{"id":47248,"date":"2017-09-06T00:09:00","date_gmt":"2017-09-06T00:09:00","guid":{"rendered":"http:\/\/damau.org\/?p=47248"},"modified":"2019-02-27T04:50:36","modified_gmt":"2019-02-27T04:50:36","slug":"noi-chuyen-tho-nguoi-viet-ngoai-nuoc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/damau.org\/en\/47248\/noi-chuyen-tho-nguoi-viet-ngoai-nuoc","title":{"rendered":"N&oacute;i Chuy\u1ec7n Th\u01a1 Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Ngo&agrave;i N\u01b0\u1edbc"},"content":{"rendered":"<p>&#160;<\/p>\n<p>(Nh\u00e2n d\u1ecbp Ra M\u1eaft S\u00e1ch <em>40 N\u0103m Th\u01a1 Vi\u1ec7t H\u1ea3i Ngo\u1ea1i<\/em> c\u1ee7a Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c T\u00f9ng)<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, t\u00f4i xin c\u00e1m \u01a1n Ban T\u1ed5 Ch\u1ee9c \u0111\u00e3 m\u1eddi t\u00f4i l\u00ean ph\u00e1t bi\u1ec3u m\u1ed9t v\u00e0i suy ngh\u0129 v\u1ec1<b><i> <\/i><\/b>th\u01a1 Vi\u1ec7t ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc trong kho\u1ea3ng 40 n\u0103m qua, v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m th\u01a1 Vi\u1ec7t, c\u0169ng nh\u01b0 v\u1ec1 ho\u00e0n c\u1ea3nh v\u00e0 t\u00e2m h\u1ed3n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t l\u01b0u x\u1ee9 n\u00f3i chung, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea3n \u00e1nh trong th\u01a1.<\/p>\n<p>L\u00fac n\u00e3y, nh\u00e0 th\u01a1 \u0110\u1ed7 Qu\u00fd To\u00e0n v\u00e0 nh\u00e0 th\u01a1 Cung Tr\u1ea7m T\u01b0\u1edfng, trong ph\u1ea7n ph\u00e1t bi\u1ec3u v\u00e0 \u0111\u1ecdc th\u01a1 c\u1ee7a m\u00ecnh, \u0111\u00e3 cho ch\u00fang ta m\u1ed9t s\u1ed1 h\u00ecnh \u1ea3nh th\u01a1 th\u1eadt \u0111\u00e1ng y\u00eau. R\u1ea5t th\u01a1, v\u00e0 r\u1ea5t \u0111\u1eb7c th\u00f9 trong ch\u1eef ngh\u0129a h\u1ecd. M\u1ea5y c\u00e2u th\u01a1 c\u0169 c\u1ee7a \u0110\u1ed7 Qu\u00fd To\u00e0n, m\u1ed9t b\u00e0i th\u00ec t\u1eadp trung n\u00f3i v\u1ec1 <em>c\u1ed5 <\/em>v\u00e0 b\u00e0i kia th\u00ec n\u00f3i v\u1ec1 <em>\u0111\u00f4i ch\u00e2n<\/em> c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi n\u1eef \u201cri\u00eang qu\u00fd\u201d c\u1ee7a nh\u00e0 th\u01a1, l\u00e0m t\u00f4i r\u1ea5t nh\u1edb \u0111\u1ebfn th\u01a1 c\u1ee7a Pablo Neruda, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t trong b\u00e0i \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a t\u1eadp \u201cHai m\u01b0\u01a1i b\u00e0i th\u01a1 t\u00ecnh v\u00e0 m\u1ed9t kh\u00fac ca tuy\u1ec7t v\u1ecdng\u201d: \u201c<em>Th\u00e2n x\u00e1c \u0111\u00e0n b\u00e0 kia \u01a1i, nh\u1eefng ng\u1ecdn \u0111\u1ed3i tr\u1eafng, nh\u1eefng d\u1ea3i \u0111\u00f9i tr\u1eafng \/ th\u00e1i \u0111\u1ed9 khu\u1ea5t ph\u1ee5c, hi\u1ebfn d\u00e2ng l\u00e0m ng\u01b0\u01a1i gi\u1ed1ng nh\u01b0 th\u1ebf gi\u1edbi \/ Th\u00e2n x\u00e1c k\u1ebb n\u00f4ng phu th\u00f4 b\u1ea1o ta c\u00e0y x\u1edbi, xoi c\u1eaft mi \/ v\u00e0 \u0111\u00e3 l\u00e0m v\u1ecdt sinh \u0111\u1ee9a con t\u1eeb c\u00f5i mi\u1ec1n th\u1eb3m s\u00e2u c\u1ee7a \u0111\u1ea5t\u2026\u201d<\/em> (Cuerpo de mujer, blancas colinas, muslos blancos \/ te pareces al mundo en tu actitud de entrega. \/ Mi cuerpo de labriego salvaje te socava \/ y hace saltar el hijo del fondo de la tierra.)