{"id":41235,"date":"2016-02-08T01:57:00","date_gmt":"2016-02-08T01:57:00","guid":{"rendered":"http:\/\/damau.org\/?p=41235"},"modified":"2019-02-27T02:05:11","modified_gmt":"2019-02-27T02:05:11","slug":"binh-than-noi-chuyen-mau-than-o-sai-gon-phan-i","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/damau.org\/en\/41235\/binh-than-noi-chuyen-mau-than-o-sai-gon-phan-i","title":{"rendered":"B&iacute;nh Th&acirc;n n&oacute;i chuy\u1ec7n M\u1eadu Th&acirc;n \u1edf S&agrave;i G&ograve;n (ph\u1ea7n I)"},"content":{"rendered":"<p align=\"center\">&#160;<\/p>\n<p align=\"center\"><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/US-Consulate.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"US Consulate\" style=\"border-top: 0px; border-right: 0px; background-image: none; border-bottom: 0px; padding-top: 0px; padding-left: 0px; border-left: 0px; display: inline; padding-right: 0px\" border=\"0\" alt=\"US Consulate\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/US-Consulate_thumb.jpg\" width=\"390\" height=\"311\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"center\"><i>To\u00e0 \u0110\u1ea1i S\u1ee9 M\u1ef9 nh\u00ecn t\u1eeb g\u00f3c \u0111\u01b0\u1eddngTh\u1ed1ng Nh\u1ea5t v\u00e0 M\u1ea1c \u0110\u0129nh Chi, th\u1ea5y r\u00f5 ba v\u1ebft th\u1ee7ng do ho\u1ea3 ti\u1ec5n b\u1eafn v\u00e0o, v\u00e0 d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n t\u01b0\u1eddng r\u00e0o ph\u00eda ngo\u00e0i, (ch\u1ed7 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng), m\u1ed9t l\u1ed7 th\u1ee7ng c\u1ee1 m\u1ed9t m\u00e9t do Vi\u1ec7t C\u1ed9ng d\u00f9ng B-40 g\u00e2y ra, l\u00e0m l\u1ed1i v\u00e0o b\u00ean trong. (H\u00ecnh c\u1ee7a Vi\u1ec7n L\u1ecbch S\u1eed Qu\u00e2n \u0110\u1ed9i Hoa K\u1ef3)<\/i><\/p>\n<p align=\"center\"><em><\/em><\/p>\n<p>T\u1eeb b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i t\u00e1m n\u0103m qua, c\u1ee9 m\u1ed7i d\u1ecbp T\u1ebft, l\u1ea1i c\u00f3 nhi\u1ec1u b\u00e0i vi\u1ebft v\u1ec1 v\u1ee5 M\u1eadu Th\u00e2n. Nh\u01b0ng ph\u1ea7n l\u1edbn, nh\u1eefng b\u00e0i n\u00e0y \u0111\u1ec1u n\u00f3i v\u1ec1 chuy\u1ec7n x\u1ea9y ra \u1edf Hu\u1ebf. C\u00f3 l\u1ebd v\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 tr\u1eadn \u0111\u1ecba \u0111\u1eabm m\u00e1u nh\u1ea5t, t\u00e0n \u00e1c nh\u1ea5t. Trong khi \u1ea5y, m\u1eb7t tr\u1eadn t\u1ea1i Th\u1ee7 \u0110\u00f4 S\u00e0i G\u00f2n, n\u01a1i c\u00f3 hai \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m ti\u00eau bi\u1ec3u cho ch\u00ednh quy\u1ec1n VNCH l\u00e0 Ph\u1ee7 T\u1ed5ng Th\u1ed1ng, v\u00e0 ti\u00eau bi\u1ec3u cho Hoa K\u1ef3 l\u00e0 \u0110\u1ea1i S\u1ee9 Qu\u00e1n M\u1ef9 \u0111\u1ec1u b\u1ecb Vi\u1ec7t C\u1ed9ng t\u1ea5n c\u00f4ng, \u0111\u00e3 \u00edt \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3i t\u1edbi. \u0110\u1ebfn n\u1ed7i, c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng t\u1ea1i S\u00e0i G\u00f2n th\u1eddi \u0111\u00f3, c\u0169ng kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u00f5 cu\u1ed9c chi\u1ebfn \u0111\u00e3 th\u1ef1c s\u1ef1 di\u1ec5n ra nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o, ho\u1eb7c ch\u1ec9 bi\u1ebft v\u1edbi nh\u1eefng chi ti\u1ebft l\u1edd m\u1edd, hay sai l\u1ea7m.<\/p>\n<p>Th\u1eadt ra, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u0169ng kh\u00f4ng l\u1ea1. Ng\u00e0y T\u1ebft, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u lo \u0103n T\u1ebft, m\u1ea5y ai \u0111\u1ec1 \u00fd t\u1edbi th\u1eddi s\u1ef1. \u0110\u1ebfn khi c\u00f3 t\u1ea5n c\u00f4ng, s\u00fang n\u1ed5, thi\u1ebft qu\u00e2n lu\u1eadt, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u lo b\u1ea3o v\u1ec7 m\u1ea1ng s\u1ed1ng c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n, l\u00e0m sao bi\u1ebft r\u00f5 n\u1ed9i v\u1ee5 di\u1ec5n ra nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o. Ch\u1ec9 c\u00f3 b\u00e1o ch\u00ed qu\u1ed1c t\u1ebf, v\u00ec nhi\u1ec7m v\u1ee5 ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p, v\u00e0 c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n theo d\u00f5i c\u00f9ng ghi l\u1ea1i nh\u1eefng g\u00ec s\u1ea9y ra. T\u1ea1i sao ch\u1ec9 c\u00f3 b\u00e1o ch\u00ed qu\u1ed1c t\u1ebf, m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 b\u00e1o ch\u00ed Vi\u1ec7t Nam? Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, theo truy\u1ec1n th\u1ed1ng, b\u00e1o ch\u00ed Vi\u1ec7t Nam th\u01b0\u1eddng ngh\u1ec9 T\u1ebft, \u00edt nh\u1ea5t b\u1ed1n ng\u00e0y. Th\u1ee9 \u0111\u1ebfn, khi n\u1ed5 ra cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng, ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng b\u00e1o ch\u00ed Vi\u1ec7t c\u0169ng b\u1ecb t\u00ea li\u1ec7t nh\u01b0 m\u1ecdi ng\u00e0nh sinh ho\u1ea1t d\u00e2n s\u1ef1 kh\u00e1c. Trong khi \u1ea5y, v\u1ee5 t\u1ea5n c\u00f4ng b\u1ea5t ng\u1edd T\u1ebft M\u1eadu Th\u00e2n l\u00e0 c\u01a1 h\u1ed9i hi\u1ebfm c\u00f3 \u0111\u1ec3 k\u00fd gi\u1ea3 qu\u1ed1c t\u1ebf g\u1eedi tin n\u00f3ng \u0111i kh\u1eafp th\u1ebf gi\u1edbi. Tuy v\u1eady, t\u1ea1i m\u1ed9t \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc xa l\u1ea1, k\u00fd gi\u1ea3 ngo\u1ea1i qu\u1ed1c kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u00e0nh ngh\u1ec1 su\u00f4ng s\u1ebb, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 gi\u00fap s\u1ee9c \u0111\u1eafc l\u1ef1c c\u1ee7a nh\u00e0 b\u00e1o \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. Ai may m\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 c\u1ed9ng t\u00e1c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng t\u1eadn t\u00e2m, nhanh nh\u1eb9n, c\u00f3 khi\u1ebfu v\u1ec1 l\u00e3nh v\u1ef1c truy\u1ec1n th\u00f4ng, c\u00f3 c\u01a1 may th\u00e0nh c\u00f4ng h\u01a1n c\u00e1c \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p kh\u00e1c.<\/p>\n<p>Trong v\u1ee5 t\u1ea5n c\u00f4ng T\u1ebft M\u1eadu Th\u00e2n \u1edf S\u00e0i G\u00f2n, nhi\u1ec1u tr\u1eadn \u0111\u00e1nh x\u1ea9y ra c\u00f9ng l\u00fac t\u1ea1i nhi\u1ec1u \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c nhau. B\u00e0i n\u00e0y ch\u1ec9 ch\u00fa tr\u1ecdng t\u1edbi tr\u1eadn \u0111\u00e1nh \u1edf To\u00e0 \u0110\u1ea1i S\u1ee9 M\u1ef9. \u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 tr\u1eadn \u0111\u00e1nh l\u1edbn nh\u1ea5t, nh\u01b0ng ti\u00eau bi\u1ec3u nh\u1ea5t, v\u00ec n\u00f3 c\u00f3 vai tr\u00f2 l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i c\u1ee5c di\u1ec7n to\u00e0n b\u1ed9 cu\u1ed9c chi\u1ebfn Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p><b>Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t l\u00e0m b\u00e1o Anh b\u1eb1ng Dinglish<\/b><\/p>\n<p>M\u1ed9t trong s\u1ed1 k\u00fd gi\u1ea3 qu\u1ed1c t\u1ebf may m\u1eafn c\u00f3 s\u1ef1 gi\u00fap s\u1ee9c \u0111\u1eafc l\u1ef1c c\u1ee7a k\u00fd gi\u1ea3 \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Hugh Lunn, ng\u01b0\u1eddi \u00dac, qu\u00ea Brisbane, t\u1edbi London th\u1eed th\u1eddi v\u1eadn, \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e3ng th\u00f4ng t\u1ea5n Reuters m\u01b0\u1edbn, g\u1eedi \u0111i Vi\u1ec7t Nam v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng Hai n\u0103m 1967, v\u1edbi th\u1eddi h\u1ea1n m\u1ed9t n\u0103m. V\u1ee5 M\u1eadu Th\u00e2n x\u1ea9y ra ch\u1ec9 v\u00e0i tu\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc khi Hugh Lunn r\u1eddi Vi\u1ec7t Nam, sau khi \u0111\u00e3 ho\u00e0n t\u1ea5t th\u1eddi gian ph\u1ee5c v\u1ee5 t\u1ea1i \u0111\u00e2y. Nh\u1eefng g\u00ec ch\u1ee9ng ki\u1ebfn t\u1eadn m\u1eaft v\u1ec1 cu\u1ed9c chi\u1ebfn Vi\u1ec7t Nam, k\u1ec3 c\u1ea3 tr\u1eadn M\u1eadu Th\u00e2n \u1edf S\u00e0i G\u00f2n, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f4ng k\u1ec3 l\u1ea1i trong cu\u1ed1n <i>VIETNAM: A Reporter\u2019s War,<\/i> xu\u1ea5t b\u1ea3n n\u0103m 1985. Cu\u1ed1n n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111o\u1ea1t gi\u1ea3i v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Melbourne Age Book n\u0103m 1985, \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh t\u00e1c ph\u1ea9m kinh \u0111i\u1ec3n, \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00edch gi\u1ea3ng trong ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh h\u1ecdc c\u00e1c l\u1edbp 11 v\u00e0 12. Hugh Lunn c\u00f2n l\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3 c\u1ee7a nhi\u1ec1u t\u00e1c ph\u1ea9m gi\u00e1 tr\u1ecb kh\u00e1c, v\u00e0 n\u0103m 2009, \u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn l\u00e0 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a Queensland (Queensland Icon) v\u00e0o d\u1ecbp k\u1ef7 ni\u1ec7m 150 n\u0103m l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a Ti\u1ec3u Bang n\u00e0y.<\/p>\n<p>T\u1edbi S\u00e0i G\u00f2n n\u0103m 26 tu\u1ed5i, ch\u1eb3ng bi\u1ebft g\u00ec nhi\u1ec1u v\u1ec1 Vi\u1ec7t Nam. Ra \u0111\u00f3n anh t\u1ea1i phi tr\u01b0\u1eddng l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam, c\u00f2n tr\u1ebb, ho\u1ea1t b\u00e1t, lu\u00f4n n\u00f3i c\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng ti\u1ebfng Anh c\u1ee7a anh r\u1ea5t kh\u00f3 hi\u1ec3u; ch\u1eb3ng nh\u1eefng sai gi\u1ecdng, \u201clawyer\u201d ph\u00e1t \u00e2m nh\u01b0 \u201clouser\u201d m\u00e0 c\u00e1ch d\u00f9ng ch\u1eef v\u00e0 \u0111\u1eb7t c\u00e2u kh\u00f4ng gi\u1ed1ng ai. N\u1ebfu m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi t\u1ecf ra s\u1ee3 s\u1ec7t, anh n\u00f3i \u201cHe care\u201d. N\u1ebfu ngh\u0129 m\u1ed9t chuy\u1ec7n g\u00ec \u0111\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c, anh n\u00f3i d\u1ea3n d\u1ecb \u201cCannot\u201d. N\u1ebfu cho l\u00e0 m\u1ed9t vi\u1ec7c thu\u1ed9c tr\u00e1ch nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, anh n\u00f3i \u201cNot my problem\u201d. Sau n\u00e0y, k\u1ec3 v\u1edbi Hugh Lunn v\u1ec1 may m\u1eafn tho\u00e1t ch\u1ebft trong v\u1ee5 VC t\u1ea5n c\u00f4ng \u0111\u1ee3t nh\u00ec, anh vi\u1ebft: \u201cVery lacky to me, because if mr.&#160; Backer not stop 1 go with Bruce to cholon, 1 think no more dinh today\u201d (R\u1ea5t may cho t\u00f4i, b\u1edfi v\u00ec n\u1ebfu \u00d4ng Backer kh\u00f4ng ng\u0103n t\u00f4i \u0111i v\u1edbi Bruce v\u00e0o Ch\u1ee3 L\u1edbn, t\u00f4i ngh\u0129 h\u00f4m nay kh\u00f4ng c\u00f2n \u0110\u00ecnh). K\u00fd gi\u1ea3 ngo\u1ea1i qu\u1ed1c g\u1ecdi ti\u1ebfng Anh c\u1ee7a anh l\u00e0 Dinglish.<\/p>\n<p>T\u00ean Vi\u1ec7t \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 c\u1ee7a anh l\u00e0 Ph\u1ea1m Ng\u1ecdc \u0110\u00ecnh, nh\u01b0ng c\u00e1c k\u00fd gi\u1ea3 Reuter \u0111\u00e3 l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u1edf Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ec1u r\u1ea5t qu\u00fd anh, cho r\u1eb1ng anh l\u00e0 nh\u00e0 b\u00e1o gi\u1ecfi h\u01a1n t\u1ea5t c\u1ea3 b\u1ecdn h\u1ecd, n\u00ean g\u1ecdi anh l\u00e0 Gungadinh. Th\u1eadt ra, \u201cgunga\u201d c\u00f3 ngh\u0129a x\u1ea5u, ch\u1ec9 nh\u1eefng th\u1ee9 d\u01a1 d\u00e1y c\u1eb7n b\u00e3. Nh\u1edd nh\u00e0 th\u01a1 Rudyard Kipling c\u00f3 b\u00e0i th\u01a1 n\u1ed5i ti\u1ebfng <i>Gunga Din, <\/i>sau tr\u1edf th\u00e0nh c\u1ed1t truy\u1ec7n c\u1ee7a m\u1ed9t cu\u1ed1n phim c\u00f9ng t\u00ean<i> <\/i>do Sammy Davis jr. \u0111\u00f3ng vai Gunga Din, ca t\u1ee5ng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u1ea4n \u0110\u1ed9 t\u1eadn t\u00e2m v\u00e0 can \u0111\u1ea3m l\u00e0m \u0111\u1ee7 th\u1ee9 \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 ng\u01b0\u1eddi Anh, khi\u1ebfn bi\u1ec7t danh Gungadinh th\u00e0nh m\u1ed9t l\u1eddi khen. Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, Gungadinh \u0111\u1eb7t t\u00ean cho Hugh Lunn l\u00e0 Gunsmoke, v\u00ec anh n\u00e0y gi\u1ed1ng m\u1ed9t vai ch\u00ednh trong b\u1ed9 phim chi\u1ebfu tr\u00ean TV M\u1ef9 \u1edf VN h\u1ed3i \u0111\u00f3 l\u00e0 Gunsmoke.<\/p>\n<p>Kh\u1edfi \u0111\u1ea7u, Ph\u1ea1m Ng\u1ecdc \u0110\u00ecnh ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e2n vi\u00ean ch\u1ea1y vi\u1ec7c v\u1eb7t (messenger) cho v\u0103n ph\u00f2ng h\u00e3ng Reuter t\u1ea1i S\u00e0i G\u00f2n, anh gi\u00fap c\u00e1c k\u00fd gi\u1ea3 xin hay gia h\u1ea1n visa c\u01b0 tr\u00fa, h\u01b0\u1edbng d\u1eabn v\u1ec1 nh\u1eefng giao d\u1ecbch v\u1edbi nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam, \u0111\u01b0a k\u00fd gi\u1ea3 m\u1edbi t\u1edbi khu ch\u1ee3 tr\u1eddi D\u00e2n Sinh mua qu\u1ea7n \u00e1o nh\u00e0 binh m\u1eb7c \u0111\u1ec3 ra tr\u1eadn, \u0111i c\u00f9ng c\u00e1c k\u00fd gi\u1ea3 t\u1edbi nh\u1eefng cu\u1ed9c h\u1ecdp b\u00e1o h\u00e0ng ng\u00e0y \u0111\u1ec3 l\u1ea5y tin t\u1ee9c, hay \u00f4m s\u1eb5n \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i \u0111\u1ec3 g\u1ecdi v\u1ec1 v\u0103n ph\u00f2ng khi c\u00f3 tin quan tr\u1ecdng, m\u00e0 kh\u00f4ng k\u00fd gi\u1ea3 n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 tranh v\u1edbi anh m\u1ed9t trong s\u1ed1 nh\u1eefng \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i hi\u1ebfm c\u00f3 t\u1ea1i n\u01a1i h\u1ecdp b\u00e1o.<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/clip_image0023.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"clip_image002\" style=\"border-top: 0px; border-right: 0px; background-image: none; border-bottom: 0px; float: none; padding-top: 0px; padding-left: 0px; margin-left: auto; border-left: 0px; display: block; padding-right: 0px; margin-right: auto\" border=\"0\" alt=\"clip_image002\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/clip_image002_thumb3.jpg\" width=\"379\" height=\"373\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"center\"><i>Gunsmoke v\u00e0 Gungadinh. H\u00ecnh t\u1eeb VIETNAM: A Reporter\u2019s War<\/i><\/p>\n<p>\u0110\u00ecnh kh\u00f4ng c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i h\u1ecdc cao, nh\u01b0ng th\u00f4ng minh, nhanh tr\u00ed, v\u00e0 quen thu\u1ed9c r\u1ea5t nhi\u1ec1u v\u1ec1 ph\u00eda nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam, t\u1eeb T\u1ed5ng Th\u1ed1ng Thi\u1ec7u \u0111\u1ebfn c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u00e3nh v\u00e0 vi\u00ean ch\u1ee9c cao c\u1ea5p. Nh\u1edd \u0111\u00f3, c\u00f4ng vi\u1ec7c lo gi\u1ea5y t\u1edd cho c\u00e1c k\u00fd gi\u1ea3 anh l\u00e0m r\u1ea5t l\u1eb9, v\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ed1n ti\u1ec1n h\u1ed1i l\u1ed9. Anh mang c\u1ea3 thi\u1ec7p ch\u00fac Gi\u00e1ng Sinh v\u00e0 N\u0103m M\u1edbi c\u1ee7a TT Thi\u1ec7u t\u1edbi v\u0103n ph\u00f2ng. Kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 lo\u00e8 thi\u00ean h\u1ea1, anh quen l\u1edbn th\u1eadt. M\u1ed9t h\u00f4m, t\u1ea1i phi tr\u01b0\u1eddng T\u00e2n S\u01a1n Nh\u1ea5t trong d\u1ecbp \u00f4ng Thi\u1ec7u v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc sau m\u1ed9t chuy\u1ebfn c\u00f4ng du, \u00f4ng \u0111\u00e3 r\u1ebd \u0111\u00e1m k\u00fd gi\u1ea3, ti\u1ebfn l\u1ea1i ph\u00eda \u0110\u00ecnh \u0111ang \u0111\u1ee9ng v\u1edbi Hugh, g\u1ecdi \u201c\u0110\u00ecnh, L\u1ea1i \u0111\u00e2y!