{"id":31505,"date":"2014-04-11T00:06:00","date_gmt":"2014-04-11T00:06:00","guid":{"rendered":"http:\/\/damau.org\/?p=31505"},"modified":"2019-02-28T02:44:52","modified_gmt":"2019-02-28T02:44:52","slug":"le-quynh-phan-5","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/damau.org\/en\/31505\/le-quynh-phan-5","title":{"rendered":"L&ecirc; Qu&yacute;nh (ph\u1ea7n 5)"},"content":{"rendered":"<p align=\"center\"><font style=\"font-weight: bold\">L\u00ca QU\u00ddNH      <br \/><\/font>1750-1805<\/p>\n<p style=\"text-align: center\" align=\"center\">&#160;<\/p>\n<p style=\"text-align: center\" align=\"center\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/clip_image002.jpg\" width=\"215\" height=\"400\" \/><\/p>\n<p align=\"center\"><b>M\u1ed9t nh\u00e0 nho ch\u1ed1ng Ph\u00e1p b\u1ecb b\u1eaft cu\u1ed1i th<\/b><b>\u1ebf<\/b><b> k\u1ef7 XIX<\/b><\/p>\n<p align=\"center\">Ngu\u1ed3n: Georges Buis &amp; Charles Daney: <i>Quand les Fran<\/i><i>\u00e7<\/i><i>ais d\u00e9couvraient l\u2019Indochine      <br \/><\/i>Paris: Herscher, 1981 tr. 39<\/p>\n<p align=\"right\">\u6211\u8f29\u982d\u53ef\u65b7\uff0c\u9aee\u4e0d\u53ef\u8599\uff0c\u76ae\u53ef\u524a\uff0c\u670d\u4e0d\u53ef\u6613\u4e5f\u3002<\/p>\n<p align=\"right\">Ng\u00e3 b\u1ed1i \u0111\u1ea7u kh\u1ea3 \u0111o\u1ea1n, ph\u00e1t b\u1ea5t kh\u1ea3 th\u1ebf,    <br \/>b\u00ec kh\u1ea3 t\u01b0\u1edbc, ph\u1ee5c b\u1ea5t kh\u1ea3 d\u1ecbch d\u00e3.<a href=\"#_ftn1_9105\" name=\"_ftnref1_9105\">[1]<\/a><\/p>\n<p align=\"right\">(<i>B\u1ecdn ta <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ea7u c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1eb7t, <\/i>[nh\u01b0ng]<i> t\u00f3c kh<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng th\u1ec3 c\u1eaft,      <br \/>da c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ed9t, <\/i>[nh\u01b0ng]<i> y ph\u1ee5c kh<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng th\u1ec3 <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ed5i<\/i>.)<\/p>\n<p align=\"center\">&#160;<\/p>\n<p align=\"center\">&#160;<\/p>\n<h1 align=\"center\">PH\u1ea6N V<\/h1>\n<p><a name=\"_Toc381337494\"><\/a>&#160;<\/p>\n<h1 align=\"center\">K\u1ebeT LU\u1eacN<\/h1>\n<p>&#160;<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p>Trong kho\u1ea3ng m\u01b0\u01a1i n\u0103m cu\u1ed1i c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 XVIII, t\u00ecnh h\u00ecnh n\u01b0\u1edbc ta bi\u1ebfn chuy\u1ec3n \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u m\u00e0 ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a Thanh tri\u1ec1u c\u0169ng thay \u0111\u1ed5i l\u1edbn. T\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay, c\u00e1c s\u1eed gia Vi\u1ec7t Nam ch\u1ec9 quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a vua L\u00ea v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111i theo nh\u01b0ng qu\u00ean r\u1eb1ng m\u1ecdi sinh ho\u1ea1t c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ec1u li\u00ean quan \u0111\u1ebfn th\u1ef1c t\u1ebf ch\u00ednh tr\u1ecb \u1edf b\u00ean ngo\u00e0i. \u1ea2nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u00f3 h\u1ea7u nh\u01b0 kh\u00f4ng r\u00f5 r\u1ec7t nh\u01b0ng ch\u00fang ta v\u1eabn th\u1ea5y c\u00f3 nh\u00e2n qu\u1ea3 \u00edt nhi\u1ec1u.<\/p>\n<ol>\n<li>Th\u1eddi k\u1ef3 nh\u00e0 Thanh \u01b0u \u0111\u00e3i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh Quang Trung. Trong giai \u0111o\u1ea1n \u0111\u1ea7u khi vua C\u00e0n Long \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t s\u1ee7ng \u00e1i Nguy\u1ec5n Quang B\u00ecnh th\u00ec h\u1ea7u nh\u01b0 vua L\u00ea v\u00e0 t\u00f2ng th\u1ea7n b\u1ecb kh\u00e9p v\u00e0o qui lu\u1eadt \u2013 l\u00e0 d\u00e2n thi\u00ean tri\u1ec1u th\u00ec ph\u1ea3i theo t\u1ee5c l\u1ec7 n\u1ed9i \u0111\u1ecba \u2013 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i ch\u1eb7t ch\u1ebd. Bi\u1ebft \u00fd vua C\u00e0n Long kh\u00f4ng mu\u1ed1n t\u1ea1o nghi k\u1ef5 hay ng\u1edd v\u1ef1c cho vua Quang Trung, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed1i ngh\u1ecbch b\u1ecb an th\u00e1p \u1edf xa bi\u00ean gi\u1edbi, chia ra th\u00e0nh nhi\u1ec1u nh\u00f3m nh\u1ecf v\u00e0 nh\u1eefng ai b\u01b0\u1edbng b\u1ec9nh \u0111\u1ec1u b\u1ecb h\u1ea1 ng\u1ee5c. \u0110\u00f4i khi h\u1ecd c\u00f2n b\u1ecb c\u01b0\u1ee1ng b\u00e1ch n\u00ean ph\u1ea3i ph\u1ea3n \u1ee9ng m\u1ed9t c\u00e1ch quy\u1ebft li\u1ec7t b\u1eb1ng c\u00e1ch nh\u1ecbn \u0103n. <\/li>\n<li>Th\u1eddi k\u1ef3 b\u1ecb l\u00e3ng qu\u00ean. Sau th\u1eddi gian \u201c<i>tr<\/i><i>\u0103<\/i><i>ng m\u1eadt<\/i>\u201d gi\u1eefa hai tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nh\u1ea5t l\u00e0 t\u1eeb khi vua Quang Trung qua \u0111\u1eddi t\u00ecnh h\u00ecnh bang giao Thanh \u2013 Vi\u1ec7t t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i l\u1eafng \u0111\u1ecdng. T\u1ed5ng k\u1ebft l\u1ea1i nh\u1eefng v\u0103n th\u01b0 giao thi\u1ec7p li\u00ean quan \u0111\u1ebfn n\u01b0\u1edbc ta nh\u1eefng n\u0103m sau \u0111\u00f3 gi\u1ea3m h\u1eb3n ngo\u1ea1i tr\u1eeb n\u0103m 1796 c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 th\u01b0 t\u1eeb li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ti\u1ec5u tr\u1eeb h\u1ea3i ph\u1ec9. <\/li>\n<li>\n<div align=\"left\">T\u1ed5ng k\u1ebft v\u0103n ki\u1ec7n li\u00ean quan \u0111\u1ebfn n\u01b0\u1edbc ta \u0111\u1eddi T\u00e2y S\u01a1n trong Thanh Th\u1ef1c L\u1ee5c<\/div>\n<\/li>\n<\/ol>\n<div align=\"left\">\n<table cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\" align=\"center\" border=\"1\">\n<tbody>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"95\"><b>N<\/b><b>\u0103<\/b><b>m<\/b><\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"88\"><b>S\u1ed1 v<\/b><b>\u0103<\/b><b>n th\u01b0<\/b><\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"400\"><b>Ch\u00fa th\u00edch<\/b><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"95\">1788<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"88\">30<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"400\">Chi\u1ebfn d\u1ecbch \u0111em qu\u00e2n sang Th\u0103ng Long<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"95\">1789<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"88\">72<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"400\">Phong v\u01b0\u01a1ng v\u00e0 ti\u1ebfp \u0111\u00f3n s\u1ee9 th\u1ea7n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"95\">1790<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"88\">68<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"400\">Ti\u1ebfp \u0111\u00f3n ph\u00e1i \u0111o\u00e0n Nguy\u1ec5n Quang B\u00ecnh<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"95\">1791<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"88\">25<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"400\">T\u1ea1 \u01a1n, ti\u1ebfn c\u1ed1ng<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"95\">1792<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"88\">9<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"400\">&#160;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"95\">1793<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"88\">14<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"400\">Tin vua Quang Trung m\u1ea5t v\u00e0 \u0111i\u1ebfu tang, phong v\u01b0\u01a1ng<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"95\">1794<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"88\">4<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"400\">&#160;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"95\">1795<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"88\">4<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"400\">&#160;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"95\">1796<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"88\">14<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"400\">Vua Gia Kh\u00e1nh l\u00ean ng\u00f4i v\u00e0 ti\u1ec5u tr\u1eeb h\u1ea3i ph\u1ec9<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"95\">1797<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"88\">6<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"400\">&#160;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"95\">1799<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"88\">4<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"400\">Vua Gia Kh\u00e1nh th\u00e2n ch\u00ednh<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"95\">1800<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"88\">3<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"400\">&#160;<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table><\/div>\n<ol>\n<li>K\u1ec3 t\u1eeb n\u0103m 1792 tr\u1edf v\u1ec1 sau, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh C\u1ea3nh Th\u1ecbnh ph\u1ea3i d\u1ed1c s\u1ee9c \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi s\u1ef1 t\u1ea5n c\u00f4ng d\u1ed3n d\u1eadp c\u1ee7a ch\u00faa Nguy\u1ec5n t\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng nam, kh\u00f4ng c\u00f2n thong th\u1ea3 \u0111\u1ec3 th\u00f9 t\u1ea1c v\u1edbi Thanh tri\u1ec1u n\u00ean vi\u1ec7c giao thi\u1ec7p n\u1eb7ng ph\u1ea7n nghi l\u1ec5 h\u01a1n l\u00e0 th\u00e2n thi\u1ebft. Sau khi tho\u00e1i v\u1ecb l\u00ean l\u00e0m Th\u00e1i Th\u01b0\u1ee3ng Ho\u00e0ng \u2013 t\u1eeb 1796 \u0111\u1ebfn 1799 \u2013 vua C\u00e0n Long c\u00e0ng ch\u00fa tr\u1ecdng \u0111\u1ebfn c\u00e1c bu\u1ed5i y\u1ebfn ti\u1ec7c v\u00e0 ti\u1ebfp \u0111\u00f3n s\u1ee9 th\u1ea7n v\u1ed1n d\u0129 r\u1ea5t phi\u1ec1n to\u00e1i nh\u01b0ng l\u1ea1i l\u00e0 h\u00ecnh th\u1ee9c m\u00e0 \u00f4ng \u01b0a th\u00edch nh\u1ea5t. Tuy vua Gia Kh\u00e1nh t\u1ea1i v\u1ecb nh\u01b0ng nh\u1eefng vi\u1ec7c quan tr\u1ecdng v\u1eabn do th\u01b0\u1ee3ng ho\u00e0ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 c\u1ea7m tr\u1ecbch c\u1ee7a Ho\u00e0 Kh\u00f4n \u0111\u1ee9ng \u1edf h\u1eadu tr\u01b0\u1eddng n\u00ean v\u1ea5n \u0111\u1ec1 li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi An Nam c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c quan t\u00e2m nhi\u1ec1u nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc. <\/li>\n<li>Ngay khi vua C\u00e0n Long v\u1eeba qua \u0111\u1eddi, vua Gia Kh\u00e1nh l\u1eadp t\u1ee9c t\u01b0\u1edbc h\u1ebft m\u1ecdi ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a Ho\u00e0 Kh\u00f4n, Ph\u00fac Tr\u01b0\u1eddng An \u2026 v\u00e0 t\u1ecbch bi\u00ean gia s\u1ea3n.<a href=\"#_ftn2_9105\" name=\"_ftnref2_9105\">[2]<\/a> Nh\u1eefng tranh ch\u1ea5p v\u00e0 \u00e2m m\u01b0u sau b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng T\u1eed C\u1ea5m Th\u00e0nh \u0111\u00e3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn vua L\u00ea v\u00e0 b\u1ea7y t\u00f4i m\u1ed9t c\u00e1ch gi\u00e1n ti\u1ebfp. \u0110\u1eb7c \u00e2n cho c\u00e1c t\u00f2ng th\u1ea7n nh\u00e0 L\u00ea c\u00f3 th\u1ec3 coi nh\u01b0 m\u1ed9t kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a vua Gia Kh\u00e1nh kh\u00f4ng mu\u1ed1n ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i ngo\u1ea1i giao c\u0169 c\u1ee7a th\u00e1i th\u01b0\u1ee3ng ho\u00e0ng. <\/li>\n<\/ol>\n<p>&#160;<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<h2 align=\"center\"><a name=\"_Toc381337495\"><\/a>\u1ea8N S\u1ed0 CH\u00cdNH TR\u1eca H\u1eacU TR\u01af\u1edcNG<\/h2>\n<p>&#160;<\/p>\n<p>Trong \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i \u1ee9ng x\u1eed v\u1edbi nh\u00f3m vua L\u00ea ch\u1ea1y sang Trung Hoa sao cho th\u00edch h\u1ee3p, vua C\u00e0n Long [v\u1edbi s\u1ef1 ti\u1ebfp tay tri\u1ec7t \u0111\u1ec3 c\u1ee7a c\u00e1c quan l\u1ea1i trung \u01b0\u01a1ng v\u00e0 \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng] \u0111\u00e3 ti\u1ebfn h\u00e0nh song song hai v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u00f9ng m\u1ed9t l\u00fac:<\/p>\n<p>&#8211; H\u1ee3p th\u1ee9c ho\u00e1 vi\u1ec7c ch\u1ea5m d\u1ee9t y\u1ec3m tr\u1ee3 cho nh\u00e0 L\u00ea,<\/p>\n<p>&#8211; N\u1ed7 l\u1ef1c gi\u1ea3i tr\u1eeb nh\u1eefng h\u1eadu qu\u1ea3 m\u00e0 vua t\u00f4i nh\u00e0 L\u00ea c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m ph\u01b0\u01a1ng h\u1ea1i \u0111\u1ebfn bang giao Thanh \u2013 T\u00e2y S\u01a1n.<\/p>\n<p>\u0110\u1ec3 ch\u1ea5m d\u1ee9t y\u1ec3m tr\u1ee3 cho vua L\u00ea v\u00e0 nh\u1ea5t l\u00e0 c\u00f3 ch\u00ednh ngh\u0129a cho vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u1ed9ng binh l\u1ea7n th\u1ee9 hai, vua C\u00e0n Long n\u00eau ra nh\u1eefng l\u00fd do sau \u0111\u00e2y:<\/p>\n<ol>\n<li>L\u00ea Duy K\u1ef3 h\u00e8n y\u1ebfu v\u00f4 n\u0103ng kh\u00f4ng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c n\u01b0\u1edbc, n\u1ebfu c\u00f3 gi\u00fap th\u00ec sau n\u00e0y c\u0169ng m\u1ea5t. T\u00f4n S\u0129 Ngh\u1ecb \u0111\u00e3 b\u00e1o c\u00e1o l\u00ean vua C\u00e0n Long r\u1eb1ng L\u00ea Duy K\u1ef3 \u00f4m con b\u1ecf ch\u1ea1y tr\u01b0\u1edbc khi qu\u00e2n c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Hu\u1ec7 k\u00e9o \u0111\u1ebfn khi\u1ebfn cho d\u00e2n ch\u00fang n\u00e1o lo\u1ea1n \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c th\u1ea5t tr\u1eadn.<a href=\"#_ftn3_9105\" name=\"_ftnref3_9105\">[3]<\/a> <\/li>\n<li>Nguy\u1ec5n Quang B\u00ecnh th\u00e0nh th\u1ef1c \u0111\u1ea7u thu\u1eadn v\u00e0 thi h\u00e0nh nh\u1eefng \u0111\u00f2i h\u1ecfi m\u00e0 vua C\u00e0n Long \u0111\u01b0a ra tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 sau khi phong v\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 trao tr\u1ea3 t\u00f9 binh, l\u1eadp mi\u1ebfu th\u1edd t\u01b0\u1edbng s\u0129 nh\u00e0 Thanh t\u1eed tr\u1eadn v\u00e0 nh\u1ea5t l\u00e0 b\u1eb1ng l\u00f2ng \u0111\u00edch th\u00e2n sang tham d\u1ef1 l\u1ec5 B\u00e1t Tu\u1ea7n Kh\u00e1nh Th\u1ecd n\u0103m Canh Tu\u1ea5t. <\/li>\n<\/ol>\n<p>V\u1ec1 vi\u1ec7c gi\u1ea3i tr\u1eeb nh\u1eefng h\u1eadu qu\u1ea3 b\u1ea5t l\u1ee3i c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m h\u1ecfng k\u1ebf ho\u1ea1ch m\u1eddi vua Quang Trung sang d\u1ef1 l\u1ec5 B\u00e1t Tu\u1ea7n Kh\u00e1nh Th\u1ecd, nh\u00e0 Thanh \u0111\u01b0a ra hai bi\u1ec7n ph\u00e1p:<\/p>\n<ol>\n<li>An th\u00e1p vua t\u00f4i nh\u00e0 L\u00ea \u1edf xa bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec3 h\u1ecd kh\u00f4ng th\u1ec3 m\u01b0u t\u00ednh vi\u1ec7c li\u00ean l\u1ea1c v\u00e0 g\u00e2y r\u1ed1i \u1edf trong n\u01b0\u1edbc. \u0110\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng h\u1ecd ho\u00e0n to\u00e0n ch\u1ea5m d\u1ee9t vi\u1ec7c y\u1ec3m tr\u1ee3 cho nh\u00e0 L\u00ea, vua C\u00e0n Long sai Ph\u00fac Khang An s\u1eafp x\u1ebfp \u0111\u1ec3 ph\u00e1i \u0111o\u00e0n Nguy\u1ec5n Quang Hi\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p vua t\u00f4i L\u00ea Duy K\u1ef3 \u0111\u00e3 c\u1ea1o \u0111\u1ea7u, th\u1eaft \u0111u\u00f4i sam v\u00e0 \u0111\u1ed5i sang y ph\u1ee5c Trung Hoa \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u0111\u01b0a ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a T\u00e2y S\u01a1n v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc t\u01b0\u1eddng tr\u00ecnh l\u1ea1i. <\/li>\n<\/ol>\n<p>Vua L\u00ea v\u00e0 t\u00f2ng th\u1ea7n c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf Qu\u1ea3ng T\u00e2y m\u00e0 \u0111\u01b0a l\u00ean kinh \u0111\u00f4, l\u1eadp th\u00e0nh m\u1ed9t t\u00e1 l\u00e3nh thu\u1ed9c quy\u1ec1n H\u00e1n qu\u00e2n k\u1ef3 binh d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 gi\u00e1m s\u00e1t c\u1ee7a \u0111\u00f4 th\u1ed1ng Kim Gi\u1ea3n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1edfi kh\u00f4ng quan tr\u1ecdng hay \u00edt th\u00e2n c\u1eadn v\u1edbi vua L\u00ea th\u00ec b\u1ecb \u0111\u01b0a \u0111i c\u00e1c t\u1ec9nh, m\u1ed7i n\u01a1i m\u1ed9t \u00edt cho d\u1ec5 qu\u1ea3n th\u00fac.