<\/p>\n<p>C\u00f2n Cung Tr\u1ea7m T\u01b0\u1edfng, v\u1edbi m\u1ea5y b\u00e0i th\u01a1 m\u1edbi m\u00e0 \u00f4ng v\u1eeba \u0111\u1ecdc, thi s\u0129 \u0111\u00e3 cho ch\u00fang ta th\u1ea5y \u00f4ng v\u1eabn lu\u00f4n ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u00e1i n\u1ed7 l\u1ef1c l\u00e0m m\u1edbi ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a m\u00ecnh. T\u00f4i nh\u1edb, v\u1edbi 4 c\u00e2u th\u01a1 n\u00e0y trong b\u00e0i \u201cChi\u1ec1u\u201d c\u1ee7a \u00f4ng, Cung Tr\u1ea7m T\u01b0\u1edfng \u0111\u00e3 l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u00e1 nh\u1ecbp ch\u1eb5n c\u1ee7a l\u1ee5c b\u00e1t Vi\u1ec7t m\u1ed9t c\u00e1ch th\u1eadt \u0111\u1eb7c s\u1eafc. T\u1eeb g\u1ea7n 60 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc:<b><i> \u201c<\/i><\/b><i>H\u1ed3n t\u00f4i c\u00e1i \u0111\u0129a th\u00e2u thanh<\/i> \/ <i>Tr\u00f2n nguy\u00ean n\u00e9t nh\u1ea1c trung th\u00e0nh \u00fd ca<\/i> \/ <em>Do r\u00e9 mi fa sol la \/<\/em><i> <em>Ng\u1eabm t\u1eebng \u00e2m \u0111i\u1ec7u nghe ra chi\u1ec1u bu\u1ed3n.\u201d<\/em><\/i><\/p>\n<p>Xin c\u00e1m \u01a1n hai nh\u00e0 th\u01a1.<\/p>\n<p>B\u00e2y gi\u1edd, t\u00f4i xin ph\u00e9p tr\u00ecnh b\u00e0y m\u1ed9t v\u00e0i suy ngh\u0129 c\u1ee7a t\u00f4i v\u1ec1 nh\u1eefng g\u00ec t\u00f4i \u0111\u00e3 n\u00f3i l\u00fac \u0111\u1ea7u<em>. V<\/em>\u1ec1 th\u01a1 Vi\u1ec7t ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc trong kho\u1ea3ng 40 n\u0103m qua, v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m th\u01a1 Vi\u1ec7t, c\u0169ng nh\u01b0 v\u1ec1 ho\u00e0n c\u1ea3nh v\u00e0 t\u00e2m h\u1ed3n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t l\u01b0u x\u1ee9 n\u00f3i chung, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea3n \u00e1nh trong th\u01a1. <\/p>\n<p>V\u00e0 v\u1ec1 quy\u1ec3n s\u00e1ch v\u1ec1 Th\u01a1 c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c T\u00f9ng.<\/p>\n<p>Trong c\u00e1i nh\u00ecn c\u1ee7a t\u00f4i, <b><i><\/i><\/b>Th\u01a1 Vi\u1ec7t ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc l\u00e0 m\u1ed9t d\u00f2ng ch\u1ea3y li\u00ean t\u1ee5c sau bi\u1ebfn c\u1ed1 30 th\u00e1ng T\u01b0, 1975. N\u00f3 ph\u1ea3n \u00e1nh t\u00e2m h\u1ed3n, t\u00e2m th\u1ebf, t\u00e2m c\u1ea3nh v\u00e0 t\u00e2m th\u1ee9c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t l\u01b0u x\u1ee9. <\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u1ea7u, n\u00f3 cho th\u1ea5y m\u1ed9t c\u1ea3m th\u1ee9c l\u01b0u vong r\u00f5 n\u00e9t. Bu\u1ed3n, \u0111au v\u00e0 xa x\u00f3t. Th\u01a1 Mai Th\u1ea3o: <\/p>\n<p><em>Nh\u1eefng h\u00e0ng d\u00e2y \u0111i\u1ec7n m\u1eafc song song      <br \/>Ch\u1edf nh\u1eefng bu\u1ed3n vui t\u1edbi kh\u1eafp c\u00f9ng       <br \/>\u0110\u01b0\u1eddng d\u00e2y ta m\u1eafc qua \u0111\u1eddi l\u1ea1nh       <br \/>Ch\u1ec9 m\u1ed9t u u t\u00edn hi\u1ec7u tr\u00f9ng.<\/em><\/p>\n<p>Hay trong th\u01a1 Cao \u0110\u00f4ng Kh\u00e1nh:     <\/p>\n<p><em>T\u00f4i m\u1ed9t b\u1eefa ng\u1ed3i y\u00ean nh\u01b0 b\u00e0n gh\u1ebf      <br \/>N\u1eafng r\u1ecdi trong \u0111\u1ea7u nh\u1eefng tr\u1eafng bao la       <br \/>C\u00f2n \u0111\u00f4i m\u1eaft t\u00f4i \u1edf Nh\u00e0 B\u00e8, Gia \u0110\u1ecbnh       <br \/>\u1ede Ng\u00e3 T\u01b0 B\u1ea3y Hi\u1ec1n ly n\u01b0\u1edbc m\u00eda, m\u00e1, m\u00f4i       <br \/>Em \u0111\u1ea1p xe mini tr\u1eddi gi\u00f3 m\u1ec1m trong \u00e1o       <br \/>Th\u00e0nh ph\u1ed1 b\u1eadp b\u1ec1nh tr\u00f4i gi\u1eefa n\u1eafng m\u00eanh m\u00f4ng       <br \/>S\u1ee3i t\u00f3c ch\u1ebb hai g\u1ea7n \u0111\u01b0\u1eddng x\u00edch \u0111\u1ea1o       <br \/>V\u1ea1t \u00e1o sau l\u01b0ng