{"id":45203,"date":"2016-12-29T02:11:00","date_gmt":"2016-12-29T02:11:00","guid":{"rendered":"http:\/\/damau.org\/?p=45203"},"modified":"2022-02-23T11:29:26","modified_gmt":"2022-02-23T11:29:26","slug":"bui-bao-truc-giua-ma-tran-cua-ngon-ngu-cuoc-doi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/damau.org\/en\/45203\/bui-bao-truc-giua-ma-tran-cua-ngon-ngu-cuoc-doi","title":{"rendered":"B&ugrave;i B\u1ea3o Tr&uacute;c \/ gi\u1eefa ma-tr\u1eadn c\u1ee7a Ng&ocirc;n Ng\u1eef &amp; Cu\u1ed9c \u0110\u1eddi"},"content":{"rendered":"<p><b><\/b><\/p>\n<p><b><\/b><\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p><b>1.<\/b><\/p>\n<p>L\u1ea1i m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n n\u1eefa c\u1ee7a t\u00f4i ra \u0111i. B\u00f9i B\u1ea3o Tr\u00fac. S\u1ef1 l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a anh l\u00e0m t\u00f4i, c\u0169ng nh\u01b0 r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, bu\u1ed3n, ti\u1ebfc. Ri\u00eang t\u00f4i, l\u1ea1i c\u00f2n c\u00f3 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00f3 nh\u01b0 ngh\u00e8n ngh\u1eb9n. M\u1ed9t ngh\u00e8n ngh\u1eb9n trong n\u1ed7i h\u1ed3i t\u01b0\u1edfng. V\u00e0 t\u00f4i b\u1eaft \u0111\u1ea7u cu\u1ed9c nh\u1edb mi\u00ean man c\u1ee7a m\u00ecnh v\u1ec1 anh. M\u1ed9t n\u1ed7i nh\u1edb c\u00f3 m\u00ecnh \u1edf trong.<\/p>\n<p>Khi t\u1eeb b\u1ecf b\u1ea1n b\u00e8 m\u00ecnh, anh ch\u1ec9 m\u1edbi 72 tu\u1ed5i. N\u00f3i chung, v\u1edbi c\u00e1i s\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi, ra \u0111i v\u00e0o \u0111\u1ed9 tu\u1ed5i n\u00e0y l\u00e0 \u0111\u00fang nh\u1ebd. Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a c\u00f2n b\u1ea3o l\u00e0 \u201cth\u1ea5t th\u1eadp c\u1ed5 lai hy\u201d, 70 tu\u1ed5i x\u01b0a nay hi\u1ebfm th\u1ea5y. Th\u1ebf nh\u01b0ng, v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a B\u00f9i B\u1ea3o Tr\u00fac (BBT), m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi h\u1ebft l\u00f2ng thi\u1ebft tha v\u1edbi vi\u1ec7c vi\u1ebft l\u00e1ch, vi\u1ec7c \u201cl\u00e0m b\u00e1o\u201d, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u0103ng \u0111\u1ed9ng, th\u00edch chia s\u1ebb \u0111\u1ee7 m\u1ecdi th\u1ee9 chuy\u1ec7n v\u1edbi b\u1eb1ng h\u1eefu c\u0169ng nh\u01b0 v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc, ng\u01b0\u1eddi nghe, c\u00f9ng v\u1edbi bao nhi\u00eau vi\u1ec7c m\u00e0 anh \u0111ang d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh ho\u00e0n t\u1ea5t nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f2n \u0111ang dang d\u1edf, s\u1ef1 ra \u0111i c\u1ee7a anh, trong c\u1ea3m nh\u1eadn ri\u00eang t\u00f4i, v\u1eabn l\u00e0 kh\u00e1 s\u1edbm.<\/p>\n<p>T\u1eeb nh\u1eefng n\u0103m hai m\u01b0\u01a1i m\u1ea5y tu\u1ed5i, khi c\u00f2n l\u00e0 sinh vi\u00ean, BBT \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u ch\u00ednh th\u1ee9c b\u01b0\u1edbc v\u00e0o nghi\u1ec7p ch\u1eef ngh\u0129a. Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u00e0 trong nh\u1eefng b\u00e0i vi\u1ebft tr\u00ean m\u1ee5c <i>\u201cL\u00e1 Th\u01b0 T\u00e2n T\u00e2y Lan\u201d<\/i> (n\u01a1i t\u00e1c gi\u1ea3 du h\u1ecdc) tr\u00ean nh\u1eadt b\u00e1o T\u1ef1 Do \u1edf S\u00e0i G\u00f2n, sau \u0111\u00f3 l\u00e0 trong vai tr\u00f2 ph\u00e1t ng\u00f4n nh\u00e2n ch\u00ednh ph\u1ee7 c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng H\u00f2a v\u00e0o giai \u0111o\u1ea1n cu\u1ed1i cu\u1ed9c chi\u1ebfn, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ng\u00e0y l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ea1i \u0111\u00e0i VOA (Ti\u1ebfng N\u00f3i Hoa K\u1ef3), c\u00f9ng l\u00fac b\u1eaft \u0111\u1ea7u vi\u1ebft t\u1ea1p ghi tr\u00ean t\u1edd V\u0103n Ngh\u1ec7 Ti\u1ec1n Phong ngay t\u1eeb nh\u1eefng n\u0103m \u0111\u1ea7u th\u1eadp ni\u00ean \u201980. Trong t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng v\u00f9ng \u0111\u1ea5t, nh\u1eefng kh\u00f4ng gian \u0111\u00f2i h\u1ecfi ph\u1ea3i s\u1eed d\u1ee5ng ch\u1eef ngh\u0129a \u1ea5y, BBT \u0111\u00e3 cho th\u1ea5y anh l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a ng\u00f4n ng\u1eef. Anh g\u1eafn b\u00f3 v\u1edbi ch\u1eef ngh\u0129a. V\u00e0 c\u0169ng th\u00edch \u0111\u00f9a c\u1ee3t v\u1edbi n\u00f3. M\u1ed9t c\u00e1ch s\u00e2u s\u1eafc. Nhi\u1ec1u khi \u0111i k\u00e8m v\u1edbi m\u1ed9t th\u00e1i \u0111\u1ed9 ch\u00e2m bi\u1ebfm. Nh\u01b0ng h\u1ea7u nh\u01b0 l\u00fac n\u00e0o anh c\u0169ng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 duy\u00ean d\u00e1ng trong cung c\u00e1ch ti\u1ebfp c\u1eadn v\u1edbi ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n<p>B\u00f9i B\u1ea3o Tr\u00fac l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u201cph\u1ee9c t\u1ea1p\u201d. C\u00f3 ngh\u0129a, khi n\u00f3i v\u1ec1 con ng\u01b0\u1eddi anh, ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ee9ng t\u1eeb nhi\u1ec1u g\u00f3c \u0111\u1ed9, \u0111\u1ec3 x\u00e9t v\u1ec1 nh\u1eefng kh\u00eda c\u1ea1nh kh\u00e1c nhau. C\u00f3 nhi\u1ec1u m\u1eb7t r\u1ea5t t\u00edch c\u1ef1c; nh\u01b0ng \u1edf m\u1ed9t v\u00e0i ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n (nh\u01b0 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a h\u1ea7u nh\u01b0 b\u1ea5t c\u1ee9 ai trong ch\u00fang ta), ng\u01b0\u1eddi ta c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00ea ph\u00e1n, th\u1eadm ch\u00ed ch\u00ea tr\u00e1ch anh. \u0110\u00f3 l\u00e0 s\u1ed1 ph\u1eadn c\u1ee7a nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00e1 t\u00ednh m\u1ea1nh. S\u1ed1ng th\u1eb3ng. Nh\u1ea5t l\u00e0 nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3, \u1edf m\u1ed9t s\u1ed1 kh\u00eda c\u1ea1nh, l\u1ea1i l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c v\u1ec1 qu\u1ea7n ch\u00fang, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 ph\u01a1i b\u00e0y cu\u1ed9c \u0111\u1eddi m\u00ecnh d\u01b0\u1edbi nh\u1eefng ng\u1ecdn \u0111\u00e8n h\u00e0ng tr\u0103m n\u1ebfn c\u1ee7a d\u01b0 lu\u1eadn. C\u00f3 l\u1ebd, h\u01a1n nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi trong ch\u00fang ta, anh \u0111\u00e3 s\u1ed1ng h\u1ebft s\u1ee9c m\u00e3nh li\u1ec7t, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 nh\u1eefng l\u00fac r\u1ea5t c\u1ef1c \u0111oan, v\u00e0 anh s\u1eb5n s\u00e0ng b\u00e0y t\u1ecf \u00fd ki\u1ebfn ri\u00eang c\u1ee7a m\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc c\u00f4ng lu\u1eadn tr\u00ean nhi\u1ec1u m\u1eb7t. C\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u, thu\u1ed9c ph\u1ea1m vi \u201cnh\u1eady c\u1ea3m\u201d, anh \u0111\u00e3 l\u00ean ti\u1ebfng tr\u00ean nh\u1eefng trang b\u00e1o c\u1ee7a m\u00ecnh. Nh\u01b0 nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ch\u00ednh tr\u1ecb, ph\u00e1i t\u00ednh. Nh\u1eefng c\u00e1i y\u00eau, c\u00e1i gh\u00e9t, c\u00e1i gi\u1eadn, c\u00e1i b\u1ef1c, c\u00e1i th\u01b0\u01a1ng, c\u00e1i ch\u1ee7 quan c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng. V\u00e2n v\u00e2n. Lo\u1ea1t b\u00e0i <i>\u201cTh\u01b0 G\u1eedi B\u1ea1n Ta\u201d<\/i> c\u1ee7a B\u00f9i B\u1ea3o Tr\u00fac, \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft li\u00ean t\u1ee5c m\u1ed7i ng\u00e0y t\u1eeb n\u0103m 1989 cho \u0111\u1ebfn th\u00e1ng Ch\u00edn 2016, t\u1ee9c l\u00e0 g\u1ea7n 30 n\u0103m, l\u00fac \u0111\u1ea7u tr\u00ean c\u00e1c b\u00e1o Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t \u1edf Westminster v\u00e0 Vi\u1ec7t Nam Nh\u1eadt B\u00e1o \u1edf San Jose, v\u00e0 sau n\u00e0y tr\u00ean nhi\u1ec1u t\u1edd b\u00e1o kh\u00e1c (v\u00e0 sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed5 bi\u1ebfn r\u1ed9ng kh\u1eafp tr\u00ean nhi\u1ec1u di\u1ec5n \u0111\u00e0n m\u1ea1ng), tr\u01b0\u1edbc khi t\u00e1c gi\u1ea3 c\u1ee7a n\u00f3 ra \u0111i kho\u1ea3ng hai tu\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc l\u1ec5 Gi\u00e1ng Sinh 2016, \u0111\u00e3 cho anh r\u1ea5t nhi\u1ec1u c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 n\u00f3i l\u00ean bao suy ngh\u0129 c\u1ee7a m\u00ecnh v\u1ec1 \u0111\u1ee7 m\u1ecdi m\u1eb7t c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng. T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng <i>h\u1ec9 n\u1ed9 \u00e1i \u1ed1 ai l\u1ea1c d\u1ee5c<\/i> c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi, k\u1ec3 c\u1ea3 c\u1ee7a anh n\u1eefa, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c anh b\u00e0y bi\u1ec7n trong \u0111\u00f3. M\u1ed9t c\u00e1ch r\u1ea5t duy\u00ean d\u00e1ng, t\u00e0i hoa, g\u1ea7n nh\u01b0 l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng v\u1edbi \u00edt nhi\u1ec1u ch\u00e2m bi\u1ebfm. V\u00e0 s\u00e2u s\u1eafc.<\/p>\n<p>B\u00e2y gi\u1edd B\u00f9i B\u1ea3o Tr\u00fac \u0111\u00e3 n\u1eb1m xu\u1ed1ng. R\u1ea5t nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u anh \u0111\u00e3 l\u00e0m, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u anh \u0111\u00e3 vi\u1ebft ra, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn ng\u1eafm v\u00e0 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 \u1edf nh\u1eefng g\u00f3c c\u1ea1nh kh\u00e1c nhau, t\u00f9y theo v\u1ecb tr\u00ed nh\u00ecn ng\u1eafm c\u0169ng nh\u01b0 ch\u1ee7 ki\u1ebfn c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng l\u1eddi ph\u1ea9m b\u00ecnh, ph\u00ea ph\u00e1n, khen t\u1eb7ng v\u00e0 \u0111\u00e1nh gi\u00e1. Sau khi anh kh\u00f4ng c\u00f2n n\u1eefa, t\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecdc m\u1ed9t s\u1ed1 b\u00e0i b\u00e1o\/t\u00f9y b\u00fat vi\u1ebft v\u1ec1 anh. C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng anh l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 b\u00e1o chuy\u00ean nghi\u1ec7p, t\u00e0i hoa v\u00e0 s\u00e2u s\u1eafc. V\u00e0 t\u1eadn t\u1ee5y v\u1edbi ngh\u1ec1. T\u00f4i cho r\u1eb1ng t\u00e1c gi\u1ea3 nh\u1eefng b\u00e0i vi\u1ebft \u1ea5y c\u00f3 nh\u1eefng l\u00fd do kh\u00e1ch quan, ch\u00ednh \u0111\u00e1ng v\u00e0 c\u00f3 c\u01a1 s\u1edf \u0111\u1ec3 l\u00ean ti\u1ebfng nh\u01b0 th\u1ebf. \u1ede \u0111\u00e2y, trong v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 kh\u00e1 nhi\u1ec1u k\u1ef7 ni\u1ec7m ri\u00eang t\u01b0 v\u1edbi anh, c\u0169ng nh\u01b0 \u0111\u00e3 chia s\u1ebb v\u1edbi anh m\u1ed9t s\u1ed1 s\u1edf th\u00edch, t\u00f4i mu\u1ed1n vi\u1ebft v\u1ec1 B\u00f9i B\u1ea3o Tr\u00fac ch\u1ee7 y\u1ebfu nh\u01b0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n. M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n y\u00eau v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, ch\u1eef ngh\u0129a. V\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 h\u1ebft c\u1ea3 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi m\u00ecnh \u0111\u1ec3 h\u1ecdc h\u1ecfi, d\u00f9i m\u00e0i c\u00e1i s\u1edf th\u00edch c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1i ni\u1ec1m vui c\u00f3 nhi\u1ec1u n\u00e9t cao nh\u00e3 n\u00e0y.<\/p>\n<p>T\u00f4i s\u1ebd th\u1eed vi\u1ebft v\u1ec1 B\u00f9i B\u1ea3o Tr\u00fac, m\u1ed9t k\u1ebb l\u0103n l\u1ed9n gi\u1eefa ma-tr\u1eadn (matrix) c\u1ee7a ng\u00f4n ng\u1eef v\u00e0 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi. V\u00e0, m\u1ed9t c\u00e1ch n\u00e0o \u0111\u00f3, \u1edf m\u1ed9t kh\u00eda c\u1ea1nh n\u00e0o \u0111\u00f3, vi\u1ebft v\u1ec1 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n, nh\u01b0 th\u1ebf, c\u0169ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 vi\u1ebft v\u1ec1 ch\u00ednh m\u00ecnh.<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p><b>2.<\/b><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/zpfile0011.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"zpfile001\" style=\"border-left-width: 0px; border-right-width: 0px; background-image: none; border-bottom-width: 0px; float: none; padding-top: 0px; padding-left: 0px; margin-left: auto; display: block; padding-right: 0px; border-top-width: 0px; margin-right: auto\" border=\"0\" alt=\"zpfile001\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/zpfile001_thumb1.jpg\" width=\"350\" height=\"235\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"center\"><i>B\u00f9i B\u1ea3o Tr\u00fac, B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac, Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Ho\u00e0ng, Ph\u1ea1m Qu\u1ed1c B\u1ea3o, <\/i><i>v\u00e0 Ng\u1ecdc Ho\u00e0i Ph\u01b0\u01a1ng (h\u00ecnh internet)<\/i><\/p>\n<p>B\u00f9i B\u1ea3o Tr\u00fac h\u01a1n t\u00f4i 9 tu\u1ed5i. V\u00e0 anh \u0111\u00e3 \u201cv\u00e0o \u0111\u1eddi\u201d tr\u01b0\u1edbc t\u00f4i tr\u00ean m\u1ed9t s\u1ed1 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n. T\u00f4i kh\u00f4ng quen bi\u1ebft anh nh\u1eefng ng\u00e0y ch\u00fang t\u00f4i c\u00f2n \u1edf Vi\u1ec7t Nam tr\u01b0\u1edbc n\u0103m 1975. Nh\u01b0ng, \u1edf m\u1ed9t kh\u00eda c\u1ea1nh n\u00e0o \u0111\u00f3, t\u00f4i l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft v\u00e0 \u201cquen\u201d v\u1edbi \u00f4ng c\u1ee5 th\u00e2n sinh anh, nh\u00e0 gi\u00e1o B\u00f9i V\u0103n B\u1ea3o, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfng r\u1ea5t t\u1ed1t l\u00e0 y\u00eau m\u1ebfn ch\u1eef ngh\u0129a Vi\u1ec7t v\u00e0 lu\u00f4n khuy\u1ebfn kh\u00edch, khuy\u00ean nh\u1ee7 c\u00e1c b\u1eadc ph\u1ee5 huynh Vi\u1ec7t sau cu\u1ed9c \u201cx\u1ea3y \u0111\u00e0n tan ngh\u00e9\u201d, tr\u00f4i d\u1ea1t kh\u1eafp n\u01a1i tr\u00ean qu\u1ea3 \u0111\u1ecba c\u1ea7u, ch\u0103m lo c\u00e1i g\u1ed1c ti\u1ebfng Vi\u1ec7t cho con c\u00e1i m\u00ecnh. M\u1ed9t c\u00e2u n\u00f3i n\u1ed5i ti\u1ebfng, n\u1ebfu t\u00f4i nh\u1edb kh\u00f4ng l\u1ea7m l\u00e0 c\u1ee7a c\u1ee5, trong nh\u1eefng \u0111\u1ee3t c\u1ee5 h\u00f4 h\u00e0o ph\u1ee5 huynh Vi\u1ec7t Nam quan t\u00e2m v\u00e0 gi\u00fap cho con em m\u00ecnh, hi\u1ec7n trong c\u1ea3nh s\u1ed1ng xa qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t s\u1ed1ng \u1edf c\u00e1c x\u1ee9 n\u00f3i ti\u1ebfng Anh, h\u1ecdc h\u1ecfi ng\u00f4n ng\u1eef v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a Vi\u1ec7t. \u0110\u00f3 l\u00e0 c\u00e2u khuy\u00ean nh\u1ee7 m\u00e0 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi trong ch\u00fang ta c\u00f2n nh\u1edb: <i>\u201cCh\u1ec9 s\u1ee3 \u0111\u00e0n con qu\u00ean ti\u1ebfng Vi\u1ec7t \/ \u0110\u1eebng lo l\u0169 tr\u1ebb d\u1ed1t Anh v\u0103n\u201d.