t n\u1ea1 c\u1ee7a ch\u1ebf \u0111\u1ed9 th\u1ef1c d\u00e2n, M\u1eabu qu\u1ed1c \u00e2u y\u1ebfm c\u00e1c con &#8220;thu\u1ed9c \u0111\u1ecba&#8221; <\/i>v\u00e0<i> B\u1ed9 m\u1eb7t th\u1ef1c c\u1ee7a ch\u1ebf \u0111\u1ed9 th\u1ef1c d\u00e2n. <\/i>Ngo\u00e0i ra c\u00f2n c\u00f3 b\u00e0i: <i>Thu\u1ed9c \u0111i\u1ea1 hai ch\u1eef ph\u1ea3i xo\u00e1 b\u1ecf tr\u00ean \u0111\u1ecba \u0111\u1ed3 th\u1ebf gi\u1edbi, <\/i>k\u00fd Ng\u00e0y Nay ch\u1eafc c\u0169ng c\u1ee7a Ho\u00e0ng \u0110\u1ea1o.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3 l\u00e0 lo\u1ea1t b\u00e0i: &#8220;<i>Th\u1ef1c d\u00e2n, ch\u00ednh s\u00e1ch v\u00f4 nh\u00e2n \u0111\u1ea1o, \u0111\u00e3 h\u1ebft th\u1eddi<\/i>&#8221; c\u1ee7a nhi\u1ec1u t\u00e1c gi\u1ea3.<\/p>\n<p>V\u0169 Ng\u1ecdc Phan vi\u1ebft <i>Ch\u00ednh s\u00e1ch khai ho\u00e1 b\u1eb1ng s\u00fang \u0111\u1ea1n<\/i> v\u1edbi \u0111\u1ec1 t\u1ef1a d\u00e0i, in \u0111\u1eadm: &#8220;<i>Trong ba n\u0103m (t\u1eeb cu\u1ed1i n\u0103m 1929 \u0111\u1ebfn n\u0103m 1933) b\u1ecdn c\u1ea7m quy\u1ec1n Ph\u00e1p \u0111\u00e3 gi\u1ebft bao nhi\u00eau d\u00e2n qu\u00ea Vi\u1ec7t Nam trong c\u00e1c cu\u1ed9c bi\u1ec3u t\u00ecnh v\u00e0 \u0111\u00e3 tuy\u00ean bao nhi\u00eau \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh v\u00e0 kh\u1ed5 sai \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c nh\u00e0 c\u00e1ch m\u1ec7nh Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ec3 \u0111\u00e0n \u00e1p phong tr\u00e0o b\u00e0i Ph\u00e1p<\/i>&#8220;. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t b\u00e0i \u0111i\u1ec1u tra, nghi\u00ean c\u1ee9u, v\u1edbi nh\u1eefng th\u1ed1ng k\u00ea, con s\u1ed1, r\u00fat ra t\u1eeb c\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u c\u1ee7a Ph\u00e1p:<i><\/i><\/p>\n<blockquote>\n<p><i>Trong ba n\u0103m: 1100 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam b\u1ecb k\u1ebft \u00e1n, nh\u1eefng \u00e1n \u1ea5y chia ra nh\u01b0 sau:<br \/> <i>112 \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh; 229 \u00e1n kh\u1ed5 sai chung th\u00e2n v\u00e0 c\u1ea5m c\u1ed1; 250 \u00e1n hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m kh\u1ed5 sai v\u00e0 c\u1ea5m c\u1ed1; 130 \u00e1n t\u1eeb 5 \u0111\u1ebfn 8 n\u0103m kh\u1ed5 sai v\u00e0 c\u1ea5m c\u1ed1; 318 \u00e1n t\u1eeb 2 th\u00e1ng \u0111\u1ebfn 4 n\u0103m t\u00f9.<\/i><\/i><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>V\u1ec1 phi\u00e1 d\u00e2n qu\u00ea b\u1ecb gi\u1ebft oan:<i><\/i><\/p>\n<blockquote>\n<p align=\"left\"><i>Trong ba n\u0103m \u1ea5y, ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p l\u1ea1i d\u00f9ng bom v\u00e0 s\u00fang li\u00ean thanh \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i t\u00e1n c\u00e1c cu\u1ed9c bi\u1ec3u t\u00ecnh, <b>t\u1ed5ng s\u1ed1 d\u00e2n qu\u00ea Vi\u1ec7t Nam b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p gi\u1ebft trong c\u00e1c cu\u1ed9c h\u1ed9i h\u1ecdp \u1ea5y l\u00e0 1320 ng\u01b0\u1eddi<\/b>, <\/i>[in \u0111\u1eadm trong nguy\u00ean b\u1ea3n]<i> ch\u01b0a k\u1ec3 s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u1edf c\u00e1c l\u00e0ng b\u1ecb tri\u1ec7t h\u1ea1 b\u1eb1ng phi c\u01a1 oanh t\u1ea1c.<\/i><\/p>\n<p align=\"left\"><i>V\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ed7 \u0111\u1ec3 giam c\u1ea7m (theo l\u1eddi khai c\u1ee7a vi\u00ean thi\u1ebfu t\u00e1 Ph\u00e1p khai tr\u01b0\u1edbc to\u00e0 \u00e1n H\u00e0 N\u1ed9i ng\u00e0y 17-6-1933, th\u00ec c\u00e1c ng\u1ee5c th\u1ea5t \u0111\u00f4ng t\u00f9 ph\u1ea1m qu\u00e1, Robin <\/i>[Th\u1ed1ng s\u1ee9 B\u1eafc k\u1ef3]<i> \u0111\u00e3 d\u1eb7n mi\u1ec7ng r\u1eb1ng: &#8220;Gi\u1ebft b\u1edbt \u0111i!&#8221;), t\u1ea7u <b>Martin\u00e8re <\/b>c\u1ee7a Ph\u00e1p ph\u1ea3i \u0111\u01b0a 538 ch\u00ednh tr\u1ecb ph\u1ea1m \u1edf mi\u1ec1n B\u1eafc Vi\u1ec7t Nam sang Inini <\/i>[Guyane].<i> N\u0103m 1933, t\u1ea7u Forbin c\u1ee7a Ph\u00e1p l\u1ea1i ph\u1ea3i \u0111\u01b0a 1.800 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam n\u1eefa b\u1ecb kh\u1ed5 thai chung th\u00e2n sang Guyane.<\/i><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>B\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a V\u0169 Ng\u1ecdc Phan ng\u1eafn nh\u01b0ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 chi ti\u1ebft c\u00e1c con s\u1ed1 v\u1ec1 th\u1ef1c tr\u1ea1ng t\u00f9 nh\u00e2n ch\u00ednh tr\u1ecb Vi\u1ec7t Nam d\u01b0\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 th\u1ef1c d\u00e2n Ph\u00e1p.<\/p>\n<p>Kh\u00e1i H\u01b0ng vi\u1ebft b\u00e0i <i>B\u1ecdn th\u1ef1c d\u00e2n Ph\u00e1p v\u00f4 nh\u00e2n \u0111\u1ea1o \u0111\u00e3 di\u1ec5n m\u1ed9t t\u1ea5n th\u1ea3m k\u1ecbch tr\u00ean s\u00e2n kh\u1ea5u C\u1ed5 Am,<\/i> t\u1ea3 l\u1ea1i bi\u1ebfn c\u1ed1 C\u1ed5 Am 1930, trong cu\u1ed9c kh\u1edfi nghi\u00e3 Y\u00ean B\u00e1i, vi\u1ec7c Tr\u1ea7n Quang Di\u1ec7u ch\u1ec9 huy chi\u1ebfm hai huy\u1ec7n Ph\u00f9 D\u1ef1c v\u00e0 V\u0129nh B\u1ea3o, b\u1eaft gi\u1ebft tri huy\u1ec7n Ho\u00e0ng Gia M\u00f4, v\u00e0 C\u1ed5 Am b\u1ecb Ph\u00e1p d\u1ed9i bom b\u00e1o th\u00f9 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o. B\u00e0i c\u1ee7a Kh\u00e1i H\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft th\u00e0nh m\u1ed9t v\u1edf k\u1ecbch s\u00e1u m\u00e0n, mang t\u00ednh ch\u1ea5t th\u1eddi s\u1ef1 kh\u1ed1c li\u1ec7t nh\u01b0 m\u1ed9t bi k\u1ecbch Hy L\u1ea1p.<\/p>\n<p><i>Ng\u00e0y Nay K\u1ef7 Nguy\u00ean M\u1edbi s\u1ed1 3<\/i> (19-5-45) v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng g\u00f3p \u00fd v\u1edbi ch\u00ednh ph\u1ee7 Tr\u1ea7n Tr\u1ecdng Kim v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u1ed9i tr\u1ecb, v\u1edbi ba b\u00e0i: <i>B\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea7u c\u1ee7a n\u1ed9i c\u00e1c<\/i> v\u00e0 <i>V\u1eabn v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ea7n nh\u1ea5t: Ti\u1ec1n<\/i>, k\u00fd Ng\u00e0y Nay. V\u00e0 b\u00e0i <i>V\u00e0i nguy\u00ean t\u1eafc ki\u1ebfn thi\u1ebft: Khoa h\u1ecdc<\/i> c\u1ee7a Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng B\u00e1ch.<\/p>\n<p>\u0110\u00e1ng ch\u00fa \u00fd h\u01a1n c\u1ea3 l\u00e0 b\u00e0i: <i>C\u00e1i m\u1ea7m \u0111\u1ed9c l\u1eadp d\u01b0\u1edbi m\u1eaft b\u1ecdn m\u1eadt th\u00e1m Ph\u00e1p &#8211;<\/i> <i>Vi\u1ec7t Nam Qu\u1ed1c D\u00e2n \u0110\u1ea3ng<\/i> c\u1ee7a Huy\u1ec1n H\u00e0. \u0110\u00e2y l\u00e0 b\u1ea3n l\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch t\u00e0i li\u1ec7u c\u1ee7a Marty, v\u1edbi nh\u1eefng ph\u00e1c h\u1ecda ch\u00e2n dung Nguy\u1ec5n Th\u00e1i H\u1ecdc, Ph\u00f3 \u0110\u1ee9c Ch\u00ednh, Nguy\u1ec5n Kh\u1eafc Nhu (X\u1ee9 Nhu)&#8230; c\u1ee7a T\u00f4 Ng\u1ecdc V\u00e2n. Huy\u1ec1n H\u00e0 vi\u1ebft \u0111o\u1ea1n m\u1edf \u0111\u1ea7u nh\u01b0 sau:<i><\/i><\/p>\n<blockquote>\n<p><i>Trong khi ch\u1edd \u0111\u1ee3i c\u00e1c b\u1eadc \u0111\u00e0n anh \u0111\u00e3 tham d\u1ef1 v\u00e0o c\u00f4ng cu\u1ed9c c\u1ee7a &#8220;Vi\u1ec7t Nam Qu\u1ed1c D\u00e2n \u0110\u1ea3ng&#8221; xu\u1ea5t \u0111\u1ea7u l\u1ed9 di\u1ec7n \u0111\u1ec3 c\u00f4ng b\u1ed1 nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 r\u1ed3i r\u00e0o <\/i>[d\u1ed3i d\u00e0o]<i> v\u1ec1 nh\u1eefng trang s\u1eed \u0111\u1eabm m\u00e1u c\u1ee7a phong tr\u00e0o c\u00e1ch m\u1ec7nh h\u1ed3i n\u0103m 1930, ch\u00fang t\u00f4i may m\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c xem cu\u1ed1n: <b>Contribution \u00e0 l&#8217;histoire des mouvements politiques de L&#8217;Indochine fran\u00e7aise- Documents. Vol. n II- Le &#8220;Vi\u1ec7t Nam Qu\u1ed1c D\u00e2n \u0110\u1ea3ng&#8221; ou &#8220;Parti national annamite&#8221; au Tonkin (1927-1932).