kh\u00e9p h\u1edf S\u00e0i G\u00f2n \u2026<\/em> <\/p>\n<p>Nh\u1eefng c\u00e2u th\u01a1 \u1ea5y cho th\u1ea5y c\u00e1i c\u00f4 \u0111\u01a1n, \u0111au bu\u1ed3n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi xa x\u1ee9. V\u00e0 ch\u00fang l\u00e0m cho ta nh\u1edb nh\u00e0, nh\u1edb qu\u00ea. V\u00e0 c\u00f2n trong bi\u1ebft bao nhi\u00eau nh\u00e0 th\u01a1 kh\u00e1c n\u1eefa, c\u00e1i t\u00e2m t\u00ecnh c\u00f4 \u0111\u01a1n, ho\u00e0i h\u01b0\u01a1ng thi\u1ebft tha \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>\u0110\u00fang th\u1ebf, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn ra c\u00e1i t\u00e2m tr\u1ea1ng bu\u1ed3n th\u01b0\u01a1ng, nh\u1edb ti\u1ebfc n\u00e0y trong th\u01a1 c\u1ee7a b\u1ea5t c\u1ee9 m\u1ed9t nh\u00e0 th\u01a1 Vi\u1ec7t xa x\u1ee9 n\u00e0o. N\u00f3 nh\u01b0 m\u1ed9t h\u1ea3i l\u01b0u ch\u1ea3y ng\u1ea7m b\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a ch\u00fang ta, nh\u1eefng \u0111\u1ee9a con l\u01b0u l\u1ea1c kh\u1ecfi qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng. Cho d\u00f9, \u1edf nh\u1eefng giai \u0111o\u1ea1n sau, nh\u1eefng nh\u00e0 th\u01a1 Vi\u1ec7t ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc c\u00f3 th\u1ec3, trong s\u1ef1 h\u00f2a nh\u1eadp v\u00e0o \u0111\u1eddi s\u1ed1ng m\u1edbi, h\u1ecdc h\u1ecfi, ti\u1ebfp c\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng ti\u1ebfng n\u00f3i, nh\u1eefng ng\u00f4n ng\u1eef m\u1edbi, t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c cho m\u00ecnh nh\u1eefng phong c\u00e1ch kh\u00e1c, ph\u1ea3n \u00e1nh m\u1ed9t th\u00e1i \u0111\u1ed9 s\u1ed1ng, m\u1ed9t t\u00e2m th\u00e1i m\u1edbi, s\u1ef1 bu\u1ed3n \u0111au, n\u1ed7i <em>nh\u1edb-v\u1ec1<\/em> c\u0169 k\u1ef9 kia v\u1eabn ghi l\u1ea1i m\u1ed9t d\u1ea5u \u1ea5n, \u0111\u1eadm hay nh\u1ea1t, \u0111\u00e2u \u0111\u00f3, trong nh\u1eefng d\u00f2ng ch\u1eef vi\u1ebft c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n<p>Vi\u1ec7c ghi nh\u1eadn l\u1ea1i ti\u1ebfng n\u00f3i, t\u00e2m h\u1ed3n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc, qua th\u01a1, nh\u01b0 th\u1ebf, l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 c\u1ea7n thi\u1ebft. N\u00f3 cho th\u1ea5y khu\u00f4n m\u1eb7t v\u00e0 tr\u00e1i tim c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc. N\u00f3 l\u00e0 l\u1ecbch s\u1eed t\u00e2m h\u1ed3n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t l\u01b0u x\u1ee9. C\u00e1i l\u1ecbch s\u1eed n\u00e0y, nh\u01b0 t\u00f4i \u0111\u00e3 c\u00f3 d\u1ecbp n\u00f3i \u0111\u1ebfn trong b\u00e0i T\u1ef1a cho quy\u1ec3n s\u00e1ch 40 <em>N\u0103m Th\u01a1 Vi\u1ec7t H\u1ea3i Ngo\u1ea1i<\/em>, c\u00f3 nhi\u1ec1u n\u00e9t sinh \u0111\u1ed9ng h\u01a1n, thi\u1ebft tha h\u01a1n, c\u00e1i l\u1ecbch s\u1eed m\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u x\u00e3 h\u1ed9i c\u00f3 th\u1ec3 v\u1ebd ra, v\u1edbi nh\u1eefng th\u1ed1ng k\u00ea v\u00e0 th\u0103m d\u00f2 nghi\u00eam c\u1ea9n. C\u00e1i l\u1ecbch s\u1eed ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t l\u01b0u vong, xa x\u1ee9, trong Th\u01a1, n\u00f3 gi\u1ed1ng nh\u01b0 nh\u1eefng c\u00e1i n\u1ea9y b\u1eadt c\u1ee7a tr\u00e1i tim ng\u01b0\u1eddi. Tr\u00e1i tim c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t l\u01b0u vong. V\u00e0 sau \u0111\u00f3, m\u1edf r\u1ed9ng ra, tr\u00e1i tim c\u1ee7a nh\u1eefng di d\u00e2n, nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn lu\u00f4n th\u1ea5y trong m\u00ecnh c\u00e1i g\u1ed1c r\u1ec5 Vi\u1ec7t, c\u00e1i g\u1ed1c r\u1ec5 l\u00e0m n\u00ean ch\u00ednh con ng\u01b0\u1eddi, l\u00e0m n\u00ean t\u00ednh c\u00e1ch h\u1ecd. <\/p>\n<p>L\u01b0u vong l\u00e0 m\u1ed9t kh\u00eda c\u1ea1nh c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi, t\u1eeb xa x\u01b0a. Nh\u01b0ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t trong m\u1ea5y th\u1ebf k\u1ef7 tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y, n\u00f3 l\u1ea1i c\u00e0ng tr\u1edf n\u00ean r\u00f5 n\u00e9t h\u01a1n khi l\u1ecbch s\u1eed th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00e3 cho th\u1ea5y c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u01b0\u1eddng n\u1ee9t \u0111\u1ecba ch\u1ea5n ch\u1ea1y qua l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a bao nhi\u00eau d\u00e2n t\u1ed9c. V\u1edbi nh\u1eefng v\u1ebft c\u1eaft, nh\u1eefng ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng in h\u1eb1n d\u1ea5u t\u00edch c\u1ee7a ch\u00fang tr\u00ean nh\u1eefng trang l\u1ecbch s\u1eed \u1ea5y. Nh\u01b0ng, d\u00f9 c\u00f3 nh\u1eefng n\u00e9t chung nh\u1ea5t, l\u01b0u vong, v\u1edbi m\u1ed7i d\u00e2n t\u1ed9c, m\u1ed7i t\u1eadp th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng bi k\u1ecbch \u1ea5y, l\u1ea1i cho th\u1ea5y c\u00f3 nh\u1eefng s\u1eafc th\u00e1i, nh\u1eefng \u0111\u1ecbnh m\u1ec7nh ri\u00eang, l\u00e0m n\u00ean nh\u1eefng v\u1ebft \u0111au, t\u1ea1o n\u00ean nh\u1eefng ch\u1ea5n th\u01b0\u01a1ng ri\u00eang trong t\u00e2m h\u1ed3n h\u1ecd.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng, nh\u01b0 Vladimiro Ariel Dorfman, m\u1ed9t nh\u00e0 t\u1ea3n v\u0103n, ti\u1ec3u thuy\u1ebft gia, k\u1ecbch t\u00e1c gia, v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 tranh \u0111\u1ea5u cho nh\u00e2n quy\u1ec1n, \u0111\u00e3 n\u00f3i, <em>\u201cT\u00f4i ngh\u0129 r\u1eb1ng cu\u1ed9c s\u1ed1ng l\u01b0u vong l\u00e0 m\u1ed9t l\u1eddi nguy\u1ec1n r\u1ee7a, m\u1ed9t l\u1eddi ch\u00fac d\u1eef, v\u00e0 b\u1ea1n c\u1ea7n ph\u1ea3i bi\u1ebfn n\u00f3 th\u00e0nh m\u1ed9t \u00e2n s\u1ee7ng. B\u1ea1n b\u1ecb n\u00e9m v\u00e0o cu\u1ed9c l\u01b0u vong \u0111\u1ec3 ch\u1ebft, th\u1eadt s\u1ef1 nh\u01b0 th\u1ebf, \u0111\u1ec3 l\u00e0m b\u1ea1n c\u00e2m l\u1eb7ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i b\u1ea1n kh\u00f4ng c\u00f2n t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfng n\u00f3i c\u1ee7a m\u00ecnh. Ti\u1ebfng n\u00f3i c\u1ee7a b\u1ea1n tr\u1edf n\u00ean th\u1ea5t l\u1ea1c. V\u00e0, b\u1edfi th\u1ebf, c\u1ea3 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi t\u00f4i \u0111\u00e3 d\u1ed3n t\u1ea5t c\u1ea3 cho vi\u1ec7c l\u00ean ti\u1ebfng r\u1eb1ng, \u2018T\u00f4i s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 m\u00ecnh b\u1ecb b\u1eaft tr\u1edf n\u00ean c\u00e2m l\u1eb7ng.\u2019\u201d<\/em><\/p>\n<p>V\u00e0, nh\u01b0 v\u1eady, nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t b\u1eadt r\u1ec5 kia ph\u1ea3i s\u1ed1ng ra sao? L\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 t\u00ecm l\u1ea1i ti\u1ebfng n\u00f3i c\u1ee7a m\u00ecnh. \u0110\u1ec3 kh\u00f4ng b\u1ecb n\u00e9m v\u00e0o s\u1ef1 ch\u1ebft. Kh\u00f4ng b\u1ecb n\u00e9m v\u00e0o cu\u1ed9c th\u1ea5t tung. C\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t nh\u00e0 th\u01a1 mi\u1ec1n Nam Vi\u1ec7t Nam tr\u01b0\u1edbc 1975 th\u1ec3 hi\u1ec7n r\u00f5 qua ph\u00e1t bi\u1ec3u, b\u1eb1ng th\u01a1, <i>\u201cT\u00f4i \u0111i t\u00ecm ti\u1ebfng n\u00f3i \/ Cho c\u1ed5 h\u1ecdng c\u1ee7a t\u00f4i\u201d<\/i> . Th\u01a1 Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n.