<\/i> \u0110\u00fang l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady, tr\u1ebb con Vi\u1ec7t Nam \u1edf ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc, h\u1ecdc ti\u1ebfng Anh hay nh\u1eefng th\u1ee9 ti\u1ebfng b\u1ea3n x\u1ee9 n\u01a1i c\u00e1c em, c\u00e1c ch\u00e1u c\u01b0 ng\u1ee5 r\u1ea5t nhanh. Nh\u01b0ng n\u1ebfu b\u1ed1 m\u1eb9, \u00f4ng b\u00e0 kh\u00f4ng quan t\u00e2m, thi\u1ebft tha \u0111\u1ebfn ti\u1ebfng Vi\u1ec7t v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a Vi\u1ec7t, \u0111\u1ec3 d\u1ea1y d\u1ed7 (ho\u1eb7c nh\u1edd d\u1ea1y d\u1ed7 qua c\u00e1c trung t\u00e2m Vi\u1ec7t ng\u1eef tr\u00ean kh\u1eafp c\u00e1c n\u01b0\u1edbc tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t \u0111\u1ecbnh c\u01b0), v\u00e0 khu\u00f4n n\u1eafn c\u00e1c em, c\u00e1c ch\u00e1u trong tinh th\u1ea7n v\u0103n h\u00f3a Vi\u1ec7t, ch\u1eafc ch\u1eafn vi\u1ec7c l\u0169 tr\u1ebb \u0111\u00e1nh m\u1ea5t ngu\u1ed3n c\u1ed9i d\u00e2n t\u1ed9c l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ta c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft.<\/p>\n<p>T\u00f4i quen c\u1ee5 B\u00f9i V\u0103n B\u1ea3o, l\u00e0 th\u00e2n sinh c\u1ee7a b\u1ea1n t\u00f4i, tr\u01b0\u1edbc khi quen bi\u1ebft anh, t\u1eeb nh\u1eefng ng\u00e0y c\u00f2n \u1edf Vi\u1ec7t Nam nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y. Khi t\u00f4i l\u1edbn l\u00ean, c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 t\u1edd b\u00e1o d\u00e0nh cho thi\u1ebfu nhi v\u00e0 thi\u1ebfu ni\u00ean \u1edf Vi\u1ec7t Nam m\u00e0 t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp c\u1eadn v\u00e0, qua \u0111\u00f3, \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc h\u1ecfi nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u b\u1ed5 \u00edch; ngo\u00e0i ra, c\u0169ng qua nh\u1eefng t\u1edd b\u00e1o n\u00e0y, t\u00f4i nh\u00ecn th\u1ea5y l\u00f2ng y\u00eau th\u00edch ch\u1eef ngh\u0129a, v\u0103n h\u00f3a Vi\u1ec7t Nam ph\u00e1t tri\u1ec3n n\u01a1i t\u00e2m h\u1ed3n m\u00ecnh. \u0110\u00fang h\u01a1n, nh\u1eefng t\u1edd b\u00e1o \u1ea5y \u0111\u00e3 gieo nh\u1eefng c\u00e1i m\u1ea7m t\u01b0\u01a1i t\u1ed1t trong l\u00f2ng t\u00f4i, m\u1ed9t \u0111\u1ee9a tr\u1ebb c\u00f3 l\u1ebd c\u0169ng \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1eb5n c\u00e1i m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t tinh th\u1ea7n nh\u1ecf b\u00e9 kh\u00e1 m\u1ea7u m\u1ee1 m\u00e0 b\u1ed1 m\u1eb9 v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 c\u00e0y x\u1edbi trong l\u00f2ng n\u00f3 t\u1eeb nh\u1eefng ng\u00e0y c\u00f2n nh\u1ecf. Hai trong nh\u1eefng t\u1edd b\u00e1o lo\u1ea1i \u0111\u00f3 c\u00f2n t\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb9p \u0111\u1ebd trong l\u00f2ng t\u00f4i l\u00e0 t\u1edd \u201cPh\u1ee5 tr\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n Lu\u1eadn \/ V\u0103n Ngh\u1ec7 H\u1ecdc Sinh-Gia \u0110\u00ecnh\u201d c\u1ee7a nh\u00e0 v\u0103n Ph\u1ea1m Cao C\u1ee7ng v\u00e0 t\u1edd \u201cTu\u1ed5i Xanh\u201d c\u1ee7a nh\u00e0 gi\u00e1o B\u1ea3o V\u00e2n. B\u1ea3o V\u00e2n \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 c\u1ee5 B\u00f9i V\u0103n B\u1ea3o.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y \u1ea5y, d\u1ea1o h\u1ecdc nh\u1eefng n\u0103m \u0110\u1ec7 L\u1ee5c, \u0110\u1ec7 Ng\u0169, t\u1ee9c l\u00e0 kho\u1ea3ng n\u0103m 13 hay 14 tu\u1ed5i, t\u00f4i b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eadp l\u00e0m th\u01a1. V\u00e0 t\u00f4i ng\u1ed3i m\u01a1 m\u1ed9ng l\u00e0m nh\u1eefng b\u00e0i th\u01a1 h\u1ecdc tr\u00f2 g\u1eedi cho \u201canh\u201d B\u1ea3o V\u00e2n. C\u1ee5 B\u1ea3o V\u00e2n r\u1ea5t s\u00f5i t\u00e2m l\u00fd. Tr\u00ean nh\u1eefng trang b\u00e1o c\u1ee7a m\u00ecnh, C\u1ee5 x\u01b0ng \u201canh\u201d v\u1edbi c\u00e1c em \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 thi\u1ebfu nhi\/thi\u1ebfu ni\u00ean r\u1ea5t tho\u1ea3i m\u00e1i. T\u00f4i ch\u1eb3ng bi\u1ebft \u201c\u1ea5t gi\u00e1p\u201d g\u00ec v\u1ec1 c\u00e1i m\u1eb9o t\u00e2m l\u00fd \u1ea5y n\u00ean c\u1ee9 ng\u1ed3i vi\u1ebft th\u01b0 cho \u201canh\u201d B\u1ea3o V\u00e2n, m\u00e0 t\u00f4i ngh\u0129 l\u00e0 ch\u1eafc ch\u1ec9 h\u01a1n m\u00ecnh ch\u1ee5c tu\u1ed5i l\u00e0 nhi\u1ec1u, nh\u01b0 l\u00e0 vi\u1ebft\u2026 th\u01b0 t\u00ecnh. V\u00e0 g\u1eedi c\u00e1c b\u00e0i th\u01a1 m\u00ecnh l\u00e0m cho t\u1edd b\u00e1o. Th\u01a1 t\u00f4i (d\u0129 nhi\u00ean l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00fd v\u1edbi \u201cb\u00fat hi\u1ec7u\u201d cho \u0111\u00fang\u2026 phong c\u00e1ch) \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u201canh\u201d B\u1ea3o V\u00e2n \u0111\u0103ng kh\u00e1 nhi\u1ec1u trong su\u1ed1t th\u1eddi gian \u0111\u00f3. T\u00f4i nh\u1edb c\u00f3 l\u1ea7n, v\u00e0o m\u1ed9t bu\u1ed5i chi\u1ec1u Ch\u1ee7 Nh\u1eadt, tr\u00ean c\u0103n g\u00e1c nh\u00e0 m\u00ecnh, l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y b\u00e0i th\u01a1 \u0111\u1eafc \u00fd, t\u00f4i ng\u1ed3i n\u1eafn n\u00f3t ch\u00e9p l\u1ea1i. R\u1ed3i, t\u00f4i l\u1ea5y m\u1ed9t t\u1edd gi\u1ea5y tr\u1eafng ra vi\u1ebft th\u01b0 cho \u201canh\u201d B\u1ea3o V\u00e2n \u0111\u1ec3 g\u1eedi nh\u1eefng b\u00e0i th\u01a1 t\u00e2m \u0111\u1eafc \u1ea5y. T\u00f4i say s\u01b0a \u0111\u1ec3 l\u00f2ng m\u00ecnh\u2026 ph\u01a1i tr\u00ean trang gi\u1ea5y m\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ec1 bi\u1ebft l\u00e0 \u00f4ng c\u1ee5 c\u1ee7a t\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u1ee9ng sau l\u01b0ng m\u00ecnh t\u1ef1 l\u00fac n\u00e0o. Ch\u1eafc \u00f4ng c\u1ee5, khi l\u00ean g\u00e1c, th\u1ea5y th\u1eb1ng b\u00e9 con ng\u1ed3i c\u1eb7m c\u1ee5i say s\u01b0a vi\u1ebft l\u00e1ch n\u00ean t\u00f2 m\u00f2 \u0111\u1ee9ng im sau l\u01b0ng quan s\u00e1t. Xem h\u1eafn vi\u1ebft c\u00e1i g\u00ec. M\u1ed9t l\u00fac sau, c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00e3 quan s\u00e1t \u0111\u1ee7 v\u00e0 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee9a con m\u00ecnh \u0111ang vi\u1ebft \u201ct\u00ecnh th\u01b0\u201d cho ai, \u00f4ng c\u1ee5 kh\u1ebd \u0111\u1eb1ng h\u1eafng m\u1ed9t c\u00e1i. T\u00f4i gi\u1eadt m\u00ecnh quay l\u1ea1i v\u00e0 x\u1ea5u h\u1ed5 l\u1ea5y tay che \u0111i l\u00e1 th\u01b0. \u00d4ng c\u01b0\u1eddi m\u1ed9t c\u00e1ch h\u00f3m h\u1ec9nh v\u00e0 \u0111\u00e1ng y\u00eau r\u1ed3i b\u1ea3o, \u201cCon vi\u1ebft cho xong l\u00e1 th\u01b0 \u0111i, r\u1ed3i ng\u1ee7 m\u1ed9t gi\u1ea5c ng\u1eafn. Ch\u1ed1c n\u1eefa c\u00f2n xu\u1ed1ng \u0103n c\u01a1m!\u201d T\u00f4i cho\u00e1ng c\u1ea3 ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng c\u0169ng th\u1ea7m c\u00e1m \u01a1n b\u1ed1 v\u00ec \u00f4ng \u0111\u00e3 kh\u00f4ng b\u1ea3o t\u00f4i \u0111\u01b0a l\u00e1 th\u01b0 cho \u00f4ng xem. D\u00f9 sao, t\u00f4i ngh\u0129 \u00f4ng c\u0169ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc h\u1ebft l\u00e1 th\u01b0 m\u00e0 t\u00f4i \u0111\u00e3 vi\u1ebft g\u1ea7n xong cho \u201canh\u201d ch\u1ee7 b\u00fat B\u1ea3o V\u00e2n.<\/p>\n<p>Sau n\u00e0y, khi \u0111\u00e3 \u1edf b\u00ean M\u1ef9, c\u00f3 d\u1ecbp li\u00ean l\u1ea1c l\u1ea1i v\u1edbi c\u1ee5 B\u00f9i V\u0103n B\u1ea3o, c\u1ee5 c\u00e1m \u01a1n t\u00f4i, \u201cm\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u2018h\u1ee3p t\u00e1c\u2019 v\u1edbi t\u1edd b\u00e1o\u201d, c\u00f2n nh\u1edb \u0111\u1ebfn c\u1ee5. V\u00e0 c\u1ee5 qu\u00fd m\u1ebfn g\u1ecdi t\u00f4i l\u00e0 \u201cm\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng t\u00f4ng\u201d. V\u00ec m\u1ed1i \u201cquan h\u1ec7\u201d n\u00e0y m\u00e0, v\u1ec1 sau, \u0111\u00f4i khi \u0111\u1ec3 tr\u00eau c\u1ee3t ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n l\u1edbn tu\u1ed5i c\u1ee7a m\u00ecnh, t\u00f4i b\u1ea3o v\u1edbi anh l\u00e0 t\u00f4i c\u00f3 quen bi\u1ebft l\u1edbn v\u1edbi \u00f4ng c\u1ee5 c\u1ee7a anh, anh li\u1ec7u m\u00e0 c\u1ea9n th\u1eadn\u2026 Nh\u1eefng l\u00fac \u1ea5y, c\u00f3 chuy\u1ec7n g\u00ec B\u00f9i B\u1ea3o Tr\u00fac c\u0169ng ch\u1eb3ng d\u00e1m \u201cnho nhoe\u201d. Anh r\u1ea5t y\u00eau qu\u00fd \u00f4ng c\u1ee5 c\u1ee7a m\u00ecnh. V\u00e0, d\u0129 nhi\u00ean, c\u1ea3 b\u00e0 c\u1ee5 c\u1ee7a m\u00ecnh n\u1eefa.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng d\u00f9 cho c\u00f3 li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi c\u1ee5 B\u00f9i V\u0103n B\u1ea3o nh\u01b0 th\u1ebf, t\u00f4i v\u00e0 BBT c\u0169ng ch\u1eb3ng h\u1ec1 bi\u1ebft g\u00ec v\u1ec1 nhau. Cho \u0111\u1ebfn khi t\u00f4i chung tay l\u00e0m nguy\u1ec7t san V\u0103n H\u1ecdc Ngh\u1ec7 Thu\u1eadt (b\u1ed9 m\u1edbi), r\u1ed3i nguy\u1ec7t san V\u0103n H\u1ecdc, v\u1edbi anh Nguy\u1ec5n M\u1ed9ng Gi\u00e1c v\u00e0 m\u1ed9t v\u00e0i v\u0103n h\u1eefu kh\u00e1c t\u1eeb th\u00e1ng N\u0103m, 1985.<\/p>\n<p>B\u00f9i B\u1ea3o Tr\u00fac l\u00fac \u1ea5y \u0111ang l\u00e0m t\u1ea1i \u0111\u00e0i VOA, sau khi anh \u0111\u00e3 th\u00e0nh c\u00f4ng trong vi\u1ec7c xin chuy\u1ec3n n\u01a1i c\u01b0 tr\u00fa t\u1eeb Canada sang Hoa K\u1ef3. Anh Tr\u00fac, d\u00f9 l\u00fac \u1ea5y \u0111ang vi\u1ebft lo\u1ea1t t\u1ea1p ghi, n\u1ebfu t\u00f4i nh\u1edb kh\u00f4ng l\u1ea7m, \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 <i>\u201cN\u00f3i V\u1edbi \u0110\u1ea7u G\u1ed1i\u201d<\/i>, v\u00e0 k\u00fd t\u00ean l\u00e0 Ng\u1ee5y Tr\u00fac, tr\u00ean b\u00e1o V\u0103n Ngh\u1ec7 Ti\u1ec1n Phong tr\u00ean Washington, D.C., c\u00f3 l\u1ebd c\u0169ng c\u1ea3m th\u1ea5y d\u00f2ng m\u00e1u v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng \u0111ang ch\u1ea3y th\u00eam m\u1ed9t nh\u1ecbp ch\u1ea3y kh\u00e1c, \u0111\u1eb1m th\u1eafm h\u01a1n, th\u01a1 m\u1ed9ng h\u01a1n, trong tr\u00e1i tim m\u00ecnh, n\u00ean \u0111\u00e3 l\u00e0m m\u1ed9t s\u1ed1 b\u00e0i th\u01a1 v\u00e0, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, d\u1ecbch m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111o\u1ea1n th\u01a1 trong t\u1eadp <i>\u201cThe Lover\u2019s Gift\u201d (\u201cT\u1eb7ng V\u1eadt c\u1ee7a T\u00ecnh Nh\u00e2n\u201d) <\/i>c\u1ee7a R. Tagore. C\u00f3 l\u1ebd anh mu\u1ed1n t\u00ecm m\u1ed9t n\u01a1i x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng v\u00e0 trang tr\u1ecdng \u0111\u1ec3 g\u1eedi g\u1ea5m c\u00e1c s\u00e1ng t\u00e1c c\u1ee7a m\u00ecnh. Nguy\u1ec7t san V\u0103n H\u1ecdc, l\u00fac \u1ea5y, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng di\u1ec5n \u0111\u00e0n m\u00e0 anh c\u00f3 l\u00f2ng y\u00eau v\u00e0 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 cao. Anh kh\u00f4ng quen v\u1edbi nh\u00e0 v\u0103n Nguy\u1ec5n M\u1ed9ng Gi\u00e1c. V\u00e0 ch\u1eafc c\u0169ng kh\u00f4ng quen v\u1edbi m\u1ed9t ai kh\u00e1c trong nh\u00f3m ch\u1ee7 bi\u00ean. L\u00fac \u1ea5y, t\u00f4i l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111ang \u00e2m th\u1ea7m gi\u00fap cho anh Gi\u00e1c trong vi\u1ec7c l\u1ef1a l\u1ecdc b\u00e0i v\u1edf cho t\u1edd b\u00e1o. T\u00f4i c\u0169ng \u0111\u00e3 vi\u1ebft nhi\u1ec1u ti\u1ec3u lu\u1eadn v\u0103n h\u1ecdc tr\u00ean trang b\u00e1o n\u00e0y c\u0169ng nh\u01b0 \u1edf m\u1ed9t s\u1ed1 di\u1ec5n \u0111\u00e0n kh\u00e1c. D\u00f9 sao, V\u0103n H\u1ecdc Ngh\u1ec7 Thu\u1eadt (b\u1ed9 m\u1edbi), r\u1ed3i sau \u0111\u00f3 l\u00e0 V\u0103n H\u1ecdc, \u0111\u00e3 l\u00e0 \u201ctr\u00fa s\u1edf\u201d ch\u00ednh c\u1ee7a t\u00f4i. L\u00e0 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f9ng v\u1edbi m\u1ed9t v\u00e0i v\u0103n h\u1eefu kh\u00e1c, g\u1ea7y d\u1ef1ng t\u1edd b\u00e1o t\u1eeb trong tr\u1ee9ng n\u01b0\u1edbc, v\u00e0 c\u00f9ng s\u1eafp x\u1ebfp b\u00e0i v\u1edf \u0111\u1ec3 t\u1edd V\u0103n H\u1ecdc Ngh\u1ec7 Thu\u1eadt b\u1ed9 m\u1edbi, r\u1ed3i sau \u0111\u00f3 l\u00e0 V\u0103n H\u1ecdc, sau khi chuy\u1ec3n ti\u1ebfp t\u1eeb t\u1edd V\u0103n H\u1ecdc Ngh\u1ec7 Thu\u1eadt b\u1ed9 c\u0169 (c\u00f2n d\u00ednh d\u00e1ng nhi\u1ec1u \u0111\u1ebfn t\u00ean tu\u1ed5i c\u1ee7a nh\u00e0 v\u0103n V\u00f5 Phi\u1ebfn), t\u00f4i c\u00f3 c\u00e1i duy\u00ean g\u1eafn b\u00f3 l\u00e2u b\u1ec1n v\u1edbi nh\u1eefng t\u1edd b\u00e1o n\u00e0y. Ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 c\u00f9ng n\u1ed7 l\u1ef1c ph\u00e2n c\u00f4ng trong vi\u1ec7c s\u1eafp x\u1ebfp v\u00e0 \u0111\u00f3ng g\u00f3p b\u00e0i v\u1edf ngay trong s\u1ed1 \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a c\u1ea3 hai t\u1edd b\u00e1o. R\u1ed3i trong su\u1ed1t tr\u00ean 230 s\u1ed1 b\u00e1o cho \u0111\u1ebfn th\u00e1ng T\u01b0, 2008. S\u1ed1ng trong c\u00f9ng m\u1ed9t \u0111\u1ecba b\u00e0n v\u1edbi Nguy\u1ec5n M\u1ed9ng Gi\u00e1c, v\u00e0, trong giai \u0111o\u1ea1n \u0111\u00f3, c\u00f3 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ph\u1ee5 gi\u00fap trong vi\u1ec7c ch\u1ecdn l\u1ef1a b\u00e0i v\u1edf, trao \u0111\u1ed5i \u00fd ki\u1ebfn v\u1ec1 n\u1ed9i dung c\u1ee7a c\u00e1c b\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a l\u00ean trang b\u00e1o h\u00e0ng th\u00e1ng v\u1edbi Nguy\u1ec5n M\u1ed9ng Gi\u00e1c, t\u00f4i tr\u1edf n\u00ean m\u1ed9t trong nh\u1eefng khu\u00f4n m\u1eb7t kh\u00e1 quen thu\u1ed9c c\u1ee7a di\u1ec5n \u0111\u00e0n n\u00e0y.