<\/b><\/i><\/p>\n<p><b><i>G\u00f3p v\u00e0o l\u1ecbch s\u1eed c\u00e1c cu\u1ed9c ch\u00ednh bi\u1ebfn \u1edf \u0110\u00f4ng Ph\u00e1p &#8211; T\u00e0i li\u1ec7u t\u1eadp s\u1ed1 II &#8211; Vi\u1ec7t Nam Qu\u1ed1c D\u00e2n \u0110\u1ea3ng \u1edf B\u1eafc K\u1ef3 (1927-1932)<\/i><\/b><a name=\"_ftnref20_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftn20_9515\">[20]<\/a><b><i> <\/i><\/b><i>do ch\u00ednh ph\u1ee7 \u0110\u00f4ng Ph\u00e1p xu\u1ea5t b\u1ea3n v\u00e0&#8230; gi\u1eef b\u1ea3n quy\u1ec1n!<\/i><\/p>\n<p><em>Cu\u1ed1n s\u00e1ch m\u1ecfng n\u00e0y &#8211; n\u00f3i cho \u0111\u00fang l\u00e0 b\u1ea3n in t\u1edd bi\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ec7 tr\u00ecnh l\u00ean th\u01b0\u1ee3ng ty &#8211; c\u1ee7a vi\u00ean quy\u1ec1n gi\u00e1m \u0111\u1ed1c nha Ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 Li\u00eam ph\u00f3ng Louis Marty vi\u1ebft h\u1ed3i th\u00e1ng 10 n\u0103m 1933. Y kh\u00f4ng qu\u00ean l\u1ea5y t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 m\u1ed9t k\u1ebb \u0111\u1eafc th\u1ebf m\u00e0 m\u1ea1t s\u00e1t h\u1ebft th\u1ea9y m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi trong Vi\u1ec7t Nam Qu\u1ed1c D\u00e2n \u0110\u1ea3ng. Y cho Nguy\u1ec5n Th\u00e1i H\u1ecdc l\u00e0 &#8220;m\u1ed9t g\u00e3 tr\u1ebb m\u0103ng, thi\u1ebfu th\u00f4ng minh, nh\u01b0ng \u0111\u1ea7y ki\u00eau ng\u1ea1o&#8221; (un tout jeune homme, d\u00e9pourvu d&#8217;intelligence mais plein de vanit\u00e9<\/em>)<a name=\"_ftnref21_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftn21_9515\">[21]<\/a>, <em>y b\u1ea3o r\u1eb1ng nh\u1eefng vai ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng h\u1ed3i \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 &#8220;m\u1ed9t d\u00fam thanh ni\u00ean, ph\u1ea7n \u0111\u00f4ng l\u00e0 \u0111\u00f3i kh\u00e1t v\u00e0 v\u00f4 h\u1ecdc th\u1ee9c <b>(cette poign\u00e9e de jeunes gens, pour la plupart fam\u00e9liques et sans instruction<\/b>). V\u00e0 nh\u1eefng cu\u1ed9c t\u00e0n s\u00e1t \u1edf C\u1ed5 Am, Y\u00ean b\u00e1i, Ngh\u1ec7 t\u0129nh, H\u1ed1c m\u00f4n, v\u00e2n v\u00e2n, l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ecbp cho y ph\u00f4 tr\u01b0\u01a1ng &#8220;c\u00e1i n\u1ec1n cai tr\u1ecb c\u1ee7a thu\u1ed9c \u0111\u1ecba s\u1eb5n s\u00e0ng nh\u1eefng l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng binh b\u1ecb v\u00e0 c\u1ea3nh s\u00e1t l\u1eabm li\u1ec7t m\u00e0 ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u bi\u1ebft<b> (l&#8217;adminstration coloniale disposant des forces militaires et de police imposantes que l&#8217;on sait<\/b>).<\/em><\/p>\n<p><i>C\u00e1i l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng gh\u00ea g\u1edbm \u1ea5y, ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 bi\u1ebft sau \u0111\u00eam m\u00f9ng 9 th\u00e1ng ba d\u01b0\u01a1ng l\u1ecbch v\u1eeba r\u1ed3i. V\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng qu\u00ean r\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111\u00e2y ng\u00f3t hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m, &#8220;m\u1ed9t d\u00fam&#8221; ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 c\u00f3 can \u0111\u1ea3m \u0111\u1ee9ng l\u00ean c\u1ea3nh t\u1ec9nh \u0111\u1ed3ng b\u00e0o v\u00e0 \u0111\u1eb7t m\u1ed9t c\u00e1i m\u1ed1c tr\u00ean con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9c l\u1eadp, m\u1eb7c d\u1ea7u c\u00f3 nh\u1eefng cu\u1ed9c \u0111\u00e1n \u00e1p d\u00e3 man c\u1ee7a &#8220;c\u00e1i n\u1ec1n cai tr\u1ecb \u1edf thu\u1ed9c \u0111\u1ecba&#8221; \u1ea5y<\/i>&#8221; (<i>Ng\u00e0y Nay K\u1ef7 Nguy\u00ean M\u1edbi<\/i> s\u1ed1 3, 19-5-45) <\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Nh\u1eefng s\u1ed1 k\u1ebf ti\u1ebfp, <i>Ng\u00e0y Nay K\u1ef7 Nguy\u00ean M\u1edbi<\/i> ti\u1ebfp t\u1ee5c con \u0111\u01b0\u1eddng tranh \u0111\u1ea5u, ti\u1ebfp tay v\u1edbi ch\u00ednh ph\u1ee7 Tr\u1ea7n Tr\u1ecdng Kim trong vi\u1ec7c qu\u1ea3n tr\u1ecb \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc \u0111ang \u0111\u00f3i v\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc ph\u00e1p quy\u1ec1n, l\u00e0m lu\u1eadt, vi\u1ebft Hi\u1ebfn ph\u00e1p&#8230;<\/p>\n<p>Nhi\u1ec1u lo\u1ea1t b\u00e0i ph\u00f3ng s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c tung ra, nh\u01b0 ph\u00f3ng s\u1ef1 <i>S\u1ed1ng s\u00f3t<\/i> c\u1ee7a Tr\u1ecdng Lang, vi\u1ebft v\u1ec1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi &#8220;s\u00f3ng s\u00f3t&#8221; sau ng\u00e0y 9-3, d\u01b0\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 m\u1edbi m\u00e0 h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 ch\u1ee7 n\u1eefa, <i>L\u1eddi t\u00f2a so\u1ea1n <\/i> n\u00f3i r\u00f5 n\u1ed9i dung: <i>&#8220;Thi\u00ean ph\u00f3ng s\u1ef1 n\u00e0y t\u1ea3 t\u00ecnh c\u1ea3nh c\u1ee7a b\u1ecdn th\u1ef1c d\u00e2n Ph\u00e1p s\u1ed1ng s\u00f3t l\u1ea1i sau \u0111\u00eam m\u00f9ng 9, c\u1ee7a t\u1ee5i Vi\u1ec7t gian \u0111\u00e3 s\u1ed1ng sau g\u00f3t th\u1ef1c d\u00e2n, c\u1ee7a l\u0169 &#8220;me&#8221; l\u1ee1 b\u01b0\u1edbc, c\u1ee7a nh\u1eefng k\u1ebb vong b\u1ea3n \u0111\u00e3 nh\u1eadp Ph\u00e1p t\u1ecbch<\/i>&#8221; (s\u1ed1 8, 23-6-45).<\/p>\n<p>Lo\u1ea1t ph\u00f3ng s\u1ef1 <i>Ch\u1ee3 \u0111en mu\u00f4n m\u1eb7t<\/i> c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Ho\u1ea1t, t\u1eeb s\u1ed1<i> <\/i>8 (23-6-45) \u0111\u1ebfn s\u1ed1 11(14-7-45), t\u1ed1 c\u00e1o s\u1ef1 tham l\u1ea1m c\u1ee7a Mouvoisin, Gi\u00e1m \u0111\u1ed1c nha Kinh t\u1ebf B\u1eafc k\u1ef3, v\u00e0 b\u1ecdn tay sai Ph\u00e1p, Vi\u1ec7t v\u00f4 l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m, l\u00e0m gi\u1ea7u tr\u00ean l\u01b0ng d\u00e2n ngh\u00e8o, trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 vi\u00ean C\u00f4ng s\u1ee9 Gorrec \u1edf Ph\u00fac Y\u00ean, t\u1eeb n\u0103m 1942 \u0111\u1ebfn 1944, \u0111\u00e3 <i>&#8220;\u0103n c\u1eafp, l\u00e0m ch\u1ee3 \u0111en v\u00e0 l\u1ea1m d\u1ee5ng quy\u1ec1n h\u1ea1n \u0111\u1ec3 tr\u1ee5c l\u1ee3i \u0111\u1ebfn nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?&#8221; <\/i>Ph\u00f3ng s\u1ef1 c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Ho\u1ea1t l\u00e0 nh\u1eefng b\u1ea3n \u0111i\u1ec1u tra c\u00f3 con s\u1ed1, \u0111\u00fang h\u01a1n l\u00e0 nh\u1eefng b\u1ea3n c\u00e1o tr\u1ea1ng tr\u01b0\u1edbc to\u00e0 \u00e1n, v\u1edbi b\u1eb1ng c\u1edb v\u00e0 \u0111\u01b0a t\u00ean th\u1ee7 ph\u1ea1m r\u00e0nh r\u00e0nh. T\u1ec7 h\u1ea1i nh\u1ea5t l\u00e0 s\u1ef1 dung t\u00fang n\u1ea1n \u0111\u1ea7u c\u01a1, bu\u00f4n ch\u1ee3 \u0111en, d\u1eabn d\u1ebfn t\u00ecnh tr\u1ea1ng thi\u1ebfu nguy\u00ean li\u1ec7u, th\u1ee3 kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c l\u00e0m, th\u1ea5t nghi\u1ec7p, \u0111\u00f3i. N\u1ea1n ch\u1ee3 \u0111en th\u00f3c g\u1ea1o v\u00e0 nh\u1eefng m\u00e1nh kho\u00e9 bi\u1ec3n l\u1eadn c\u1ee7a b\u1ecdn tay sai Gorrec \u0111\u00e3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn n\u1ea1n d\u00e2n ch\u1ebft \u0111\u00f3i trong v\u00f9ng.<\/p>\n<p>Tr\u1ea7n Ti\u00eau \u0111\u01b0a ra ph\u00f3ng s\u1ef1 <i>C\u1ea3i c\u00e1ch trong m\u1ed9t l\u00e0ng<\/i> (s\u1ed1 9, 30-6-45) v\u00e0 (s\u1ed1 10, 7-7-45), v\u1ec1 c\u00e1c t\u1ec7 \u0111oan l\u00e0ng x\u00e3 v\u00e0 \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ea3i c\u00e1ch. B\u00e0i \u0111\u1ea7u ti\u00ean vi\u1ebft v\u1ec1 vi\u1ec7c c\u1ea3i c\u00e1ch \u1edf l\u00e0ng C\u1ed5 Am, qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng \u00f4ng v\u00e0 Kh\u00e1i H\u01b0ng.