\u201d<\/p>\n<p>T\u1ea1i v\u0103n ph\u00f2ng Reuter c\u00f3 th\u00f4ng d\u1ecbch vi\u00ean gi\u1ecfi ti\u1ebfng Anh, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 khi\u1ebfu l\u00e0m b\u00e1o. \u0110em m\u1ed9t b\u1ea3n tin hay tuy\u00ean b\u1ed1 ti\u1ebfng Vi\u1ec7t v\u1ec1, li\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch sang ti\u1ebfng Anh r\u1ea5t \u0111\u00fang v\u0103n ph\u1ea1m. Nh\u01b0ng d\u1ecbch xong, ng\u01b0\u1eddi d\u1ecbch kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn g\u00ec v\u1ec1 n\u1ed9i dung. Trong khi \u1ea5y, n\u1ebfu \u0111i v\u1edbi \u0110\u00ecnh t\u1ea1i m\u1ed9t cu\u1ed9c h\u1ecdp b\u00e1o, c\u00f3 khi ch\u1ec9 c\u1ea7n nghe n\u1eeda ch\u1eebng, \u0110\u00ecnh \u0111\u00e3 quay sang b\u1ea3o: \u201cStory now\u201d, c\u00f3 chuy\u1ec7n r\u1ed3i, th\u1ebf l\u00e0 ph\u1ea7n \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd nh\u1ea5t c\u1ee7a l\u1eddi tuy\u00ean b\u1ed1 \u0111\u00e3 n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00f3 th\u1ec3 vi\u1ebft th\u00e0nh tin g\u1eedi \u0111i ngay. Ngo\u00e0i th\u00f4ng minh v\u00e0 nhanh tr\u00ed, \u0110\u00ecnh c\u00f2n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u1eadn t\u00e2m. Tuy c\u00f3 v\u1ee3 v\u00e0 ba con, tr\u1eeb nh\u1eefng gi\u1edd ng\u1ee7 \u1edf nh\u00e0, b\u1ea5t c\u1ee9 ng\u00e0y \u0111\u00eam, \u0110\u00ecnh \u0111\u1ec1u c\u00f3 m\u1eb7t t\u1ea1i v\u0103n ph\u00f2ng, k\u1ec3 c\u1ea3 ng\u00e0y T\u1ebft.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc T\u1ebft M\u1eadu Th\u00e2n (1968), nh\u01b0 th\u00f4ng l\u1ec7, \u0111\u00e3 c\u00f3 tho\u1ea3 thu\u1eadn \u0111\u00ecnh chi\u1ebfn gi\u1eefa \u0111\u00f4i b\u00ean; th\u01b0\u1eddng l\u00e0 m\u1ed9t tu\u1ea7n. N\u0103m \u1ea5y, ph\u00eda VC c\u0169ng mu\u1ed1n nh\u01b0 v\u1eady, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb 27 th\u00e1ng 1. Nh\u01b0ng ph\u00eda Hoa K\u1ef3 v\u00e0 VNCH kh\u00f4ng mu\u1ed1n ph\u00eda C\u1ed9ng S\u1ea3n c\u00f3 th\u1eddi gian d\u00e0i nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u1ec3 t\u1eadp trung l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u00e3 ph\u1ea3n \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb, r\u00fat th\u1eddi gian ng\u01b0ng chi\u1ebfn xu\u1ed1ng c\u00f2n c\u00f3 48, v\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0 36 gi\u1edd, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb 6 gi\u1edd chi\u1ec1u Th\u1ee9 Hai ng\u00e0y T\u1ea5t Ni\u00ean (29-1), \u0111\u1ebfn 6 gi\u1edd s\u00e1ng Th\u1ee9 T\u01b0, m\u00f9ng Hai T\u1ebft (31-1). <\/p>\n<p>Chi\u1ec1u m\u00f9ng M\u1ed9t T\u1ebft (30-1), tuy c\u00f3 tin \u0111\u00e1nh nhau \u1edf Hu\u1ebf v\u00e0 \u0110\u00e0 N\u1eb5ng, nh\u01b0ng c\u0169ng t\u01b0\u1edfng \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 chuy\u1ec7n vi ph\u1ea1m ng\u1eebng chi\u1ebfn th\u01b0\u1eddng s\u1ea3y ra m\u1ed7i n\u0103m. S\u00e0i G\u00f2n v\u1eabn ho\u00e0n to\u00e0n y\u00ean t\u0129nh, \u0103n T\u1ebft nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng l\u1ec7. T\u1ea1i v\u0103n ph\u00f2ng Reuter \u1edf \u0111\u01b0\u1eddng H\u00e0n Thuy\u00ean, ngay tr\u01b0\u1edbc Dinh \u0110\u1ed9c L\u1eadp \u1edf ph\u00eda tr\u00e1i, nh\u00ecn sang nh\u00e0 th\u1edd \u0110\u1ee9c B\u00e0 ph\u00eda tay m\u1eb7t, Hugh Lunn ng\u1ed3i vi\u1ebft n\u1ed1t b\u1ea3n tin v\u1ec1 m\u1ea5y v\u1ee5 vi ph\u1ea1m ng\u1eebng chi\u1ebfn, trong khi b\u1ea1n g\u00e1i ng\u1ed3i \u0111\u1ee3i, tr\u01b0\u1edbc khi hai ng\u01b0\u1eddi \u0111i \u201cdung d\u0103ng dung d\u1ebb\u201d chung vui ng\u00e0y T\u1ebft.<\/p>\n<p>\u0110\u00ecnh c\u0169ng c\u00f3 m\u1eb7t trong v\u0103n ph\u00f2ng, d\u00f9 l\u00e0 chi\u1ec1u M\u00f9ng M\u1ed9t T\u1ebft, nh\u01b0ng anh c\u00f3 v\u1ebb \u0111\u0103m chi\u00eau, kh\u00f4ng c\u01b0\u1eddi n\u00f3i nh\u01b0 m\u1ecdi ng\u00e0y. R\u1ed3i b\u1ed7ng nhi\u00ean, ti\u1ebfn t\u1edbi c\u1ea1nh Hugh, nghi\u00eam trang n\u00f3i \u201cGunsmoke, you tell Miss go home\u201d (Gunsmoke, h\u00e3y b\u1ea3o c\u00f4 ta v\u1ec1 nh\u00e0). Hugh th\u01b0\u1eddng hay \u0111\u00f9a d\u1ee1n v\u1edbi \u0110\u00ecnh, nh\u01b0ng h\u00f4m nay c\u0169ng l\u1ecbch s\u1ef1 h\u1ecfi l\u1ea1i, t\u1ea1i sao anh ngh\u0129 l\u00e0 anh c\u00f3 quy\u1ec1n can thi\u1ec7p v\u00e0o sinh ho\u1ea1t ri\u00eang t\u01b0 c\u1ee7a m\u00ecnh. Anh t\u1edbi s\u00e1t, nghi\u00eam ngh\u1ecb n\u00f3i: \u201cTonight the VC attack Saigon. She go home\u201d (T\u1ed1i nay VC \u0111\u00e1nh S\u00e0i G\u00f2n. C\u00f4 v\u1ec1 nh\u00e0). B\u1ea1n g\u00e1i c\u1ee7a Hugh l\u00e0 th\u01b0 k\u00fd t\u1ea1i to\u00e0 \u0111\u1ea1i s\u1ee9 Anh, m\u00e0 Anh v\u1eabn tin \u1edf M\u1ef9 l\u00e0 cu\u1ed9c chi\u1ebfn s\u1eafp th\u1eafng l\u1ee3i, \u00e1nh s\u00e1ng \u0111\u00e3 le l\u00f3i cu\u1ed1i \u0111\u01b0\u1eddng h\u1ea7m. C\u00f4 ngh\u0129 r\u1eb1ng nh\u1eefng g\u00ec \u0110\u00ecnh n\u00f3i ch\u1ec9 l\u00e0 c\u1edb \u0111\u1ec3 xua \u0111u\u1ed5i, kh\u00f4ng mu\u1ed1n c\u00f4 ng\u1ed3i \u0111\u1ee3i, n\u00ean v\u00f9ng v\u1eb1ng b\u1ecf \u0111i, v\u1ec1 nh\u00e0 \u1edf c\u01b0 x\u00e1 d\u00e0nh cho ng\u01b0\u1eddi Anh.<\/p>\n<p>Hugh v\u00e0 c\u1ea3 tr\u01b0\u1edfng ph\u00f2ng Reuter l\u00e0 Jim Pringle r\u1ea5t hoang mang, kh\u00f4ng bi\u1ebft ngu\u1ed3n tin c\u1ee7a \u0110\u00ecnh \u0111\u00fang hay sai. \u0110\u00ecnh kh\u00f4ng cho bi\u1ebft l\u1ea5y tin t\u1eeb \u0111\u00e2u, nh\u01b0ng n\u00f3i ch\u1eafc cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng s\u1ebd di\u1ec5n ra v\u00e0o l\u00fac 1 gi\u1edd s\u00e1ng. Qu\u00e1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t t\u1edbi m\u1ee9c kh\u00f3 tin, nh\u01b0 chuy\u1ec7n \u0111\u00f9a. Ngay th\u1eddi ch\u1ed1ng Ph\u00e1p, c\u1ed9ng s\u1ea3n ch\u01b0a bao gi\u1edd d\u00e1m, hay c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng m\u1edf m\u1eb7t tr\u1eadn ngay t\u1ea1i S\u00e0i G\u00f2n, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ea9y ra b\u00e2y gi\u1edd. Nh\u01b0ng \u0110\u00ecnh \u0111\u00e3 t\u1eebng c\u00f3 nh\u1eefng tin r\u1ea5t \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, v\u00e0 ch\u00ednh x\u00e1c. M\u1edbi h\u01a1n n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, d\u1ecbp T\u1ed5ng Th\u1ed1ng Johnson t\u1edbi Vi\u1ec7t Nam sau khi d\u1ef1 \u0111\u00e1m tang Th\u1ee7 T\u01b0\u1edbng \u00dac Harold Holt n\u0103m 1966 l\u00e0 v\u00f4 c\u00f9ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ch\u01b0a t\u1ed5ng th\u1ed1ng M\u1ef9 n\u00e0o t\u1edbi m\u1eb7t tr\u1eadn ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc M\u1ef9. Chuy\u1ebfn \u0111i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef k\u00edn t\u1edbi ph\u00fat ch\u00f3t. Trong khi t\u1ea5t c\u1ea3 k\u00fd gi\u1ea3 qu\u1ed1c t\u1ebf \u1edf VN ch\u01b0a bi\u1ebft \u00f4ng Johnson c\u00f3 gh\u00e9 \u0111\u00e2y kh\u00f4ng, khoan n\u00f3i l\u00e0 gh\u00e9 n\u01a1i n\u00e0o. Nh\u01b0ng v\u00e0o n\u1eeda \u0111\u00eam 25 th\u00e1ng 10, \u0110\u00ecnh g\u1ecdi Hugh, cho bi\u1ebft Johnson s\u1ebd t\u1edbi Cam Ranh. Sau \u0111\u00f3, JUSPAO m\u1edbi \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i h\u1ecfi li\u1ec7u Reuters c\u00f3 mu\u1ed1n c\u1eed ng\u01b0\u1eddi theo m\u1ed9t chuy\u1ebfn \u0111i s\u00e1ng mai? V\u1eabn kh\u00f4ng cho bi\u1ebft \u0111i \u0111\u00e2u, v\u00e0 v\u1edbi m\u1ee5c \u0111\u00edch g\u00ec. S\u00e1ng s\u1edbm h\u00f4m sau, kho\u00e0ng 50 nh\u00e0 b\u00e1o g\u1eb7p nhau \u1edf phi tr\u01b0\u1eddng, m\u00e1y bay c\u1ea5t c\u00e1nh r\u1ed3i m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c cho bi\u1ebft l\u00e0 \u0111i g\u1eb7p Johnson, v\u00e0 m\u00e1y bay h\u1ea1 c\u00e1nh m\u1edbi bi\u1ebft l\u00e0 \u0111\u1ebfn Cam Ranh.