{"id":4174,"date":"2009-02-24T01:03:00","date_gmt":"2009-02-24T01:03:00","guid":{"rendered":"http:\/\/damau.org\/archives\/4174"},"modified":"2019-02-25T22:38:36","modified_gmt":"2019-02-25T22:38:36","slug":"tieng-noi-cua-nghe-thuat-tieng-noi-cua-hanh-dong","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/damau.org\/en\/4174\/tieng-noi-cua-nghe-thuat-tieng-noi-cua-hanh-dong","title":{"rendered":"Ti\u1ebfng n&oacute;i c\u1ee7a ngh\u1ec7 thu\u1eadt, ti\u1ebfng n&oacute;i c\u1ee7a h&agrave;nh \u0111\u1ed9ng"},"content":{"rendered":"<p>Nh\u00e2n \u0111ang c\u00f3 chuy\u1ec7n th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 ngh\u1ec7 thu\u1eadt l\u00ean ti\u1ebfng, v\u00e0 t\u00ecnh c\u1ea3m \u0111\u1ed1i v\u1edbi l\u00e1 c\u1edd, ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft xin ghi l\u1ea1i sau \u0111\u00e2y m\u1ea5y s\u1ef1 ki\u1ec7n t\u1eebng g\u00e2y tranh c\u00e3i, m\u1edbi x\u1ea9y ra c\u0169ng nh\u01b0 \u0111\u00e3 c\u0169, li\u00ean h\u1ec7 t\u1edbi ngh\u1ec7 thu\u1eadt v\u00e0 c\u1edd, \u0111\u1ec3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 d\u1ecbp c\u00f9ng suy ngh\u0129.<\/p>\n<p>Nh\u01b0 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 bi\u1ebft, H\u1ed9i V\u0103n h\u1ecdc Ngh\u1ec7 thu\u1eadt Vi\u1ec7t M\u1ef9 (VAALA \u2014 Vietnamese American Arts &amp; Letters Association) \u0111\u00e3 t\u1ed5 ch\u1ee9c tri\u1ec3n l\u00e3m t\u1ea1i Santa Ana v\u00e0o gi\u1eefa th\u00e1ng 1, 2009, tr\u01b0\u1edbc T\u1ebft \u00e2m l\u1ecbch. \u0110\u1ec1 t\u00e0i cu\u1ed9c tri\u1ec3n l\u00e3m l\u00e0 <em>Ngh\u1ec7 Thu\u1eadt L\u00ean Ti\u1ebfng<\/em>, g\u1ed3m nh\u1eefng b\u1ee9c tranh g\u00e2y tranh c\u00e3i, nh\u01b0 h\u00ecnh ch\u1ee5p c\u1ee7a Brian \u0110o\u00e0n c\u00f3 c\u00f4 g\u00e1i m\u1eb7c \u00e1o c\u1edd \u0111\u1ecf sao v\u00e0ng, \u0111\u1ee9ng g\u1ea7n b\u00e0n \u0103n tr\u00ean c\u00f3 t\u01b0\u1ee3ng b\u00e1n th\u00e2n H\u1ed3 Ch\u00ed Minh, v\u00e0 b\u1ee9c v\u1ebd c\u1ee7a m\u1ed9t h\u1ecda s\u0129 kh\u00e1c, h\u00ecnh c\u1edd v\u00e0ng ba s\u1ecdc \u0111\u1ecf l\u00e0 ba \u0111o\u1ea1n d\u00e2y k\u1ebdm gai. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00e3 g\u00e2y ph\u1eabn n\u1ed9 trong gi\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t t\u1ecb n\u1ea1n c\u1ed9ng s\u1ea3n.<\/p>\n<p>Do kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u1ec7 v\u1ec1 gi\u1ea5y ph\u00e9p, VAALA \u0111\u00e3 ph\u1ea3i tuy\u00ean b\u1ed1 \u0111\u00f3ng c\u1eeda tri\u1ec3n l\u00e3m v\u00e0o chi\u1ec1u ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 1. Tuy ph\u00f2ng tri\u1ec3n l\u00e3m \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng c\u1eeda, v\u1eabn b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i t\u00ecm c\u00e1ch \u0111\u1ed9t nh\u1eadp, l\u1ea5y s\u01a1n \u0111\u1ecf x\u1ecbt v\u00e0o m\u1ed9t s\u1ed1 b\u1ee9c tranh, v\u00e0 \u0111o\u00e0n Thanh ni\u00ean C\u1edd v\u00e0ng v\u1eabn t\u1ed5 ch\u1ee9c bi\u1ec3u t\u00ecnh v\u00e0o s\u00e1ng 17 th\u00e1ng 1, v\u1edbi h\u00e0ng tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi tham d\u1ef1. Theo b\u00e1o <em>Los Angeles Times<\/em> ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 1, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 tr\u1ea3i m\u1ed9t l\u00e1 c\u1edd C\u1ed9ng s\u1ea3n tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1 r\u1ed3i khuy\u1ebfn kh\u00edch m\u1ed9t b\u00e9 trai gi\u1eabm \u0111\u1ea1p l\u00ean.<\/p>\n<p>Sau khi VAALA \u0111\u00f3ng c\u1eeda tri\u1ec3n l\u00e3m \u1edf Santa Ana, Brian \u0110o\u00e0n \u0111\u00e3 \u0111em t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a m\u00ecnh v\u1ec1 tri\u1ec3n l\u00e3m t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc C\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng Cypress, v\u00e0 l\u1ea1i b\u1ecb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ed1ng c\u1ed9ng bi\u1ec3u t\u00ecnh ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i v\u00e0o chi\u1ec1u 18 th\u00e1ng 2. Theo b\u00e1o <em>Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t<\/em>, c\u00f3 100 ng\u01b0\u1eddi tham d\u1ef1, v\u00e0 \u201cLu\u1eadt S\u01b0 Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Ngh\u0129a n\u1eafm tay m\u1ed9t c\u00f4 g\u00e1i, c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u c\u1ea7m c\u1edd VNCH, c\u00f9ng gi\u1eabm l\u00ean l\u00e1 c\u1edd CSVN v\u1edbi khu\u00f4n m\u1eb7t \u0111\u1eafc th\u1eafng.