<sup> <\/sup>\u0110\u1ec3 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfng n\u00f3i, ho\u1eb7c \u0111\u1ec3 t\u00ecm l\u1ea1i ti\u1ebfng n\u00f3i c\u1ee7a m\u00ecnh, ng\u01b0\u1eddi ta ph\u1ea3i nh\u1edd v\u00e0o k\u00fd \u1ee9c. K\u00fd \u1ee9c l\u00e0 qu\u00e1 kh\u1ee9. Qu\u00e1 kh\u1ee9 l\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc hi\u1ec7n t\u1ea1i, nh\u01b0ng n\u00f3 l\u1ea1i khu\u00f4n n\u1eafn hi\u1ec7n t\u1ea1i. N\u00f3 \u201cc\u1ea5u tr\u00fac\u201d hi\u1ec7n t\u1ea1i. Con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 t\u1ed5ng h\u1ee3p c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng s\u1ef1 c\u1ea5u tr\u00fac v\u00e0 t\u00e1i c\u1ea5u tr\u00fac c\u1ee7a \u0111\u1eddi m\u00ecnh. Qua qu\u00e1 kh\u1ee9 v\u00e0 qua k\u00fd \u1ee9c. Trong cu\u1ed9c l\u01b0u vong, xa nh\u00e0 bi\u1ec7t x\u1ee9 kia, n\u00f3i nh\u01b0 Richard von Weizsaeker, v\u1ecb t\u1ed5ng th\u1ed1ng n\u1ed5i ti\u1ebfng c\u1ee7a C\u1ed9ng h\u00f2a Li\u00ean bang \u0110\u1ee9c t\u1eeb 1984 \u0111\u1ebfn 1994, <i>\u201cN\u1ebfu anh ch\u1ecdn l\u1ef1a l\u00e3ng qu\u00ean nh\u01b0 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng thu\u1ed1c ch\u1eefa tr\u1ecb cho nh\u1eefng \u0111au kh\u1ed5, d\u1eb1n v\u1eb7t c\u1ee7a m\u00ecnh, anh s\u1ebd, m\u1ed9t c\u00e1ch n\u00e0o \u0111\u00f3, t\u1ef1 l\u00e0m m\u1ea5t ch\u00ednh anh. Ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ef1 c\u1ee9u chu\u1ed9c duy nh\u1ea5t: anh ph\u1ea3i nh\u1edb l\u1ea1i.\u201d<\/i> Nh\u1edb l\u1ea1i, nh\u00ecn t\u1eadn m\u1eb7t nh\u1eefng v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng, nh\u1eefng \u0111au \u0111\u1edbn c\u0169. T\u1eeb \u0111\u00f3, anh s\u1ebd c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i h\u1ed3i ph\u1ee5c. Con ng\u01b0\u1eddi b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng s\u1ebd ch\u1ecdn cu\u1ed9c nh\u1edb l\u1ea1i c\u1ee7a m\u00ecnh theo m\u1ed9t c\u00e1ch th\u1ebf b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, b\u1eb1ng b\u1ea5t c\u1ee9 m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e0o kh\u1ea3 h\u1eefu. K\u1ebb c\u1ea7m b\u00fat, h\u1eafn s\u1ebd v\u1ecbn v\u00e0o v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng m\u00e0 \u0111\u1ee9ng d\u1eady. <\/p>\n<p>V\u1edbi ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m th\u01a1, Th\u01a1 (vi\u1ebft hoa) s\u1ebd tr\u1ea3 l\u1ea1i ti\u1ebfng n\u00f3i cho h\u1ecd. Th\u01a1 l\u00e0 m\u1ed9t li\u1ec7u ph\u00e1p t\u1ed1t. V\u00e0 c\u1ea7n thi\u1ebft.<\/p>\n<p>M\u1ed9t v\u00e0i \u00fd trong nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u v\u1eeba n\u00f3i tr\u00ean, t\u00f4i \u0111\u00e3 c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i ph\u00e1t bi\u1ec3u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. Nh\u01b0ng, t\u1ea1i di\u1ec5n \u0111\u00e0n n\u00e0y ng\u00e0y h\u00f4m nay, trong bu\u1ed5i ra m\u1eaft t\u1eadp th\u01a1 <em>40 N\u0103m Th\u01a1 Vi\u1ec7t H\u1ea3i Ngo\u1ea1i<\/em>, t\u00f4i xin ph\u00e9p \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc l\u1ea1i ch\u00fang. M\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa. \u0110\u1ec3 t\u1ef1 nh\u1eafc nh\u1edf m\u00ecnh, v\u00e0, n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p, c\u0169ng \u0111\u1ec3 nh\u1eafc nh\u1edf m\u1ed7i m\u1ed9t ch\u00fang ta, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t \u0111ang s\u1ed1ng cu\u1ed9c \u0111\u1eddi l\u01b0u l\u1ea1c, xa bi\u1ec7t m\u00e1i nh\u00e0 x\u01b0a, nh\u01b0ng l\u00f2ng v\u1eabn lu\u00f4n ngh\u0129 v\u1ec1, ng\u00f3ng v\u1ec1 ch\u1ed1n c\u0169, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng l\u01b0u \u00fd \u1ea5y.