{"id":42052,"date":"2016-04-15T05:41:00","date_gmt":"2016-04-15T05:41:00","guid":{"rendered":"http:\/\/damau.org\/?p=42052"},"modified":"2022-02-23T11:03:56","modified_gmt":"2022-02-23T11:03:56","slug":"viet-them-quanh-chuyen-tac-gia-cua-giap-ngo-nien-binh-nam-do","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/damau.org\/en\/42052\/viet-them-quanh-chuyen-tac-gia-cua-giap-ngo-nien-binh-nam-do","title":{"rendered":"VI\u1ebeT TH&Ecirc;M QUANH CHUY\u1ec6N T&Aacute;C GI\u1ea2 C\u1ee6A &ldquo;GI&Aacute;P NG\u1ecc NI&Ecirc;N B&Igrave;NH NAM \u0110\u1ed2&rdquo;"},"content":{"rendered":"<p align=\"center\"><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/Tp-San-Su-Dia-291.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"T\u00e2p San Su Dia 29\" style=\"border-top: 0px; border-right: 0px; background-image: none; border-bottom: 0px; padding-top: 0px; padding-left: 0px; border-left: 0px; display: inline; padding-right: 0px\" border=\"0\" alt=\"T\u00e2p San Su Dia 29\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/Tp-San-Su-Dia-29_thumb1.jpg\" width=\"270\" height=\"380\" \/><\/a><\/p>\n<p>Nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u v\u0103n h\u00f3a Nguy\u1ec5n Man Nhi\u00ean v\u1eeba cho ch\u00fang ta bi\u1ebft nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u s\u1eed T\u1ea1 Ch\u00ed \u0110\u1ea1i Tr\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn th\u1ea5y v\u00e0 l\u00ean ti\u1ebfng s\u1edbm nh\u1ea5t \u0111\u00ednh ch\u00ednh s\u1ef1 sai l\u1ea7m c\u1ee7a nh\u00f3m phi\u00ean d\u1ecbch v\u00e0 gi\u1edbi thi\u1ec7u s\u00e1ch <i>H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c B\u1ea3n \u0110\u1ed3 <\/i>n\u0103m 1962 v\u1ec1 t\u00e1c gi\u1ea3 c\u1ee7a \u201cGi\u00e1p ng\u1ecd ni\u00ean B\u00ecnh Nam \u0111\u1ed3.\u201d Trong b\u00e0i \u201cQu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Ho\u00e0ng Sa,\u201d \u0111\u0103ng trong t\u1eadp san <i>S\u1eed \u0110\u1ecba<\/i> s\u1ed1 29 v\u1edbi ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 \u201c\u0110\u1eb7c kh\u1ea3o v\u1ec1 Ho\u00e0ng Sa v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng Sa,\u201d ph\u00e1t h\u00e0nh t\u1eeb th\u00e1ng 1 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 3 n\u0103m 1975 t\u1ea1i S\u00e0i G\u00f2n, h\u1ecdc gi\u1ea3 Ho\u00e0ng Xu\u00e2n H\u00e3n \u0111\u00e3 vi\u1ebft:<\/p>\n<p><i>\u201cNh\u00e2n ti\u1ec7n, xin m\u00e1ch m\u1ed9t s\u1ef1 l\u1ea7m trong s\u00e1ch \u1ea5y v\u1ec1 t\u00ean v\u1ecb \u0111\u1ed1c su\u1ea5t \u0110oan qu\u1eadn-c\u00f4ng sai v\u1ebd b\u1ea3n Gi\u00e1p ng\u1ecd ni\u00ean B\u00ecnh Nam \u0111\u1ed3. \u0110\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 Nguy\u1ec5n Ho\u00e0ng nh\u01b0 ch\u00fa th\u00edch \u1edf trang 139 \u0111\u00e3 ghi. \u1ea4y l\u00e0 B\u00f9i Th\u1ebf \u0110\u1ea1t, l\u00e0m \u0111\u1ed1c su\u1ea5t coi tr\u1ea5n Ngh\u1ec7 An n\u0103m Gi\u00e1p Ng\u1ecd 1774 (\u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t S\u1eed k\u00ed t\u1ee5c bi\u00ean)\u2026\u201d<\/i><\/p>\n<p>Nh\u00e0 th\u01a1, nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u v\u0103n h\u00f3a Nguy\u1ec5n Man Nhi\u00ean ho\u00e0n to\u00e0n \u0111\u00fang. Gi\u00e1o s\u01b0 Ho\u00e0ng Xu\u00e2n H\u00e3n \u0111\u00e3 l\u00ean ti\u1ebfng v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u \u1ea5y t\u1eeb \u0111\u1ea7u n\u0103m 1975. T\u00f4i th\u00e0nh th\u1eadt c\u00e1m \u01a1n \u00f4ng Nguy\u1ec5n Man Nhi\u00ean \u0111\u00e3 nh\u1eafc cho bi\u1ebft nh\u01b0 th\u1ebf. Ph\u00eda sau l\u00e0 b\u1ea3n ch\u1ee5p nh\u1eefng l\u1eddi c\u1ee7a Gs. Ho\u00e0ng Xu\u00e2n H\u00e3n \u1edf trang 14 c\u1ee7a t\u1eadp san <i>S\u1eed \u0110\u1ecba<\/i> s\u1ed1 29 (th\u00e1ng 1 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 3 n\u0103m 1975):    <\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/clip_image002.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"clip_image002\" style=\"border-top: 0px; border-right: 0px; background-image: none; border-bottom: 0px; float: none; padding-top: 0px; padding-left: 0px; margin-left: auto; border-left: 0px; display: block; padding-right: 0px; margin-right: auto\" border=\"0\" alt=\"clip_image002\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/clip_image002_thumb.jpg\" width=\"498\" height=\"168\" \/><\/a><\/p>\n<p>(T\u1eadp san <i>S\u1eed \u0110\u1ecba<\/i> s\u1ed1 29. B\u1ea3n do nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n V\u0103n Ngh\u1ec7 v\u00e0 Khai Tr\u00ed ch\u1ee5p in l\u1ea1i \u1edf h\u1ea3i ngo\u1ea1i n\u0103m 1992. B\u00e0i c\u1ee7a Gs. Ho\u00e0ng Xu\u00e2n H\u00e3n \u1edf c\u00e1c trang 11-22 c\u1ee7a s\u1ed1 t\u1eadp san n\u00e0y)<\/p>\n<p>T\u1ea1 Ch\u00ed \u0110\u1ea1i Tr\u01b0\u1eddng l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3ng g\u00f3p b\u00e0i cho t\u1eadp san <i>S\u1eed \u0110\u1ecba<\/i>. Qua nh\u1eefng c\u00e2u anh vi\u1ebft trong <i>Th\u1ea7n, ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 \u0111\u1ea5t Vi\u1ec7t <\/i>(Westminster, CA : V\u0103n Ngh\u1ec7, 1989), ta kh\u00f4ng th\u1ea5y d\u1ea5u hi\u1ec7u ch\u1ee9ng t\u1ecf anh \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a Gs. Ho\u00e0ng Xu\u00e2n H\u00e3n (ho\u1eb7c \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc nh\u01b0ng c\u00f3 th\u1ec3 ch\u01b0a ch\u00fa \u00fd \u0111\u00fang m\u1ee9c t\u1edbi chuy\u1ec7n gi\u00e1o s\u01b0 \u201cm\u00e1ch m\u1ed9t s\u1ef1 l\u1ea7m\u201d): <\/p>\n<p>\u201cTh\u1ef1c ra n\u1ed7i ph\u00e2n v\u00e2n trong l\u1eadp lu\u1eadn c\u1ee7a \u00f4ng <i>(ch\u1ec9 Gs. Tr\u01b0\u01a1ng B\u1eedu L\u00e2m)<\/i> l\u00e0 do \u00f4ng t\u01b0\u1edfng r\u1eb1ng ch\u1eef \u2018\u0111\u1ed1c su\u1ea5t \u0110oan qu\u1eadn c\u00f4ng h\u1ecda ti\u1ebfn\u2019 tr\u00ean \u2018Gi\u00e1p ng\u1ecd ni\u00ean B\u00ecnh nam \u0111\u1ed3\u2019 \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Ho\u00e0ng. <i>Ph\u1ee7 bi\u00ean t\u1ea1p l\u1ee5c<\/i> c\u1ee7a L\u00ea Qu\u00ed \u0110\u00f4n \u2026. ghi: \u2018Gi\u00e1p ng\u1ecd 1774, tr\u1ea5n th\u1ee7 Ngh\u1ec7 An l\u00e0 \u0110oan qu\u1eadn c\u00f4ng B\u00f9i Th\u1ebf \u0110\u1ea1t d\u00e2ng s\u1edb xin \u0111\u00e1nh ph\u01b0\u01a1ng nam, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c phong ki\u00eam ch\u1ee9c \u0111\u1ed1c su\u1ea5t B\u00ecnh nam \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n Ho\u00e0ng Ng\u0169 Ph\u00fac.\u2019 Nh\u01b0 th\u1ebf n\u0103m Gi\u00e1p ng\u1ecd ghi tr\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ed3 l\u00e0 n\u0103m 1774, th\u1ef1c hi\u1ec7n cho m\u1ee5c \u0111\u00edch chinh nam n\u00ean c\u00f3 l\u1eddi ch\u00fa th\u00eam l\u00e0 \u2018T\u1ef1 \u0110\u1ed3ng H\u1edbi ch\u00ed Cao Mi\u00ean gi\u1edbi\u2019\u2026\u201d (T\u1ea1 Ch\u00ed \u0110\u1ea1i Tr\u01b0\u1eddng. <i>Th\u1ea7n, ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 \u0111\u1ea5t Vi\u1ec7t<\/i>. Westminster, CA : V\u0103n Ngh\u1ec7, 1989. Ch\u00fa th\u00edch s\u1ed1 10, trang 214). Ch\u1ec9 d\u00f9ng <i>Ph\u1ee7 bi\u00ean t\u1ea1p l\u1ee5c<\/i> c\u1ee7a L\u00ea Qu\u00ed \u0110\u00f4n \u0111\u1ec3 bi\u1ec7n minh cho ki\u1ebfn gi\u1ea3i c\u1ee7a m\u00ecnh, T\u1ea1 Ch\u00ed \u0110\u1ea1i Tr\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng h\u1ec1 nh\u1eafc t\u1edbi nh\u1eefng l\u1eddi c\u1ee7a Gs. Ho\u00e0ng Xu\u00e2n H\u00e3n.<\/p>\n<p>Trong nh\u1eefng trang di b\u00fat \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed5 bi\u1ebfn g\u1ea7n \u0111\u00e2y, anh nh\u1eafc l\u1ea1i:<\/p>\n<p>\u201cTr\u1edf l\u1ea1i v\u1edbi B\u00ecnh Nam \u0111\u1ed3 \u2026Ch\u00fang t\u00f4i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111i sau \u2013 kh\u00f4ng \u2018sau\u2019 l\u1eafm \u2013 n\u00ean qu\u1ea3 quy\u1ebft \u0111\u00f3 l\u00e0 b\u1ea3n \u0111\u1ed3 c\u1ee7a \u0110oan qu\u1eadn c\u00f4ng B\u00f9i Th\u1ebf \u0110\u1ea1t v\u1ebd d\u00e2ng l\u00ean Tr\u1ecbnh S\u00e2m, s\u1eed d\u1ee5ng cho chi\u1ebfn d\u1ecbch B\u00ecnh Nam 1774, chi\u1ebfm kinh th\u00e0nh Hu\u1ebf. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong <i>Th\u1ea7n, ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 \u0111\u1ea5t Vi\u1ec7t<\/i>, vi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc n\u0103m 1988, in \u1edf M\u0129 1989, Nxb V\u0103n Ngh\u1ec7. V\u00e0 d\u00e1m qu\u1ea3 quy\u1ebft \u0111i\u1ec1u x\u00e1c \u0111\u1ecbnh n\u00e0y l\u00e0 tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i.\u201d Tuy \u201cqu\u1ea3 quy\u1ebft\u201d v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u x\u00e1c \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a m\u00ecnh, T\u1ea1 Ch\u00ed \u0110\u1ea1i Tr\u01b0\u1eddng v\u1eabn kh\u00f4ng h\u1ec1 nh\u1eafc t\u1edbi nh\u1eefng l\u1eddi Gs. Ho\u00e0ng Xu\u00e2n H\u00e3n vi\u1ebft ra \u0111\u1ea7u n\u0103m 1975.