<\/p>\n<p>Cho n\u00ean, ngu\u1ed3n tin c\u1ee7a \u0110\u00ecnh kh\u00f4ng th\u1ec3 coi th\u01b0\u1eddng. \u0110\u00ecnh n\u00f3i t\u1ea1t v\u1ec1 nh\u00e0 m\u1ed9t ch\u00fat r\u1ed3i s\u1ebd quay l\u1ea1i. Thay v\u00ec v\u1ec1 nh\u00e0 l\u00e0m ho\u00e0 v\u1edbi b\u1ea1n g\u00e1i, Hugh v\u00e0 Jim ra ngo\u00e0i, \u0111i d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng T\u1ef1 Do xu\u1ed1ng ph\u00eda b\u1edd s\u00f4ng xem x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh. M\u1ecdi chuy\u1ec7n v\u1eabn b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, y\u00ean t\u0129nh. Cu\u1ed1i c\u00f9ng, hai ng\u01b0\u1eddi gh\u00e9 v\u0103n ph\u00f2ng New York Times xem c\u00e1c \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p c\u00f3 bi\u1ebft tin g\u00ec \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t kh\u00f4ng? Ch\u1eb3ng ai tin s\u1ebd c\u00f3 chuy\u1ec7n \u0111\u1ed9ng tr\u1eddi s\u1eafp s\u1ea9y ra. U\u1ed1ng bia, chuy\u1ec7n g\u1eabu \u0111\u1ebfn sau n\u1eeda \u0111\u00eam, Jim v\u00e0 Hugh t\u1ea3n b\u1ed9 tr\u1edf l\u1ea1i v\u0103n ph\u00f2ng Reuter. Cho r\u1eb1ng tin c\u1ee7a \u0110\u00ecnh l\u00e0 tin v\u1ecbt, Hugh g\u1ecdi \u0110\u00ecnh n\u00f3i anh kh\u1ecfi b\u1eadn t\u00e2m tr\u1edf l\u1ea1i v\u0103n ph\u00f2ng, tr\u1eeb tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u00f3 chuy\u1ec7n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t. Tuy v\u1eady, hai ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn ng\u1ed3i \u0111\u1ee3i cho \u0111\u1ebfn 1 gi\u1edd. \u0110\u1ebfn 2 gi\u1edd, v\u1eabn kh\u00f4ng c\u00f3 chuy\u1ec7n g\u00ec, Jim ch\u1edf Hugh t\u1edbi n\u01a1i \u1edf c\u1ee7a c\u00f4 b\u1ea1n g\u00e1i, r\u1ed3i tr\u1edf l\u1ea1i v\u0103n ph\u00f2ng Reuter.<\/p>\n<p>Hugh v\u1eeba t\u1eafm r\u1eeda xong, \u0111\u1ecbnh l\u00ean g\u01b0\u1eddng l\u00e0m ho\u00e0 v\u1edbi b\u1ea1n g\u00e1i th\u00ec b\u1ed7ng \u00e1nh s\u00e1ng ngo\u00e0i c\u1eeda s\u1ed5 lo\u00e9 l\u00ean nh\u01b0 s\u00e9t \u0111\u00e1nh, c\u00f9ng v\u1edbi m\u1ed9t ti\u1ebfng n\u1ed5 l\u1edbn v\u00e0 nh\u1eefng tr\u00e0ng s\u00fang nh\u1ecf. C\u00f4 b\u1ea1n nh\u1ecfm d\u1eady, nh\u01b0 \u0111\u00e3 tin v\u00e0o l\u1eddi \u0110\u00ecnh t\u1eeb \u0111\u1ea7u: \u201cB\u1eaft \u0111\u1ea7u r\u1ed3i, ph\u1ea3i kh\u00f4ng?\u201d Hugh b\u1ecb k\u1eb9t t\u1edbi s\u00e1ng s\u1edbm h\u00f4m sau m\u1edbi tr\u1edf l\u1ea1i v\u0103n ph\u00f2ng Reuter. \u0110ang kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0103n n\u00f3i th\u1ebf n\u00e0o v\u1edbi Jim v\u00ec anh ph\u1ea3i tr\u1ea3i qua \u0111\u00eam kinh ho\u00e0ng m\u1ed9t m\u00ecnh, v\u1eeba nh\u1eadn tin, vi\u1ebft tin, v\u00e0 t\u1ef1 m\u00ecnh g\u1eedi tin, Hugh c\u1ea3m th\u1ea5y tho\u00e1t n\u1ea1n khi Jim b\u1ea3o: \u201cHugh t\u1edbi ngay to\u00e0 \u0111\u1ea1i s\u1ee9 M\u1ef9. Vi\u1ec7t C\u1ed9ng \u0111\u00e3 chi\u1ebfm r\u1ed3i\u201d. Hugh ph\u00f3ng ra c\u1eeda, Jim n\u00f3i theo: \u201cCoi ch\u1eebng b\u1ecdn b\u1eafn s\u1ebb b\u00ean kia \u0111\u01b0\u1eddng\u201d.<\/p>\n<p><b>Tr\u1eadn \u0111\u00e1nh t\u1ea1i to\u00e0 \u0111\u1ea1i s\u1ee9 M\u1ef9 theo k\u00fd gi\u1ea3 Reuter<\/b><\/p>\n<p>Sau \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u1eddi k\u1ec3 c\u1ee7a Hugh Lunn, d\u1ecbch t\u1eeb <i>VIETNAM: A Reporter\u2019s War <\/i>t\u1eeb trang 205 \u0111\u1ebfn 210:<\/p>\n<p>T\u00f4i t\u1ea1t ngang c\u00f4ng vi\u00ean \u0111\u1ed1i di\u1ec7n Reuters \u0111\u1ec3 \u0111i v\u1ec1 ph\u00eda tay m\u1eb7t c\u1ee7a con \u0111\u01b0\u1eddng (\u0110\u01b0\u1eddng Th\u1ed1ng Nh\u1ea5t \u2013 tr\u01b0\u1edbc Dinh \u0110\u1ed9c L\u1eadp \u2013 ch\u00fa th\u00edch c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u1ecbch). Gi\u1ed1ng nh\u01b0 t\u00f4i \u0111ang \u0111i d\u1ea1o v\u00e0o m\u1ed9t bu\u1ed5i s\u00e1ng n\u1eafng \u1ea5m d\u01b0\u1edbi b\u1ea7u tr\u1eddi trong xanh, tr\u1eeb \u00e2m vang c\u1ee7a nh\u1eefng ti\u1ebfng n\u1ed5 v\u00e0 nh\u1eefng tr\u00e0ng s\u00fang m\u00e1y b\u1ed9c ph\u00e1t. Khi t\u00f4i v\u00f2ng qua Th\u00e1nh \u0110\u01b0\u1eddng c\u0169 k\u1ef9 b\u1eb1ng g\u1ea1ch m\u1ea7u \u0111\u1ecf, con \u0111\u01b0\u1eddng b\u00ean ngo\u00e0i To\u00e0 \u0110\u1ea1i S\u1ee9 [M\u1ef9] gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t c\u1ea3nh \u1edf phim tr\u01b0\u1eddng. <\/p>\n<p>M\u1ed9t chi\u1ebfc xe Citroen c\u1ed5 l\u1ed7 \u0111\u1eadu ngay b\u00ean ngo\u00e0i, v\u1edbi h\u00e0ng lo\u1ea1t l\u1ed7 \u0111\u1ea1n b\u1eafn g\u1ea7n ch\u1ea1y x\u00e9o hai b\u00ean gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t s\u1ea3n ph\u1ea9m c\u1ee7a Eliot Ness: M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t ch\u1ebft g\u1ee5c tr\u00ean tay l\u00e1i. (Eliot Ness, gi\u1edbi ch\u1ee9c M\u1ef9 n\u1ed5i ti\u1ebfng ch\u1ed1ng t\u1ed9i ph\u1ea1m c\u00f3 t\u1ed5 ch\u1ee9c nh\u01b0 Al Capone. M\u1eb7c \u0111\u1ea7u Al Capone \u0111\u00e3 c\u1ed1 g\u1eafng mua chu\u1ed9c nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u00f3m ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a Eliot Ness \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfng l\u00e0 \u201cThe Untouchables\u201d \u2013 ch\u00fa th\u00edch c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u1ecbch). C\u00f3 m\u1ed9t chi\u1ebfc xe n\u1eefa b\u1ecb b\u1eafn xa h\u01a1n ph\u00eda d\u01b0\u1edbi, v\u00e0 c\u0169ng c\u00f3 c\u1ea3 m\u1ed9t xe jeep c\u1ee7a Qu\u00e2n C\u1ea3nh M\u1ef9, c\u00e1c c\u1eeda k\u00ednh b\u1ecb b\u1eafn v\u1ee1 tan.    <\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/clip_image0041.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"clip_image004\" style=\"border-top: 0px; border-right: 0px; background-image: none; border-bottom: 0px; float: none; padding-top: 0px; padding-left: 0px; margin-left: auto; border-left: 0px; display: block; padding-right: 0px; margin-right: auto\" border=\"0\" alt=\"clip_image004\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/clip_image004_thumb1.jpg\" width=\"387\" height=\"303\" \/><\/a><\/p>\n<p><i>X\u00e1c m\u1ed9t VC \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c mang ra t\u1eeb chi\u1ebfc xe Citroen. Theo ghi nh\u1eadn c\u1ee7a Michael A. Rovedo c\u0103n c\u1ee9 m\u1ed9t ph\u1ea7n v\u00e0o \u201cDuty Staff Log\u201d c\u1ee7a Ti\u1ec3u \u0110o\u00e0n 716 Qu\u00e2n C\u1ea3nh M\u1ef9: 2:40 s\u00e1ng 31 th\u00e1ng 01 (m\u00f9ng Hai T\u1ebft M\u1eadu Th\u00e2n), Nguy\u1ec5n V\u0103n M\u01b0\u1eddi l\u00e1i m\u1ed9t xe du l\u1ecbch Citroen m\u1ea7u \u0111en \u0111i qua t\u00f2a nh\u00e0 s\u00e1u t\u1ea7ng \u0110\u1ea1i S\u1ee9 Qu\u00e1n M\u1ef9 tr\u00ean \u0110\u1ea1i L\u1ed9 Th\u1ed1ng Nh\u1ea5t. Anh ta mang c\u1ea3 m\u1ed9t thanh ki\u1ebfm Nh\u1eadt \u0111\u1ec3 \u1edf b\u0103ng sau \u0111\u1ec3 l\u1ea5y h\u00ean. 2:45 s\u00e1ng, \u0110\u1ea1n s\u00fang l\u1edbn b\u1eaft \u0111\u1ea7u r\u01a1i xu\u1ed1ng th\u00e0nh ph\u1ed1. M\u01b0\u1eddi l\u00e1i qua l\u1ea7n n\u1eefa. L\u1ea7n n\u00e0y anh h\u00f4 \u201cTi\u1ebfn\u201d! M\u1ed9t xe v\u1eadn t\u1ea3i Peugeot v\u00e0 m\u1ed9t xe taxi \u0111i v\u1ec1 ph\u00eda T\u00e2y tr\u00ean \u0110\u1ea1i L\u1ed9 Th\u1ed1ng Nh\u1ea5t, theo b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng ph\u00eda Nam c\u1ee7a khu\u00f4n vi\u00ean r\u1ed9ng b\u1ed1n m\u1eabu v\u00e0 ng\u1eebng l\u1ea1i. C\u00e1c c\u00f4ng binh b\u1eaft \u0111\u1ea7u mang kh\u00ed gi\u1edbi v\u00e0 kh\u00ed c\u1ee5 xu\u1ed1ng, trong khi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u01b0\u1edbc ra kh\u1ecfi b\u00f3ng t\u1ed1i.