\u201d<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/bientap\/Tingnicanghthuttingnicahnhng_12EBD\/DapCoDo.jpg\" rel=\"lightbox[4174]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"DapCoDo\" style=\"border-top-width: 0px; display: inline; border-left-width: 0px; border-bottom-width: 0px; border-right-width: 0px\" height=\"204\" alt=\"DapCoDo\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/bientap\/Tingnicanghthuttingnicahnhng_12EBD\/DapCoDo_thumb.jpg\" width=\"304\" border=\"0\"><\/a><\/p>\n<p>V\u1eabn theo b\u00e1o <em>Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t<\/em>, Hi\u1ec7u Tr\u01b0\u1edfng Michael Kasler c\u0169ng c\u00f3 m\u1eb7t, \u0111\u00e3 ho\u00e0n to\u00e0n \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi cu\u1ed9c bi\u1ec3u t\u00ecnh. \u00d4ng n\u00f3i v\u1edbi ph\u00f3ng vi\u00ean nh\u1eadt b\u00e1o <em>Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t<\/em>: \u201cT\u00f4i ho\u00e0n to\u00e0n hi\u1ec3u nh\u1eefng g\u00ec h\u1ecd \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua. H\u1ecd n\u00ean l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u1ec3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u. Nhi\u1ec1u sinh vi\u00ean ch\u01b0a bi\u1ebft nh\u1eefng g\u00ec ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam tr\u1ea3i qua.\u201d<\/p>\n<p>M\u1ed9t tr\u00f9ng h\u1ee3p ng\u1eabu nhi\u00ean: C\u00f9ng ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 2, trong khi ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t ch\u1ed1ng c\u1ed9ng bi\u1ec3u t\u00ecnh ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i Brian \u0110o\u00e0n tr\u01b0\u1edbc Cypress College \u1edf ph\u00eda T\u00e2y Hoa K\u1ef3, th\u00ec t\u1eeb ph\u00eda \u0110\u00f4ng, b\u00e1o <em>New York Post<\/em> t\u1ea1i th\u00e0nh ph\u1ed1 New York, t\u1edd b\u00e1o l\u1edbn h\u00e0ng th\u1ee9 s\u00e1u tr\u00ean to\u00e0n n\u01b0\u1edbc M\u1ef9, m\u1ed7i ng\u00e0y ph\u00e1t h\u00e0nh tr\u00ean 625 ng\u00e0n s\u1ed1, \u0111\u00e3 \u0111\u0103ng b\u1ee9c h\u00fd h\u1ecda c\u1ee7a Sean Delonas, v\u1ebd c\u1ea3nh m\u1ed9t trong hai c\u1ea3nh s\u00e1t v\u1eeba b\u1eafn ch\u1ebft m\u1ed9t con kh\u1ec9 d\u00e3 nh\u00e2n, m\u00e1u me \u0111\u1ea7m \u0111\u00eca, v\u1edbi l\u1eddi ch\u00fa: \u201cH\u1ecd ph\u1ea3i t\u00ecm k\u1ebb kh\u00e1c vi\u1ebft \u0111\u1ea1o lu\u1eadt k\u00edch th\u00edch kinh t\u1ebf k\u1ebf ti\u1ebfp.\u201d<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/bientap\/Tingnicanghthuttingnicahnhng_12EBD\/ShootTheChimp.jpg\" rel=\"lightbox[4174]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"ShootTheChimp\" style=\"border-top-width: 0px; display: inline; border-left-width: 0px; border-bottom-width: 0px; border-right-width: 0px\" height=\"304\" alt=\"ShootTheChimp\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/bientap\/Tingnicanghthuttingnicahnhng_12EBD\/ShootTheChimp_thumb.jpg\" width=\"445\" border=\"0\"><\/a><\/p>\n<p>Bi\u1ebfm h\u1ecda tr\u00ean <em>New York Post<\/em> \u0111\u00e3 b\u1ecb ph\u1ea3n \u1ee9ng d\u1eef d\u1ed9i. Theo tin AP, \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i t\u00f2a b\u00e1o \u0111\u00e3 r\u00e9o c\u1ea3 ng\u00e0y, \u0111em \u0111\u1ebfn nh\u1eefng l\u1eddi l\u1ebd gi\u1eadn d\u1eef. Ng\u01b0\u1eddi bi\u1ec3u t\u00ecnh ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i tr\u01b0\u1edbc tr\u1ee5 s\u1edf t\u00f2a b\u00e1o \u1edf Manhattan, \u0111\u00f2i xin l\u1ed7i v\u00e0 k\u00eau g\u1ecdi t\u1ea9y chay, h\u00f4 h\u00e0o \u201c\u0111\u00f3ng c\u1eeda b\u00e1o <em>Post.<\/em>\u201d<\/p>\n<p>B\u00e0 Barbara Ciara, Ch\u1ee7 t\u1ecbch H\u1ed9i Nh\u00e0 b\u00e1o Da \u0111en Qu\u1ed1c gia tuy\u00ean b\u1ed1: \u201cSo s\u00e1nh v\u1ecb T\u1ed5ng t\u01b0 l\u1ec7nh qu\u1ed1c gia \u0111\u1ea7u ti\u00ean l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 g\u1ed1c Phi ch\u00e2u v\u1edbi m\u1ed9t con d\u00e3 nh\u00e2n ch\u1ebft l\u00e0 ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng k\u1ef3 th\u1ecb.\u201d Ngh\u1ecb s\u0129 Ti\u1ec3u bang Eric Adams coi chuy\u1ec7n n\u00e0y l\u00e0 tr\u1edf l\u1ea1i nh\u1eefng ng\u00e0y ng\u01b0\u1eddi da \u0111en b\u1ecb treo c\u1ed5. M\u1ee5c s\u01b0 Al Sharpton, m\u1ed9t l\u00e3nh t\u1ee5 d\u00e2n quy\u1ec1n da \u0111en quen thu\u1ed9c n\u00f3i r\u00f5 r\u00e0ng bi\u1ebfm h\u1ecda c\u00f3 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u00ec trong l\u1ecbch s\u1eed k\u1ef3 th\u1ecb, ng\u01b0\u1eddi ta th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed3ng h\u00f3a ng\u01b0\u1eddi da \u0111en v\u1edbi kh\u1ec9 d\u00e3 nh\u00e2n.