{"id":44612,"date":"2016-10-24T00:07:00","date_gmt":"2016-10-24T00:07:00","guid":{"rendered":"http:\/\/damau.org\/?p=44612"},"modified":"2022-02-24T00:27:52","modified_gmt":"2022-02-24T00:27:52","slug":"van-hoc-mien-nam-1954-1975-cua-nguyen-vy-khanh","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/damau.org\/en\/44612\/van-hoc-mien-nam-1954-1975-cua-nguyen-vy-khanh","title":{"rendered":"V\u0103n H\u1ecdc Mi\u1ec1n Nam 1954-1975 c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Vy Khanh"},"content":{"rendered":"<p><b><\/b><\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p><i>LTS: \u00d4ng Nguy\u1ec5n Vy Khanh, m\u1ed9t nh\u00e0 v\u0103n \/ nh\u00e0 bi\u00ean-kh\u1ea3o t\u1eebng c\u1ed9ng t\u00e1c v\u1edbi nhi\u1ec1u t\u1ea1p-ch\u00ed \u1edf h\u1ea3i-ngo\u1ea1i trong nhi\u1ec1u th\u1eadp ni\u00ean qua, v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t c\u1ef1u gi\u00e1o ch\u1ee9c tr\u01b0\u1edbc 1975 \u1edf Vi\u1ec7t-Nam v\u00e0 qu\u1ea3n th\u1ee7 th\u01b0 vi\u1ec7n Qu\u1ed1c h\u1ed9i v\u00e0 Ch\u00ednh ph\u1ee7 Qu\u00e9b<\/i><i>e<\/i><i>c, hi\u1ec7n s\u1ed1ng h\u01b0u tr\u00ed \u1edf Canada; \u00f4ng v\u1eeba cho xu\u1ea5t-b\u1ea3n b\u1ed9<\/i> V\u0103n-H\u1ecdc Mi\u1ec1n Nam 1954-1975: <strong>nh\u1eadn-\u0111\u1ecbnh, bi\u00ean-kh\u1ea3o v\u00e0 th\u01b0-t\u1ecbch<i> do nh\u00e0 Nguy\u1ec5n Publishings (Toronto, Canada) xu\u1ea5t-b\u1ea3n v\u00e0 do h\u1ec7 th\u1ed1ng amazon.com ph\u00e1t h\u00e0nh trong th\u00e1ng 9-2016. \u0110\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng tr\u00ecnh k\u00e9o d\u00e0i t\u1eeb nhi\u1ec1u n\u0103m qua, nay xu\u1ea5t-b\u1ea3n nh\u01b0 m\u1ed9t \u0111\u00f3ng g\u00f3p cho vi\u1ec7c t\u00ecm hi\u1ec3u v\u00e0 b\u1ea3o t\u1ed3n m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n-h\u1ecdc \u0111\u00e3 b\u1ecb C\u1ed9ng-s\u1ea3n Vi\u1ec7t-Nam c\u1ea5m \u0111o\u00e1n t\u1eeb sau bi\u1ebfn c\u1ed1 30-4-1975 cho \u0111\u1ebfn nay. \u0110\u1ec3 gi\u1edbi thi\u1ec7u b\u1ed9 s\u00e1ch bi\u00ean-kh\u1ea3o, ch\u00fang t\u00f4i tr\u00edch d\u1eabn l\u1ea1i ph\u1ea7n l\u1edbn ph\u1ea7n D\u1eabn Nh\u1eadp <\/i><\/strong><\/p>\n<p><strong>*<\/strong><\/p>\n<p>V\u0103n-h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam v\u00e0o giai \u0111o\u1ea1n n\u00e0y n\u00f3i chung mang t\u00ednh <i>nh\u00e2n-b\u1ea3n<\/i> c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi h\u00f4m nay (v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u00f3), \u1edf \u0111\u00e2y (mi\u1ec1n Nam), v\u1edbi nh\u1eefng v\u1ea5n n\u1ea1n, th\u00e2n ph\u1eadn <i>th\u1ef1c h\u1eefu<\/i>, c\u00f2n mang th\u00eam tinh th\u1ea7n <i>khai ph\u00f3ng<\/i> v\u00e0 <i>\u0111a nguy\u00ean<\/i>. M\u1edf c\u1eeda ti\u1ebfp nh\u1eadn (v\u00e0 g\u1ea1n l\u1ecdc) c\u00e1c khuynh h\u01b0\u1edbng v\u0103n-h\u1ecdc \u00c2u M\u1ef9 c\u1ea3 Nga, \u0110\u00f4ng \u00c2u, M\u1ef9 la-tinh, Nh\u1eadt, v.v., g\u00f3p ph\u1ea7n \u0111a d\u1ea1ng h\u00f3a v\u0103n-h\u1ecdc, t\u1ee9c kh\u00f4ng minh h\u1ecda, m\u1ed9t chi\u1ec1u nh\u01b0 \u201cv\u0103n-h\u1ecdc\u201d mi\u1ec1n B\u1eafc CS <a name=\"_GoBack\">c<\/a>\u00f9ng th\u1eddi. Khai ph\u00f3ng c\u00f2n \u1edf tinh th\u1ea7n l\u00e0m v\u0103n-h\u1ecdc, \u1edf s\u00e1ng t\u00e1c, \u1edf th\u00e1i \u0111\u1ed9 v\u00e0 ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng kh\u00e1m ph\u00e1 t\u00e0i n\u0103ng tr\u1ebb, m\u1edbi. Nh\u1edd v\u1eady m\u00e0 v\u0103n-h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam c\u00f3 nhi\u1ec1u ti\u1ebfng n\u00f3i, gi\u00e0 tr\u1ebb, \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, \u201cchi\u1ebfu\u201d l\u1edbn, \u201cchi\u1ebfu\u201d nh\u1ecf, thi\u00ean h\u1eefu c\u1ea1nh thi\u00ean t\u1ea3, \u201ch\u00f4m nay\u201d c\u1ea1nh \u201cd\u00e2n t\u1ed9c\u201d, v.v. v\u00e0 c\u00f3 nh\u1eefng khuynh h\u01b0\u1edbng t\u00e2m linh, t\u00f4n gi\u00e1o, tri\u1ebft l\u00fd c\u00f9ng tham gia tr\u01b0\u1eddng v\u0103n tr\u1eadn b\u00fat. V\u0103n-h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam v\u1edbi nh\u1eefng \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m nh\u00e2n b\u1ea3n, khai ph\u00f3ng, \u0111a d\u1ea1ng, b\u00ean c\u1ea1nh tinh th\u1ea7n d\u00e2n-ch\u1ee7, t\u1ef1 do, \u0111\u00e3 l\u00e0 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng thu\u1eadn l\u1ee3i cho vi\u1ec7c ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u00e0i n\u0103ng v\u0103n-ch\u01b0\u01a1ng, v\u00e0 \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng t\u00e0i n\u0103ng th\u1eadt s\u1ef1, nh\u1eefng t\u00e1c-ph\u1ea9m \u0111\u00e1ng k\u1ec3. D\u0129 nhi\u00ean chi\u1ebfn-tranh v\u00e0 v\u0103n-h\u00f3a t\u00ednh c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t-Nam \u0111\u00e3 b\u00f4i \u0111en m\u1ed9t s\u1ed1 c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u0169ng nh\u01b0 g\u00e2y m\u1ed9t s\u1ed1 thi\u1ec7t h\u1ea1i cho n\u1ec1n v\u0103n-h\u1ecdc d\u00e2n-t\u1ed9c!