<\/i><\/p>\n<p><i><\/i><\/p>\n<p>&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;<\/p>\n<p>M\u1ed9t b\u00ean b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng tr\u1eafng cao b\u1ecdc quanh to\u00e0 \u0111\u1ea1i s\u1ee9 s\u00e1u t\u1ea7ng \u0111\u00e3 b\u1ecb bung ra m\u1ed9t l\u1ed7 nh\u1ecf l\u00e0m l\u1ed1i v\u00e0o ph\u00e1o \u0111\u00e0i cho \u0111\u1ebfn gi\u1edd v\u1eabn t\u01b0\u1edfng l\u00e0 b\u1ea5t kh\u1ea3 x\u00e2m nh\u1eadp. Kh\u00f4ng th\u1ea5y d\u1ea5u v\u1ebft c\u1ee7a nh\u1eefng l\u00ednh g\u00e1c ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t \u2013 ch\u00f2i canh nh\u1ecf c\u1ee7a h\u1ecd \u1edf b\u00ean ngo\u00e0i tr\u1ed1ng kh\u00f4ng. Ph\u00eda \u0111\u01b0\u1eddng b\u00ean kia to\u00e0 \u0111\u1ea1i s\u1ee9 c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u00e2y l\u1edbn \u2013 \u0111\u00e0ng sau m\u1ed7i c\u00e2y c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9. Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi m\u1eb7c qu\u1ea7n \u00e1o ng\u1ee7, nhi\u1ec1u khi \u00e1o ng\u1ee7 l\u00f2i ra d\u01b0\u1edbi \u00e1o gi\u00e1p. H\u1ecd nh\u1eafm s\u00fang M-16 v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng to\u00e0 \u0111\u1ea1i s\u1ee9 c\u1ee7a m\u00ecnh. Ph\u00eda t\u01b0\u1eddng tr\u1eafng tr\u01b0\u1edbc to\u00e0 nh\u00e0 c\u00f3 ba n\u01a1i b\u1ecb b\u1ec3 b\u1edfi c\u00e1c lo\u1ea1i \u0111\u1ea1n ph\u00f3ng.   <\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/clip_image0061.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"clip_image006\" style=\"border-top: 0px; border-right: 0px; background-image: none; border-bottom: 0px; float: none; padding-top: 0px; padding-left: 0px; margin-left: auto; border-left: 0px; display: block; padding-right: 0px; margin-right: auto\" border=\"0\" alt=\"clip_image006\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/clip_image006_thumb1.jpg\" width=\"377\" height=\"301\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"center\"><i>(H\u00ecnh c\u1ee7a Vi\u1ec7n L\u1ecbch S\u1eed B\u1ed9 Binh M\u1ef9 &#8211;<\/i> <i>US Army Military History Institute)<\/i><\/p>\n<p>Tr\u1eeb m\u1ed9t tay b\u1eafn s\u1ebb ng\u01b0\u1eddi ta ngh\u0129 l\u00e0 \u0111ang \u1ea9n n\u00e1u trong to\u00e0 nh\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng d\u1edf dang ph\u00eda xa tay m\u1eb7t t\u00f4i, \u1edf ph\u00eda b\u00ean to\u00e0 \u0111\u1ea1i s\u1ee9 c\u1ee7a con \u0111\u01b0\u1eddng l\u00e0 n\u01a1i an to\u00e0n nh\u1ea5t: T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c to\u00e0 nh\u00e0 \u0111\u1ec1u c\u00f3 t\u01b0\u1eddng g\u1ea1ch cao hay \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y s\u00e1t l\u1ed1i \u0111i n\u00ean kh\u00f4ng ai \u1edf to\u00e0 \u0111\u1ea1i s\u1ee9 c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eafn v\u00e0o \u0111i\u1ec3m n\u00e0y. V\u00e0 nh\u1eefng l\u00ednh M\u1ef9 \u0111ang canh ch\u1eebng ph\u00eda \u0111\u01b0\u1eddng b\u00ean kia, k\u1ec3 c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi mai ph\u1ee5c d\u01b0\u1edbi nh\u1eefng chi\u1ebfc xe b\u1ecb b\u1eafn, c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1eb7n b\u1ea5t c\u1ee9 ai xu\u1ed1ng \u0111\u1ea5t \u0111\u1ec3 b\u1eafn.<\/p>\n<p>T\u00f4i th\u1eadn tr\u1ecdng theo t\u01b0\u1eddng r\u00e0o xu\u1ed1ng ph\u00eda d\u01b0\u1edbi, qua m\u1ed9t Qu\u00e2n C\u1ea3nh M\u1ef9 tr\u00ean l\u1ec1 \u0111\u01b0\u1eddng \u0111ang l\u1eafp th\u00eam \u0111\u1ea1n v\u00e0o s\u00fang. G\u1ea7n \u0111\u00f3 hai ng\u01b0\u1eddi trong s\u1ed1 h\u1ecd n\u1eb1m ch\u1ebft, s\u1ea5p m\u1eb7t tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. H\u1ecd \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1eafn khi c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t ch\u1eb7n l\u1ea1i, ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y l\u00e0 Vi\u1ec7t C\u1ed9ng.<\/p>\n<p align=\"center\"><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/us-consulate-skirmishes-Tet-1968.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"us consulate skirmishes Tet 1968\" style=\"border-top: 0px; border-right: 0px; background-image: none; border-bottom: 0px; padding-top: 0px; padding-left: 0px; border-left: 0px; display: inline; padding-right: 0px\" border=\"0\" alt=\"us consulate skirmishes Tet 1968\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/us-consulate-skirmishes-Tet-1968_thumb.jpg\" width=\"387\" height=\"255\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"center\"><em>B\u00ean c\u1ea1nh x\u00e1c hai binh s\u0129 Hoa K\u1ef3 n\u1eb1m ch\u1ebft \u1edf ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc, Qu\u00e2n C\u1ea3nh M\u1ef9 n\u1ea5p \u0111\u1eb1ng sau m\u1ed9t b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng \u1edf l\u1ed1i v\u00e0o t\u00f2a \u0111\u1ea1i s\u1ee9 qu\u00e1n Hoa K\u1ef3 t\u1ea1i S\u00e0i G\u00f2n ng\u00e0y \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng T\u1ebft M\u1eadu Th\u00e2n, 31 th\u00e1ng 1 n\u0103m 1968      <br \/>(H\u00ecnh c\u1ee7a Hong Seong-Chan\/AP \u2013 ngu\u1ed3n: <\/em><a href=\"http:\/\/www.theatlantic.com\/photo\/2015\/03\/the-vietnam-war-part-ii-losses-and-withdrawal\/389192\/\"><em>Atlantic Magazine<\/em><\/a><em>)<\/em><\/p>\n<p>M\u1eb7c d\u1ea7u c\u00f3 \u0111\u1ea7y l\u00ednh tr\u00e1ng v\u00e0 s\u00fang \u1ed1ng, con \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e0y b\u00e2y gi\u1edd r\u1ea5t y\u00ean l\u1eb7ng, gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi chi\u1ebfu phim \u0111\u00e3 t\u1eaft ph\u1ea7n \u00e2m thanh. T\u00f4i kh\u00f4ng ch\u1eafc \u0111i bao xa nh\u01b0ng t\u00f4i ph\u1ea3i t\u1edbi c\u00e0ng g\u1ea7n c\u00e0ng t\u1ed1t, \u0111\u1ec3 c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111ang x\u1ea9y ra, v\u00e0 tr\u1edf l\u1ea1i v\u0103n ph\u00f2ng \u0111\u1ec3 vi\u1ebft m\u1ed9t b\u1ea3n tin. S\u00e1t t\u01b0\u1eddng ngay c\u1ea1nh l\u1ed1i xe v\u00e0o to\u00e0 \u0111\u1ea1i s\u1ee9, m\u1ed9t nh\u00f3m ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 \u0111ang nh\u00f2m quanh ph\u00eda g\u00f3c, s\u00fang tr\u00ean c\u00e1nh tay s\u1eb5n s\u00e0ng nh\u1ea3 \u0111\u1ea1n. M\u1ed9t trong s\u1ed1 h\u1ecd quay sang n\u00f3i v\u1edbi t\u00f4i l\u00e0 ph\u1ea3i ra kh\u1ecfi \u0111\u00e2y v\u00ec Vi\u1ec7t C\u1ed9ng \u1edf kh\u1eafp n\u01a1i, v\u00e0 b\u1ecdn b\u1eafn s\u1ebb, c\u00f9ng v\u1edbi m\u00ecn. M\u1ed9t v\u00e0i s\u0129 quan t\u00f4i n\u00f3i truy\u1ec7n v\u1edbi cho bi\u1ebft Vi\u1ec7t C\u1ed9ng \u1edf ngay trong to\u00e0 nh\u00e0, nh\u01b0ng kh\u00f4ng bi\u1ebft bao nhi\u00eau.