<\/p>\n<p>T\u00f4i kh\u00f4ng nh\u1edb r\u00f5 l\u00e0 t\u1eeb ai m\u00e0 B\u00f9i B\u1ea3o Tr\u00fac c\u00f3 \u0111\u1ecba ch\u1ec9 c\u1ee7a t\u00f4i. Anh vi\u1ebft cho t\u00f4i m\u1ed9t l\u00e1 th\u01b0, t\u1ef1 gi\u1edbi thi\u1ec7u, v\u00e0 cho bi\u1ebft \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc nhi\u1ec1u b\u00e0i ti\u1ec3u lu\u1eadn v\u0103n h\u1ecdc m\u00e0 t\u00f4i \u0111\u00e3 vi\u1ebft. Anh mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c quen bi\u1ebft t\u00f4i trong t\u00ecnh v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, v\u00e0 g\u1eedi cho t\u00f4i m\u1ed9t \u00edt b\u00e0i th\u01a1 c\u1ee7a anh. T\u00f4i ch\u1ecdn m\u1ed9t v\u00e0i b\u00e0i m\u00ecnh th\u00edch v\u00e0 \u0111\u01b0a cho anh Gi\u00e1c. T\u1eeb \u0111\u00f3, BBT l\u00e0 m\u1ed9t th\u00e2n h\u1eefu c\u1ed9ng t\u00e1c v\u1edbi V\u0103n H\u1ecdc. Ngo\u00e0i th\u01a1 ra, c\u00f3 l\u1ea7n, nh\u01b0 \u0111\u00e3 nh\u1eafc \u1edf tr\u00ean, anh g\u1eedi cho t\u00f4i v\u00e0i ch\u1ee5c \u0111o\u1ea1n th\u01a1 t\u1eeb t\u1eadp <i>\u201cThe Lover\u2019s Gift\u201d<\/i> (m\u00e0 anh d\u1ecbch th\u00e0nh <i>\u201cT\u1eb7ng V\u1eadt c\u1ee7a T\u00ecnh Nh\u00e2n<\/i>\u201d) c\u1ee7a R. Tagore trong m\u1ed9t t\u1eadp t\u00e0i li\u1ec7u \u0111\u00e1nh m\u00e1y v\u00e0 \u0111\u00f3ng l\u1ea1i th\u1eadt c\u1ea9n th\u1eadn. D\u1ea1o \u1ea5y, cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a ch\u00fang ta n\u00f3i chung, c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t v\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 v\u0103n Vi\u1ec7t n\u00f3i ri\u00eang, ch\u01b0a c\u00f3 <i>computer<\/i>, ch\u01b0a c\u00f3 <i>desktop<\/i> hay <i>laptop<\/i> g\u00ec c\u1ea3, ch\u01b0a n\u00f3i \u0111\u1ebfn c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb ti\u1ec7n nghi kh\u00e1c nh\u01b0 b\u00e2y gi\u1edd. Anh Tr\u00fac \u0111\u00e1nh m\u00e1y v\u00e0 s\u1eafp x\u1ebfp t\u1eadp s\u00e1ch m\u1ed9t b\u00ean l\u00e0 ti\u1ebfng Anh, m\u1ed9t b\u00ean l\u00e0 ti\u1ebfng Vi\u1ec7t, r\u1ea5t c\u00f4ng phu. T\u00f4i \u0111\u1ecdc v\u00e0 th\u1ea5y ngo\u00e0i m\u1ed9t \u00edt b\u00e0i th\u01a1 t\u00ecnh mang nhi\u1ec1u n\u00e9t thi ca r\u00f5 r\u1ec7t, nh\u1eefng b\u00e0i th\u01a1 kh\u00e1c c\u1ee7a anh \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft m\u1ed9t c\u00e1ch c\u00f3 v\u1ebb ch\u00e2n ch\u1ea5t, gi\u1ea3n d\u1ecb nh\u01b0ng, n\u1ebfu \u0111\u1ecdc k\u1ef9, \u0111\u1ea7y n\u00e9t th\u01a1 m\u1ed9ng v\u00e0 v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng. T\u00f4i cho r\u1eb1ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 b\u1ea3n l\u0129nh, c\u00f3 tay ngh\u1ec1 ch\u1eef ngh\u0129a cao th\u00ec m\u1edbi vi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng c\u00e2u th\u01a1 v\u1eeba gi\u1ea3n d\u1ecb m\u00e0 l\u1ea1i v\u1eeba nhi\u1ec1u ch\u1ea5t th\u01a1 nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>T\u00f4i nh\u1edb b\u00e0i th\u01a1 <i>\u201cG\u1eedi C\u0103n Nh\u00e0 C\u0169\u201d<\/i> c\u1ee7a anh (c\u00f9ng v\u1edbi nhi\u1ec1u b\u00e0i th\u01a1 c\u1ee7a nh\u1eefng nh\u00e0 th\u01a1 kh\u00e1c m\u00e0 t\u00f4i y\u00eau m\u1ebfn v\u00e0 th\u1ea5y th\u00edch h\u1ee3p) m\u00e0 t\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a v\u00e0o trong gi\u00e1o tr\u00ecnh gi\u1ea3ng d\u1ea1y t\u1ea1i c\u00e1c l\u1edbp h\u1ecdc v\u1ec1 Ng\u00f4n Ng\u1eef &amp; V\u0103n H\u00f3a Vi\u1ec7t Nam t\u1ea1i \u0111\u1ea1i h\u1ecdc c\u1ee7a m\u00ecnh. B\u00e0i th\u01a1 \u0111\u00f3, ng\u00f4n ng\u1eef gi\u1ea3n d\u1ecb nh\u01b0ng n\u00f3i l\u00ean v\u00e0 mang l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00e9t ho\u00e0i c\u1ea3m thi\u1ebft tha cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi xa qu\u00ea. M\u1ed9t n\u1ed7i <i>nostalgy<\/i> mang nhi\u1ec1u ch\u1ea5t th\u01a1:<\/p>\n<p><i>H\u00e3y t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng khi b\u01b0\u1edbc v\u00e0o cu\u1ed1i ng\u00f5      <br \/>C\u0103n nh\u00e0 x\u01b0a r\u00eau phong k\u00edn t\u01b0\u1eddng v\u00f4i       <br \/>Khung c\u1eeda s\u1eaft s\u01a1n \u0111\u00e3 bong l\u1ed7 ch\u1ed7       <br \/>Ch\u00eca kh\u00f3a m\u00f2n trong \u1ed5 b\u1ed7ng reo vui       <br \/>(\u2026)       <br \/>H\u00e3y t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng trong khu v\u01b0\u1eddn thu\u1edf tr\u01b0\u1edbc       <br \/>C\u00e2y ng\u1ecdc lan ng\u00e0y \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 ra hoa       <br \/>M\u1ea5y b\u1ee5i tr\u00fac v\u00e0 m\u1ed9t h\u00e0ng th\u01b0\u1ee3c d\u01b0\u1ee3c       <br \/>M\u00f9i \u0111\u1ea5t th\u01a1m c\u01a1n m\u01b0a nh\u1ecf \u0111\u1ea7u m\u00f9a       <\/p>\n<p>H\u00e3y t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng khi b\u01b0\u1edbc ch\u00e2n l\u00ean g\u00e1c       <br \/>B\u00e0n gh\u1ebf c\u00f2n nguy\u00ean, s\u00e1ch v\u1edf c\u00f2n b\u1ea7y       <br \/>B\u1ed7ng nghe tho\u00e1ng ti\u1ebfng m\u01b0a khuya d\u00ecu d\u1eb7t       <br \/>Nh\u1eefng gi\u1ecdt bu\u1ed3n r\u01a1i m\u00e3i xu\u1ed1ng \u0111\u00eam nay       <\/p>\n<p>H\u00e3y t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00eam s\u1ebd n\u1eb1m nghe gi\u00f3       <br \/>Tr\u00ean chi\u1ebfc gi\u01b0\u1eddng th\u00e2n thi\u1ebft m\u1ea5y n\u0103m x\u01b0a       <br \/>M\u1ea5y con mu\u1ed7i nh\u1eadn ra ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n c\u0169       <br \/>Ch\u00fa th\u1ea1ch s\u00f9ng trong v\u00e1ch c\u0169ng b\u00f2 ra <\/i><\/p>\n<p><i>H\u00e3y t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf v\u1ec1 n\u01a1i h\u1eb9n c\u0169      <br \/>Th\u0103m h\u00e0ng sao v\u00e0 b\u1ec3 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea7y m\u00e2y       <br \/>Tr\u00ean gh\u1ebf \u0111\u00e1 v\u1ecdng \u00e2m l\u1eddi t\u00ecnh t\u1ef1       <br \/>N\u00e9t ch\u1eef m\u1edd qu\u1ea5n qu\u00fdt v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u00e2y (\u2026)       <br \/><\/i>    <br \/>C\u0169ng v\u1edbi t\u00e2m t\u00ecnh thi\u1ebft tha, v\u00e0 ch\u1eef ngh\u0129a gi\u1ea3n d\u1ecb m\u1ed9t c\u00e1ch th\u1ea7n t\u00ecnh, nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 b\u00e0i<i> \u201cTr\u1edf V\u1ec1 C\u0103n Nh\u00e0 C\u0169 \u1ede S\u00e0i G\u00f2n\u201d:<\/i><\/p>\n<p><i>H\u1ee1i c\u0103n nh\u00e0 c\u1ee7a ta th\u1eddi tu\u1ed5i tr\u1ebb<\/i>     <br \/><i>C\u1ee7a nh\u1eefng chi\u1ec1u m\u01b0a bu\u1ed3n g\u00f5 xu\u1ed1ng m\u00e1i t\u00f4n<\/i>     <br \/><i>Nh\u1eefng bu\u1ed5i s\u00e1ng n\u1eafng l\u00f9a qua khe c\u1eeda<\/i>     <br \/><i>V\u1eabn theo ta nh\u1eefng \u0111\u00eam tuy\u1ebft m\u1ecbt m\u00f9ng<\/i><\/p>\n<p><i>H\u00e3y ng\u1ecf c\u1eeda, \u0111\u00eam nay ta tr\u1edf l\u1ea1i<\/i>     <br \/><i>C\u00e1nh c\u1eeda \u01a1i c\u00f3 c\u00f2n nh\u1edb nhau kh\u00f4ng?<\/i>     <br \/><i>Chi\u1ebfc ch\u00eca kh\u00f3a n\u0103m x\u01b0a ta l\u00e0m g\u1eaby<\/i>     <br \/><i>M\u1ea5y ch\u1ee5c n\u0103m tr\u1eddi tr\u00ean c\u1ed5 v\u1eabn t\u00f2n ten (\u2026)<\/i><\/p>\n<p>C\u00f2n t\u1eadp th\u01a1 d\u1ecbch nh\u1eefng b\u00e0i th\u01a1 xu\u00f4i c\u1ee7a Tagore th\u00ec \u0111\u1eb9p v\u00e0 th\u1eadt th\u01a1 m\u1ed9ng, ch\u01b0a k\u1ec3 s\u1ef1 ch\u00ednh x\u00e1c trong c\u00e1ch d\u1ecbch ch\u00fang. T\u00f4i \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb anh Gi\u00e1c \u0111\u0103ng v\u00e0i \u0111o\u1ea1n th\u01a1 d\u1ecbch Tagore c\u1ee7a BBT. Nhi\u1ec1u \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 c\u0169ng y\u00eau m\u1ebfn th\u01a1 anh v\u00e0 t\u00e0i n\u0103ng d\u1ecbch c\u1ee7a anh. T\u00ecnh th\u00e2n c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i m\u1ed7i ng\u00e0y m\u1ed7i kh\u0103ng kh\u00edt h\u01a1n.<\/p>\n<p>Sau n\u00e0y, v\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m tr\u01b0\u1edbc khi BBT xu\u1ed1ng \u0111\u1ecbnh c\u01b0 h\u1eb3n \u1edf Nam California v\u00e0 l\u00e0m vi\u1ec7c cho m\u1ed9t s\u1ed1 c\u01a1 s\u1edf truy\u1ec1n th\u00f4ng t\u1ea1i \u0111\u00e2y, m\u1ed7i khi c\u00f3 d\u1ecbp l\u00ean v\u00f9ng Washington, D.C. v\u00ec chuy\u1ec7n n\u00e0y hay chuy\u1ec7n n\u1ecd, t\u00f4i g\u1ea7n nh\u01b0 \u0111\u1ec1u \u201c\u1edf tr\u1ecd\u201d t\u1ea1i nh\u00e0 anh. L\u00fac \u0111\u1ea7u t\u1ea1i Falls Church; sau, t\u00f4i nh\u1edb l\u00e0 \u1edf m\u1ed9t v\u00f9ng kh\u00e1c c\u0169ng g\u1ea7n \u0111\u00f3. Anh lo cho t\u00f4i th\u1eadt chu \u0111\u00e1o, \u0111\u00f3n t\u1eeb phi tr\u01b0\u1eddng, \u0111\u01b0a v\u1ec1 nh\u00e0, l\u1ea1i \u0111\u01b0a \u0111i th\u0103m \u0111\u1ee7 m\u1ecdi n\u01a1i m\u1ecdi ch\u1ed7 c\u1ee7a c\u00e1c th\u00e2n h\u1eefu. Qua anh, t\u00f4i c\u0169ng c\u00f3 th\u00eam \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t v\u00e0i ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n tr\u00ean v\u00f9ng th\u1ee7 \u0111\u00f4 n\u00e0y. T\u00f4i nh\u1edb nh\u1eefng bu\u1ed5i t\u1ed1i \u1edf nh\u00e0 anh, ngo\u00e0i vi\u1ec7c h\u00ed h\u1eedng khoe v\u1edbi t\u00f4i nh\u1eefng chi\u1ebfc m\u00e1y bay m\u00e0 anh \u0111\u00e3 c\u00f4ng phu t\u1ef1 l\u1eafp r\u00e1p l\u1ea5y, v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 <i>hobby<\/i> c\u1ee7a m\u00ecnh (l\u00fac \u1ea5y, khu\u00f4n m\u1eb7t c\u1ee7a \u201cch\u00e0ng\u201d \u00e1nh l\u00ean n\u00e9t th\u01a1 tr\u1ebb, h\u1ed3n nhi\u00ean, \u0111\u1ea7y h\u1ea1nh ph\u00fac), anh c\u00f2n khoe v\u00e0 c\u00f3 nh\u1eefng khi t\u1eb7ng t\u00f4i m\u1ed9t s\u1ed1 s\u00e1ch v\u1edf, t\u00e0i li\u1ec7u qu\u00fd. T\u00f4i nh\u1edb l\u1ea7n \u0111\u00f3 anh t\u1eb7ng t\u00f4i m\u1ed9t cu\u1ed1n s\u00e1ch nh\u1ecf b\u1eb1ng ti\u1ebfng Anh, kh\u00f4ng bi\u1ebft anh \u0111\u00e3 mua \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf \u0111\u00e2u, t\u1eadp h\u1ee3p nh\u1eefng b\u00e0i th\u01a1 ti\u1ebfng Anh, Ph\u00e1p, \u0110\u1ee9c, v.v., c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 h\u1ecdc gi\u1ea3 v\u00e0 \u201ct\u00e0i t\u1eed gia\u201d th\u1ebf gi\u1edbi gi\u1edbi thi\u1ec7u, d\u1ecbch v\u00e0 b\u00ecnh b\u00e0i th\u01a1 \u201cHo\u00e0ng H\u1ea1c L\u00e2u\u201d c\u1ee7a Th\u00f4i Hi\u1ec7u. Nh\u1eefng b\u1ea3n d\u1ecbch th\u01a1 r\u1ea5t hay, nh\u01b0ng c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng b\u00e0i r\u1ea5t \u201ccho\u00e1ng\u201d, r\u1ea5t di\u1ec5u v\u00e0 \u2026 \u201ct\u01b0ng t\u1eedng\u201d; trong \u0111\u00f3, c\u00f3 m\u1ed9t b\u00e0i d\u00e1m bi\u1ebfn c\u00e1nh \u201cho\u00e0ng h\u1ea1c\u201d c\u1ee7a Th\u00f4i Hi\u1ec7u th\u00e0nh m\u1ed9t \u201ct\u00ean l\u1eeda\u201d (fire rocket) ch\u1edf \u00f4ng gi\u00e0 th\u01a1 bay v\u00e0o t\u1eadn kh\u00f4ng gian m\u00f9 m\u1ecbt. B\u00f9i B\u1ea3o Tr\u00fac r\u1ea5t th\u00fa c\u00e1i phong c\u00e1ch d\u1ecbch c\u1ee7a k\u1ebb t\u00e0i t\u1eed kia. D\u00f9 sao, anh c\u0169ng n\u00f3i v\u1edbi t\u00f4i, \u201cC\u00e1i th\u1eb1ng h\u1ed7n th\u1eadt. D\u00e1m mang \u201c\u00f4ng c\u1ee5\u201d [Th\u00f4i Hi\u1ec7u] ra di\u1ec5u!\u201d<\/p>\n<p>D\u1ecbp n\u00e0y, t\u00f4i c\u0169ng nh\u00e2n ti\u1ec7n g\u00f3p \u00fd v\u1ec1 nh\u1eefng b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a anh trong lo\u1ea1t b\u00e0i <i>\u201cN\u00f3i V\u1edbi \u0110\u1ea7u G\u1ed1i\u201d<\/i> (ti\u1ec1n th\u00e2n c\u1ee7a lo\u1ea1t <i>\u201cTh\u01b0 G\u1eedi B\u1ea1n Ta<\/i>\u201d) anh \u0111i tr\u00ean V\u0103n Ngh\u1ec7 Ti\u1ec1n Phong. T\u00f4i cho r\u1eb1ng c\u00e1c b\u00e0i anh vi\u1ebft r\u1ea5t th\u00fa v\u1ecb, ho\u1ea1t v\u00e0 r\u1ea5t h\u00f3m h\u1ec9nh, sinh \u0111\u1ed9ng. N\u00f3i \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u v\u1ea5n \u0111\u1ec1 trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng. D\u00f9 sao, t\u00f4i ngh\u0129 n\u1ebfu anh b\u1ecf b\u1edbt \u0111i ph\u1ea7n b\u1ef1c gi\u1eadn (cho d\u00f9 b\u1ef1c gi\u1eadn trong ch\u00e2m bi\u1ebfm), \u0111\u00f4i khi \u0111i \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 h\u01a1i th\u00f4, m\u1ecbch, th\u00ec c\u00e1c b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a anh s\u1ebd \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u hi\u1ec7u qu\u1ea3 h\u01a1n n\u1eefa. T\u00f4i th\u1ea5y, anh c\u00f3 <i>tone down<\/i> v\u1ec1 m\u1eb7t \u0111\u00f3 sau n\u00e0y. Nh\u1ea5t l\u00e0 trong lo\u1ea1t <i>\u201cTh\u01b0 G\u1eedi B\u1ea1n Ta\u201d.<\/i> D\u1eabu sao, t\u00ednh c\u00e1ch con ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ed5 x\u00f4 l\u00ean m\u1eb7t ch\u1eef, l\u00ean phong c\u00e1ch v\u0103n h\u1ecdc, c\u1ee7a m\u1ed9t nh\u00e0 v\u0103n, nh\u00e0 b\u00e1o, c\u0169ng l\u00e0 n\u00e9t \u0111\u1eb7c th\u00f9 c\u1ee7a m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m b\u00fat. N\u00f3 l\u00e0m cho h\u1ecd ghi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i d\u1ea5u \u1ea5n c\u1ee7a m\u00ecnh. C\u00e1ch n\u00e0y hay c\u00e1ch kh\u00e1c. V\u1edbi nh\u1eefng hi\u1ec7u \u1ee9ng t\u00edch c\u1ef1c hay ti\u00eau c\u1ef1c ri\u00eang.<\/p>\n<p>T\u00f4i nh\u1edb ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 ng\u1ed3i n\u00f3i chuy\u1ec7n su\u1ed1t m\u1ea5y \u0111\u00eam v\u1ec1 g\u1ea7n nh\u01b0 t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi th\u1ee9 tr\u00ean \u0111\u1eddi. Phim \u1ea3nh, \u00e2m nh\u1ea1c, tranh, th\u01a1 Vi\u1ec7t, th\u01a1 T\u00e0u, th\u01a1 Ph\u00e1p, th\u01a1 Nga, th\u01a1 \u00c1i-nh\u0129-Lan, th\u01a1 M\u1ef9&#8230; Th\u01a1 d\u1ecbch. V\u0103n d\u1ecbch. Phong c\u00e1ch d\u1ecbch. <i>Pipi. Caca<\/i>. Nh\u1eefng c\u00e2y c\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u00e1m l\u00e1 \u01b0\u1edbt l\u00f3ng l\u00e1nh, nh\u1eefng con ng\u00f5 c\u0169 k\u1ef9, nh\u1eefng \u0111\u00eam m\u01b0a nh\u00f2a nh\u1ea1t, nh\u1eefng v\u0169ng l\u1ea7y trong \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1 S\u00e0i G\u00f2n x\u01b0a. Nh\u1eefng h\u1ed3n ma c\u0169. \u00d4i, c\u00e1i <i>\u201cnostalgie de la boue\u201d<\/i> (\u201c<i>n\u1ed7i nh\u1edb b\u00f9n nh\u01a1<\/i>\u201d) c\u1ee7a nh\u1eefng h\u00ecnh \u1ea3nh qu\u00ea nh\u00e0. C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi chuy\u1ec7n, cu\u1ed1i c\u00f9ng, gi\u1eefa ch\u00fang t\u00f4i, l\u1ea1i ch\u1ec9 quy v\u1ec1 chuy\u1ec7n v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng. Hay, n\u00f3i \u0111\u00fang ra, n\u00f3i v\u1ec1 b\u1ea5t c\u1ee9 chuy\u1ec7n g\u00ec, ch\u00fang t\u00f4i c\u0169ng \u0111\u1ec1u t\u00ecm ra \u0111\u01b0\u1ee3c \u201cm\u1ed9t s\u1ee3i ch\u1ec9 \u0111\u1ecf xuy\u00ean su\u1ed1t\u201d c\u1ee7a v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng ch\u1ea1y l\u1ea7n qua \u0111\u00f3. C\u00e1i \u201cs\u1ee3i ch\u1ec9 \u0111\u1ecf xuy\u00ean su\u1ed1t\u201d, \u1edf \u0111\u00e2y, l\u00e0 m\u1ed9t th\u00e0nh ng\u1eef c\u1ee7a v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng th\u1ebf gi\u1edbi (nh\u01b0 trong danh ng\u1eef <i>\u201cthe red thread of narrative\u201d<\/i>) \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 c\u00e1i c\u1ed1t l\u00f5i ch\u1ea1y su\u1ed1t m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m hay m\u1ed9t c\u00e2u chuy\u1ec7n k\u1ec3, kh\u00f4ng c\u00f3 d\u00ednh d\u00e1ng g\u00ec \u0111\u1ebfn ch\u1ee7 ngh\u0129a C\u1ed9ng S\u1ea3n c\u1ea3. T\u00f4i y\u00eau v\u00e0 g\u1ea7n B\u00f9i B\u1ea3o Tr\u00fac \u1edf \u0111i\u1ec3m n\u00e0y. N\u00f3i chuy\u1ec7n g\u00ec r\u1ed3i th\u00ec, gi\u1eefa ch\u00fang t\u00f4i, c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng!<\/p>\n<p>B\u00f9i B\u1ea3o Tr\u00fac th\u00edch ngh\u1ecbch v\u00e0 ch\u00f2ng gh\u1eb9o b\u1ea1n b\u00e8. Anh hay l\u00e0m th\u01a1 ch\u00f2ng gh\u1eb9o m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. Ngo\u00e0i ra, nh\u1eefng b\u00e0i th\u01a1 theo \u201ctr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i\u201d B\u00fat Tre \u1edf h\u1ea3i ngo\u1ea1i, theo t\u00f4i bi\u1ebft, l\u00e0 \u0111\u00e3 ph\u00e1t xu\u1ea5t t\u1eeb anh. R\u1ea5t s\u1edbm. Tr\u00ean 30 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc. Tr\u01b0\u1edbc khi tr\u00ean m\u1ea1ng v\u00e0 trong n\u01b0\u1edbc c\u00f3 nh\u1eefng r\u1ed9n r\u00e0ng v\u00e0 c\u1eadp nh\u1eadt v\u1ec1 \u201ctr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i\u201d th\u01a1 n\u00e0y. Nh\u1eefng chuy\u1ec7n v\u1eeba n\u00f3i l\u00e0m t\u00f4i nh\u1edb \u0111\u1ebfn m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng kh\u00e1c c\u1ee7a t\u00f4i, c\u0169ng t\u00e0i hoa \u2026\u0111a d\u1ea1ng nh\u01b0 BBT, v\u00e0 c\u00f3 l\u1ebd c\u0169ng tr\u1ea1c tu\u1ed5i anh, c\u0169ng hay th\u00edch tr\u00eau ch\u1ecdc b\u1ea1n b\u00e8 nh\u01b0 th\u1ebf. \u0110\u00f3 l\u00e0 Nguy\u1ec5n B\u00e1 Tr\u1ea1c. T\u00e1c gi\u1ea3 c\u1ee7a <i>Ng\u1ecdn C\u1ecf B\u1ed3ng<\/i> v\u00e0 <i>Chuy\u1ec7n C\u1ee7a M\u1ed9t Ng\u01b0\u1eddi Di C\u01b0 Nh\u1ee9c \u0110\u1ea7u V\u1eeba Ph\u1ea3i.<\/i> Nguy\u1ec5n B\u00e1 Tr\u1ea1c, d\u00f9 sao, c\u0169ng c\u00f2n kh\u1ecfe, \u0111ang ch\u1ecbu gi\u00e1 r\u00e9t m\u1ed9t c\u00e1ch h\u1ea1nh ph\u00fac (b\u00ean ng\u01b0\u1eddi y\u00eau d\u1ea5u) \u1edf m\u00e3i t\u1eadn \u0111\u1ea5t Ph\u1ea7n Lan, ngay c\u1ea1nh con g\u1ea5u Putin Nga X\u00f4. C\u00e1i t\u00ednh ngh\u1ecbch ng\u1ee3m, tinh qu\u00e1i, nh\u01b0ng l\u1ea1i \u0111\u1ea7y n\u00e9t t\u00e0i hoa \u1ea5y c\u1ee7a BBT \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c anh \u0111\u01b0a v\u00e0o lo\u1ea1t t\u1ea1p b\u00fat <i>Th\u01b0 G\u1eedi B\u1ea1n Ta<\/i> m\u00e0 trong su\u1ed1t kho\u1ea3ng g\u1ea7n 30 n\u0103m anh \u0111\u00e3 \u0111eo \u0111u\u1ed5i hay b\u1ecb n\u00f3 \u0111eo \u0111u\u1ed5i (C\u00f3 l\u1ebd anh c\u00f3 h\u01a1n c\u1ea3 ng\u00e0n b\u00e0i, hay g\u1ea7n hai ng\u00e0n b\u00e0i trong lo\u1ea1t n\u00e0y? V\u00ec ch\u1ec9 trong ba quy\u1ec3n <i>\u201cTh\u01b0 G\u1eedi B\u1ea1n Ta\u201d<\/i> do nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n V\u0103n Ngh\u1ec7 in trong ba n\u0103m 1995, 1996 v\u00e0 1997, m\u1ed7i quy\u1ec3n \u0111\u00e3 c\u00f3 kho\u1ea3ng tr\u00ean d\u01b0\u1edbi 100 b\u00e0i, t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c b\u00e0i trong kho\u1ea3ng s\u00e1u th\u00e1ng m\u1ed7i cu\u1ed1n).<\/p>\n<p>C\u00e1i thu h\u00fat \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 khi \u0111\u1ecdc lo\u1ea1t b\u00e0i n\u00e0y c\u1ee7a BBT l\u00e0 do n\u01a1i anh \u0111\u1ecdc nhi\u1ec1u, nh\u1edb k\u1ef9, tr\u00ecnh b\u00e0y v\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u00f4i cu\u1ed1n, h\u1ea5p d\u1eabn, l\u1ea1i r\u1ea5t duy\u00ean d\u00e1ng, n\u00f3i chung. Nh\u1ea5t l\u00e0 anh c\u00f3 tr\u00ed li\u00ean t\u01b0\u1edfng nh\u1ea1y b\u00e9n, d\u1ec5 \u201cb\u00e0n ngang t\u1ea1t d\u1ecdc\u201d \u0111\u1ee7 m\u1ecdi v\u1ea5n \u0111\u1ec1 trong \u0111\u1eddi. Nh\u1ea3y m\u00faa r\u1ea5t kh\u00e9o. \u201cL\u0103ng ba vi b\u1ed9\u201d r\u1ea5t hay. K\u1ebft b\u00e0i th\u01b0\u1eddng nh\u01b0 x\u1ea1 th\u1ee7 b\u1eafn tr\u00fang h\u1ed3ng t\u00e2m. C\u00e1i t\u00ednh c\u00e1ch \u1ea5y, c\u1ee7a m\u1ed9t k\u00fd m\u1ee5c gia, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi d\u1ecdc ngang, t\u1eebng tr\u1ea3i \u201cs\u1ef1 \u0111\u1eddi\u201d, m\u1ed9t k\u1ebb t\u00e0i t\u1eed, th\u1eadm ch\u00ed c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c anh \u0111\u01b0a v\u00e0o trong l\u1eddi \u201cg\u00f3p vui\u201d \u0111\u00e1m c\u01b0\u1edbi c\u1ee7a anh. \u0110\u0103ng tr\u00ean b\u00e1o ch\u00ed c\u1ea9n th\u1eadn. Trong s\u1ef1 v\u1ee5 n\u00e0y, anh c\u00f2n l\u00f4i k\u00e9o th\u00eam b\u1ea1n b\u00e8 c\u00f9ng \u0111\u1ee9ng chung v\u1edbi m\u00ecnh \u0111\u1ec3 \u201c\u0111\u00f9a y\u00eau\u201d cho vui! \u201cCh\u00e0ng\u201d l\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf:<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/clip_image0032.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"clip_image003\" style=\"border-left-width: 0px; border-right-width: 0px; background-image: none; border-bottom-width: 0px; float: none; padding-top: 0px; padding-left: 0px; margin-left: auto; display: block; padding-right: 0px; border-top-width: 0px; margin-right: auto\" border=\"0\" alt=\"clip_image003\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/clip_image003_thumb2.jpg\" width=\"300\" height=\"267\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"center\"><i>\u201cK\u1ebb t\u00e0i t\u1eed\u201d B\u00f9i B\u1ea3o Tr\u00fac v\u00e0 phong c\u00e1ch ngh\u1ecbch ng\u1ee3m trong ch\u00fac m\u1eebng \u0111\u00e1m c\u01b0\u1edbi (b\u00e1o <\/i>Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t<i>)<\/i><\/p>\n<p><i><\/i><\/p>\n<p>C\u00e1i ng\u00e0y \u0111\u00e1m c\u01b0\u1edbi c\u1ee7a t\u00f4i, ch\u00e0ng t\u1eeb Washington, D.C. bay xu\u1ed1ng, c\u00f9ng m\u1ed9t v\u00e0i v\u0103n h\u1eefu kh\u00e1c. Kh\u00f4ng nh\u1eefng c\u00f3 m\u1eb7t, BBT c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t trong m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi MCs, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t phong c\u00e1ch, l\u00e0m cho d\u1ecbp vui \u1ea5y \u201c\u1ed3n \u00e0o\u201d v\u00e0 sinh \u0111\u1ed9ng h\u01a1n. T\u00f4i \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c bao b\u1ea1n b\u00e8 v\u00e0 th\u00e2n h\u1eefu v\u0103n h\u1ecdc b\u00ean c\u1ea1nh trong c\u00e1i ng\u00e0y \u201cb\u1ecb ph\u00e1t v\u00e3ng\u201d \u1ea5y (<i>a transport<\/i>: ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111\u1ea7y, b\u1ecb ph\u00e1t v\u00e3ng (ngh\u0129a l\u1ecbch s\u1eed, ph\u00e1p l\u00fd) \/ <i>a transport of delight<\/i>: ni\u1ec1m h\u1ea1nh ph\u00fac, vui th\u00edch). Nhi\u1ec1u b\u1ea1n h\u1eefu v\u1eabn c\u00f2n nh\u1edb ch\u00e0ng trong d\u1ecbp \u1ea5y. Bao nhi\u00eau khu\u00f4n m\u1eb7t th\u00e2n t\u00ecnh m\u00e0 gi\u1edd \u0111\u00e2y nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi trong \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh nh\u1eefng \u201cng\u01b0\u1eddi mu\u00f4n n\u0103m c\u0169\u201d. Mai Th\u1ea3o, Ph\u1ea1m Duy, V\u00f5 Phi\u1ebfn, Cao Xu\u00e2n Huy, Nguy\u1ec5n M\u1ed9ng Gi\u00e1c\u2026 V\u00e0, b\u00e2y gi\u1edd, c\u1ea3 \u201cch\u00e0ng\u201d n\u1eefa.<\/p>\n<p>Ngh\u1ecbch th\u00ec nh\u01b0 th\u1ebf, nh\u01b0ng khi \u0111\u1ec3 l\u00f2ng nh\u1edb v\u1ec1 m\u1ed9t c\u01a1n m\u1ed9ng c\u0169, v\u1ec1 m\u1ed9t s\u1ee3i t\u00f3c c\u00f2n bay trong b\u00f3ng chi\u1ec1u c\u1ee7a qu\u00e1 kh\u1ee9, l\u00f2ng c\u1ee7a k\u1ebb t\u00e0i t\u1eed kia c\u0169ng tr\u1edf n\u00ean thi\u1ebft tha, \u0111\u1eb1m th\u1eafm:<\/p>\n<p><i>Nh\u1eefng ng\u00e0y Ch\u1ee7 nh\u1eadt em \u0111i \u0111\u00e2u?<\/i>     <br \/><i>Ng\u00e0y treo tr\u00ean m\u1ed9t chi\u1ebfc ly s\u1ea7u<\/i>     <br \/><i>H\u00e0ng c\u00e2y l\u00e1 m\u1ee5c nghi\u00eang m\u00ecnh ng\u00f3ng<\/i>     <br \/><i>M\u00e2y c\u0169ng ch\u1edd em, em \u1edf \u0111\u00e2u?<\/i>     <br \/><i>     <br \/>H\u00f4m nay Ch\u1ee7 nh\u1eadt, em \u0111i \u0111\u00e2u?<\/i>     <br \/><i>Chi\u1ec1u loang m\u1ed9t ch\u00fat n\u1eafng kh\u00f4ng m\u1ea7u<\/i>     <br \/><i>Gi\u00f3 \u01a1i, gi\u1eef h\u1ed9 m\u00f9i h\u01b0\u01a1ng c\u0169<\/i>     <br \/><i>Thu\u1edf nh\u1eefng c\u1ea7u vai ch\u01b0a xa nhau (\u2026)<\/i><\/p>\n<p>(<b>K. kh\u00fac 1)<\/b><\/p>\n<p>V\u00e0, ch\u01b0a chi ta \u0111\u00e3 th\u1ea5y nhau trong ng\u00e0n d\u1eb7m quan san. T\u00ecnh y\u00eau, t\u1ef1 n\u00f3, l\u00e0 s\u1ef1 nh\u1edb nhung. Ng\u01b0\u1eddi ta nh\u1edb nhau ngay c\u1ea3 khi c\u00f2n \u0111ang tay trong tay, \u0111ang l\u00fac c\u00f2n \u0111ang b\u00ean nhau h\u1ea1nh ph\u00fac. C\u00f3 l\u1ebd ch\u00ednh v\u00ec th\u1ebf n\u00ean Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n \u0111\u00e3 vi\u1ebft trong m\u1ed9t b\u00e0i th\u01a1 n\u1ed5i ti\u1ebfng c\u1ee7a m\u00ecnh: <i>\u201cAnh(\u2026) \u00f4m em trong tay \/ M\u00e0 \u0111\u00e3 nh\u1edb em ng\u00e0y s\u1eafp t\u1edbi\u201d<\/i>. T\u00ecnh y\u00eau l\u00e0 th\u1ebf. Lu\u00f4n l\u00e0 n\u01a1i ch\u1ed1n \u0111\u1ec3 tr\u00f4ng mong, h\u01b0\u1edbng v\u1ec1. Tr\u00e1i tim c\u1ee7a B\u00f9i B\u1ea3o Tr\u00fac c\u0169ng rung theo nh\u1ecbp dao \u0111\u1ed9ng \u1ea5y:<\/p>\n<p><i>L\u1ee1 mai t\u00f3c c\u00f3 thay m\u1ea7u<\/i>     <br \/><i>N\u00e9t son c\u00f3 nh\u1ea1t, m\u00f4i s\u1ea7u c\u00f3 phai<\/i>     <br \/><i>L\u1ee1 mai c\u00f3 l\u1ea1nh tr\u00ean vai<\/i>     <br \/><i>L\u00f2ng v\u00f9i d\u01b0\u1edbi tuy\u1ebft, h\u1ed3n ngo\u00e0i tr\u01b0\u1eddng giang<\/i>     <br \/><i>L\u1ee1 mai b\u00f3ng \u0111\u00e3 ng\u00fat ng\u00e0n<\/i>     <br \/><i>D\u1ea5u chim x\u01b0a c\u0169ng s\u1ebd tan cu\u1ed1i \u0111\u01b0\u1eddng<\/i>     <br \/><i>L\u1ee1 mai ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 quan san<\/i>     <br \/><i>Nh\u1edb xanh bia \u0111\u00e1, ch\u1edd v\u00e0ng l\u0169ng s\u00e2u<\/i>     <br \/><i>L\u1ee1 mai s\u00f4ng s\u1ebd qua c\u1ea7u<\/i>     <br \/><i>C\u00f3 trong \u0111\u00e1y n\u01b0\u1edbc, c\u01a1n \u0111au m\u1ed9t \u0111\u1eddi<\/i><\/p>\n<p>(<b>K. kh\u00fac 3, <\/b>th\u00e1ng 12.1987)<\/p>\n<p>Sau n\u00e0y, v\u00e0o n\u0103m 2000, khi c\u1ed1 g\u1eafng ra \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp \u201c<i>T\u1eb7ng V\u1eadt c\u1ee7a T\u00ecnh Nh\u00e2n\u201d<\/i><i>,<\/i> d\u1ecbch <i>\u201cThe Lover\u2019s Gift\u201d<\/i> c\u1ee7a Rabindranath Tagore, tr\u00e1i tim ch\u00e0ng, d\u00f9 qua th\u01a1 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi thi s\u0129 \u0111\u00e1ng y\u00eau x\u1ee9 Bengal, v\u1eabn \u0111\u1eadp m\u1ed9t nh\u1ecbp thi thi\u1ebft c\u0169:<\/p>\n<p><i>Tr\u00e1i c\u00e2y trong v\u01b0\u1eddn m\u1ecdc chi ch\u00edt, chen ch\u00fac nhau tr\u00ean c\u00e0nh, v\u01b0\u01a1n m\u00ecnh ra ph\u00eda \u00e1nh s\u00e1ng trong n\u1ed7i \u0111\u1edbn \u0111au tr\u00e0n \u0111\u1ea7y.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u00e3y b\u01b0\u1edbc nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc ch\u00e2n ki\u00eau k\u1ef3 v\u00e0o v\u01b0\u1eddn c\u00e2y, n\u1eef ho\u00e0ng c\u1ee7a ta \u01a1i, h\u00e3y ng\u1ed3i xu\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi b\u00f3ng m\u00e1t, h\u00e3y h\u00e1i nh\u1eefng tr\u00e1i ch\u00edn tr\u00ean c\u00e0nh, v\u00e0 h\u00e3y \u0111\u1ec3 ch\u00fang d\u00e2ng l\u00ean \u0111\u00f4i m\u00f4i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi v\u1ecb ng\u1ecdt tuy\u1ec7t v\u1eddi. <\/i><\/p>\n<p><i>Trong v\u01b0\u1eddn c\u1ee7a ta, nh\u1eefng con b\u01b0\u1edbm tung \u0111\u00f4i c\u00e1nh trong \u00e1nh n\u1eafng, nh\u1eefng chi\u1ebfc l\u00e1 rung m\u00ecnh, v\u00e0 hoa tr\u00e1i r\u1ed9n r\u00e0ng ch\u1edd \u0111\u00f3n gi\u00e2y ph\u00fat ho\u00e0n th\u00e0nh.<\/i><\/p>\n<p>(\u0110o\u1ea1n th\u01a1 s\u1ed1 III)<\/p>\n<p><i>(The fruits come in crowds into my orchard, they jostle each other. They surge up in the light in an anguish of fullness.<\/i><\/p>\n<p><i>Proudly step into my orchard, my queen, sit there in the shade, pluck the ripe fruits from their stems, and let them yield, to the utmost, their burden of sweetness at your lips.<\/i><\/p>\n<p><i>In my orchard the butterflies shake their wings in the sun, the leaves tremble, the fruits clamour to come to completion.)<\/i><\/p>\n<p>V\u00e0, trong m\u1ed9t \u0111o\u1ea3n kh\u00fac kh\u00e1c, gi\u1ecdng th\u01a1 v\u1eabn thi\u1ebft tha nh\u01b0 th\u1ebf:<\/p>\n<p><i>Ch\u1ec9 c\u00f2n s\u00f3t l\u1ea1i m\u1ed9t ch\u00fat n\u00e0y, c\u00f2n bao nhi\u00eau t\u00f4i \u0111\u00e3 phung ph\u00ed h\u1ebft trong m\u1ed9t m\u00f9a h\u00e8 \u0111\u1ea7y ph\u00f3ng \u0111\u00e3ng. Ch\u1ec9 c\u00f2n \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ph\u1ed5 v\u00e0o kh\u00fac ca h\u00e1t cho em nghe, \u0111\u1ec3 \u0111an v\u00e0o v\u00f2ng hoa d\u1ecbu d\u00e0ng \u00f4m l\u1ea5y c\u1ed5 tay em, \u0111\u1ec3 \u0111eo tr\u00ean tai em nh\u01b0 m\u1ed9t vi\u00ean h\u1ed3ng ng\u1ecdc, nh\u01b0 m\u1ed9t l\u1eddi th\u1ea7m th\u00ec b\u1ebdn l\u1ebdn, \u0111\u1ec3 li\u1ec1u l\u0129nh trong canh b\u1ea1c chi\u1ec1u \u0111\u00e3 c\u1ea7m ch\u1eafc ph\u1ea7n thua.