<\/p>\n<p>M\u1ed9t nh\u00e0 v\u0103n xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb mi\u1ec1n B\u1eafc, b\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Thu H\u01b0\u01a1ng, trong m\u1ed9t cu\u1ed9c p<em>h\u1ecfng v\u1ea5n c\u1ee7a \u0110inh Quang Anh Th\u00e1i, \u0111\u00e0i Little Saigon Radio, California, nh\u00e2n ng\u00e0y 30-4-2000 &#8211; \u201c30 th\u00e1ng T\u01b0 75, n\u1ec1n v\u0103n minh \u0111\u00e3 thua ch\u1ebf \u0111\u1ed9 man r\u1ee3\u201d, \u0111\u00e3 cho bi\u1ebft<\/em>: \u201c&#8230; khi \u0111\u1ed9i qu\u00e2n chi\u1ebfn th\u1eafng v\u00e0o S\u00e0i-G\u00f2n n\u0103m 1975, trong khi t\u1ea5t c\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi trong \u0111\u1ed9i qu\u00e2n ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u1ec1u h\u1edbn h\u1edf c\u01b0\u1eddi th\u00ec t\u00f4i l\u1ea1i kh\u00f3c. V\u00ec t\u00f4i th\u1ea5y tu\u1ed5i xu\u00e2n c\u1ee7a t\u00f4i \u0111\u00e3 hy sinh m\u1ed9t c\u00e1ch u\u1ed5ng ph\u00ed. T\u00f4i kh\u00f4ng cho\u00e1ng ng\u1ee3p v\u00ec nh\u00e0 cao c\u1eeda r\u1ed9ng c\u1ee7a mi\u1ec1n Nam, m\u00e0 <i>v\u00ec t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c nh\u00e0 v\u0103n mi\u1ec1n Nam \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t b\u1ea3n trong m\u1ed9t ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u1ef1 do; t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 m\u00e0 t\u00f4i ch\u01b0a bao gi\u1edd bi\u1ebft \u0111\u1ec1u c\u00f3 t\u00e1c ph\u1ea9m b\u1ea7y trong c\u00e1c hi\u1ec7u s\u00e1ch, ngay tr\u00ean v\u1ec9a h\u00e8; v\u00e0 \u0111\u1ea7y r\u1eaby c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n th\u00f4ng tin nh\u01b0 TV, radio, cassette. Nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111\u00f3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi mi\u1ec1n B\u1eafc l\u00e0 nh\u1eefng gi\u1ea5c m\u01a1.<\/i> \u1ede mi\u1ec1n B\u1eafc, t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi b\u00e1o \u0111\u00e0i, s\u00e1ch v\u1edf \u0111\u1ec1u do nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc qu\u1ea3n l\u00fd. D\u00e2n ch\u00fang ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c nghe \u0111\u00e0i H\u00e0 N\u1ed9i m\u00e0 th\u00f4i; v\u00e0 ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u1eefng c\u00e1n b\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c tin t\u01b0\u1edfng l\u1eafm m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c nghe \u0111\u00e0i S\u01a1n Mao t\u1ee9c l\u00e0 \u0111\u00e0i ph\u00e1t thanh Trung Qu\u1ed1c. C\u00f2n to\u00e0n b\u1ed9 d\u00e2n ch\u00fang ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c nghe loa ph\u00f3ng thanh t\u1eadp th\u1ec3; c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c nghe m\u1ed9t ti\u1ebfng n\u00f3i. V\u00e0o Nam t\u00f4i m\u1edbi hi\u1ec3u r\u1eb1ng, ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ngo\u00e0i B\u1eafc l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 man r\u1ee3 v\u00ec n\u00f3 ch\u1ecdc m\u00f9 m\u1eaft con ng\u01b0\u1eddi, b\u1ecbt l\u1ed7 tai con ng\u01b0\u1eddi. Trong khi \u0111\u00f3 \u1edf mi\u1ec1n Nam ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 nghe b\u1ea5t c\u1ee9 th\u1ee9 \u0111\u00e0i n\u00e0o, Ph\u00e1p, Anh, M\u1ef9 \u2026 n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi ta mu\u1ed1n. \u00d0\u00f3 m\u1edbi l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ee7a n\u1ec1n v\u0103n minh. V\u00e0 th\u1eadt chua ch\u00e1t khi n\u1ec1n v\u0103n minh \u0111\u00e3 thua ch\u1ebf \u0111\u1ed9 man r\u1ee3. \u00d0\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 h\u00e0m h\u1ed3 v\u00e0 l\u1ea7m l\u1eabn c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed. \u00d0\u00f3 l\u00e0 b\u00e0i h\u1ecdc \u0111\u1eaft gi\u00e1 v\u00e0 nh\u1ea7m l\u1eabn l\u1edbn nh\u1ea5t m\u00e0 d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam ph\u1ea1m ph\u1ea3i&#8230;.\u201d. <i>H\u00e0m h\u1ed3<\/i> \u0111\u00f3 b\u00e0 l\u1ea1i c\u00e0ng s\u1ebd kh\u00f4ng ng\u1edd v\u00ec ngay sau \u0111\u00f3, n\u1ec1n v\u0103n h\u1ecdc v\u1edbi nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m b\u00e0 v\u1eeba kh\u00e1m ph\u00e1 s\u1ebd b\u1ecb t\u1ecbch thu, ti\u00eau h\u1ee7y cho \u2026 \u0111\u1ed3ng d\u1ea1ng v\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 v\u00f4-s\u1ea3n H\u00e0-N\u1ed9i!<\/p>\n<p>Chi\u1ebfn tranh tuy\u00ean truy\u1ec1n, H\u00e0 N\u1ed9i lu\u00f4n ph\u1ee7 nh\u1eadn v\u0103n-h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam; n\u1ebfu kh\u00f4ng l\u00e0 nh\u1eefng sai l\u1ea1c, b\u00f3p m\u00e9o s\u1ef1 th\u1eadt v\u1ec1 sinh ho\u1ea1t v\u0103n-h\u1ecdc ngh\u1ec7 thu\u1eadt \u1edf mi\u1ec1n Nam. Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng tay sai thi\u00ean t\u1ea3 ho\u1eb7c th\u00e2n C\u1ed9ng nh\u01b0 L\u00ea Th\u00e0nh Kh\u00f4i, Phan Huy \u0110\u01b0\u1eddng, (Nguy\u1ec5n Kh\u1eafc Vi\u1ec7n), v.v. \u1edf ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc ti\u1ebfp tay. Nh\u01b0ng \u1ea3nh-h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a v\u0103n-h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam l\u00e0 th\u1ef1c h\u1eefu, \u1edf trong Nam v\u00e0 \u1edf c\u1ea3 mi\u1ec1n B\u1eafc c\u1ed9ng-s\u1ea3n \u2013 m\u1ed9t s\u1ed1 c\u00e1c nh\u00e0 ph\u00ea b\u00ecnh, bi\u00ean kh\u1ea3o mi\u1ec1n B\u1eafc nh\u01b0 V\u01b0\u01a1ng Tr\u00ed Nh\u00e0n, Ph\u1ea1m Xu\u00e2n Nguy\u00ean, Ho\u00e0ng H\u01b0ng, v.v. v\u00e0 m\u1ed9t th\u1ebf h\u1ec7 tr\u1ebb h\u01a1n c\u0169ng \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u kh\u00e1m ph\u00e1 nh\u1eefng \u201cth\u00e0nh qu\u1ea3\u201d v\u00e0 \u201cti\u1ec1m \u1ea9n v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng\u201d c\u1ee7a mi\u1ec1n Nam tr\u01b0\u1edbc 1975; \u0111a s\u1ed1 \u0111\u00e3 nh\u1eadn th\u1ea5y gi\u00e1 tr\u1ecb v\u00e0 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a n\u1ec1n v\u0103n h\u1ecdc t\u1ef1 do v\u00e0 hi\u1ec7n-\u0111\u1ea1i c\u1ee7a mi\u1ec1n Nam &#8211; m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n-h\u1ecdc b\u1ea5t h\u1ea1nh v\u00e0 b\u1ecb b\u1ea1o l\u1ef1c x\u00f3a b\u1ecf, nh\u01b0ng th\u1eddi-gian \u0111\u00e3 cho th\u1ea5y v\u0103n-h\u1ecdc d\u00e2n-ch\u1ee7 t\u1ef1 do v\u00e0 khai ph\u00f3ng \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 \u0103n s\u00e2u v\u00e0o t\u00e2m th\u1ee9c v\u00e0 nh\u00e2n sinh quan c\u1ee7a nhi\u1ec1u th\u1ebf h\u1ec7 \u0111\u1ed9c gi\u1ea3, t\u1ea1i mi\u1ec1n Nam v\u00e0 tr\u00e3i r\u1ed9ng ra \u1edf c\u00e1c mi\u1ec1n kh\u00e1c