<\/p>\n<p>Ch\u1ee7 b\u00fat b\u00e1o <em>Post<\/em> l\u00e0 Col Allan b\u00e0o ch\u1eefa r\u1eb1ng: \u201cBi\u1ebfm h\u1ecda r\u00f5 r\u00e0ng ch\u1ec9 nh\u00e1i l\u1ea1i m\u1ed9t chuy\u1ec7n th\u1eddi s\u1ef1, \u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c b\u1eafn m\u1ed9t con d\u00e3 nh\u00e2n b\u1ea1o \u0111\u1ed9ng \u1edf Connecticut. N\u00f3 \u0111\u00e3 ch\u00e2m ch\u1ecdc Washington trong n\u1ed7 l\u1ef1c h\u1ed3i sinh kinh t\u1ebf. L\u1ea1i n\u1eefa, Al Sharpton t\u1ef1 cho th\u1ea5y \u00f4ng ta ch\u1eb3ng l\u00e0 g\u00ec ngo\u00e0i m\u1ed9t k\u1ebb c\u01a1 h\u1ed9i.\u201d<\/p>\n<p>Chuy\u1ec7n th\u1eddi s\u1ef1 l\u00e0, hai ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, 16 th\u00e1ng 2, t\u1ea1i Hartford, Connecticut, m\u1ed9t con d\u00e3 nh\u00e2n (chimpanzee) 15 tu\u1ed5i, n\u1eb7ng 200 c\u00e2n Anh (lbs), t\u00ean l\u00e0 Travis, t\u1eebng xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong qu\u1ea3ng c\u00e1o tr\u00ean TV cho Old Navy v\u00e0 Coca Cola \u0111\u00e3 b\u1ecb c\u1ea3nh s\u00e1t b\u1eafn ch\u1ebft, sau khi t\u1ea5n c\u00f4ng g\u00e2y tr\u1ecdng th\u01b0\u01a1ng m\u1ed9t ph\u1ee5 n\u1eef 55 tu\u1ed5i, l\u00e0 b\u1ea1n c\u1ee7a ch\u1ee7 d\u00e3 nh\u00e2n.<\/p>\n<p>Bi\u1ebfm h\u1ecda c\u1ee7a <em>New York Post<\/em> c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea3o lu\u1eadn s\u00f4i n\u1ed5i trong gi\u1edbi bloggers tr\u00ean m\u1ea1ng. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng n\u00f3 \u00e1m ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o lu\u1eadt k\u00edch th\u00edch kinh t\u1ebf, th\u1eafng l\u1ee3i \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a \u00f4ng Obama, l\u00e0 qu\u00e1 t\u1ec7. T\u00e1c gi\u1ea3 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 con d\u00e3 nh\u00e2n. N\u00f3 ch\u1ebft r\u1ed3i, ph\u1ea3i ki\u1ebfm ai kh\u00e1c vi\u1ebft lu\u1eadt k\u1ebf ti\u1ebfp. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c cho r\u1eb1ng bi\u1ebfm h\u1ecda \u00e1m ch\u1ec9 t\u00e2n T\u1ed5ng th\u1ed1ng Obama n\u00ean b\u1ecb b\u1eafn ch\u1ebft.<\/p>\n<p>Trong khi \u1ea5y, T\u00f9y vi\u00ean B\u00e1o ch\u00ed B\u1ea1ch \u1ed1c Robert Gibbs tuy\u00ean b\u1ed1 r\u1eb1ng \u00f4ng ch\u01b0a coi bi\u1ebfm h\u1ecda, v\u00e0 n\u00f3i chung \u201ckh\u00f4ng ngh\u0129 r\u1eb1ng <em>New York Post<\/em> c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb v\u1ec1 th\u00f4ng tin.\u201d<\/p>\n<p>Sau hai ng\u00e0y ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i, theo <em>VOA<\/em>, \u0111\u00e3 c\u00f3 200 ng\u01b0\u1eddi bi\u1ec3u t\u00ecnh v\u00e0o 19-2, b\u00e1o <em>New York Post<\/em> \u0111\u00e3 ph\u1ea3i xin l\u1ed7i. Trong b\u00e0i b\u00ecnh lu\u1eadn v\u00e0o ng\u00e0y Th\u1ee9 N\u0103m, b\u00e1o n\u00e0y vi\u1ebft bi\u1ebfm h\u1ecda \u0111\u00e3 nh\u1eb1m m\u1ee5c ti\u00eau n\u00f3i m\u00f3c \u0111\u1ea1o lu\u1eadt k\u00edch th\u00edch kinh t\u1ebf c\u1ee7a li\u00ean bang, nh\u01b0ng \u201cv\u1edbi nh\u1eefng ai \u0111\u00e3 b\u1ecb x\u00fac ph\u1ea1m b\u1edfi h\u00ecnh \u1ea3nh \u0111\u00f3, ch\u00fang t\u00f4i xin l\u1ed7i\u201d (to those who were offended by the image, we apologize).<\/p>\n<p>V\u00e0o ng\u00e0y Th\u1ee9 S\u00e1u 20 th\u00e1ng 2, Th\u1ed1ng \u0111\u1ed1c New York David Paterson, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi g\u1ed1c Phi ch\u00e2u, \u0111\u00e3 l\u00ean ti\u1ebfng ch\u1ea5p nh\u1eadn l\u1eddi xin l\u1ed7i c\u1ee7a <em>New York Post<\/em> nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t c\u1eed ch\u1ec9 \u201cr\u1ea5t cao th\u01b0\u1ee3ng\u201d (very honorable).<\/p>\n<p>\u0110\u00f3 l\u00e0 chuy\u1ec7n ng\u00e0y nay, m\u1edbi x\u1ea9y ra \u0111\u1ea7u n\u0103m 2009.<\/p>\n<p align=\"center\">* * *<\/p>\n<p>C\u00e1ch \u0111\u00e2y \u0111\u00fang 5 th\u1ebf k\u1ef7, c\u0169ng \u0111\u00e3 c\u00f3 chuy\u1ec7n ngh\u1ec7 thu\u1eadt l\u00ean ti\u1ebfng g\u00e2y tranh c\u00e3i ngay t\u1ea1i th\u1ee7 \u0111\u00f4 ngh\u1ec7 thu\u1eadt, l\u00e0 Roma.