<\/i><\/p>\n<p><i>Thuy\u1ec1n c\u1ee7a t\u00f4i qu\u00e1 mong manh, e kh\u00f4ng v\u01b0\u1ee3t n\u1ed5i nh\u1eefng con s\u00f3ng d\u1eef c\u1ee7a tr\u1eadn m\u01b0a. Nh\u01b0ng n\u1ebfu em nh\u1eb9 nh\u00e0ng b\u01b0\u1edbc xu\u1ed1ng, t\u00f4i s\u1ebd ch\u00e8o \u0111\u01b0a em men theo nh\u1eefng n\u01a1i tr\u00fa \u1ea9n b\u00ean b\u1edd, \u1edf \u0111\u00f3, l\u00e0n n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea7y b\u00f3ng t\u1ed1i g\u1ee3n l\u00ean nh\u1eefng con s\u00f3ng nh\u1ecf nh\u01b0 gi\u1ea5c ng\u1ee7 \u0111\u1ea7y m\u1ed9ng m\u1ecb, v\u00e0 ti\u1ebfng g\u00f9 c\u1ee7a nh\u1eefng con chim c\u00e2u \u0111\u1eadu tr\u00ean nh\u1eefng c\u00e0nh l\u00e1 r\u1ee7 la \u0111\u00e0 c\u0169ng l\u00e0m cho b\u00f3ng tr\u01b0a h\u00f3a th\u00e0nh \u1ea3o n\u00e3o. L\u00fac cu\u1ed1i ng\u00e0y, t\u00f4i s\u1ebd h\u00e1i m\u1ed9t b\u00f4ng hoa s\u00fang \u0111\u1eabm n\u01b0\u1edbc, c\u00e0i l\u00ean t\u00f3c em r\u1ed3i m\u1edbi ra \u0111i.<\/i><\/p>\n<p>(\u0110o\u1ea1n th\u01a1 s\u1ed1 XII)<\/p>\n<p><i>(It is little that remains now, the rest was spent in one careless summer. It is just enough to put in a song and sing to you; to weave in a flower-chain gently clasping your wrist; to hang in your ear like a round pink pearl, like a blushing whisper; to risk in a game one evening and utterly lose.<\/i><\/p>\n<p><i>My boat is a frail small thing, not fit for crossing wild waves in the rain. If you but lightly step on it I shall gently row you by the shelters of the shore, where the dark water in ripples is like a dream-ruffled sleep; where the dove\u2019s cooing from the drooping branches makes the noon-day shadows plaintive. At the day\u2019s end, when you are tired, I shall pluck a dripping lily to put in your hair and take my leave.)<\/i><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/clip_image005.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"clip_image005\" style=\"border-left-width: 0px; border-right-width: 0px; background-image: none; border-bottom-width: 0px; float: none; padding-top: 0px; padding-left: 0px; margin-left: auto; display: block; padding-right: 0px; border-top-width: 0px; margin-right: auto\" border=\"0\" alt=\"clip_image005\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/clip_image005_thumb.jpg\" width=\"200\" height=\"300\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"center\"><i>S\u00e1ch, hoa v\u00e0 tranh (h\u00ecnh t\u01b0 li\u1ec7u ri\u00eang)<\/i><\/p>\n<p><i><\/i><\/p>\n<p>B\u00f9i B\u1ea3o Tr\u00fac d\u1ecbch Tagore r\u1ea5t th\u01a1 m\u1ed9ng. Anh nh\u01b0 \u0111\u01b0a ta v\u00e0o l\u00f2ng nh\u1eefng con ng\u00f5 nh\u1ecf, nh\u1eefng b\u1ebfn n\u01b0\u1edbc, nh\u1eefng v\u01b0\u1eddn c\u00e2y x\u1ee9 Bengal. V\u00e0 m\u00f9i th\u01a1m c\u1ee7a hoa l\u00e1, ti\u1ebfng nh\u1eefng con chim c\u00e2u g\u00f9 nhau. Hai ng\u01b0\u1eddi y\u00eau \u0111\u1ee9ng b\u00ean nhau d\u01b0\u1edbi t\u00e0ng c\u00e2y r\u1eadm m\u00e1t, xanh s\u1eabm m\u00e0u l\u00e1 c\u00e2y. Ti\u1ebfng n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y c\u1ee7a nh\u1eefng l\u00f2ng s\u00f4ng, khe su\u1ed1i\u2026 T\u00f4i \u0111\u00e3 c\u00f3 d\u1ecbp vi\u1ebft \u00edt l\u1eddi gi\u1edbi thi\u1ec7u cho anh trong t\u1eadp s\u00e1ch n\u00e0y:<\/p>\n<p><i>\u201cNh\u1eefng l\u1eddi th\u01a1, t\u00e2m t\u00ecnh v\u00e0 h\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ee7a Tagore mang \u0111\u1ea7y t\u00ednh nh\u00e2n lo\u1ea1i. Kh\u00f4ng gian th\u01a1 c\u1ee7a \u00f4ng bao la b\u00e1t ng\u00e1t, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u00e0n chim bay ra t\u1eeb t\u1ed5 tr\u1eddi l\u00e0m ng\u1ea5t ng\u00e2y nh\u1eefng \u0111\u00f4i c\u00e1nh \u0111\u1eadp c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau, l\u00e0m t\u01b0\u01a1i m\u00e1t th\u00eam nh\u1eefng bu\u1ed5i b\u00ecnh minh c\u00f2n v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7y nh\u1eefng gi\u1ecdt s\u01b0\u01a1ng mai c\u1ee7a xu\u00e2n th\u1eafm. T\u00ecnh y\u00eau trong th\u01a1 \u00f4ng l\u00e0 t\u00ecnh y\u00eau \u0111\u1ea7y tha thi\u1ebft, th\u1ee7y chung, v\u1edbi nh\u1eefng l\u1eddi n\u00f3i \u0111\u1eafm \u0111u\u1ed1i d\u1ecbu d\u00e0ng, v\u1edbi nh\u1eefng c\u1eb7p m\u1eaft lu\u00f4n \u00e2m th\u1ea7m h\u01b0\u1edbng v\u1ecdng, v\u00e0 v\u1edbi nh\u1eefng tr\u00e1i tim l\u1eb7ng l\u1ebd \u0111\u1ee3i ch\u1edd, ph\u1eadp ph\u1ed3ng m\u1ed9t cung \u0111i\u1ec7u y\u00eau th\u01b0\u01a1ng. N\u00f3 gi\u1ed1ng nh\u01b0 h\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ee7a nh\u1eefng \u0111\u00eam t\u1ed1i c\u00f3 sao canh ch\u1eebng; c\u1ee7a m\u1ed9t con thuy\u1ec1n ki\u00ean nh\u1eabn n\u1eb1m ch\u1edd trong t\u1ed1i, n\u01a1i m\u1ed9t b\u1ebfn r\u00eau, ti\u1ebfng b\u01b0\u1edbc ch\u00e2n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi mang b\u00ecnh minh \u0111\u1ebfn. Th\u1eddi gian c\u1ee7a Tagore l\u00e0 th\u1eddi gian v\u0129nh h\u1eb1ng. V\u00e0, c\u0169ng th\u1ebf, th\u01a1 c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 nh\u1eefng ti\u1ebfng n\u00f3i mang nh\u1eefng \u00e2m \u0111i\u1ec7u v\u0129nh h\u1eb1ng. Ch\u00fang v\u1ed7 m\u00e3i trong tr\u00e1i tim ta nh\u1eefng nh\u1ecbp \u0111\u1eadp y\u00eau th\u01b0\u01a1ng tha thi\u1ebft cho \u0111\u1eddi, cho ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 cho nh\u1eefng \u01b0\u1edbc v\u1ecdng c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i m\u00e3i v\u1edbi th\u1eddi gian.<\/i><\/p>\n<p><i><\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ea3n d\u1ecbch c\u1ee7a B\u00f9i B\u1ea3o Tr\u00fac c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng \u0111o\u1ea3n kh\u00fac m\u00e0 nh\u1eefng b\u1ea3n d\u1ecbch tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng c\u00f3. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t b\u1ea3n d\u1ecbch t\u00e0i hoa, cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc \u0111\u1ebfn g\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi kh\u00f4ng gian th\u01a1 c\u1ee7a Tagore. \u1ede \u0111\u00f3, c\u00f3 nh\u1eefng khung c\u1ea3nh m\u1ed9c m\u1ea1c \u0111\u1eb1m th\u1eafm c\u1ee7a qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng Tagore v\u00e0 c\u00f3 nh\u1eefng b\u00f3ng d\u00e1ng \u0111i v\u1ec1 c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nam, ng\u01b0\u1eddi n\u1eef c\u00f9ng v\u1edbi nh\u1eefng l\u1eddi n\u00f3i y\u00eau \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1ea7m th\u00ec d\u1ecbu d\u00e0ng tha thi\u1ebft c\u1ee7a h\u1ecd. V\u1edbi b\u1ea3n d\u1ecbch Vi\u1ec7t ng\u1eef n\u00e0y, B\u00f9i B\u1ea3o Tr\u00fac cho th\u1ea5y, h\u00ecnh nh\u01b0, \u0111\u00f3 c\u0169ng c\u00f3 l\u1ebd ch\u00ednh l\u00e0 b\u00f3ng d\u00e1ng nh\u1eefng k\u1ef7 ni\u1ec7m hay b\u00f3ng d\u00e1ng c\u1ee7a nh\u1eefng gi\u1ea5c m\u01a1 c\u0169 c\u00e0ng m\u00e0 m\u1ed7i m\u1ed9t ch\u00fang ta v\u1eabn h\u1eb1ng \u00f4m \u1ea5p\u2026\u201d<\/i><\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p><b>3.<\/b><\/p>\n<p>B\u00f9i B\u1ea3o Tr\u00fac y\u00eau th\u00edch ng\u00f4n ng\u1eef. Bi\u1ebft t\u00f4i c\u0169ng y\u00eau m\u00ea t\u1ef1 \u0111i\u1ec3n v\u00e0 t\u1eeb \u0111i\u1ec3n, c\u0169ng nh\u01b0 nh\u1eefng cu\u1ed1n s\u00e1ch b\u00e0n v\u1ec1 ng\u00f4n ng\u1eef v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a ng\u00f4n ng\u1eef, anh hay chia s\u1ebb v\u1edbi t\u00f4i nh\u1eefng \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a William Lewis Safire, m\u1ed9t h\u1ecdc gi\u1ea3 M\u1ef9, c\u0169ng m\u1ed9t nh\u00e0 b\u1ec9nh b\u00fat, m\u1ed9t k\u00fd m\u1ee5c gia s\u00e2u s\u1eafc v\u1ec1 ng\u00f4n ng\u1eef v\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a t\u1edd New York Times, v\u00e0 l\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3 c\u1ee7a cu\u1ed1n s\u00e1ch n\u1ed5i ti\u1ebfng <i>\u201cOn Language\u201d (\u201cV\u1ec1 Ng\u00f4n Ng\u1eef\u201d).<\/i> Safire c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 b\u00e1o v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft di\u1ec5n v\u0103n cho c\u00e1c t\u1ed5ng th\u1ed1ng. V\u1ed1n th\u00f4ng minh, c\u00f3 khi\u1ebfu v\u00e0 y\u00eau th\u00edch ng\u00f4n ng\u1eef, l\u1ea1i th\u00edch \u0111\u1ecdc v\u00e0 t\u1ef1 t\u00ecm hi\u1ec3u th\u00eam v\u1ec1 ng\u00f4n ng\u1eef qua c\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 n\u1ed5i ti\u1ebfng c\u1ee7a M\u1ef9 v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n n\u00e0y nh\u01b0 William L. Safire v\u00e0 Richard Lederer, n\u00ean, tuy kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e0o t\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng \u1ed1c trong l\u0129nh v\u1ef1c n\u00e0y, B\u00f9i B\u1ea3o Tr\u00fac \u0111\u00e3 cho ch\u00fang ta th\u1ea5y anh l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00e1i nh\u00ecn s\u1eafc s\u1ea3o v\u00e0 t\u00e0i s\u1eed d\u1ee5ng ng\u00f4n ng\u1eef \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9 \u201cph\u00f9 th\u1ee7y\u201d, \u00edt nh\u1ea5t l\u00e0 trong l\u0129nh v\u1ef1c b\u00e1o ch\u00ed.<\/p>\n<p>T\u00f4i nh\u1edb c\u00f3 l\u1ea7n anh than phi\u1ec1n v\u1edbi t\u00f4i v\u1ec1 c\u1ee5m t\u1eeb \u201cng\u00e2n h\u00e0ng tinh tr\u00f9ng\u201d, d\u1ecbch t\u1eeb c\u1ee5m \u201csperm bank\u201d trong ti\u1ebfng M\u1ef9, c\u1ee7a l\u00e0ng b\u00e1o ch\u00ed Vi\u1ec7t. T\u00f4i th\u1ea5y anh r\u00f5 r\u00e0ng c\u00f3 l\u00fd. T\u1eeb \u201cbank\u201d trong c\u1ee5m n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o d\u1ecbch th\u00e0nh \u201cng\u00e2n h\u00e0ng\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c. \u201cNg\u00e2n\u201d l\u00e0 b\u1ea1c; \u201cng\u00e2n h\u00e0ng\u201d l\u00e0, trong m\u1ed9t ngh\u0129a chung, n\u01a1i c\u00f3 nh\u1eefng giao d\u1ecbch v\u1ec1 ti\u1ec1n b\u1ea1c, r\u00fat ti\u1ec1n, g\u1eedi ti\u1ec1n, v.v. <i>\u201cNg\u00e2n h\u00e0ng tinh tr\u00f9ng\u201d<\/i> \u0111\u00fang l\u00e0 ch\u1ed1i tai v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang v\u1ec1 m\u1eb7t ng\u1eef ngh\u0129a. V\u1ed1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ea1i \u0111\u00e0i VOA, c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p ng\u01b0\u1eddi Hoa, anh cho bi\u1ebft l\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p \u1ea5y d\u1ecbch c\u1ee5m t\u1eeb n\u00e0y t\u1eeb ti\u1ebfng Anh th\u00e0nh <i>\u201ctinh t\u1eed kh\u1ed1\u201d.<\/i> \u201cKh\u1ed1\u201d \u1edf \u0111\u00e2y, t\u00f4i hi\u1ec3u, l\u00e0 theo ngh\u0129a c\u1ee7a t\u1eeb \u201ckh\u1ed1\u201d nh\u01b0 trong \u201cng\u00e2n kh\u1ed1\u201d ch\u1eb3ng h\u1ea1n. N\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1i kho, l\u00e0 n\u01a1i l\u01b0u gi\u1eef m\u1ed9t th\u1ee9 g\u00ec \u0111\u00f3. Trong t\u1eeb \u201cng\u00e2n kh\u1ed1\u201d th\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 n\u01a1i gi\u1eef ti\u1ec1n, gi\u1eef b\u1ea1c, m\u1edf r\u1ed9ng ra l\u00e0 gi\u1eef c\u1ea3 v\u00e0ng n\u1eefa. C\u1ee5m \u201ctinh t\u1eed kh\u1ed1\u201d, d\u00f9 sao, v\u1eabn kh\u00f4ng th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng trong b\u00e1o ch\u00ed Vi\u1ec7t. C\u00f3 l\u1ebd v\u00ec \u0111a ph\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t, k\u1ec3 c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m b\u00e1o hay vi\u1ebft l\u00e1ch, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng quen v\u1edbi c\u00e1ch d\u00f9ng n\u00e0y. \u201cNg\u00e2n h\u00e0ng\u201d th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c; \u201cph\u1ea7n t\u1eed\u201d th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c; \u201ctinh tr\u00f9ng\u201d th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u01b0ng\u2026 \u201ctinh t\u1eed kh\u1ed1\u201d!!! \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, t\u1eeb \u201ckh\u1ed1\u201d, ngo\u00e0i tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng trong \u201cng\u00e2n kh\u1ed1\u201d, nghe ra d\u1ec5 \u0111\u01b0a ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u1ebfn nh\u1eefng h\u00e0m ngh\u0129a \u201ctr\u1ea7n t\u1ee5c\u201d. C\u00e1i h\u00e0m ngh\u0129a ph\u00e1t xu\u1ea5t t\u1eeb c\u00e1i ngh\u0129a trong ti\u1ebfng N\u00f4m, ti\u1ebfng thu\u1ea7n Vi\u1ec7t c\u1ee7a n\u00f3. Kh\u1ed5 th\u1ebf! Nh\u01b0ng \u201ctinh t\u1eed kh\u1ed1\u201d, theo t\u00f4i, v\u1eabn l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1ch d\u1ecbch danh ng\u1eef \u201csperm bank\u201d ch\u00ednh x\u00e1c nh\u1ea5t.<\/p>\n<p>N\u00f3i \u0111\u1ebfn \u201ctinh t\u1eed\u201d, c\u00f3 l\u1ea7n BBT khoe v\u1edbi t\u00f4i l\u00e0 anh \u0111\u00e3 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1ch d\u1ecbch c\u1ee5m <i>\u201ccoitus interruptus\u201d,<\/i> m\u1ed9t c\u1ee5m t\u1eeb ti\u1ebfng Latin \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p th\u00f4ng d\u1ee5ng v\u00e0\u2026 kh\u00f4ng t\u1ed1n ti\u1ec1n trong chuy\u1ec7n ng\u1eeba thai; t\u00f3m l\u1ea1i l\u00e0 chuy\u1ec7n \u201cr\u00fat lui c\u00f3 tr\u1eadt t\u1ef1\u201d tr\u01b0\u1edbc khi ho\u00e0n t\u1ea5t \u201cnhi\u1ec7m v\u1ee5 <i>r\u1ea5t<\/i> kh\u1ea3 thi\u201d trong chuy\u1ec7n ch\u0103n g\u1ed1i, chuy\u1ec7n truy\u1ec1n\/tr\u1ed3ng t\u1eed gieo t\u00f4n. Anh b\u1ea3o l\u00e0 anh s\u1ebd d\u1ecbch c\u1ee5m n\u00e0y th\u00e0nh <i>\u201ckh\u00f3c ngo\u00e0i quan \u1ea3i\u201d<\/i>. T\u00f4i b\u1ea3o, \u1eeb, h\u00e3y ti\u1ebfc th\u01b0\u01a1ng cho nh\u1eefng tinh c\u1ea7u r\u01a1i r\u1ee5ng!