c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>*<strong><\/strong><\/p>\n<p><strong>Khi ch\u00fang t\u00f4i b\u1eaft \u0111\u1ea7u nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 th\u1eddi k\u1ef3 v\u0103n-h\u1ecdc n\u00e0y v\u00e0o cu\u1ed1i th\u1eadp ni\u00ean 1970 \u1edf h\u1ea3i-ngo\u1ea1i, t\u00e0i li\u1ec7u v\u00e0 v\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a giai \u0111o\u1ea1n v\u0103n-h\u1ecdc n\u00e0y h\u00e3y c\u00f2n hi\u1ebfm hoi, kh\u1edfi t\u1eeb \u00edt t\u00e0i li\u1ec7u ch\u00fang t\u00f4i mang theo khi r\u1eddi kh\u1ecfi n\u01b0\u1edbc, th\u00eam s\u00e1ch b\u00e1o ch\u1ee5p in l\u1ea1i \u1edf h\u1ea3i-ngo\u1ea1i v\u00e0 c\u00e1c th\u01b0 vi\u1ec7n Library of Congress, \u0111\u1ea1i h\u1ecdc Cornell, Harvard v\u00e0 \u1edf Canada. T\u1eeb gi\u1eefa th\u1eadp ni\u00ean 1990, v\u1edbi Internet v\u00e0 k\u1ef9 thu\u1eadt s\u1ed1-h\u00f3a, nhi\u1ec1u v\u0103n b\u1ea3n \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o, m\u1ed9t s\u1ed1 bi\u00ean kh\u1ea3o, b\u00fat k\u00fd v\u00e0 tuy\u1ec3n t\u1eadp b\u1eaft \u0111\u1ea7u xu\u1ea5t hi\u1ec7n (trong n\u01b0\u1edbc c\u0169ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u nghi\u00ean c\u1ee9u, l\u00e0m lu\u1eadn \u00e1n), ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u sau n\u00e0y d\u1ec5 d\u00e0ng h\u01a1n ch\u00fang t\u00f4i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 (nh\u01b0ng x\u1ea3y ra th\u00eam v\u1ea5n-\u0111\u1ec1 v\u0103n b\u1ea3n b\u1ecb &#8216;bi\u00ean t\u1eadp&#8217;, s\u1eeda l\u1ea1i nguy\u00ean t\u00e1c).<\/strong><\/p>\n<p>Th\u1eddi-gian g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng trao \u0111\u1ed5i v\u1ec1 ph\u00ea-b\u00ecnh, nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 giai \u0111o\u1ea1n v\u0103n-h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam n\u00e0y v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c th\u1ebf h\u1ec7 tr\u1ebb h\u01a1n, khi\u1ebfn ch\u00fang t\u00f4i th\u1ea5y c\u1ea7n t\u1ed5ng k\u1ebft l\u1ea1i nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 vi\u1ebft. M\u1ed9t l\u00fd do kh\u00e1c nh\u1ecf h\u01a1n nh\u01b0ng tr\u1eafng \u0111en c\u1ea7n ph\u1ea3i r\u00f5 l\u00e0 \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng &#8216;nh\u00e0&#8217; \u0111\u00e3 s\u1eed-d\u1ee5ng l\u1ea1i \u00fd t\u01b0\u1edfng v\u00e0 v\u0103n b\u1ea3n ph\u00e2n t\u00edch t\u1eeb nh\u1eefng b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i m\u00e0 kh\u00f4ng ghi xu\u1ea5t x\u1ee9 ho\u1eb7c m\u1eadp m\u1edd nh\u01b0 v\u1ec1 Nguy\u00ean Sa, Mai Th\u1ea3o, Nh\u1ea5t Linh, V\u00f5 Phi\u1ebfn, v\u1ec1 thi ca, v\u1ec1 t\u00ednh d\u1ee5c, n\u1eef quy\u1ec1n, l\u00e3o h\u00f3a, v\u1ec1 s\u1ed1 ph\u1eadn c\u1ee7a v\u0103n-h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam sau bi\u1ebfn c\u1ed1 30-4-1975, v\u0103n-h\u1ecdc ch\u1eef qu\u1ed1c-ng\u1eef v\u00e0 c\u00e1c t\u00e1c-gi\u1ea3 th\u1eddi m\u1edf \u0111\u1ea7u \u1edf Nam-k\u1ef3, v.v. \u0110\u00e2y l\u00e0 l\u00fd do ch\u00fang t\u00f4i ghi l\u1ea1i n\u0103m th\u00e1ng \u1edf cu\u1ed1i ph\u1ea7n l\u1edbn c\u00e1c ph\u1ea7n v\u00e0 ch\u01b0\u01a1ng trong s\u00e1ch, d\u00f9 ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 c\u1eadp nh\u1eadt to\u00e0n b\u1ed9 tuy\u1ec3n t\u1eadp n\u00e0y. V\u1edbi c\u00e1 nh\u00e2n ch\u00fang t\u00f4i, v\u0103n-h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam c\u0169ng nh\u01b0 n\u1eafng \u1ea5m mi\u1ec1n Nam, \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn v\u00e0 \u1edf l\u1ea1i v\u1edbi ch\u00fang t\u00f4i t\u1eeb nh\u1eefng n\u0103m \u0111\u1ea7u trung h\u1ecdc \u1edf mi\u1ec1n Nam cho \u0111\u1ebfn khi ra \u0111\u1ebfn h\u1ea3i-ngo\u1ea1i v\u00e0 v\u1ec1 h\u01b0u. Ph\u1ea7n ch\u00fang t\u00f4i, ch\u1ee7 quan ch\u1eafc kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o tr\u00e1nh, ch\u00fang t\u00f4i vi\u1ebft ra nh\u1eefng hi\u1ec3u bi\u1ebft, nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a m\u00ecnh v\u1edbi t\u1ea5m l\u00f2ng y\u00eau m\u1ebfn v\u0103n-ch\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Ch\u00e2n Thi\u1ec7n M\u1ef9 v\u00e0 c\u1ed1 g\u1eafng d\u1ef1a tr\u00ean v\u0103n b\u1ea3n g\u1ed1c. Ch\u00fang t\u00f4i c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00e1m t\u1ef1 nh\u1eadn l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m c\u00f4ng vi\u1ec7c ph\u00ea b\u00ecnh v\u0103n-h\u1ecdc v\u00ec nh\u00e0 ph\u00ea-b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i \u0111\u1ea3m nh\u1eadn vai tr\u00f2 c\u1ee7a m\u1ed9t nh\u00e0 l\u00fd thuy\u1ebft v\u00e0 nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u tri\u1ebft h\u1ecdc v\u00e0 v\u0103n-ch\u01b0\u01a1ng!<\/p>\n<p>Ch\u00fang t\u00f4i mu\u1ed1n g\u00f3p ph\u1ea7n l\u1eadp l\u1ea1i l\u1ecbch-s\u1eed v\u0103n-h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam trong c\u00e1i to\u00e0n b\u1ed9, ngh\u0129a l\u00e0 trong s\u1ef1 quy \u0111\u1ecbnh l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 t\u1ea5t y\u1ebfu trong t\u00ednh ch\u1ea5t kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u1ee7 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c, trong b\u1ea3n ch\u1ea5t v\u00e0 trong h\u1ec7 th\u1ed1ng \u00fd ngh\u0129a s\u00e2u xa c\u1ee7a n\u1ec1n v\u0103n-h\u1ecdc n\u00e0y. C\u00e1c t\u00e1c-ph\u1ea9m \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn nh\u01b0 l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed9t th\u1eddi \u0111\u1ea1i, m\u00e0 c\u1ea3 nh\u01b0 m\u1ed9t v\u01b0\u1ee3t l\u00ean kh\u00e1ch quan qua kh\u1ecfi c\u00e1c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n xu\u1ea5t ph\u00e1t v\u00e0 h\u00ecnh th\u00e0nh. \u0110\u1ed1i v\u1edbi ch\u00fang t\u00f4i, c\u00e1i c\u00f2n