<\/p>\n<ol>\n<li>B\u00ean c\u1ea1nh vi\u1ec7c c\u1ea5m c\u1ed1 vua Chi\u00eau Th\u1ed1ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ea1y sang Trung Hoa, nh\u00e0 Thanh c\u0169ng c\u00f2n t\u00ecm c\u00e1ch chi\u00eau d\u1ee5 nh\u1eefng th\u00e0nh ph\u1ea7n ch\u1ed1ng T\u00e2y S\u01a1n \u1edf trong n\u01b0\u1edbc ra ngo\u00e0i \u0111\u1ec3 t\u00ecnh h\u00ecnh tr\u1ecb an s\u1edbm ho\u00e0n t\u1ea5t ng\u00f5 h\u1ea7u Nguy\u1ec5n Quang B\u00ecnh y\u00ean t\u00e2m \u0111i ch\u00fac th\u1ecd. Vi\u1ec7c chi\u00eau d\u1ee5 \u0111\u00f3 th\u00e0nh c\u00f4ng d\u1ec5 d\u00e0ng v\u00ec nh\u1eefng nh\u00e2n v\u1eadt ho\u00e0i L\u00ea v\u1eabn t\u01b0\u1edfng r\u1eb1ng nh\u00e0 Thanh s\u1ebd gi\u00fap vua L\u00ea m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa v\u00e0 khi sang n\u1ed9i \u0111\u1ecba h\u1ecd s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng nh\u01b0 m\u1ed9t nh\u00f3m tham m\u01b0u hay h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ea1o. <\/li>\n<\/ol>\n<p>&#160;<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<h2 align=\"center\"><a name=\"_Toc381337496\"><\/a>N\u1ed6I \u00c1M \u1ea2NH C\u1ee6A VUA C\u00c0N LONG<\/h2>\n<p>&#160;<\/p>\n<p>Khi \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c vua Chi\u00eau Th\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea7y t\u00f4i \u1edf Trung Hoa, s\u1eed n\u01b0\u1edbc ta th\u01b0\u1eddng nh\u1ea5n m\u1ea1nh vi\u1ec7c nh\u00e0 Thanh \u0111\u00e1nh l\u1eeba h\u1ecd \u0111\u1ec3 t\u1ef1 nguy\u1ec7n c\u1eaft t\u00f3c, thay \u00e1o.<\/p>\n<p>Qu\u1ea3 th\u1ef1c nh\u1eefng g\u00ec vua t\u00f4i nh\u00e0 L\u00ea h\u1eb1ng tin t\u01b0\u1edfng nay kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp t\u1ee5c n\u1eefa nh\u01b0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 l\u00e0 v\u00e0i c\u00e2u n\u00f3i tr\u00ed tr\u00e1 m\u00e0 nh\u00e0 Thanh \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i k\u1ebf ho\u1ea1ch ngo\u1ea1i giao m\u00e0 h\u1ecd g\u1ecdi l\u00e0 \u201c<i>\u0111\u1ea1o l\u00fd n\u01b0\u1edbc l\u1edbn<\/i>\u201d, tuy m\u1ed9t m\u1eb7t v\u1eabn n\u00eau cao nh\u1eefng qui t\u1eafc lu\u00e2n l\u00fd ch\u00ednh \u0111\u00e1ng nh\u01b0ng khi c\u1ea7n th\u00ec s\u1eb5n s\u00e0ng ph\u1ee7i tay. Vi\u1ec7c \u0111\u01a1n gi\u1ea3n ho\u00e1 m\u1ed9t ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111\u1ec3 mi\u00eau t\u1ea3 h\u1eadu qu\u1ea3 ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i nguy\u00ean nh\u00e2n \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ph\u00e1n x\u00e9t thi\u1ebfu trung th\u1ef1c.<\/p>\n<ol>\n<li>Che d\u1ea5u m\u1ed9t th\u1ea5t b\u1ea1i qu\u00e2n s\u1ef1 <\/li>\n<\/ol>\n<p>Vua C\u00e0n Long c\u1ed1 t\u00ecnh bi\u1ebfn vi\u1ec7c qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng An Nam \u0111\u00edch th\u00e2n \u0111\u01b0a m\u1ed9t ph\u00e1i \u0111o\u00e0n sang ch\u00fac th\u1ecd th\u00e0nh m\u1ed9t bi\u1ebfn c\u1ed1 v\u00f4 ti\u1ec1n kho\u00e1ng h\u1eadu x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng v\u1edbi nh\u1eefng \u00e2n \u0111i\u1ec3n v\u01b0\u1ee3t b\u1ef1c m\u00e0 ngay con ru\u1ed9t \u00f4ng hay c\u1eadn th\u1ea7n c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng. Vi\u1ec7c vua C\u00e0n Long li\u00ean ti\u1ebfp ban \u01a1n m\u1ed9t c\u00e1ch r\u1ed9ng r\u00e3i kh\u00f4ng kh\u1ecfi \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ho\u00e0i nghi v\u1ec1 thi\u1ec7n ch\u00ed c\u1ee7a Thanh tri\u1ec1u v\u00e0 soi r\u1ecdi l\u1ea1i nhi\u1ec1u v\u1ea5n \u0111\u1ec1, nhi\u1ec1u ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a Trung Hoa trong l\u1ecbch s\u1eed.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, trong kho v\u0103n th\u01b0 c\u1ee7a Thanh tri\u1ec1u ch\u00fang ta v\u1eabn c\u00f2n t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ed1 kh\u00fac m\u1eafc &#8211; trong l\u00fd c\u1ee7a k\u1ebb m\u1ea1nh nh\u01b0ng l\u1ea1i y\u1ebfu tr\u00ean \u0111\u1ea1o ngh\u0129a. Vua C\u00e0n Long c\u0169ng bi\u1ebft r\u1eb1ng m\u1ed9t cu\u1ed9c chi\u1ebfn th\u1ee9 hai s\u1ebd g\u00e2y r\u1ea5t nhi\u1ec1u t\u1ed1n k\u00e9m v\u00e0 sa l\u1ea7y c\u00f2n \u0111\u00e1ng ng\u1ea1i h\u01a1n c\u1ea3 cu\u1ed9c chi\u1ebfn Mi\u1ebfn \u0110i\u1ec7n n\u00ean \u00f4ng t\u00ecm c\u00e1ch tr\u00fat b\u1ecf tr\u00e1ch nhi\u1ec7m thi\u00ean tri\u1ec1u v\u00e0 h\u1ee3p th\u1ee9c ho\u00e1 vi\u1ec7c c\u00f4ng nh\u1eadn m\u1ed9t gi\u00f2ng h\u1ecd m\u1edbi. C\u00f4ng t\u00e1c xo\u00e1 b\u00e0i l\u00e0m l\u1ea1i \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e0n d\u1ef1ng m\u1ed9t c\u00e1ch chu \u0111\u00e1o t\u1eeb vi\u1ec7c ngu\u1ef5 t\u1ea1o chi\u1ebfn c\u00f4ng, th\u1ee7 ti\u00eau ch\u1ee9ng c\u1edb \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c t\u00ecm l\u00fd l\u1ebd \u0111\u1ec3 b\u00e0o ch\u1eefa cho sai l\u1ea7m t\u1eeb trung \u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>Quan l\u1ea1i nh\u00e0 Thanh, v\u1edbi kh\u00f4n kh\u00e9o c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft \u00fd c\u1ea5p tr\u00ean, m\u1ed9t m\u1eb7t th\u1ef1c hi\u1ec7n vi\u1ec7c b\u00f4i xo\u00e1 ch\u1ee9ng t\u00edch, m\u1eb7t kh\u00e1c lu\u00f4n lu\u00f4n nh\u1eadn l\u1ed7i v\u1ec1 ph\u1ea7n m\u00ecnh \u0111\u00e3 kh\u00f4ng tu\u00e2n theo th\u00e1nh d\u1ee5 s\u1edbm tri\u1ec7t binh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ebfn n\u1ed7i b\u1ecb \u0111\u00e1nh \u00fap.<\/p>\n<ol>\n<li>C\u1ee9u ch\u1eefa m\u1ed9t \u00e1m \u1ea3nh t\u00e2m l\u00fd <\/li>\n<\/ol>\n<p>Tuy s\u1ef1 r\u00ecnh rang n\u00e0y khi\u1ebfn Thanh tri\u1ec1u t\u1ed1n ph\u00ed v\u1ec1 v\u1eadt ch\u1ea5t nh\u01b0ng d\u1eabu sao c\u0169ng ch\u01b0a vi ph\u1ea1m m\u1ed9t nguy\u00ean t\u1eafc \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c nh\u01b0 vi\u1ec7c v\u00f4 hi\u1ec7u ho\u00e1 vua Chi\u00eau Th\u1ed1ng v\u00e0 t\u00f2ng vong. Trong vai tr\u00f2 \u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho \u0111\u1ea5ng t\u1ed1i cao \u0111\u1ec3 ch\u0103n d\u1eaft thi\u00ean h\u1ea1, vua nh\u00e0 Thanh ph\u1ea3i tu\u00e2n th\u1ee7 m\u1ed9t nguy\u00ean t\u1eafc v\u00f4 h\u00ecnh: \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed1i gi\u1ec1ng Kh\u1ed5ng M\u1ea1nh v\u1ed1n d\u0129 l\u00e0 x\u01b0\u01a1ng s\u1ed1ng c\u1ee7a v\u0103n minh Trung Hoa. Thi\u00ean t\u1eed c\u00f3 th\u1ec3 quan s\u00e1t nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 h\u00e0ng ng\u00e0y x\u1ea3y ra quanh m\u00ecnh \u0111\u1ec3 nh\u1eadn bi\u1ebft m\u00ecnh \u0111ang \u0111\u00fang hay sai, t\u1ed1t hay x\u1ea5u.<\/p>\n<p>M\u1ed9t bi\u1ebfn c\u1ed1 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 khi\u1ebfn vua C\u00e0n Long dao \u0111\u1ed9ng l\u00e0 c\u00e1i ch\u1ebft t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t c\u1ee7a ho\u00e0ng t\u1eed th\u1ee9 s\u00e1u Ch\u1ea5t Th\u00e2n V\u01b0\u01a1ng V\u0129nh Dong (\u6c38\u7462) \u0111\u1ea7u th\u00e1ng N\u0103m n\u0103m Canh Tu\u1ea5t, C\u00e0n Long 55 (1790). Ch\u1ea5t Th\u00e2n V\u01b0\u01a1ng v\u1ed1n r\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c vua C\u00e0n Long th\u01b0\u01a1ng m\u1ebfn, v\u1eeba c\u00f3 tu\u1ed5i l\u1ea1i \u0111i\u1ec1m \u0111\u1ea1m ch\u00edn ch\u1eafn. \u00d4ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m t\u1ed5ng t\u00e0i bi\u00ean so\u1ea1n T\u1ee9 Kh\u1ed1 To\u00e0n Th\u01b0, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ec3 t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u1ea1i l\u1ec5 Th\u1ea5t Tu\u1ea7n Kh\u00e1nh Th\u1ecd r\u1ed3i B\u00e1t Tu\u1ea7n Kh\u00e1nh Th\u1ecd l\u00e0 vai tr\u00f2 m\u00e0 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ec3 l\u00ean n\u1ed1i ng\u00f4i thay \u00f4ng khi nh\u00e0 vua tho\u00e1i v\u1ecb.<a href=\"#_ftn4_9105\" name=\"_ftnref4_9105\">[4]<\/a><\/p>\n<p>V\u0129nh Dong qua \u0111\u1eddi trong khi ng\u00e0y \u0111\u1ea1i l\u1ec5 vinh quang t\u1ed9t \u0111\u1ec9nh g\u1ea7n k\u1ec1 &#8211; l\u1ea1i \u0111\u00fang l\u00fac ph\u00e1i \u0111o\u00e0n Quang Trung \u0111ang c\u00f3 m\u1eb7t t\u1ea1i Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u &#8211; khi\u1ebfn cho vua C\u00e0n Long ngh\u0129 r\u1eb1ng m\u00ecnh \u0111\u00e3 l\u00e0m m\u1ed9t t\u1ed9i g\u00ec r\u1ea5t l\u1edbn \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn s\u1ef1 tr\u1eebng ph\u1ea1t nh\u01b0 m\u1ed9t c\u1ea3nh c\u00e1o c\u1ee7a tr\u1eddi \u0111\u1ea5t. Ph\u1ea3i ch\u0103ng m\u1ed9t m\u1eb7t vua C\u00e0n Long n\u00eau cao \u0111\u1ea1o l\u00fd c\u01b0\u01a1ng th\u01b0\u1eddng nh\u01b0ng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng th\u00ec ho\u00e0n to\u00e0n ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u201c<i>ph\u00f9 nguy<\/i>\u201d m\u00e0 l\u1ea1i \u00e9p nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi An Nam ph\u1ea3i b\u1ea5t trung, b\u1ea5t hi\u1ebfu?<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<h2 align=\"center\"><a name=\"_Toc381337497\"><\/a>L\u1edcI CU\u1ed0I<\/h2>\n<p>&#160;<\/p>\n<p>Tuy ch\u1ec9 gi\u01b0\u01a1ng m\u1ed9t c\u00e1i c\u00e0ng nh\u1ecf l\u00ean ch\u1ed1ng l\u1ea1i c\u1ed7 xe, b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi b\u1ecdn L\u00ea Qu\u00fdnh \u0111\u00e3 hi\u00ean ngang b\u1ea3o v\u1ec7 m\u1ed9t truy\u1ec1n th\u1ed1ng s\u00e1ng ng\u1eddi, l\u00e0 t\u1ea5m ch\u1eafn v\u00f4 h\u00ecnh gi\u00fap cho h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c to\u00e0n m\u1ea1ng trong m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i m\u00e0 ho\u00e0ng \u0111\u1ebf c\u00f3 quy\u1ec1n t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng. Trong b\u1ed1i c\u1ea3nh chung, vi\u1ec7c vua C\u00e0n Long g\u1eb7p nh\u00f3m L\u00ea Qu\u00fdnh \u1edf h\u00e0nh t\u1ea1i tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u00f4ng tu\u1ea7n, sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i d\u1eb7n d\u00f2 \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 cho h\u1ecd nh\u1ecbn \u0103n m\u00e0 ch\u1ebft \u0111\u1ec3 thi\u00ean tri\u1ec1u kh\u1ecfi mang ti\u1ebfng l\u00e0 <i>\u201cv\u00ec Nguy\u1ec5n Quang B\u00ecnh m\u00e0 b\u1ee9c t\u1eed c\u1ef1u th\u1ea7n h\u1ecd L\u00ea\u201d<\/i> th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1ef1 \u00e1y n\u00e1y c\u1ee7a \u00f4ng v\u1ec1 \u0111\u1ea1o l\u00fd m\u00e0 b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t n\u00eau cao.<\/p>\n<p>D\u00f9 L\u00ea Qu\u00fdnh v\u00e0 \u0111\u1ed3ng ch\u00ed c\u1ee7a \u00f4ng r\u1ea5t ngang b\u01b0\u1edbng, nh\u00e0 Thanh c\u0169ng ch\u1ec9 \u0111i \u0111\u1ebfn tr\u1eebng ph\u1ea1t sau c\u00f9ng l\u00e0 c\u00e1i \u00e1n \u201c<i>b\u1ea5t tu\u00e2n<\/i>\u201d [kh\u00f4ng tu\u00e2n l\u1ec7nh tr\u00ean] \u0111\u1ec3 giam h\u1ecd v\u00f4 th\u1eddi h\u1ea1n ch\u1ee9 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u00e0y h\u1ecd \u0111i xa hay x\u1eed t\u1eed h\u1ecd nh\u01b0 m\u1ed9t t\u1ed9i nh\u00e2n b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng kh\u00e1c. Ch\u00ednh v\u00ec th\u1ebf nh\u1eefng cao tri\u1ec1u v\u00e0 tho\u00e1i tri\u1ec1u trong to\u00e0n b\u1ed9 bang giao Thanh \u2013 Vi\u1ec7t cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 XXIII c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c quan t\u00e2m r\u1ed9ng r\u00e3i h\u01a1n.<\/p>\n<p>Th\u1eddi thay ng\u00f4i, \u0111\u1ed5i ch\u1ee7 n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft khai th\u00e1c ho\u00e0n c\u1ea3nh \u0111\u1ec3 l\u1ef1a gi\u00f3 xoay chi\u1ec1u nh\u01b0ng c\u0169ng nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi th\u00e0 ch\u1ebft c\u0169ng kh\u00f4ng lu\u1ed3n c\u00fai. B\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u00f3, c\u0169ng c\u00f3 k\u1ebb l\u1ee3i d\u1ee5ng \u01b0u th\u1ebf c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ec3 ch\u00e8n \u00e9p, l\u1eafm khi vu c\u00e1o nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 th\u00f9 o\u00e1n ri\u00eang t\u01b0. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 c\u00f4ng th\u1ea7n c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i n\u00e0y l\u1ea1i b\u1ecb coi l\u00e0 \u0111\u1ea1i ngh\u1ecbch c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i kh\u00e1c, vi\u1ec7c \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 l\u1ebd th\u01b0\u1eddng. Ri\u00eang v\u1edbi L\u00ea Qu\u00fdnh, th\u00e1i \u0111\u1ed9 ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u00fang hay sai c\u00f2n t\u00f9y v\u00e0o nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh v\u00e0 quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi. Tuy nhi\u00ean, d\u00f9 \u1edf ph\u00eda n\u00e0o, \u0111\u00e3 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u1ea3m ph\u1ee5c \u00f4ng v\u1ec1 s\u1ef1 b\u1ea5t khu\u1ea5t nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng ch\u1ecbu c\u1eaft t\u00f3c, \u0111\u1ed5i \u00e1o theo ng\u01b0\u1eddi Thanh \u0111\u1ec3 ph\u1ea3i ch\u1ecbu kh\u00f4ng bi\u1ebft bao nhi\u00eau \u0111\u00e0y \u0111\u1ecda trong 15 n\u0103m l\u01b0u l\u1ea1c. T\u1ea5m l\u00f2ng son s\u1eaft \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t h\u1ecd L\u00ea nh\u01b0ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u1ea3 d\u00e2n t\u1ed9c, c\u1ea3 gi\u1ed1ng n\u00f2i m\u00e0 th\u1eddi \u0111\u1ea1i n\u00e0o c\u0169ng kh\u00f4ng m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi theo k\u1ecbp.<\/p>\n<p>Ti\u1ec3u s\u1eed c\u1ee7a L\u00ea Qu\u00fdnh kh\u00f4ng \u0111\u00f3ng g\u00f3p nhi\u1ec1u v\u00e0o nh\u1eefng bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng l\u1ecbch s\u1eed. Tuy trong m\u1ed9t s\u1ed1 giai \u0111o\u1ea1n, \u00f4ng c\u00f3 tham gia v\u00e0o t\u00ecnh h\u00ecnh ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a B\u1eafc H\u00e0 nh\u01b0ng tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf ch\u1ec9 mang t\u00ednh ch\u1ee9ng nh\u00e2n. M\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 ri\u00eang \u00f4ng, c\u1ea3 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nh\u00e0 L\u00ea c\u0169ng c\u00f9ng chung m\u1ed9t c\u1ea3nh ng\u1ed9. T\u1eeb vua ch\u00ed quan h\u1ecd ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a ra \u0111\u1ec3 l\u00e0m b\u1ec1 ngo\u00e0i cho nh\u1eefng m\u01b0u t\u00ednh b\u00ean trong. Cho n\u00ean h\u1ecd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tham d\u1ef1 v\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u1ec1 th\u00e0nh hay b\u1ea1i.