<\/p>\n<p>L\u1ea1i c\u00f3 l\u1ea7n B\u00f9i B\u1ea3o Tr\u00fac than v\u1edbi t\u00f4i v\u1ec1 c\u00e1ch d\u00f9ng c\u1ee5m<i>\u201ct\u00e1i b\u1ea7u\u201d<\/i> (c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea7u l\u1ea1i l\u1ea7n n\u1eefa) c\u1ee7a nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m trong l\u0129nh v\u1ef1c truy\u1ec1n th\u00f4ng. K\u1ec3 c\u1ea3 m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ti\u1ebfng l\u00e0 chuy\u00ean nghi\u1ec7p. Anh b\u1ea3o \u201ct\u00e1i\u201d l\u00e0 ti\u1ebfng H\u00e1n Vi\u1ec7t, c\u00f2n \u201cb\u1ea7u\u201d l\u00e0 ti\u1ebfng thu\u1ea7n Vi\u1ec7t. \u0110\u00e2u c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ed9n l\u1ed9n t\u1ee9 tung nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u01b0\u1ee3c! T\u00f4i \u0111\u1ed3ng quan \u0111i\u1ec3m v\u1edbi anh. D\u0129 nhi\u00ean c\u00f3 nh\u1eefng t\u1eeb H\u00e1n-N\u00f4m \u0111\u1ec1 hu\u1ec1 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng t\u1eeb l\u00e2u \u0111\u1eddi, v\u00e0 ch\u00fang tr\u1edf th\u00e0nh quen thu\u1ed9c v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng t\u1ef1 nhi\u00ean trong ti\u1ebfng Vi\u1ec7t. Nh\u01b0ng \u201ct\u00e1i b\u1ea7u\u201d kh\u00f4ng n\u1eb1m trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u0111\u00f3. N\u1ebfu mu\u1ed1n t\u1ea1o t\u00e2n t\u1eeb, ta ph\u1ea3i n\u1eafm v\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 t\u1eeb ph\u00e1p, v\u00e0 bi\u1ebft r\u00f5 v\u1ec1 nh\u1eefng c\u00e1ch th\u1ee9c t\u1ea1o t\u1eeb. Kh\u00f4ng th\u1ec3 \u201cs\u00e1ng t\u1ea1o\u201d b\u1eeba b\u00e3i. \u0110\u1ed1i v\u1edbi BBT, \u201ct\u00e1i b\u1ea7u\u201d ch\u1ec9 l\u00e0m anh ngh\u0129 \u0111\u1ebfn ho\u1eb7c l\u00e0 \u201cph\u1edf t\u00e1i\u201d, ho\u1eb7c l\u00e0 \u201cc\u00f3 b\u1ea7u, c\u00f3 thai th\u00eam m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa\u201d!<\/p>\n<p>Trong ti\u1ebfng Hoa, \u201cb\u1ea7u\u201d l\u00e0 \u201cb\u1ea3o\u201d (<a href=\"http:\/\/hvdic.thivien.net\/whan\/%E4%BF%9D\">\u4fdd<\/a>). \u201cB\u1ea3o\u201d c\u00f2n c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201cgi\u1eef\u201d, \u201cg\u00e1nh v\u00e1c\u201d, \u201cnh\u1eadn l\u1ea5y tr\u00e1ch nhi\u1ec7m\u201d. Nh\u01b0 \u201ct\u1eedu b\u1ea3o\u201d (<a href=\"http:\/\/hvdic.thivien.net\/whan\/%E9%85%92\">\u9152<\/a><a href=\"http:\/\/hvdic.thivien.net\/whan\/%E4%BF%9D\">\u4fdd<\/a>) l\u00e0 \u201ck\u1ebb l\u00e0m thu\u00ea cho h\u00e0ng r\u01b0\u1ee3u\u201d. \u201cB\u1ea7u c\u1eed\u201d c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201cb\u1ea3o c\u1eed\u201d (<a href=\"http:\/\/hvdic.thivien.net\/whan\/%E4%BF%9D\">\u4fdd<\/a><a href=\"http:\/\/hvdic.thivien.net\/whan\/%E8%88%89\">\u8209<\/a>) trong ti\u1ebfng H\u00e1n. T\u00f4i kh\u00f4ng ch\u1eafc, \u0111\u1ec3 di\u1ec5n \u00fd \u201c\u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea7u l\u1ea1i\u201d, ng\u01b0\u1eddi Hoa c\u00f3 d\u00f9ng t\u1eeb \u201ct\u00e1i b\u1ea3o\u201d hay kh\u00f4ng, cho d\u00f9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 c\u00f3 \u201ct\u00e1i b\u00fat\u201d, \u201ct\u00e1i b\u1ea3n\u201d, \u201ct\u00e1i sinh\u201d, \u201ct\u00e1i ch\u1ebf\u201d, \u201ct\u00e1i ph\u00e1t\u201d, th\u1eadm ch\u00ed \u201ct\u00e1i b\u1ea3o hi\u1ec3m\u201d, \u201ct\u00e1i b\u1ea3o l\u00e3nh\u201d, v.v. Nh\u01b0ng, trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p\u2026 \u201ct\u00e1i b\u1ea7u\u201d n\u00e0y, t\u00f4i ngh\u0129 c\u00f3 l\u1ebd ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t ch\u00fang ta n\u00ean d\u00f9ng m\u1ed9t nh\u00f3m t\u1eeb gi\u1ea3n d\u1ecb nh\u01b0 \u201c\u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea7u l\u1ea1i\u201d, hay \u201c\u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1i t\u00edn nhi\u1ec7m\u201d, \u201c\u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1i \u0111\u1eafc c\u1eed\u201d, v.v\u2026 D\u00f9ng \u201ct\u00e1i b\u1ea7u\u201d th\u00ec nghe s\u1ee3 th\u1eadt!<\/p>\n<p>C\u00f2n nhi\u1ec1u tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 th\u1ebf n\u1eefa. V\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 d\u00f9ng H\u00e1n-N\u00f4m ho\u1eb7c N\u00f4m-H\u00e1n lo\u1ea1n x\u1ea1. <i>\u201c\u00dat n\u1eef\u201d<\/i> c\u0169ng n\u1eb1m trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p nh\u01b0 th\u1ebf. D\u00f9 cho c\u00f3 l\u00e0 \u201ccon g\u00e1i \u00fat\u201d \u0111i n\u1eefa, th\u00ec \u201c\u00fat\u201d c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t t\u1eeb H\u00e1n-Vi\u1ec7t \u0111\u1ec3 \u0111i v\u1edbi \u201cn\u1eef\u201d. V\u1eabn ph\u1ea3i g\u1ecdi l\u00e0 \u201cth\u1ee9 n\u1eef\u201d th\u00f4i. Nh\u01b0ng b\u00e2y gi\u1edd th\u00ec \u201c\u00fat n\u1eef\u201d lan tr\u00e0n tr\u00ean c\u00e1c trang c\u00e1o ph\u00f3. Bi\u1ebft \u0111\u00e2u theo th\u1eddi gian, kho\u1ea3ng v\u00e0i ch\u1ee5c n\u0103m n\u1eefa ch\u1eb3ng h\u1ea1n, n\u00f3 s\u1ebd tr\u1edf n\u00ean m\u1ed9t t\u1eeb c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111a s\u1ed1 ch\u1ea5p nh\u1eadn!<\/p>\n<p>B\u00f9i B\u1ea3o Tr\u00fac c\u0169ng \u0111\u00e3 khoe v\u1edbi t\u00f4i v\u1ec1 c\u00e1ch d\u1ecbch nh\u1eefng t\u1eeb \u201cPepsi Cola\u201d v\u00e0 \u201cCoca Cola\u201d, nh\u1eefng bi\u1ec3u hi\u1ec7u n\u1ed5i ti\u1ebfng c\u1ee7a v\u0103n h\u00f3a M\u1ef9. Anh b\u1ea3o l\u00e0, theo m\u1ea5y \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p ng\u01b0\u1eddi Hoa c\u1ee7a anh trong Ban Hoa ng\u1eef t\u1ea1i \u0111\u00e0i VOA, th\u00ec hai t\u1eeb n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch, theo th\u1ee9 t\u1ef1, l\u00e0 <i>\u201cB\u00e1ch-S\u1ef1-Kh\u1ea3-L\u1ea1c\u201d<\/i> v\u00e0 <i>\u201cKh\u1ea3-Kh\u1ea9u-Kh\u1ea3-L\u1ea1c\u201d.<\/i> C\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201cTr\u0103m s\u1ef1 c\u00f3 th\u1ec3 (\u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn) h\u1ea1nh ph\u00fac\u201d v\u00e0 \u201cV\u1eeba c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 mi\u1ec7ng, v\u1eeba c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ea1nh ph\u00fac\u201d (hay, \u201cTr\u0103m s\u1ef1 \u0111\u00e3 \u0111\u1eddi\u201d v\u00e0 \u201cV\u1eeba ngon mi\u1ec7ng v\u1eeba \u0111\u00e3 \u0111\u1eddi\u201d). Hay th\u1eadt! V\u1eeba d\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2m, v\u1eeba d\u1ecbch (ch\u1ebf) \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u0129a.<\/p>\n<p>T\u00f4i \u0111\u00e3 c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i ki\u1ec3m so\u00e1t l\u1ea1i \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, v\u00e0, \u0111\u00fang th\u1ebf, khi \u0111\u01b0a lo\u1ea1i n\u01b0\u1edbc ng\u1ecdt c\u00f3 <i>gas<\/i> n\u00e0y v\u00e0o n\u01b0\u1edbc T\u00e0u, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a Coca Cola \u0111\u00e3 cho d\u1ecbch \u201cCoca Cola\u201d th\u00e0nh <b>\u53ef\u53e3\u53ef<\/b><b>\u4e50,<\/b>\u201c<i>Ke kou ke le\u201d<\/i>, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201cTasty Fun\u201d hay \u201cDelicious tasty happiness\u201d. \u0110\u00fang l\u00e0 \u201ckh\u1ea3 kh\u1ea9u kh\u1ea3 l\u1ea1c\u201d r\u1ed3i c\u00f2n g\u00ec! C\u00f2n \u201cPepsi Cola\u201d th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch th\u00e0nh <b>\u767e\u4e8b\u53ef<\/b><b>\u4e50,<\/b><i>\u201cBai Shi Ke Le\u201d<\/i> , c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201cEverything laughable\u201d, hay \u201c100 ways to good luck\u201d. \u0110\u00fang l\u00e0 \u201cb\u00e1ch s\u1ef1 kh\u1ea3 l\u1ea1c\u201d r\u1ed3i! D\u00f9 sao, t\u00ecm hi\u1ec3u ti\u1ebfp, t\u00f4i th\u1ea5y l\u00e0 Pepsi \u0111\u00e3 b\u1ecb \u201ch\u1ed1\u201d trong v\u1ee5 qu\u1ea3ng c\u00e1o \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a Pepsi v\u00e0o l\u1ee5c \u0111\u1ecba Trung Hoa. H\u1ecd c\u00f3 c\u1ea3 m\u1ed9t chi\u1ebfn d\u1ecbch qu\u1ea3ng c\u00e1o Pepsi cho gi\u1edbi tr\u1ebb Trung Hoa. V\u00e0 h\u1ecd c\u00f3 nh\u1eefng <i>slogans<\/i> nh\u01b0 \u201cPepsi generation\u201d, r\u1ed3i \u201cCome alive with Pepsi.\u201d v\u00e0 \u201cHelps \u2018em come alive!\u201d. Trong s\u1ef1 d\u1ecbch sang ti\u1ebfng T\u00e0u nh\u1eefng <i>slogans<\/i> n\u00e0y, h\u00e3ng Pepsi, trong khung c\u1ea3nh xuy\u00ean-v\u0103n h\u00f3a, m\u1ed9t c\u00e1ch v\u00f4 t\u00ecnh \u0111\u00e3 l\u00e0m cho ng\u01b0\u1eddi T\u00e0u hi\u1ec3u sai l\u1ea1c \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a chuy\u1ec7n \u201ccome alive\u201d n\u00e0y. H\u1ecd hi\u1ec3u n\u00f3 th\u00e0nh \u201cCome alive out of the grave with Pepsi.\u201d, ho\u1eb7c \u201cPepsi will bring your ancestors back from the dead.\u201d, ho\u1eb7c \u201cBring dead ancestors back from heaven.\u201d <i>Pepsi s\u1ebd \u2026 \u0111em t\u1ed5 ti\u00ean b\u1ea1n v\u1ec1 t\u1eeb c\u00f5i ch\u1ebft.<\/i> (!) Th\u1eadt ra, Coca Cola c\u0169ng kh\u00f4ng tho\u00e1t kh\u1ecfi c\u00e1i b\u1eaby \u201cd\u1ecbch\u201d \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a h\u00e0ng c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0o l\u1ee5c \u0111\u1ecba Trung Hoa thu\u1edf ban \u0111\u1ea7u. Ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a h\u1ecd (hay ch\u1ee7 nh\u1eefng qu\u00e1n \u0103n, nh\u1eefng nh\u00e0 h\u00e0ng t\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng) \u0111\u00e3 d\u1ecbch theo l\u1ed1i phi\u00ean \u00e2m Coca Cola ra th\u00e0nh \u201cKeke Kenla\u201d, d\u00f9ng l\u1ed1i vi\u1ebft Trung Qu\u1ed1c, khi\u1ebfn n\u00f3 tr\u1edf n\u00ean c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1i ngh\u0129a qu\u00e1i d\u1ecb l\u00e0 \u201cTadpoles bite wax\u201d (\u201cN\u00f2ng n\u1ecdc c\u1eafn s\u00e1p\u201d) (!) C\u01a1 kh\u1ed5! Sau \u0111\u00f3, h\u1ebft s\u1ee9c \u201cph\u1ea5n \u0111\u1ea5u\u201d \u0111\u1ec3 s\u1eeda sai, h\u1ecd m\u1edbi \u0111i \u0111\u1ebfn \u201cKe kou ke le\u201d (\u201cKh\u1ea3 kh\u1ea9u kh\u1ea3 l\u1ea1c\u201d). V\u00e0 Coca Cola tr\u1edf n\u00ean th\u00e0nh c\u00f4ng v\u01b0\u1ee3t m\u1ee9c.<\/p>\n<p>C\u0169ng th\u1ebf, khi KFC \u0111\u01b0a m\u00f3n \u0103n c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0o Trung Hoa, h\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 cho c\u00e1i <i>slogan<\/i> \u201cFinger-licking good\u201d [Ngon \u0111\u1ebfn ch\u1ecbu kh\u00f4ng n\u1ed5i, ph\u1ea3i li\u1ebfm l\u00e1p, ph\u1ea3i m\u00fat ng\u00f3n tay\u2014c\u00f2n d\u00ednh m\u1ee1 v\u00e0 th\u1ecbt g\u00e0 r\u00e1n\u2014cho \u0111\u00e3, cho \u0111\u1ee1 ph\u00ed!] c\u1ee7a h\u1ecd b\u1ecb d\u1ecbch sang ti\u1ebfng T\u00e0u m\u1ed9t c\u00e1ch sai l\u1ea7m th\u00e0nh \u201cEat your fingers off!\u201d [\u201cH\u00e3y \u0103n (t\u01b0\u01a1i nu\u1ed1t s\u1ed1ng) m\u1ea5y ng\u00f3n tay c\u1ee7a b\u1ea1n!\u201d]. C\u00f2n h\u00e3ng Coors khi mang c\u00e1i <i>slogan<\/i> \u201cTurn It Loose\u201d (\u201cM\u1edf N\u00f3 Ra\u201d, hay \u201cH\u00e3y th\u01b0 gi\u00e3n, tho\u1ea3i m\u00e1i\u201d) sang T\u00e2y-ban-nha, h\u1ecd qu\u00ean \u0111i v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ti\u1ebfng l\u00f3ng. Th\u1ebf l\u00e0 chi\u1ebfn d\u1ecbch qu\u1ea3ng c\u00e1o bi\u1ebfn c\u00e1i <i>slogan<\/i> n\u00e0y th\u00e0nh \u201cB\u1ecb kh\u1ed1n kh\u1ed5 v\u00ec ti\u00eau ch\u1ea3y\u201d (\u201cSuffer from Diarrhea\u201d) (!). R\u1ed3i chuy\u1ec7n c\u1ee7a c\u00f4ng ty s\u1eefa American Dairy Association khi \u0111\u01b0a c\u00e1i <i>slogan<\/i> r\u1ea5t th\u00e0nh c\u00f4ng c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 \u201cGot Milk?\u201d sang Mexico. Th\u1eadt kh\u1ed1n kh\u1ed5 cho h\u1ecd, c\u00e1i <i>slogan<\/i> n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch ra th\u00e0nh \u201cAre You Lactating?\u201d (\u201cB\u1ea1n C\u00f3 \u0110ang Cho Con B\u00fa Kh\u00f4ng?\u201d, hay \u201cB\u1ea1n C\u00f3 \u0110ang V\u1eaft S\u1eefa (\u0111\u1ec3 cho con b\u00fa) Kh\u00f4ng?\u201d). Trong v\u0103n h\u00f3a M\u1ef9, t\u1ea1i nhi\u1ec1u c\u00f4ng s\u1edf c\u00f3 \u201cLactation room\u201d (hay \u201cLactorium\u201d) l\u00e0 m\u1ed9t ph\u00f2ng ri\u00eang \u0111\u1ec3 c\u00e1c ph\u1ee5 n\u1eef \u0111ang trong giai \u0111o\u1ea1n cho con b\u00fa c\u00f3 th\u1ec3 v\u00e0o v\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng thi\u1ebft b\u1ecb b\u01a1m s\u1eefa \u0111\u1ec3 t\u1ea1o s\u1eefa v\u00e0 l\u01b0u gi\u1eef trong t\u1ee7 l\u1ea1nh cho con m\u00ecnh.<\/p>\n<p>\u00d4i, ng\u00f4n ng\u1eef! Ch\u1eebng n\u00e0o ng\u00f4n ng\u1eef c\u00f2n th\u00ec chuy\u1ec7n \u201cmistranslation\u201d v\u00e0 \u201cmisunderstanding\u201d nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y s\u1ebd ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u00f2n l\u00e0m cho con ng\u01b0\u1eddi d\u1edf kh\u00f3c d\u1edf c\u01b0\u1eddi nh\u01b0 th\u1ebf.<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p><b>4.<\/b><\/p>\n<p>C\u00f3 l\u1ea7n, gi\u1eefa \u0111\u01b0\u1eddng, trong khung c\u1ea3nh kh\u00e1 n\u00e1o nhi\u1ec7t c\u1ee7a ch\u1ed1n Bolsa, m\u1ed9t n\u01a1i v\u1eeba \u1ea5m \u00e1p v\u1eeba \u1ed3n \u00e0o, \u0111\u1ea7y t\u00ecnh th\u00e2n n\u1ed3ng n\u00e0n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t nh\u01b0ng \u0111\u00f4i khi c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng x\u00e1o tr\u1ed9n nho nh\u1ecf trong ch\u00ednh cu\u1ed9c s\u1ed1ng chung \u1ea5y (nh\u01b0 b\u1ea5t c\u1ee9 \u1edf \u0111\u00e2u v\u00e0 trong b\u1ea5t c\u1ee9 ho\u00e0n c\u1ea3nh n\u00e0o c\u00f3 m\u1ed9t cu\u1ed9c s\u1ed1ng chung), \u0111ang s\u1eeda so\u1ea1n quanh xe g\u1ea7n m\u1ed9t ng\u00e3 t\u01b0, b\u1ea5t ch\u1ee3t th\u1ea5y hai v\u1ee3 ch\u1ed3ng t\u00f4i c\u0169ng \u0111ang qu\u00e0nh xe g\u1ea7n \u0111\u00f3, B\u00f9i B\u1ea3o Tr\u00fac \u0111\u01b0a xe l\u1ea1i g\u1ea7n s\u00e1t ch\u00fang t\u00f4i, c\u01b0\u1eddi v\u00e0 ra hi\u1ec7u. Hai b\u00ean \u0111\u1ec1u h\u1ea1 c\u1eeda k\u00ednh xe xu\u1ed1ng. Anh n\u00f3i nhanh l\u00e0 n\u1ebfu kh\u00f4ng b\u1eadn, anh m\u1eddi gh\u00e9 nh\u00e0 anh ch\u01a1i m\u1ed9t l\u00fac. Anh cho bi\u1ebft m\u00ecnh v\u1eeba c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u201ctr\u00fa s\u1edf\u201d, m\u1ed9t c\u0103n nh\u00e0 nh\u1ecf ngay tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng Bushard, gi\u1eefa trung t\u00e2m qu\u1eadn Cam, kh\u00f4ng xa n\u01a1i nh\u00e0 v\u0103n Mai Th\u1ea3o s\u1ed1ng tr\u01b0\u1edbc kia l\u00e0 bao.