l\u1ea1i cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn ch\u1ec9 l\u00e0 v\u0103n-ch\u01b0\u01a1ng! Nh\u01b0 m\u1ed9t \u0111\u1ed9c gi\u1ea3, nh\u00e2n ch\u1ee9ng r\u1ed3i nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh, nghi\u00ean c\u1ee9u qua h\u00e0nh tr\u00ecnh tr\u1edf v\u1ec1 qu\u00e1-kh\u1ee9 kh\u00f4ng xa l\u1eafm, h\u00e3y c\u00f2n trong v\u00f9ng &#8221;ti\u1ec1m th\u1ee9c chung&#8221;, c\u1ee7a t\u1eadp th\u1ec3, v\u1edbi t\u00e2m ni\u1ec7m ghi l\u1ea1i, \u0111\u00e1nh gi\u00e1 l\u1ea1i,&#8230; ch\u00fang t\u00f4i l\u00e0m c\u00f4ng vi\u1ec7c khai th\u00e1c &#8221;t\u01b0 t\u01b0\u1edfng&#8221; c\u1ee7a v\u0103n-ch\u01b0\u01a1ng, c\u1ee7a ng\u00f4n-ng\u1eef. Khi c\u00f3 th\u1ec3, ch\u00fang t\u00f4i c\u0169ng ch\u00fa t\u00e2m kh\u00eda c\u1ea1nh th\u01b0-t\u1ecbch v\u00e0 d\u1eef ki\u1ec7n v\u0103n-h\u1ecdc trong v\u00e0 b\u00ean c\u1ea1nh v\u0103n-h\u1ecdc, c\u1ed1t ch\u1ee9ng minh lu\u1eadn c\u1ee9 v\u00e0 c\u0169ng \u0111\u1ec3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nghi\u00ean c\u1ee9u v\u0103n-h\u1ecdc s\u1eed sau n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u, \u0111\u00e1nh gi\u00e1. \u0110\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c l\u00e0m c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1ch c\u00e1 nh\u00e2n, kh\u00f4ng nh\u1eadn tr\u1ee3 c\u1ea5p nh\u01b0 m\u1ed9t s\u1ed1 nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 c\u00f9ng giai \u0111o\u1ea1n n\u00e0y. V\u1edbi \u01b0\u1edbc mong \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u m\u00e0 gi\u00e1o-s\u01b0 Nguy\u1ec5n S\u1ef9 T\u1ebf t\u1eebng k\u1ebft lu\u1eadn khi b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c vi\u1ebft v\u0103n-h\u1ecdc s\u1eed: <i>\u201cV\u0103n-h\u1ecdc l\u00e0 m\u1ed9t hi\u1ec7n-t\u01b0\u1ee3ng s\u00e1ng t\u1ea1o v\u0103n-ch\u01b0\u01a1ng v\u00e0 h\u1ecdc thu\u1eadt c\u1ee7a c\u00e1 nh\u00e2n trong nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n n\u1ed9i ngo\u1ea1i ph\u1ed1i h\u1ee3p v\u00f4 c\u00f9ng ph\u1ee9c t\u1ea1p: ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft v\u0103n-h\u1ecdc s\u1eed v\u1eeba ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u00e1i t\u1ea1o, v\u1eeba ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111i t\u00ecm ch\u00e2n l\u00fd kh\u00e1ch quan trong khu\u00f4n kh\u1ed5 c\u1ee7a m\u1ed9t tri\u1ebft l\u00fd ch\u1ecdn nh\u1eadn\u201d <\/i>(<i>Vi\u1ec7t-Nam V\u0103n-H\u1ecdc Ngh\u1ecb Lu\u1eadn, <\/i>Tr\u01b0\u1eddng S\u01a1n, 1962, tr. 30). <\/p>\n<p>Trong khu\u00f4n kh\u1ed5 nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh v\u00e0 t\u1ed5ng k\u1ebft v\u0103n h\u1ecdc s\u1eed, ch\u00fang t\u00f4i t\u1ef1 gi\u1edbi h\u1ea1n tr\u00ecnh b\u00e0y nh\u1eefng n\u00e9t ch\u00ednh v\u00e0 gi\u1edbi thi\u1ec7u nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m ti\u00eau bi\u1ec3u ho\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi hy v\u1ecdng c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap b\u1ea1n \u0111\u1ecdc c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1i nh\u00ecn t\u1ed5ng quan. Ch\u00fang t\u00f4i c\u1ed1 g\u1eafng ghi nh\u1eadn m\u1ed9t s\u1ed1 t\u00e1c gi\u1ea3 v\u00e0 t\u00e1c ph\u1ea9m tr\u01b0\u1edbc khi b\u1ecb th\u1eddi gian \u0111\u00e0o th\u1ea3i. D\u0129 nhi\u00ean \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u00e1c ph\u1ea9m v\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3 \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0111\u00e0o th\u1ea3i t\u1ef1 nhi\u00ean v\u00ec t\u1eebng l\u00e0 c\u00f4ng-c\u1ee5 \u0111o\u1ea3n-k\u1ef3 ho\u1eb7c kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ednh v\u0103n ngh\u1ec7 hay v\u0103n h\u00f3a! Ch\u00fang t\u00f4i th\u1eed nh\u00ecn l\u1ea1i nh\u1eefng th\u00e0nh qu\u1ea3, d\u1ea5u \u1ea5n c\u1ee7a c\u00e1c v\u0103n nh\u00f3m, phong tr\u00e0o c\u0169ng nh\u01b0 t\u00e1c gi\u1ea3 v\u00e0 t\u00e1c ph\u1ea9m! \u0110\u1ed1i v\u1edbi v\u0103n-h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam giai \u0111o\u1ea1n 1954-1975, ch\u00fang t\u00f4i \u00fd th\u1ee9c tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n h\u1ecdc m\u1ed3 c\u00f4i, x\u1ea5u s\u1ed1, \u0111\u00e3 t\u1eebng b\u1ecb c\u1ea5m \u0111o\u00e1n, lo\u1ea1i b\u1ecf. V\u00e0 nay 40 n\u0103m sau, c\u0169ng \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng s\u1ef1 ki\u1ec7n v\u0103n-h\u1ecdc, nh\u1eefng hi\u1ec7n-t\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 t\u00e1c nh\u00e2n v\u0103n-ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c r\u00f5 h\u01a1n, th\u00e0nh th\u1eed c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh s\u1ebd ch\u00e2n x\u00e1c h\u01a1n ch\u0103ng? \u0110\u1ee9ng \u1edf v\u1ecb tr\u00ed ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1edfng ngo\u1ea1n v\u00e0 y\u00eau qu\u00ed v\u0103n h\u1ecdc, ch\u00fang t\u00f4i &#8211; nh\u01b0 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng ch\u00ed h\u01b0\u1edbng, mu\u1ed1n ch\u00e2n l\u00fd \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1ng t\u1ecf v\u00e0 \u0111en tr\u1eafng nh\u01b0 \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111en tr\u1eafng! V\u1edbi c\u00e1c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed9c t\u00e0i hay to\u00e0n tr\u1ecb, t\u1ea3 c\u0169ng nh\u01b0 h\u1eefu, th\u1ea3m h\u1ecda cho d\u00e2n t\u1ed9c v\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i chung kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u1edf nh\u1eefng t\u00e0n ph\u00e1, b\u1ea1o l\u1ef1c, gi\u1ebft ch\u00f3c, m\u00e0 nguy c\u01a1 ch\u00ednh l\u00e0 v\u00ec c\u00e1c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u1ea5y \u0111\u1ec1u mu\u1ed1n ki\u1ec3m so\u00e1t ch\u00e2n