<\/p>\n<p>Th\u1ebf nh\u01b0ng d\u00f9 ho\u00e0n c\u1ea3nh kh\u1eafc nghi\u1ec7t, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 v\u1eabn d\u00e1m ng\u1ea9ng cao \u0111\u1ea7u \u0111\u1ec3 gi\u1eef cho m\u00ecnh m\u1ed9t t\u01b0 th\u1ebf kh\u00f4ng d\u1eddi \u0111\u1ed5i. Tuy ch\u1ec9 v\u00e0i m\u01b0\u01a1i gia \u0111\u00ecnh s\u1ed1ng hiu qu\u1ea1nh trong m\u1ed9t con h\u1ebbm \u1edf ngo\u1ea1i \u00f4 B\u1eafc Kinh, nh\u00f3m ng\u01b0\u1eddi nh\u1ecf b\u00e9 \u0111\u00f3 v\u1eabn gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c vua ra vua, t\u00f4i ra t\u00f4i, y\u00eau th\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f9m b\u1ecdc nhau khi s\u1ed1ng c\u0169ng nh\u01b0 khi ch\u1ebft, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ea5m g\u01b0\u01a1ng s\u00e1ng cho ch\u00fang ta hay sao?<\/p>\n<p>Ch\u00ednh v\u00ec s\u1ef1 n\u1ed5i b\u1eadt \u0111\u00f3, trong ng\u00f4i t\u1eeb \u0111\u01b0\u1eddng th\u1edd nh\u1eefng th\u1ea7n t\u1eed ti\u1ebft ngh\u0129a cu\u1ed1i \u0111\u1eddi L\u00ea x\u00e2y n\u0103m T\u1ef1 \u00d0\u1ee9c th\u1ee9 10 (1857), linh v\u1ecb c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ngay ch\u00ednh gi\u1eefa v\u1edbi h\u00e0ng ch\u1eef:<\/p>\n<p align=\"center\">\u6545\u9ece\u7bc0\u7fa9\uff0c\u540c\u5e73\u7ae0\u4e8b\u9577\u6d3e\u4faf\uff0c\u8b1a\u5fe0\u6bc5\uff0c\u9ece\u56e7\u4e4b\u4f4d<\/p>\n<p align=\"center\"><i>C\u1ed1 L\u00ea ti<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>t ngh<\/i><i>\u0129<\/i><i>a, <\/i><i>\u00d0<\/i><i>\u1ed3ng B\u00ecnh Ch\u01b0\u01a1ng S\u1ef1 Tr\u01b0\u1eddng Ph\u00e1i H\u1ea7u, th\u1ee5y Trung Ngh\u1ecb, L\u00ea Qu<\/i><i>\u00fd<\/i><i>nh chi v\u1ecb.<\/i><\/p>\n<p>L\u00ea Qu\u00fdnh c\u0169ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi duy nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u00ean ri\u00eang v\u1edbi ch\u1eef Trung l\u00e0 thu\u1ef5 danh cao qu\u00ed nh\u1ea5t.<\/p>\n<p>Trong <i>Vi\u1ec7t S\u1eed T\u1ed5ng V\u1ecbnh<\/i>, vua D\u1ef1c T\u00f4n [T\u1ef1 \u0110\u1ee9c] khen ng\u1ee3i L\u00ea Qu\u00fdnh nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p align=\"center\">\u805e\u56b4\u5c07\u8ecd\u982d\uff0c\u8207\u5d47\u4f8d\u4e2d\u8840\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u53c8\u5f35\u7762\u967d\u9f52\uff0c\u53ca\u984f\u5e38\u5c71\u820c\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u708e\u65b9\u8c48\u7121\u4eba\uff0c\u6709\u9577\u6d3e\u4faf\u9aee\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u59cb\u4e91\u5927\u7fa9\u4f38\uff0c\u7d42\u662f\u9670\u8b00\u8a2d\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u5f92\u7136\u5606\u5fe0\u81e3\uff0c\u7562\u7adf\u79c1\u50de\u5b7d\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u4e0d\u7279\u5fd8\u5fe0\u7fa9\uff0c\u8599\u8fae\u907a\u9ad4\u95d5\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u80fd\u5168\u5fe0\u5b5d\u6b78\uff0c\u5927\u90a6\u8db3\u6127\u6bba\u3002<\/p>\n<p align=\"center\"><b>&#160;<\/b><\/p>\n<p align=\"center\"><b>D\u1ecbch <\/b><b>\u00e2<\/b><b>m<\/b><\/p>\n<p align=\"center\">V\u0103n Nghi\u00eam t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n \u0111\u1ea7u,    <br \/>D\u1eef K\u00ea th\u1ecb trung huy\u1ebft.     <br \/>H\u1ef1u Tr\u01b0\u01a1ng Tuy D\u01b0\u01a1ng x\u1ec9,     <br \/>C\u1eadp Nhan Th\u01b0\u1eddng S\u01a1n thi\u1ec7t.     <br \/>Vi\u00eam ph\u01b0\u01a1ng kh\u1edfi v\u00f4 nh\u00e2n,     <br \/>H\u1eefu Tr\u01b0\u1eddng Ph\u00e1i H\u1ea7u ph\u00e1t.     <br \/>Thu\u1ef7 v\u00e2n \u0111\u1ea1i ngh\u0129a th\u00e2n,     <br \/>Chung th\u1ecb \u00e2m m\u01b0u thi\u1ebft.     <br \/>\u0110\u1ed3 nhi\u00ean th\u00e1n trung th\u1ea7n,     <br \/>T\u1ea5t c\u00e1nh t\u01b0 ngu\u1ef5 nghi\u1ec7t.     <br \/>B\u1ea5t \u0111\u1eb7c vong trung ngh\u0129a,     <br \/>Th\u1ebf bi\u1ec7n di th\u1ec3 khuy\u1ebft.     <br \/>N\u0103ng to\u00e0n trung hi\u1ebfu qui,     <br \/>\u0110\u1ea1i bang qu\u00ed t\u00fac s\u00e1t.<\/p>\n<p align=\"center\">&#160;<\/p>\n<p align=\"center\"><b>D\u1ecbch ngh\u0129a<\/b><\/p>\n<p align=\"center\"><i>Nghe \u0111\u1ea7u Nghi\u00eam t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n<\/i><a href=\"#_ftn5_9105\" name=\"_ftnref5_9105\">[5]<\/a>     <br \/><i>C\u00f9ng m\u00e1u K\u00ea th\u1ecb trung<\/i><a href=\"#_ftn6_9105\" name=\"_ftnref6_9105\">[6]<\/a>     <br \/><i>L\u1ea1i r\u0103ng Tr\u01b0\u01a1ng Tuy D\u01b0\u01a1ng<\/i><a href=\"#_ftn7_9105\" name=\"_ftnref7_9105\">[7]<\/a>     <br \/><i>C\u00f9ng l\u01b0\u1ee1i Nhan Th\u01b0\u1eddng S\u01a1n<\/i><a href=\"#_ftn8_9105\" name=\"_ftnref8_9105\">[8]<\/a>     <br \/><i>Ph\u01b0\u01a1ng nam \u0111\u00e2u ph\u1ea3i kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi      <br \/><\/i><i>C\u0169ng c\u00f3 t\u00f3c Tr\u01b0\u1eddng Ph\u00e1i H\u1ea7u      <br \/><\/i><i>M\u1edbi \u0111\u1ea7u l\u00e0 \u0111\u1ec3 v\u01b0\u01a1n \u0111\u1ea1i ngh\u0129a      <br \/><\/i><i>Nh\u01b0ng c\u0169ng b\u1edfi do \u00e2m m\u01b0u c\u1ea3      <br \/><\/i><i>Than \u00f4i k\u1ebb trung th\u1ea7n      <br \/><\/i><i>\u0110\u1ec1u do t\u1ed9i c\u1ee7a ngu\u1ef5      <br \/><\/i><i>Kh\u00f4ng qu\u00ean \u0111i\u1ec1u trung ngh\u0129a      <br \/><\/i><i>Ch\u1eb3ng c\u1eaft t\u00f3c khuy\u1ebft th\u00e2n th\u1ec3      <br \/><\/i><i>V\u1ec1 n\u01b0\u1edbc to\u00e0n trung hi\u1ebfu      <br \/><\/i><i>\u0110\u1ea1i bang s\u1ee3 n\u00ean kh\u00f4ng gi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c<\/i><\/p>\n<p align=\"center\"><em>&#160;<\/em><\/p>\n<p>\u1ede m\u1ed9t ngh\u0129a r\u1ed9ng h\u01a1n, ch\u00fang ta c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 coi th\u00e1i \u0111\u1ed9 b\u1ea5t khu\u1ea5t c\u1ee7a L\u00ea Qu\u00fdnh nh\u01b0 m\u1ed9t bi\u1ec3u tr\u01b0ng c\u1ee7a ch\u00ednh d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t trong giao thi\u1ec7p v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi l\u00e1ng gi\u1ec1ng ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc. Nh\u00e0 Thanh khi nh\u00e2n danh m\u1ed9t \u0111\u1ea1i qu\u1ed1c n\u00eau cao t\u00ednh ch\u00ednh th\u1ed1ng \u0111\u1ec3 can thi\u1ec7p v\u00e0o c\u00e1c n\u01b0\u1edbc nh\u1ecf \u1edf chung quanh, l\u1ea1i b\u1ecb v\u01b0\u1edbng ngay v\u00e0o nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u h\u1ecd h\u1eb1ng rao gi\u1ea3ng.<\/p>\n<p>N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 4 ng\u01b0\u1eddi \u201c<i>An Nam ngh\u0129a s\u0129<\/i>\u201d \u0111\u00f3, trang s\u1eed c\u1ee7a nh\u00e0 Thanh can thi\u1ec7p v\u00e0o n\u01b0\u1edbc ta c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00e9p l\u1ea1i ngay sau khi nh\u00f3m vua L\u00ea \u0111\u01b0\u1ee3c \u201c<i>an th\u00e1p<\/i>\u201d \u1edf B\u1eafc Kinh. Tuy nhi\u00ean, th\u00e1i \u0111\u1ed9 c\u1ee7a L\u00ea Qu\u00fdnh \u0111\u00e3 nhen nh\u00fam m\u1ed9t tia l\u1eeda hi v\u1ecdng v\u00e0 d\u00f9 kh\u00f4ng th\u00e0nh c\u00f4ng trong v\u1eadn \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec3 xin m\u1ed9t m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t dung th\u00e2n, cu\u1ed1i c\u00f9ng di h\u00e0i vua L\u00ea v\u00e0 17 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c mang v\u1ec1 \u0111\u1ec3 kh\u1ecfi th\u00e0nh nh\u1eefng oan h\u1ed3n u\u1ed5ng t\u1eed lang thang n\u01a1i x\u1ee9 l\u1ea1. D\u00f9 sa c\u01a1, d\u00f9 th\u1ea5t th\u1ebf, m\u00e3i m\u00e3i h\u1ecd v\u1eabn c\u00f2n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<h2 align=\"center\"><a name=\"_Toc381337498\"><\/a>PH\u1ee4 L\u1ee4C<\/h2>\n<p>&#160;<\/p>\n<p align=\"left\"><b>L<\/b><b>\u00ca<\/b><b> M\u1ea0T TI<\/b><b>\u1ebe<\/b><b>T NGH<\/b><b>\u0128<\/b><b>A T\u1eea<\/b><\/p>\n<p>D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y l\u00e0 n\u1ed9i dung c\u00e1c chi ti\u1ebft v\u1ec1 vi\u1ec7c tri\u1ec1u T\u1ef1 \u0110\u1ee9c d\u1ef1ng m\u1ed9t t\u1eeb \u0111\u01b0\u1eddng \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i \u0111\u1ec3 th\u1edd c\u00fang nh\u1eefng ngh\u0129a s\u0129 nh\u00e0 L\u00ea. Theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a hai b\u1ed9 C\u00f4ng v\u00e0 b\u1ed9 L\u1ec5 th\u00ec vi\u1ec7c l\u1eadp t\u1eeb \u0111\u01b0\u1ee3c tham chi\u1ebfu t\u00e0i li\u1ec7u \u0111\u1eddi Khang Hi \u0111\u00e3 l\u1eadp \u0111\u1ec1n th\u1edd nh\u1eefng trung th\u1ea7n nh\u00e0 Minh tu\u1eabn ti\u1ebft, ban t\u00ean thu\u1ef5 cho 8 ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 th\u00f4ng thu\u1ef5 [t\u00ean thu\u1ef5 chung] cho 310 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>T\u1eeb \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e0y theo khu\u00f4n m\u1eabu mi\u1ebfu Trung H\u01b0ng C\u00f4ng Th\u1ea7n nh\u00e0 Nguy\u1ec5n bao g\u1ed3m ch\u00ednh \u0111\u01b0\u1eddng, ti\u1ec1n \u0111\u01b0\u1eddng 7 gian h\u1ee3p th\u00e0nh m\u1ed9t to\u00e0, hai b\u00ean t\u1ea3 h\u1eefu t\u00f2ng t\u1ef1 c\u0169ng 7 gian, \u0111\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1eb1ng sau c\u00f3 x\u00e2y nghi m\u00f4n v\u00e0 3 to\u00e0 ti\u1ec1n m\u00f4n, m\u1ed7i n\u0103m hai l\u1ea7n xu\u00e2n thu c\u00fang t\u1ebf.<\/p>\n<p>L\u1ec5 v\u1eadt m\u1ed7i k\u1ef3 bao g\u1ed3m m\u1ed9t con b\u00f2, m\u1ed9t con d\u00ea, m\u1ed9t con heo v\u00e0 c\u00e1c lo\u1ea1i rau qu\u1ea3 c\u00f9ng h\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e8n, tr\u1ea7u r\u01b0\u1ee3u.<\/p>\n<p>V\u1ec1 ph\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng phi Nguy\u1ec5n Th\u1ecb Kim th\u00ec \u0111\u1eddi Gia Long \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u00e1nh ch\u1ec9 cho l\u1eadp bia \u0111\u00e1 \u1edf b\u1ea3n qu\u00e1n, tr\u00ean bia kh\u1eafc b\u1ed1n ch\u1eef \u201cAn Trinh Tu\u1eabn Ti\u1ebft\u201d l\u00e0 ch\u1eef vua ban n\u00ean c\u0169ng \u0111\u01b0a v\u00e0o nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1ea7n t\u1eed \u0111\u00e3 v\u00ec nh\u00e0 L\u00ea m\u00e0 tu\u1eabn ti\u1ebft.<\/p>\n<p>M\u1ecdi v\u1eadt li\u1ec7u v\u00e0 nh\u00e2n c\u00f4ng \u0111\u1ec3 x\u00e2y \u0111\u1ec1n th\u1edd n\u00e0y do t\u1ec9nh H\u00e0 N\u1ed9i \u0111\u1ea3m tr\u00e1ch.<\/p>\n<p>Ch\u00ednh \u0111\u01b0\u1eddng ba gian hai ch\u00e1i, r\u01b0\u1eddng ch\u00ednh 5 th\u01b0\u1edbc 8 t\u1ea5c, r\u01b0\u1eddng ph\u1ee5 \u1edf gi\u1eefa 6 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c 5 ph\u00e2n, hai b\u00ean t\u1ea3 h\u1eefu 6 th\u01b0\u1edbc 4 t\u1ea5c 5 ph\u00e2n. Hai ch\u00e1i th\u00ec x\u00e0 th\u1ee9 nh\u1ea5t 5 th\u01b0\u1edbc 4 t\u1ea5c, x\u00e0 th\u1ee9 hai 3 th\u01b0\u1edbc 1 t\u1ea5c, tr\u01b0\u1edbc sau 2 x\u00e0 \u0111\u1ec1u 5 th\u01b0\u1edbc 4 t\u1ea5c, x\u00e0 sau th\u1ee9 ba \u0111\u1ec1u 3 th\u01b0\u1edbc 2 t\u1ea5c.<\/p>\n<p>Ti\u1ec1n \u0111\u01b0\u1eddng m\u1ed9t gian hai ch\u00e1i, r\u01b0\u1eddng ch\u00ednh 5 th\u01b0\u1edbc 4 t\u1ea5c, x\u00e0 tr\u01b0\u1edbc th\u1ee9 hai 5 th\u01b0\u1edbc 1 t\u1ea5c, th\u1eeba l\u01b0u sau 3 th\u01b0\u1edbc 6 t\u1ea5c, ch\u1ea5n t\u00e2m \u1edf gi\u1eefa 6 th\u01b0\u1edbc 5 t\u1ea5c 5 ph\u00e2n, t\u1ea3 h\u1eefu th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1ec1u 6 th\u01b0\u1edbc 4 t\u1ea5c 5 ph\u00e2n, t\u1ea3 h\u1eefu th\u1ee9 hai \u0111\u1ec1u 5 th\u01b0\u1edbc 4 t\u1ea5c, 2 ch\u00e1i x\u00e0 \u0111\u1ec1u 3 th\u01b0\u1edbc 1 t\u1ea5c.<\/p>\n<p>T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u l\u00e0m b\u1eb1ng g\u1ed7 c\u1ee9ng ch\u1eafc, tr\u00ean m\u00e1i l\u1ee3p ng\u00f3i. Ch\u00ednh \u0111\u01b0\u1eddng ba m\u1eb7t t\u1ea3, h\u1eefu v\u00e0 ph\u00eda sao, ti\u1ec1n \u0111\u01b0\u1eddng hai m\u1eb7t tr\u00e1i ph\u1ea3i \u0111\u1ec1u x\u00e2y t\u01b0\u1eddng b\u1eb1ng g\u1ea1ch, b\u1ed1n chung quanh c\u00f3 t\u01b0\u1eddng th\u1ea5p bao quanh. Ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc x\u00e2y m\u1ed9t c\u1ed5ng nghi m\u00f4n, b\u00ean d\u01b0\u1edbi c\u00f3 ba c\u1eeda h\u00ecnh tr\u00f2n, th\u1eb3ng g\u00f3c v\u1edbi b\u00ean trong t\u01b0\u1eddng v\u00e2y. B\u00ean tr\u00e1i x\u00e2y m\u1ed9t to\u00e0 nh\u00e0 l\u1ee3p ng\u00f3i, trong s\u1ed1 b\u1ed1n b\u1ee9c v\u00e1ch th\u00ec hai v\u00e1ch trong \u1edf hai \u0111\u1ea7u d\u00f9ng g\u1ed7, m\u1eb7t sau th\u00ec d\u00f9ng t\u01b0\u1eddng g\u1ea1ch.<\/p>\n<p>C\u00f2n v\u1ec1 t\u1ecbch \u0111i\u1ec1n c\u1ee7a chung th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf m\u00e1, n\u1ebfu nh\u01b0 c\u1ee7a ri\u00eang th\u00ec c\u1ee9 chi\u1ebfu theo gi\u00e1 tr\u1ecb m\u00e0 n\u1ea1p tr\u1ea3. L\u1ea1i l\u1ea5y m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi tr\u00e1ng \u0111inh \u1edf v\u00f9ng chung quanh tr\u00f4ng coi th\u1ee7 t\u1eeb, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf th\u00e2n v\u00e0 kh\u00f4ng b\u1ecb b\u1eaft l\u00ednh.<\/p>\n<p>C\u00f2n v\u1ec1 kho\u1ea3n ban t\u00ean thu\u1ef5 \u0111\u1ec3 th\u1edd trong \u0111\u1ec1n, chi\u1ebfu theo s\u1ef1 tr\u1ea1ng c\u1ee7a L\u00ea Qu\u00fdnh th\u00ec so v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c xu\u1ea5t s\u1eafc h\u01a1n n\u00ean xin \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho t\u00ean thu\u1ef5 Trung Ngh\u1ecb. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n l\u1ea1i t\u1eeb Nguy\u1ec5n Vi\u1ebft Tri\u1ec7u, Tr\u1ea7n Danh \u00c1n, Nguy\u1ec5n \u00d0\u00ecnh Gi\u1ea3n, Nguy\u1ec5n \u00d0\u00ecnh Vi\u1ec7n, Nguy\u1ec5n Quang Ch\u00e2u, Nguy\u1ec5n V\u0103n Quy\u00ean, Tr\u1ea7n Danh B\u00ednh, Tr\u1ea7n \u00d0\u0129nh, Nguy\u1ec5n Huy Tr\u1ea1c, Nguy\u1ec5n Qu\u1ed1c \u0110\u1ed1ng, L\u00ea H\u00e2n, Ho\u00e0ng \u00cdch Hi\u1ec3u, L\u00ea Do\u00e3n Tr\u1ecb, Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh C\u1ea9m, L\u00ea Qu\u00fd Th\u00edch, \u00d0\u00e0m Th\u1eadn X\u01b0\u1edfng, Nguy\u1ec5n H\u00f9ng Trung, Nguy\u1ec5n Tr\u1ecdng Du, L\u00ea T\u00f9ng, L\u00ea Th\u1ee9c, L\u00ea Tr\u1ecdng V\u0129, Ph\u1ea1m Nh\u01b0 T\u00f9ng t\u1ea5t c\u1ea3 22 ng\u01b0\u1eddi xin \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho th\u00f4ng thu\u1ef5 l\u00e0 Trung M\u1eabn.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00eau tr\u00ean t\u1ea5t c\u1ea3 23 ng\u01b0\u1eddi xin \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ebf t\u1ea1o b\u00e0i v\u1ecb ghi r\u00f5, nh\u1eefng ai c\u00f3 ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc th\u00ec xin ghi t\u00ean tu\u1ed5i, thu\u1ef5 hi\u1ec7u, danh ph\u1eadn \u0111\u1eddi L\u00ea. C\u00f2n nh\u01b0 con c\u1ee7a Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Vi\u1ec7n l\u00e0 Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Li\u1ec5n, Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Tri\u1ec7u, Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Ch\u1ea5n, con r\u1ec3 l\u00e0 Thi\u1ec1u T\u00f4n Hi\u1ec7p, em trai Tr\u1ea7n \u00d0\u0129nh l\u00e0 Tr\u1ea7n Lang, ch\u00e1u l\u00e0 Tr\u1ea7n Tr\u1eebng, c\u00f9ng con r\u1ec3 c\u1ee7a anh l\u00e0 V\u0169 Tr\u1ecdng D\u1eadt, con nu\u00f4i c\u1ee7a em l\u00e0 Tr\u1ea7n D\u1ea7n, Tr\u1ea7n H\u1ea1c, con trai L\u00ea Tr\u1ecdng V\u0129 l\u00e0 L\u00ea \u00d0\u00ecnh \u00d0\u1ecbnh t\u1ea5t c\u1ea3 10 ng\u01b0\u1eddi, xin \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ebf t\u1ea1o b\u00e0i bi\u1ec3n hai m\u1eb7t, m\u1ed7i m\u1eb7t 5 h\u00e0ng, m\u1ed7i h\u00e0ng 1 ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft r\u00f5 t\u00ean \u0111\u1ec3 th\u1edd.