<\/p>\n<p>N\u0103m 1508, Gi\u00e1o Ho\u00e0ng Julius II m\u01b0\u1edbn \u0111i\u00eau kh\u00e1c gia tr\u1ebb tu\u1ed5i Michelangelo v\u1ebd nh\u1eefng b\u1ee9c h\u1ecda tr\u00ean tr\u1ea7n v\u00e0 t\u01b0\u1eddng Nh\u00e0 nguy\u1ec7n Sistine, c\u1ea1nh \u0111\u1ec1n th\u1edd Th\u00e1nh Ph\u00ea R\u00f4. Sau b\u1ed1n n\u0103m l\u00e0m vi\u1ec7c, nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m ngh\u1ec7 thu\u1eadt c\u1ee7a Michelangelo d\u1ef1a theo Th\u00e1nh Kinh \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e0n th\u00e0nh. Tuy\u1ec7t \u0111\u1eb9p. Ch\u1ec9 phi\u1ec1n m\u1ed9t n\u1ed7i, h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c nh\u00e2n v\u1eadt trong tranh \u0111\u1ec1u tr\u1ea7n tru\u1ed3ng. Nh\u01b0ng v\u00ec t\u00f4n tr\u1ecdng ngh\u1ec7 s\u0129, Gi\u00e1o Ho\u00e0ng \u0111\u00e3 m\u01b0\u1edbn Michelangelo c\u0169ng nh\u01b0 m\u1ea5y v\u1ecb k\u1ebf ti\u1ebfp \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng can thi\u1ec7p.<\/p>\n<p>M\u1ed9t ph\u1ea7n t\u01b0 th\u1ebf k\u1ef7 sau, Gi\u00e1o Ho\u00e0ng Clement VII m\u01b0\u1edbn Michelangelo v\u1ebd tranh <em>Ng\u00e0y Ph\u00e1n X\u00e9t<\/em> (<em>The Last Judgement<\/em>) tr\u00ean b\u1ee9c v\u00e1ch ch\u00ednh, \u0111\u1ea7u h\u1ed3i Nh\u00e0 nguy\u1ec7n Sistine, ngay sau b\u00e0n th\u1edd. Sau 7 n\u0103m l\u00e0m vi\u1ec7c, tranh ch\u01b0a ho\u00e0n th\u00e0nh, \u0111\u00e3 g\u00e2y tranh c\u00e3i. C\u1ea3 Ch\u00faa, c\u00e1c th\u00e1nh, qu\u1ef7 th\u1ea7n, \u0111\u1ec1u tr\u1ea7n tru\u1ed3ng. Tranh tr\u00ean tr\u1ea7n, hay tr\u00ean t\u01b0\u1eddng hai b\u00ean v\u00e0 d\u01b0\u1edbi cu\u1ed1i, d\u00f9 v\u1ebd ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng m\u1eb7c qu\u1ea7n \u00e1o, c\u0169ng \u00edt ai nh\u00ecn t\u1edbi, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o nh\u00e0 th\u1edd \u0111\u1ec1u ng\u00f3 ngay, nh\u00ecn th\u1eb3ng. Nh\u01b0ng h\u00ecnh c\u1edfi tru\u1ed3ng tr\u00ean t\u01b0\u1eddng sau b\u00e0n th\u1edd, l\u00e0 n\u01a1i kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00e1nh, \u0111\u1ed1i v\u1edbi b\u1ea5t c\u1ee9 ai m\u1ed7i khi nh\u00ecn l\u00ean b\u00e0n th\u1edd c\u1ea7u nguy\u1ec7n: chia tr\u00ed qu\u00e1 s\u1ee9c! \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do khi\u1ebfn nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i, ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3i v\u1ebd qu\u1ea7n \u00e1o che ph\u1ee7 nh\u1eefng ch\u1ed7 \u201cnh\u1eady c\u1ea3m,\u201d hay h\u1ee7y b\u1ecf to\u00e0n th\u1ec3 b\u1ee9c h\u1ecda.<\/p>\n<p>Trong s\u1ed1 ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i c\u00f3 H\u1ed3ng Y Carafa, \u0111\u00e3 v\u1eadn \u0111\u1ed9ng \u201cChi\u1ebfn d\u1ecbch L\u00e1 v\u1ea3\u201d (Fig-Leaf campaign) \u0111\u1ec3 che nh\u1eefng ch\u1ed7 k\u00edn tr\u00ean c\u01a1 th\u1ec3 ph\u01a1i b\u1ea7y tr\u00ean h\u1ecda ph\u1ea9m. Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ed1ng m\u1ea1nh m\u1ebd h\u01a1n c\u1ea3 l\u00e0 Biagio da Cesera, MC (Master of Ceremonies) c\u1ee7a Gi\u00e1o Ho\u00e0ng. \u00d4ng tuy\u00ean b\u1ed1: \u201cTh\u1eadt kh\u1ea3 \u1ed1 khi t\u1ea1i m\u1ed9t n\u01a1i thi\u00eang li\u00eang m\u00e0 v\u1ebd to\u00e0n h\u00ecnh kh\u1ecfa th\u00e2n, l\u1ed9 li\u1ec5u \u0111\u00e1ng x\u1ea5u h\u1ed5. \u0110\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 t\u00e1c ph\u1ea9m x\u1ee9ng v\u1edbi Nh\u00e0 nguy\u1ec7n Gi\u00e1o Ho\u00e0ng, m\u00e0 l\u00e0 ph\u00f2ng t\u1eafm hay qu\u00e1n r\u01b0\u1ee3u c\u00f4ng c\u1ed9ng.\u201d<\/p>\n<p>Michelangelo ch\u1eb3ng nh\u1eefng kh\u00f4ng ch\u1ecbu nh\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9, c\u00f2n \u201cch\u01a1i kh\u0103m\u201d b\u1eb1ng c\u00e1ch v\u1ebd m\u1eb7t Minos, l\u00e0 th\u1ea7n gi\u1eef \u0111\u1ecba ng\u1ee5c, gi\u1ed1ng h\u1ec7t Biagio da Cesera, v\u00e0 v\u1ebd m\u1ed9t con tr\u0103n cu\u1ed1n quanh ng\u01b0\u1eddi, mi\u1ec7ng \u0111ang c\u1eafn \u201cchim\u201d \u00f4ng n\u00e0y. Truy\u1ec7n k\u1ec3 r\u1eb1ng \u00f4ng da Cesera \u0111\u00e3 xin Gi\u00e1o Ho\u00e0ng can thi\u1ec7p \u0111\u1ec3 h\u1ecda s\u0129 s\u1eeda l\u1ea1i, nh\u01b0ng ng\u00e0i n\u00f3i r\u1eb1ng quy\u1ec1n h\u00e0nh c\u1ee7a Gi\u00e1o Ho\u00e0ng kh\u00f4ng c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ecba ng\u1ee5c, n\u00ean c\u1ee9 \u0111\u1ec3 v\u1eady. Ng\u00e0y nay, kh\u00e1ch du l\u1ecbch th\u0103m Nh\u00e0 nguy\u1ec7n Sistine c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng th\u1ea5y h\u00ecnh \u00f4ng n\u00e0y \u1edf g\u00f3c ph\u00eda d\u01b0\u1edbi, b\u00ean m\u1eb7t, khu \u0111\u1ecba ng\u1ee5c.