l\u00fd, qu\u00e1 kh\u1ee9 c\u0169ng nh\u01b0 t\u01b0\u01a1ng lai! [V\u0103n-h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam b\u1ecb ph\u1ea7n th\u01b0, c\u00f3 th\u1ec3 so s\u00e1nh v\u1edbi s\u1ed1 ph\u1eadn v\u1edbi nh\u1eefng cu\u1ed1n s\u00e1ch m\u00e0 Hitler ra l\u1ec7nh thi\u00eau h\u1ee7y. Trong <i>1001 vies des livres <\/i>(2014), Eric Dussert v\u00e0 Eric Walbecq \u0111\u00e3 ghi l\u1ea1i n\u1ed7 l\u1ef1c c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e0 v\u0103n l\u01b0u vong nh\u01b0 Alfred Kantorowicz, Andr\u00e9 Gide, \u2026 \u0111\u00e3 l\u1eadp \u1ee7y ban t\u00ecm c\u1ea5t gi\u1ea5u \u1edf v\u00f9ng Paris nh\u1eefng t\u00e1c-ph\u1ea9m b\u1ecb Hitler thi\u00eau h\u1ee7y, nh\u01b0ng n\u1ed5 l\u1ef1c \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u00e0nh v\u00ec ch\u00ednh ph\u1ee7 Vichy th\u00e2n \u0110\u1ee9c qu\u1ed1c-x\u00e3 \u0111\u00e3 kh\u00e1m ph\u00e1 ra ch\u1ed7 gi\u1ea5u v\u00e0 thi\u00eau h\u1ee7y s\u00e1ch c\u0169ng nh\u01b0 b\u1eaft giam nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a \u1ee6y ban n\u00e0y (Ng\u00e0y 10-5-1933 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, b\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng tuy\u00ean truy\u1ec1n \u0110\u1ee9c qu\u1ed1c x\u00e3 Goebbels \u0111\u00e3 ra l\u1ec7nh \u0111\u1ed1t 20.000 cu\u1ed1n s\u00e1ch). V\u0103n-h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam may m\u1eafn h\u01a1n ch\u0103ng trong c\u00f9ng n\u1ed7i b\u1ea5t h\u1ea1nh? V\u1edbi Internet, th\u01b0 vi\u1ec7n s\u1ed1 v\u00e0 v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m 2015 h\u00f4m nay, \u1edf trong c\u0169ng nh\u01b0 ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc, \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u sinh vi\u00ean, gi\u00e1o-s\u01b0 v\u00e0 nh\u00e0 bi\u00ean-kh\u1ea3o, ph\u00ea-b\u00ecnh chuy\u00ean nghi\u1ec7p v\u00e0 \u201cnghi\u1ec7p d\u01b0\u201d \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111i s\u00e2u v\u00e0o m\u1ea3ng v\u0103n-h\u1ecdc n\u00e0y, d\u00f9 v\u1edbi m\u1ee5c-\u0111\u00edch c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00e1c nhau, nh\u01b0ng c\u00e1ch n\u00e0y ho\u1eb7c c\u00e1c kh\u00e1c th\u00ec v\u1eabn l\u00e0 \u0111i\u1ec1m t\u1ed1t sau g\u1ea7n 40 n\u0103m t\u00e1c-ph\u1ea9m b\u1ecb \u0111\u1ed1t, c\u1ea5m, xuy\u00ean t\u1ea1c v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m v\u0103n-ngh\u1ec7 b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111\u1ecda \u0111\u1ebfn ch\u1ebft ho\u1eb7c ph\u1ea3i b\u1ecf n\u01b0\u1edbc l\u01b0u vong].<strong><\/strong><\/p>\n<p><strong>V\u1edbi ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n-h\u1ecdc bao g\u1ed3m nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c <i>vi\u1ebft v\u00e0 ch\u00ednh th\u1ee9c xu\u1ea5t-b\u1ea3n v\u00e0o giai \u0111o\u1ea1n \u0111\u00f3<\/i> (\u1edf \u0111\u00e2y bao g\u1ed3m c\u1ea3 nh\u1eefng \u1ea5n ph\u1ea9m in roneo v\u00e0 kh\u00f4ng gi\u1ea5y ph\u00e9p) cho n\u00ean trong bi\u00ean kh\u1ea3o n\u00e0y, ch\u00fang t\u00f4i <\/strong><strong>s\u1eed-d\u1ee5ng v\u0103n b\u1ea3n g\u1ed1c xu\u1ea5t b\u1ea3n tr\u01b0\u1edbc n\u0103m 1975, t\u00e1c ph\u1ea9m in ho\u1eb7c \u0111\u00e3 \u0111\u0103ng t\u1ea1p ch\u00ed. V\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 t\u00e1c gi\u1ea3 xu\u1ea5t b\u1ea3n v\u00e0 t\u00e1i b\u1ea3n v\u1ec1 sau c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m tr\u01b0\u1edbc 1975, ch\u00fang t\u00f4i v\u1eabn d\u00f9ng b\u1ea3n g\u1ed1c, khi c\u1ea7n thi\u1ebft ch\u00fang t\u00f4i m\u1edbi d\u00f9ng \u1ea5n b\u1ea3n sau 1975. V\u00e0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc 1975 nh\u01b0ng v\u0103n b\u1ea3n t\u00e1c ph\u1ea9m ch\u1ec9 xu\u1ea5t b\u1ea3n sau 1975 \u1edf trong c\u0169ng nh\u01b0 ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc, ch\u00fang t\u00f4i n\u1ebfu c\u00f3 n\u00f3i \u0111\u1ebfn \u2013 nh\u01b0 v\u1edbi T\u00f4 Th\u00f9y Y\u00ean, Ho\u00e0ng Anh Tu\u1ea5n, v.v., th\u00ec c\u0169ng v\u1edbi s\u1ef1 d\u00e8 d\u1eb7t, gi\u1edbi h\u1ea1n th\u01b0 t\u1ecbch c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 v\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i s\u1ebd \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn m\u1ed9t s\u1ed1 c\u00e1c t\u00e1c-gi\u1ea3 v\u00e0 t\u00e1c-ph\u1ea9m n\u00e0y nh\u01b0 l\u00e0 ph\u1ee5 l\u1ee5c \u201cV\u0103n-h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam 1954-1975 n\u1ed1i d\u00e0i\u201d trong nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 V\u0103n-h\u1ecdc H\u1ea3i-ngo\u1ea1i. Ph\u1ea7n kh\u00e1c, ch\u00fang t\u00f4i n\u00f3i \u0111\u1ebfn con ng\u01b0\u1eddi t\u00e1c-gi\u1ea3 qua t\u00e1c-ph\u1ea9m thu\u1ed9c v\u1ec1 giai \u0111o\u1ea1n m\u00e0 th\u00f4i, c\u00f3 t\u00e1c-gi\u1ea3 \u0111\u00e3 n\u1ed5i ti\u1ebfng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 v\u00e0 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd ti\u1ebfp t\u1ee5c sinh ho\u1ea1t \u1edf h\u1ea3i-ngo\u1ea1i ho\u1eb7c \u1edf l\u1ea1i trong n\u01b0\u1edbc sau 1975, v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00e1c. V\u1edbi bi\u00ean kh\u1ea3o n\u00e0y, ch\u00fang t\u00f4i c\u1ed1 g\u1eafng tr\u00ecnh b\u00e0y, n\u00f3i l\u00ean m\u1ed9t s\u1ed1 <i>hi\u1ec7n-th\u1ef1c <\/i>v\u00e0 s\u1ef1 th\u1eadt v\u1ec1 sinh ho\u1ea1t v\u0103n-h\u1ecdc ngh\u1ec7-thu\u1eadt \u1edf mi\u1ec1n Nam th\u1eddi 1954-1975, v\u00ec qu\u00e1 kh\u1ee9 lu\u00f4n l\u00e0 qu\u00e1 kh\u1ee9 v\u1edbi s\u1ef1 th\u1eadt (s\u1ef1 ki\u1ec7n, d\u1eef ki\u1ec7n, bi\u1ebfn c\u1ed1,\u2026) v\u00e0 ng\u00f4n ng\u1eef s\u1eed-d\u1ee5ng (c\u1ea3 nh\u00e3n hi\u1ec7u,\u2026) c\u1ee7a th\u1eddi \u0111\u00f3: m\u1ed7i c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ec1u