<\/p>\n<p>Gian ch\u00ednh gi\u1eefa \u0111\u1ec3 \u00e1n th\u1edd m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi:<\/p>\n<p>C\u1ed1 L\u00ea ti\u1ebft ngh\u0129a, \u0111\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 Tr\u01b0\u1eddng Ph\u00e1i H\u1ea7u, thu\u1ef5 Trung Ngh\u1ecb, L\u00ea Qu\u00fdnh chi v\u1ecb.<\/p>\n<p>Gian b\u00ean t\u1ea3 \u0111\u1ec3 \u00e1n th\u1edd 11 ng\u01b0\u1eddi:<\/p>\n<p>&#8211; C\u1ed1 L\u00ea ti\u1ebft ngh\u0129a, t\u1ee9 th\u00e0nh Ph\u00f3 \u0110\u1ec1 L\u00e3nh, thu\u1ef5 Trung M\u1eabn, Nguy\u1ec5n Vi\u1ebft Tri\u1ec7u chi v\u1ecb.<\/p>\n<p>&#8211; C\u1ed1 L\u00ea ti\u1ebft ngh\u0129a, Binh B\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng Th\u01b0 B\u00fat Phong H\u1ea7u, thu\u1ef5 Trung M\u1eabn, Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Gi\u1ea3n chi v\u1ecb.<\/p>\n<p>&#8211; C\u1ed1 L\u00ea ti\u1ebft ngh\u0129a, th\u1ef1 tr\u1ea5n th\u1ee7 Kinh B\u1eafc \u0110\u0129nh V\u00f5 H\u1ea7u, thu\u1ef5 Trung M\u1eabn, Tr\u1ea7n Quang Ch\u00e2u chi v\u1ecb.<\/p>\n<p>&#8211; C\u1ed1 L\u00ea ti\u1ebft ngh\u0129a, thu\u1ef5 Trung M\u1eabn, Tr\u1ea7n Danh B\u00ednh chi v\u1ecb.<\/p>\n<p>&#8211; C\u1ed1 L\u00ea ti\u1ebft ngh\u0129a, H\u1ed9 B\u1ed9 T\u1ea3 Th\u1ecb Lang, thu\u1ef5 Trung M\u1eabn, Nguy\u1ec5n Huy Tr\u1ea1c chi v\u1ecb.<\/p>\n<p>&#8211; C\u1ed1 L\u00ea ti\u1ebft ngh\u0129a, th\u1ef1 tr\u1ea5n th\u1ee7 Kinh B\u1eafc, thu\u1ef5 Trung M\u1eabn, L\u00ea H\u00e2n chi v\u1ecb.<\/p>\n<p>&#8211; C\u1ed1 L\u00ea ti\u1ebft ngh\u0129a, \u0111\u00f4 \u0111\u1ed1c ch\u1ec9 huy s\u1ee9, thu\u1ef5 Trung M\u1eabn, L\u00ea Do\u00e3n Tr\u1ecb chi v\u1ecb.<\/p>\n<p>&#8211; C\u1ed1 L\u00ea ti\u1ebft ngh\u0129a, tr\u00f4ng coi t\u1ee9 b\u1ea3o, thu\u1ef5 Trung M\u1eabn, L\u00ea Qu\u00ed Th\u00edch chi v\u1ecb.<\/p>\n<p>&#8211; C\u1ed1 L\u00ea ti\u1ebft ngh\u0129a, thu\u1ef5 Trung M\u1eabn, Nguy\u1ec5n H\u00f9ng Trung chi v\u1ecb.<\/p>\n<p>&#8211; C\u1ed1 L\u00ea ti\u1ebft ngh\u0129a, thu\u1ef5 Trung M\u1eabn, L\u00ea T\u00f9ng chi v\u1ecb.<\/p>\n<p>&#8211; C\u1ed1 L\u00ea ti\u1ebft ngh\u0129a, tr\u1ea5n th\u1ee7 Kinh B\u1eafc, t\u1ea3 Tham Ch\u00ednh S\u1ee9, thu\u1ef5 Trung M\u1eabn, L\u00ea Tr\u1ecdng V\u0129 chi v\u1ecb.<\/p>\n<p>Gian b\u00ean h\u1eefu \u0111\u1ec3 \u00e1n th\u1edd 11 ng\u01b0\u1eddi:<\/p>\n<p>&#8211; C\u1ed1 L\u00ea ti\u1ebft ngh\u0129a, phong T\u0129nh N\u1ea1n c\u00f4ng th\u1ea7n Ng\u1ef1 S\u1eed ki\u00eam ph\u00f3 \u0110\u00f4 Ng\u1ef1 S\u1eed, thu\u1ef5 Trung M\u1eabn, Tr\u1ea7n Danh \u00c1n chi v\u1ecb.<\/p>\n<p>&#8211; C\u1ed1 L\u00ea ti\u1ebft ngh\u0129a, Tuy\u00ean Quang x\u1ee9 Thanh H\u00ecnh hi\u1ebfn s\u00e1t ti ph\u00f3 s\u1eed [s\u1ee9?], thu\u1ef5 Trung M\u1eabn, Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Vi\u1ec7n chi v\u1ecb.<\/p>\n<p>&#8211; C\u1ed1 L\u00ea ti\u1ebft ngh\u0129a, th\u1ecb n\u1ed9i, thu\u1ef5 Trung M\u1eabn, Nguy\u1ec5n V\u0103n Quy\u00ean chi v\u1ecb.<\/p>\n<p>&#8211; C\u1ed1 L\u00ea ti\u1ebft ngh\u0129a, thu\u1ef5 Trung M\u1eabn, Tr\u1ea7n \u0110\u0129nh chi v\u1ecb.<\/p>\n<p>&#8211; C\u1ed1 L\u00ea ti\u1ebft ngh\u0129a, \u0111\u00f4 \u0111\u1ed1c \u0111\u1ed3ng tri, thu\u1ef5 Trung M\u1eabn, Nguy\u1ec5n Qu\u1ed1c \u0110\u1ed1ng chi v\u1ecb.<\/p>\n<p>&#8211; C\u1ed1 L\u00ea ti\u1ebft ngh\u0129a, \u0110\u1ecbch Qu\u1eadn C\u00f4ng, thu\u1ef5 Trung M\u1eabn, Ho\u00e0ng \u00cdch Hi\u1ec3u chi v\u1ecb.<\/p>\n<p>&#8211; C\u1ed1 L\u00ea ti\u1ebft ngh\u0129a, thu\u1ef5 Trung M\u1eabn, Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh C\u1ea9m chi v\u1ecb.<\/p>\n<p>&#8211; C\u1ed1 L\u00ea ti\u1ebft ngh\u0129a, thu\u1ef5 Trung M\u1eabn, \u0110\u00e0m Th\u1eadn X\u01b0\u1edfng chi v\u1ecb.<\/p>\n<p>&#8211; C\u1ed1 L\u00ea ti\u1ebft ngh\u0129a, v\u00f5 u\u00fd, thu\u1ef5 Trung M\u1eabn, Nguy\u1ec5n Tr\u1ecdng Du chi v\u1ecb.<\/p>\n<p>&#8211; C\u1ed1 L\u00ea ti\u1ebft ngh\u0129a, thu\u1ef5 Trung M\u1eabn, L\u00ea Th\u1ee9c chi v\u1ecb.<\/p>\n<p>&#8211; C\u1ed1 L\u00ea ti\u1ebft ngh\u0129a, \u0111\u1ec1 \u0111\u1ed1c t\u1ee9 th\u00e0nh qu\u00e2n v\u1ee5 qu\u1ea3n tr\u1ea5n th\u1ee7 S\u01a1n T\u00e2y, hi\u1ec7p l\u00fd c\u00e1c tr\u1ea5n Tuy\u00ean Quang, H\u01b0ng Ho\u00e1, tham d\u1ef1 tri\u1ec1u ch\u00ednh b\u1ed9 Binh b\u1ed9 H\u1ed9 C\u1eadn Quang H\u1ea7u, thu\u1ef5 Trung M\u1eabn, Ph\u1ea1m Nh\u01b0 T\u00f9ng chi v\u1ecb.<\/p>\n<p>Ch\u00e1i b\u00ean \u0111\u00f4ng \u0111\u1ec3 th\u1edd 5 ng\u01b0\u1eddi:<\/p>\n<p>&#8211; C\u1ed1 L\u00ea ti\u1ebft ngh\u0129a, Nguy\u1ec5n Tr\u1ecdng Li\u1ec5n chi v\u1ecb.<\/p>\n<p>&#8211; C\u1ed1 L\u00ea ti\u1ebft ngh\u0129a, Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Tri\u1ec7u chi v\u1ecb.<\/p>\n<p>&#8211; C\u1ed1 L\u00ea ti\u1ebft ngh\u0129a, Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Ch\u1ea5n chi v\u1ecb.<\/p>\n<p>&#8211; C\u1ed1 L\u00ea ti\u1ebft ngh\u0129a, Thi\u1ec1u T\u00f4n Hi\u1ec7p chi v\u1ecb.<\/p>\n<p>&#8211; C\u1ed1 L\u00ea ti\u1ebft ngh\u0129a, Tr\u1ea7n \u0110\u00ecnh \u0110\u1ecbnh chi v\u1ecb.<\/p>\n<p>Ch\u00e1i b\u00ean t\u00e2y \u0111\u1ec3 th\u1edd 5 ng\u01b0\u1eddi:<\/p>\n<p>&#8211; C\u1ed1 L\u00ea ti\u1ebft ngh\u0129a, Tr\u1ea7n Lang chi v\u1ecb.<\/p>\n<p>&#8211; C\u1ed1 L\u00ea ti\u1ebft ngh\u0129a, Tr\u1ea7n D\u1ea7n chi v\u1ecb.<\/p>\n<p>&#8211; C\u1ed1 L\u00ea ti\u1ebft ngh\u0129a, Tr\u1ea7n H\u1ea1c chi v\u1ecb.<\/p>\n<p>&#8211; C\u1ed1 L\u00ea ti\u1ebft ngh\u0129a, Tr\u1ea7n Tr\u1eebng chi v\u1ecb.<\/p>\n<p>&#8211; C\u1ed1 L\u00ea ti\u1ebft ngh\u0129a, V\u0169 Tr\u1ecdng D\u1eadt chi v\u1ecb.<a href=\"#_ftn9_9105\" name=\"_ftnref9_9105\">[9]<\/a><\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p align=\"left\"><a name=\"_Toc381337499\"><\/a><strong>S\u1eaeC D\u1ee4 C\u1ee6A VUA T\u1ef0 \u00d0\u1ee8C<\/strong><\/p>\n<p><b><span style=\"text-decoration: underline\">Nguy\u00ean v<\/span><\/b><b><span style=\"text-decoration: underline\">\u0103<\/span><\/b><b><span style=\"text-decoration: underline\">n <\/span><\/b><\/p>\n<p align=\"center\">\u6715\u805e: \u81ea\u6614\u5fe0\u81e3\u70c8\u5973\uff0c\u898b\u5371\u81f4\u547d\uff0c\u820d\u751f\u53d6\u7fa9\uff0c\u975e\u4ee5\u9080\u540d\u65bc\u5f8c\u4e16\uff0c\u800c\u671d\u5ef7\u5fc5\u65cc\u8912\u4e4b\uff0c\u8aa0\u6240\u4ee5\u9f13\u52f5\u98a8\u6559\u800c\u6fc0\u52f8\u5c07\u4f86\u4e5f\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u5e74\u524d\u79ae\u90e8\u81e3\u9075\u5c07\u9ece\u672b\u6b89\u7bc0\u8af8\u81e3\uff0c\u8b70\u8acb\u8ffd\u9304\u4e00\u647a\uff0c\u7d93\u4ea4\u5ef7\u81e3\u67e5\u8b70\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u55e3\u64da\u594f\u4e0a\uff0c\u6715\u518d\u4e09\u6279\u95b1\uff0c\u91cd\u5ff5\u570b\u5bb6\u65cc\u5178\uff0c\u5176\u65bc\u4eba\u5fc3\u98a8\u4fd7\uff0c\u6240\u95dc\u975e\u7d30\uff0c\u4e88\u596a\u5b58\u524a\uff0c\u5343\u8f09\u4e4b\u516c\u8af8\u4fc2\u7109\uff0c\u8aa0\u4e0d\u53ef\u4e0d\u8a73\u614e\u4e5f\u3002\u7230\u547d\u53f2\u81e3\u91cd\u52a0\u7a3d\u6838\uff0c\u518d\u4ea4\u5ef7\u81e3\u8986\u95b1\uff0c\u4ee5\u662d\u516c\u8a73\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u7bc0\u64da\u8986\u654d\uff0c\u6715\u5404\u5df2\u8a73\u89bd\uff0c\u4ecd\u7167\u4e4b\u5ef7\u81e3\u539f\u647a\uff0c\u8acb\u8a72\u4e8c\u5341\u4e94\u540d\u6c0f\uff0c\u5176\u9593\u56fa\u6709\u5353\u7136\u53ef\u7a31\uff0c\u4ea6\u6709\u5c0b\u5e38\u7121\u751a\u8868\u898b\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u53c8\u6709\u5e87\u985e\u53ef\u6307\uff0c\u4ea6\u6709\u907a\u6f0f\u672a\u5468\uff0c\u6240\u61c9\u7504\u5225\u6b0a\u8861\uff0c\u7528\u5de5\u5927\u516c\u81f3\u6b63\uff0c\u5c31\u4e2d\u5982\u9ece\u56e7\uff0c\u962e\u66f0\u8087\uff0c\u9673\u540d\u6848\uff0c\u962e\u5ef7\u7c21\uff0c\u962e\u5ef7\u9662\uff0c\u962e\u5149\u73e0\uff0c\u962e\u6587\u6d93\uff0c\u9673\u540d\u663a\uff0c\u9673\u73fd\uff0c\u962e\u6c0f\u91d1\uff0c\u6f58\u6c0f\u821c\u7b49\uff0c\u5176\u7cbe\u5fe0\u7bc0\u70c8\uff0c\u56fa\u70ba\u53ef\u5609\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u589e\u6aa2\u4e4b\u962e\u8f1d\u6fef\uff0c\u962e\u570b\u68df\uff0c\u9ece\u6615\uff0c\u9ec4\u76ca\u66c9\uff0c\u9ece\u5141\u503c\uff0c\u962e\u5ef7\u9326\uff0c\u9ece\u8cb4\u9069\uff0c\u6f6d\u614e\u5ee0\uff0c\u962e\u96c4\u5fe0\uff0c\u962e\u4ef2\u745c\uff0c\u9ece\u677e\uff0c\u9ece\u5f0f\uff0c\u9ece\u4ef2\u5049\u7b49\uff0c\u96d6\u7121\u7570\u5e38\uff0c\u800c\u59cb\u7d42\u5f9e\u4ea1\uff0c\u78ba\u6709\u5be6\u72c0\uff0c\u4ea6\u5c6c\u53ef\u9304\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u53c8\u5982\u8303\u5982\u677e\uff0c\u647a\u5167\u4ee5\u5176\u53bb\u56de\u672a\u660e\uff0c\u61f8\u4e4b\u518a\u5f8c\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u8332\u7a76\u51fa\u8303\u5982\u677e\u73fe\u65bc\u5609\u9686\u5e74\u9593\u9063\u56de\uff0c\u5247\u8a72\u4e4b\u59cb\u7d42\u5b8c\u7bc0\uff0c\u53bb\u56de\u672c\u81ea\u660e\u767d\uff0c\u6e96\u4f75\u8207\u524d\u6b21\u8b70\u65cc\u4e8c\u5341\u56db\u4eba\uff0c\u4e00\u540c\u5217\u7940\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u5c31\u4e2d\u962e\u6c0f\u91d1\u65bc\u5609\u9686\u5e74\u9593\uff0c\u5df2\u5949\u6069\u7d66\u5893\u592b\uff0c\u7940\u7530\uff0c\u53c8\u547d\u7acb\u7891\u65bc\u5176\u9109\uff0c\u5df2\u8db3\u6170\u6f5b\u723d\uff0c\u8332\u8457\u6bcb\u9808\u518d\u8b70\u3002\u6f58\u6c0f\u821c\u5df2\u6709\u539f\u7960\u5728\u7fe0\u9744\u793e\uff0c\u8332\u8457\u4e8e\u9019\u7960\u8c4e\u7891\u65cc\u8868\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u9918\u81ea\u9ece\u56e7\u4ee5\u4e0b\uff0c\u51c6\u4e8e\u6cb3\u5185\u7701\u57ce\u9ece\u6c0f\u6545\u90fd\u4e4b\u5730\uff0c\u7acb\u7960\u5404\u7940\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u9ece\u56e7\u8271\u8c9e\u81ea\u9756\uff0c\u767e\u6298\u4e0d\u56de\uff0c\u5176\u6c23\u7bc0\u8f03\u8207\u540c\u8f29\u4e2d\uff0c\u5c24\u70ba\u51fa\u8272\uff0c\u8457\u8cdc\u5c08\u8b1a\u3002\u9918\u962e\u66f0\u8087\uff0c\u9673\u540d\u6848\uff0c\u962e\u5ef7\u7c21\uff0c\u962e\u5ef7\u9662\uff0c\u962e\u5149\u73e0\uff0c\u962e\u6587\u6d93\uff0c\u9673\u540d\u663a\uff0c\u9673\u73fd\uff0c\u589e\u6aa2\u4e4b\u962e\u8f1d\u6fef\uff0c\u962e\u570b\u68df\uff0c\u9ece\u6615\uff0c\u9ec4\u76ca\u66c9\uff0c\u9ece\u5141\u503c\uff0c\u962e\u5ef7\u9326\uff0c\u9ece\u8cb4\u9069\uff0c\u6f6d\u614e\u5ee0\uff0c\u962e\u96c4\u5fe0\uff0c\u962e\u4ef2\u745c\uff0c\u9ece\u677e\uff0c\u9ece\u5f0f\uff0c\u9ece\u4ef2\u5049\uff0c\u8303\u5982\u677e\uff0c\u8a72\u4e8c\u5341\u4e8c\u4eba\uff0c\u8457\u8cdc\u901a\u8b1a\uff0c\u7528\u4ea6\u7504\u5225\u3002\u5176\u5ef7\u9326\u8457\uff0c\u4fdf\u5217\u7940\u65e5\uff0c\u7167\u5f9e\u820a\u540d\uff0c\u6bcb\u9808\u6539\u907f\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u4ed6\u5982\u962e\u5ef7\u9662\u4e4b\u5b50\u962e\u7389\u7489\uff0c\u962e\u7389\u8087\uff0c\u962e\u7389\u632f\uff0c\u58fb\u97f6\u5c0a\u6d3d\uff0c\u9673\u73fd\u4e4b\u5f1f\u9673\u7405\uff0c\u4f84\u9673\u6f84\uff0c\u8207\u8a72\u5144\u4e4b\u58fb\u6b66\u4ef2\u9038\uff0c\u5f1f\u4e4b\u990a\u5b50\u9673\u5bc5\uff0c\u9673\u9db4\uff0c\u9ece\u4ef2\u5049\u4e4b\u5b50\u9ece\u5ef7\u5b9a\u7b49\uff0c\u5747\u7531\u540c\u6642\u6b89\u96e3\uff0c\u4e00\u9580\u4e2d\u5b5d\uff0c\u4ea6\u5c6c\u53ef\u5609\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u5176\u962e\u7389\u7489\u7b49\u5341\u4eba\uff0c\u8457\u51c6\u5176\u9644\u7940\u4e8e\u7960\uff0c\u4ffe\u5982\u671d\u5ef7\u8868\u7bc0\u65cc\u5fe0\uff0c\u7121\u5fae\u4e0d\u9304\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u5411\u4e0a\u61c9\u5f97\u8cdc\u8b1a\u7940\u5178\uff0c\u8207\u7acb\u7960\u898b\u7891\u7b49\u6b3e\uff0c\u8457\u4ea4\u79ae\u5de5\u90e8\u81e3\uff0c\u6703\u540c\u8a73\u6089\u3002\u8457\u8b70\u7576\u5982\u4f55\u5782\u4e4b\u6c38\u4e45\uff0c\u5177\u594f\u5019\u65e8\uff0c\u5e7e\u5b9a\u65bd\u884c\uff0c\u7a31\u6715\u610f\u7109\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u9918\u51c6\u4f9d\u8b70\u884c\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u6b3d\u6b64\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u6b3d\u9075\u3002<\/p>\n<p align=\"center\"><span>&#160;<\/span><\/p>\n<p align=\"left\"><span><strong>D\u1ecbch \u00e2m<\/strong><\/span><\/p>\n<p align=\"left\">Tr\u1eabm v\u0103n:<\/p>\n<p align=\"left\">T\u1ef1 t\u00edch trung th\u1ea7n li\u1ec7t n\u1eef, ki\u1ebfn nguy tr\u00ed m\u1ec7nh, x\u1ea3 sinh th\u1ee7 ngh\u0129a, phi d\u0129 y\u00eau danh \u01b0 h\u1eadu th\u1ebf, nhi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1ea5t tinh bao chi, th\u00e0nh s\u1edf d\u0129 c\u1ed5 l\u1ec7 phong gi\u00e1o nhi k\u00edch khuy\u1ebfn t\u01b0\u01a1ng lai d\u00e3.<\/p>\n<p align=\"left\">Ni\u00ean ti\u1ec1n L\u1ec5 b\u1ed9 th\u1ea7n tu\u00e2n t\u01b0\u01a1ng L\u00ea m\u1ea1t tu\u1eabn ti\u1ebft ch\u01b0 th\u1ea7n, ngh\u1ecb th\u1ec9nh truy l\u1ee5c nh\u1ea5t tri\u1ec7p, kinh giao \u0111\u00ecnh th\u1ea7n tra ngh\u1ecb.<\/p>\n<p align=\"left\">T\u1ef1 c\u1ee9 t\u1ea5u th\u01b0\u1ee3ng, tr\u1eabm t\u00e1i tam ph\u00ea duy\u1ec7t, tr\u1ecdng ni\u1ec7m qu\u1ed1c gia tinh \u0111i\u1ec3n, k\u1ef3 \u01b0 nh\u00e2n t\u00e2m phong t\u1ee5c, s\u1edf quan phi t\u1ebf, d\u01b0 \u0111o\u1ea1t t\u1ed3n t\u01b0\u1edbc, thi\u00ean t\u00e1i chi c\u00f4ng ch\u01b0 h\u1ec7 y\u00ean, th\u00e0nh b\u1ea5t kh\u1ea3 b\u1ea5t t\u01b0\u1eddng th\u1eadn d\u00e3.<\/p>\n<p align=\"left\">Vi\u00ean m\u1ec7nh s\u1eed th\u1ea7n tr\u1ecdng gia k\u00ea h\u1ea1ch, t\u00e1i giao \u0111\u00ecnh th\u1ea7n ph\u00fac duy\u1ec7t, d\u0129 chi\u00eau c\u00f4ng t\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p align=\"left\">Ti\u1ebft c\u1ee9 ph\u00fac t\u1ef1, tr\u1eabm c\u00e1c d\u0129 t\u01b0\u1eddng l\u00e3m, nh\u01b0ng chi\u1ebfu chi \u0111\u00ecnh th\u1ea7n nguy\u00ean tri\u1ec7p, th\u1ec9nh cai nh\u1ecb th\u1eadp ng\u0169 danh th\u1ecb, k\u1ef3 gian c\u1ed1 h\u1eefu tr\u00e1c nhi\u00ean kh\u1ea3 x\u01b0ng, di\u1ec7c h\u1eefu t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng v\u00f4 th\u1eadm bi\u1ec3u ki\u1ebfn.<\/p>\n<p align=\"left\">H\u1ef1u h\u1eefu t\u00ed lo\u1ea1i kh\u1ea3 ch\u1ec9, di\u1ec7c h\u1eefu di l\u1eadu v\u1ecb chu, s\u1edf \u1ee9ng ch\u00e2n bi\u1ec7t quy\u1ec1n h\u00e0nh, d\u1ee5ng c\u00f4ng \u0111\u1ea1i c\u00f4ng ch\u00ed ch\u00ednh, t\u1ef1u trung nh\u01b0 L\u00ea Qu\u00fdnh, Nguy\u1ec5n Vi\u1ebft Tri\u1ec7u, Tr\u1ea7n Danh \u00c1n, Nguy\u1ec5n \u00d0\u00ecnh Gi\u1ea3n, Nguy\u1ec5n \u00d0\u00ecnh Vi\u1ec7n, Nguy\u1ec5n Quang Ch\u00e2u, Nguy\u1ec5n V\u0103n Quy\u00ean, Tr\u1ea7n Danh [Ph\u01b0\u01a1ng] B\u00ednh, Tr\u1ea7n \u00d0\u0129nh, Nguy\u1ec5n Th\u1ecb Kim, Phan Th\u1ecb Thu\u1ea5n \u0111\u1eb3ng, k\u1ef3 tinh trung ti\u1ebft li\u1ec7t, c\u1ed1 vi kh\u1ea3 gia.<\/p>\n<p align=\"left\">T\u0103ng ki\u1ec3m chi Nguy\u1ec5n Huy Tr\u1ea1c, Nguy\u1ec5n Qu\u1ed1c \u00d0\u1ed1ng, L\u00ea H\u00e2n, Ho\u00e0ng \u00cdch Hi\u1ec3u, L\u00ea Do\u00e3n Tr\u1ecb, Nguy\u1ec5n \u00d0\u00ecnh C\u1ea9m, L\u00ea Qu\u00fd Th\u00edch, \u00d0\u00e0m Th\u1eadn X\u01b0\u1edfng, Nguy\u1ec5n H\u00f9ng Trung, Nguy\u1ec5n Tr\u1ecdng Du, L\u00ea T\u00f9ng, L\u00ea Th\u1ee9c, L\u00ea Tr\u1ecdng V\u0129 \u0111\u1eb3ng, tuy v\u00f4 d\u1ecb th\u01b0\u1eddng, nhi th\u1ee7y chung t\u00f2ng vong, x\u00e1c h\u1eefu th\u1eadt tr\u1ea1ng, di\u1ec7c thu\u1ed9c kh\u1ea3 l\u1ee5c.