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng, v\u00e0o th\u00e1ng 1, 1564, m\u1ed9t th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc khi Michelangelo t\u1eeb tr\u1ea7n, C\u00f4ng \u0110\u1ed3ng Trent \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh cho v\u1ebd ph\u1ee7 l\u00ean h\u00e1ng c\u00e1c nh\u00e2n v\u1eadt m\u1ed9t l\u1edbp v\u1ea3i, tuy mong manh, c\u0169ng t\u1ea1m \u0111\u1ee7 che nh\u1eefng n\u01a1i c\u1ea7n ph\u1ea3i che, m\u00e0 kh\u00f4ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u1edbi ng\u00f4n ng\u1eef ngh\u1ec7 thu\u1eadt. Gi\u00e1o Ho\u00e0ng Pius IV \u0111\u00e3 trao cho h\u1ecda s\u0129 Daniele da Volterra l\u00e0m c\u00f4ng vi\u1ec7c n\u00e0y. Ngh\u1ec7 s\u0129 c\u00f3 quy\u1ec1n v\u1ebd theo \u00fd m\u00ecnh. Ai kh\u00f4ng v\u1eeba \u00fd c\u00f3 quy\u1ec1n ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/bientap\/Tingnicanghthuttingnicahnhng_12EBD\/LastJudgement.jpg\" rel=\"lightbox[4174]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"LastJudgement\" style=\"border-top-width: 0px; display: inline; border-left-width: 0px; border-bottom-width: 0px; border-right-width: 0px\" height=\"404\" alt=\"LastJudgement\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/bientap\/Tingnicanghthuttingnicahnhng_12EBD\/LastJudgement_thumb.jpg\" width=\"363\" border=\"0\"><\/a><\/p>\n<p>Nh\u01b0 v\u1eady, x\u01b0a c\u0169ng nh\u01b0 nay, quy\u1ec1n t\u1ef1 do ph\u00e1t bi\u1ec3u c\u1ee7a ngh\u1ec7 s\u0129 qua ngh\u1ec7 thu\u1eadt l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7t \u0111\u1ec3 t\u00f4n tr\u1ecdng. Tuy nhi\u00ean, quy\u1ec1n t\u1ef1 do s\u00e1ng t\u00e1c c\u1ee7a ngh\u1ec7 s\u0129, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 so s\u00e1nh v\u1edbi quy\u1ec1n t\u1ef1 do l\u00e1i xe c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. Mu\u1ed1n l\u00e1i \u0111i \u0111\u00e2u t\u00f9y \u00fd, nh\u01b0ng ph\u1ea3i lu\u00f4n coi ch\u1eebng, tr\u00e1nh \u0111\u1ee5ng v\u00e0o ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Sean Delonas c\u1ee7a <em>New York Post<\/em> n\u00f3i kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd \u00e1m ch\u1ec9 \u00f4ng Obama v\u1edbi con d\u00e3 nh\u00e2n b\u1ecb b\u1eafn ch\u1ebft, c\u0169ng nh\u01b0 Brian \u0110o\u00e0n n\u00f3i kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd x\u00fac ph\u1ea1m c\u00e1c n\u1ea1n nh\u00e2n c\u1ed9ng s\u1ea3n b\u1eb1ng h\u00ecnh c\u1edd \u0111\u1ecf sao v\u00e0ng, v\u00e0 t\u01b0\u1ee3ng HCM. Nh\u01b0ng n\u1ebfu t\u00e1c ph\u1ea9m khi\u1ebfn cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u1ea3m th\u1ea5y b\u1ecb x\u00fac ph\u1ea1m, t\u1ee9c l\u00e0 vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a m\u00ecnh c\u00f3 v\u1ea5n \u0111\u1ec1. Ng\u01b0\u1eddi l\u00e1i xe ch\u1eb3ng bao gi\u1edd ch\u1ee7 t\u00e2m \u0111\u1ee5ng v\u00e0o ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, nh\u01b0ng n\u1ebfu g\u00e2y ra tai n\u1ea1n, l\u00e0 c\u00f3 l\u1ed7i.<\/p>\n<p>Ngo\u00e0i ra, ngh\u1ec7 s\u0129 th\u01b0\u1eddng l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi y\u00eau c\u00e1i \u0111\u1eb9p, tr\u1ecdng s\u1ef1 th\u1eadt, v\u00e0 \u0111\u1ea7y \u1eafp t\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi. D\u00f9ng t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ec3 kh\u01a1i l\u1ea1i s\u1ef1 \u0111au kh\u1ed5 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, m\u00e0 \u201cng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c\u201d \u0111\u00e2y c\u00f3 khi l\u00e0 th\u00e2n nh\u00e2n, cha m\u1eb9 m\u00ecnh, th\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c l\u00e0m \u0111\u1ed9c \u00e1c, c\u00f3 kh\u00e1c chi m\u1ed9t c\u00e1n b\u1ed9 \u0111\u1ea5u t\u1ed1. Ngh\u1ec7 thu\u1eadt l\u00ean ti\u1ebfng, l\u00e0 l\u00ean ti\u1ebfng cho c\u00e1i hay, c\u00e1i \u0111\u1eb9p, \u0111\u00f2i h\u1ecfi c\u00f4ng l\u00fd v\u00e0 \u0111\u1ec1 cao t\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00ean ti\u1ebfng \u0111\u1ec3 t\u1ea1o \u0111au kh\u1ed5 cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. \u0110\u1eebng n\u00f3i l\u00e0 nhi\u1ec1u hay \u00edt ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111au kh\u1ed5. Ch\u1ec9 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb \u0111au kh\u1ed5, c\u0169ng c\u1ea7n ph\u1ea3i tr\u00e1nh. Ti\u1ebfng n\u00f3i t\u1ea1o \u0111au kh\u1ed5, kh\u00f4ng l\u00e0 ti\u1ebfng n\u00f3i c\u1ee7a ngh\u1ec7 thu\u1eadt, m\u00e0 ti\u1ebfng n\u00f3i c\u1ee7a s\u1ef1 d\u1eef.