<\/p>\n<p>C\u00e1c th\u00e1ng 3 v\u00e0 4 n\u0103m 1975 l\u00e0 nh\u1eefng th\u00e1ng \u201cd\u1ea7u s\u00f4i l\u1eeda b\u1ecfng\u201d \u1edf mi\u1ec1n Nam Vi\u1ec7t Nam. V\u1edbi s\u1ef1 \u201ct\u1ed5ng t\u1ea5n c\u00f4ng\u201d c\u1ee7a qu\u00e2n \u0111\u1ed9i mi\u1ec1n B\u1eafc, to\u00e0n v\u00f9ng cao nguy\u00ean r\u1ed3i t\u1edbi Hu\u1ebf, \u0110\u00e0 N\u1eb5ng \u2026 v\u00e0 c\u00e1c t\u1ec9nh mi\u1ec1n Trung l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t th\u1ea5t th\u1ee7, \u0111\u01b0a t\u1edbi vi\u1ec7c c\u1ea7m c\u1ef1 \u1edf Xu\u00e2n L\u1ed9c, giao tranh \u1edf Bi\u00ean H\u00f2a, r\u1ed3i v\u00f2ng v\u00e2y quanh S\u00e0ig\u00f2n\u2026 Trong ho\u00e0n c\u1ea3nh \u1ea5y, m\u1ea5y ai c\u00f2n t\u00e2m tr\u00ed \u0111\u1ecdc t\u1eadp san <i>S\u1eed \u0110\u1ecba!<\/i> Sau ng\u00e0y 30-4, c\u00f9ng v\u1edbi nhi\u1ec1u v\u0103n h\u00f3a ph\u1ea9m kh\u00e1c c\u1ee7a mi\u1ec1n Nam, nhi\u1ec1u s\u1ed1 \u0111\u1eb7c san \u1ea5y b\u1ecb t\u1ecbch thu, thi\u00eau h\u1ee7y\u2026 M\u00e3i 17 n\u0103m sau (1992) m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n V\u0103n Ngh\u1ec7 v\u00e0 Khai Tr\u00ed t\u00ecm ra m\u1ed9t b\u1ea3n c\u0169, ch\u1ee5p in l\u1ea1i \u1edf qu\u1ed1c ngo\u1ea1i, ph\u1ea9m ch\u1ea5t y\u1ebfu k\u00e9m, nhi\u1ec1u trang ch\u1eef r\u1ea5t m\u1edd. T\u1ea1 Ch\u00ed \u0110\u1ea1i Tr\u01b0\u1eddng b\u1ecb b\u1eaft \u0111i \u201ch\u1ecdc t\u1eadp c\u1ea3i t\u1ea1o\u201d t\u1eeb 1975 t\u1edbi 1981. Tuy t\u1eebng \u0111\u00f3ng g\u00f3p b\u00e0i cho nhi\u1ec1u s\u1ed1 tr\u01b0\u1edbc c\u1ee7a t\u1eadp san <i>S\u1eed \u0110\u1ecba<\/i>, vi\u1ec7c anh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecdc s\u1ed1 29 l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u r\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 x\u1ea3y ra. M\u1ed9t ph\u1ea7n v\u00ec nh\u1eefng l\u1eddi \u201cm\u00e1ch\u201d c\u1ee7a Gs. Ho\u00e0ng Xu\u00e2n H\u00e3n ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a ra qua 6 d\u00f2ng trong m\u1ed9t b\u00e0i kh\u00e1 d\u00e0i (12 trang), v\u1ec1 m\u1ed9t \u0111\u1ec1 t\u00e0i quan tr\u1ecdng v\u00e0 c\u1ea5p thi\u1ebft h\u01a1n r\u1ea5t nhi\u1ec1u: qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Ho\u00e0ng Sa. <\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft nh\u1eefng d\u00f2ng n\u00e0y c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi truy t\u00ecm r\u1ed3i may m\u1eafn c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp san <i>S\u1eed \u0110\u1ecba<\/i> s\u1ed1 29, v\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc b\u00e0i c\u1ee7a Gs. Ho\u00e0ng Xu\u00e2n H\u00e3n c\u00f9ng nhi\u1ec1u b\u00e0i kh\u00e1c trong \u0111\u00f3. Xin th\u00fa th\u1eadt l\u00e0 c\u0169ng ch\u1ec9 chuy\u00ean t\u00e2m t\u1edbi nh\u1eefng ch\u1ee9ng c\u1edb v\u1ec1 ch\u1ee7 quy\u1ec1n c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam t\u1ea1i Ho\u00e0ng Sa v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng Sa, kh\u00f4ng ch\u00fa \u00fd \u0111\u00fang m\u1ee9c t\u1edbi c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 t\u00e1c gi\u1ea3 c\u1ee7a b\u1ed9 \u201cB\u00ecnh Nam \u0111\u1ed3.