<\/p>\n<p>Nh\u00e0 th\u01a1 V\u0169 \u0110\u00ecnh Li\u00ean, trong b\u00e0i <i>Hi\u1ebfn Ph\u00e1p v\u00e0 h\u1ed9i ngh\u1ecb l\u1eadp hi\u1ebfn <\/i>(s\u1ed1 10, 7-7-45), d\u01b0\u1edbi ng\u00f2i b\u00fat lu\u1eadt gia, \u00f4ng \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t t\u1ed5 ch\u1ee9c H\u1ed9i ngh\u1ecb L\u1eadp hi\u1ebfn. Trong s\u1ed1 11 (14-7-45), V\u0169 \u0110\u00ecnh Li\u00ean vi\u1ebft b\u00e0i <i>Qu\u00e2n ch\u1ee7 l\u1eadp hi\u1ebfn<\/i> gi\u1ea3i th\u00edch th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 ch\u1ebf d\u1ed9 qu\u00e2n ch\u1ee7 l\u1eadp hi\u1ebfn, \u00f4ng so s\u00e1nh hi\u1ebfn ph\u00e1p d\u00e2n ch\u1ee7 Ph\u00e1p v\u00e0 hi\u1ebfn ph\u00e1p qu\u00e2n ch\u1ee7 l\u1eadp hi\u1ebfn Anh, v\u00e0 \u0111\u00f2i h\u1ecfi \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n cho m\u1ed9t ch\u00ednh th\u1ec3 Qu\u00e2n ch\u1ee7 l\u1eadp hi\u1ebfn Vi\u1ec7t Nam. C\u0169ng trong s\u1ed1 b\u00e1o n\u00e0y, V\u0169 Ng\u1ecdc Phan vi\u1ebft b\u00e0i<i> \u1ea2nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a v\u0103n h\u1ecdc v\u1ec1 \u0111\u01b0\u1eddng x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb<\/i> kh\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng v\u0103n h\u1ecdc trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng ch\u00ednh tr\u1ecb x\u00e3 h\u1ed9i x\u01b0a v\u00e0 nay.<\/p>\n<p>Ho\u00e0ng \u0110\u1ea1o trong b\u00e0i <i>V\u1ea5n \u0111\u1ec1 kinh t\u1ebf &#8211; \u0110\u00e3 \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u01b0\u1edbc ta c\u1ea7n ph\u1ea3i k\u1ef9 ngh\u1ec7 ho\u00e1 <\/i>(s\u1ed1 12) th\u00fac \u0111\u1ea9y vi\u1ec7c k\u1ef9 ngh\u1ec7 ho\u00e1 nh\u01b0 m\u1ed9t ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u1ec3 Vi\u1ec7t Nam tho\u00e1t kh\u1ecfi t\u00ecnh tr\u1ea1ng l\u1ea1c h\u1eadu.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Nay ph\u1ecfng v\u1ea5n b\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng Phan Anh, th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng D\u1ef1 Th\u1ea3o Hi\u1ebfn Ph\u00e1p (s\u1ed1 12 v\u00e0 13), v\u1ec1 ti\u1ebfn tr\u00ecnh c\u1ee7a vi\u1ec7c l\u1eadp Hi\u1ebfn Ph\u00e1p.<\/p>\n<p>V\u0169 \u0110\u00ecnh Li\u00ean trong b\u00e0i <i>Nhi\u1ec7m v\u1ee5 v\u00e0 \u0111\u1ecba v\u1ecb c\u1ee7a gi\u1edbi c\u1ea7n lao trong x\u00e3 h\u1ed9i Vi\u1ec7t Nam m\u1edbi<\/i> (s\u1ed1 13) \u0111\u01b0a ra vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng c\u1ee7a gi\u1edbi c\u1ea7n lao. Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng B\u00e1ch \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb vi\u1ec7c c\u1ea3i c\u00e1ch gi\u00e1o d\u1ee5c. V\u0169 Ng\u1ecdc Phan b\u00e0n vi\u1ec7c c\u1ea3i c\u00e1ch ngh\u1ec1 n\u00f4ng; b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u00e0i tr\u1eeb nh\u1eefng t\u1ec7 \u0111oan trong c\u00e1ch l\u00e0m v\u0103n h\u1ecdc.<\/p>\n<p>\u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng b\u00e0i vi\u1ebft t\u00e2m huy\u1ebft c\u1ee7a nh\u1eefng nh\u00e0 v\u0103n, nh\u00e0 th\u01a1, nh\u00e0 ph\u00ea b\u00ecnh, kh\u00f4ng chuy\u00ean v\u1ec1 ch\u00ednh tr\u1ecb, x\u00e3 h\u1ed9i, nh\u01b0ng l\u1ea1i c\u00f3 t\u00ednh ch\u1ea5t n\u1ec1n t\u1ea3ng, kh\u1edfi \u0111\u1ea7u cho m\u1ed9t giai \u0111o\u1ea1n m\u1edbi, s\u1eeda so\u1ea1n cho Vi\u1ec7t Nam tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng ki\u1ebfn thi\u1ebft, \u0111i v\u00e0o th\u1ebf gi\u1edbi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i v\u00e0 th\u00e0nh l\u1eadp ch\u1ebf \u0111\u1ed9 d\u00e2n ch\u1ee7.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y 6-8-45, qu\u1ea3 bom nguy\u00ean t\u1eed \u0111\u1ea7u ti\u00ean n\u1ed5 \u1edf Hiroshima, ng\u00e0y 9-8-45, qu\u1ea3 th\u1ee9 nh\u00ec n\u1ed5 \u1edf Nagasaki.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y15-8-45, Nh\u1eadt Ho\u00e0ng tuy\u00ean b\u1ed1 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng v\u00f4 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n.<\/p>\n<p><i>Ng\u00e0y Nay K\u1ef7 Nguy\u00ean M\u1edbi <\/i>\u0111\u00f3ng c\u1eeda sau s\u1ed1 16, ra ng\u00e0y 18-8-1945.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y 19-8-1845, Vi\u1ec7t Minh l\u00ean n\u1eafm ch\u00ednh quy\u1ec1n.<\/p>\n<p>Chi\u1ec1u ng\u00e0y 23-8-45, vua B\u1ea3o \u0110\u1ea1i l\u00e0m l\u1ec5 tho\u00e1i v\u1ecb, trao quy\u1ec1n l\u1ea1i cho ch\u00ednh ph\u1ee7 Vi\u1ec7t Minh.<\/p>\n<p align=\"center\">***<\/p>\n<p><b>Ng\u00e0y vua B\u1ea3o \u0110\u1ea1i tho\u00e1i v\u1ecb<\/b><\/p>\n<p>C\u00e1ch \u0111\u00e2y hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m, khi vi\u1ebft v\u1ec1 Nguy\u1ec5n Ti\u1ebfn L\u00e3ng, t\u00f4i \u0111\u1ecdc cu\u1ed1n <i>Les chemins de la r\u00e9volte<\/i> (<i>Nh\u1eefng n\u1ebbo \u0111\u01b0\u1eddng n\u1ed5i d\u1eady<\/i>, Paris, 1953), m\u1ed9t ti\u1ec3u thuy\u1ebft t\u1ef1 truy\u1ec7n vi\u1ebft v\u1ec1 qu\u00e3ng \u0111\u1eddi \u00f4ng t\u1eeb 1945 \u0111\u1ebfn 1951. C\u00e2u chuy\u1ec7n b\u1eaft \u0111\u1ea7u nh\u01b0 sau: L\u00ea V\u0103n Nguy\u00ean [Nguy\u1ec5n Ti\u1ebfn L\u00e3ng] \u0111ang ngh\u1ec9 h\u00e8 \u1edf nh\u00e0 cha v\u1ee3 l\u00e0 Tr\u1ea7n Ph\u1ea1m [Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh], th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 v\u1ec1 h\u01b0u. Ng\u00e0y 28-8-1945, c\u00f3 hai ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1 m\u1eb7t \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh \u0111\u1ebfn d\u1eabn hai cha con \u0111i. \u00d4ng Tr\u1ea7n Ph\u1ea1m l\u00ean xe tr\u01b0\u1edbc, Nguy\u00ean l\u00ean sau, \u00f4ng Ph\u1ea1m n\u00f3i m\u1ed9t c\u00e2u vu v\u01a1 nh\u01b0 v\u1edbi ch\u00ednh m\u00ecnh: &#8220;<i>C\u00e1c v\u1ecb n\u00e0y b\u1ea3o Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u00e3 tho\u00e1i v\u1ecb<\/i>&#8220;. Nguy\u00ean h\u1ecfi l\u1ea1i: &#8220;<i>Th\u1eadt kh\u00f4ng th\u00e0y<\/i>?&#8221; \u00d4ng kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/p>\n<p>\u0110\u00f3 l\u00e0 c\u00e2u trao \u0111\u1ed5i duy nh\u1ea5t gi\u1eefa hai cha con. C\u00e2u n\u00f3i c\u1ee7a \u00f4ng Ph\u1ea1m \u0111\u00e3 cho bi\u1ebft m\u1ed9t s\u1ef1 th\u1eadt m\u00e0 c\u00f3 l\u1ebd khi vi\u1ebft, Nguy\u1ec5n Ti\u1ebfn L\u00e3ng kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00fd: Vua B\u1ea3o \u0110\u1ea1i tho\u00e1i v\u1ecb tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y 28-8-1945, l\u00e0 ng\u00e0y Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh b\u1ecb b\u1eaft c\u00f9ng v\u1edbi Nguy\u1ec5n Ti\u1ebfn L\u00e3ng \u1edf bi\u1ec7t th\u1ef1 Hoa \u0110\u01b0\u1eddng. Hai ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng an \u0111\u00e3 cho \u00f4ng Ph\u1ea1m bi\u1ebft tin \u0111\u00f3. (Xin ch\u00fa th\u00edch: ng\u00e0y 28-8 do Nguy\u1ec5n Ti\u1ebfn L\u00e3ng ghi l\u1ea1i, c\u00f3 t\u00e0i li\u1ec7u vi\u1ebft Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh b\u1ecb b\u1eaft ng\u00e0y 23-8-45).<\/p>\n<p>C\u00e2u n\u00f3i c\u1ee7a Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh trong b\u1ed1i c\u1ea3nh n\u00e0y l\u00e0m ch\u1ea5t bi \u0111\u00e1t th\u1ea5m v\u00e0o l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi, khi\u1ebfn t\u00f4i ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn ng\u00e0y vua B\u1ea3o \u0110\u1ea1i tho\u00e1i v\u1ecb. V\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3, c\u1ed1 g\u1eafng t\u00ecm hi\u1ec3u, t\u1ea1i sao m\u1ed9t ng\u00e0y quan tr\u1ecdng nh\u01b0 th\u1ebf, m\u00e0 cho \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh tho\u1ea3 \u0111\u00e1ng. B\u1edfi v\u00ec ng\u00e0y 30-8-1945, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh th\u1ee9c c\u00f4ng nh\u1eadn, kh\u00f4ng \u0103n kh\u1edbp v\u1edbi th\u1ef1c t\u1ea1i, v\u00e0 kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u1eefng g\u00ec c\u1ef1u ho\u00e0ng B\u1ea3o \u0110\u1ea1i ghi trong h\u1ed3i k\u00fd.