c\u00f3 nh\u1eefng c\u00e1i hay b\u00ean c\u1ea1nh nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m khuy\u1ebft v\u00e0 c\u00e1c s\u1ef1 ki\u1ec7n \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra th\u00ec kh\u00f4ng ai c\u00f3 th\u1ec3 x\u00f3a b\u1ecf, b\u00f3p m\u00e9o, vi\u1ebft l\u1ea1i, vi\u1ebft kh\u00e1c \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c. C\u00f3 s\u1ef1 ki\u1ec7n ch\u00fang t\u00f4i n\u00eau ra nh\u01b0 nghi v\u1ea5n \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi trong cu\u1ed9c v\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u1ed9c gi\u1ea3, nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u00e1c ti\u1ebfp tay, b\u1ea1ch h\u00f3a. Ph\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft s\u1ed1ng th\u1eddi v\u0103n h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam v\u00e0 tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh n\u01a1i \u0111\u00f3, do \u0111\u00f3 ng\u00f4n t\u1eeb ch\u00fang t\u00f4i l\u00e0 ti\u1ebfng n\u00f3i b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng v\u00e0 v\u0103n-h\u1ecdc ngh\u1ec7-thu\u1eadt c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi mi\u1ec1n Nam v\u00e0 Vi\u1ec7t Nam t\u1eeb th\u1eddi kh\u1edfi \u0111\u1ea7u 1865. V\u00e0 x\u01b0a nay ch\u00fang t\u00f4i v\u1eabn y\u00eau th\u00edch v\u00e0 t\u00ecm ki\u1ebfm Ch\u00e2n Thi\u1ec7n M\u1ef9 \u00edt ra mong \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi h\u1ecd H\u00f2a &#8211; H\u00f2a Th\u1ecb Chi B\u00edch, trong C\u1ed5 v\u0103n Trung qu\u1ed1c l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng y\u00eau c\u00e1i Th\u1ef1c, c\u00e1i Ph\u1ea3i v\u00e0 h\u00e0nh x\u1eed \u0111\u1ec3 c\u00e1i Ph\u1ea3i v\u00e0 c\u00e1i Th\u1ef1c lu\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ecfa s\u00e1ng!<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n<p><strong>N\u1ed9i-dung Quy\u1ec3n Th\u01b0\u1ee3ng t\u00f3m l\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 sau:<\/strong><b><\/b><\/p>\n<p><b>Ch\u01b0\u01a1ng 1. <i>M\u1ed9t th\u1eddi v\u0103n-h\u1ecdc<\/i><\/b>, tr\u00ecnh b\u00e0y C\u00e1c giai-\u0111o\u1ea1n v\u0103n-h\u1ecdc, C\u00e1c nh\u00f3m v\u0103n-ngh\u1ec7 (S\u00e1ng T\u1ea1o &#8211; Ch\u1ec9 \u0110\u1ea1o &#8211; Quan \u0110i\u1ec3m &#8211; \u0110\u1ea1i H\u1ecdc \u2013 T\u01b0 T\u01b0\u1edfng, V\u1ea1n H\u1ea1nh &#8211; B\u00e1ch Khoa &#8211; Nh\u00e2n Lo\u1ea1i \u2013 Tinh Vi\u1ec7t V\u0103n-\u0111o\u00e0n \u2013 V\u0103n H\u00f3a Ng\u00e0y Nay \u2013 C\u00e1c nh\u00f3m \u201chi\u1ec7n-\u0111\u1ea1i\u201d &#8211; Th\u00e1i \u0110\u1ed9 \u2013 H\u00e0nh Tr\u00ecnh, \u0110\u1ea5t N\u01b0\u1edbc &#8211; Tr\u00ecnh B\u1ea7y \u2013 \u00dd Th\u1ee9c, v.v.), Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft tr\u1ebb, S\u1ee9 m\u1ea1ng v\u0103n-ngh\u1ec7, V\u0103n-ngh\u1ec7 \u201ch\u00f4m nay\u201d &#8211; hi\u1ec7n sinh &#8211; d\u1ea5n th\u00e2n &#8211; vi\u1ec5n m\u01a1, V\u0103n-h\u1ecdc chi\u1ebfn-tranh, V\u0103n-ch\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3n-kh\u00e1ng, ph\u1ea3n-chi\u1ebfn, hi\u1ebfu chi\u1ebfn, m\u01a1 \u01b0\u1edbc h\u00f2a-b\u00ecnh v\u00e0<i> <\/i>M\u00e1c-x\u00edt, Ng\u00f4n-ng\u1eef v\u00e0 k\u1ef9 thu\u1eadt v\u0103n-ch\u01b0\u01a1ng, M\u1ed9t s\u1ed1 hi\u1ec7n-t\u01b0\u1ee3ng v\u0103n-h\u1ecdc, Mi\u1ec1n Nam l\u1ee5c-t\u1ec9nh (H\u1ed3 Bi\u1ec3u Ch\u00e1nh, Ph\u1ea1m Th\u00e1i, Th\u1ea9m Th\u1ec7 H\u00e0, Ng\u1ecdc Linh, V\u01b0\u01a1ng H\u1ed3ng S\u1ec3n, Ph\u1ea1m C\u00f4ng Thi\u1ec7n, Thanh Vi\u1ec7t Thanh, Ph\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u, \u0110\u00f4ng H\u1ed3,&#8230;), \u1ea4n ph\u1ea9m x\u00e1m, v\u00e0, V\u0103n-h\u1ecdc &amp; \u1ea3nh-h\u01b0\u1edfng t\u00f4n gi\u00e1o <b><\/b><\/p>\n<p><b>Ch\u01b0\u01a1ng 2- V\u0103n xu\u00f4i \/ Ti\u1ec3u-thuy\u1ebft <\/b>lu\u1eadn v\u1ec1 V\u0103n-h\u1ecdc chi\u1ebfn-tranh, Ti\u1ec3u-thuy\u1ebft chi\u1ebfn-tranh, Ti\u1ec3u-thuy\u1ebft <i>ph\u1ea3n kh\u00e1ng, ph\u1ea3n chi\u1ebfn, <\/i>C\u00e1i Ch\u1ebft, Ti\u1ec3u-thuy\u1ebft hi\u1ec7n-\u0111\u1ea1i: v\u0103n-ch\u01b0\u01a1ng v\u00e0 tri\u1ebft l\u00fd, Khuynh-h\u01b0\u1edbng d\u1ea5n th\u00e2n v\u00e0 th\u00e2n ph\u1eadn con ng\u01b0\u1eddi, Ti\u1ec3u-thuy\u1ebft t\u00e2m-l\u00fd, t\u00ecnh c\u1ea3m, Khuynh-h\u01b0\u1edbng hi\u1ec7n th\u1ef1c x\u00e3-h\u1ed9i: ti\u1ec3u-thuy\u1ebft, ph\u00f3ng s\u1ef1, T\u1ef1 truy\u1ec7n, Con \u0111\u01b0\u1eddng c\u00e1ch t\u00e2n ti\u1ec3u-thuy\u1ebft, \u201cTi\u1ec3u-thuy\u1ebft m\u1edbi\u201d, \u1ea2nh-h\u01b0\u1edfng c\u00e1c tr\u00e0o l\u01b0u v\u0103n-ch\u01b0\u01a1ng hi\u1ec7n-\u0111\u1ea1i, D\u1ee5c t\u00ednh trong ti\u1ec3u-thuy\u1ebft, Ti\u1ec3u-thuy\u1ebft n\u1eef quy\u1ec1n, Ti\u1ec3u-thuy\u1ebft \u0111\u0103ng-t\u1eebng-k\u1ef3, K\u1ef9 thu\u1eadt ti\u1ec3u-thuy\u1ebft, v\u00e0, C\u00e1c th\u1ec3-lo\u1ea1i ng\u1eafn<b><\/b><\/p>\n<p><b>Ch\u01b0\u01a1ng 3- Thi ca <\/b>gi\u1edbi thi\u1ec7u M\u1ed9t s\u1ed1 th\u1ec3 th\u01a1: Th\u01a1 t\u1ef1 do \u2013 Th\u01a1 xu\u00f4i &#8211; Th\u01a1 l\u1ee5c b\u00e1t, N\u1ed9i-dung: Th\u01a1 t\u00ecnh &#8211; Th\u01b0\u01a1ng nh\u1edb qu\u00ea nh\u00e0, Th\u01a1 chi\u1ebfn-tranh &#8211; Th\u01a1 binh l\u1eeda, Th\u01a1 ph\u1ea3n chi\u1ebfn, v\u00e0, Thi-ca tri\u1ebft-l\u00fd, v\u1ec1 ph\u1eadn ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 v\u0169 tr\u1ee5.<b><\/b><\/p>\n<p><b>Ch\u01b0\u01a1ng 4- B\u1ed9 m\u00f4n <\/b><b>K\u1ecbch <\/b>n\u00f3i \u0111\u1ebfn Ng\u00f4n-ng\u1eef k\u1ecbch v\u00e0 s\u00e2n kh\u1ea5u, v\u00e0, K\u1ecbch-b\u1ea3n hay k\u1ecbch-tr\u01b0\u1eddng?