\u201d Th\u00e0nh th\u1eadt c\u00e1m \u01a1n nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u v\u0103n h\u00f3a Nguy\u1ec5n Man Nhi\u00ean \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u00e3 \u00fd m\u00e1ch cho bi\u1ebft.<\/p>\n<p>Trong c\u00e1c s\u1eed li\u1ec7u th\u1eddi L\u00ea ho\u1eb7c vi\u1ebft v\u1ec1 th\u1eddi L\u00ea, t\u00f4i ch\u01b0a c\u00f3 <i>L\u00ea Qu\u00fd D\u1eadt S\u1eed<\/i>. T\u00e1n \u0111\u1ed3ng nh\u1eadn th\u1ee9c c\u1ee7a T\u1ea1 Ch\u00ed \u0110\u1ea1i Tr\u01b0\u1eddng v\u1ec1 nh\u00e2n v\u1eadt \u201c\u0110oan qu\u1eadn c\u00f4ng\u201d ch\u1ec9 ho\u00e0n to\u00e0n d\u1ef1a theo <i>\u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t S\u1eed K\u00fd T\u1ee5c Bi\u00ean<\/i> v\u00e0 <i>Ph\u1ee7 Bi\u00ean T\u1ea1p L\u1ee5c<\/i>. Sau khi \u0111\u1ecdc nh\u1eefng h\u00e0ng \u201cG\u00f3p \u00fd\u201d c\u1ee7a nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u Nguy\u1ec5n Man Nhi\u00ean, t\u00f4i coi l\u1ea1i thi\u00ean \u201cNh\u00e2n v\u1eadt ch\u00ed\u201d trong <i>L\u1ecbch Tri\u1ec1u Hi\u1ebfn Ch\u01b0\u01a1ng Lo\u1ea1i Ch\u00ed<\/i>, v\u00e0 th\u1ea5y chuy\u1ec7n B\u00f9i Th\u1ebf \u0110\u1ea1t c\u00f3 t\u01b0\u1edbc phong \u0110oan qu\u1eadn c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3i r\u1ea5t r\u00f5 trong \u0111\u00f3 (T\u1eadp I, trang 361, b\u1ea3n in c\u1ee7a Nxb Khoa H\u1ecdc X\u00e3 H\u1ed9i \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i n\u0103m 1992).<\/p>\n<p>Qua c\u00e1c s\u1ef1 ki\u1ec7n tr\u00ean, xin \u0111\u01b0\u1ee3c ghi l\u1ea1i nh\u1eefng b\u00e0i h\u1ecdc sau:<\/p>\n<p>1) Bi\u1ec3n h\u1ecdc m\u00eanh m\u00f4ng, kh\u00f3 ai c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u1ecdc t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u c\u1ea7n thi\u1ebft. T\u1ea1 Ch\u00ed \u0110\u1ea1i Tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecdc r\u1ea5t nhi\u1ec1u, r\u1ea5t k\u1ef9, nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1ebfn nh\u1eefng h\u00e0ng \u201cm\u00e1ch m\u1ed9t s\u1ef1 l\u1ea7m\u201d Gs. Ho\u00e0ng Xu\u00e2n H\u00e3n vi\u1ebft ra \u0111\u1ea7u n\u0103m 1975. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, tuy c\u0169ng nh\u1eadn th\u1ea5y \u201cGi\u00e1p Ng\u1ecd ni\u00ean B\u00ecnh Nam \u0111\u1ed3\u201d kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0 t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Ho\u00e0ng, Gs. Tr\u01b0\u01a1ng B\u1eedu L\u00e2m c\u00f9ng c\u00e1c h\u1ecdc gi\u1ea3 c\u1ed9ng t\u00e1c trong ban phi\u00ean d\u1ecbch v\u00e0 ch\u00fa gi\u1ea3i <i>H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c B\u1ea3n \u0110\u1ed3<\/i> n\u0103m 1962 v\u1eabn ghi \u201c\u0110oan Qu\u1eadn c\u00f4ng l\u00e0 