{"id":61547,"date":"2019-10-09T08:47:00","date_gmt":"2019-10-09T08:47:00","guid":{"rendered":"https:\/\/damau.org\/?p=61547"},"modified":"2020-02-25T17:36:38","modified_gmt":"2020-02-25T17:36:38","slug":"tran-c-tri-tra-loi-phong-van-chuyen-de-kich-da-mau","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/damau.org\/en\/61547\/tran-c-tri-tra-loi-phong-van-chuyen-de-kich-da-mau","title":{"rendered":"Tr\u1ea7n C. Tr&iacute;: Tr\u1ea3 l\u1eddi Ph\u1ecfng v\u1ea5n Chuy&ecirc;n \u0111\u1ec1 K\u1ecbch Da M&agrave;u"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"center\"><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/trn-c.tr_.jpg\" rel=\"lightbox[61547]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"tr\u1ea7n-c.tr&iacute;\" style=\"border-top: 0px; border-right: 0px; background-image: none; border-bottom: 0px; padding-top: 0px; padding-left: 0px; border-left: 0px; display: inline; padding-right: 0px\" border=\"0\" alt=\"tr\u1ea7n-c.tr&iacute;\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/trn-c.tr_thumb.jpg\" width=\"222\" height=\"295\"><\/a><br \/><font size=\"2\" face=\"Times New Roman\"><em>Nh\u00e0 ng\u00f4n ng\u1eef h\u1ecdc Tr\u1ea7n C. Tr\u00ed<\/em><\/font><\/p>\n<p align=\"left\"><em><font size=\"2\" face=\"Times New Roman\"><\/font><\/em>&nbsp;<\/p>\n<blockquote>\n<p><i>T\u00e1c gi\u1ea3 Tr\u1ea7n C. Tr\u00ed <\/i><i>t\u1ed1t nghi\u1ec7p c\u1eed nh\u00e2n ng\u00e0nh Ng\u00f4n Ng\u1eef H\u1ecdc ti\u1ebfng T\u00e2y Ban Nha t\u1ea1i UC Irvine<\/i><i>,<\/i><i> cao h\u1ecdc v\u00e0 ti\u1ebfn s\u0129 ng\u00e0nh Ng\u00f4n Ng\u1eef H\u1ecdc <\/i><i>cho <\/i><i>c\u00e1c ti\u1ebfng g\u1ed1c La-Tinh t\u1ea1i UCLA<\/i><i>. Sau \u0111\u00f3<\/i><i> \u00f4ng tr\u1edf l\u1ea1i <\/i><i>UC Irvine <\/i><i>v\u00e0 gi\u1ea3ng d\u1ea1y ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh ti\u1ebfng Vi\u1ec7t<\/i><i> v\u00e0 <\/i><i>v\u0103n h\u00f3a Vi\u1ec7t t\u1eeb n\u0103m 2000 cho t\u1edbi nay.<\/i><i><\/i><\/p>\n<\/blockquote>\n<p><b><\/b>&nbsp; <\/p>\n<p><b>(1)<\/b><i> <\/i><b>BBT Da M\u00e0u<\/b>:<i> K\u1ecbch t\u00e1c gia Vi\u1ec7t c\u1ee7a mi\u1ec1n Nam tr\u01b0\u1edbc 75 v\u00e0 l\u01b0u vong v\u00e0\/ho\u1eb7c c\u00e1c k\u1ecbch t\u00e1c gia \u0111\u1ed1i l\u1eadp (nh\u01b0 Vaclav Havel) th\u01b0\u1eddng ch\u00fa tr\u1ecdng v\u00e0o \u0111\u1ec1 t\u00e0i l\u1ecbch s\u1eed, v\u00e0 s\u1ef1 tuy\u1ec7t v\u1ecdng c\u1ee7a c\u00e1 nh\u00e2n d\u01b0\u1edbi b\u00e1nh xe l\u1ecbch s\u1eed. <\/i><i>Trong &#8220;Treo \u0110\u1ea7u Gi\u00e2y Quan H\u1ecd- m\u1ed9t v\u1edf k\u1ecbch \u0111\u1eb7c s\u1eafc c\u1ee7a Nam Dao- c\u00e1c nh\u00e2n v\u1eadt b\u1ecb s\u1eed d\u1ee5ng nh\u01b0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n c\u1ee7a k\u1ebb kh\u00e1c v\u00e0 \u0111\u00e1nh m\u1ea5t c\u1ee9u c\u00e1nh c\u1ee7a ch\u00ednh h\u1ecd, ho\u1eb7c t\u00ecm \u0111\u1ebfn s\u1ef1 c\u1ee9u r\u1ed7i qua c\u00e1i ch\u1ebft. <\/i><i>M\u1eb7t kh\u00e1c, c\u00e1c k\u1ecbch t\u00e1c gia \u1edf c\u00e1c n\u01b0\u1edbc t\u01b0 b\u1ea3n, nh\u01b0 Sartre v\u00e0 Yasmina Reza (Ph\u00e1p), Kobo Ab\u00e9 (Nh\u1eadt), Harold Pinter (Anh), Tennessee Williams (M\u1ef9), ch\u00fa tr\u1ecdng v\u00e0o nh\u1eefng t\u01b0\u01a1ng giao x\u00e3 h\u1ed9i c\u00f3 v\u1ebb nh\u01b0 v\u0103n minh v\u00e0 ho\u00e0 nh\u00e3, nh\u01b0ng th\u1ef1c ra c\u0169ng che \u0111\u1eady \u0111\u1ea7y \u00e1p b\u1ee9c, hung b\u1ea1o v\u00e0 d\u1ed1i tr\u00e1. <\/i><i>T\u1ea1i sao l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i, qua m\u1ecdi c\u00e1ch di\u1ec5n\/t\u1ea3 c\u1ee7a c\u00e1c k\u1ecbch t\u00e1c gia n\u00e0y, v\u1eabn kh\u00f4ng b\u1ea3o \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c <\/i><i>s\u1ef1 gi\u1ea3i tho\u00e1t\/c\u1ee9u r\u1ed7i cho c\u00e1 nh\u00e2n, ho\u1eb7c cho ph\u00e9p c\u00e1 nh\u00e2n \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u c\u00e1nh c\u1ee7a \u0111\u1eddi ng\u01b0\u1eddi?