<\/p>\n<p><b>\u0110o\u00e0n Th\u00eam <\/b>ghi trong danh s\u00e1ch <i>Vi\u1ec7c t\u1eebng ng\u00e0y<\/i>:<i><\/i><\/p>\n<blockquote>\n<p><i>24-8-45: L\u1ec5 tho\u00e1i v\u1ecb tr\u01b0\u1edbc c\u1eeda Ng\u1ecd M\u00f4n, Hu\u1ebf: Vua B\u1ea3o \u0110\u1ea1i trao ki\u1ebfm v\u00e0ng c\u00f9ng \u1ea5n ng\u1ecdc cho \u0111\u1ea1i di\u1ec7n VM l\u00e0 Tr\u1ea7n Huy Li\u1ec7u.<\/i>&#8220;<a name=\"_ftnref22_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftn22_9515\">[22]<\/a><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>\u0110o\u00e0n Th\u00eam th\u01b0\u1eddng d\u1ef1a v\u00e0o tin t\u1ee9c tr\u00ean b\u00e1o, ho\u1eb7c v\u00e0o c\u00f4ng b\u00e1o. M\u00e0 trong th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u1ea5y, th\u00f4ng tin kh\u00f3 kh\u0103n, l\u1ec5 tho\u00e1i v\u1ecb kh\u00f4ng \u0111\u00ecnh \u0111\u00e1m (c\u00f3 kho\u1ea3ng ng\u00e0n ng\u01b0\u1eddi tham d\u1ef1 nh\u01b0 nh\u00e0 vua k\u1ec3 l\u1ea1i, \u1edf d\u01b0\u1edbi), n\u00ean b\u00e1o ch\u00ed \u0111\u01b0a tin sai tr\u1eadt m\u1ed9t ng\u00e0y l\u00e0 th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p><b><\/b><\/p>\n<p><b>Nghi\u00eam K\u1ebf T\u1ed5 <\/b>ghi trong <i>Qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng m\u00e1u l\u1eeda<\/i>:<i><\/i><\/p>\n<blockquote>\n<p><i>Ng\u00e0y 25-8-45, kh\u00f4ng kh\u00ed b\u00e0ng b\u1ea1c bu\u1ed3n t\u00eanh mu\u00f4n th\u1ee7a c\u1ee7a \u0111\u1ebf \u0111\u00f4 \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng ki\u1ebfn cu\u1ed9c &#8220;b\u1ec3 d\u00e2u&#8221; t\u1ea1i Ng\u1ecd M\u00f4n \u0110\u00e0i. V\u1ecb Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a Tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n c\u0169ng nh\u01b0 c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam nghi\u00eam trang trao B\u1eedu Ki\u1ebfm v\u00e0 Ng\u1ecdc T\u1ef7, bi\u1ec3u hi\u1ec7u Ngai V\u00e0ng cho \u0110\u1ea1i Di\u1ec7n C\u00e1ch M\u1ea1ng: Nguy\u1ec5n L\u01b0\u01a1ng B\u1eb1ng, \u0111\u1ea1i di\u1ec7n t\u1ed5ng b\u1ed9; Tr\u1ea7n Huy Li\u1ec7u, ph\u00f3 ch\u1ee7 t\u1ecbch \u1ee6y Ban Gi\u1ea3i Ph\u00f3ng L\u00e2m Th\u1eddi v\u00e0 C\u00f9 Huy C\u1eadn, U\u1ef7 vi\u00ean.<\/i><a name=\"_ftnref23_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftn23_9515\">[23]<\/a><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Nghi\u00eam K\u1ebf T\u1ed5 kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1eb7t, \u00f4ng d\u1ef1a v\u00e0o ng\u00e0y ghi d\u01b0\u1edbi b\u1ea3n chi\u1ebfu tho\u00e1i v\u1ecb m\u00e0 \u00f4ng c\u00f3 trong tay v\u00e0 cho in l\u1ea1i trong s\u00e1ch <i>Qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng m\u00e1u l\u1eeda<\/i>.<\/p>\n<p><b>V\u00f5 Nguy\u00ean Gi\u00e1p<\/b> ghi<b> <\/b>trong <i>Nh\u1eefng n\u0103m th\u00e1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o qu\u00ean:<\/i><\/p>\n<blockquote>\n<p><i>T\u1ea1i Hu\u1ebf, ng\u00e0y 23 th\u00e1ng T\u00e1m, m\u01b0\u1eddi l\u0103m v\u1ea1n \u0111\u1ed3ng b\u00e0o n\u1ed9i, ngo\u1ea1i th\u00e0nh tu\u1ea7n h\u00e0nh th\u1ecb uy tr\u00ean c\u00e1c \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1.<\/i><\/p>\n<p><i><\/i><\/p>\n<p><i>U\u1ef7 ban kh\u1edfi ngh\u0129a \u0111\u01b0a th\u01b0 \u0111\u00f2i B\u1ea3o \u0110\u1ea1i tho<\/i><i>\u00e1i v\u1ecb. C\u00e1c l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng v\u0169 trang kh\u1edfi nghi\u00e3 chi\u1ebfm c\u00e1c c\u00f4ng s\u1edf v\u00e0 l\u00f9ng b\u1eaft b\u1ecdn Vi\u1ec7t gian. Tr\u01b0\u1edbc \u00e1p l\u1ef1c to l\u1edbn c\u1ee7a c\u00e1ch m\u1ea1ng, B\u1ea3o \u0110\u1ea1i tuy\u00ean b\u1ed1 s\u1eb5n s\u00e0ng t\u1eeb gi\u00e3 ng\u00f4i vua. (&#8230;)<\/i><\/p>\n<p><i>Anh Tr\u1ea7n Huy Li\u1ec7u, anh Nguy\u1ec5n L\u01b0\u01a1ng B\u1eb1ng v\u00e0 anh C\u00f9 Huy C\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed v\u00e0o Hu\u1ebf. Ng\u00e0y 30 th\u00e1ng T\u00e1m, c\u1eeda Ng\u1ecd m\u00f4n t\u1ea1i ho\u00e0ng th\u00e0nh m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u00f3n ph\u00e1i \u0111o\u00e0n c\u1ee7a C\u00e1ch m\u1ea1ng. B\u1ea3o \u0110\u1ea1i \u0111\u1ecdc chi\u1ebfu tho\u00e1i v\u1ecb, trao l\u1ea1i \u1ea5n, ki\u1ebfm \u0111\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng d\u00e2n c\u1ee7a m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc t\u1ef1 do. H\u00e0ng v\u1ea1n \u0111\u1ed3ng b\u00e0o h\u00e2n hoan ch\u1ee9ng ki\u1ebfn nh\u1eefng gi\u1edd ph\u00fat cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n.<\/i><a name=\"_ftnref24_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftn24_9515\">[24]<\/a><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>V\u00f5 Nguy\u00ean Gi\u00e1p c\u0169ng kh\u00f4ng \u1edf Hu\u1ebf, \u00f4ng ghi l\u1ea1i m\u1ed9t s\u1ed1 chuy\u1ec7n kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u00fat ra t\u1eeb \u0111\u00e2u v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c theo s\u00e1ch Ph\u1ea1m Kh\u1eafc Ho\u00e8.<\/p>\n<p><b><\/b><\/p>\n<p><b><\/b><\/p>\n<p><b>Ph\u1ea1m Kh\u1eafc Ho\u00e8 <\/b>t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt k\u1ef9 nh\u1eefng ng\u00e0y cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n trong cu\u1ed1n <i>T\u1eeb tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh Hu\u1ebf \u0111\u1ebfn chi\u1ebfn khu Vi\u1ec7t B\u1eafc<\/i>, ng\u00e0y th\u00e1ng do \u00f4ng s\u1eafp x\u1ebfp l\u1ea1i. Vi\u1ec7c vua tho\u00e1i v\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f4ng vi\u1ebft nh\u01b0 sau:<b> <\/b><i><\/i><\/p>\n<blockquote>\n<p><i>S\u00e1ng ng\u00e0y 29 th\u00e1ng 8, nh\u00e2n d\u00e2n Hu\u1ebf t\u1ed5 ch\u1ee9c m\u00edt-tinh tr\u1ecdng th\u1ec3 \u1edf s\u00e2n v\u1eadn \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec3 hoan ngh\u00eanh Ph\u00e1i \u0111o\u00e0n Ch\u00ednh ph\u1ee7 c\u00e1ch m\u1ea1ng l\u00e2m th\u1eddi t\u1eeb H\u00e0 N\u1ed9i v\u00e0o nh\u1eadn s\u1ef1 tho\u00e1i v\u1ecb c\u1ee7a B\u1ea3o \u0110\u1ea1i.<\/i><a name=\"_ftnref25_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftn25_9515\">[25]<\/a><i><\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u01b0a 30 th\u00e1ng 8-1945, c\u1edd v\u00e0ng nh\u00e0 vua \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00e9o l\u00ean l\u1ea1i tr\u00ean k\u1ef3 \u0111\u00e0i. \u0110\u1ed3ng b\u00e0o b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eadp h\u1ee3p tr\u01b0\u1edbc Ng\u1ecd M\u00f4n, kho\u1ea3ng 2 gi\u1edd \u0111\u00e3 c\u00f3 h\u00e0ng v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi. T\u1eeb c\u00e1c ng\u1ea3 \u0111\u01b0\u1eddng, nh\u1eefng \u0111o\u00e0n ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c k\u00e9o \u0111\u1ebfn m\u1ed7i l\u00fac m\u1ed9t \u0111\u00f4ng, \u0111\u1ee9ng ch\u1eadt n\u00edch c\u1ea3 b\u00e3i c\u1ecf r\u1ea5t l\u1edbn tr\u01b0\u1edbc Ng\u1ecd M\u00f4n.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u00fang 4 gi\u1edd, xe Ph\u00e1i \u0111o\u00e0n Ch\u00ednh ph\u1ee7 c\u00e1ch m\u1ea1ng c\u1eafm c\u1edd \u0111\u1ecf sao v\u00e0ng ti\u1ebfn v\u00e0o c\u1eeda ch\u00ednh gi\u1eefa c\u1ee7a Ng\u1ecd M\u00f4n, gi\u1eefa ti\u1ebfng hoan h\u00f4 nhi\u1ec7t li\u1ec7t c\u1ee7a h\u01a1n n\u0103m v\u1ea1n nh\u00e2n d\u00e2n n\u1ed9i ngo\u1ea1i th\u00e0nh Hu\u1ebf. <\/i><\/p>\n<p><i>Ph\u00e1i \u0111o\u00e0n tr\u00ean xe b\u01b0\u1edbc xu\u1ed1ng, th\u00ec t\u00f4i v\u00e0 Ho\u00e0ng t\u00f9ng \u0111\u1ec7 V\u0129nh C\u1ea9n \u0111\u00f3n m\u1eddi l\u00ean l\u1ea7u Ng\u0169 Ph\u1ee5ng c\u1ee7a Ng\u1ecd M\u00f4n. \u1ede \u0111\u00e2y, B\u1ea3o \u0110\u1ea1i kh\u0103n v\u00e0ng, \u00e1o v\u00e0ng, qu\u1ea7n tr\u1eafng; gi\u1ea7y d\u1eeba th\u00eau r\u1ed3ng ra \u0111\u00f3n ph\u00e1i \u0111o\u00e0n.