Nguy\u1ec5n Ho\u00e0ng,\u201d kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u00f3 m\u1ed9t \u201c\u0110oan Qu\u1eadn c\u00f4ng\u201d kh\u00e1c l\u00e0 B\u00f9i Th\u1ebf \u0110\u1ea1t. S\u1ef1 ki\u1ec7n B\u00f9i Th\u1ebf \u0110\u1ea1t c\u00f3 t\u01b0\u1edbc phong \u201c\u0110oan Qu\u1eadn c\u00f4ng\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p trong <i>\u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t S\u1eed K\u00fd T\u1ee5c<\/i> <i>Bi\u00ean, Ph\u1ee7 Bi\u00ean T\u1ea1p L\u1ee5c, L\u1ecbch Tri\u1ec1u Hi\u1ebfn Ch\u01b0\u01a1ng Lo\u1ea1i Ch\u00ed<\/i> (v\u00e0 <i>L\u00ea Qu\u00fd D\u1eadt S\u1eed<\/i> theo nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u Nguy\u1ec5n Man Nhi\u00ean), v\u1eady m\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 phi\u00ean d\u1ecbch v\u00e0 ch\u00fa gi\u1ea3i H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c B\u1ea3n \u0110\u1ed3 n\u0103m 1962 c\u00f9ng kh\u00f4ng bi\u1ebft chuy\u1ec7n \u1ea5y. T\u00f4i c\u00f3 t\u1eadp san <i>S\u1eed \u0110\u1ecba<\/i> s\u1ed1 29 v\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc b\u00e0i \u201cQu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Ho\u00e0ng Sa\u201d c\u1ee7a Gs. Ho\u00e0ng Xu\u00e2n H\u00e3n, nh\u01b0ng \u0111\u00e3 s\u00f3t 6 h\u00e0ng \u201cm\u00e1ch m\u1ed9t s\u1ef1 l\u1ea7m\u201d n\u1eb1m trong b\u00e0i, t\u01b0\u1edfng l\u1ea7m r\u1eb1ng T\u1ea1 Ch\u00ed \u0110\u1ea1i Tr\u01b0\u1eddng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean bi\u1ebft t\u1edbi vai tr\u00f2 c\u1ee7a B\u00f9i Th\u1ebf \u0110\u1ea1t. Trong vi\u1ec7c h\u1ecdc h\u1ecfi, t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00fang ta c\u1ea7n h\u1ebft s\u1ee9c th\u1eadn tr\u1ecdng m\u1ed7i khi \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng l\u1eddi n\u00f3i, b\u00e0i vi\u1ebft mang t\u00ednh c\u00e1ch \u201cx\u00e1c quy\u1ebft.\u201d<\/p>\n<p><i>2) <\/i>C\u00e1c b\u1eadc c\u00f3 th\u1ef1c h\u1ecdc th\u01b0\u1eddng v\u1eabn th\u1eadn tr\u1ecdng v\u00e0 khi\u00eam t\u1ed1n. Khi cho in <i>H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c b\u1ea3n \u0111\u1ed3<\/i> n\u0103m 1962, Gs. Tr\u01b0\u01a1ng B\u1eedu L\u00e2m \u0111\u00e3 vi\u1ebft: <i>&quot;Ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 c\u1ed1 g\u1eafng &#8230; nh\u01b0ng v\u1eabn kh\u00f4ng bao gi\u1edd qu\u00ean l\u00e0 t\u00e1c ph\u1ea9m c\u00f2n r\u1ea5t nhi\u1ec1u khuy\u1ebft \u0111i\u1ec3m hay l\u1ed7i l\u1ea7m,&quot;<\/i> <i>&quot;Mong c\u00e1c \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 vui l\u00f2ng ch\u1ec9 d\u1eabn trong nh\u1eefng khuy\u1ebft \u0111i\u1ec3m c\u0169ng nh\u01b0 s\u1eeda ch\u1eefa nh\u1eefng l\u1ea7m l\u1ed7i.