<\/p>\n<p align=\"center\">* * *<\/p>\n<p>V\u00ec v\u1ee5 tri\u1ec3n l\u00e3m <em>Ngh\u1ec7 Thu\u1eadt L\u00ean Ti\u1ebfng<\/em>, c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c v\u1ee5 bi\u1ec3u t\u00ecnh ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i, c\u00f3 li\u00ean h\u1ec7 t\u1edbi hai l\u00e1 c\u1edd, n\u00ean ph\u1ea3i n\u00f3i t\u1edbi t\u00ecnh c\u1ea3m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111\u1ed1i v\u1edbi qu\u1ed1c k\u1ef3.<\/p>\n<p>Kho\u1ea3ng g\u1ea7n 15 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft c\u00f3 d\u1ecbp \u0111\u1ecdc cu\u1ed1n <em>A Thousand Tears Falling<\/em> (<em>Ng\u00e0n gi\u1ecdt l\u1ec7 r\u01a1i<\/em>) c\u1ee7a Yung Krall. B\u00e2y gi\u1edd kh\u00f4ng c\u00f2n nh\u1edb g\u00ec h\u1ebft, ngo\u1ea1i tr\u1eeb m\u1ed9t chi ti\u1ebft li\u00ean h\u1ec7 t\u1edbi l\u00e1 c\u1edd, \u0111\u00f3 l\u00e0: Khi t\u00e1c gi\u1ea3 t\u1edbi t\u00f2a \u0111\u1ea1i di\u1ec7n M\u1eb7t tr\u1eadn Gi\u1ea3i ph\u00f3ng Mi\u1ec1n Nam \u1edf Paris, th\u1ea5y l\u00e1 c\u1edd VNCH b\u1ecb d\u00f9ng l\u00e0m gi\u1ebb lau ch\u00e2n d\u01b0\u1edbi s\u00e0n, trong ph\u00f2ng v\u1ec7 sinh. Ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng d\u00e2n th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a VNCH, kh\u00f4ng thu\u1ed9c th\u00e0nh ph\u1ea7n quy\u1ec1n cao ch\u1ee9c tr\u1ecdng, hay t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 bi\u1ec7t \u0111\u00e3i. Nh\u01b0ng \u0111\u00e3 r\u1ea5t x\u00fac \u0111\u1ed9ng v\u1ec1 chi ti\u1ebft n\u00e0y. V\u00ec x\u00fac \u0111\u1ed9ng n\u00ean nh\u1edb m\u00e3i, c\u00f3 l\u1ebd s\u1ebd kh\u00f4ng bao gi\u1edd qu\u00ean.<\/p>\n<p>V\u00e0o l\u00fac \u0111\u00f3, tuy \u0111\u00e3 mang qu\u1ed1c t\u1ecbch M\u1ef9 c\u1ea3 ch\u1ee5c n\u0103m, v\u00e0 VNCH c\u0169ng \u0111\u00e3 tan h\u00e0ng v\u00e0i ch\u1ee5c n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft v\u1eabn c\u00f2n c\u1ea3m th\u1ea5y \u0111au, khi bi\u1ebft qu\u1ed1c k\u1ef3 VNCH b\u1ecb l\u00e0m nh\u1ee5c. V\u1eady, th\u1eed h\u1ecfi: \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang mang qu\u1ed1c t\u1ecbch Vi\u1ec7t Nam, v\u00e0 \u0111ang s\u1ed1ng \u1edf Vi\u1ec7t Nam, h\u1ecd c\u1ea3m th\u1ea5y th\u1ebf n\u00e0o khi qu\u1ed1c k\u1ef3 c\u1ee7a h\u1ecd b\u1ecb l\u00e0m nh\u1ee5c? \u201cH\u1ecd\u201d kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p, ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt, ng\u01b0\u1eddi T\u1ea7u, m\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam. H\u1ecd kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 l\u00e0 15 ng\u01b0\u1eddi trong B\u1ed9 ch\u00ednh tr\u1ecb, h\u1ecd kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 l\u00e0 160 ng\u01b0\u1eddi trong Trung \u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea3ng, hay g\u1ea7n 3 tri\u1ec7u \u0111\u1ea3ng vi\u00ean. H\u1ecd ch\u00ednh l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 t\u1eadp th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t h\u1ea3i ngo\u1ea1i \u0111ang tranh \u0111\u1ea5u cho h\u1ecd c\u00f3 m\u1ed9t cu\u1ed9c s\u1ed1ng t\u1ef1 do h\u01a1n, t\u1ed1t \u0111\u1eb9p h\u01a1n. Th\u1eadt m\u1ec9a mai khi ch\u00ednh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tranh \u0111\u1ea5u v\u00ec h\u1ecd, l\u1ea1i c\u00f3 nh\u1eefng l\u1eddi n\u00f3i v\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn h\u1ecd ph\u1ea3i \u0111au l\u00f2ng.<\/p>\n<p>T\u1ed1i cao Ph\u00e1p vi\u1ec7n Hoa K\u1ef3 cho ph\u00e9p \u0111\u1ed1t c\u1edd, nh\u01b0 m\u1ed9t h\u00ecnh th\u00e1i s\u1eed d\u1ee5ng quy\u1ec1n t\u1ef1 do ph\u00e1t bi\u1ec3u. Nh\u01b0ng \u0111\u1ed1t c\u1edd v\u00e0 gi\u1eabm \u0111\u1ea1p l\u00ean c\u1edd c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a kh\u00e1c nhau. Ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u1ed1t \u1ea3nh t\u01b0\u1ee3ng t\u00f4n gi\u00e1o, h\u00ecnh \u1ea3nh gia \u0111\u00ecnh b\u1ecb h\u01b0 c\u0169, k\u1ec3 c\u1ea3 \u0111\u1ed1t x\u00e1c ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n. Trong khi \u1ea5y, kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ea5p nh\u1eadn vi\u1ec7c \u0111em nh\u1eefng th\u1ee9 n\u00e0y ra ch\u00e0 \u0111\u1ea1p, v\u00ec nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 nh\u1ee5c m\u1ea1. Ai c\u0169ng bi\u1ebft c\u1edd \u0111\u1ecf sao v\u00e0ng l\u00e0 \u0111\u1ea3ng k\u1ef3 c\u1ee7a Vi\u1ec7t Minh, v\u00e0 C\u1ed9ng s\u1ea3n \u0111\u00e3 \u00e1p \u0111\u1eb7t l\u00e1 c\u1edd n\u00e0y l\u00ean to\u00e0n d\u00e2n, \u0111\u1ec3 bi\u1ebfn n\u00f3 th\u00e0nh qu\u1ed1c k\u1ef3. Tuy nhi\u00ean, ai c\u0169ng bi\u1ebft m\u1ecdi t\u01b0\u1ee3ng th\u1ea7n th\u00e1nh tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t tr\u00ean b\u00e0n th\u1edd, \u0111\u1ec1u ch\u1ec9 l\u00e0 c\u1ee5c \u0111\u1ea5t hay h\u00f2n \u0111\u00e1. Nh\u01b0ng khi \u0111\u1ea5t \u0111\u00e1 \u0111\u00e3 bi\u1ebfn th\u00e0nh th\u1ea7n t\u01b0\u1ee3ng, th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c cung k\u00ednh.<\/p>\n<p>C\u00f3 kho\u1ea3ng 60 tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam hi\u1ec7n nay ra \u0111\u1eddi sau n\u0103m 1975, h\u1ecd ch\u1ec9 bi\u1ebft m\u1ed9t l\u00e1 qu\u1ed1c k\u1ef3 l\u00e0 c\u1edd \u0111\u1ecf sao v\u00e0ng. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 n\u1ea1n nh\u00e2n c\u1ee7a c\u1ed9ng s\u1ea3n \u0111ang s\u1ed1ng ngo\u00e0i l\u00e3nh th\u1ed5 Vi\u1ec7t Nam, kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a l\u00e1 c\u1edd n\u00e0y, l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ch\u00ednh \u0111\u00e1ng. H\u1ecd c\u00f3 quy\u1ec1n t\u00ecm m\u1ecdi c\u00e1ch h\u1ee3p ph\u00e1p \u0111\u1ec3 kh\u1ecfi \u0111\u1ed1i di\u1ec7n c\u00e1i bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng h\u00e3i h\u00f9ng \u0111\u00e3 g\u00e2y \u0111au th\u01b0\u01a1ng cho cu\u1ed9c \u0111\u1eddi h\u1ecd. Nh\u01b0ng kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn v\u00e0 nh\u1ee5c m\u1ea1, l\u00e0 hai vi\u1ec7c kh\u00e1c nhau. Cho \u0111\u1ebfn khi, v\u00e0 ngay c\u1ea3 sau khi Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 qu\u1ed1c k\u1ef3 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c to\u00e0n d\u00e2n ch\u1ea5p nh\u1eadn, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00f4n tr\u1ecdng qu\u1ed1c k\u1ef3 c\u0169 c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00e0 c\u1edd v\u00e0ng ba s\u1ecdc \u0111\u1ecf, kh\u00f4ng n\u00ean l\u00e0m bu\u1ed3n l\u00f2ng b\u00e0 con trong n\u01b0\u1edbc b\u1eb1ng c\u00e1ch nh\u1ee5c m\u1ea1 qu\u1ed1c k\u1ef3 c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n<p>Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi quen g\u1ecdi c\u1edd \u0111\u1ecf sao v\u00e0ng l\u00e0 \u201cc\u1edd m\u00e1u.\u201d G\u1ecdi nh\u01b0 th\u1ebf, ch\u1eb3ng nh\u1eefng kh\u00f4ng sai, m\u00e0 n\u00ean h\u1ecfi th\u00eam: m\u00e1u ai? \u0110\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i m\u00e1u c\u1ee7a th\u1ef1c d\u00e2n hay \u0111\u1ebf qu\u1ed1c. C\u0169ng ch\u1eb3ng ph\u1ea3i m\u00e1u c\u1ee7a h\u00e0ng ng\u0169 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o \u0111\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n; nh\u1eefng k\u1ebb th\u01b0\u1eddng g\u00e2y m\u00e1u \u0111\u1ed5 \u00edt khi ch\u1ecbu \u0111\u1ed5 m\u00e1u. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u00e1u c\u1ee7a qu\u00e2n d\u00e2n Vi\u1ec7t Nam, \u0111a s\u1ed1 l\u00e0 n\u1ea1n nh\u00e2n c\u1ee7a c\u1ed9ng s\u1ea3n. N\u1ea1n nh\u00e2n do l\u1ea7m l\u1ee1, b\u1ecb c\u01b0\u1ee1ng \u00e9p, hay b\u1ecb b\u1ecbp b\u1ee3m m\u00e0 hy sinh. Ngo\u00e0i ra, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, \u0111a s\u1ed1 qu\u1ed1c k\u1ef3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 c\u1edd m\u00e1u. C\u1edd v\u00e0ng ba s\u1ecdc c\u0169ng l\u00e0 c\u1edd m\u00e1u, \u0111\u00e3 nhu\u1ed9m m\u00e1u c\u1ee7a qu\u00e2n d\u00e2n mi\u1ec1n Nam ch\u1ed1ng l\u1ea1i C\u1ed9ng s\u1ea3n. C\u1edd M\u1ef9, c\u1edd Ph\u00e1p c\u0169ng l\u00e0 c\u1edd m\u00e1u. Ngay c\u1ea3 c\u1edd Vatican tuy kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ea7u \u0111\u1ecf, c\u0169ng l\u00e0 c\u1edd m\u00e1u; m\u00e1u t\u1eed \u0111\u1ea1o v\u00e0 m\u00e1u th\u00e1nh chi\u1ebfn. Ch\u00ednh v\u00ec qu\u1ed1c k\u1ef3 l\u00e0 c\u1edd m\u00e1u, n\u00ean tr\u00e1nh nh\u1ee5c m\u1ea1 n\u00f3, \u0111\u1ec3 kh\u1ecfi l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111au l\u00f2ng v\u00e0 ph\u1eabn u\u1ea5t.