<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/clip_image0023.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"clip_image002\" style=\"border-left-width: 0px; border-right-width: 0px; background-image: none; border-bottom-width: 0px; padding-top: 0px; padding-left: 0px; display: inline; padding-right: 0px; border-top-width: 0px\" border=\"0\" alt=\"clip_image002\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/clip_image002_thumb2.jpg\" width=\"338\" height=\"480\" \/><\/a><\/p>\n<p><em>Nh\u00e0 ph\u00ea b\u00ecnh v\u0103n h\u1ecdc B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac<\/em><\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p>Nh\u01b0 th\u1ebf, th\u01a1 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t 40 N\u0103m L\u01b0u X\u1ee9 l\u00e0 v\u1ebft \u0111au, v\u1ebft c\u1eaft, l\u00e0 ghi nh\u1eadn v\u1ec1 nh\u1eefng ch\u1ea5n th\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t xa qu\u00ea, nh\u01b0ng n\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t li\u1ec7u ph\u00e1p, m\u1ed9t c\u00e1ch th\u1ee9c ch\u1eefa tr\u1ecb cho nh\u1eefng v\u1ebft \u0111au, v\u1ebft c\u1eaft, cho nh\u1eefng ch\u1ea5n th\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f3. Nh\u00ecn v\u00e0o th\u01a1, ng\u01b0\u1eddi ta th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5t c\u1ea3. Th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng tan hoang, chia l\u00eca, v\u00e0 \u0111au \u0111\u1edbn. Th\u1ea5y nh\u1eefng v\u1ec7t m\u00e1u t\u01b0\u01a1i, hay nh\u1eefng b\u1ec7t m\u00e1u c\u0169. Th\u1ea5y nh\u1eefng v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng v\u1eabn c\u00f2n m\u1edbi, hay nh\u1eefng v\u1ebft c\u1eaft \u0111\u00e3 th\u00e0nh s\u1eb9o. Nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi ta c\u0169ng, qua \u0111\u00f3, th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i s\u1ee9c s\u1ed1ng, c\u00e1i sinh l\u1ef1c \u0111ang tr\u00e0o l\u00ean sau c\u01a1n \u0111\u1ecba \u0111\u1ed9ng. Th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 x\u00e2y d\u1ef1ng l\u1ea1i. S\u1ef1 h\u1ed3i ph\u1ee5c, v\u01b0\u01a1n l\u00ean. Ng\u01b0\u1eddi ta th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 do v\u00e0 ni\u1ec1m tin. Th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1nh m\u1eaft s\u00e1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi xa x\u1ee9, c\u00e1i \u00e1nh m\u1eaft ch\u1ea5p nh\u1eadn cu\u1ed9c th\u1eed th\u00e1ch \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee9ng th\u1eb3ng ng\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng g\u1ee5c ng\u00e3, tr\u01b0\u1edbc cu\u1ed9c s\u1ed1ng m\u1edbi. V\u00e0, trong t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u1ea5y, b\u00f9ng b\u1ed1c ho\u1eb7c th\u1ea5p tho\u00e1ng \u0111\u00e2u \u0111\u00f3, v\u1eabn l\u00e0 c\u00e1i \u00e1nh l\u1eeda kia. C\u00e1i \u00e1nh l\u1eeda m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi xa x\u1ee9 \u0111\u00e3 mang theo trong l\u00f2ng, trong tr\u00e1i tim h\u1ecd. N\u00f3 v\u1eabn lu\u00f4n ch\u00e1y s\u00e1ng. V\u00e0 n\u00f3 th\u1eafp l\u00ean nh\u1eefng tia hy v\u1ecdng m\u1edbi. Cho t\u01b0\u01a1ng lai.