<\/p>\n<p align=\"left\">H\u1ef1u nh\u01b0 Ph\u1ea1m Nh\u01b0 T\u00f9ng, tri\u1ec7p n\u1ed9i d\u0129 k\u1ef3 kh\u1ee9 h\u1ed3i v\u1ecb minh, huy\u1ec1n chi s\u00e1ch h\u1eadu. T\u01b0 c\u1ee9u xu\u1ea5t Ph\u1ea1m Nh\u01b0 T\u00f9ng hi\u1ec7n \u01b0 Gia Long ni\u00ean gian khi\u1ec3n h\u1ed3i, t\u1eafc cai chi th\u1ee7y chung ho\u00e0n ti\u1ebft, kh\u1ee9 h\u1ed3i b\u1ed5n t\u1ef1 minh b\u1ea1ch, chu\u1ea9n t\u00ednh d\u1eef ti\u1ec1n th\u1ee9 ngh\u1ecb tinh nh\u1ecb th\u1eadp t\u1ee9 nh\u00e2n, nh\u1ea5t \u0111\u1ed3ng li\u1ec7t t\u1ef1. T\u1ef1u trung Nguy\u1ec5n Th\u1ecb Kim \u01b0 Gia Long ni\u00ean gian, d\u0129 ph\u1ee5ng \u00e2n c\u1ea5p m\u1ed9 phu, t\u1ef1 \u0111i\u1ec1n, h\u1ef1u m\u1ec7nh l\u1eadp bi \u01b0 k\u1ef3 h\u01b0\u01a1ng, d\u0129 t\u00fac \u1ee7y ti\u1ec1m s\u1ea3ng, t\u01b0 tr\u1ee9 v\u00f4 tu t\u00e1i ngh\u1ecb.<\/p>\n<p align=\"left\">Phan Th\u1ecb Thu\u1ea5n d\u0129 h\u1eefu nguy\u00ean t\u1eeb t\u1ea1i Th\u00fay \u00c1i x\u00e3, t\u01b0 tr\u1ee9 vu gi\u00e1 t\u1eeb th\u1ee5 bi tinh bi\u1ec3u.<\/p>\n<p align=\"left\">D\u01b0 t\u1ef1 L\u00ea Qu\u00fdnh d\u0129 h\u1ea1, chu\u1ea9n vu H\u00e0 N\u1ed9i t\u1ec9nh th\u00e0nh L\u00ea th\u1ecb c\u1ed1 \u0111\u00f4 chi \u0111\u1ecba, l\u1eadp t\u1eeb c\u00e1c t\u1ef1. L\u00ea Qu\u00fdnh gian trinh t\u1ef1 t\u0129nh, b\u00e1ch chi\u1ebft b\u1ea5t h\u1ed3i, k\u1ef3 kh\u00ed ti\u1ebft gi\u00e1c d\u1eef \u0111\u1ed3ng b\u1ed1i trung, v\u01b0u vi xu\u1ea5t s\u1eafc, tr\u1ee9 t\u1ee9 chuy\u00ean thu\u1ef5.<\/p>\n<p align=\"left\">D\u01b0 Nguy\u1ec5n Vi\u1ebft Tri\u1ec7u, Tr\u1ea7n Danh \u00c1n, Nguy\u1ec5n \u00d0\u00ecnh Gi\u1ea3n, Nguy\u1ec5n \u00d0\u00ecnh Vi\u1ec7n, Nguy\u1ec5n Quang Ch\u00e2u, Nguy\u1ec5n V\u0103n Quy\u00ean, Tr\u1ea7n Danh B\u00ednh, Tr\u1ea7n \u00d0\u0129nh. T\u0103ng ki\u1ec3m chi Nguy\u1ec5n Huy Tr\u1ea1c, Nguy\u1ec5n Qu\u1ed1c \u00d0\u1ed1ng, L\u00ea H\u00e2n, Ho\u00e0ng \u00cdch Hi\u1ec3u, L\u00ea Do\u00e3n Tr\u1ecb, Nguy\u1ec5n \u00d0\u00ecnh C\u1ea9m, L\u00ea Qu\u00fd Th\u00edch, \u00d0\u00e0m Th\u1eadn X\u01b0\u1edfng, Nguy\u1ec5n H\u00f9ng Trung, Nguy\u1ec5n Tr\u1ecdng Du, L\u00ea T\u00f9ng, L\u00ea Th\u1ee9c, L\u00ea Tr\u1ecdng V\u0129, Ph\u1ea1m Nh\u01b0 T\u00f9ng, cai nh\u1ecb th\u1eadp nh\u1ecb nh\u00e2n, tr\u1ee9 t\u1ee9 th\u00f4ng thu\u1ef5, d\u1ee5ng di\u1ec7c ch\u00e2n bi\u1ec7t.<\/p>\n<p align=\"left\">K\u1ef3 \u0111\u00ecnh c\u1ea9m tr\u1ee9, s\u0129 li\u1ec7t t\u1ef1 nh\u1eadt, chi\u1ebfu t\u00f2ng c\u1ef1u danh, v\u00f4 tu c\u1ea3i t\u1ecb.<\/p>\n<p align=\"left\">Tha nh\u01b0 Nguy\u1ec5n \u00d0\u00ecnh Vi\u1ec7n chi t\u1eed Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Li\u1ec5n, Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Tri\u1ec7u, Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Ch\u1ea5n, t\u1ebf Thi\u1ec1u T\u00f4n Hi\u1ec7p, Tr\u1ea7n \u00d0\u0129nh chi \u0111\u1ec7 Tr\u1ea7n Lang, \u0111i\u1ec7t Tr\u1ea7n Tr\u1eebng, d\u1eef cai huynh chi t\u1ebf V\u0169 Tr\u1ecdng D\u1eadt, \u0111\u1ec7 chi d\u01b0\u1ee1ng t\u1eed Tr\u1ea7n D\u1ea7n, Tr\u1ea7n H\u1ea1c, L\u00ea Tr\u1ecdng V\u0129 chi t\u1eed L\u00ea \u00d0\u00ecnh \u00d0\u1ecbnh \u0111\u1eb3ng, qu\u00e2n do \u0111\u1ed3ng th\u1eddi tu\u1eabn n\u1ea1n, nh\u1ea5t m\u00f4n trung hi\u1ebfu, di\u1ec7c thu\u1ed9c kh\u1ea3 gia.<\/p>\n<p align=\"left\">K\u1ef3 Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Li\u1ec5n \u0111\u1eb3ng th\u1eadp nh\u00e2n, tr\u1ee9 chu\u1ea9n k\u1ef3 ph\u1ee5 t\u1ef1 vu t\u1eeb, t\u1ec9 nh\u01b0 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh bi\u1ec3u ti\u1ebft tinh trung, v\u00f4 vi b\u1ea5t l\u1ee5c.<\/p>\n<p align=\"left\">H\u01b0\u1edbng th\u01b0\u1ee3ng \u1ee9ng \u0111\u1eafc t\u1ee9 thu\u1ef5 t\u1ef1 \u0111i\u1ec3n, d\u1eef l\u1eadp t\u1eeb ki\u1ebfn bi \u0111\u1eb3ng kho\u1ea3n, tr\u1ee9 giao L\u1ec5 C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ea7n, h\u1ed9i \u0111\u1ed3ng t\u01b0\u1eddng t\u1ea5t. Tr\u1ee9 ngh\u1ecb \u0111\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 h\u00e0 th\u00f9y chi v\u0129nh c\u1eedu, c\u1ee5 t\u1ea5u h\u1eadu ch\u1ec9, c\u01a1 \u0111\u1ecbnh thi h\u00e0nh, x\u01b0ng tr\u1eabm \u00fd y\u00ean.<\/p>\n<p align=\"left\">D\u01b0 chu\u1ea9n y ngh\u1ecb h\u00e0nh.<\/p>\n<p align=\"left\">Kh\u00e2m th\u1eed.<\/p>\n<p align=\"left\">Kh\u00e2m tu\u00e2n.<a href=\"#_ftn10_9105\" name=\"_ftnref10_9105\"><sup>[10]<\/sup><\/a><\/p>\n<p align=\"left\">&#160;<\/p>\n<p><b><span style=\"text-decoration: underline\">D\u1ecbch ngh<\/span><\/b><b><span style=\"text-decoration: underline\">\u0129<\/span><\/b><b><span style=\"text-decoration: underline\">a<\/span><\/b><\/p>\n<p align=\"left\"><i>Tr\u1eabm nghe r\u1eb1ng:<\/i><\/p>\n<p align=\"left\"><i>T\u1eeb x\u01b0a <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>n nay trung th\u1ea7n li\u1ec7t n\u1eef, th\u1ea5y nguy ch\u00ed m\u1ec7nh, thu <\/i><i>\u0111<\/i><i>i<\/i><i>\u1ec1<\/i><i>u ngh<\/i><i>\u0129<\/i><i>a kh<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng m\u00e0ng s\u1ed1ng ch<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>t, kh<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng nh\u1eefng <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ec3 l\u1ea1i t\u00ean tu\u1ed5i cho h\u1eadu th<\/i><i>\u1ebf<\/i><i> m\u00e0 tri<\/i><i>\u1ec1<\/i><i>u <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u00ecnh c<\/i><i>\u0169<\/i><i>ng ph\u1ea3i khen ng\u1ee3i c<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng lao <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ec3 c\u1ed5 l\u1ec7 phong gi\u00e1o, khuy<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>n kh\u00edch ng\u01b0\u1eddi <\/i><i>\u0111<\/i><i>i sau v\u1eady.<\/i><\/p>\n<p align=\"left\"><i>N<\/i><i>\u0103<\/i><i>m tr\u01b0\u1edbc c\u00e1c b\u1ea7y t<\/i><i>\u00f4<\/i><i>i trong b\u1ed9 L\u1ec5 <\/i><i>\u0111\u00e3<\/i><i> tu<\/i><i>\u00e2<\/i><i>n l\u1ec7nh ngh\u1ecb th\u1ec9nh <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ec3 truy l\u1ee5c ch\u01b0 th\u1ea7n tu\u1eabn ti<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>t cu\u1ed1i <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1eddi L\u00ea giao cho <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u00ecnh th\u1ea7n tra x\u00e9t v\u00e0 b\u00e0n th\u1ea3o. C\u1ee9 theo l\u1eddi t<\/i><i>\u00e2<\/i><i>u l\u00ean, tr\u1eabm xem <\/i><i>\u0111<\/i><i>i xem l\u1ea1i, ng\u1eabm ngh<\/i><i>\u0129<\/i><i> v<\/i><i>\u1ec1<\/i><i> <\/i><i>\u0111<\/i><i>i\u1ec3n l\u1ec7 qu\u1ed1c gia, c\u00f9ng v\u1edbi phong t\u1ee5c l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ed7 n\u00e0o c<\/i><i>\u0169<\/i><i>ng th\u1eadt k\u1ef9 c\u00e0ng, th\u00eam b\u1edbt c\u1ea9n th\u1eadn v\u00ec c\u00f3 quan h\u1ec7 <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>n c<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ea1o ngh\u00ecn sau n\u00ean kh<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng th\u1ec3 kh<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng c\u1ea9n th\u1eadn v\u1eady.<\/i><\/p>\n<p align=\"left\"><i>L\u1ea1i ra l\u1ec7nh cho s\u1eed th\u1ea7n k\u00ea tra th\u1eadt r<\/i><i>\u00f5<\/i><i> r\u00e0ng r\u1ed3i giao l\u1ea1i cho <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u00ecnh th\u1ea7n duy\u1ec7t th\u00eam l\u1ea7n n\u1eefa <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ec3 cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u01b0\u1ee3c bi<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>t.<\/i><\/p>\n<p align=\"left\"><i>C\u1ee9 nh\u01b0 t<\/i><i>\u00e2<\/i><i>u l\u00ean, tr\u1eabm c<\/i><i>\u0169<\/i><i>ng <\/i><i>\u0111\u00e3<\/i><i> coi l\u1ea1i k\u1ef9, chi<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>u theo nguy\u00ean tri\u1ec7p c\u1ee7a <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u00ecnh th\u1ea7n xin cho t\u00ean c\u1ee7a 25 ng\u01b0\u1eddi, trong <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1eb7c s\u1eafc <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u00e1ng tuy\u00ean d\u01b0\u01a1ng nh\u01b0ng c<\/i><i>\u0169<\/i><i>ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng kh<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng c\u00f3 g\u00ec n\u1ed5i b\u1eadt.<\/i><\/p>\n<p align=\"left\"><i>L\u1ea1i c<\/i><i>\u0169<\/i><i>ng c\u00f3 nh\u1eefng ch\u1ed7 c\u00f2n che khu\u1ea5t c\u1ea7n n\u00eau ra, l\u1ea1i c\u00f3 ch\u1ed7 n\u00f3i <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>n nh\u01b0ng ch\u01b0a <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ea7y <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ee7, ho\u1eb7c xem x\u00e9t c<\/i><i>\u00e2<\/i><i>n nh\u1eafc ch\u01b0a ch\u00ednh x\u00e1c sao cho <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ea1i c<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng ch\u00ed ch\u00ednh. <\/i><\/p>\n<p align=\"left\"><i>T\u1ef1u trung nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 L\u00ea Qu<\/i><i>\u00fd<\/i><i>nh, Nguy\u1ec5n Vi<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>t Tri\u1ec7u, Tr\u1ea7n Danh <\/i><i>\u00c1<\/i><i>n, Nguy\u1ec5n <\/i><i>\u00d0<\/i><i>\u00ecnh Gi\u1ea3n, Nguy\u1ec5n <\/i><i>\u00d0<\/i><i>\u00ecnh Vi\u1ec7n, Nguy\u1ec5n Quang Ch<\/i><i>\u00e2<\/i><i>u, Nguy\u1ec5n V<\/i><i>\u0103<\/i><i>n Quy\u00ean, Tr\u1ea7n Danh [Ph\u01b0\u01a1ng] B\u00ednh, Tr\u1ea7n <\/i><i>\u00d0\u0129<\/i><i>nh, Nguy\u1ec5n Th\u1ecb Kim, Phan Th\u1ecb Thu\u1ea5n <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ec1<\/i><i>u l\u00e0 tinh trung ti<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>t li\u1ec7t, <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u00e1ng <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ec3 ng\u1ee3i khen. <\/i><\/p>\n<p align=\"left\"><i>Xem th\u00eam nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 Nguy\u1ec5n Huy Tr\u1ea1c, Nguy\u1ec5n Qu\u1ed1c <\/i><i>\u00d0<\/i><i>\u1ed1ng, L\u00ea H<\/i><i>\u00e2<\/i><i>n, Ho\u00e0ng <\/i><i>\u00cd<\/i><i>ch Hi\u1ec3u, L\u00ea Do<\/i><i>\u00e3<\/i><i>n Tr\u1ecb, Nguy\u1ec5n <\/i><i>\u00d0<\/i><i>\u00ecnh C\u1ea9m, L\u00ea Qu<\/i><i>\u00fd<\/i><i> Th\u00edch, <\/i><i>\u00d0<\/i><i>\u00e0m Th\u1eadn X\u01b0\u1edfng, Nguy\u1ec5n H\u00f9ng Trung, Nguy\u1ec5n Tr\u1ecdng Du, L\u00ea T\u00f9ng, L\u00ea Th\u1ee9c, L\u00ea Tr\u1ecdng V<\/i><i>\u0129<\/i><i> th\u00ec tuy kh<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng c\u00f3 g\u00ec l\u1ea1 th\u01b0\u1eddng nh\u01b0ng tr\u01b0\u1edbc sau t\u1ecfng vong, qu\u1ea3 l\u00e0 <\/i><i>\u0111<\/i><i>i<\/i><i>\u1ec1<\/i><i>u c\u00f3 th\u1ef1c n\u00ean c<\/i><i>\u0169<\/i><i>ng <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u00e1ng <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u01b0\u1ee3c n\u00eau ra.<\/i><\/p>\n<p align=\"left\"><i>C\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 Ph\u1ea1m Nh\u01b0 T\u00f9ng, trong tri\u1ec7p n\u00eau ra <\/i><i>\u0111<\/i><i>i v<\/i><i>\u1ec1<\/i><i> kh<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng r<\/i><i>\u00f5<\/i><i> th\u00ec h<\/i><i>\u00e3<\/i><i>y <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ec3 <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u00f3 r\u1ed3i t\u00ecm hi\u1ec3u th\u00eam. Tra c\u1ee9u ra th\u1ea5y <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1eddi Gia Long Ph\u1ea1m Nh\u01b0 T\u00f9ng c\u00f3 tr\u1edf v<\/i><i>\u1ec1<\/i><i>, v\u1eady th\u00ec tr\u01b0\u1edbc sau qu\u1ea3 gi\u1eef <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u01b0\u1ee3c ti<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>t, kh\u1ee9 h\u1ed3i minh b\u1ea1ch n\u00ean cho <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u01b0\u1ee3c li\u1ec7t v\u00e0o v\u1edbi 24 ng\u01b0\u1eddi kia.<\/i><\/p>\n<p align=\"left\"><i>T\u1ef1u trung th\u00ec d\u01b0\u1edbi <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1eddi Gia Long Nguy\u1ec5n Th\u1ecb Kim <\/i><i>\u0111\u00e3<\/i><i> <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u01b0\u1ee3c <\/i><i>\u00e2<\/i><i>n c\u1ea5p phu canh m\u1ed9, t\u1ef1 <\/i><i>\u0111<\/i><i>i<\/i><i>\u1ec1<\/i><i>n l\u1ea1i l\u1eadp bia \u1edf n\u01a1i qu\u00ea qu\u00e1n th\u00ec c<\/i><i>\u0169<\/i><i>ng <\/i><i>\u0111\u00e3<\/i><i> an \u1ee7i cho vi\u1ec7c tr\u1ed1n l\u00e1nh, kh<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng c\u1ea7n ph\u1ea3i b\u00e0n th\u1ea3o th\u00eam n\u1eefa. Phan Th\u1ecb Thu\u1ea5n c<\/i><i>\u0169<\/i><i>ng <\/i><i>\u0111\u00e3<\/i><i> c\u00f3 <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ec1<\/i><i>n \u1edf x<\/i><i>\u00e3<\/i><i> Thu<\/i><i>\u00fd<\/i><i> <\/i><i>\u00c1<\/i><i>i, n\u01a1i <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u00f3 c<\/i><i>\u0169<\/i><i>ng c\u00f3 bia bi\u1ec3u d\u01b0\u01a1ng r\u1ed3i. Ngo\u00e0i ra t\u1eeb L\u00ea Qu<\/i><i>\u00fd<\/i><i>nh <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ed5 xu\u1ed1ng, chu\u1ea9n cho l\u1eadp t\u1eeb c\u00fang t<\/i><i>\u1ebf<\/i><i> \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i l\u00e0 n\u01a1i c\u1ed1 <\/i><i>\u0111\u00f4<\/i><i> c\u1ee7a nh\u00e0 L\u00ea. <\/i><\/p>\n<p align=\"left\"><i>L\u00ea Qu<\/i><i>\u00fd<\/i><i>nh tuy gian nan nh\u01b0ng v\u1eabn ch\u1ea5p nh\u1eadn, tr<\/i><i>\u0103<\/i><i>m cay ng\u00e0n <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1eafng kh<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng ch\u1ecbu khu\u1ea5t, kh\u00ed ti<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>t so v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u00f3 ph\u1ea7n h\u01a1n, qu\u1ea3 l\u00e0 xu\u1ea5t s\u1eafc n\u00ean ban cho t\u00ean thu\u1ef5 ri\u00eang. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n l\u1ea1i nh\u01b0 Nguy\u1ec5n Vi<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>t Tri\u1ec7u, Tr\u1ea7n Danh <\/i><i>\u00c1<\/i><i>n, Nguy\u1ec5n <\/i><i>\u00d0<\/i><i>\u00ecnh Gi\u1ea3n, Nguy\u1ec5n <\/i><i>\u00d0<\/i><i>\u00ecnh Vi\u1ec7n, Nguy\u1ec5n Quang Ch<\/i><i>\u00e2<\/i><i>u, Nguy\u1ec5n V<\/i><i>\u0103<\/i><i>n Quy\u00ean, Tr\u1ea7n Danh B\u00ednh, Tr\u1ea7n <\/i><i>\u00d0\u0129<\/i><i>nh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00eam v\u00e0o nh\u01b0 Nguy\u1ec5n Huy Tr\u1ea1c, Nguy\u1ec5n Qu\u1ed1c <\/i><i>\u00d0<\/i><i>\u1ed1ng, L\u00ea H<\/i><i>\u00e2<\/i><i>n, Ho\u00e0ng <\/i><i>\u00cd<\/i><i>ch Hi\u1ec3u, L\u00ea Do<\/i><i>\u00e3<\/i><i>n Tr\u1ecb, Nguy\u1ec5n <\/i><i>\u00d0<\/i><i>\u00ecnh C\u1ea9m, L\u00ea Qu<\/i><i>\u00fd<\/i><i> Th\u00edch, <\/i><i>\u00d0<\/i><i>\u00e0m Th\u1eadn X\u01b0\u1edfng, Nguy\u1ec5n H\u00f9ng Trung, Nguy\u1ec5n Tr\u1ecdng Du, L\u00ea T\u00f9ng, L\u00ea Th\u1ee9c, L\u00ea Tr\u1ecdng V<\/i><i>\u0129<\/i><i>, Ph\u1ea1m Nh\u01b0 T\u00f9ng t\u1ea5t c\u1ea3 22 ng\u01b0\u1eddi th\u00ec ban cho t\u00ean thu\u1ef5 chung nh\u01b0 th<\/i><i>\u1ebf<\/i><i> cho c\u00f3 ph<\/i><i>\u00e2<\/i><i>n bi\u1ec7t.<\/i><\/p>\n<p align=\"left\"><i>C\u00f2n nh\u01b0 nh\u1eefng ch\u1eef c\u1ea5m k\u1ef5 c\u1ee7a tri<\/i><i>\u1ec1<\/i><i>u <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u00ecnh, <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ee3i khi li\u1ec7t trong ng\u00e0y t<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>, chi<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>u theo t\u00ean c<\/i><i>\u0169<\/i><i> kh<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng c\u1ea7n ph\u1ea3i thay <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ed5i tr\u00e1nh n\u00e9. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 con c\u1ee7a Nguy\u1ec5n <\/i><i>\u0110<\/i><i>\u00ecnh Vi\u1ec7n l\u00e0 Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Li\u1ec5n, Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Tri\u1ec7u, Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Ch\u1ea5n, con r\u1ec3 l\u00e0 Thi<\/i><i>\u1ec1<\/i><i>u T<\/i><i>\u00f4<\/i><i>n Hi\u1ec7p, em trai Tr\u1ea7n <\/i><i>\u00d0\u0129<\/i><i>nh l\u00e0 Tr\u1ea7n Lang, ch\u00e1u l\u00e0 Tr\u1ea7n Tr\u1eebng, c\u00f9ng con r\u1ec3 c\u1ee7a anh l\u00e0 V<\/i><i>\u0169<\/i><i> Tr\u1ecdng D\u1eadt, con nu<\/i><i>\u00f4<\/i><i>i c\u1ee7a em l\u00e0 Tr\u1ea7n D\u1ea7n, Tr\u1ea7n H\u1ea1c, con trai L\u00ea Tr\u1ecdng V<\/i><i>\u0129<\/i><i> l\u00e0 L\u00ea <\/i><i>\u00d0<\/i><i>\u00ecnh <\/i><i>\u00d0<\/i><i>\u1ecbnh <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ec1<\/i><i>u c\u00f9ng tu\u1eabn n\u1ea1n m\u1ed9t l\u1ea7n, c\u1ea3 nh\u00e0 trung hi<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>u, c<\/i><i>\u0169<\/i><i>ng <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ec1<\/i><i>u <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u00e1ng khen c\u1ea3.<\/i><\/p>\n<p align=\"left\"><i>B\u1ecdn Nguy\u1ec5n <\/i><i>\u0110<\/i><i>\u00ecnh Li\u1ec5n c\u1ea3 th\u1ea3y 10 ng\u01b0\u1eddi c<\/i><i>\u0169<\/i><i>ng <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u01b0\u1ee3c chu\u1ea9n cho ph\u1ee5 t<\/i><i>\u1ebf<\/i><i> \u1edf trong <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ec1<\/i><i>n <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ec3 t\u1ecf ra r\u1eb1ng tri<\/i><i>\u1ec1<\/i><i>u <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u00ecnh chu\u1ed9ng vi\u1ec7c trung ti<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>t, kh<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng chuy\u1ec7n nh\u1ecf n\u00e0o kh<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng ch\u00e9p <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>n. <\/i><\/p>\n<p align=\"left\"><i>Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf tr\u00ean <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u01b0\u1ee3c ban t\u00ean thu\u1ef5 v\u00e0 v\u00e0o danh s\u00e1ch c\u00fang t<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>, c\u00f9ng c\u00e1c kho\u1ea3n l\u1eadp t\u1eeb d\u1ef1ng bia <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ec1<\/i><i>u giao cho b\u1ea7y t<\/i><i>\u00f4<\/i><i>i c\u00e1c b\u1ed9 L\u1ec5 v\u00e0 b\u1ed9 C<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng, c\u00f9ng chung th\u1ef1c hi\u1ec7n. C\u00f2n vi\u1ec7c th\u1ea3o lu\u1eadn <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ec3 t\u00ednh vi\u1ec7c d\u00e0i l<\/i><i>\u00e2<\/i><i>u th\u00ec h<\/i><i>\u00e3<\/i><i>y t<\/i><i>\u00e2<\/i><i>u l\u00ean <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ee3i chi<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>u ch\u1ec9 r\u1ed3i sau <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u00f3 theo m\u00e0 thi h\u00e0nh <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ec3 cho h\u1ee3p v\u1edbi <\/i><i>\u00fd<\/i><i> tr\u1eabm.<\/i><\/p>\n<p align=\"left\"><i>C\u00f2n m\u1ecdi vi\u1ec7c kh\u00e1c tr\u1eabm chu\u1ea9n y theo ngh\u1ecb lu\u1eadn m\u00e0 l\u00e0m, h<\/i><i>\u00e3<\/i><i>y kh\u00e1 tu<\/i><i>\u00e2<\/i><i>n theo.<\/i><\/p>\n<p align=\"left\"><i>&#160;<\/i><\/p>\n<p align=\"left\"><i>&#160;<b><\/b><\/i><\/p>\n<p align=\"center\"><a name=\"_Toc381337450\"><\/a><strong>NI\u00caN BI\u1ec2U<\/strong><\/p>\n<div align=\"left\">\n<table cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\" align=\"center\" border=\"1\">\n<tbody>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\"><b>N<\/b><b>\u0102<\/b><b>M<\/b><\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\"><b>DL<\/b><\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\"><b>S\u1ef0 KI\u1ec6N<\/b><\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\"><b>GHI CH<\/b><b>\u00da<\/b><b><\/b><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">Canh Ng\u1ecd<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">1750<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Sinh ra \u1edf l\u00e0ng \u0110\u1ea1i M\u00e3o, huy\u1ec7n Si\u00eau Lo\u1ea1i, ph\u1ee7 Thu\u1eadn An, Giang B\u1eafc<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">&#160;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">1770<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">\u0110\u01b0\u1ee3c t\u1eadp \u1ea5m l\u00e0m hi\u1ec3n cung \u0111\u1ea1i phu<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">&#160;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">1774<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Cha m\u1ea5t, tr\u1edf v\u1ec1 qu\u00ea nu\u00f4i m\u1eb9<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">&#160;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">B\u00ednh Ng\u1ecd<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">1786<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">T\u00e2y S\u01a1n ra B\u1eafc, L\u00ea Qu\u00fdnh \u0111em 300 binh \u0111inh v\u00e0o b\u1ea3o v\u1ec7 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u01b0\u1ee3c phong t\u01b0\u1edbc b\u00e1<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">&#160;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">\u0110inh M\u00f9i<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">1787<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">C\u00f9ng v\u1edbi \u0110inh Nh\u1ea1 H\u00e0nh ch\u1ed1ng T\u00e2y S\u01a1n \u1edf S\u01a1n Nam<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">&#160;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">T\u1eadp h\u1ee3p binh l\u1ef1c \u1edf V\u0103n Phong, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00ean Tr\u01b0\u1eddng Ph\u00e1i H\u1ea7u<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">&#160;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">\u0110\u01b0\u1ee3c vua L\u00ea sai l\u00ean Th\u00e1i Nguy\u00ean h\u1ee3p v\u1edbi Nguy\u1ec5n Huy T\u00fac, Nguy\u1ec5n Qu\u1ed1c \u0110\u1ed1ng h\u1ed9 v\u1ec7 ho\u00e0ng gia<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">&#160;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">M\u1eadu Th\u00e2n<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">1788<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">Vua L\u00ea b\u00f4n t\u1ea9u Giang B\u1eafc, H\u1ea1p S\u01a1n, V\u1ecb Ho\u00e0ng<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Th\u00e1ng T\u01b0: L\u00ea Qu\u00fdnh \u0111\u01b0a gia quy\u1ebfn vua L\u00ea ch\u1ea1y sang M\u1ee5c M\u00e3, Cao B\u00ecnh<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">&#160;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Th\u00e1ng N\u0103m: Nh\u00f3m L\u00ea Qu\u00fdnh b\u1ecb qu\u00e2n T\u00e2y S\u01a1n \u0111u\u1ed5i \u0111\u00e1nh ph\u1ea3i ch\u1ea1y \u0111\u1ebfn Thu\u1ef7 Kh\u1ea9u, Ph\u1ea5t M\u00ea r\u1ed3i sang Trung Hoa c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c 62 ng\u01b0\u1eddi<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">&#160;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Th\u00e1ng S\u00e1u: Quan nh\u00e0 Thanh cho an th\u00e1p \u1edf Nam Ninh v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean vua C\u00e0n Long \u0111\u1ec3 xin \u0111\u1ed9ng binh chinh ti\u1ec5u An Nam<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">&#160;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Th\u00e1ng T\u00e1m: Theo \u0111\u01b0\u1eddng thu\u1ef7 Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc t\u00ecm g\u1eb7p vua Chi\u00eau Th\u1ed1ng \u1edf T\u1ee9 K\u1ef3 (H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng)<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">M\u1ed9t nh\u00f3m kh\u00e1c do Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Mai theo \u0111\u01b0\u1eddng V\u00e2n Nam v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Th\u00e1ng Ch\u00edn: \u0110i c\u00f9ng ph\u00e1i \u0111o\u00e0n L\u00ea Duy \u0110\u1ea3n, Tr\u1ea7n Danh \u00c1n mang qu\u1ed1c th\u01b0 sang Qu\u1ea3ng T\u00e2y c\u1ea7u vi\u1ec7n<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">&#160;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Th\u00e1ng M\u01b0\u1eddi: \u0110i theo \u0111o\u00e0n qu\u00e2n T\u00f4n S\u0129 Ngh\u1ecb v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc\u0110\u01b0\u1ee3c sai \u0111i ki\u1ebfm vua Chi\u00eau Th\u1ed1ng \u0111\u01b0a v\u1ec1 Th\u0103ng Long<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">G\u1eb7p T\u00f4n S\u0129 Ngh\u1ecb \u1edf ph\u1ee7 Th\u00e1i B\u00ecnh, qu\u00e2n Thanh \u0111ang s\u1eafp s\u1eeda ti\u1ebfn sang n\u01b0\u1edbc ta<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Th\u00e1ng M\u1ed9t: C\u00f9ng v\u1edbi L\u00ea Duy K\u1ef3 \u0111\u1ebfn b\u1edd ph\u00eda b\u1eafc s\u00f4ng Ph\u00fa L\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 g\u1eb7p T\u00f4n S\u0129 Ngh\u1ecb<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">Vi\u1ec7c n\u00e0y ph\u1ee7 nh\u1eadn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh vua L\u00ea \u0111em b\u00f2 r\u01b0\u1ee3u ra \u0111\u00f3n qu\u00e2n Thanh \u1edf L\u1ea1ng Giang<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Th\u00e1ng M\u1ed9t: Sau khi vua Chi\u00eau Th\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c phong v\u01b0\u01a1ng, L\u00ea Qu\u00fdnh \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e0 Thanh ban cho ch\u1ecfm m\u0169 ch\u1ee9c v\u1ee5 t\u1ed5ng binh v\u00e0 vua Chi\u00eau Th\u1ed1ng cho l\u00e0m b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 lo vi\u1ec7c l\u01b0\u01a1ng h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb ti\u1ebfn qu\u00e2n thu ph\u1ee5c c\u00e1c khu v\u1ef1c \u0111\u00e3 m\u1ea5t<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">Thanh tri\u1ec1u thay \u0111\u1ed5i k\u1ebf ho\u1ea1ch kh\u00f4ng ti\u1ebfp t\u1ee5c d\u1ef1 t\u00ednh \u0111\u00e1nh xu\u1ed1ng Thu\u1eadn Ho\u00e1 \u0111\u1ec3 b\u1eaft s\u1ed1ng Nguy\u1ec5n Hu\u1ec7 v\u00e0 mu\u1ed1n gi\u1eef nguy\u00ean t\u00ecnh tr\u1ea1ng chia c\u1eaft th\u00e0nh hai mi\u1ec1n Nam v\u00e0 B\u1eafc H\u00e0 [c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd t\u00e1i l\u1eadp m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc Chi\u00eam Th\u00e0nh nh\u01b0 th\u1eddi nh\u00e0 Minh]<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Th\u00e1ng Ch\u1ea1p: B\u1ecb s\u1ed1t r\u00e9t n\u00ean v\u1ec1 qu\u00ea ch\u1eefa b\u1ec7nh<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">S\u1ef1 v\u1eafng m\u1eb7t c\u1ee7a L\u00ea Qu\u00fdnh ph\u1ee7 nh\u1eadn nh\u1eefng vu c\u00e1o v\u1ec1 \u00f4ng trong d\u00e3 s\u1eed v\u00e0 cu\u1ed1n ti\u1ec3u thuy\u1ebft HLNTC<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">&#160;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">K\u1ef7 D\u1eadu<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">1789<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">&#160;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Th\u00e1ng Gi\u00eang: Qu\u00e2n Thanh b\u1ecb \u0111\u00e1nh tan, T\u00f4n S\u0129 Ngh\u1ecb ph\u1ea3i ch\u1ea1y v\u1ec1 Qu\u1ea3ng T\u00e2y<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">Vua Quang Trung kh\u00f4ng truy k\u00edch qu\u00e2n Thanh nh\u1eb1m m\u1edf ra m\u1ed9t c\u01a1 h\u1ed9i bang giao h\u1eadu chi\u1ebfn. H\u1ea7u h\u1ebft tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh vua L\u00ea v\u00e0 th\u00e2n nh\u00e2n \u0111\u1ec1u ch\u1ea1y tho\u00e1t l\u00ean h\u01b0\u1edbng B\u1eafc.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Vua Chi\u00eau Th\u1ed1ng v\u00e0o m\u1ed9t s\u1ed1 th\u00e2n quy\u1ebfn, b\u1ea7y t\u00f4i ch\u1ea1y \u0111\u01b0\u1ee3c sang Trung Hoa<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">L\u00ea Qu\u00fdnh v\u00ec \u1edf qu\u00ea kh\u00f4ng bi\u1ebft tin qu\u00e2n Thanh thua tr\u1eadn n\u00ean kh\u00f4ng theo vua Chi\u00eau Th\u1ed1ng sang Trung Hoa.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">L\u00ea Qu\u00fdnh \u1edf l\u1ea1i qu\u00ea nh\u00e0 nh\u1eadn l\u1ec7nh v\u01b0\u01a1ng phi chi\u00eau m\u1ed9 h\u00e0o ki\u1ec7t v\u00e0 chu\u1ea9n b\u1ecb ch\u1edd qu\u00e2n Thanh sang c\u1ee9u vi\u1ec7n l\u1ea7n th\u1ee9 hai<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">Theo t\u00ecnh h\u00ecnh th\u1ef1c t\u1ebf l\u00fac \u0111\u00f3, khu v\u1ef1c Giang B\u1eafc c\u00f3 th\u1ec3 coi l\u00e0 trung t\u00e2m \u0111\u1ea7u n\u00e3o c\u1ee7a nh\u00f3m ho\u00e0i L\u00ea s\u1eb5n s\u00e0ng h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng n\u1ebfu qu\u00e2n Thanh sang l\u1ea7n th\u1ee9 2.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Th\u00e1ng N\u0103m: L\u00ea Huy Tr\u00ecnh theo l\u1ec7nh Ph\u00fac Khang An v\u1ec1 g\u1ecdi L\u00ea Qu\u00fdnh v\u00e0 b\u1ed9 tham m\u01b0u c\u1ee7a \u00f4ng sang Trung Hoa<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">Trong kho\u1ea3ng t\u1eeb th\u00e1ng Hai \u0111\u1ebfn th\u00e1ng N\u0103m, vi\u1ec7c \u0111\u00e0m ph\u00e1n gi\u1eefa Thanh tri\u1ec1u v\u00e0 \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t \u0111\u00e3 \u0111i nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc quan tr\u1ecdng:- Th\u00e1ng Hai: Nguy\u1ec5n Quang B\u00ecnh xin gi\u1ea3ng ho\u00e0- Th\u00e1ng Ba: thu x\u1ebfp \u0111\u1ec3 trao tr\u1ea3 c\u00e1c t\u00f9 binh b\u1ecb b\u1eaft. Vua C\u00e0n Long ch\u00ednh th\u1ee9c b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u binh tr\u1ea3 th\u00f9.            <\/p>\n<p>&#8211; Th\u00e1ng T\u01b0: t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u00e0m ph\u00e1n gi\u1eefa Thanh tri\u1ec1u v\u00e0 \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t s\u1eafp k\u1ebft th\u00fac nh\u01b0 d\u1ef1 ki\u1ebfn. Vua C\u00e0n Long ch\u00ednh th\u1ee9c th\u00f4ng b\u00e1o cho Nguy\u1ec5n Quang B\u00ecnh v\u1ec1 vi\u1ec7c ch\u1ea5m d\u1ee9t y\u1ec3m tr\u1ee3 cho nh\u00e0 L\u00ea.<\/p>\n<p>&#8211; Th\u00e1ng N\u0103m: \u0111a s\u1ed1 t\u00f9 binh \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 v\u1ec1 Trung Hoa.<\/p>\n<p>Sau khi \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee5 th\u1ec3 v\u00e0 tri\u1ec3n v\u1ecdng c\u00f4ng nh\u1eadn Nguy\u1ec5n Quang B\u00ecnh c\u00e0ng l\u00fac c\u00e0ng r\u00f5 n\u00e9t, Ph\u00fac Khang An t\u00ednh k\u1ebf \u0111\u1ec3 v\u00f4 hi\u1ec7u ho\u00e1 nh\u00f3m c\u1ef1u th\u1ea7n nh\u00e0 L\u00ea b\u1eb1ng c\u00e1ch sai ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 m\u1eddi h\u1ecd sang Qu\u1ea3ng T\u00e2y \u201c<i>b\u00e0n qu\u1ed1c s\u1ef1<\/i>\u201d.