<\/p>\n<p>Vi\u1ec7t C\u1ed9ng \u0111\u00e3 g\u00e2y b\u1ea5t ng\u1edd cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi g\u00e1c b\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111\u1ebfn trong nh\u1eefng chi\u1ebfc xe d\u00e2n s\u1ef1. M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh n\u00f3i v\u1edbi t\u00f4i r\u1eb1ng m\u1ed9t Vi\u1ec7t C\u1ed9ng \u0111\u00e3 b\u1eafn hai Qu\u00e2n C\u1ea3nh M\u1ef9 b\u1eb1ng c\u00e1ch ch\u1eb7n h\u1ecd l\u1ea1i sau gi\u1edd gi\u1edbi nghi\u00eam v\u00e0 xin l\u1eeda h\u00fat thu\u1ed1c. T\u00f4i t\u1edbi s\u00e1t b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng nh\u00ecn th\u1eb3ng ra chi\u1ebfc xe Citroen c\u00f3 \u0111\u1ea7y v\u1ebft \u0111\u1ea1n th\u00ec nghe ti\u1ebfng s\u00fang l\u1ea1i b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb c\u1ea3 hai ph\u00eda. M\u1ed9t trong nh\u00f3m binh s\u0129 M\u1ef9 c\u00f9ng v\u1edbi t\u00f4i \u1edf g\u1ea7n l\u1ed1i v\u00e0o, ng\u01b0\u1eddi b\u1ef1 nh\u1ea5t trong s\u1ed1 h\u1ecd, gh\u00ec m\u1ed9t kh\u1ea9u s\u00fang m\u00e1y M-60 v\u00e0o ngang h\u00f4ng, v\u1eeba ch\u1ea1y v\u1eeba b\u1eafn qua l\u1ed1i v\u00e0o, mi\u1ec7ng la \u201cT\u00f4i s\u1ebd v\u00e0o thanh to\u00e1n b\u1ecdn kh\u1ed1n ki\u1ebfp n\u00e0y \u2013 I\u2019m going in to get those mother-fuckers\u201d. Nh\u01b0ng anh ta ch\u1ec9 ch\u1ea1y \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1eebng hai m\u00e9t tr\u00ean \u0111\u1ea5t to\u00e0 \u0111\u1ea1i s\u1ee9. Sau khi anh ng\u00e3 xu\u1ed1ng, t\u00f4i v\u1eabn c\u00f2n nh\u00ecn th\u1ea5y \u0111\u00f4i b\u1ed1t c\u1ee7a anh v\u1ec1 ph\u00eda t\u00f4i \u1edf c\u1eeda l\u1ed1i v\u00e0o \u2013 nh\u01b0ng t\u00f4i kh\u00f4ng nh\u00ecn quanh c\u1ed9t tr\u1ee5. T\u1eadp trung ho\u1ea3 l\u1ef1c kh\u00f4ng s\u1ea9y ra v\u00ec ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ee5c ti\u00eau \u0111\u1ec3 b\u1eafn. Th\u1eadt m\u1ec9a mai, \u0111\u1ea1i s\u1ee9 qu\u00e1n c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft k\u1ebf qu\u00e1 t\u1ed1t nh\u01b0 m\u1ed9t ph\u00e1o \u0111\u00e0i \u0111\u1ec1 c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng chi\u1ebfm l\u1ea1i. Ch\u1eb3ng ai bi\u1ebft b\u1ed1n C\u1ea3nh S\u00e1t Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 nhi\u1ec7m v\u1ee5 canh g\u00e1c to\u00e0 nh\u00e0 \u0111ang \u1edf \u0111\u00e2u, nh\u01b0ng hai trong s\u1ed1 ba Thu\u1ef7 Qu\u00e2n L\u1ee5c Chi\u1ebfn M\u1ef9 canh g\u00e1c \u0111\u00e3 b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng, v\u00e0 h\u1ecd \u0111\u00e3 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u trong khi r\u00fat lui v\u00e0o t\u1ea7ng tr\u00ean c\u00f9ng. Nhi\u1ec1u binh s\u0129 m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng v\u00e0o v\u00e0 ch\u1eb3ng bao l\u00e2u k\u00e9o \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n t\u1eed s\u0129 ra ngo\u00e0i. N\u1eb1m kho\u1ea3ng m\u1ed9t gi\u1edd trong khi tr\u1eadn \u0111\u00e1nh x\u1ea9y ra chung quanh.<\/p>\n<p>Vi\u1ec7t C\u1ed9ng \u0111\u00e1nh nhau tr\u00ean l\u00e3nh th\u1ed5 Hoa K\u1ef3, t\u1ea1i to\u00e0 \u0111\u1ea1i s\u1ee9, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean t\u1eeb khi c\u00f3 chi\u1ebfn tranh. Qu\u00e2n C\u1ea3nh b\u1ea3o c\u00e1c nh\u00e0 b\u00e1o g\u1ea7n c\u1ed5ng tr\u00e1nh ra. \u201cC\u00f3 nhi\u1ec1u m\u00ecn \u1edf quanh \u0111\u00e2y\u201d, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i. Binh s\u0129 n\u00f3i Vi\u1ec7t C\u1ed9ng \u0111ang gi\u1eef n\u0103m t\u1ea7ng d\u01b0\u1edbi c\u1ee7a to\u00e0 nh\u00e0.<\/p>\n<p>T\u00f4i l\u1ebbn v\u1ec1 v\u0103n ph\u00f2ng, \u0111i s\u00e1t t\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ec3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u gi\u00fap Pringle c\u1ea1nh tranh v\u1edbi c\u00e1c h\u00e3ng th\u00f4ng t\u1ea5n kh\u00e1c: Vi\u1ec7t C\u1ed9ng \u0111ang trong \u0110\u1ea1i S\u1ee9 Qu\u1ea5n M\u1ef9; ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 \u0111ang t\u1eeb sau m\u1ecdi g\u1ed1c c\u00e2y, chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u d\u00e0nh l\u1ea1i ph\u00e1o \u0111\u00e0i c\u1ee7a m\u00ecnh; v\u1eabn c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 c\u00f2n s\u1ed1ng b\u00ean trong; m\u1ed9t binh s\u0129 c\u1ed1 g\u1eafng \u0111\u1ed9t nh\u1eadp to\u00e0 \u0111\u1ea1i s\u1ee9 c\u1ee7a m\u00ecnh b\u1eb1ng m\u1ed9t kh\u1ea9u s\u00fang m\u00e1y. V\u00e0 v\u1eabn ch\u01b0a t\u1edbi gi\u1edd \u0103n s\u00e1ng. <\/p>\n<p>B\u00e2y gi\u1edd \u0110\u00ecnh \u0111\u00e3 t\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c v\u0103n ph\u00f2ng \u2013 m\u1ed9t chuy\u1ec7n th\u1eadt nguy hi\u1ec3m \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam trong khi tr\u1eadn \u0111\u00e1nh v\u1eabn c\u00f2n \u0111ang ti\u1ebfp di\u1ec5n kh\u1eafp th\u00e0nh ph\u1ed1 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 s\u1eb5n s\u00e0ng b\u1eafn b\u1ea5t c\u1ee9 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t n\u00e0o kh\u00f4ng m\u1eb7c binh ph\u1ee5c VNCH. May m\u1eafn cho t\u00f4i l\u00e0 Pringle v\u1eabn c\u00f2n b\u1ef1c m\u00ecnh v\u00ec t\u00f4i \u0111\u00e3 kh\u00f4ng tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00eam qua. \u0110\u00ecnh c\u01b0\u1eddi v\u1edbi anh, l\u1eafc \u0111\u1ea7u v\u00e0 n\u00f3i: \u201cNo. No, Jim, he cannot to do\u201d Kh\u00f4ng. Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e2u Jim, anh ta kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110\u00ecnh \u0111\u00e3 ph\u1ea3i \u0111i qua khu c\u01b0 x\u00e1 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Anh \u0111\u1ec3 t\u1edbi v\u0103n ph\u00f2ng, nh\u1edd \u0111\u00f3 anh c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i v\u1edbi Jim v\u1ec1 nh\u1eefng x\u00e1c ch\u1ebft b\u00ean ngo\u00e0i chung c\u01b0.<\/p>\n<p>Sau khi vi\u1ebft b\u1ea3n tin \u0110\u00ecnh v\u00e0 t\u00f4i c\u1ea3 hai c\u00f9ng tr\u1edf l\u1ea1i m\u1eb7t tr\u1eadn to\u00e0 \u0111\u1ea1i s\u1ee9. Nh\u01b0ng khi ch\u00fang t\u00f4i v\u1eeba t\u1edbi n\u01a1i, m\u1ed9t l\u00ednh M\u1ef9 la to tr\u01b0\u1edbc \u0110\u00ecnh, \u201cOK Charlie\u201d, r\u1ed3i ch\u0129a s\u00fang v\u00e0o anh. T\u00f4i \u0111\u00e3 ch\u1edd \u0111\u1ee3i nguy hi\u1ec3m t\u1eeb ph\u00eda Vi\u1ec7t C\u1ed9ng, v\u00e0 s\u1ef1 b\u1ea5t ng\u1edd t\u1eeb ph\u00eda M\u1ef9 l\u00e0m t\u00f4i c\u1ee9ng h\u1ecdng. Ch\u1ec9 c\u00f2n \u0110\u00ecnh \u0111\u00e3 nhanh tr\u00ed la to, \u201cI not Viet Cong, I number one anti-communist\u201d. T\u00f4i kh\u00f4ng ph\u1ea3i Vi\u1ec7t C\u1ed9ng, t\u00f4i ch\u1ed1ng c\u1ed9ng s\u1ed1 m\u1ed9t. Ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 h\u1ea1 s\u00fang xu\u1ed1ng, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 \u0110\u00ecnh n\u00f3i r\u1eb1ng anh \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y v\u1ebb b\u1ed1i r\u1ed1i tr\u00ean m\u1eb7t anh l\u00ednh M\u1ef9. \u201cV\u00ec l\u00e0m sao anh ta c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c? Kh\u00f4ng th\u1ec3\u201d (For how he really know? Cannot).