<\/p>\n<p>N\u1ed7 l\u1ef1c c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng d\u1ef1 \u00e1n <em>40 N\u0103m Th\u01a1 Vi\u1ec7t H\u1ea3i Ngo\u1ea1i<\/em>, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3, nh\u00e0 th\u01a1 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c T\u00f9ng, l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u00f3ng g\u00f3p t\u1ed1t cho vi\u1ec7c t\u00ecm hi\u1ec3u khu\u00f4n m\u1eb7t, ti\u1ebfng n\u00f3i v\u00e0 t\u00e2m h\u1ed3n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t xa x\u1ee9, n\u00f3i chung. \u1ede m\u1ed9t kh\u00eda c\u1ea1nh n\u00e0o \u0111\u00f3, n\u00f3 nh\u01b0 m\u1ed9t t\u00e2m \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ed3, m\u1ed9t t\u00e2m ch\u1ea5n k\u1ebf, t\u00ecm b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng rung \u0111\u1ed9ng, nh\u1eefng thi\u1ebft tha \u1edf nh\u1eefng \u0111\u1ed9 rung kh\u00e1c bi\u1ec7t, cho th\u1ea5y s\u1eafc th\u00e1i t\u00e2m h\u1ed3n c\u1ee7a ch\u00ednh ch\u00fang ta, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi con xa x\u1ee9. C\u00e1i n\u1ed7 l\u1ef1c \u1ea5y, d\u00f9 sao, trong ho\u00e0n c\u1ea3nh kh\u00f3 kh\u0103n c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng hi\u1ec7n t\u1ea1i, v\u1edbi c\u00e1i s\u1ed1ng r\u1ea3i r\u00e1c kh\u1eafp n\u01a1i tr\u00ean kh\u1eafp m\u1eb7t \u0111\u1ecba c\u1ea7u c\u1ee7a bao nhi\u00eau con ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t, v\u1edbi nh\u1eefng m\u1ea3nh s\u1ed1ng kh\u00e1c nhau, nh\u1eefng ti\u1ebfng n\u00f3i \u0111\u1eb7c th\u00f9, ri\u00eang bi\u1ec7t, v\u1edbi gi\u1edbi h\u1ea1n c\u1ee7a s\u1ef1 giao ti\u1ebfp, v\u1edbi t\u1edbi, c\u1ee7a s\u1ef1 k\u1ebft n\u1ed1i, t\u1eadp h\u1ee3p, v\u00e0 v\u1edbi c\u00e1i kh\u00f3 kh\u0103n, gi\u1edbi h\u1ea1n c\u1ee7a th\u1eddi gian, t\u00e1c gi\u1ea3 c\u1ee7a quy\u1ec3n s\u00e1ch, t\u00f4i ngh\u0129, ch\u1eafc ch\u1eafn v\u1eabn c\u1ea3m th\u1ea5y m\u00ecnh c\u00f3 s\u1ef1 thi\u1ebfu s\u00f3t v\u00e0 ti\u1ebfc nu\u1ed1i v\u00ec m\u00ecnh \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u00f4m tr\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee7, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea7y, nh\u1eefng ti\u1ebfng n\u00f3i, nh\u1eefng khu\u00f4n m\u1eb7t th\u01a1 c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i c\u00f3 trong quy\u1ec3n s\u00e1ch, hay nh\u1eefng ti\u1ebfng n\u00f3i th\u01a1 c\u00f2n ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn di\u1ec7n, ho\u1eb7c ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn di\u1ec7n k\u1ef9, trong n\u1ed7 l\u1ef1c c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n<p>Ch\u1eafc ch\u1eafn, t\u00f4i ngh\u0129, t\u00e1c gi\u1ea3 v\u00e0 nh\u00f3m ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng s\u1ebd c\u00f3 nh\u1eefng nh\u1eadn x\u00e9t, tr\u00ecnh b\u00e0y c\u1ee7a ri\u00eang m\u00ecnh v\u1ec1 nh\u1eefng c\u1ed1 g\u1eafng c\u1ee7a h\u1ecd trong vi\u1ec7c th\u1ef1c hi\u1ec7n d\u1ef1 \u00e1n. C\u00e1 nh\u00e2n m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 t\u00e1c ph\u1ea9m, trong c\u00e1i nh\u00ecn ri\u00eang c\u1ee7a m\u00ecnh, nh\u01b0ng, n\u00f3i chung, v\u00ec \u0111\u00e2y l\u00e0 ti\u1ebfng n\u00f3i th\u01a1 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc, c\u00f3 l\u1ebd ch\u00fang ta v\u1eabn ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 d\u00e0nh ph\u1ea7n \u0111\u00e1nh gi\u00e1 t\u1ed1i h\u1eadu cho t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc kh\u1eafp n\u01a1i, sau khi h\u1ecd c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i ti\u1ebfp c\u1eadn, t\u00ecm hi\u1ec3u t\u00e1c ph\u1ea9m n\u00e0y.