<\/i><\/p>\n<p><i>Sau c\u00e2u chuy\u1ec7n x\u00e3 giao, bu\u1ed5i l\u1ec5 b\u1eaft \u0111\u1ea7u:<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, \u00f4ng Tr\u1ea7n Huy Li\u1ec7u n\u00f3i cho \u0111\u1ed3ng b\u00e0o r\u00f5 \u00fd nghi\u00e3 c\u1ee7a vi\u1ec7c Ph\u00e1i \u0111o\u00e0n thay m\u1eb7t Ch\u00ednh ph\u1ee7 c\u00e1ch m\u1ea1ng l\u00e2m th\u1eddi v\u00e0o nh\u1eadn s\u1ef1 tho\u00e1i v\u1ecb c\u1ee7a B\u1ea3o \u0110\u1ea1i (&#8230;)<\/i><\/p>\n<p><i>Sau \u0111\u00f3, B\u1ea3o \u0110\u1ea1i \u0111\u1ecdc t\u1edd Chi\u1ebfu tho\u00e1i v\u1ecb m\u1ed9t c\u00e1ch x\u00fac \u0111\u1ed9ng c\u00f3 khi t\u1eaft c\u1ea3 ti\u1ebfng. B\u1ea3o \u0110\u1ea1i \u0111\u1ecdc xong th\u00ec tr\u00ean k\u1ef3 d\u00e0i c\u1edd v\u00e0ng c\u1ee7a nh\u00e0 vua t\u1eeb t\u1eeb h\u1ea1 xu\u1ed1ng v\u00e0 l\u00e1 c\u1edd n\u1ec1n \u0111\u1ecf th\u1eafm t\u01b0\u01a1i long lanh n\u0103m c\u00e1nh sao v\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00e9o l\u00ean gi\u1eefa nh\u1eefng ti\u1ebfng v\u1ed7 tay, nh\u1eefng ti\u1ebfng hoan h\u00f4 nh\u01b0 s\u1ea5m c\u1eaft ngang b\u1edfi 21 ph\u00e1t s\u00fang l\u1ec7nh vang l\u00ean ch\u00e0o qu\u1ed1c k\u1ef3 m\u1edbi c\u1ee7a t\u1ed5 qu\u1ed1c h\u1ed3i sinh<\/i>.&#8221;<a name=\"_ftnref26_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftn26_9515\">[26]<\/a><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Ph\u1ea1m Kh\u1eafc Ho\u00e8 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn vua v\u00e0 ho\u00e0ng h\u1eadu, n\u00ean nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u00f4ng thu\u1eadt l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi tin, tuy \u00f4ng t\u00f4 \u0111i\u1ec3m cho ho\u00e0nh tr\u00e1ng h\u01a1n nhi\u1ec1u so v\u1edbi tho\u1ea1i c\u1ee7a c\u1ef1u ho\u00e0ng B\u1ea3o \u0110\u1ea1i. \u1ede trang 77, \u00f4ng vi\u1ebft: <i>Tr\u01b0a 30 th\u00e1ng 8-1945, <\/i>B\u1ea3o \u0110\u1ea1i l\u00e0m l\u1ec5 tho\u00e1i v\u1ecb, v\u1eady m\u00e0 s\u00e1u trang tr\u01b0\u1edbc, trang 71, \u00f4ng l\u1ea1i vi\u1ebft:<i><\/i><\/p>\n<p><i>&#8220;&#8230;Kho\u1ea3ng 11 gi\u1edd \u0111\u00eam h\u00f4m \u1ea5y <\/i>[26-8]<em> anh T\u00f4n Quang Phi\u1ec7t \u0111\u1ebfn \u0111\u00e1nh th\u1ee9c t\u00f4i d\u1eady n\u00f3i: &#8220;T\u1ed1i h\u00f4m kia, say s\u01b0a n\u00f3i chuy\u1ec7n th\u01a1 T\u1ed1 H\u1eefu, t\u00f4i qu\u00ean h\u1ecfi anh cho xem b\u1ea3n chi\u1ebfu tho\u00e1i v\u1ecb. Chi\u1ec1u nay nghe d\u00e2n ch\u00fang \u0111i xem \u1edf Ph\u00fa V\u0103n L\u00e2u v\u1ec1 t\u1ea5m t\u1eafc khen hay v\u00e0 \u0111\u00e3 l\u00e0m cho nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi r\u01a1i n\u01b0\u1edbc m\u1eaft&#8221;<\/em><a name=\"_ftnref27_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftn27_9515\">[27]<\/a>.<\/p>\n<p>C\u00e2u: &#8220;<i>Chi\u1ec1u nay nghe d\u00e2n ch\u00fang \u0111i xem \u1edf Ph\u00fa V\u0103n L\u00e2u v\u1ec1 t\u1ea5m t\u1eafc khen hay v\u00e0 \u0111\u00e3 l\u00e0m cho nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi r\u01a1i n\u01b0\u1edbc m\u1eaft&#8221; <\/i>c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0: chi\u1ec1u h\u00f4m 26-8, d\u00e2n ch\u00fang \u0111i xem vua \u0111\u1ecdc chi\u1ebfu tho\u00e1i v\u1ecb \u1edf Ph\u00fa V\u00e2n L\u00e2u v\u1ec1, khen hay, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi r\u01a1i l\u1ec7. <\/p>\n<p>Nh\u01b0ng \u1edf trang tr\u01b0\u1edbc, trang 70, \u00f4ng l\u1ea1i vi\u1ebft: &#8220;<i>Hai gi\u1edd chi\u1ec1u ng\u00e0y 26, B\u1ea3o \u0110\u1ea1i l\u00e0m l\u1ec5 b\u00e1o c\u00e1o vi\u1ec7c tho\u00e1i v\u1ecb v\u1edbi t\u1ed5 ti\u00ean \u1edf Th\u1ebf mi\u1ebfu l\u00e0 n\u01a1i th\u1edd Gia Long v\u00e0 c\u00e1c vua n\u1ed1i ti\u1ebfp. Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c loan b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc cho &#8220;v\u0103n v\u00f5 b\u00e1 quan&#8221; m\u1eddi t\u1edbi d\u1ef1, nh\u01b0ng \u0111\u1ebfn ph\u00fat cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng ai t\u1edbi c\u1ea3.<\/i>&#8220;<a name=\"_ftnref28_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftn28_9515\">[28]<\/a><\/p>\n<p>V\u1eady, chi\u1ec1u ng\u00e0y 26-8, vua \u0111\u00e3 l\u00e0m g\u00ec? Vua \u0111\u1ecdc chi\u1ebfu tho\u00e1i v\u1ecb \u1edf Ph\u00fa V\u00e2n L\u00e2u, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang \u0111i xem v\u1ec1 t\u1ea5m t\u1eafc khen hay, hay vua l\u00e0m l\u1ec5 b\u00e1o c\u00e1o tho\u00e1i v\u1ecb v\u1edbi t\u1ed5 ti\u00ean \u1edf Th\u1ebf mi\u1ebfu, kh\u00f4ng ai \u0111\u1ebfn d\u1ef1?<\/p>\n<p>T\u00f3m l\u1ea1i, Ph\u1ea1m Kh\u1eafc Ho\u00e8, c\u00f3 l\u1ebd v\u00ec ph\u1ea3i s\u1eeda ng\u00e0y vua \u0111\u1ecdc chi\u1ebfu tho\u00e1i v\u1ecb th\u00e0nh 30-8, cho n\u00ean \u00f4ng lo\u1ea1ng qu\u1ea1ng khi l\u1eafp gh\u00e9p th\u1ee9 t\u1ef1 m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u00e3 x\u1ea9y ra.<\/p>\n<p><b>H\u1ed3i k\u00fd c\u1ee7a c\u1ef1u ho\u00e0ng B\u1ea3o \u0110\u1ea1i<\/b><\/p>\n<p>H\u1ed3i k\u00fd <i>Le Dragon d&#8217;Annam<\/i>, c\u1ee7a c\u1ef1u ho\u00e0ng B\u1ea3o \u0110\u1ea1i do Nxb Plon in t\u1ea1i Paris, n\u0103m 1980, \u0111\u01b0\u1ee3c Nguy\u1ec5n Ph\u01b0\u1edbc T\u1ed9c d\u1ecbch sang ti\u1ebfng Vi\u1ec7t l\u00e0 &#8220;<i>Con r\u1ed3ng Vi\u1ec7t Nam<\/i>&#8220;, xu\u1ea5t b\u1ea3n n\u0103m 1990. Cu\u1ed1n s\u00e1ch n\u00e0y kh\u00e1 ph\u1ed5 bi\u1ebfn, \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00edch d\u1eabn nhi\u1ec1u trong c\u00e1c b\u00e0i Wikip\u00e9dia ti\u1ebfng Vi\u1ec7t, vi\u1ebft v\u1ec1 vua B\u1ea3o \u0110\u1ea1i ho\u1eb7c ng\u00e0y l\u1ec5 tho\u00e1i v\u1ecb. Tr\u1eeb ng\u00e0y tho\u00e1i v\u1ecb, Wikip\u00e9dia v\u1eabn vi\u1ebft theo tho\u1ea1i &#8220;ch\u00ednh th\u1ed1ng&#8221; l\u00e0 30-8-1945.<\/p>\n<p>V\u1ec1 ng\u00e0y l\u1ec5 tho\u00e1i v\u1ecb, c\u1ef1u ho\u00e0ng B\u1ea3o \u0110\u1ea1i, trong h\u1ed3i k\u00fd <i>Con r\u1ed3ng Vi\u1ec7t Nam,<\/i> k\u1ec3 l\u1ea1i:<i><\/i><\/p>\n<p>M\u1ed9t h\u00f4m (\u00f4ng kh\u00f4ng n\u00f3i r\u00f5 ng\u00e0y n\u00e0o) vi\u00ean Ch\u1ee7 s\u1ef1 B\u01b0u \u0111i\u1ec7n Hu\u1ebf \u0111em v\u00e0o tr\u00ecnh \u00f4ng m\u1ed9t b\u1ee9c \u0111i\u1ec7n t\u00edn \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, t\u1eeb H\u00e0 N\u1ed9i g\u1eedi v\u00e0o, n\u1ed9i dung nh\u01b0 sau:<\/p>\n<blockquote>\n<p><i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u00fd ch\u00ed \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t c\u1ee7a to\u00e0n th\u1ec3 d\u00e2n ch\u00fang Vi\u1ec7t Nam, s\u1eb5n s\u00e0ng hy sinh t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec3 c\u1ee9u v\u00e3n n\u1ec1n \u0111\u1ed9c l\u1eadp qu\u1ed1c gia, ch\u00fang t\u00f4i th\u00e0nh k\u00ednh xin \u0111\u1ee9c Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf h\u00e3y l\u00e0m m\u1ed9t c\u1eed ch\u1ec9 l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u1ec3 t\u1eeb b\u1ecf ngai v\u00e0ng<\/i>.&#8221;<\/p>\n<p><i>B\u1ee9c \u0111i\u1ec7n n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00fd d\u01b0\u1edbi l\u00e0 &#8220;\u1ee6y ban Nh\u00e2n d\u00e2n C\u1ee9u qu\u1ed1c&#8221; \u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi \u0111\u1ea3ng ph\u00e1i, v\u00e0 t\u1ea7ng l\u1edbp d\u00e2n ch\u00fang.