<b><\/b><\/p>\n<p><b>Ch\u01b0\u01a1ng 5- Ph\u00ea binh v\u0103n-ch\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Nghi\u00ean c\u1ee9u v\u0103n-h\u1ecdc <\/b>tr\u00ecnh b\u00e0y C\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng-ph\u00e1p nghi\u00ean-c\u1ee9u v\u00e0 ph\u00ea-b\u00ecnh: Ph\u00ea-b\u00ecnh ph\u00e2n-t\u00e2m h\u1ecdc &#8211; x\u00e3-h\u1ed9i h\u1ecdc, Ph\u00ea-b\u00ecnh hi\u1ec7n-sinh, hi\u1ec7n-t\u01b0\u1ee3ng lu\u1eadn, Ph\u00ea-b\u00ecnh c\u01a1-c\u1ea5u, Ph\u00ea-b\u00ecnh v\u0103n-h\u1ecdc, v\u00e0 Bi\u00ean-kh\u1ea3o v\u0103n-h\u1ecdc. Ph\u1ea7n ti\u1ebfp gi\u1edbi thi\u1ec7u C\u00e1c nh\u00e0 bi\u00ean-kh\u1ea3o, ph\u00ea-b\u00ecnh: B\u1eb1ng Giang &#8211; B\u00ecnh-Nguy\u00ean L\u1ed9c &#8211; B\u00f9i \u0110\u1ee9c T\u1ecbnh \u2013 B\u00f9i Xu\u00e2n B\u00e0o &#8211; Cao Huy Khanh &#8211; \u0110\u1eb7ng Ti\u1ebfn &#8211; \u0110\u1ed7 Long V\u00e2n &#8211; Hu\u1ef3nh Phan Anh &#8211; L\u00ea Huy Oanh \u2013 L\u00ea Ng\u1ecdc Tr\u1ee5 \u2013 L\u00ea T\u00f4n Nghi\u00eam &#8211; L\u00ea Tuy\u00ean &#8211; L\u00ea V\u0103n Si\u00eau \u2013 Nguy\u00ean Sa &#8211; Nguy\u1ec5n Hi\u1ebfn L\u00ea &#8211; Nguy\u1ec5n V\u0103n S\u00e2m &#8211; Nguy\u1ec5n V\u0103n Trung \u2013 Ph\u1ea1m C\u00f4ng Thi\u1ec7n &#8211; Ph\u1ea1m Th\u1ebf Ng\u0169 \u2013 Ph\u1ea1m Vi\u1ec7t Tuy\u1ec1n &#8211; Tam \u00cdch \u2013 LM Thanh L\u00e3ng &#8211; Th\u1ebf Phong &#8211; Tr\u1ea7n Th\u00e1i \u0110\u1ec9nh &#8211; Tr\u1ea7n V\u0103n Nam \u2013 Uy\u00ean Thao &#8211; <i>C\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh kh\u00e1c \u2013 C\u00e1c tuy\u1ec3n t\u1eadp th\u01a1 v\u0103n.<\/i><b><\/b><\/p>\n<p><b>Ch\u01b0\u01a1ng 6- D\u1ecbch thu\u1eadt v\u00e0 v\u0103n-h\u1ecdc n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i <\/b>\u0111\u1ed3ng th\u1eddi gi\u1edbi thi\u1ec7u c\u00e1c D\u1ecbch-gi\u1ea3: Nguy\u1ec5n Hi\u1ebfn L\u00ea \u2013 Tr\u01b0\u01a1ng B\u1ea3o S\u01a1n &#8211; Tr\u1ea7n Thi\u1ec7n-\u0110\u1ea1o \u2013 Tr\u1ea7n Phong Giao &#8211; Nguy\u1ec5n Minh Ho\u00e0ng &#8211; V\u0169 \u0110\u00ecnh L\u01b0u \u2013 Ph\u1ea1m C\u00f4ng Thi\u1ec7n &#8211; Ph\u00f9ng Kh\u00e1nh &amp; Ph\u00f9ng Th\u0103ng &#8211; Ho\u00e0i Khanh &#8211; Di\u1ec5m Ch\u00e2u \u2013 M\u1eb7c \u0110\u1ed7 \u2013 B\u00f9i Gi\u00e1ng \u2013 \u0110\u1ed7 Kh\u00e1nh Hoan \u2013 Cung Ti\u1ebfn \u2013 B\u1eedu \u00dd \u2013 L\u00ea Thanh Ho\u00e0ng D\u00e2n \u2013 Tam \u00cdch \u2013 Ho\u00e0ng H\u1ea3i Th\u1ee7y \u2013 C\u00e1c nh\u00e0 xu\u1ea5t-b\u1ea3n <b><\/b><\/p>\n<p><b>Ch\u01b0\u01a1ng 7- B\u00e1o ch\u00ed mi<\/b><b>\u1ec1n Nam<\/b> g\u1ed3m B\u00e1o-ch\u00ed qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, c\u01a1 quan ch\u00ednh ph\u1ee7, C\u00e1c t\u1ea1p-ch\u00ed v\u0103n-ch\u01b0\u01a1ng, v\u0103n-h\u1ecdc, T\u1ea1p-ch\u00ed c\u00e1c nh\u00f3m tr\u1ebb, chuy\u00ean m\u00f4n, ph\u1ed5 th\u00f4ng-\u0111\u1ea1i ch\u00fang, B\u00e1o ch\u00ednh-tr\u1ecb, \u0111\u1ea3ng ph\u00e1i, B\u00e1o-ch\u00ed t\u00f4n gi\u00e1o, B\u00e1o thi\u1ebfu nhi, tu\u1ed5i tr\u1ebb, v\u00e0 c\u00e1c Nh\u1eadt-b\u00e1o: 1954-1963, 1964-1975, n\u1ed9i-dung, ki\u1ec3m duy\u1ec7t,&#8230;<b><\/b><\/p>\n<p><b>C\u00e1c<\/b> <b>nh\u00e0 xu\u1ea5t-b\u1ea3n<\/b>: th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i, chuy\u00ean nghi\u1ec7p, gi\u00e1o khoa, c\u1ee7a nh\u00e0 v\u0103n, t\u1ea1p-ch\u00ed v\u00e0 nh\u1eadt b\u00e1o.<\/p>\n<p>Sau ph\u1ea7n nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh<b> S\u01a1 k\u1ebft<\/b>, l\u00e0 ph\u1ea7n b\u1ed5 t\u00fac<b> Ch\u01b0\u01a1ng 8- Bi\u00ean ni\u00ean<\/b> <b>21 n\u0103m l\u1ecbch-s\u1eed v\u00e0 v\u0103n-h\u1ecdc <\/b>g\u1ed3m Bi\u00ean ni\u00ean 21 n\u0103m, ph\u1ee5 th\u00eam c\u00e1c ph\u1ea7n H\u1eadu 1975, C\u00e1c nh\u00e0 v\u0103n b\u1ecb \u201cc\u1ea3i t\u1ea1o\u201d, t\u1eed tr\u1eadn, v\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0 <strong>C\u00e1c gi\u1ea3i th\u01b0\u1edfng v\u0103n-ch\u01b0\u01a1ng. <\/strong><\/p>\n<p>Quy\u1ec3n Th\u01b0\u1ee3ng k\u1ebft th\u00fac v\u1edbi <b>Ph\u1ee5-l\u1ee5c<\/b> \u201cV\u0103n-h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam 1954-1975: m\u1ed9t th\u1eddi t\u01b0\u1edfng ti\u1ebfc\u201d nh\u00ecn l\u1ea1i th\u1ea3m c\u1ea3nh c\u1ee7a n\u1ec1n v\u0103n-h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam t\u1eeb ng\u00e0y C\u1ed9ng-s\u1ea3n B\u1eafc Vi\u1ec7t c\u01b0\u1ee1ng chi\u1ebfm mi\u1ec1n Nam qua c\u00e1c chi\u1ebfn d\u1ecbch v\u00e0 m\u01b0u \u0111\u1ed3, cho \u0111\u1ebfn g\u1ea7n \u0111\u00e2y v\u1eabn c\u00f2n ti\u1ebfp di\u1ec5n qua m\u1ed9t b\u1ed9 \u201cv\u0103n-h\u1ecdc s\u1eed\u201d v\u1ec1 mi\u1ec1n Nam (\u201cPh\u00ea-b\u00ecnh m\u1ed9t b\u1ed9 \u201cv\u0103n-h\u1ecdc s\u1eed\u201d c\u1ee7a trong n\u01b0\u1edbc\u201d).<strong><\/strong><\/p>\n<p><strong>&#8211; <\/strong><strong>Quy\u1ec3n H\u1ea1 tr\u00ecnh b\u00e0y s\u1ef1 nghi\u1ec7p v\u0103n-ch\u01b0\u01a1ng qua v\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a 91 nh\u00e0 v\u0103n, nh\u00e0 th\u01a1 c\u1ee7a mi\u1ec1n Nam \u2013 ngo\u00e0i nh\u1eefng v\u1ecb kh\u00e1c \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y, nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh hay ph\u00ea-b\u00ecnh trong c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Quy\u1ec3n Th\u01b0\u1ee3ng.