<\/p>\n<p>\u1ede \u0111\u00e2y, nh\u01b0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi ph\u00e1t bi\u1ec3u trong d\u1ecbp ra m\u1eaft quy\u1ec3n s\u00e1ch, t\u00f4i xin chia vui c\u00f9ng t\u00e1c gi\u1ea3 v\u00e0 nh\u00f3m th\u1ef1c hi\u1ec7n trong n\u1ed7 l\u1ef1c ri\u00eang c\u1ee7a h\u1ecd v\u00e0 trong vi\u1ec7c ho\u00e0n th\u00e0nh cu\u1ed1n s\u00e1ch. Mong l\u00e0 n\u1ed7 l\u1ef1c n\u00e0y, trong nh\u1eefng gi\u1edbi h\u1ea1n ri\u00eang v\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n kh\u00f3 kh\u0103n \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n n\u00f3, \u00edt nh\u1ea5t, s\u1ebd \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u g\u00ec t\u1ed1t \u0111\u1eb9p trong c\u1ed1 g\u1eafng ghi nh\u1eadn l\u1ea1i l\u1ecbch s\u1eed t\u00e2m h\u1ed3n ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc. Qua thi ca. <\/p>\n<p>T\u00e2m h\u1ed3n, t\u00e2m th\u1ebf, t\u00e2m c\u1ea3nh, v\u00e0 t\u00e2m th\u1ee9c c\u1ee7a nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t l\u01b0u x\u1ee9, \u1edf m\u1ed9t m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u00e0o \u0111\u1ea5y, t\u00f4i ngh\u0129, c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ecm th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>Xin c\u00e1m \u01a1n qu\u00fd v\u1ecb.<\/p>\n<p>B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac<\/p>\n<p>California, IX \u2013 2017<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>th\u01a1 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t 40 N\u0103m L\u01b0u X\u1ee9 l\u00e0 v\u1ebft \u0111au, v\u1ebft c\u1eaft, l\u00e0 ghi nh\u1eadn v\u1ec1 nh\u1eefng ch\u1ea5n th\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t xa qu\u00ea, nh\u01b0ng n\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t li\u1ec7u ph\u00e1p, m\u1ed9t c\u00e1ch th\u1ee9c ch\u1eefa tr\u1ecb cho nh\u1eefng v\u1ebft \u0111au, v\u1ebft c\u1eaft, cho nh\u1eefng ch\u1ea5n th\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f3. Nh\u00ecn v\u00e0o th\u01a1, ng\u01b0\u1eddi ta th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5t c\u1ea3.<\/p>\n","protected":false},"author":829,"featured_media":47247,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[160],"tags":[],"class_list":["post-47248","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tham-luan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47248","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/829"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=47248"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47248\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":47303,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47248\/revisions\/47303"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/47247"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=47248"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=47248"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=47248"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}