<\/i><b> <\/b> <\/p>\n<p><strong>Tr\u1ea7n C. Tr\u00ed:<\/strong> N\u1ebfu hi\u1ec3u \u201cc\u1ee9u c\u00e1nh\u201d, \u7a76\u7adf, c\u0169ng \u0111\u1ed3ng ngh\u0129a v\u1edbi \u201ck\u1ebft qu\u1ea3\u201d, \u7d50\u679c, (trong ti\u1ebfng Anh\u2014 \u201cThe means justifies the end\u201d\u2014danh t\u1eeb \u201cend\u201d \u0111\u1ed3ng ngh\u0129a v\u1edbi \u201coutcome\u201d; hay tra ch\u1eef \u201cc\u1ee9u c\u00e1nh\u201d t\u1eeb ti\u1ebfng T\u00e0u sang ti\u1ebfng Anh c\u0169ng th\u1ea5y m\u1ed9t trong nh\u1eefng ngh\u0129a t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng l\u00e0 \u201coutcome\u201d), th\u00ec ng\u1eabm cho c\u00f9ng ch\u1eb3ng c\u00f3 k\u1ebft qu\u1ea3 n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o \u0111\u1ea3m c\u1ea3, cho d\u00f9 k\u1ecbch t\u00e1c gia c\u00f3 c\u1ed1 g\u1eafng th\u1ec3 hi\u1ec7n v\u1edf k\u1ecbch c\u1ee7a m\u00ecnh trong b\u1ea5t c\u1ee9 b\u1ed1i c\u1ea3nh n\u00e0o \u0111i n\u1eefa. B\u1ed1i c\u1ea3nh d\u00f9ng trong m\u1ed9t v\u1edf k\u1ecbch kh\u00f4ng th\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft qu\u1ea3 cho b\u1ea5t c\u1ee9 c\u00e1 nh\u00e2n n\u00e0o. L\u00fd do gi\u1ea3n d\u1ecb l\u00e0 t\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111\u1ebfn c\u1ee9u c\u00e1nh c\u00f2n nhi\u1ec1u b\u01b0\u1edbc kh\u00e1c. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n k\u1ecbch t\u00e1c gia \u0111\u00f3, ngo\u00e0i vi\u1ec7c d\u00f9ng v\u1edf k\u1ecbch c\u1ee7a m\u00ecnh nh\u01b0 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111\u1ec3 tr\u00ecnh b\u00e0y m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1, c\u00f3 \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t hay nhi\u1ec1u g\u1ee3i \u00fd v\u1ec1 c\u00e1ch gi\u1ea3i quy\u1ebft v\u1ea5n \u0111\u1ec1 hay kh\u00f4ng? V\u00e0 n\u1ebfu c\u00f3, k\u1ecbch t\u00e1c gia c\u00f3 \u0111\u1ec3 nh\u00e2n v\u1eadt c\u1ee7a m\u00ecnh gi\u1ea3i quy\u1ebft v\u1ea5n \u0111\u1ec1 hay d\u00e0nh cho \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u00f3? Th\u1eadm ch\u00ed, gi\u1ea3 d\u1ee5 m\u1ed9t v\u1edf k\u1ecbch c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0o \u0111\u00f3 m\u00e0 k\u1ecbch t\u00e1c gia \u0111\u01b0a ra; \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u0169ng kh\u00f4ng nh\u1ea5t thi\u1ebft l\u00e0 \u201cc\u1ee9u c\u00e1nh cho c\u00e1 nh\u00e2n\u201d (m\u1ed9t ti\u1ec1n \u0111\u1ec1 h\u1ebft s\u1ee9c chung chung) c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o \u0111\u1ea3m, \u00edt nh\u1ea5t l\u00e0 trong b\u1ee9c tranh t\u1ed5ng th\u1ec3 c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i<i>. <\/i><\/p>\n<p><b>(2)<\/b> <b>BBT Da M\u00e0u<\/b>: <i>\u0110\u1ec1 t\u00e0i s\u1ed1 m\u1ec7nh trong k\u1ecbch Vi\u1ec7t, c\u00f3 ph\u1ea3i c\u0169ng \u0111\u1ed3ng ngh\u0129a v\u1edbi \u00e1m \u1ea3nh l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 t\u00e2m tr\u1ea1ng b\u1ecb c\u00e1c c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c \u0111\u00f4 h\u1ed9 qua nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7?<\/i> <\/p>\n<p><b>Tr\u1ea7n C. Tr\u00ed<\/b>: C\u0169ng kh\u00f4ng h\u1eb3n l\u00e0 v\u1eady. C\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 v\u1edf k\u1ecbch trong \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1 t\u00e0i s\u1ed1 m\u1ec7nh ch\u1ec9 g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 t\u00ecnh y\u00eau, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 \u201cNg\u01b0\u1eddi Vi\u1ec5n Kh\u00e1ch Th\u1ee9 M\u01b0\u1eddi\u201d (Nghi\u00eam Xu\u00e2n H\u1ed3ng, 1963). S\u1ed1 m\u1ec7nh, theo v\u1edf k\u1ecbch n\u00e0y, c\u00f2n g\u1eafn b\u00f3 v\u1edbi thuy\u1ebft lu\u00e2n h\u1ed3i c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o nh\u01b0 l\u00e0 c\u00e1i qu\u1ea3 hi\u1ec7n ti\u1ec1n c\u1ee7a m\u1ed9t nh\u00e2n n\u00e0o \u0111\u00e3 gieo t\u1eeb ki\u1ebfp tr\u01b0\u1edbc. Tuy nhi\u00ean, c\u0169ng c\u1ea7n nh\u1eafc nhau l\u00e0 s\u1ed1 m\u1ec7nh c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng kh\u00f3 m\u00e0 kh\u00f4ng b\u1ecb chi ph\u1ed1i b\u1edfi ho\u00e0n c\u1ea3nh l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a m\u1ed9t qu\u1ed1c gia v\u00e0 t\u00e2m tr\u1ea1ng chung c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c n\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ed1 ph\u1eadn l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a m\u00ecnh. S\u1ed1 m\u1ec7nh c\u00e1 nh\u00e2n l\u1ed3ng trong m\u1ed9t b\u1ed1i c\u1ea3nh l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c b\u1ecb x\u00e2m l\u0103ng c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ecm th\u1ea5y \u1edf nh\u00e2n v\u1eadt S\u01a1n Ca trong \u201cTh\u00e0nh C\u00e1t T\u01b0 H\u00e3n\u201d c\u1ee7a V\u0169 Kh\u1eafc Khoan (1962). Tuy v\u1eady, t\u00f4i kh\u00f4ng ngh\u0129 r\u1eb1ng d\u1ee5ng \u00fd c\u1ee7a k\u1ecbch t\u00e1c gia v\u1ec1 \u0111\u1ec1 t\u00e0i s\u1ed1 m\u1ec7nh qua nh\u00e2n v\u1eadt n\u00e0y \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t \u201c\u00e1m \u1ea3nh l\u1ecbch s\u1eed\u201d nh\u01b0 c\u00e2u h\u1ecfi n\u00eau ra. <\/p>\n<p><b>(3) BBT Da M\u00e0u: <\/b><i>M\u1ed9t k\u1ecbch t\u00e1c gia Vi\u1ec7t \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u00fac n\u00e0o vi\u1ebft m\u1ed9t v\u1edf k\u1ecbch v\u01b0\u1ee3t ra ngo\u00e0i nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n v\u0103n ho\u00e1, l\u1ecbch s\u1eed, kh\u00f4ng gian v\u00e0 th\u1eddi gian, \u0111\u1ec3 h\u01b0\u1edbng nhi\u1ec1u \u0111\u1ebfn kh\u00eda c\u1ea1nh th\u01a1, tri\u1ebft l\u00fd hay si\u00eau h\u00ecnh, nh\u01b0 \u201cWaiting for Godot\u201d c\u1ee7a Becket, hay \u201cIntermission\u201d c\u1ee7a Giraudoux? Hay ch\u00ednh \u0111\u1eb7c t\u00ednh c\u1ee7a k\u1ecbch l\u00e0 ph\u1ea3n \u1ea3nh b\u1ed1i c\u1ea3nh v\u0103n ho\u00e1, l\u1ecbch s\u1eed, kh\u00f4ng gian v\u00e0 th\u1eddi gian c\u1ee7a k\u1ecbch t\u00e1c gia?<\/i> <\/p>\n<p><b>Tr\u1ea7n C. Tr\u00ed<\/b>: M\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa, Nghi\u00eam Xu\u00e2n H\u1ed3ng l\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 \u0111\u1ec3 tr\u1ea3 l\u1eddi c\u00e2u h\u1ecfi n\u00e0y qua m\u1ed9t trong ba h\u1ed3i c\u1ee7a v\u1edf \u201cBa H\u1ed3i Cu\u1ed3ng Ng\u00f4n\u201d c\u1ee7a \u00f4ng. H\u1ed3i M\u1ed9t\u2014c\u0169ng l\u00e0 h\u1ed3i duy nh\u1ea5t c\u1ee7a v\u1edf k\u1ecbch n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u0103ng tr\u00ean t\u1ea1p ch\u00ed V\u0103n\u2014c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 \u201cTrong Khi Ch\u1edd Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ebf\u201d, kh\u00f4ng r\u00f5 v\u00e0o n\u0103m n\u00e0o, nh\u01b0ng ch\u1eafc ch\u1eafn ph\u1ea3i l\u00e0 sau v\u1edf \u201cNg\u01b0\u1eddi Vi\u1ec5n Kh\u00e1ch Th\u1ee9 M\u01b0\u1eddi\u201d (1963) v\u00ec t\u1ea1p ch\u00ed V\u0103n ra \u0111\u1eddi n\u0103m 1964, \u0111\u1ebfn t\u1eadn nh\u1eefng ng\u00e0y cu\u1ed1i c\u1ee7a mi\u1ec1n Nam, 1975. Kh\u00f4ng bi\u1ebft v\u00ec v\u00f4 t\u00ecnh hay h\u1eefu \u00fd, nhan \u0111\u1ec1 c\u1ee7a h\u1ed3i M\u1ed9t, \u201cTrong Khi Ch\u1edd Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ebf\u201d kh\u00e1 t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 v\u1edbi nhan \u0111\u1ec1 \u201cWaiting for Godot\u201d (Samuel Beckett, 1949). M\u1eb7c d\u00f9 c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t k\u1ecbch ph\u1ea9m mang \u0111\u1ea7y t\u00ednh ch\u1ea5t tri\u1ebft l\u00fd nh\u01b0 \u201cWaiting for Godot\u201d , \u201cTrong Khi Ch\u1edd Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ebf\u201d v\u1eabn c\u00f3 n\u00e9t ri\u00eang c\u1ee7a n\u00f3 trong vi\u1ec7c chuy\u00ean ch\u1edf t\u01b0 t\u01b0\u1edfng nhu\u1ed1m m\u00e0u Ph\u1eadt gi\u00e1o v\u1ec1 b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a s\u1ef1 s\u1ed1ng v\u00e0 c\u1ee7a quan ni\u1ec7m lu\u00e2n h\u1ed3i hay nh\u00e2n qu\u1ea3. Kh\u00f4ng gian, th\u1eddi gian, b\u1ed1i c\u1ea3nh l\u1ecbch s\u1eed trong k\u1ecbch kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng m\u1ed9t c\u00e1ch c\u1ed1 \u00fd hay c\u00f3 t\u00ednh \u1ea9n d\u1ee5, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec3 nh\u01b0\u1eddng ch\u1ed7 cho ph\u1ea7n tri\u1ebft l\u00fd chi\u1ebfm g\u1ea7n h\u1ebft h\u1ed3i k\u1ecbch. T\u1ea1i h\u1ea3i ngo\u1ea1i, Nghi\u00eam Xu\u00e2n H\u1ed3ng \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1ea7n n\u00f3i nh\u01b0 sau, v\u00f4 t\u00ecnh nh\u01b0 \u0111\u1ec3 minh x\u00e1c quan ni\u1ec7m v\u1ec1 cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a nh\u00e2n v\u1eadt Cu\u1ed3ng Nh\u00e2n trong v\u1edf k\u1ecbch m\u00e0 \u00f4ng \u0111\u00e3 vi\u1ebft t\u1eeb g\u1ea7n ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m tr\u01b0\u1edbc: \u201c&#8230; t\u1ea5t c\u1ea3 th\u1ebf gian n\u00e0y ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng bi\u1ebfn hi\u1ec7n c\u1ee7a Th\u1ee9c T\u00e2m, m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng nh\u00e2n duy\u00ean tr\u00f9ng tr\u00f9ng kh\u1edfi l\u00ean, m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng \u1ea3o \u1ea3nh\u2026ch\u1eb3ng ph\u1ea3i h\u01b0, nh\u01b0ng c\u0169ng ch\u1eb3ng ph\u1ea3i th\u1ef1c.\u201d (Nghi\u00eam Xu\u00e2n H\u1ed3ng tr\u1ea3 l\u1eddi ph\u1ecfng v\u1ea5n c\u1ee7a t\u1ea1p ch\u00ed Giao \u0110i\u1ec3m, 7-1992). <\/p>\n<p>C\u00f2n v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ph\u1ea3i ch\u0103ng \u0111\u1eb7c t\u00ednh c\u1ee7a k\u1ecbch l\u00e0 ph\u1ea3n \u1ea3nh b\u1ed1i c\u1ea3nh v\u0103n ho\u00e1, l\u1ecbch s\u1eed, kh\u00f4ng gian v\u00e0 th\u1eddi gian c\u1ee7a k\u1ecbch t\u00e1c gia, t\u00f4i ngh\u0129 \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ch\u1ee9c n\u0103ng c\u1ee7a k\u1ecbch, m\u00e0 kh\u00f4ng nh\u1ea5t thi\u1ebft l\u00e0 \u201c\u0111\u1eb7c t\u00ednh\u201d. M\u1eb7t kh\u00e1c, tri\u1ebft gia Hy L\u1ea1p Aristotle, khi b\u00e0n v\u1ec1 k\u1ecbch (\u03b4\u03c1\u03ac\u03bc\u03b1 \u2013 drama), \u0111\u00e3 tranh lu\u1eadn r\u1eb1ng \u201ck\u1ecbch vi\u1ebft hay k\u1ecbch tr\u00ecnh di\u1ec5n \u0111\u1ec1u l\u00e0 s\u1ef1 m\u00f4 ph\u1ecfng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng th\u1eadt\u201d. H\u00ecnh \u1ea3nh con ng\u01b0\u1eddi trong nh\u1eefng k\u1ecbch ph\u1ea9m, t\u00f4i ngh\u0129 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u00eau t\u1ea3 v\u01b0\u1ee3t th\u1eddi gian, phi kh\u00f4ng gian v\u00e0 kh\u00f4ng b\u1ecb c\u00e2u th\u00fac trong b\u1ea5t c\u1ee9 b\u1ed1i c\u1ea3nh l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 v\u0103n ho\u00e1 c\u1ee5 th\u1ec3 n\u00e0o m\u00e0 v\u1eabn s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng v\u00e0 c\u00f3 s\u1ee9c thuy\u1ebft ph\u1ee5c qua v\u0103n t\u00e0i c\u1ee7a k\u1ecbch t\u00e1c gia. <\/p>\n<p>4) <b><i>BBT Da M\u00e0u<\/i><\/b><i>: T\u1ea1i sao s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng k\u1ecbch Vi\u1ec7t Nam kh\u00e1 \u00edt, so v\u1edbi nh\u1eefng l\u00e3nh v\u1ef1c v\u0103n h\u1ecdc ngh\u1ec7 thu\u1eadt kh\u00e1c, nh\u01b0 v\u0103n xu\u00f4i, th\u01a1, hay tu\u1ef3 b\u00fat, ti\u1ec3u lu\u1eadn?<\/i> <\/p>\n<p><b>Tr\u1ea7n C. Tr\u00ed<\/b>: C\u00f3 l\u1ebd ph\u1ea3i c\u1ea7n \u0111\u1ebfn m\u1ed9t b\u00e0i nghi\u00ean c\u1ee9u nghi\u00eam t\u00fac m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1m tr\u1ea3 l\u1eddi c\u00e2u h\u1ecfi n\u00e0y v\u00ec c\u00f3 kh\u00e1 nhi\u1ec1u nguy\u00ean nh\u00e2n kh\u00e1c nhau, nh\u00ecn nh\u1eadn t\u1eeb nhi\u1ec1u quan \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c nhau (ch\u1ee7 quan, kh\u00e1ch quan), trong nhi\u1ec1u b\u1ed1i c\u1ea3nh kh\u00e1c nhau (v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, l\u1ecbch s\u1eed, x\u00e3 h\u1ed9i, ch\u00ednh tr\u1ecb, v.v.). Xin \u0111\u01b0a ra hai l\u00fd do m\u00e0 ri\u00eang t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn ngay trong l\u00fac n\u00e0y: L\u00fd do th\u1ee9 nh\u1ea5t l\u00e0 v\u1ec1 m\u1eb7t