<\/i><\/p>\n<p><i>Ch\u1eb3ng c\u1ea7n bi\u1ebft r\u00f5 ai l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u1ee7 xu\u1ed1ng, b\u1ea3n \u0111i\u1ec7n v\u0103n n\u00e0y \u0111\u00e3 ph\u1ea3n \u1ea3nh m\u1ed9t \u00fd ch\u00ed v\u00f4 c\u00f9ng th\u00e0nh th\u1ef1c. Ng\u01b0\u1eddi th\u1ea3o ra b\u1ee9c \u0111i\u1ec7n v\u0103n l\u00e0 nh\u1eefng nh\u00e0 \u00e1i qu\u1ed1c y nh\u01b0 t\u00f4i, \u0111\u1ec1u mong m\u1ecfi \u0111\u1ed9c l\u1eadp v\u00e0 th\u1ed1ng nh\u1ee9t cho t\u1ed5 qu\u1ed1c Vi\u1ec7t Nam (&#8230;)<\/i><\/p>\n<p><i>T\u00f4i li\u1ec1n g\u1edfi m\u1ed9t \u0111i\u1ec7n t\u00edn vu v\u01a1, y nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi n\u00e9m c\u00e1i chai xu\u1ed1ng bi\u1ec3n&#8230; B\u1eb1ng v\u00f4 tuy\u1ebfn \u0111i\u1ec7n, t\u00f4i g\u1eedi cho &#8220;U\u1ef7 ban Nh\u00e2n d\u00e2n C\u1ee9u qu\u1ed1c&#8221; \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i:<\/i><\/p>\n<p><i>&#8220;\u0110\u00e1p \u1ee9ng l\u1eddi k\u00eau g\u1ecdi c\u1ee7a U\u1ef7 ban, t\u00f4i s\u1eb5n s\u00e0ng tho\u00e1i v\u1ecb. Tr\u01b0\u1edbc gi\u1edd quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh n\u00e0y c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed qu\u1ed1c gia, \u0111o\u00e0n k\u1ebft l\u00e0 s\u1ed1ng, chia r\u1ebd l\u00e0 ch\u1ebft. T\u00f4i s\u1eb5n s\u00e0ng hy sinh t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi quy\u1ec1n l\u1ee3i, \u0111\u1ec3 cho s\u1ef1 \u0111o\u00e0n k\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh t\u1ef1u, v\u00e0 y\u00eau c\u1ea7u \u0111\u1ea1i di\u1ec7n c\u1ee7a U\u1ef7 ban s\u1edbm t\u1edbi Hu\u1ebf, \u0111\u1ec3 nh\u1eadn b\u00e0n giao.\u201d<\/i><\/p>\n<p><i>Trong \u0111\u00eam \u1ea5y, v\u1eabn ch\u1ec9 c\u00f3 V\u0129nh C\u1ea9n b\u00ean c\u1ea1nh, t\u00f4i so\u1ea1n b\u1ea3n tuy\u00ean ng\u00f4n tho\u00e1i v\u1ecb.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u00e1ng ng\u00e0y 23 th\u00e1ng t\u00e1m, hai ph\u00e1i vi\u00ean c\u1ee7a Vi\u1ec7t Minh \u0111\u1ebfn cung \u0111i\u1ec7n. \u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho Vi\u1ec7t Nam \u0110\u1ed9c L\u1eadp \u0110\u1ed3ng Minh, do H\u00e0 N\u1ed9i c\u1eed v\u00e0o. Tr\u1ea7n Huy Li\u1ec7u tr\u01b0\u1edfng ph\u00e1i \u0111o\u00e0n l\u00e0 ph\u00f3 ch\u1ee7 t\u1ecbch c\u1ee7a U\u1ef7 ban. (&#8230;) K\u1ebb \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh l\u00e0 C\u00f9 Huy C\u1eadn tr\u00f4ng th\u1eadt v\u00f4 ngh\u0129a. T\u00f4i kh\u00f4ng kh\u1ecfi th\u1ea5t v\u1ecdng.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u1ea7n Huy Li\u1ec7u tr\u00ecnh t\u00f4i m\u1ed9t t\u1edd gi\u1ea5y \u1ee7y quy\u1ec1n, t\u00ean k\u00fd l\u1eb1ng nh\u1eb1ng kh\u00f3 \u0111\u1ecdc, v\u00e0 tuy\u00ean b\u1ed1 m\u1ed9t gi\u1ecdng kh\u00e1 tr\u1ecbnh tr\u1ecdng:<\/i><\/p>\n<p><i>&#8211; Nh\u00e2n danh d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam, Ch\u1ee7 t\u1ecbch H\u1ed3 Ch\u00ed Minh c\u1ee7a m\u1eb7t tr\u1eadn gi\u1ea3i ph\u00f3ng \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc cho ch\u00fang t\u00f4i vinh d\u1ef1 \u0111\u1ebfn g\u1ea7n Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u1ec3 nh\u1eadn \u1ea5n ki\u1ebfm.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u00f3 l\u00e0 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean m\u00e0 t\u00f4i nghe th\u1ea5y t\u00ean Ch\u1ee7 t\u1ecbch H\u1ed3 Ch\u00ed Minh. T\u00f4i li\u1ec1n \u0111\u01b0a b\u1ea3n tuy\u00ean ng\u00f4n tho\u00e1i v\u1ecb. Tr\u1ea7n Huy Li\u1ec7u b\u00e0n v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh, n\u00f3i nh\u1ecf v\u00e0i c\u00e2u, r\u1ed3i ngo\u1ea3nh sang t\u00f4i v\u00e0 n\u00f3i:<\/i><\/p>\n<p><i>&#8211; Th\u01b0a Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng, nh\u00e2n danh d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam, ch\u00fang t\u00f4i nh\u1eadn b\u1ea3n v\u0103n n\u00e0y r\u1ea5t nh\u1eb9 nh\u00e0ng, kh\u00f4ng c\u00e2u n\u1ec7. Nh\u01b0ng, ch\u00fang t\u00f4i k\u00ednh xin Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng cho t\u1ed5 ch\u1ee9c m\u1ed9t bu\u1ed5i l\u1ec5 v\u1eafn t\u1eaft, trong \u0111\u00f3 xin Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00f4ng khai tuy\u00ean b\u1ed1 cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft. <\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1ebfn chi\u1ec1u, tr\u01b0\u1edbc h\u00e0ng ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi t\u1ee5 h\u1ed9i v\u1ed9i v\u00e0ng tr\u01b0\u1edbc c\u1eeda Ng\u1ecd M\u00f4n, t\u00f4i b\u1eadn tr\u00e0o ph\u1ee5c v\u00e0 \u0111\u1ecdc b\u1ea3n tuy\u00ean ng\u00f4n tho\u00e1i v\u1ecb, \u0111\u1ec1 ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 8 n\u0103m 1945 d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y:<\/i><\/p>\n<p><i>(&#8230;)<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ea3n truy\u00ean ng\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecdc trong s\u1ef1 y\u00ean l\u1eb7ng ho\u00e0n to\u00e0n. T\u00f4i quan s\u00e1t c\u00e1c kh\u00e1n gi\u1ea3 \u0111\u1ee9ng h\u00e0ng \u0111\u1ea7u. T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c v\u1ebb m\u1eb7t \u0111\u1ec1u t\u1ecf v\u1ebb ng\u1ea1c nhi\u00ean c\u00f9ng c\u1ef1c. Nam v\u00e0 n\u1eef \u0111\u1ec1u ng\u1ea9n ng\u01a1. B\u1ea3n tuy\u00ean ng\u00f4n tho\u00e1i v\u1ecb c\u1ee7a t\u00f4i nh\u01b0 ti\u1ebfng s\u00e9t \u0111\u00e1nh xu\u1ed1ng ngang \u0111\u1ea7u h\u1ecd. H\u1ecd l\u1eb7ng ng\u01b0\u1eddi \u0111i.<\/i><\/p>\n<p><i>Trong m\u1ed9t b\u1ea7u kh\u00f4ng kh\u00ed b\u1ef1c d\u1ecdc, t\u00f4i trao nhanh \u1ea5n t\u00edn, qu\u1ed1c b\u1ea3o c\u1ee7a ho\u00e0ng tri\u1ec1u cho Tr\u1ea7n Huy Li\u1ec7u, m\u00e0 ch\u00ednh \u00f4ng ta c\u0169ng c\u00f3 c\u1ea3m t\u01b0\u1edfng nh\u01b0 t\u1ef1 tr\u00ean m\u00e2y m\u00e0 l\u1ea1i. Trong khi t\u00f4i h\u1ed3i cung, \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng tan r\u00e3, kh\u00f4ng m\u1ed9t ti\u1ebfng k\u00eau. (&#8230;)<\/i><\/p>\n<p><i>R\u1ea5t \u00edt tin t\u1ee9c l\u1ecdt \u0111\u1ebfn tai t\u00f4i. Kh\u00f4ng c\u00f3 b\u00e1o ch\u00ed, kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u00e0i. Ch\u1ec9 ri\u00eang Vi\u1ec7t Minh c\u00f3 nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n truy\u1ec1n tin.<\/i><\/p>\n<p><i>Nh\u1edd m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00e1n b\u1ed9 \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i cho bi\u1ebft, ng\u00e0y 29 th\u00e1ng 8, m\u1ed9t ch\u00ednh ph\u1ee7 l\u00e2m th\u1eddi do H\u1ed3 Ch\u00ed Minh c\u1ea7m \u0111\u1ea7u \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp. \u0110\u1ebfn ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 9, tuy\u00ean ng\u00f4n long tr\u1ecdng v\u1ec1 n\u1ec1n \u0111\u1ed9c l\u1eadp c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 m\u1edf \u0111\u1ea7u tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i c\u1ee7a n\u1ec1n D\u00e2n ch\u1ee7 C\u1ed9ng h\u00f2a.<\/i>&#8220;<a name=\"_ftnref29_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftn29_9515\">[29]<\/a><\/p>\n<p>Qua nh\u1eefng d\u00f2ng tr\u00edch d\u1eabn tr\u00ean \u0111\u00e2y trong s\u00e1ch c\u1ee7a c\u1ef1u ho\u00e0ng B\u1ea3o \u0110\u1ea1i, m\u1ed9t s\u1ed1 s\u1ef1 ki\u1ec7n l\u1ed9 r\u00f5:<\/p>\n<p><i>S\u00e1ng ng\u00e0y 23 th\u00e1ng t\u00e1m,<\/i> Tr\u1ea7n Huy Li\u1ec7u v\u00e0 C\u00f9 Huy C\u1eadn v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn vua, h\u1ecd ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ea1i di\u1ec7n c\u1ee7a <i>Vi\u1ec7t Nam \u0110\u1ed9c L\u1eadp \u0110\u1ed3ng Minh H\u1ed9i, <\/i>t\u1ee9c Vi\u1ec7t Minh. L\u00fac \u0111\u00f3 ch\u01b0a ch\u00ednh th\u1ee9c c\u00f3 <i>Ch\u00ednh ph\u1ee7 L\u00e2m th\u1eddi<\/i>. <\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Theo l\u1eddi y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a Tr\u1ea7n Huy Li\u1ec7u, vua cho t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ec5 tho\u00e1i v\u1ecb <b><i>ngay chi\u1ec1u h\u00f4m<\/i><\/b> \u0111\u00f3 \u1edf Ng\u1ecd M\u00f4n, t\u1ee9c l\u00e0 <b>l\u1ec5 tho\u00e1i v\u1ecb<\/b> <b>\u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c<\/b> <b>chi\u1ec1u ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 8<\/b>. Bu\u1ed5i l\u1ec5 c\u00f3 h\u00e0ng ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi tham d\u1ef1, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i h\u00e0ng v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 Ph\u1ea1m Kh\u1eafc Ho\u00e8 vi\u1ebft. <\/p>\n<p>Vua \u0111\u1ecdc b\u1ea3n <b>Tuy\u00ean ng\u00f4n tho\u00e1i v\u1ecb \u0111\u1ec1 ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 8.