&quot; <\/i>Trong\u201dL\u1eddi gi\u1edbi thi\u1ec7u\u201d b\u1ea3n d\u1ecbch <i>\u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t S\u1eed K\u00fd T\u1ee5c Bi\u00ean<\/i> (d\u1ecbch v\u00e0 kh\u1ea3o ch\u1ee9ng: Ng\u00f4 Th\u1ebf Long, Nguy\u1ec5n Kim H\u01b0ng; hi\u1ec7u \u0111\u00ednh: Nguy\u1ec5n \u0110\u1ed5ng Chi), vi\u1ebft t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i ng\u00e0y 1-7-1981, b\u1ed5 sung 9 n\u0103m sau ng\u00e0y 12-12-1990, d\u1ecbch gi\u1ea3 Nguy\u1ec5n Kim H\u01b0ng \u0111\u00e3 vi\u1ebft: <i>\u201cM\u1eb7c d\u00f9 ng\u01b0\u1eddi d\u1ecbch c\u0169ng nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi duy\u1ec7t \u0111\u00e3 c\u1ed1 g\u1eafng h\u1ebft s\u1ee9c m\u00ecnh, nh\u01b0ng ch\u1eafc ch\u1eafn r\u1eb1ng b\u1ea3n d\u1ecbch v\u1eabn kh\u00f4ng tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f2n nhi\u1ec1u sai s\u00f3t\u2026 R\u1ea5t mong b\u1ea1n \u0111\u1ecdc, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 gi\u1edbi nghi\u00ean c\u1ee9u S\u1eed h\u1ecdc v\u00e0 gi\u1edbi H\u00e1n N\u00f4m vui l\u00f2ng ch\u1ec9 b\u1ea3o cho \u2026\u201d <\/i>Khi g\u00f3p \u00fd v\u1ec1 chuy\u1ec7n \u201cT\u1ea1 Ch\u00ed \u0110\u1ea1i Tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 B\u00ecnh Nam \u0111\u1ed3,\u201d nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u v\u0103n h\u00f3a Nguy\u1ec5n Man Nhi\u00ean c\u0169ng vi\u1ebft, <i>\u201c<\/i><i>Theo hi\u1ec3u bi\u1ebft h\u1ea1n h\u1eb9p c\u1ee7a t\u00f4i, c\u00f3 l\u1ebd ng\u01b0\u1eddi ph\u00e1t hi\u1ec7n v\u00e0 l\u00ean ti\u1ebfng s\u1edbm nh\u1ea5t \u0111\u00ednh ch\u00ednh s\u1ef1 sai l\u1ea7m c\u1ee7a nh\u00f3m phi\u00ean d\u1ecbch v\u00e0 gi\u1edbi thi\u1ec7u s\u00e1ch H\u0110B\u0110 khi cho r\u1eb1ng t\u00e1c gi\u1ea3 c\u1ee7a GNNBN\u0110 l\u00e0 \u0110oan qu\u1eadn c\u00f4ng Nguy\u1ec5n Ho\u00e0ng \u2026 l\u00e0 h\u1ecdc gi\u1ea3 Ho\u00e0ng Xu\u00e2n H\u00e3n.\u201d<\/i> Nh\u1eefng th\u00e1i \u0111\u1ed9 th\u1eadn tr\u1ecdng v\u00e0 khi\u00eam t\u1ed1n nh\u01b0 th\u1ebf th\u1eadt \u0111\u00e1ng k\u00ednh tr\u1ecdng.<i><\/i><\/p>\n<p>Th\u00e0nh th\u1eadt c\u00e1m \u01a1n nh\u00e0 th\u01a1, nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u Nguy\u1ec5n Man Nhi\u00ean \u0111\u00e3 nh\u1eafc t\u00f4i \u0111\u1ecdc k\u1ef9 l\u1ea1i m\u1ed9t s\u1ed1 t\u1eadp san v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecdc t\u1eeb tr\u00ean 20 n\u0103m nay. Trong ni\u1ec1m x\u00fac \u0111\u1ed9ng khi nghe tin nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u s\u1eed T\u1ea1 Ch\u00ed \u0110\u1ea1i Tr\u01b0\u1eddng v\u1eeba qua \u0111\u1eddi, c\u0169ng nh\u01b0 nhi\u1ec1u th\u00e2n h\u1eefu kh\u00e1c, t\u00f4i c\u00f3 \u00fd mu\u1ed1n \u201cvinh danh\u201d anh, n\u00ean \u0111\u00e3 kh\u00f4ng ki\u1ec3m ch\u1ee9ng l\u1ea1i m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u00fang m\u1ee9c t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u hi\u1ec7n c\u00f3. Tuy \u0111\u1ecdc s\u00f3t b\u00e0i vi\u1ebft v\u1ec1 Ho\u00e0ng Sa c\u1ee7a Gs. Ho\u00e0ng Xu\u00e2n H\u00e3n, ch\u1ec9 v\u1edbi <i>Ph\u1ee7 Bi\u00ean T\u1ea1p L\u1ee5c<\/i> c\u1ee7a L\u00ea Qu\u00ed \u0110\u00f4n, T\u1ea1 Ch\u00ed \u0110\u1ea1i Tr\u01b0\u1eddng v\u1eabn m\u1ea1nh d\u1ea1n n\u00f3i l\u00ean s\u1ef1 kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd c\u1ee7a anh \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c nh\u00e0 phi\u00ean d\u1ecbch v\u00e0 ch\u00fa gi\u1ea3i cu\u1ed1n <i>H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c B\u1ea3n \u0110\u1ed3<\/i> v\u1ec1 nh\u00e2n v\u1eadt \u0110oan qu\u1eadn c\u00f4ng. D\u00f9 kh\u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean ph\u00e1t hi\u1ec7n v\u00e0 l\u00ean ti\u1ebfng v\u1ec1 vai tr\u00f2 c\u1ee7a B\u00f9i Th\u1ebf \u0110\u1ea1t, T\u1ea1 Ch\u00ed \u0110\u1ea1i Tr\u01b0\u1eddng v\u1eabn t\u1ef1 c\u00f3 nh\u1eefng nh\u1eadn x\u00e9t \u0111\u1ed9c l\u1eadp mang t\u00ednh c\u00e1ch kh\u00e1m ph\u00e1, v\u00e0 m\u1ea1nh d\u1ea1n n\u00f3i l\u00ean nh\u1eefng nh\u1eadn x\u00e9t \u1ea5y.<\/p>\n<p>Tr\u1ea7n Huy B\u00edch<\/p>\n<p>(14 th\u00e1ng 4-2016)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1ea1 Ch\u00ed \u0110\u1ea1i Tr\u01b0\u1eddng b\u1ecb b\u1eaft \u0111i \u201ch\u1ecdc t\u1eadp c\u1ea3i t\u1ea1o\u201d t\u1eeb 1975 t\u1edbi 1981. Tuy t\u1eebng \u0111\u00f3ng g\u00f3p b\u00e0i cho nhi\u1ec1u s\u1ed1 tr\u01b0\u1edbc c\u1ee7a t\u1eadp san S\u1eed \u0110\u1ecba, vi\u1ec7c anh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecdc s\u1ed1 29 l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u r\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 x\u1ea3y ra. M\u1ed9t ph\u1ea7n v\u00ec nh\u1eefng l\u1eddi \u201cm\u00e1ch\u201d c\u1ee7a Gs. Ho\u00e0ng Xu\u00e2n H\u00e3n ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a ra qua 6 d\u00f2ng trong m\u1ed9t b\u00e0i kh\u00e1 d\u00e0i (12 trang), v\u1ec1 m\u1ed9t \u0111\u1ec1 t\u00e0i quan tr\u1ecdng v\u00e0 c\u1ea5p thi\u1ebft h\u01a1n r\u1ea5t nhi\u1ec1u: qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Ho\u00e0ng Sa.<\/p>\n","protected":false},"author":1900,"featured_media":42055,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[5,9,181,331],"tags":[396],"class_list":["post-42052","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bien-khao","category-nghien-cuu","category-tu-lieu","category-tuong-niem-ta-chi-dai-truong","tag-ta-chi-dai-truong"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42052","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1900"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=42052"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42052\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":42056,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42052\/revisions\/42056"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/42055"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42052"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=42052"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=42052"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}