<\/p>\n<p>Th\u1ebf l\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i c\u00f3 m\u1ed9t d\u1ecbp \u0111\u1ea7m \u1ea5m, d\u00f9 ch\u1ec9 trong v\u00f2ng tr\u00ean d\u01b0\u1edbi n\u1eeda ti\u1ebfng \u0111\u1ed3ng h\u1ed3, t\u1ea1i \u201cbi\u1ec7t th\u1ef1\u201d c\u1ee7a anh. \u0110\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t c\u0103n h\u1ed9 kh\u00e1 nh\u1ecf, nh\u01b0ng trong m\u1ed9t chung c\u01b0 xinh x\u1eafn, y\u00ean t\u0129nh. \u1ede \u0111\u00e2y, anh c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng t\u00ecm \u0111\u01b0\u1eddng xu\u1ed1ng \u201cph\u1ed1 th\u1ecb\u201d v\u1edbi nh\u1eefng h\u00e0ng qu\u00e1n, nh\u1eefng c\u01a1 s\u1edf b\u00e1o ch\u00ed ti\u1ebfng Vi\u1ec7t, v\u00e0 \u0111\u1ea7y \u1eafp nh\u1eefng c\u1eeda h\u00e0ng, nh\u1eefng sinh ho\u1ea1t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t g\u1ea7n ngay \u0111\u00f3. \u201cNh\u00e0 t\u00f4i\u201d c\u00f3 l\u00fac \u0111\u1ee9ng loanh quanh \u1edf b\u00ean b\u1ebfp, nghe anh n\u00f3i chuy\u1ec7n. Anh c\u01b0\u1eddi b\u1ea3o, \u201cT\u00f4i hay xu\u1ed1ng ch\u1ed7 b\u1ebfp n\u00e0y, nh\u01b0ng ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ec3 n\u1ea5u m\u00ec g\u00f3i th\u00f4i. T\u00f4i kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0m b\u1ebfp!\u201d Th\u1eadt kh\u1ed5 cho B\u00f9i B\u1ea3o Tr\u00fac, b\u1ea1n t\u00f4i! D\u00f9 sao, anh s\u1ed1ng m\u1ed9t \u0111\u1eddi s\u1ed1ng ng\u0103n n\u1eafp, c\u00f3 k\u1ef7 lu\u1eadt. Ngo\u00e0i m\u1ed9t k\u1ec7 s\u00e1ch nh\u1ecf v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 s\u00e1ch c\u1ee7a b\u1ea1n b\u00e8, th\u00e2n h\u1eefu, nh\u1eefng quy\u1ec3n m\u00e0 anh th\u00edch, \u00edt quy\u1ec3n s\u00e1ch ngo\u1ea1i ng\u1eef v\u00e0 m\u1ea5y cu\u1ed1n t\u1ef1 \u0111i\u1ec3n v\u00e0 t\u1eeb \u0111i\u1ec3n, c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1i b\u00e0n nh\u1ecf tr\u00ean \u0111\u1eb7t m\u1ed9t c\u00e1i <i>laptop<\/i>. B\u00ean c\u1ea1nh l\u00e0 m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng nghe nh\u1ea1c v\u1eeba ph\u1ea3i. V\u00e0, n\u1ebfu t\u00f4i nh\u1edb kh\u00f4ng nh\u1ea7m, anh c\u00f2n c\u00f3 c\u1ea3 m\u1ed9t c\u00e1i m\u00e1y quay \u0111\u0129a, lo\u1ea1i 45 v\u00f2ng, thu\u1edf x\u01b0a.<\/p>\n<p>Anh vui v\u1ebb gi\u1edbi thi\u1ec7u nh\u00e0 c\u1eeda v\u00e0 n\u00f3i v\u1edbi ch\u00fang t\u00f4i v\u1ec1 nh\u1eefng sinh ho\u1ea1t c\u0169ng nh\u01b0 th\u1eddi kh\u00f3a bi\u1ec3u l\u00e0m vi\u1ec7c c\u1ee7a anh trong giai \u0111o\u1ea1n \u1ea5y. Anh l\u00e0m cho v\u00e0i c\u01a1 quan truy\u1ec1n th\u00f4ng, vi\u1ebft l\u00e1ch, thu \u00e2m, thu h\u00ecnh cho nh\u1eefng ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh c\u1ee7a m\u00ecnh. Anh b\u1ea3o m\u1ed9t tu\u1ea7n anh ph\u1ea3i ch\u1ea1y l\u00ean m\u1ed9t <i>studio<\/i> g\u1ea7n Los Angeles m\u1ed9t, hai l\u1ea7n \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf tr\u00ean \u0111\u00f3. C\u00f2n ph\u1ea7n l\u1edbn th\u00ec gi\u1edd anh \u201cc\u01b0 ng\u1ee5\u201d v\u00e0 \u201cl\u0103n l\u1ed9n\u201d t\u1ea1i \u0111\u00e2y, anh \u0111\u01b0a tay \u201cqu\u00e9t\u201d m\u1ed9t v\u00f2ng c\u0103n h\u1ed9 nh\u1ecf. Ch\u00fang t\u00f4i qu\u00fd anh v\u1ec1 s\u1ef1 gi\u1ea3n d\u1ecb, ng\u0103n n\u1eafp v\u00e0 k\u1ef7 lu\u1eadt m\u00e0 anh c\u00f3. V\u00e0 s\u1ef1 th\u00e2n t\u00ecnh v\u1edbi b\u1ea1n b\u00e8 n\u1eefa. Tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u1ec3 ch\u00fang t\u00f4i \u0111i, anh t\u1eb7ng t\u00f4i hai trong ba th\u1ee9 r\u1ea5t nguy hi\u1ec3m m\u00e0 T\u00fa X\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 nh\u1eafc \u0111\u1ebfn trong m\u1ed9t b\u00e0i th\u01a1 \u0111\u1ec3 \u0111\u1eddi n\u1ed5i ti\u1ebfng c\u1ee7a m\u00ecnh: <i>\u201cM\u1ed9t tr\u00e0, m\u1ed9t r\u01b0\u1ee3u, m\u1ed9t \u0111\u00e0n b\u00e0 \/ Ba th\u1ee9 l\u0103ng nh\u0103ng n\u00f3 qu\u1ea5y ta\u2026\u201d <\/i>\u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t b\u1ed9 t\u00e1ch tr\u00e0 c\u1ed5, b\u1eb1ng s\u00e0nh, c\u00f3 c\u1ea3 \u1ea5m, khay v\u00e0 b\u1ed1n c\u00e1i chung nh\u1ecf. V\u00e0 m\u1ed9t chai r\u01b0\u1ee3u Pinot Noir, \u0111\u1ef1ng trong h\u1ed9p g\u1ed7 c\u1ea9n th\u1eadn. Ch\u00e0ng kh\u00f4ng d\u00e1m cho t\u00f4i chai Remy Martin hay Hennessy XO, l\u00e0 nh\u1eefng th\u1ee9 r\u01b0\u1ee3u m\u1ea1nh m\u00e0 ch\u00e0ng v\u00e0 nh\u00e0 v\u0103n Mai Th\u1ea3o y\u00eau th\u00edch, v\u00ec bi\u1ebft t\u00f4i kh\u00f4ng chia s\u1ebb \u201cni\u1ec1m y\u00eau\u201d \u1ea5y. Nh\u01b0ng ch\u00e0ng c\u0169ng n\u00f3i l\u00e0 m\u00ecnh r\u1ea5t th\u00edch h\u01b0\u01a1ng v\u1ecb c\u1ee7a Pinot Noir v\u00e0 Passion Merlot, nh\u1eefng lo\u1ea1i r\u01b0\u1ee3u vang \u0111\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m b\u1eb1ng c\u00e1c lo\u00e0i nho \u201cqu\u00ed t\u1ed9c\u201d, v\u1edbi h\u01b0\u01a1ng v\u1ecb n\u1ed3ng n\u00e0n v\u00e0 \u0111\u1ed9 say \u0111\u1eb1m quy\u1ebfn r\u0169. Nh\u01b0 \u0111\u00e3 n\u00f3i, chai r\u01b0\u1ee3u m\u00e0 ch\u00e0ng t\u1eb7ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 trong m\u1ed9t h\u1ed9p \u0111\u1ee9ng d\u00e0i d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ef1ng r\u01b0\u1ee3u, b\u1eb1ng g\u1ed7, c\u1ee7a Ph\u00e1p, r\u1ea5t c\u1ed5 v\u00e0 \u0111\u1eb9p, c\u00f3 quai b\u1eb1ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec3 c\u1ea7m, c\u00f3 kh\u00f3a \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3ng l\u1ea1i, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh <i>verni<\/i>, trang tr\u00ed v\u1edbi h\u00ecnh v\u1ebd Kh\u1ea3i Ho\u00e0n M\u00f4n c\u1ee7a Paris, c\u00f9ng h\u00ecnh m\u1ed9t chai r\u01b0\u1ee3u Ph\u00e1p. Hoa v\u0103n trang tr\u00ed c\u00f3 nh\u1eefng ch\u1eef Vin de Bordeaux \/ Paris 1921 \/ Arc de Triomphe. Ch\u00e0ng n\u00f3i, \u201cT\u1eb7ng \u00f4ng c\u1ea3 r\u01b0\u1ee3u l\u1eabn h\u1ed9p \u0111\u1ef1ng \u0111\u1ea5y nh\u00e9! C\u00f3 \u2018qu\u1ea7n \u00e1o\u2019 \u0111\u00e0ng ho\u00e0ng.\u201d T\u00f4i c\u00e1m \u01a1n anh v\u00e0 n\u00f3i nh\u1ecf, \u201cHai th\u1ee9 \u0111\u1ea7u c\u1ee7a T\u00fa X\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e2y r\u1ed3i. Th\u1ebf c\u00f2n \u201cm\u00f3n\u201d th\u1ee9 ba \u0111\u00e2u?\u201d R\u1ea5t nh\u1eady, ch\u00e0ng n\u00f3i ngay, c\u0169ng nh\u1ecf v\u00e0 ch\u1ec9 v\u1eeba \u0111\u1ee7 nghe, \u201c\u00c0, c\u00e1i \u0111\u00f3 th\u00ec t\u00f4i kh\u00f4ng d\u00e1m \u2018m\u1eddi\u2019 \u00f4ng!\u201d<\/p>\n<p>Trong kho\u1ea3ng n\u0103m, b\u1ea3y n\u0103m tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y, ngo\u00e0i vi\u1ec7c ti\u1ebfp t\u1ee5c vi\u1ebft lo\u1ea1t b\u00e0i <i>Th\u01b0 G\u1eedi B\u1ea1n Ta<\/i>, anh c\u00f2n c\u00f3 ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh <i>\u201cNg\u00e0y N\u00e0y N\u0103m X\u01b0a\u201d, \u201cAnh Ng\u1eef trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng\u201d<\/i> tr\u00ean \u0111\u00e0i Little Saigon Radio v\u00e0 H\u1ed3n Vi\u1ec7t TV, ph\u00e1t thanh, ph\u00e1t h\u00ecnh \u0111\u1ee7 m\u1ecdi n\u01a1i. C\u0169ng tr\u00ean Little Saigon Radio, anh c\u00f2n c\u00f3 ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh gi\u1edbi thi\u1ec7u nh\u1ea1c ngo\u1ea1i qu\u1ed1c n\u1eefa.<\/p>\n<p>C\u00e1c b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a B\u00f9i B\u1ea3o Tr\u00fac trong lo\u1ea1t <i>Th\u01b0 G\u1eedi B\u1ea1n Ta<\/i>, nh\u01b0 t\u00f4i \u0111\u00e3 n\u00f3i ph\u1edbt qua \u1edf tr\u00ean, \u0111\u00e3 l\u00e0 m\u1ed9t ch\u1ea5t men quy\u1ebfn r\u0169 r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc. Ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u1ecdc n\u00f3 v\u00ec c\u00e1i ch\u1ea5t d\u00ed d\u1ecfm, h\u00f3m h\u1ec9nh, \u0111\u00f4i khi ch\u00e2m bi\u1ebfm chua cay, s\u00e2u s\u1eafc v\u1ec1 \u0111\u1ee7 m\u1ecdi lo\u1ea1i \u0111\u1ec1 t\u00e0i trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, n\u00f3 hay xoay quanh c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u1ec1 ph\u00e1i t\u00ednh v\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb. N\u00f3 bay nh\u1ea3y v\u1edbi c\u00e1c d\u1eef ki\u1ec7n, c\u00e1c \u00fd t\u01b0\u1edfng, c\u00e1c li\u00ean t\u01b0\u1edfng. V\u00e0 n\u00f3 \u201ctung t\u1ea9y\u201d v\u1edbi ng\u00f4n ng\u1eef. Nh\u01b0ng lu\u00f4n lu\u00f4n \u0111\u00e1nh \u0111\u00fang m\u1ee5c ti\u00eau. N\u00f3 l\u1ea1i g\u1ee3i cho ng\u01b0\u1eddi ta nh\u1eefng ho\u00e0i ni\u1ec7m, nh\u1eefng <i>nostagies<\/i> v\u1ec1 nh\u1eefng h\u00ecnh b\u00f3ng c\u0169, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 nh\u1eefng n\u1ed7i ho\u00e0i nh\u1edb qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng, v\u1ec1 m\u1ed9t qu\u00e1 kh\u1ee9 \u201cv\u00e0ng son t\u01a1i t\u1ea3\u201d nh\u01b0ng c\u1ee9 d\u1ecbu d\u00e0ng tha thi\u1ebft m\u00e3i trong tr\u00e1i tim ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>C\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5y \u0111o\u1ea1n v\u0103n sau \u0111\u00e2y c\u1ee7a nh\u00e0 v\u0103n Ng\u1ef1 Thuy\u1ebft, vi\u1ebft v\u1ec1 nh\u1eefng b\u00e0i t\u1ea1p b\u00fat c\u1ee7a <i>Th\u01b0 G\u1eedi B\u1ea1n Ta<\/i>, \u0111\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng h\u00ecnh \u1ea3nh v\u00e0 t\u00ecnh c\u1ea3m m\u00e0 B\u00f9i B\u1ea3o Tr\u00fac \u0111\u00e3 g\u1ee3i l\u00ean trong ch\u1eef ngh\u0129a c\u1ee7a m\u00ecnh:<\/p>\n<p><i>\u201c(\u2026) <\/i><i>Ha\u0300 N\u00f4\u0323i th\u01a1\u0300i anh co\u0300n th\u01a1 \u00e2\u0301u, ma\u0300i \u0111u\u0303ng qu\u00e2\u0300n tr\u00ean gh\u00ea\u0301 nha\u0300 tr\u01b0\u01a1\u0300ng Ti\u00ea\u0309u Ho\u0323c, nh\u01a1\u0301 l\u01a1\u0301p ho\u0323c be\u0301 nho\u0309 thi\u0300 i\u0301t ma\u0300 nh\u01a1\u0301 c\u00e2y me, c\u00e2y s\u00e2\u0301u, c\u00e2y hoa ph\u01b0\u01a1\u0323ng, con ve mu\u0300a he\u0300, va\u0300 H\u00f4\u0300 T\u00e2y xa x\u00f4i, thi\u0300 nhi\u00ea\u0300u. Di c\u01b0 va\u0300o Nam, ho\u0323c Trung Ho\u0323c Chu V\u0103n An, \u0111a\u0303 co\u0301 tri\u0301 kh\u00f4n, bi\u00ea\u0301t bao nhi\u00eau ky\u0309 ni\u00ea\u0323m theo anh su\u00f4\u0301t \u0111\u01a1\u0300i. Ha\u0300ng xo\u0301m, la\u0301ng gi\u00ea\u0300ng, th\u00e2\u0300y, ba\u0323n, ca\u0301i gi\u00ea\u0301ng, k\u00ea\u0323 sa\u0301ch, thang ga\u0301c g\u00f4\u0303 o\u0323p e\u0323p b\u01b0\u01a1\u0301c l\u00ean k\u00eau r\u0103ng r\u0103\u0301c, go\u0301c ph\u00f4\u0301, c\u00e2y tr\u01b0\u0301ng ca\u0301 n\u01a1\u0309 hoa tr\u0103\u0301ng, xe bo\u0300 vi\u00ean ca\u0323nh ra\u0323p xi n\u00ea, kh\u00f4 bo\u0300, n\u01b0\u01a1\u0301c mi\u0301a \u01a1\u0309 ca\u0301c nga\u0303 t\u01b0, nga\u0303 sa\u0301u, \u0111u \u0111u\u0309 \u01b0\u01a1\u0301p \u0111a\u0301 ba\u0300o, kho\u0301m mi\u00ea\u0301ng T\u00e2n An \u2026, va\u0300 nh\u00e2\u0301t la\u0300 nh\u01b0\u0303ng h\u00f4m tr\u00f4\u0301n ho\u0323c tay \u00f4m sa\u0301ch, m\u00f4\u0323ng \u01b0\u01a1\u0301c \u0111\u00e2\u0300y h\u00f4\u0300n, \u0111i lang thang tr\u00ean nh\u01b0\u0303ng l\u00ea\u0300 \u0111\u01b0\u01a1\u0300ng cu\u0303 phu\u0309 la\u0301 me non, hay \u0111a\u0323p xe \u0111a\u0323p l\u01b0\u01a1\u0323n lui l\u01b0\u01a1\u0323n t\u01a1\u0301i tr\u01b0\u01a1\u0301c c\u00f4\u0309ng tr\u01b0\u01a1\u0300ng con ga\u0301i, ho\u0103\u0323c chui va\u0300o nh\u01b0\u0303ng ra\u0323p chi\u00ea\u0301u bo\u0301ng th\u01b0\u01a1\u0300ng tr\u01b0\u0323c L\u00ea L\u01a1\u0323i, Vi\u0303nh L\u01a1\u0323i, \u0110a\u0323i \u0110\u00f4\u0300ng, mi\u00ea\u0323ng ca\u0323p ba\u0301nh mi\u0300, m\u0103\u0301t say s\u01b0a \u0111u\u00f4\u0309i theo nh\u01b0\u0303ng ch\u00e2n tr\u01a1\u0300i xa la\u0323.\u201d<\/i><\/p>\n<p>B\u00f9i B\u1ea3o Tr\u00fac l\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf.<\/p>\n<p><i>\u201cNg\u00e0y N\u00e0y N\u0103m X\u01b0a\u201d<\/i> \u0111\u01b0\u1ee3c anh d\u00f9ng \u0111\u1ec3 k\u1ec3 l\u1ea1i c\u00e1c s\u1ef1 ki\u1ec7n x\u1ea3y ra trong l\u1ecbch s\u1eed, v\u00e0o \u0111\u00fang c\u00e1i ng\u00e0y ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t thanh. Ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i l\u00e0 anh c\u00f3 m\u1ed9t ki\u1ebfn th\u1ee9c uy\u00ean b\u00e1c. C\u00f3 l\u1ebd. Nh\u01b0ng, trong c\u1ea3m nh\u1eadn c\u1ee7a t\u00f4i, c\u00e1i uy\u00ean b\u00e1c \u1ea5y n\u1eb1m \u1edf tr\u00ed nh\u1edb c\u1ee7a anh, m\u1ed9t tr\u00ed nh\u1edb kh\u00e1 \u201csi\u00eau qu\u1ea7n\u201d, \u1edf c\u00e1i c\u00e1ch anh bi\u1ebft t\u00ecm ki\u1ebfm t\u00e0i li\u1ec7u, v\u00e0, quan tr\u1ecdng h\u01a1n, \u1edf l\u00f2ng y\u00eau th\u00edch ch\u00ednh s\u1ef1 t\u00ecm ki\u1ebfm \u1ea5y. C\u00e1ch l\u00e0m \u201c<i>Ng\u00e0y N\u00e0y N\u0103m X\u01b0a\u201d<\/i> kh\u00f4ng l\u1ea1, v\u00e0 ta c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 l\u1ee5c t\u00ecm nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u tr\u00ean <i>Net<\/i>, tr\u00ean <i>Google<\/i> \u0111\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u1ea5y. Nh\u01b0ng c\u00e1i l\u00e0m cho th\u00ednh gi\u1ea3 theo d\u00f5i ch\u00ednh l\u00e0 l\u1ed1i d\u1eabn d\u1eaft c\u00e2u chuy\u1ec7n c\u1ee7a anh. Duy\u00ean d\u00e1ng, l\u1ecbch thi\u1ec7p, pha v\u1edbi ch\u00fat ngh\u1ecbch ng\u1ee3m. V\u00e0 \u0111\u1ea7y th\u00e2n t\u00ecnh. Anh t\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t c\u1ea7u n\u1ed1i g\u1ea7n g\u0169i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi nghe. T\u1ea1o n\u00ean m\u1ed9t t\u1eeb tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea7y l\u00f4i cu\u1ed1n. Gi\u1ecdng n\u00f3i c\u1ee7a anh l\u00e0 m\u1ed9t gi\u1ecdng n\u00f3i \u1ea5m \u00e1p, tr\u1ea7m v\u00e0 d\u1ecbu, r\u1ea5t \u201cB\u1eafc k\u1ef3\u201d. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t gi\u1ecdng n\u00f3i \u201cTr\u1eddi cho\u201d. C\u00e1i gi\u1ecdng n\u00f3i \u1ea5y n\u00f3 cu\u1ed1n h\u00fat v\u00e0 t\u1ea1o s\u1ef1 th\u00e2n m\u1eadt. B\u00f9i B\u1ea3o Tr\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi y\u00eau th\u00edch, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 c\u00e1c ph\u1ee5 n\u1eef, c\u00f3 l\u1ebd c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 do, ngo\u00e0i nh\u1eefng t\u00e0i n\u0103ng ri\u00eang c\u1ee7a anh, gi\u1ecdng n\u00f3i n\u00e0y.