<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/clip_image0082.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"clip_image008\" style=\"border-top: 0px; border-right: 0px; background-image: none; border-bottom: 0px; float: none; padding-top: 0px; padding-left: 0px; margin-left: auto; border-left: 0px; display: block; padding-right: 0px; margin-right: auto\" border=\"0\" alt=\"clip_image008\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/clip_image008_thumb2.jpg\" width=\"323\" height=\"397\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"center\"><i>Hai Qu\u00e2n C\u1ea3nh M\u1ef9 \u00e1p gi\u1ea3i m\u1ed9t Vi\u1ec7t C\u1ed9ng t\u1eeb khu\u00f4n vi\u00ean To\u00e0 \u0110\u1ea1i S\u1ee9      <br \/>(H\u00ecnh c\u1ee7a Don Hirst, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee5p h\u00ecnh c\u1ee7a B\u1ed9 Binh M\u1ef9)<\/i><\/p>\n<p><i><\/i><\/p>\n<p>Ch\u00fang t\u00f4i lu\u1ed3n l\u1ecfi sau t\u1eebng g\u1ed1c c\u00e2y r\u1ed3i d\u1ecdc theo b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng v\u00e0, v\u1eeba l\u00fac t\u1edbi to\u00e0 \u0111\u1ea1i s\u1ee9, m\u1ed9t s\u1ed1 trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh M\u1ef9 qu\u1ea3 c\u1ea3m \u0111\u00e3 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng v\u00e0o khu\u00f4n vi\u00ean to\u00e0 \u0111\u1ea1i s\u1ee9 \u0111ang mang ra m\u1ed9t du k\u00edch qu\u00e2n b\u1ecb b\u1eaft. B\u1ed1n l\u00ednh M\u1ef9 h\u00f9ng h\u1ed5 ch\u0129a m\u0169i s\u00fang v\u00e0o l\u01b0ng h\u1eafn. Khi \u0111i qua m\u1eb7t t\u00f4i, hai tay h\u1eafn gi\u01a1 l\u00ean, t\u00f4i nh\u00ecn th\u1ea5y v\u1ebb m\u1eb7t th\u00e1ch th\u1ee9c c\u1ee7a h\u1eafn, r\u1ed3i nh\u00ecn t\u1edbi v\u1ebb \u0111anh l\u1ea1i tr\u00ean n\u00e9t m\u1eb7t c\u1ee7a b\u1ed1n l\u00ednh M\u1ef9. M\u1ed9t s\u0129 quan nh\u00ecn h\u1ecd la l\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eafn, gi\u1eef h\u1eafn l\u00e0m t\u00f9 binh. T\u00f4i c\u0169ng \u0111\u00e3 lo m\u1ed9t trong s\u1ed1 h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ec3 l\u1ea9y c\u00f2. Nh\u1eefng b\u1ed9 m\u1eb7t gi\u1eadn d\u1eef cho th\u1ea5y h\u1ecd c\u1ea3m nh\u1eadn th\u1ebf n\u00e0o khi ch\u1eb3ng nh\u1eefng th\u1ea5y Vi\u1ec7t C\u1ed9ng l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 k\u1ebb \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong \u0111\u00e1m Vi\u1ec7t C\u1ed9ng \u0111\u00e3 chi\u1ebfm m\u1ed9t ph\u1ea7n l\u00e3nh th\u1ed5 Hoa K\u1ef3. <\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3 \u00edt l\u00e2u m\u1ed9t tr\u1ef1c th\u0103ng \u0111\u00e1p xu\u1ed1ng tr\u00ean n\u00f3c to\u00e0 \u0111\u1ea1i s\u1ee9 v\u00e0 binh s\u0129 b\u1eaft \u0111\u1ea7u chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng xu\u1ed1ng to\u00e0 nh\u00e0, t\u1edbi ch\u1ed7 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111ang chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng ra c\u1eeda tr\u01b0\u1edbc. Chi\u1ebfc tr\u1ef1c th\u0103ng \u0111\u00e3 ph\u1ea3i bay \u0111i v\u00ec b\u1ecb b\u1eafn l\u1ea7n \u0111\u1ea7u nh\u01b0ng trong c\u1ed1 g\u1eafng th\u1ee9 nh\u00ec, s\u1ee9c kh\u00e1ng c\u1ef1 c\u1ee7a Vi\u1ec7t C\u1ed9ng c\u00f3 v\u1ebb kh\u00f4ng c\u00f2n bao nhi\u00eau \u2013 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y h\u1ecd ch\u1ec9 c\u00f2n \u00edt \u0111\u1ea1n, v\u00e0 b\u1ecb m\u1ea5t tinh th\u1ea7n v\u00ec s\u1ef1 ki\u1ec7n ba thu\u1ef7 qu\u00e2n l\u1ee5c chi\u1ebfn \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1eef v\u1eefng t\u1ea7ng tr\u00ean c\u00f9ng.<\/p>\n<p>\u0110\u00ecnh v\u00e0 t\u00f4i v\u1ed9i tr\u1edf l\u1ea1i v\u0103n ph\u00f2ng n\u01a1i t\u00f4i \u0111\u00e1nh m\u00e1y k\u1ec3 l\u1ea1i t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 nh\u00ecn th\u1ea5y cho m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi ch\u00fang t\u00f4i t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 \u0111ang \u0111\u00f3i tin v\u1ec1 cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng g\u00e2y s\u1ed1c. Khi ch\u00fang t\u00f4i tr\u1edf l\u1ea1i to\u00e0 \u0111\u1ea1i s\u1ee9, m\u01b0\u1eddi ch\u00edn Vi\u1ec7t C\u1ed9ng thu\u1ed9c \u0111\u1ed9i c\u1ea3m t\u1eed b\u00ean trong \u0111\u00e3 b\u1ecb gi\u1ebft hay b\u1ecb b\u1eaft.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3 l\u00e0 gi\u1eefa bu\u1ed5i s\u00e1ng. \u0110\u00ecnh k\u00e9o t\u00f4i sang m\u1ed9t b\u00ean v\u00e0 ch\u1ec9 v\u00e0o hai x\u00e1c Vi\u1ec7t C\u1ed9ng n\u1eb1m g\u1ea7n. Anh nh\u1eadn x\u00e9t r\u1eb1ng d\u01b0\u1edbi b\u1ed9 qu\u1ea7n \u00e1o \u0111en c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 s\u01a1 mi tr\u1eafng th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, v\u00e0 c\u1ea3 hai c\u00f3 \u0111eo \u0111\u1ed3 trang s\u1ee9c. \u201cKh\u00f4ng ph\u1ea3i Vi\u1ec7t C\u1ed9ng n\u00f4ng d\u00e2n, m\u00e0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi S\u00e0i G\u00f2n n\u1eb1m v\u00f9ng\u201d (Not Viet Cong peasants. Saigon underground man). \u0110\u00ecnh tin r\u1eb1ng hai Vi\u1ec7t C\u1ed9ng n\u00e0y l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 ch\u1edd \u0111\u1ee3i \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi \u0111i \u0111\u1ec3 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u cho Vi\u1ec7t C\u1ed9ng trong cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng. \u201cNot communist Viet Cong man, communist underground man show way\u201d. Kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 Vi\u1ec7t C\u1ed9ng c\u1ee7a c\u1ed9ng s\u1ea3n, \u0111\u00e2y l\u00e0 c\u1ed9ng s\u1ea3n n\u1eb1m v\u00f9ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1eddng, \u0110\u00ecnh n\u00f3i. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u1edf S\u00e0i G\u00f2n b\u1ea5y gi\u1edd tin r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 Vi\u1ec7t C\u1ed9ng \u0111\u1ec1u t\u1eeb trong r\u1eebng ra, nh\u01b0ng \u0110\u00ecnh kh\u00f4ng tin nh\u01b0 v\u1eady. V\u00e0 b\u00e2y gi\u1edd t\u00f4i tin anh \u2013 c\u0169ng nh\u01b0 \u0111\u00e1ng l\u1ebd t\u00f4i \u0111\u00e3 ph\u1ea3i tin anh t\u1eeb \u0111\u00eam tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>Nhi\u1ec1u nh\u00e0 b\u00e1o \u0111\u00e3 t\u1edbi v\u00e0 \u0111i trong tr\u1eadn n\u00e0y nh\u01b0ng b\u00e2y gi\u1edd ch\u1ec9 c\u00f2n v\u00e0i ng\u01b0\u1eddi g\u1ea7n to\u00e0 \u0111\u1ea1i s\u1ee9. Huy hi\u1ec7u c\u1ee7a \u0110\u1ea1i S\u1ee9 Qu\u00e1n \u0111\u00e3 b\u1ecb Vi\u1ec7t C\u1ed9ng b\u1eafn tung v\u00e0 n\u1eb1m d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n l\u1ed1i v\u00e0o. Nh\u1eefng c\u00e1nh c\u1eeda g\u1ed7 d\u1ea7y m\u01b0\u1eddi ph\u00e2n b\u1ecb th\u1ee7ng l\u1ed7 b\u1edfi ho\u1ea3 ti\u1ec5n ch\u1ed1ng xe t\u0103ng, v\u00e0 b\u00ean trong, s\u00e0n nh\u00e0 ph\u1ee7 \u0111\u1ea7y m\u00e1u v\u00e0 m\u1ea3nh v\u1ee5n. Nh\u1eefng k\u00fd gi\u1ea3 \u0111\u1ee9ng quanh qu\u1ea9n, ho\u00e0i nghi h\u01a1n bao gi\u1edd, kh\u00f4ng hi\u1ec3u ph\u00eda qu\u00e2n s\u1ef1 M\u1ef9 s\u1ebd n\u00f3i g\u00ec b\u00e2y gi\u1edd. R\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 \u00e1nh s\u00e1ng \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f2n t\u1ea1i cu\u1ed1i \u0111\u01b0\u1eddng h\u1ea7m.