k\u1ef9 thu\u1eadt; nhi\u1ec1u t\u00e1c gi\u1ea3 c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng th\u00edch g\u1edfi g\u1ea5m c\u1ea3m x\u00fac v\u00e0 th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p c\u1ee7a m\u00ecnh ch\u1ec9 qua h\u00ecnh th\u1ee9c \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i (hay \u0111\u1ed9c tho\u1ea1i), h\u00ecnh th\u1ee9c duy nh\u1ea5t m\u00e0 k\u1ecbch cho ph\u00e9p. L\u00fd do th\u1ee9 hai l\u00e0 lo\u1ea1i l\u00fd do c\u00f3 t\u00ednh ch\u1ea5t \u201ctrong v\u00f2ng l\u1ea9n qu\u1ea9n\u201d, hay \u201cqu\u1ea3 tr\u1ee9ng c\u00f3 tr\u01b0\u1edbc hay con g\u00e0 c\u00f3 tr\u01b0\u1edbc\u201d. V\u00ec k\u1ecbch \u00edt n\u00ean \u00edt c\u00f3 t\u00e1c gi\u1ea3 th\u1ea5y c\u00f3 c\u1ea3m h\u1ee9ng \u0111\u1ec3 vi\u1ebft th\u00eam k\u1ecbch? Hay v\u00ec \u00edt c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft k\u1ecbch n\u00ean k\u1ecbch \u00edt? N\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng k\u1ecbch kh\u00f4ng nhi\u1ec1u n\u00ean ch\u01b0a \u0111\u1ee7 g\u00e2y c\u1ea3m h\u1ee9ng cho nh\u1eefng t\u00e1c gi\u1ea3 kh\u00e1c ch\u0103ng? \u0110\u1ed1i v\u1edbi ri\u00eang t\u00f4i, c\u1ea3m h\u1ee9ng l\u00e0 m\u1ed9t l\u00fd do. Ch\u00ednh b\u1ea3n d\u1ecbch \u201cNg\u1ed9 Nh\u1eadn\u201d c\u1ee7a B\u00f9i Gi\u00e1ng (1967) (\u201cLe Malentendu\u201d, Albert Camus, 1943) \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a t\u00f4i v\u00e0o th\u1ebf gi\u1edbi k\u1ecbch s\u00e1ng t\u00e1c l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean, v\u00e0 l\u00e0 ni\u1ec1m c\u1ea3m h\u1ee9ng cho t\u00f4i t\u1eadp t\u1ec5nh b\u01b0\u1edbc v\u00e0o vi\u1ec7c vi\u1ebft k\u1ecbch sau n\u00e0y. <\/p>\n<p>5) <b>BBT Da M\u00e0u<\/b>: <i>M\u1ed9t v\u1edf k\u1ecbch hay c\u1ea7n nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 g\u00ec? M\u1ed9t v\u1edf k\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 \u201chay\/ho\u00e0n h\u1ea3o,\u201d&nbsp; th\u00ec c\u00f3 ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh di\u1ec5n, hay v\u1eabn hay\/ho\u00e0n h\u1ea3o n\u1ebfu n\u00f3 ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecdc&#8211;nh\u01b0 v\u0103n xu\u00f4i ho\u1eb7c th\u01a1&#8211;m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n d\u00e0n d\u1ef1ng, tr\u00ecnh di\u1ec5n? N\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, tr\u00ecnh di\u1ec5n c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u00f2i h\u1ecfi c\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a k\u1ecbch?<\/i> <\/p>\n<p><b>Tr\u1ea7n C. Tr\u00ed<\/b>: Theo t\u00f4i, m\u1ed9t v\u1edf k\u1ecbch hay ch\u1ec9 c\u1ea7n hai y\u1ebfu t\u1ed1 ch\u00ednh l\u00e0 c\u00f3 n\u1ed9i dung chuy\u00ean ch\u1edf m\u1ed9t hay nhi\u1ec1u th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p g\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00fac c\u1ea3m cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc (hay xem) v\u00e0 c\u00f3 m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c m\u1edbi l\u1ea1, \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o. C\u00f2n nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 kh\u00e1c th\u00ec sao? M\u1ed9t v\u1edf k\u1ecbch \u201chay\u201d hay \u201cho\u00e0n h\u1ea3o\u201d c\u00f3 c\u1ea7n theo \u0111\u00fang b\u00e0i b\u1ea3n, ph\u1ea3i c\u00f3 xung \u0111\u1ed9t qua c\u00e1c giai \u0111o\u1ea1n m\u1edf \u0111\u1ea7u, th\u1eaft n\u00fat, ph\u00e1t tri\u1ec3n, cao tr\u00e0o, m\u1edf n\u00fat&#8230; hay kh\u00f4ng? N\u1ebfu m\u1ed9t truy\u1ec7n ng\u1eafn hay kh\u00f4ng c\u1ea7n c\u1ed1t truy\u1ec7n, m\u1ed9t b\u00e0i th\u01a1 hay kh\u00f4ng c\u1ea7n v\u1ea7n \u0111i\u1ec7u (ngay c\u1ea3 m\u1ed9t b\u00e0i ca hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 hay c\u0169ng c\u00f3 khi kh\u00f4ng c\u1ea7n giai \u0111i\u1ec7u nh\u01b0 nh\u1ea1c rap), th\u00ec t\u1ea1i sao m\u1ed9t v\u1edf k\u1ecbch ph\u1ea3i c\u00f3 nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 