<\/p>\n<p>M\u1ed9t \u0111i\u1ec3m n\u1eefa c\u0169ng n\u00ean b\u00e0n t\u1edbi, trong cu\u1ed9c bi\u1ec3u t\u00ecnh ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 1 \u1edf Santa Ana, theo t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt c\u1ee7a <em>Los Angeles Times<\/em>, \u201cM\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng \u0111\u00e3 tr\u1ea3i m\u1ed9t l\u00e1 c\u1edd C\u1ed9ng s\u1ea3n tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1 r\u1ed3i khuy\u1ebfn kh\u00edch m\u1ed9t b\u00e9 trai gi\u1eabm \u0111\u1ea1p l\u00ean.\u201d S\u1ed1ng t\u1ea1i c\u00e1c n\u01b0\u1edbc t\u1ef1 do, ch\u00fang ta th\u01b0\u1eddng ch\u00ea tr\u00e1ch C\u1ed9ng s\u1ea3n Vi\u1ec7t Nam ch\u00ednh tr\u1ecb h\u00f3a gi\u00e1o d\u1ee5c h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng, nh\u1ed3i nh\u00e9t v\u00e0o \u0111\u1ea7u \u00f3c tr\u1ebb em nh\u1eefng h\u1eadn th\u00f9, hi\u1ec1m kh\u00edch. Khuy\u1ebfn kh\u00edch tr\u1ebb em l\u00e0m nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u00ecnh ch\u00ea tr\u00e1ch c\u1ed9ng s\u1ea3n, th\u00ec h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a m\u00ecnh s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh gi\u00e1 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?<\/p>\n<p>T\u00f3m l\u1ea1i:<\/p>\n<p>&#8211; Ti\u1ebfng n\u00f3i c\u1ee7a ngh\u1ec7 thu\u1eadt l\u00e0 ti\u1ebfng n\u00f3i ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 do ph\u00e1t bi\u1ec3u. Nh\u01b0ng c\u0169ng l\u00e0 ti\u1ebfng n\u00f3i tr\u00e1nh g\u00e2y \u0111au kh\u1ed5, h\u1eadn th\u00f9 v\u00e0 chia r\u1ebd. N\u1ebfu l\u00e0m kh\u00e1c \u0111i, ngh\u1ec7 thu\u1eadt bi\u1ebfn th\u00e0nh c\u00f4ng c\u1ee5 ch\u00ednh tr\u1ecb.<\/p>\n<p>&#8211; Ch\u1ed1ng C\u1ed9ng ch\u1ec9 c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a v\u00e0 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1eadu thu\u1eabn qua nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u00e0m ch\u00ednh \u0111\u00e1ng. N\u1ebfu kh\u00f4ng, s\u1ebd g\u1eb7p t\u00e1c d\u1ee5ng ng\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>&#8211; Xin nh\u1eafc l\u1ea1i b\u00e0i h\u1ecdc lu\u00e2n l\u00fd s\u01a1 \u0111\u1eb3ng: \u0110\u1eebng l\u00e0m nh\u1eefng g\u00ec kh\u00f4ng mu\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0m cho m\u00ecnh. Mu\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u00f4n tr\u1ecdng c\u1edd c\u1ee7a m\u00ecnh, th\u00ec n\u00ean tr\u00e1nh h\u1ea1 nh\u1ee5c c\u1edd ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0110\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang mang qu\u1ed1c t\u1ecbch Vi\u1ec7t Nam, v\u00e0 \u0111ang s\u1ed1ng \u1edf Vi\u1ec7t Nam, h\u1ecd c\u1ea3m th\u1ea5y th\u1ebf n\u00e0o khi qu\u1ed1c k\u1ef3 c\u1ee7a h\u1ecd b\u1ecb l\u00e0m nh\u1ee5c? \u201cH\u1ecd\u201d &#8230;  c\u0169ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam. H\u1ecd kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 l\u00e0 15 ng\u01b0\u1eddi trong B\u1ed9 ch\u00ednh tr\u1ecb, h\u1ecd kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 l\u00e0 160 ng\u01b0\u1eddi trong Trung \u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea3ng, hay g\u1ea7n 3 tri\u1ec7u \u0111\u1ea3ng vi\u00ean. H\u1ecd ch\u00ednh l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 t\u1eadp th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t h\u1ea3i ngo\u1ea1i \u0111ang tranh \u0111\u1ea5u cho h\u1ecd c\u00f3 m\u1ed9t cu\u1ed9c s\u1ed1ng t\u1ef1 do h\u01a1n, t\u1ed1t \u0111\u1eb9p h\u01a1n.<\/p>\n","protected":false},"author":1199,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[174,5,25],"tags":[],"class_list":["post-4174","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ban-tron-nghe-thuat-chinh-tri","category-bien-khao","category-nhan-dinh"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4174","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1199"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4174"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4174\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4228,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4174\/revisions\/4228"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4174"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4174"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4174"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}