<\/b><\/p>\n<p>Ng\u00e0y 29 th\u00e1ng 8, m\u1edbi ch\u00ednh th\u1ee9c c\u00f3 Ch\u00ednh ph\u1ee7 L\u00e2m th\u1eddi. <\/p>\n<p>Cho n\u00ean ph\u1ea3i s\u1eeda ng\u00e0y tho\u00e1i v\u1ecb th\u00e0nh 30 th\u00e1ng 8, v\u00ec Ch\u00ednh ph\u1ee7 L\u00e2m th\u1eddi m\u1edbi \u0111\u1ee7 <i>ch\u00ednh danh<\/i> \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp nh\u1eadn \u1ea5n t\u00edn c\u1ee7a ho\u00e0ng tri\u1ec1u nh\u00e0 Nguy\u1ec5n.<\/p>\n<p>Vi\u1ec7c s\u1eeda ng\u00e0y vua tho\u00e1i v\u1ecb, th\u00e0nh 30 th\u00e1ng 8, c\u00f3 l\u1ebd ch\u1ec9 v\u00ec lo l\u1eafng s\u1ef1 ch\u00ednh danh c\u1ee7a m\u1ed9t ch\u00ednh ph\u1ee7 v\u1eeba th\u00e0nh l\u1eadp. Nay \u0111\u00e3 76 n\u0103m qua, s\u1ef1 ch\u00ednh danh kh\u00f4ng c\u00f2n quan tr\u1ecdng n\u1eefa, m\u00e0 s\u1ef1 th\u1ef1c l\u1ecbch s\u1eed quan tr\u1ecdng h\u01a1n. Ch\u00fang t\u00f4i ngh\u0129 c\u00e1c nh\u00e0 vi\u1ebft s\u1eed n\u00ean quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y: N\u1ebfu mu\u1ed1n b\u00e1c b\u1ecf ng\u00e0y l\u1ec5 tho\u00e1i v\u1ecb l\u00e0 ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 8, do ch\u00ednh tay vua vi\u1ebft, th\u00ec ph\u1ea3i \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng ch\u1ee9ng c\u1edb thuy\u1ebft ph\u1ee5c.<\/p>\n<p>(C\u00f2n ti\u1ebfp)<\/p>\n<p><strong>Th\u1ee5y Khu\u00ea<br \/><\/strong>thuykhue.free.fr<\/p>\n<p><\/p>\n<hr width=\"33%\" size=\"1\" align=\"left\">\n<p><a name=\"_ftn1_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftnref1_9515\">[1]<\/a>Theo Fran\u00e7ois Guillemot, <i>\u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t, ind\u00e9pendance et r\u00e9volution au Vi\u1ec7t Nam<\/i>, <i>L&#8217;\u00e9chec de la troisi\u00e8me voie<\/i> <i>(1938-1955<\/i>) (<i>\u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t, \u0111\u1ed9c l\u1eadp v\u00e0 c\u00e1ch m\u1ea1ng \u1edf Vi\u1ec7t Nam<\/i>, <i>S\u1ef1 th\u1ea5t b\u1ea1i c\u1ee7a con \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee9 ba<\/i> (1938-1955), Nxb Les Indes Savantes, Paris, 2012. t. 87.<\/p>\n<p>T\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a Fran\u00e7ois Guillemot l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng tr\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc, \u00f4ng \u0111\u1ecdc nhi\u1ec1u t\u00e0i li\u1ec7u Ph\u00e1p-Vi\u1ec7t v\u00e0 ph\u1ecfng v\u1ea5n nh\u1eefng nh\u00e2n ch\u1ee9ng \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t \u0111\u00e3 s\u1ed1ng trong th\u1eddi k\u1ef3 n\u00e0y, \u1edf M\u1ef9. Guillemot ph\u1ed1i h\u1ee3p nh\u1eefng th\u00f4ng tin v\u1ec1 phi\u00e1 \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t, Vi\u1ec7t Minh, v\u00e0 sao l\u1ee5c nh\u1eefng tin t\u00ecnh b\u00e1o c\u1ee7a Ph\u00e1p, t\u1ea1o ra m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m c\u00f4ng phu, h\u01a1n 700 trang kh\u1ed5 l\u1edbn, kh\u00f4ng nh\u1eefng v\u1ec1 c\u00e1c \u0111\u1ea3ng <i>\u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t <\/i>m\u00e0 c\u00f2n soi s\u00e1ng nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m quan tr\u1ecdng kh\u00e1c trong th\u1eddi k\u1ef3 l\u1ecbch s\u1eed c\u1eadn \u0111\u1ea1i n\u00e0y.<\/p>\n<p><a name=\"_ftn2_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftnref2_9515\">[2]<\/a> Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tri\u1ec7u, <i>Papa to\u00e0 b\u00e1o<\/i>, Th\u1ebf K\u1ef7 21, s\u1ed1 t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m Kh\u00e1i H\u01b0ng (th\u00e1ng 12-1997), in l\u1ea1i trong <i>Nh\u1ea5t Linh ng\u01b0\u1eddi ngh\u1ec7 s\u0129, ng\u01b0\u1eddi chi\u1ebfn s\u0129,<\/i> Nxb Th\u1ebf K\u1ef7, California, 2004, t. 167.<\/p>\n<p><a name=\"_ftn3_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftnref3_9515\">[3]<\/a> Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tri\u1ec7u, <i>Papa to\u00e0 b\u00e1o<\/i>, in trong <i>Nh\u1ea5t Linh ng\u01b0\u1eddi ngh\u1ec7 s\u0129, ng\u01b0\u1eddi chi\u1ebfn s\u0129,<\/i> tr. 167.<\/p>\n<p><a name=\"_ftn4_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftnref4_9515\">[4]<\/a> Nguy\u1ec5n Th\u1ecb Th\u1ebf, <i>H\u1ed3i k\u00fd v\u1ec1 gia \u0111\u00ecnh Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng, Nh\u1ea5t Linh, Ho\u00e0ng \u0110\u1ea1o, Th\u1ea1ch Lam,<\/i> V\u0103n Ho\u00e1 Ng\u00e0y Nay, t\u00e1i b\u1ea3n l\u1ea7n th\u1ee9 ba, 1996, CA, Hoa K\u1ef3,<i> <\/i>t. 124.<\/p>\n<p><a name=\"_ftn5_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftnref5_9515\">[5]<\/a> <i>Nh\u01b0 Phong L\u00ea V\u0103n Ti\u1ebfn v\u00e0 b\u1ed9 s\u01b0u t\u1eadp k\u00fd ho\u1ea1, ph\u00e1c th\u1ea3o c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Gia Tr\u00ed<\/i>, Th\u1ebf K\u1ef7 21, s\u1ed1 189-190, th\u00e1ng 1 v\u00e0 2, n\u0103m 2005.<\/p>\n<p><a name=\"_ftn6_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftnref6_9515\">[6]<\/a> Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tri\u1ec7u, <i>Papa to\u00e0 b\u00e1o<\/i>, Th\u1ebf K\u1ef7 21, s\u1ed1 t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m Kh\u00e1i H\u01b0ng (th\u00e1ng 12-1997), in l\u1ea1i trong <i>Nh\u1ea5t Linh ng\u01b0\u1eddi ngh\u1ec7 s\u0129, ng\u01b0\u1eddi chi\u1ebfn s\u0129,<\/i> Nxb Th\u1ebf K\u1ef7, California, 2004, trang t.168.<\/p>\n<p><a name=\"_ftn7_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftnref7_9515\">[7]<\/a> Ho\u00e0ng H\u01b0ng, <i>Nguy\u1ec5n Gia Tr\u00ed, b\u1eadc \u0111\u1ea1o s\u01b0 c\u1ee7a s\u01a1n m\u00e0i ngh\u1ec7 thu\u1eadt <\/i>(SG, 5-4-1998, in l\u1ea1i tr\u00ean <i>vanviet.info<\/i>, t\u01b0 li\u1ec7u, 5-12-2017)<i>.<\/i><\/p>\n<p><a name=\"_ftn8_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftnref8_9515\">[8]<\/a> Ho\u00e0ng H\u01b0ng, <i>Nguy\u1ec5n Gia Tr\u00ed, b\u1eadc \u0111\u1ea1o s\u01b0 c\u1ee7a s\u01a1n m\u00e0i ngh\u1ec7 thu\u1eadt.<\/i> B\u00e0i <i>\u0111<\/i>\u00e3 d\u1eabn.<\/p>\n<p><a name=\"_ftn9_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftnref9_9515\">[9]<\/a> Trong t\u1eadp t\u00e0i li\u1ec7u: <i>Nh\u1eefng l\u00e1 th\u01b0 Nguy\u1ec5n Gia Tr\u00ed g\u1eedi Ph\u1ea1m T\u0103ng<\/i>, b\u00e0i 3,<i> S\u1ed1 ph\u1eadn b\u1ee9c tranh l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Gia Tr\u00ed,<\/i> in tr\u00ean: <i>thuykhue.free.fr v\u00e0 vanviet.info<\/i>.<\/p>\n<p><a name=\"_ftn10_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftnref10_9515\">[10]<\/a> <i>Nh\u01b0 Phong L\u00ea V\u0103n Ti\u1ebfn v\u00e0 b\u1ed9 s\u01b0u t\u1eadp k\u00fd ho\u1ea1, ph\u00e1c th\u1ea3o c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Gia Tr\u00ed<\/i>, Th\u1ebf K\u1ef7 21, s\u1ed1 189-190, th\u00e1ng 1 v\u00e0 2, n\u0103m 2005, t. 45.<\/p>\n<p><a name=\"_ftn11_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftnref11_9515\">[11]<\/a> Nghi\u00eam K\u1ebf T\u1ed5, <i>Vi\u1ec7t Nam m\u00e1u l\u1eeda<\/i>, Nxb Mai L\u0129nh, in t\u1ea1i nh\u00e0 in V\u00f5 V\u0103n V\u00e2n, S\u00e0i G\u00f2n, 1954, trang 85.