b\u00e0i b\u1ea3n k\u1ec3 tr\u00ean m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 hay? <\/p>\n<p>M\u1eb7t kh\u00e1c, tuy k\u1ecbch c\u00f3 h\u00ecnh th\u1ee9c r\u1ea5t kh\u00e1c v\u1edbi v\u0103n xu\u00f4i v\u00e0 th\u01a1, ba h\u00ecnh th\u1ee9c ngh\u1ec7 thu\u1eadt n\u00e0y d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 kh\u00f4ng kh\u00e1c nhau v\u1ec1 c\u00e1ch th\u1ee9c chuy\u1ec3n t\u1ea3i n\u1ed9i dung c\u1ee7a ch\u00fang \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1edfng l\u00e3m. C\u1ea3 ba \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n d\u01b0\u1edbi h\u00ecnh th\u1ee9c gi\u1ea5y tr\u1eafng m\u1ef1c \u0111en (d\u00e0nh cho \u0111\u1ed9c gi\u1ea3), hay th\u00f4ng qua vi\u1ec7c tr\u00ecnh di\u1ec5n c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi (d\u00e0nh cho th\u00ednh gi\u1ea3 hay kh\u00e1n gi\u1ea3). M\u1ed9t \u0111o\u1ea1n v\u0103n xu\u00f4i v\u1eeba c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecdc b\u1eb1ng m\u1eaft, v\u1eeba c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c nghe m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi di\u1ec5n \u0111\u1ecdc. M\u1ed9t b\u00e0i th\u01a1 c\u0169ng v\u1eady, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ecdc hay nghe m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi di\u1ec5n ng\u00e2m. K\u1ecbch c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng th\u1ee9c d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng vi\u1ebft hay d\u1ea1ng tr\u00ecnh di\u1ec5n. Vi\u1ec7c th\u01b0\u1edfng th\u1ee9c v\u0103n xu\u00f4i, th\u01a1 ca hay k\u1ecbch b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0y hay c\u00e1ch kh\u00e1c, tuy v\u1eady, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 y\u1ebfu t\u1ed1 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m \u0111\u00f3. <\/p>\n<p>Ngo\u00e0i ra, \u0111\u1ecdc m\u1ed9t v\u1edf k\u1ecbch v\u00e0 th\u01b0\u1edfng th\u1ee9c v\u1edf k\u1ecbch \u0111\u00f3 tr\u00ecnh di\u1ec5n tr\u00ean s\u00e2n kh\u1ea5u l\u00e0 hai ti\u1ebfn tr\u00ecnh kh\u00e1c nhau, n\u00ean vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh gi\u00e1 v\u1edf k\u1ecbch \u0111\u00f3 c\u0169ng d\u1ef1a v\u00e0o nhi\u1ec1u ti\u00eau chu\u1ea9n kh\u00e1c nhau. M\u1ed9t v\u1edf k\u1ecbch c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 hay khi \u0111\u1ecdc nh\u01b0ng c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 kh\u00f4ng hay n\u1ebfu \u0111\u1ea1o di\u1ec5n hay di\u1ec5n vi\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec7n n\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00e9o l\u00e9o, ho\u1eb7c ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i. V\u1ea3 ch\u0103ng, b\u1ea3o m\u1ed9t v\u1edf k\u1ecbch hay hay d\u1edf, ho\u00e0n h\u1ea3o hay thi\u1ebfu s\u00f3t, nhi\u1ec1u l\u00fac c\u0169ng ch\u1eb3ng kh\u00e1c g\u00ec tranh c\u00e3i v\u1edbi nhau xem m\u00f3n \u0103n n\u00e0o ngon h\u01a1n m\u00f3n \u0103n n\u00e0o. &#8220;De gustibus et coloribus non disputandum&#8221; (\u0111\u1ea1i kh\u00e1i l\u00e0 \u201cH\u01a1i \u0111\u00e2u m\u00e0 tranh lu\u1eadn v\u1ec1 kh\u1ea9u v\u1ecb v\u00e0 m\u00e0u s\u1eafc\u201d). <\/p>\n<p><b>(6)<\/b> <b>BBT Da M\u00e0u:<\/b> <i>Trong m\u1ed9t x\u1ee9 s\u1edf kh\u00f4ng t\u1ef1 do, \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n tr\u00ecnh di\u1ec5n\/mua vui c\u1ee7a k\u1ecbch c\u00f3 l\u00e0m b\u1ed9 m\u00f4n ngh\u1ec7 thu\u1eadt n\u00e0y\u201cd\u1ec5\/kh\u00f3\u201d b\u1ecb ki\u1ec3m duy\u1ec7t hay g\u00e2y nhi\u1ec1u\/\u00edt s\u00f4i n\u1ed5i h\u01a1n v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng hay thi ca? S\u1ef1 linh \u0111\u1ed9ng, ho\u1ea1t n\u00e1o c\u1ee7a tr\u00ecnh di\u1ec5n c\u00f3 l\u00e0m m\u1ed9t k\u1ecbch t\u00e1c gia \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ec5 d\u00e0ng, hay b\u1ecb kh\u00f3 kh\u0103n h\u01a1n, trong c\u00e1ch chuy\u1ec3n t\u1ea3i ho\u1eb7c ng\u1ee5y trang nh\u1eefng th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p ch\u00ednh tr\u1ecb trong v\u1edf k\u1ecbch c\u1ee7a m\u00ecnh?