<\/p>\n<p>Tr\u00ean to\u00e0n qu\u1ed1c, h\u1ea7u nh\u01b0 t\u1ea1i t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ed1 v\u00e0 th\u1ecb tr\u1ea5n t\u1ea1i Nam Vi\u1ec7t nam, r\u1ea5t nhi\u1ec1u tr\u1eadn \u0111\u00e1nh \u0111ang di\u1ec5n ra. N\u01a1i n\u00e0o \u0111\u00f3 trong S\u00e0i G\u00f2n, Vi\u1ec7t C\u1ed9ng t\u1ea1i m\u1ed9t nh\u00e0 m\u00e1y, t\u1ea1i m\u1ed9t ngh\u0129a trang, t\u1ea1i m\u1ed9t to\u00e0 nh\u00e0 c\u00f4ng s\u1edf \u1edf Ch\u1ee3 L\u1edbn, v\u00e0 t\u1ea1i tr\u01b0\u1eddng \u0111ua. Nh\u01b0ng tr\u1eadn \u0111\u00e1nh t\u1ea1i to\u00e0 \u0111\u1ea1i s\u1ee9 l\u00e0 c\u00fa \u0111\u1ea5m th\u1ee5c m\u1ea1ng v\u00e0o n\u1ed7 l\u1ef1c chi\u1ebfn tranh \u0111\u00e3 hao m\u00f2n c\u1ee7a M\u1ef9. Ngay c\u00e0 \u0110\u00ecnh c\u0169ng n\u00f3i, h\u1ea7u nh\u01b0 kh\u00f4ng th\u1ec3 tin \u0111\u01b0\u1ee3c, \u201cThe VC capture Pentagon East\u201d, Vi\u1ec7t C\u1ed9ng \u0111\u00e3 chi\u1ebfm Ng\u0169 Gi\u00e1c \u0110\u00e0i ph\u00eda \u0110\u00f4ng.<\/p>\n<p>Th\u1eadt ra, v\u1ee5 th\u1ea5t b\u1ea1i v\u1ec1 t\u00e2m l\u00fd c\u1ee1 \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 khi\u1ebfn b\u1ed9 m\u00e1y v\u1eadn \u0111\u1ed9ng qu\u1ea7n ch\u00fang c\u1ee7a M\u1ef9 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ngay. H\u1ecd g\u1ecdi v\u0103n ph\u00f2ng Reuter ph\u1ee7 nh\u1eadn tin t\u1ee9c c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i n\u00f3i r\u1eb1ng Vi\u1ec7t C\u1ed9ng \u0111\u00e3 \u1edf b\u00ean trong to\u00e0 \u0111\u1ea1i s\u1ee9 c\u1ee7a h\u1ecd. T\u00f4i n\u00f3i r\u1eb1ng ch\u00ednh t\u00f4i \u0111\u00e3 \u1edf \u0111\u00f3. T\u00f4i m\u00f4 t\u1ea3 cho ng\u01b0\u1eddi ph\u00e1t ng\u00f4n r\u1eb1ng Vi\u1ec7t C\u1ed9ng \u0111\u00e3 b\u1eafn ra t\u1eeb trong to\u00e0 nh\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o v\u00e0 r\u1eb1ng to\u00e0 \u0111\u1ea1i s\u1ee9 \u0111\u00e3 b\u1ecb ch\u00ednh ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 b\u1eafn v\u00e0o v\u00ec h\u1ecd kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00e0o b\u1eb1ng c\u1eeda ch\u00ednh. \u00d4ng ta c\u00f3 v\u1ebb nh\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9. Sau \u0111\u00f3 h\u1ecd thay \u0111\u1ed5i c\u00e2u truy\u1ec7n \u0111\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng Vi\u1ec7t C\u1ed9ng \u0111\u00e3 v\u00e0o trong nh\u00e0 \u201cnh\u01b0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i khu v\u1ef1c th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 to\u00e0 \u0111\u1ea1i s\u1ee9\u201d, l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a h\u1ecd suy tho\u00e1i th\u00e0nh s\u1ef1 ch\u00ednh x\u00e1c c\u1ee7a ng\u1eef c\u1ea3nh. Nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n tr\u00ean to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi, v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 d\u00e2n M\u1ef9, \u0111\u00e3 nh\u00ecn th\u1ea5y h\u00ecnh \u1ea3nh, v\u00e0 \u0111\u1ecdc tin v\u1ec1 Vi\u1ec7t C\u1ed9ng \u0111\u00e3 \u1edf trong ph\u00e1o \u0111\u00e0i to\u00e0 \u0111\u1ea1i s\u1ee9 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o v\u00e0 h\u1ecd s\u1ed1c, kinh ho\u00e0ng: trong nhi\u1ec1u n\u0103m, h\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nghe r\u1eb1ng t\u00ecnh h\u00ecnh qu\u00e2n s\u1ef1 v\u1eabn ti\u1ebfn tri\u1ec3n v\u00e0 kh\u00e1 h\u01a1n m\u1ed7i th\u00e1ng. Cu\u1ed1i c\u00f9ng, th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 \u0111ang thua cu\u1ed9c chi\u1ebfn \u0111\u1ea7u ti\u00ean.<\/p>\n<p>Vi\u1ec7t C\u1ed9ng c\u0169ng t\u1ea5n c\u00f4ng Ph\u1ee7 T\u1ed5ng Th\u1ed1ng \u0111\u00eam \u0111\u00f3, h\u1ecd g\u1ecdi: \u201cM\u1edf c\u1ed5ng, ch\u00fang t\u00f4i t\u1edbi gi\u1ea3i ph\u00f3ng n\u01a1i n\u00e0y\u201d. Tuy nhi\u00ean, h\u1ecd \u0111\u00e3 kh\u00f4ng ph\u00e1 n\u1ed5i c\u1ed5ng, v\u00e0 b\u1ecb \u0111\u1ea9y lui v\u00e0o m\u1ed9t kh\u00e1ch s\u1ea1n \u0111ang x\u00e2y d\u1edf v\u00e0 c\u1ea7m c\u1ef1 t\u1ea1i \u0111\u00f3 trong ba ng\u00e0y, ch\u1ed1ng tr\u1ea3 xe t\u0103ng v\u00e0 h\u00e0ng tr\u0103m binh s\u0129.<\/p>\n<p>V\u00f5 kh\u00ed \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e0ng tr\u1eef t\u1ea1i nh\u1eefng ch\u1ed7 nh\u01b0 h\u00e3ng l\u00e0m bia t\u1ea1i ngo\u1ea1i \u00f4 Ch\u1ee3 L\u1edbn, tr\u01b0\u1eddng \u0111ua ng\u1ef1a, v\u00e0 khu nh\u00e0 m\u00e1y m\u1edbi x\u00e2y g\u1ea7n phi tr\u01b0\u1eddng t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c coi nh\u01b0 m\u1ed9t th\u00e0nh t\u00edch c\u00f4ng ngh\u1ec7 ho\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ecbp th\u1eddi ho\u00e0n th\u00e0nh t\u1ea1i Nam Vi\u1ec7t Nam. C\u01a1 s\u1edf n\u00e0y, m\u1ed9t n\u01a1i Vi\u1ec7t C\u1ed9ng l\u1ea9n tr\u1ed1n, \u0111\u00e3 b\u1ecb chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u c\u01a1 c\u1ee7a ch\u00ednh quy\u1ec1n b\u1ecf bom v\u00e0i ng\u00e0y sau.<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/clip_image0102.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"clip_image010\" style=\"border-top: 0px; border-right: 0px; background-image: none; border-bottom: 0px; float: none; padding-top: 0px; padding-left: 0px; margin-left: auto; border-left: 0px; display: block; padding-right: 0px; margin-right: auto\" border=\"0\" alt=\"clip_image010\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/clip_image010_thumb2.jpg\" width=\"402\" height=\"225\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"center\"><i>Tr\u01b0\u1eddng \u0111ua Ph\u00fa Th\u1ecd \u1edf Ch\u1ee3 L\u1edbn bi\u1ebfn th\u00e0nh chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng.<\/i><\/p>\n<p><i><\/i><\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p>(<em>\u0111\u1ecdc ti\u1ebfp ph\u1ea7n II<\/em>)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hugh Lunn t\u1edbi S\u00e0i G\u00f2n n\u0103m 26 tu\u1ed5i, ch\u1eb3ng bi\u1ebft g\u00ec nhi\u1ec1u v\u1ec1 Vi\u1ec7t Nam. Ra \u0111\u00f3n anh t\u1ea1i phi tr\u01b0\u1eddng l\u00e0 Ph\u1ea1m Ng\u1ecdc \u0110\u00ecnh, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam, c\u00f2n tr\u1ebb, ho\u1ea1t b\u00e1t, lu\u00f4n n\u00f3i c\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng ti\u1ebfng Anh c\u1ee7a anh r\u1ea5t kh\u00f3 hi\u1ec3u; ch\u1eb3ng nh\u1eefng sai gi\u1ecdng, m\u00e0 c\u00e1ch d\u00f9ng ch\u1eef v\u00e0 \u0111\u1eb7t c\u00e2u kh\u00f4ng gi\u1ed1ng ai.<\/p>\n","protected":false},"author":1199,"featured_media":41222,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[5,25,181,327],"tags":[],"class_list":["post-41235","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bien-khao","category-nhan-dinh","category-tu-lieu","category-xuan-binh-than-doi-thoai"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41235","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1199"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=41235"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41235\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":41237,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41235\/revisions\/41237"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/41222"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=41235"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=41235"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=41235"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}