<\/p>\n<p>Theo Ho\u00e0ng V\u0103n \u0110\u00e0o, <i>Vi\u1ec7t Nam C\u00e1ch M\u1ec7nh \u0110\u1ed3ng Minh H\u1ed9i<\/i> \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp ng\u00e0y 10-10-1942; \u00f4ng ghi th\u00e0nh ph\u1ea7n c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi s\u00e1ng l\u1eadp: Nguy\u1ec5n H\u1ea3i Th\u1ea7n, Tr\u01b0\u01a1ng B\u1ed9i C\u00f4ng, Tr\u1ea7n B\u1ea3o, Tr\u01b0\u01a1ng Trung Ph\u1ee5ng (v\u00f4 \u0111\u1ea3ng ph\u00e1i), V\u0169 H\u1ed3ng Khanh, Nghi\u00eam K\u1ebf T\u1ed5 (Vi\u1ec7t Nam Qu\u1ed1c D\u00e2n \u0110\u1ea3ng), v.v&#8230; (Ho\u00e0ng V\u0103n \u0110\u00e0o, <i>Vi\u1ec7t Nam Qu\u1ed1c D\u00e2n \u0110\u1ea3ng, <\/i>trang 182-183).<\/p>\n<p><a name=\"_ftn12_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftnref12_9515\">[12]<\/a> Nguy\u1ec5n Th\u1ecb Th\u1ebf, <i>H\u1ed3i k\u00fd v\u1ec1 gia \u0111\u00ecnh Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng, <\/i>t. 124.<\/p>\n<p><a name=\"_ftn13_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftnref13_9515\">[13]<\/a> Ho\u00e0ng V\u0103n \u0110\u00e0o, <i>Vi\u1ec7t Nam Qu\u1ed1c D\u00e2n \u0110\u1ea3ng, <\/i>trang 184-185.<\/p>\n<p><a name=\"_ftn14_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftnref14_9515\">[14]<\/a> Nghi\u00eam K\u1ebf T\u1ed5, <i>Vi\u1ec7t Nam m\u00e1u l\u1eeda<\/i>, Nxb Mai L\u0129nh, in t\u1ea1i nh\u00e0 in V\u00f5 V\u0103n V\u00e2n, S\u00e0i G\u00f2n, 1954, trang 29.<\/p>\n<p><a name=\"_ftn15_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftnref15_9515\">[15]<\/a> V\u00f5 Nguy\u00ean Gi\u00e1p, <i>Nh\u1eefng n\u0103m th\u00e1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o qu\u00ean, <\/i>l\u1eddi V\u00f5 Nguy\u00ean Gi\u00e1p, H\u1eefu Mai ghi, Nxb Qu\u00e2n \u0110\u1ed9i Nh\u00e2n D\u00e2n, H\u00e0 N\u1ed9i 1974, trang 61-62.<\/p>\n<p><a name=\"_ftn16_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftnref16_9515\">[16]<\/a> S\u00e1ch <i>Hoa v\u00f4ng vang, \u1ea2 H\u1ea9u, Nh\u01b0 B\u0103ng h\u1ed3i k\u00fd <\/i>(Vi\u1ec7t tide, 2019, California), trang 199-203.<\/p>\n<p><a name=\"_ftn17_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftnref17_9515\">[17]<\/a> Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng B\u00e1ch, <i>Vi\u1ec7t Nam nh\u1eefng ng\u00e0y l\u1ecbch s\u1eed<\/i>, T\u1ee7 s\u00e1ch nghi\u00ean c\u1ee9u s\u1eed \u0111\u1ecba, Montr\u00e9al, 1981, trang 38-39.<\/p>\n<p><a name=\"_ftn18_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftnref18_9515\">[18]<\/a> Ho\u00e0ng V\u0103n \u0110\u00e0o, <i>Vi\u1ec7t Nam Qu\u1ed1c D\u00e2n \u0110\u1ea3ng, <\/i>t. 198.<\/p>\n<p><a name=\"_ftn19_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftnref19_9515\">[19]<\/a> Ho\u00e0ng V\u0103n \u0110\u00e0o, <i>Vi\u1ec7t Nam Qu\u1ed1c D\u00e2n \u0110\u1ea3ng, <\/i>t. 242, 243, 246.<\/p>\n<p><a name=\"_ftn20_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftnref20_9515\">[20]<\/a> Nh\u1eefng ch\u1eef in \u0111\u1eadm l\u00e0 trong nguy\u00ean b\u1ea3n.<\/p>\n<p><a name=\"_ftn21_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftnref21_9515\">[21]<\/a> C\u00e2u n\u00e0y, n\u0103m 1967, Long \u0110i\u1ec1n, trong t\u1eadp san S\u1eed \u0110i\u1ea1, d\u1ecbch l\u00e0 <i>&#8220;Nguy\u1ec5n Th\u00e1i H\u1ecdc l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi r\u1ea5t tr\u1ebb, \u0111\u1ea7n \u0111\u1ed9n nh\u01b0ng \u0111\u1ea7y t\u1ef1 ki\u00eau<\/i>&#8220;.<\/p>\n<p><a name=\"_ftn22_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftnref22_9515\">[22]<\/a> \u0110o\u00e0n Th\u00eam, <i>1945-1965 Vi\u1ec7c t\u1eebng ng\u00e0y Hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m qua<\/i>, Xu\u00e2n Thu t\u00e1i b\u1ea3n, kh\u00f4ng \u0111\u1ec1 n\u0103m, trang 12.<\/p>\n<p><a name=\"_ftn23_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftnref23_9515\">[23]<\/a> Nghi\u00eam K\u1ebf T\u1ed5, <i>Vi\u1ec7t Nam m\u00e1u l\u1eeda,<\/i> trang 38.<\/p>\n<p><a name=\"_ftn24_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftnref24_9515\">[24]<\/a> V\u00f5 Nguy\u00ean Gi\u00e1p, <i>Nh\u1eefng n\u0103m th\u00e1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o qu\u00ean<\/i>, Nxb Qu\u00e2n \u0110\u1ed9i Nh\u00e2n D\u00e2n, H\u00e0 N\u00f4i, 1974, trang 21.<\/p>\n<p><a name=\"_ftn25_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftnref25_9515\">[25]<\/a> Ph\u1ea1m Kh\u1eafc Ho\u00e8, <i>T\u1eeb tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh Hu\u1ebf \u0111\u1ebfn chi\u1ebfn khu Vi\u1ec7t B\u1eafc<\/i>, Nxb H\u00e0 N\u1ed9i, 1983, trang 75.<\/p>\n<p><a name=\"_ftn26_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftnref26_9515\">[26]<\/a> Ph\u1ea1m Kh\u1eafc Ho\u00e8, <i>T\u1eeb tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh Hu\u1ebf \u0111\u1ebfn chi\u1ebfn khu Vi\u1ec7t B\u1eafc<\/i>, Nxb H\u00e0 N\u1ed9i, 1983, trang 77-78.<\/p>\n<p><a name=\"_ftn27_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftnref27_9515\">[27]<\/a> Ph\u1ea1m Kh\u1eafc Ho\u00e8, <i>T\u1eeb tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh Hu\u1ebf \u0111\u1ebfn chi\u1ebfn khu Vi\u1ec7t B\u1eafc<\/i>, Nxb H\u00e0 N\u1ed9i, 1983, trang71.<\/p>\n<p><a name=\"_ftn28_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftnref28_9515\">[28]<\/a> Ph\u1ea1m Kh\u1eafc Ho\u00e8, <i>T\u1eeb tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh Hu\u1ebf \u0111\u1ebfn chi\u1ebfn khu Vi\u1ec7t B\u1eafc<\/i>, Nxb H\u00e0 N\u1ed9i, 1983, trang 70-71.<\/p>\n<p><a name=\"_ftn29_9515\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/thuy\/AppData\/Local\/Temp\/Temp1_TLVD-42.zip\/#_ftnref29_9515\">[29]<\/a> B\u1ea3o \u0110\u1ea1i, <i>Con r\u1ed3ng Vi\u1ec7t Nam,<\/i> tr\u00edch c\u00e1c trang 183, 186, 188 v\u00e0 190.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vi\u1ec7c s\u1eeda ng\u00e0y vua tho\u00e1i v\u1ecb, th\u00e0nh 30 th\u00e1ng 8, c\u00f3 l\u1ebd ch\u1ec9 v\u00ec lo l\u1eafng s\u1ef1 ch\u00ednh danh c\u1ee7a m\u1ed9t ch\u00ednh ph\u1ee7 v\u1eeba th\u00e0nh l\u1eadp. Nay \u0111\u00e3 76 n\u0103m qua, s\u1ef1 ch\u00ednh danh kh\u00f4ng c\u00f2n quan tr\u1ecdng n\u1eefa, m\u00e0 s\u1ef1 th\u1ef1c l\u1ecbch s\u1eed quan tr\u1ecdng h\u01a1n. Ch\u00fang t\u00f4i ngh\u0129 c\u00e1c nh\u00e0 vi\u1ebft s\u1eed n\u00ean quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y: N\u1ebfu mu\u1ed1n b\u00e1c b\u1ecf ng\u00e0y l\u1ec5 tho\u00e1i v\u1ecb l\u00e0 ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 8, do ch\u00ednh tay vua vi\u1ebft, th\u00ec ph\u1ea3i \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng ch\u1ee9ng c\u1edb thuy\u1ebft ph\u1ee5c.<\/p>\n","protected":false},"author":1108,"featured_media":70274,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[5,9,8,181,289],"tags":[383],"class_list":["post-70277","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bien-khao","category-nghien-cuu","category-phe-binh","category-tu-lieu","category-tu-luc-van-doan-phong-hoa-ngay-nay","tag-tu-luc-van-doan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70277","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1108"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=70277"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70277\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":70278,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70277\/revisions\/70278"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/70274"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=70277"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=70277"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=70277"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}