<\/i> <\/p>\n<p><b>Tr\u1ea7n C. Tr\u00ed<\/b>: T\u00f4i may m\u1eafn (hay kh\u00f4ng may m\u1eafn?) \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng trong \u201cm\u1ed9t x\u1ee9 s\u1edf kh\u00f4ng t\u1ef1 do\u201d h\u01a1n m\u1ed9t th\u1eadp k\u1ef7 tr\u01b0\u1edbc khi v\u01b0\u1ee3t bi\u1ec3n v\u00e0 \u0111\u1ecbnh c\u01b0 \u1edf \u201cm\u1ed9t x\u1ee9 s\u1edf t\u1ef1 do\u201d \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ea3 l\u1eddi c\u00e2u h\u1ecfi n\u00e0y v\u1edbi \u00edt nhi\u1ec1u kinh nghi\u1ec7m. Trong su\u1ed1t th\u1eddi gian \u0111\u00f3, t\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111i xem nhi\u1ec1u v\u1edf k\u1ecbch tr\u00ecnh di\u1ec5n tr\u00ean s\u00e2n kh\u1ea5u. N\u1ebfu so s\u00e1nh hi\u1ec7u \u1ee9ng c\u1ee7a \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i trong m\u1ed9t truy\u1ec7n ng\u1eafn, m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng ti\u1ec3u thuy\u1ebft hay m\u1ed9t v\u1edf k\u1ecbch \u0111\u1ecdc (n\u01a1i m\u00e0 \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i l\u00e0 \u201cb\u00fat sa g\u00e0 ch\u1ebft\u201d) v\u1edbi \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i trong m\u1ed9t v\u1edf k\u1ecbch di\u1ec5n (n\u01a1i m\u00e0, tr\u00ean l\u00fd thuy\u1ebft, \u201cl\u1eddi n\u00f3i gi\u00f3 bay\u201d), ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 cho r\u1eb1ng \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 th\u01b0\u1eddng ch\u1ecbu \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u1eeb nh\u1eefng l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a nh\u00e2n v\u1eadt trong s\u00e1ch s\u00e2u xa v\u00e0 l\u00e2u d\u00e0i h\u01a1n l\u00e0 kh\u00e1n gi\u1ea3 ng\u1ed3i xem k\u1ecbch trong r\u1ea1p. Th\u1eadt ra, nh\u1eefng l\u1eddi \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i tr\u00ean s\u00e2n kh\u1ea5u, tuy ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3i l\u00ean v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c nghe m\u1ed9t l\u1ea7n, l\u1ea1i c\u00f3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng m\u1ea1nh m\u1ebd \u0111\u1ebfn kh\u00e1n gi\u1ea3 v\u00ec t\u00ednh ch\u1ea5t \u201cth\u1eadt\u201d c\u1ee7a n\u00f3 v\u1ec1 nhi\u1ec1u m\u1eb7t: \u00e2m thanh s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a l\u1eddi n\u00f3i, n\u00e9t m\u1eb7t, \u0111\u1ed9ng t\u00e1c c\u1ee7a di\u1ec5n vi\u00ean,c\u00f9ng s\u1ef1 h\u1ed7 tr\u1ee3 c\u1ee7a nh\u1ea1c n\u1ec1n, \u00e1nh s\u00e1ng, v.v. Ch\u00ednh v\u00ec v\u1eady m\u00e0 \u0111\u00fang l\u00e0 k\u1ecbch ch\u1ecbu s\u1ef1 ki\u1ec3m so\u00e1t r\u1ea5t g\u1eaft gao c\u1ee7a c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 \u201cban v\u0103n ho\u00e1 v\u0103n ngh\u1ec7\u201d trong ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed9c t\u00e0i, v\u00ec h\u1ecd hi\u1ec3u l\u00e0 h\u00ecnh th\u1ee9c ngh\u1ec7 thu\u1eadt n\u00e0y c\u00f3 m\u1ed9t t\u00e1c \u0111\u1ed9ng m\u1ea1nh m\u1ebd \u0111\u1ebfn qu\u1ea7n ch\u00fang. K\u1ecbch c\u1ee7a L\u01b0u Quang V\u0169 l\u00e0 m\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh. Trong m\u1ed9t b\u00e0i b\u00e1o \u0111\u0103ng trong n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 H\u00e0 Linh (8-2014) vi\u1ebft v\u1ec1 s\u1ef1 ki\u1ec3m duy\u1ec7t kh\u1eaft khe c\u1ee7a ban v\u0103n ho\u00e1 th\u00f4ng tin \u0111\u1ed1i v\u1edbi k\u1ecbch L\u01b0u Quang V\u0169 c\u00f3 \u0111o\u1ea1n nh\u01b0 sau: \u201c&#8230; \u0110\u1ea1o di\u1ec5n Ho\u00e0ng Qu\u00e2n T\u1ea1o chia x\u1ebb, b\u00e2y gi\u1edd ng\u1eabm l\u1ea1i, \u00f4ng ch\u1ec9 bi\u1ebft c\u01b0\u1eddi x\u00f2a nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u00e0y \u0111\u00f3, m\u1ed7i l\u1ea7n d\u1ef1ng v\u1edf L\u01b0u Quang V\u0169 l\u00e0 m\u1ed9t l\u1ea7n \u00f4ng ph\u1ea3i tr\u1ea7y tr\u1eadt ch\u1ec9nh l\u00ean s\u1eeda xu\u1ed1ng v\u1edbi