<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n<p><strong>Danh s\u00e1ch 91 nh\u00e0 v\u0103n: <\/strong>An Kh\u00ea &#8211; <a name=\"yui_3_16_0_ym19_1_1477243437220_12637\"><\/a>Anh Hoa &#8211; <a name=\"yui_3_16_0_ym19_1_1477243437220_12638\"><\/a>B\u00ecnh-Nguy\u00ean L\u1ed9c &#8211; B\u00f9i Gi\u00e1ng &#8211; Cao Tho\u1ea1i Ch\u00e2u &#8211; Ch\u00e2u Li\u00eam &#8211; Chu Tr\u1ea7m Nguy\u00ean Minh &#8211; Chu T\u1eed &#8211; Cung T\u00edch Bi\u1ec1n &#8211; Di\u1ec5m Ch\u00e2u- <a name=\"yui_3_16_0_ym19_1_1477243437220_12640\"><\/a>Di\u00ean Ngh\u1ecb- <a name=\"yui_3_16_0_ym19_1_1477243437220_12641\"><\/a>Do\u00e3n D\u00e2n- Do\u00e3n Qu\u1ed1c S\u1ef9- Du T\u1eed L\u00ea- Duy\u00ean Anh- D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec5m M\u1eadu &#8211; \u0110inh H\u00f9ng- \u0110inh Ti\u1ebfn Luy\u1ec7n &#8211; \u0110o\u00e0n Th\u1ea1ch Bi\u1ec1n &#8211; <a name=\"yui_3_16_0_ym19_1_1477243437220_12633\"><\/a>\u0110o\u00e0n V\u0103n Kh\u00e1nh &#8211; <a name=\"yui_3_16_0_ym19_1_1477243437220_12642\"><\/a>H\u00e0 Th\u00fac Sinh &#8211; H\u1ea1c Th\u00e0nh Hoa &#8211; Ho\u00e0i Khanh &#8211; Ho\u00e0ng Anh Tu\u1ea5n &#8211; Ho\u00e0ng L\u1ed9c &#8211; Ho\u00e0ng Ng\u1ecdc Bi\u00ean &#8211; Ho\u00e0ng Ng\u1ecdc Hi\u1ec3n &#8211; <a name=\"yui_3_16_0_ym19_1_1477243437220_12630\"><\/a>Ho\u00e0ng Ng\u1ecdc Tu\u1ea5n &#8211; <a name=\"yui_3_16_0_ym19_1_1477243437220_12632\"><\/a>H\u1ed3 H\u1eefu T\u01b0\u1eddng- H\u1ed3 Minh D\u0169ng- Joseph Hu\u1ef3nh V\u0103n &#8211; Ki\u00ean Giang &#8211; Kinh D\u01b0\u01a1ng V\u01b0\u01a1ng &#8211; L\u00e2m Ch\u01b0\u01a1ng &#8211; L\u00e2m H\u1ea3o D\u0169ng &#8211; L\u00ea V\u0103n Thi\u1ec7n &#8211; L\u00ea Xuy\u00ean &#8211; Lu\u00e2n Ho\u00e1n &#8211; L\u1eef Ki\u1ec1u &#8211; L\u1eef Qu\u1ef3nh &#8211; Mai Th\u1ea3o &#8211; Mai Trung T\u0129nh- M\u1eb7c \u0110\u1ed7- Minh-\u0110\u1ee9c Ho\u00e0i Trinh &#8211; <a name=\"yui_3_16_0_ym19_1_1477243437220_12635\"><\/a>Nguy\u00ean Minh &#8211; Nguy\u00ean Sa &#8211; Nguy\u1ec5n B\u1eafc S\u01a1n &#8211; Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh To\u00e0n &#8211; Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c B\u1ea1tNg\u00e0n &#8211; Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c S\u01a1n &#8211; Nguy\u1ec5n L\u1ec7 Uy\u00ean &#8211; Nguy\u1ec5n Minh N\u1eefu &#8211; Nguy\u1ec5n M\u1ed9ng Gi\u00e1c &#8211; Nguy\u1ec5n Nghi\u1ec7p Nh\u01b0\u1ee3ng &#8211; Nguy\u1ec5n Nho Sa M\u1ea1c- Nguy\u1ec5n T\u1ea5t Nhi\u00ean &#8211; Nguy\u1ec5n Th\u1ecb Ho\u00e0ng &#8211; Nguy\u1ec5n Th\u1ecb Th\u1ee5y V\u0169 &#8211; Nguy\u1ec5n Th\u1ee5y Long &#8211; Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Ho\u00e0ng &#8211; Nh\u1eadt Ti\u1ebfn &#8211; Ph\u1ea1m Cao Ho\u00e0ng &#8211; <a name=\"yui_3_16_0_ym19_1_1477243437220_12643\"><\/a>Ph\u1ea1m Ng\u1ecdc L\u01b0&#160; &#8211; <a name=\"yui_3_16_0_ym19_1_1477243437220_12644\"><\/a>Ph\u1ea1m Nh\u00e3 D\u1ef1 &#8211; Phan Nh\u1eadt Nam &#8211; Phan Nh\u1ef1 Th\u1ee9c &#8211; Ph\u01b0\u01a1ng T\u1ea5n &#8211; Qu\u00e1ch Tho\u1ea1i &#8211; Song H\u1ed3- S\u01a1n Nam &#8211; <a name=\"yui_3_16_0_ym19_1_1477243437220_12672\"><\/a>Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n &#8211; Th\u00e0nh T\u00f4n &#8211; <a name=\"yui_3_16_0_ym19_1_1477243437220_12645\"><\/a>Th\u1ea3o Tr\u01b0\u1eddng &#8211; <a name=\"yui_3_16_0_ym19_1_1477243437220_12646\"><\/a>Th\u1ebf Nguy\u00ean &#8211; Th\u1ebf Uy\u00ean &#8211; To\u00e0n Phong &#8211; T\u00f4 Th\u00f9y Y\u00ean &#8211; Tr\u1ea7n Dz\u1ea1 L\u1eef &#8211; Tr\u1ea7n Ho\u00e0i Th\u01b0 &#8211; Tr\u1ea7n Th\u1ecb Ng.H. &#8211; <a name=\"yui_3_16_0_ym19_1_1477243437220_12671\"><\/a>Tr\u1ea7n Tu\u1ea5n Ki\u1ec7t &#8211; Tr\u1ea7n Y\u00ean H\u00f2a &#8211; <a name=\"yui_3_16_0_ym19_1_1477243437220_12647\"><\/a>Tr\u00f9ng D\u01b0\u01a1ng &#8211; <a name=\"yui_3_16_0_ym19_1_1477243437220_12648\"><\/a>T\u00fa K\u1ebfu Tr\u1ea7n \u0110\u1ee9c Uy\u1ec3n &#8211; T\u00fay H\u1ed3ng &#8211; Vi\u00ean Linh &#8211; V\u00f5 H\u1ed3ng &#8211; V\u00f5 Phi\u1ebfn -V\u0169 Ho\u00e0ng Ch\u01b0\u01a1ng &#8211; <a name=\"yui_3_16_0_ym19_1_1477243437220_12670\"><\/a>V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c L\u1ec7 &#8211; <a name=\"yui_3_16_0_ym19_1_1477243437220_12669\"><\/a>Y Uy\u00ean.<\/p>\n<p><strong>[* B\u1ed9 s\u00e1ch g\u1ed3m hai Quy\u1ec3n Th\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 H\u1ea1, d\u00e0y 1530 trang, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eb7t mua th\u1eb3ng t\u1eeb trangweb amazon.com ho\u1eb7c \u1edf Canada, \u00c2u ch\u00e2u].<\/strong><\/p>\n<p><i>Nguy\u1ec5n Vy Khanh<\/i><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>V\u0103n-h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam v\u00e0o giai \u0111o\u1ea1n n\u00e0y n\u00f3i chung mang t\u00ednh nh\u00e2n-b\u1ea3n c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi h\u00f4m nay (v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u00f3), \u1edf \u0111\u00e2y (mi\u1ec1n Nam), v\u1edbi nh\u1eefng v\u1ea5n n\u1ea1n, th\u00e2n ph\u1eadn th\u1ef1c h\u1eefu, c\u00f2n mang th\u00eam tinh th\u1ea7n khai ph\u00f3ng v\u00e0 \u0111a nguy\u00ean. M\u1edf c\u1eeda ti\u1ebfp nh\u1eadn (v\u00e0 g\u1ea1n l\u1ecdc) c\u00e1c khuynh h\u01b0\u1edbng v\u0103n-h\u1ecdc \u00c2u M\u1ef9 c\u1ea3 Nga, \u0110\u00f4ng \u00c2u, M\u1ef9 la-tinh, Nh\u1eadt, v.v., g\u00f3p ph\u1ea7n \u0111a d\u1ea1ng h\u00f3a v\u0103n-h\u1ecdc<\/p>\n","protected":false},"author":729,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[5,50],"tags":[423],"class_list":["post-44612","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bien-khao","category-gioi-thieu-tac-pham","tag-van-hoc-mien-nam"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44612","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/729"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=44612"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44612\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":44613,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44612\/revisions\/44613"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=44612"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=44612"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=44612"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}