<\/p>\n<p>Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh <i>\u201cAnh Ng\u1eef trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng\u201d<\/i> \u0111\u01b0a l\u1ea1i nh\u1eefng ki\u1ebfn th\u1ee9c kh\u00e1 c\u0103n b\u1ea3n, \u0111\u00f4i khi tinh t\u1ebf, v\u1ec1 c\u00e1ch s\u1eed d\u1ee5ng ti\u1ebfng Anh trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng t\u1ea1i M\u1ef9. Anh c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng t\u1eeb nh\u1eefng t\u1eeb ng\u1eef, nh\u1eefng c\u00e1ch n\u00f3i trong Anh ng\u1eef, gi\u1edbi thi\u1ec7u cho ng\u01b0\u1eddi nghe m\u1ed9t s\u1ed1 n\u00e9t \u0111\u1eb7c th\u00f9 c\u1ee7a v\u0103n h\u00f3a Anh M\u1ef9, gi\u00fap cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i t\u1ebf nh\u1ecb v\u00e0 phong ph\u00fa c\u1ee7a ng\u00f4n ng\u1eef.<\/p>\n<p>V\u00e0 ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh gi\u1edbi thi\u1ec7u nh\u1ea1c ngo\u1ea1i qu\u1ed1c c\u1ee7a anh c\u0169ng th\u1eadt tuy\u1ec7t. Anh gi\u1edbi thi\u1ec7u \u0111\u1ee7 lo\u1ea1i nh\u1ea1c Anh, Ph\u00e1p, M\u1ef9, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t nh\u1eefng b\u1ea3n nh\u1ea1c c\u1ee7a th\u1eadp ni\u00ean \u201960 t\u1ea1i Hoa K\u1ef3 v\u00e0 Ph\u00e1p. C\u00e1ch anh d\u1eabn d\u1ee5, gi\u1edbi thi\u1ec7u nh\u1eefng b\u1ea3n nh\u1ea1c. \u201cH\u01b0\u01a1ng v\u1ecb\u201d c\u1ee7a nh\u1eefng b\u1ea3n nh\u1ea1c \u1ea5y. Ca t\u1eeb v\u00e0 ng\u00f4n ng\u1eef th\u1eddi \u0111\u00f3. V\u00e2n v\u00e2n. T\u1ea5t c\u1ea3 l\u00e0m n\u00ean m\u1ed9t c\u00e1i n\u1ec1n ho\u00e0i nh\u1edb, m\u1ed9t s\u1ef1 t\u01b0\u1edfng ti\u1ebfc v\u00e0ng son. M\u1ed9t th\u1eddi. M\u1ed9t \u0111\u1eddi. N\u00f3 l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi ta nh\u1edb l\u1ea1i ch\u00ednh c\u00e1i tu\u1ed5i tr\u1ebb c\u1ee7a m\u00ecnh. C\u00e1i nao n\u1ee9c m\u00ecnh. Qu\u1ea3 tim m\u00ecnh khi m\u1edbi l\u1edbn. T\u00ecnh y\u00eau \u0111\u1ea7u \u0111\u1eddi. \u0110\u01b0\u1eddng ph\u1ed1. B\u1ea1n b\u00e8. N\u1ee5 h\u00f4n \u0111\u1ea7u. V\u00e0 t\u00f3c ta l\u00fac \u1ea5y c\u00f2n xanh qu\u00e1, bay bay theo gi\u00f3. M\u1eb7t tr\u1eddi tr\u00ean cao v\u00e0 hoa l\u00e1 \u1edf ngay tr\u00ean \u0111\u1ea7u. V\u00e0 m\u00eanh mang gi\u00f3 h\u00e1t. N\u00f3 l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi ta nh\u1edb l\u1ea1i t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi s\u1ef1.<\/p>\n<p>C\u0169ng ph\u1ea3i n\u00f3i \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng anh l\u00e8o l\u00e1i c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh. \u0110\u00f3 l\u00e0 c\u00e1c n\u1eef x\u01b0\u1edbng ng\u00f4n vi\u00ean c\u1ee7a \u0111\u00e0i Little Saigon. M\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t v\u1ebb. M\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t phong c\u00e1ch, m\u1ed9t gi\u1ecdng n\u00f3i. T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u00e3 c\u00f9ng v\u1edbi B\u00f9i B\u1ea3o Tr\u00fac l\u00e0m n\u00ean nh\u1eefng ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh th\u1eadt \u0111\u00e1ng y\u00eau. T\u00f4i kh\u00f4ng ng\u1ea1c nhi\u00ean khi nghe nhi\u1ec1u th\u00ednh gi\u1ea3, \u0111\u1ee7 m\u1ecdi l\u1edbp tu\u1ed5i, c\u1ea3 nam v\u00e0 n\u1eef, g\u1ecdi v\u00e0o \u0111\u00e0i t\u01b0\u1edfng ti\u1ebfc anh. R\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 kh\u00f4ng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00fac \u0111\u1ed9ng. H\u1ecd ngh\u1eb9n ng\u00e0o, t\u1ee9c t\u01b0\u1edfi, hay \u00f2a kh\u00f3c, c\u00f9ng v\u1edbi nh\u1eefng x\u01b0\u1edbng ng\u00f4n vi\u00ean, khi nh\u1eafc l\u1ea1i nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u anh \u0111\u00e3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c trong c\u00e1c vai tr\u00f2, c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh m\u00e0 anh th\u1ef1c hi\u1ec7n tr\u00ean \u0111\u00e0i. Anh \u0111\u00e3 \u0111em l\u1ea1i nhi\u1ec1u ki\u1ebfn th\u1ee9c h\u1eefu \u00edch, nhi\u1ec1u ni\u1ec1m vui, c\u0169ng nh\u01b0 m\u1ed9t ch\u00fat h\u1ea1nh ph\u00fac nh\u1ecf gi\u1eefa \u0111\u1eddi th\u01b0\u1eddng cho r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi. M\u1ed7i ng\u00e0y. V\u00e0 trong bao nhi\u00eau n\u0103m tr\u1eddi nh\u01b0 th\u1ebf. Anh \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i ti\u1ebfp \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t c\u00e2u n\u00f3i c\u1ee7a m\u00ecnh trong ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a anh. V\u00ec \u0111\u1ecbnh m\u1ec7nh \u0111\u1ed9t nhi\u00ean \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn. \u0110\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 ng\u00e0y cu\u1ed1i c\u00f9ng trong cu\u1ed9c \u0111\u1eddi anh. S\u1ef1 g\u1eafn b\u00f3 c\u1ee7a B\u00f9i B\u1ea3o Tr\u00fac v\u1edbi kh\u00e1n, th\u00ednh gi\u1ea3 v\u00e0 \u0111\u1ed9c gi\u1ea3, qua c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n truy\u1ec1n th\u00f4ng, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t qua truy\u1ec1n thanh v\u00e0 truy\u1ec1n h\u00ecnh, \u0111\u00e3 l\u00e0m cho nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc anh. S\u1ef1 t\u1eadn t\u1ee5y trong c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a B\u00f9i B\u1ea3o Tr\u00fac, cho \u0111\u1ebfn ng\u00e0y cu\u1ed1i \u0111\u1eddi, \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng thi\u1ebft tha trong l\u00f2ng h\u1ecd.<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p><b>5.<\/b><\/p>\n<p><i>\u201cL\u2019Homme est une passion inutile\u201d.<\/i> <i>Con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 m\u1ed9t \u0111am m\u00ea v\u00f4 \u00edch<\/i>. J. Paul Sartre \u0111\u00e3 n\u00f3i th\u1ebf. V\u00e0 n\u1ebfu \u0111\u00fang nh\u01b0 l\u1eddi Sartre n\u00f3i, \u0111\u1ec3 gi\u1ea3n l\u01b0\u1ee3c h\u00f3a ph\u00e1t bi\u1ec3u c\u1ee7a tri\u1ebft gia n\u00e0y m\u1ed9t ch\u00fat, t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00fang ta \u0111\u1ec1u s\u1ed1ng v\u1edbi nh\u1eefng \u0111am m\u00ea. M\u1ed7i ch\u00fang ta \u0111\u1ec1u l\u00e0 m\u1ed9t kh\u1ed1i \u0111am m\u00ea l\u1edbn. V\u00f4 \u00edch hay kh\u00f4ng, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00f2n ph\u1ea3i ti\u1ebfp t\u1ee5c tranh lu\u1eadn.<\/p>\n<p>B\u00f9i B\u1ea3o Tr\u00fac \u0111\u00e3 s\u1ed1ng v\u1edbi nh\u1eefng \u0111am m\u00ea c\u1ee7a m\u00ecnh. M\u00e0 \u0111\u00e3 l\u00e0 \u0111am m\u00ea th\u00ec th\u01b0\u1eddng c\u1ef1c \u0111oan. Anh \u0111\u00e3 s\u1ed1ng nhi\u1ec1u l\u00fac c\u1ef1c \u0111oan nh\u01b0 th\u1ebf. Trong kh\u00f4ng \u00edt tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p. Nh\u1eefng c\u1ef1c \u0111oan c\u00f3 khi \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn nh\u1eefng va ch\u1ea1m x\u00edch m\u00edch, nh\u1ecf hay l\u1edbn, v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y ho\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi n\u1ecd, l\u00fac n\u00e0y hay l\u00fac kh\u00e1c. Anh s\u1ed1ng v\u1edbi nh\u1eefng x\u00e1c t\u00edn c\u1ee7a m\u00ecnh, c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 nh\u1eefng l\u00fac ch\u1ee7 quan. Nh\u01b0ng anh \u0111\u00e3 s\u1ed1ng thi\u1ebft tha v\u00e0 c\u01b0\u01a1ng quy\u1ebft.<\/p>\n<p>T\u00ednh l\u00e0 m\u1ec7nh. <i>Amor fati<\/i>. Nh\u01b0 t\u00ednh c\u1ee7a Th\u00fay Ki\u1ec1u trong <i>\u0110o\u1ea1n Tr\u01b0\u1eddng T\u00e2n Thanh\/Truy\u1ec7n Ki\u1ec1u<\/i> ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u1ecbnh m\u1ec7nh c\u1ee7a n\u00e0ng. C\u00f3 nh\u1eefng l\u00fac c\u0169ng m\u1ec7t m\u1ecfi, BBT \u0111\u00e3 n\u00f3i v\u1edbi t\u00f4i, \u201cNhi\u1ec1u khi, s\u00e1ng d\u1eady, t\u00f4i c\u1ea3m th\u1ea5y r\u1ea5t n\u1ea3n, mu\u1ed1n bu\u00f4ng xu\u00f4i, bu\u00f4ng b\u1ecf t\u1ea5t c\u1ea3. Nh\u01b0ng ngh\u0129 m\u00ecnh c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee9c d\u1eady, nh\u00ecn m\u1eb7t tr\u1eddi l\u00ean m\u1ed7i ng\u00e0y, g\u1eb7p l\u1ea1i b\u1ea1n b\u00e8, l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ed1 vi\u1ec7c m\u00ecnh th\u00edch, t\u00f4i l\u1ea1i ng\u1ed3i d\u1eady m\u1eb7c qu\u1ea7n \u00e1o, r\u1eeda m\u1eb7t c\u1ea1o r\u00e2u, \u0111\u1ec3 b\u01b0\u1edbc v\u00e0o m\u1ed9t ng\u00e0y m\u1edbi. M\u00ecnh ph\u1ea3i t\u1eadp ki\u00ean tr\u00ec th\u00f4i.\u201d<\/p>\n<p>T\u00f4i ngh\u0129, nh\u01b0 Nietzsche \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y v\u1ec1 cu\u1ed9c \u201c<i>quy h\u1ed3i v\u0129nh c\u1eedu\u201d(eternal recurrence)<\/i>, BBT b\u1ea1n t\u00f4i h\u1eb3n s\u1ebd l\u1ea1i s\u1ed1ng nh\u01b0 th\u1ebf, trong m\u1ed7i m\u1ed9t chi ti\u1ebft s\u1ed1ng c\u1ee7a m\u00ecnh, n\u1ebfu anh c\u00f3 d\u1ecbp tr\u1edf l\u1ea1i tr\u1ea7n gian trong cu\u1ed9c \u201cquy h\u1ed3i v\u0129nh c\u1eedu\u201d, \u201cquy h\u1ed3i c\u1ed1 qu\u1eadn\u201d kia. Anh ch\u1ea5p nh\u1eadn c\u00e1i ph\u1eadn c\u1ee7a m\u00ecnh. V\u00e0 vui v\u1ebb, ki\u00ean tr\u00ec s\u1ed1ng v\u1edbi n\u00f3. Cho \u0111\u1ebfn h\u1ebft \u0111\u1eddi.<\/p>\n<p><i>Death, be not proud, though some have called thee      <br \/><\/i><i>Mighty and dreadful, for thou art not so;      <br \/><\/i><i>For those whom thou think&#8217;st thou dost overthrow      <br \/><\/i><i>Die not, poor Death, nor yet canst thou kill me. (\u2026)<\/i><\/p>\n<p><i><\/i><\/p>\n<p><i>(H\u1ee1i Th\u1ea7n Ch\u1ebft, \u0111\u1eebng h\u00e3nh di\u1ec7n l\u00e0m g\u00ec, cho d\u00f9 c\u00f3 nh\u1eefng k\u1ebb \u0111\u00e3 g\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi<\/i>     <br \/><i>L\u00e0 uy d\u0169ng v\u00e0 \u0111\u00e1ng s\u1ee3, v\u00ec ng\u01b0\u1eddi ch\u1eb3ng h\u1ec1 l\u00e0 th\u1ebf;<\/i>     <br \/><i>B\u1edfi l\u1ebd nh\u1eefng k\u1ebb m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ngh\u0129 l\u00e0 \u0111\u00e3 v\u1eadt ng\u00e3, l\u1eadt \u0111\u1ed5<\/i>     <br \/><i>Ch\u1eb3ng h\u1ec1 ch\u1ebft \u0111i, t\u1ed9i nghi\u1ec7p cho Th\u1ea7n Ch\u1ebft, v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng ch\u1eb3ng th\u1ec3<\/i> <i>gi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c ta (\u2026)<\/i><\/p>\n<p><i><\/i><\/p>\n<p>\u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng c\u00e2u th\u01a1 m\u1edf \u0111\u1ea7u trong b\u00e0i <i>sonnet<\/i> th\u1ee9 X c\u1ee7a John Donne, c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 b\u00e0i \u201c<i>Death, be not proud<\/i>\u201d v\u00ec c\u00e2u th\u01a1 m\u1edf \u0111\u1ea7u c\u1ee7a n\u00f3. T\u00f4i ngh\u0129, n\u1ebfu c\u00f3 g\u1eb7p v\u1ecb th\u1ea7n n\u00e0y, ch\u00e0ng Tr\u00fac s\u1ebd c\u01b0\u1eddi v\u00e0 n\u00f3i, \u201c<i>Hey dude, be not proud\u2026<\/i>\u201d (\u201cN\u00e0y c\u00e1i g\u00e3 kia, mi \u0111\u1eebng ph\u1edfn ch\u00ed\u2026\u201d).<\/p>\n<p>Trong c\u00e1i <i>ma-tr\u1eadn<\/i> (matrix), m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u00ea-h\u1ed3n-tr\u1eadn, c\u1ee7a ng\u00f4n ng\u1eef v\u00e0 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi, B\u00f9i B\u1ea3o Tr\u00fac \u0111\u00e3 s\u1ed1ng h\u1ebft t\u00e2m h\u1ed3n v\u00e0 th\u00e2n x\u00e1c m\u00ecnh. Anh \u0111\u00e3 gieo, tr\u1ed3ng. V\u00e0 \u0111\u00e3 h\u00e1i, g\u1eb7t. A, m\u1ecdi s\u1ef1 t\u00e2n toan trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng n\u00e0y th\u00ec ch\u1eafc c\u0169ng nh\u01b0 h\u01b0\u01a1ng v\u1ecb c\u1ee7a m\u1ed9t ly <i>Merlot<\/i>, m\u1ed9t ly <i>Pinot Noir<\/i> th\u00f4i. \u0110\u1eafng. Ng\u1ecdt. Cay. T\u00ea. N\u1ed3ng. V\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3m. C\u00f3 \u0111\u1ee7 c\u1ea3. Ph\u1ea3i kh\u00f4ng?<\/p>\n<p>B\u1ea1n ta, b\u00e2y gi\u1edd, h\u00e3y ra \u0111i thanh th\u1ea3n. V\u1edbi m\u1ed9t n\u1ee5 c\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p><i>\u201cXin ch\u00e0o nhau gi\u1eefa con \u0111\u01b0\u1eddng. M\u00f9a Xu\u00e2n ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc mi\u00ean tr\u01b0\u1eddng ph\u00eda sau\u201d<\/i> (B.G.)<\/p>\n<p>H\u1eb9n m\u1ed9t ng\u00e0y \u201cquy h\u1ed3i c\u1ed1 qu\u1eadn\u201d.<\/p>\n<p><b>B\u00f9i V\u0129nh Ph\u00fac<\/b><\/p>\n<p><i>28 th\u00e1ng XII, 2016<\/i><\/p>\n<p><i>Tustin<\/i><i> Ranch, Calif.<\/i><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u1ede \u0111\u00e2y, trong v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 kh\u00e1 nhi\u1ec1u k\u1ef7 ni\u1ec7m ri\u00eang t\u01b0 v\u1edbi anh, c\u0169ng nh\u01b0 \u0111\u00e3 chia s\u1ebb v\u1edbi anh m\u1ed9t s\u1ed1 s\u1edf th\u00edch, t\u00f4i mu\u1ed1n vi\u1ebft v\u1ec1 B\u00f9i B\u1ea3o Tr\u00fac ch\u1ee7 y\u1ebfu nh\u01b0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n. M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n y\u00eau v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, ch\u1eef ngh\u0129a. V\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 h\u1ebft c\u1ea3 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi m\u00ecnh \u0111\u1ec3 h\u1ecdc h\u1ecfi, d\u00f9i m\u00e0i c\u00e1i s\u1edf th\u00edch c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1i ni\u1ec1m vui c\u00f3 nhi\u1ec1u n\u00e9t cao nh\u00e3 n\u00e0y.<\/p>\n","protected":false},"author":829,"featured_media":45198,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[5,30,25,339],"tags":[401],"class_list":["post-45203","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bien-khao","category-chuyen-de","category-nhan-dinh","category-tuong-niem-bui-bao-truc","tag-bui-bao-truc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45203","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/829"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=45203"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45203\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":45504,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45203\/revisions\/45504"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/45198"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=45203"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=45203"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=45203"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}