bao nhi\u00eau t\u1ea7ng ki\u1ec3m duy\u1ec7t. \u00d4ng k\u1ec3, d\u1ef1ng T\u00f4i V\u00e0 Ch\u00fang Ta\u2014v\u1edf k\u1ecbch v\u1ec1 s\u1ef1 l\u1ea1c h\u1eadu c\u1ee7a c\u01a1 ch\u1ebf bao c\u1ea5p, s\u1ef1 xung \u0111\u1ed9t gi\u1eefa c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 t\u1eadp th\u1ec3\u2014\u00f4ng ph\u1ea3i qua \u00edt nh\u1ea5t 12 l\u1ea7n duy\u1ec7t. \u0110\u1ea1o di\u1ec5n v\u00ed d\u1ee5, ch\u1ec9 v\u1edbi c\u00e2u tho\u1ea1i nh\u00e2n v\u1eadt Qu\u00fdch n\u00f3i v\u1edbi B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng: &#8220;<em>\u1ede d\u01b0\u1edbi c\u00e1c b\u00e1c c\u00f2n nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi l\u1ee3i d\u1ee5ng ch\u1ee9c quy\u1ec1n l\u00e0m kh\u1ed5 ch\u00fang t\u00f4i [&#8230;] m\u00e0 c\u00e1c b\u00e1c th\u00ec nh\u01b0 gi\u1eddi \u1ea5y, gi\u1eddi \u1edf cao qu\u00e1, kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c<\/em>&#8220;, \u00f4ng ph\u1ea3i l\u00ean g\u1eb7p c\u01a1 quan ki\u1ec3m duy\u1ec7t nhi\u1ec1u l\u1ea7n ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 tr\u1ea3 l\u1eddi c\u00e2u h\u1ecfi: &#8220;<em>T\u1ea1i sao anh l\u1ea1i \u0111\u1ec3 nh\u00e2n v\u1eadt n\u00f3i nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y?<\/em>&#8221; <\/p>\n<p>Ngay c\u00e1i ch\u1ebft \u0111\u00e1ng nghi ng\u1edd c\u1ee7a L\u01b0u Quang V\u0169 c\u00f9ng v\u1ee3 v\u00e0 con trong m\u1ed9t tai n\u1ea1n xe h\u01a1i l\u00fac \u00f4ng m\u1edbi tr\u00f2n 40 tu\u1ed5i c\u0169ng g\u00e2y nhi\u1ec1u ho\u00e0i nghi trong gi\u1edbi l\u00e0m ngh\u1ec7 thu\u1eadt c\u0169ng nh\u01b0 trong qu\u1ea7n ch\u00fang. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n cho r\u1eb1ng nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n \u0111\u00e3 \u201cki\u1ec3m duy\u1ec7t\u201d lu\u00f4n k\u1ecbch t\u00e1c gia \u0111\u1ec3 tr\u1eeb h\u1eadu ho\u1ea1n<i>.<\/i><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nh\u1eefng l\u1eddi \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i tr\u00ean s\u00e2n kh\u1ea5u, tuy ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3i l\u00ean v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c nghe m\u1ed9t l\u1ea7n, l\u1ea1i c\u00f3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng m\u1ea1nh m\u1ebd \u0111\u1ebfn kh\u00e1n gi\u1ea3 v\u00ec t\u00ednh ch\u1ea5t \u201cth\u1eadt\u201d c\u1ee7a n\u00f3 v\u1ec1 nhi\u1ec1u m\u1eb7t: \u00e2m thanh s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a l\u1eddi n\u00f3i, n\u00e9t m\u1eb7t, \u0111\u1ed9ng t\u00e1c c\u1ee7a di\u1ec5n vi\u00ean, c\u00f9ng s\u1ef1 h\u1ed7 tr\u1ee3 c\u1ee7a nh\u1ea1c n\u1ec1n, \u00e1nh s\u00e1ng, v.v. Ch\u00ednh v\u00ec v\u1eady m\u00e0 \u0111\u00fang l\u00e0 k\u1ecbch ch\u1ecbu s\u1ef1 ki\u1ec3m so\u00e1t r\u1ea5t g\u1eaft gao c\u1ee7a c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 \u201cban v\u0103n ho\u00e1 v\u0103n ngh\u1ec7\u201d trong ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed9c t\u00e0i &#8230;.<\/p>\n","protected":false},"author":2204,"featured_media":61546,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[30,357,133],"tags":[],"class_list":["post-61547","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-chuyen-de","category-kich-duong-dai-viet-nam-the-gioi","category-phong-van"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61547","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2204"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=61547"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61547\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":61549,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61547\/revisions\/61549"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/61546"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=61547"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=61547"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=61547"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}