<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Th\u00e1ng N\u0103m: Nguy\u1ec5n Quang Hi\u1ec3n thay m\u1eb7t vua Quang Trung l\u00ean B\u1eafc Kinh nh\u1eadn s\u1eafc v\u00e0 \u1ea5n c\u1ee7a nh\u00e0 Thanh<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">Vua C\u00e0n Long b\u1eb1ng l\u00f2ng cho Nguy\u1ec5n Quang B\u00ecnh n\u1ea1p kho\u1ea3n v\u00e0 ban cho m\u1ed9t v\u00f2ng tr\u00e2n ch\u00e2u.Truy\u1ec1n l\u1ec7nh cho L\u00ea Duy K\u1ef3 v\u00e0 nh\u00f3m t\u00f2ng vong ph\u1ea3i c\u1ea1o \u0111\u1ea7u, \u0111\u1ed5i sang y ph\u1ee5c Trung Hoa.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Th\u00e1ng S\u00e1u: Nguy\u1ec5n Quang Hi\u1ec3n v\u00e0 L\u00ea Duy K\u1ef3 g\u1eb7p nhau \u1edf Qu\u1ebf L\u00e2m<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">Vua C\u00e0n Long b\u1eb1ng l\u00f2ng phong v\u01b0\u01a1ng cho Nguy\u1ec5n Quang B\u00ecnh v\u00e0 thu nh\u1eadn l\u1ec5 v\u1eadt \u0111\u01b0a l\u00ean B\u1eafc Kinh.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Th\u00e1ng B\u1ea3y: Thanh tri\u1ec1u chu\u1ea9n b\u1ecb g\u1eedi Th\u00e0nh L\u00e2m sang phong v\u01b0\u01a1ng cho Nguy\u1ec5n Quang B\u00ecnh<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">Trao \u0111\u1ed5i gi\u1eefa hai tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 v\u1ec1 vi\u1ec7c ph\u00e1i \u0111o\u00e0n vua Quang Trung s\u1ebd sang B\u1eafc Kinh v\u00e0o n\u0103m sau.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Th\u00e1ng T\u00e1m: L\u00ea Qu\u00fdnh v\u00e0 \u0111\u1ed3ng ch\u00ed theo \u0111\u01b0\u1eddng \u1ea2i \u0110i\u1ebfm sang Ninh MinhG\u1eb7p L\u00e2m H\u1ed5 B\u1ea3ng, tri ph\u1ee7 Th\u00e1i B\u00ecnh<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">L\u00ea Qu\u00fdnh th\u00f4ng b\u00e1o cho nh\u00e0 Thanh bi\u1ebft h\u1ecd c\u00f2n gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i \u1ea5n An Nam qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng m\u00e0 vua L\u00ea \u0111\u01b0\u1ee3c ban nh\u01b0 m\u1ed9t d\u1ea5u hi\u1ec7u h\u1ecd \u0111ang l\u00e0 \u0111\u1ea7u n\u00e3o c\u1ee7a c\u00e1c cu\u1ed9c n\u1ed5i d\u1eady.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Th\u00e1ng Ch\u00edn: T\u1ea3 Giang \u0111\u1ea1o T\u1ed1ng V\u0103n H\u00ecnh \u0111\u1ebfn \u00e9p c\u1ea1o \u0111\u1ea7u, \u0111\u1ed5i y ph\u1ee5c nh\u01b0ng b\u1ecdn L\u00ea Qu\u00fdnh kh\u00f4ng b\u1eb1ng l\u00f2ng<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">&#160;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Th\u00e1ng M\u01b0\u1eddi: L\u00ea Qu\u00fdnh v\u00e0 n\u0103m ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ch\u1ed1ng l\u1ea1i l\u1ec7nh c\u1eaft t\u00f3c n\u00ean b\u1ecb \u0111\u01b0a \u0111i Li\u1ec5u Ch\u00e2u. Tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i c\u00f3 2 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u1ed1m ch\u1ebft<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">Kh\u00e2m s\u1ee9 nh\u00e0 Thanh l\u00e0 Th\u00e0nh L\u00e2m sang phong v\u01b0\u01a1ng cho vua Quang Trung \u1edf Th\u0103ng Long.Vua C\u00e0n Long ban l\u1ecbch Th\u1eddi Hi\u1ebfn v\u00e0 ra l\u1ec7nh khai quan th\u00f4ng th\u1ecb.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Th\u00e1ng M\u1ed9t: Nh\u00f3m L\u00ea Qu\u00fdnh g\u1eb7p Ph\u00fac Khang An \u1edf Ng\u00f4 Ch\u00e2u<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">Hai b\u00ean \u0111\u1ea5u l\u00fd v\u1ec1 vi\u1ec7c \u00e9p L\u00ea Qu\u00fdnh ph\u1ea3i c\u1eaft t\u00f3c, \u0111\u1ed5i \u00e1o.Vua C\u00e0n Long ra l\u1ec7nh \u0111\u01b0a nh\u00f3m L\u00ea Duy K\u1ef3 l\u00ean B\u1eafc Kinh.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Th\u00e1ng Ch\u1ea1p: Nh\u00f3m L\u00ea Qu\u00fdnh \u0111\u1ebfn Qu\u1ebf L\u00e2m<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">Khi bi\u1ebft \u00fd \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a nh\u00e0 Thanh kh\u00f4ng gi\u00fap n\u1eefa, L\u00ea Qu\u00fdnh t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng g\u1eb7p vua L\u00ea m\u00e0 xin v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc lo vi\u1ec7c ph\u1ee5c qu\u1ed1c.Vua C\u00e0n Long ra l\u1ec7nh \u0111\u01b0a nh\u00f3m L\u00ea Qu\u00fdnh l\u00ean kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ec3 tra h\u1ecfi.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">Canh Tu\u1ea5t<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">1790<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Th\u00e1ng Gi\u00eang: Nh\u00f3m L\u00ea Qu\u00fdnh b\u1ecb \u0111\u01b0a l\u00ean kinh \u0111\u00f4 theo l\u1ec7nh c\u1ee7a vua C\u00e0n Long.<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">M\u1ee5c \u0111\u00edch ban \u0111\u1ea7u c\u1ee7a vi\u1ec7c \u0111\u01b0a b\u1ecdn L\u00ea Qu\u00fdnh l\u00ean kinh \u0111\u00f4 l\u00e0 nh\u1eb1m cho h\u1ecd s\u1ed1ng chung v\u1edbi nh\u00f3m c\u0169 c\u1ee7a vua Chi\u00eau Th\u1ed1ng.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Th\u00e1ng Ba: Nh\u00f3m L\u00ea Qu\u00fdnh \u0111\u1ebfn Duy\u1ec7n Ch\u00e2u<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">&#160;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Th\u00e1ng T\u01b0: Nh\u00f3m L\u00ea Qu\u00fdnh g\u1eb7p vua C\u00e0n Long \u0111\u00edch th\u00e2n tra h\u1ecfi v\u00e0 khuy\u00ean nh\u1ee7 nh\u01b0ng nh\u1ea5t quy\u1ebft kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u1edf l\u1ea1i Trung Hoa.<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">Sau khi bi\u1ebft nh\u00f3m L\u00ea Qu\u00fdnh kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u1edf l\u1ea1i l\u00e0m d\u00e2n thi\u00ean tri\u1ec1u, vua C\u00e0n Long giao h\u1ecd cho b\u1ed9 H\u00ecnh qu\u1ea3n th\u00fac kh\u00f4ng cho h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1 r\u1ed1i ph\u00e1i \u0111o\u00e0n An Nam sang B\u1eafc Kinh.Ph\u00e1i \u0111o\u00e0n vua Quang Trung l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i ch\u00fac th\u1ecd<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Th\u00e1ng N\u0103m: B\u1ecb \u0111\u01b0a ra th\u1ea9m v\u1ea5n \u1edf mi\u1ebfu L\u00f4i Th\u1ea7n r\u1ed3i chia ra giam \u1edf ng\u1ee5c ph\u00eda B\u1eafc thu\u1ed9c b\u1ed9 H\u00ecnh<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">B\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb chia th\u00e0nh hai nh\u00f3m theo l\u1ec7nh vua C\u00e0n Long \u0111\u1ec3 d\u1ec5 khuy\u1ebfn d\u1ee5<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Th\u00e1ng S\u00e1u: L\u00ea Qu\u00fdnh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110inh Nh\u1ea1 H\u00e0nh, Ph\u1ea1m Nh\u01b0 T\u00f9ng, Nguy\u1ec5n Qu\u1ed1c \u0110\u1ed1ng \u0111\u1ebfn th\u0103m<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">&#160;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Th\u00e1ng B\u1ea3y-T\u00e1m:<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">Ph\u00e1i \u0111o\u00e0n Quang Trung \u0111\u1ebfn Nhi\u1ec7t H\u00e0 v\u00e0 B\u1eafc Kinh ch\u00fac th\u1ecdVua C\u00e0n Long cho tra h\u1ecfi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi An Nam n\u00e0o mu\u1ed1n v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc s\u1ed1ng y\u00ean th\u00e2n th\u00ec s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c to\u1ea1i nguy\u1ec7n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Th\u00e1ng M\u1ed9t: Con l\u00e0 L\u00ea Do\u00e3n To\u00e0n<a href=\"#_ftn11_9105\" name=\"_ftnref11_9105\">[11]<\/a> \u0111\u1ebfn th\u0103m<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">&#160;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Th\u00e1ng Ch\u1ea1p: H\u1ed3 Qu\u00ed \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn \u00e9p c\u1eaft t\u00f3c nh\u01b0ng kh\u00f4ng ch\u1ecbu<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">&#160;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">T\u00e2n H\u1ee3i<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">1791<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">&#160;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Th\u00e1ng Gi\u00eang: Nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c tin L\u00ea Duy K\u1ef3 l\u00e0m t\u00e1 l\u00e3nh<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">&#160;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Th\u00e1ng Ba: Vua L\u00ea sai Nguy\u1ec5n Qu\u1ed1c \u0110\u1ed1ng \u0111\u1ebfn cho 10 l\u1ea1ng b\u1ea1c v\u00e0 2 c\u00e2n tr\u00e0 c\u00f9ng ba b\u00e0i th\u01a1<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">&#160;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Th\u00e1ng T\u01b0: L\u00ea Qu\u00fdnh nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 vua Chi\u00eau Th\u1ed1ng<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">Vua L\u00ea v\u00e0 10 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u1eaft m\u00e1u \u0103n th\u1ec1 xin nh\u00e0 Thanh can thi\u1ec7p \u0111\u1ec3 vua Quang Trung c\u1eaft m\u1ed9t trong b\u1ed1n t\u1ec9nh Cao B\u1eb1ng, L\u1ea1ng S\u01a1n, Tuy\u00ean Quang, H\u01b0ng Ho\u00e1 cho nh\u00e0 L\u00ea \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng th\u1edd t\u00f4ng mi\u1ebfu. Vua C\u00e0n Long t\u1ee9c gi\u1eadn cho \u0111\u00e0y m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t n\u01a1i, L\u00ea Duy K\u1ef3 b\u1ecb c\u1eaft h\u1ebft b\u1ed5ng l\u1ed9c<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Th\u00e1ng N\u0103m: L\u00ea Qu\u00fdnh nghe tin nh\u00f3m vua L\u00ea b\u1ecb ph\u00e2n t\u00e1n \u0111i c\u00e1c n\u01a1i<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">&#160;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">&#160;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">Nh\u00e2m T\u00ed<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">1792<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">&#160;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Th\u00e1ng N\u0103m: G\u1ecdi l\u00ean tra h\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c Nguy\u1ec5n Quang B\u00ecnh t\u1ed1 c\u00e1o L\u00ea Duy Ch\u1ec9 \u00e1m th\u00f4ng v\u1edbi L\u00ea Duy K\u1ef3<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">Vua Quang Trung t\u1ed1 c\u00e1o r\u1eb1ng trong s\u1ed1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi An Nam \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u1ec1 nguy\u00ean qu\u00e1n \u0111\u00e3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u00e1m th\u00f4ng v\u1edbi L\u00ea Duy Ch\u1ec9 v\u00e0 gi\u1ea3 m\u1ea1o s\u1eafc ch\u1ec9 c\u1ee7a nh\u00e0 Thanh \u0111\u1ec3 m\u01b0u t\u00ednh vi\u1ec7c \u0111\u01b0a L\u00ea Duy K\u1ef3 tr\u1edf l\u1ea1i.Vua C\u00e0n Long \u0111\u00e3 cho tra h\u1ecfi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf B\u1eafc Kinh v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u00e0y, k\u1ec3 c\u1ea3 l\u1ea5y kh\u1ea9u cung nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang \u1edf trong ng\u1ee5c l\u00e0 nh\u00f3m L\u00ea Qu\u00fdnh nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee9ng c\u1edb g\u00ec v\u00ec h\u1ecd ho\u00e0n to\u00e0n bi\u1ec7t l\u1eadp v\u1edbi b\u00ean ngo\u00e0i.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">Th\u00e1ng N\u0103m: L\u00ea Duy Thuy\u00ean, con trai L\u00ea Duy K\u1ef3 qua \u0111\u1eddi.Th\u00e1ng Ch\u00edn: Vua Quang Trung qua \u0111\u1eddi.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">Qu\u00ed S\u1eedu<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">1793<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">Th\u00e1ng M\u01b0\u1eddi: Vua Chi\u00eau Th\u1ed1ng qua \u0111\u1eddi.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">Gi\u00e1p D\u1ea7n<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">1794<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">Th\u00e1ng Ch\u00edn: L\u00ea Duy Tr\u1ecb [ch\u00fa h\u1ecd vua Chi\u00eau Th\u1ed1ng] tr\u1ed1n qua Trung Hoa.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">B\u00ednh Th\u00ecn<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">1796<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">Vua C\u00e0n Long nh\u01b0\u1ee3ng v\u1ecb cho con l\u00e0 vua Gia Kh\u00e1nh \u0111\u1ec3 l\u00ean l\u00e0m th\u00e1i th\u01b0\u1ee3ng ho\u00e0ngGia Kh\u00e1nh nguy\u00ean ni\u00ean<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">\u0110inh T\u1ecb<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">1797<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">L\u00ea Qu\u00fdnh g\u1eb7p ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n b\u00e0 h\u1ecd Phan l\u00e0 gia quy\u1ebfn h\u1ea3i t\u1eb7c b\u1ecb b\u1eaft<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">V\u00ec n\u1ed9i b\u1ed9 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh C\u1ea3nh Th\u1ecbnh c\u00f3 nh\u1eefng tranh ch\u1ea5p, vi\u1ec7c qu\u1ea3n th\u00fac h\u1ea3i qu\u00e2n s\u01a1 l\u1eadu \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u1ed9t s\u1ed1 t\u01b0\u1edbng l\u1ea3nh g\u1ed1c h\u1ea3i ph\u1ec9 quay ra bi\u1ec3n c\u01b0\u1edbp b\u00f3c t\u00e0u bu\u00f4n b\u1ecb nh\u00e0 Thanh b\u1eaft gi\u1eef v\u00e0 tr\u1eebng ph\u1ea1t<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Th\u00e1ng Ch\u1ea1p: Ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i vi\u1ec7c \u0111\u1ec1 lao khinh nh\u1eddn<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">&#160;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">M\u1eadu Ng\u1ecd<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">1798<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">&#160;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">Canh Th\u00e2n<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">1800<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Th\u00e1ng T\u01b0: \u0110\u01b0\u1ee3c th\u1ea3 ra kh\u1ecfi ng\u1ee5c, an th\u00e1p \u1edf Lam \u0110i\u1ec7n b\u00ean ngo\u00e0i Ho\u1ea3 Kh\u00ed Doanh<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">\u0110\u01b0\u1ee3c tu\u1ef3 ti\u1ec7n \u0103n m\u1eb7c theo ki\u1ec3u An Nam<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Vi\u1ebfng m\u1ed9 vua Chi\u00eau Th\u1ed1ng \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng kinh th\u00e0nh<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">&#160;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">Qu\u00ed H\u1ee3i<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">1803<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Th\u00e1ng B\u1ea3y: G\u1eb7p con l\u00e0 L\u00ea Do\u00e3n Tr\u00e1c trong ph\u00e1i b\u1ed9 c\u1ea7u phong c\u1ee7a nh\u00e0 Nguy\u1ec5n.Th\u00e1ng Ch\u00edn: Xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a di c\u1ed1t vua L\u00ea v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc.<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">&#160;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">Gi\u00e1p T\u00ed<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">1804<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Thanh tri\u1ec1u \u0111\u1ed3ng \u00fd cho mang quan t\u00e0i vua L\u00ea, th\u00e1i h\u1eadu, nguy\u00ean t\u1eed \u2026 v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc.<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">&#160;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Th\u00e1ng T\u00e1m: To\u00e0n b\u1ed9 nh\u00f3m L\u00ea Qu\u00fdnh v\u1ec1 \u0111\u1ebfn B\u1eafc Th\u00e0nh [Th\u0103ng Long].<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">An t\u00e1ng vua Chi\u00eau Th\u1ed1ng v\u00e0 th\u00e2n quy\u1ebfn \u1edf Thanh Hoa.Ho\u00e0ng phi Nguy\u1ec5n Th\u1ecb Kim t\u1ef1 t\u1eed.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">Th\u00e1ng M\u1ed9t: L\u00ea Qu\u00fdnh v\u1ec1 qu\u00ea vi\u1ebfng t\u1eeb \u0111\u01b0\u1eddng r\u1ed3i v\u00e0o \u1edf ch\u00f9a \u0110\u1ea1i \u0110\u1ed3ng.<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">&#160;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">\u1ea4t S\u1eedu<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">1805<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">M\u1ed3ng 1 th\u00e1ng Ch\u00edn: L\u00ea Qu\u00fdnh b\u1ecb c\u01b0\u1edbp \u0111\u00e2m nhi\u1ec1u v\u1ebft, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 15 th\u00e1ng Ch\u00edn th\u00ec qua \u0111\u1eddi<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">&#160;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"67\">\u0110inh T\u1ecb<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"48\">1857<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"378\">&#160;<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"402\">T\u1ef1 \u00d0\u1ee9c th\u1ee9 10Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho x\u00e2y L\u00ea M\u1ea1t Ti\u1ebft Ngh\u0129a T\u1eeb \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table><\/div>\n<p><a name=\"_Toc381337500\"><\/a>&#160;<\/p>\n<p><strong>T\u00c0I LI\u1ec6U THAM KH\u1ea2O<\/strong><\/p>\n<p><b><span style=\"text-decoration: underline\">H\u00c1N V\u0102N<\/span><\/b><\/p>\n<ol>\n<li>B\u00e1, D\u01b0\u01a1ng (\u67cf\u694a). <i>Trung Qu\u1ed1c Nh<\/i><i>\u00e2<\/i><i>n S\u1eed C\u01b0\u01a1ng<\/i> (\u4e2d\u570b\u4eba\u53f2\u7db1) (th\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 h\u1ea1, tu \u0111\u00ednh b\u1ea3n). \u00d0\u00e0i B\u1eafc: Tinh Quang xu\u1ea5t b\u1ea3n x\u00e3, 1996. <\/li>\n<li>Chi\u00eau, Li\u00ean [\u662d\u69e4]. <i>Khi\u1ebfu \u0110\u00ecnh T\u1ea1p L\u1ee5c<\/i> [\u562f\u4ead\u96dc\u9304] 10 quy\u1ec3n. Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ea3i: Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ea3i C\u1ed5 T\u1ecbch xbx, 2002 <\/li>\n<\/ol>\n<ol>\n<li><i>\u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t Qu\u1ed1c Th\u01b0<\/i> [\u5927\u8d8a\u570b\u66f8] (6 quy\u1ec3n). B\u1ea3n ch\u00e9p tay, s\u1ed1 hi\u1ec7u A.144 Paris EFEO MF II.85 <\/li>\n<li>\u00d0inh, L\u1ec7nh Uy (\u4e01\u4ee4\u5a01). <i>Tang Th\u01b0\u01a1ng L\u1ec7 S\u1eed<\/i> (\u6851\u6ec4\u6dda\u53f2). T\u1ea1p Ch\u00ed Nam Phong (ph\u1ea7n H\u00e1n V\u0103n) quy\u1ec3n 23 (H\u00e0 N\u1ed9i, 1928) <\/li>\n<li>Lam, Ng\u1ecdc Xu\u00e2n (\u85cd\u7389\u6625). <i>Trung Qu\u1ed1c Ngo\u1ea1i Giao S\u1eed &#8211; B\u1ea3n Ch\u1ea5t d\u1eef S\u1ef1 Ki\u1ec7n, Xung K\u00edch d\u1eef H\u1ed3i \u1ee8ng<\/i> (\u4e2d\u570b\u5916\u4ea4\u53f2- \u672c\u8cea\u8207\u4e8b\u4ef6\uff0c\u885d\u64ca\u8207\u56de\u61c9). \u00d0\u00e0i B\u1eafc: Tam D\u00e2n th\u01b0 c\u1ee5c, 2007. <\/li>\n<li>L\u00ea, Qu\u00fdnh (\u9ece\u56e7).<i> B\u1eafc H\u00e0nh L\u01b0\u1ee3c K<\/i><i>\u00fd<\/i> \u0111\u0103ng trong Nam Phong T\u1ea1p Ch\u00ed, ph\u1ea7n H\u00e1n V\u0103n t\u1eeb s\u1ed1 125-131 <\/li>\n<li>L\u00ea, Qu\u00fdnh (\u9ece\u56e7).<i> B\u1eafc H\u00e0nh T\u00f9ng K<\/i><i>\u00fd<\/i> trong <i>Vi\u1ec7t Nam H\u00e1n V<\/i><i>\u0103<\/i><i>n Ti\u1ec3u Thuy<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>t T\u00f9ng San<\/i> [quy\u1ec3n VI] do Tr\u1ea7n Kh\u00e1nh H\u1ea1o v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Tam Kh\u00e1nh ch\u1ee7 bi\u00ean (Paris-Taipei: \u00c9cole Fran\u00e7aise d\u2019Extr\u00eame-Orient, 1986) <\/li>\n<li>L\u00ea, Qu\u00fdnh (\u9ece\u56e7).<i> B\u1eafc H\u00e0nh T\u00f9ng K<\/i><i>\u00fd<\/i>, b\u1ea3n ch\u00e9p tay l\u01b0u tr\u1eef trong Vi\u1ec7n H\u00e1n N\u00f4m [H\u00e0 N\u1ed9i] (VHv108) \u0111\u01b0\u1ee3c in l\u1ea1i theo l\u1ed1i ch\u1ee5p \u1ea3nh trong <i>Vi\u1ec7t Nam H\u00e1n V<\/i><i>\u0103<\/i><i>n Y\u00ean H\u00e0nh V<\/i><i>\u0103<\/i><i>n Hi<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>n T\u1eadp Th\u00e0nh<\/i> [t\u1eadp VI] (Ph\u1ee5c \u00d0\u00e1n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc xbx, 2010) <\/li>\n<li>L\u01b0u, Ng\u1ea1n (\u5289\u5f65). <i>Trung Qu\u1ed1c Ngo\u1ea1i Giao S\u1eed<\/i> (\u4e2d\u570b\u5916\u4ea4\u53f2). \u00d0\u00e0i B\u1eafc: Tam D\u00e2n th\u01b0 c\u1ee5c, 1990 (in l\u1ea7n th\u1ee9 t\u01b0). <\/li>\n<li>Phan, Th\u00fac Tr\u1ef1c (\u6f58\u53d4\u76f4). <i>Qu\u1ed1c S\u1eed Di Bi\u00ean<\/i> (\u570b\u53f2\u907a\u7de8). H\u01b0\u01a1ng C\u1ea3ng: Vi\u1ec7n Nghi\u00ean C\u1ee9u \u00d0\u00f4ng Nam \u00c1, 1965 <\/li>\n<li>Ph\u00f3, Kh\u1ea3i H\u1ecdc (\u5085\u555f\u5b78). <i>Trung Qu\u1ed1c Ngo\u1ea1i Giao S\u1eed<\/i> (\u4e2d\u570b\u5916\u4ea4\u53f2) [th\u01b0\u1ee3ng-h\u1ea1] \u00d0\u00e0i B\u1eafc: \u00d0\u00e0i Loan th\u01b0\u01a1ng v\u1ee5, 1972. <\/li>\n<li>Ph\u01b0\u01a1ng L\u01b0\u1ee3c Qu\u00e1n Tri\u1ec1u Thanh (\u65b9\u7565\u9928). <i>Kh<\/i><i>\u00e2<\/i><i>m <\/i><i>\u00d0<\/i><i>\u1ecbnh An Nam K\u1ef7 L\u01b0\u1ee3c<\/i> (\u6b3d\u5b9a\u5b89\u5357\u7d00\u7565). H\u1ed3 Nam: H\u1ea3i Nam, 2000. (ch\u1ee5p l\u1ea1i nguy\u00ean b\u1ea3n t\u1eeb Ng\u1ef1 Th\u01b0 Ph\u00f2ng vua Gia Kh\u00e1nh, hi\u1ec7n t\u00e0ng tr\u1eef t\u1ea1i C\u1ed1 Cung B\u00e1c V\u1eadt Vi\u1ec7n B\u1eafc Kinh) <\/li>\n<li>Qu\u00e1ch, Ch\u1ea5n Phong (\u90ed\u632f\u92d2) v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebfu Mai (\u5f35\u7b11\u6885) (ch\u1ee7 bi\u00ean). <i>Vi\u1ec7t Nam Th<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng S\u1eed<\/i> (\u8d8a\u5357\u901a\u53f2). B\u1eafc Kinh: Trung Qu\u1ed1c Nh\u00e2n D\u00e2n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc xb x\u00e3, 2001. <\/li>\n<li>Qu\u1ed1c L\u1eadp C\u1ed1 Cung B\u00e1c V\u1eadt Vi\u1ec7n [\u570b\u7acb\u6545\u5bae\u535a\u7269\u9662]. <i>Cung Trung \u0110\u00e1ng C\u00e0n Long Tri\u1ec1u T\u1ea5u Tri\u1ec7p<\/i> [\u5bae\u4e2d\u6a94\u4e7e\u9686\u671d\u594f\u647a]. Quy\u1ec3n 68-72. \u0110\u00e0i B\u1eafc: Qu\u1ed1c L\u1eadp C\u1ed1 Cung B\u00e1c V\u1eadt Vi\u1ec7n, 1988. <\/li>\n<li>Thanh Th\u1ef1c L\u1ee5c (\u6e05\u5be6\u9304): <i>Cao T<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng Thu\u1ea7n Ho\u00e0ng <\/i><i>\u00d0<\/i><i>\u1ebf<\/i><i> Th\u1ef1c L\u1ee5c<\/i> (\u9ad8\u5b97\u7d14\u7687\u5e1d\u5be6\u9304). B\u1eafc Kinh: Trung Hoa th\u01b0 c\u1ee5c, 1986 <\/li>\n<li>Tr\u1ea7n, H\u1ea1 Sinh [\u9673\u590f\u751f] (ch\u1ee7 bi\u00ean). <i>Trung Hoa Ng\u0169 Thi\u00ean Ni\u00ean V\u0103n V\u1eadt T\u1eadp San\u2013 Ph\u1ee5c S\u1ee9c Thi\u00ean<\/i> (th\u01b0\u1ee3ng \u2013 h\u1ea1) [\u4e2d\u83ef\u4e94\u5343\u5e74\u6587\u7269\u96c6\u520a\u670d\u98fe\u7bc7]. \u0110\u00e0i B\u1eafc: S\u0129 L\u00e2m, 1986 <\/li>\n<li>Tr\u1ea7n, Kh\u00e1nh H\u1ea1o (\u9673\u6176\u6d69) ch\u1ee7 bi\u00ean. <i>Vi\u1ec7t Nam H\u00e1n V<\/i><i>\u0103<\/i><i>n Ti\u1ec3u Thuy<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>t T\u00f9ng San<\/i> (\u8d8a\u5357\u6f22\u6587\u5c0f\u8aaa\u53e2\u520a) [7 volumes] Paris-Taipei: \u00c9cole fran\u00e7aise d\u2019Extr\u00eame-Orient &amp; Editions Universitaires de Taipei, 1986. <\/li>\n<li>Tr\u1ea7n, Kh\u00e1nh H\u1ea1o (\u9673\u6176\u6d69) ch\u1ee7 bi\u00ean. <i>Vi\u1ec7t Nam H\u00e1n V<\/i><i>\u0103<\/i><i>n Ti\u1ec3u Thuy<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>t T\u00f9ng San<\/i> (\u8d8a\u5357\u6f22\u6587\u5c0f\u8aaa\u53e2\u520a) [5 volumes] Paris-Taipei: \u00c9cole fran\u00e7aise d\u2019Extr\u00eame-Orient &amp; Editions Universitaires de Taipei, 1992. <\/li>\n<li>Trang, C\u00e1t Ph\u00e1t (\u838a\u5409\u767c). <i>Thanh Cao T<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng Th\u1eadp To\u00e0n V<\/i><i>\u00f5<\/i><i> C<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng Nghi\u00ean C\u1ee9u<\/i> (\u6e05\u9ad8\u5b97\u5341\u5168\u6b66\u529f\u7814\u7a76). \u00d0\u00e0i Loan: C\u1ed1 Cung T\u00f9ng San, Gi\u00e1p Ch\u1ee7ng s\u1ed1 26, th\u00e1ng 6 n\u0103m 1982. <\/li>\n<li>Trung Qu\u1ed1c \u0110\u1ec7 Nh\u1ea5t L\u1ecbch S\u1eed \u0110\u00e1ng \u00c1n Qu\u00e1n. <i>C\u00e0n Long Tri<\/i><i>\u1ec1<\/i><i>u Th\u01b0\u1ee3ng D\u1ee5 <\/i><i>\u0110<\/i><i>\u00e1ng<\/i> (\u4e7e\u9686\u671d\u4e0a\u8aed\u6a94) quy\u1ec3n XIV, XV, XVI. B\u1eafc Kinh: \u0110\u00e1ng \u00c1n Xu\u1ea5t B\u1ea3n X\u00e3, 1991. <\/li>\n<li>Trung Qu\u1ed1c Nh\u00e2n D\u00e2n \u0110\u1ea1i H\u1ecdc. <i>Thanh S\u1eed Bi\u00ean Ni\u00ean<\/i> (\u6e05\u53f2\u7de8\u5e74)\u201dC\u00e0n Long Tri\u1ec1u\u201c (\u4e7e\u9686\u671d), quy\u1ec3n VI. B\u1eafc Kinh: Trung Qu\u1ed1c Nh\u00e2n D\u00e2n \u0110\u1ea1i H\u1ecdc, 1991. <\/li>\n<li>Tr\u01b0\u01a1ng, T\u00fa D\u00e2n (\u5f35\u79c0\u6c11). <i>Trung Vi\u1ec7t Quan H\u1ec7 S\u1eed Lu\u1eadn V<\/i><i>\u0103<\/i><i>n T\u1eadp<\/i> (\u4e2d\u8d8a\u95dc\u4fc2\u53f2\u8ad6\u6587\u96c6). \u00d0\u00e0i B\u1eafc: V\u0103n S\u1eed Tri\u1ebft, 1992. <\/li>\n<li><i>V<\/i><i>\u0103<\/i><i>n Hi<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>n T\u00f9ng Bi\u00ean<\/i> (\u6587\u737b\u53e2\u7de8) [th\u01b0\u1ee3ng-h\u1ea1]. \u00d0\u00e0i B\u1eafc: Qu\u1ed1c Phong, 1964. <\/li>\n<li>Vi\u1ec7n H\u00e1n N\u00f4m H\u00e0 N\u1ed9i (c\u1ed9ng t\u00e1c v\u1edbi Ph\u1ee5c \u00d0\u00e1n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc Trung Qu\u1ed1c). <i>Vi\u1ec7t Nam H\u00e1n V<\/i><i>\u0103<\/i><i>n Y\u00ean H\u00e0nh V<\/i><i>\u0103<\/i><i>n Hi<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>n T\u1eadp Th\u00e0nh<\/i> (\u8d8a\u5357\u6f22\u6587\u71d5\u884c\u6587\u732e\u96c6\u6210) (to\u00e0n b\u1ed9 25 quy\u1ec3n) B\u1eafc Kinh: Ph\u1ee5c \u00d0\u00e1n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc xbx, 2010. <\/li>\n<\/ol>\n<p><b><span style=\"text-decoration: underline\">VI\u1ec6T V\u0102N<\/span><\/b><\/p>\n<ol>\n<li>B\u00f9i, D\u01b0\u01a1ng L\u1ecbch. <i>Ngh\u1ec7 An K<\/i><i>\u00fd<\/i> (Nguy\u1ec5n Th\u1ecb Th\u1ea3o d\u1ecbch). H\u00e0 N\u1ed9i: KHXH, 1993. <\/li>\n<li>Hoa B\u1eb1ng. <i>Quang Trung Nguy\u1ec5n Hu\u1ec7, Anh H\u00f9ng D<\/i><i>\u00e2<\/i><i>n T\u1ed9c 1788-1792<\/i>. California: \u00d0\u1ea1i Nam (kh\u00f4ng \u0111\u1ec1 n\u0103m). (in ch\u1ee5p l\u1ea1i theo b\u1ea3n l\u1ea7n th\u1ee9 hai c\u1ee7a Saigon: Th\u01b0 L\u00e3m \u1ea4n Th\u01b0 Qu\u00e1n, 1958). <\/li>\n<li>Ho\u00e0ng, Xu\u00e2n H\u00e3n. <i>La S\u01a1n Phu T\u1eed<\/i>. Saigon: Minh T\u00e2n, 1952. <\/li>\n<li>Ho\u00e0ng, Xu\u00e2n H\u00e3n. <i>La S\u01a1n Y\u00ean H\u1ed3 Ho\u00e0ng Xu<\/i><i>\u00e2<\/i><i>n H<\/i><i>\u00e3<\/i><i>n<\/i>, [ba t\u1eadp]. H\u1eefu Ng\u1ecdc \u2013 Nguy\u1ec5n \u00d0\u1ee9c Hi\u1ec1n (s\u01b0u t\u1eadp). H\u00e0 N\u1ed9i: nxb Gi\u00e1o D\u1ee5c, 1998. <\/li>\n<li>L\u00ea Qu\u00ed \u00d0\u00f4n. <i>\u00d0<\/i><i>\u1ea1i Vi\u1ec7t Th<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng S\u1eed<\/i> (T\u1ee7 S\u00e1ch C\u1ed5 V\u0103n, b\u1ea3n d\u1ecbch Tr\u00fac Vi\u00ean L\u00ea M\u1ea1nh Li\u00eau). Saigon: B\u1ed9 VHGD v\u00e0 TN, 1973. <\/li>\n<li>Ng\u00f4 Gia V\u0103n Ph\u00e1i. <i>Ho\u00e0ng L\u00ea Nh\u1ea5t Th\u1ed1ng Ch\u00ed<\/i> (b\u1ea3n d\u1ecbch Nguy\u1ec5n \u00d0\u1ee9c V\u00e2n, Ki\u1ec1u Thu Ho\u1ea1ch) H\u00e0 N\u1ed9i: V\u0103n H\u1ecdc, 2002. <\/li>\n<li>Ng\u00f4, Cao L\u00e3ng. <i>L\u1ecbch Tri<\/i><i>\u1ec1<\/i><i>u T\u1ea1p K\u1ef7<\/i> (Hoa B\u1eb1ng v\u00e0 Ho\u00e0ng V\u0103n L\u00e2u d\u1ecbch). H\u00e0 N\u1ed9i: Khoa H\u1ecdc X\u00e3 H\u1ed9i, 1995. <\/li>\n<li>Nguy\u1ec5n, L\u01b0\u01a1ng B\u00edch. <i>L\u01b0\u1ee3c S\u1eed Ngo\u1ea1i Giao Vi\u1ec7t Nam C\u00e1c Th\u1eddi Tr\u01b0\u1edbc<\/i>. H\u00e0 N\u1ed9i: Qu\u00e2n \u00d0\u1ed9i Nh\u00e2n D\u00e2n, 1996. <\/li>\n<li>Nguy\u1ec5n, Tr\u00ed S\u01a1n. <i>Th\u01b0 M\u1ee5c v<\/i><i>\u1ec1<\/i><i> T<\/i><i>\u00e2<\/i><i>y S\u01a1n \u2013 Nguy\u1ec5n Hu\u1ec7<\/i>. Ngh\u0129a B\u00ecnh: Th\u01b0 Vi\u1ec7n Khoa H\u1ecdc T\u1ed5ng H\u1ee3p, 1988. <\/li>\n<li>Ph\u1ea1m, V\u0103n Th\u1eafm (d\u1ecbch). <i>L\u00ea Qu<\/i><i>\u00fd<\/i><i> D\u1eadt S\u1eed<\/i>. H\u00e0 N\u1ed9i: Khoa H\u1ecdc X\u00e3 H\u1ed9i, 1987. <\/li>\n<li>Phan, Th\u00fac Tr\u1ef1c. <i>Qu\u1ed1c S\u1eed Di Bi\u00ean<\/i> (b\u1ea3n d\u1ecbch \u00d0\u1ed7 M\u1ed9ng Kh\u01b0\u01a1ng, Vi\u1ec7n S\u1eed H\u1ecdc, Vi\u1ec7n KHXHVN). H\u00e0 N\u1ed9i: VH-TT, 2009. <\/li>\n<li>Phan, Th\u00fac Tr\u1ef1c. <i>Qu\u1ed1c S\u1eed Di Bi\u00ean<\/i> (b\u1ea3n d\u1ecbch H\u1ed3ng Li\u00ean L\u00ea Xu\u00e2n Gi\u00e1o). Saigon: Ph\u1ee7 Qu\u1ed1c V\u1ee5 Khanh \u00d0\u1eb7c Tr\u00e1ch V\u0103n Ho\u00e1, 1973. <\/li>\n<li>Phan, Tr\u1ea7n Ch\u00fac. <i>Cu\u1ed9c <\/i><i>\u00d0<\/i><i>\u1eddi Tr<\/i><i>\u00f4<\/i><i>i N\u1ed5i V\u00e0 <\/i><i>\u00d0<\/i><i>au Th\u01b0\u01a1ng C\u1ee7a Vua L\u00ea Chi\u00eau Th\u1ed1ng<\/i>. H\u00e0 N\u1ed9i: V\u0103n Ho\u00e1 Th\u00f4ng Tin, 2001. <\/li>\n<li>Quang Trung Nguy\u1ec5n Hu\u1ec7. <i>\u00d0<\/i><i>\u1ea1i Vi\u1ec7t Qu\u1ed1c Th\u01b0 (<\/i><i>\u00d0<\/i><i>\u00ecnh Th\u1ee5 Ho\u00e0ng V<\/i><i>\u0103<\/i><i>n H\u00f2e d\u1ecbch). <\/i>Saigon: Trung T\u00e2m H\u1ecdc Li\u1ec7u, B\u1ed9 Gi\u00e1o D\u1ee5c, 1973. <\/li>\n<li>Qu\u1ed1c S\u1eed Qu\u00e1n Tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n.<i> <\/i><i>\u00d0<\/i><i>\u1ea1i Nam Th\u1ef1c L\u1ee5c, T\u1eadp M\u1ed9t<\/i> (b\u1ea3n d\u1ecbch Vi\u1ec7n S\u1eed H\u1ecdc)<i>. <\/i>H\u00e0 N\u1ed9i: nxb Gi\u00e1o D\u1ee5c, 2001. <\/li>\n<li>Qu\u1ed1c S\u1eed Qu\u00e1n Tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n. <i>Kh<\/i><i>\u00e2<\/i><i>m <\/i><i>\u00d0<\/i><i>\u1ecbnh Vi\u1ec7t S\u1eed Th<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng Gi\u00e1m C\u01b0\u01a1ng M\u1ee5c (Hai T\u1eadp)<\/i> (b\u1ea3n d\u1ecbch Vi\u1ec7n S\u1eed H\u1ecdc). H\u00e0 N\u1ed9i: nxb Gi\u00e1o D\u1ee5c, 1998. <\/li>\n<li>Qu\u1ed1c S\u1eed Qu\u00e1n Tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n. <i>Nh\u00e0 T<\/i><i>\u00e2<\/i><i>y S\u01a1n<\/i> (<i>\u00d0<\/i><i>\u1ea1i Nam Ch\u00ednh Bi\u00ean Li\u1ec7t Truy\u1ec7n: Ngu\u1ef5 T<\/i><i>\u00e2<\/i><i>y<\/i>) (b\u1ea3n d\u1ecbch T\u1ea1 Quang Ph\u00e1t) Saigon: Ph\u1ee7 Qu\u1ed1c V\u1ee5 Khanh \u00d0\u1eb7c Tr\u00e1ch V\u0103n Ho\u00e1, 1970. <\/li>\n<li>T\u1eadp San S\u1eed \u00d0\u1ecba (Saigon) t\u1eadp 13, 14 -15, 16. <\/li>\n<li>Tr\u1ea7n, V\u0103n Gi\u00e1p. <i>T\u00ecm Hi\u1ec3u Kho S\u00e1ch H\u00e1n N<\/i><i>\u00f4<\/i><i>m: Ngu\u1ed3n T\u01b0 Li\u1ec7u V<\/i><i>\u0103<\/i><i>n H\u1ecdc S\u1eed H\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam<\/i> (t\u1eadp I) in l\u1ea7n th\u1ee9 hai. H\u00e0 N\u1ed9i: V\u0103n H\u00f3a, 1984 <\/li>\n<li>Tr\u1ea7n, V\u0103n Gi\u00e1p. <i>T\u00ecm Hi\u1ec3u Kho S\u00e1ch H\u00e1n N<\/i><i>\u00f4<\/i><i>m: Ngu\u1ed3n T\u01b0 Li\u1ec7u V<\/i><i>\u0103<\/i><i>n H\u1ecdc S\u1eed H\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam<\/i> (t\u1eadp II). H\u00e0 N\u1ed9i: nxbKHXH, 1990. <\/li>\n<li>Trung T\u00e2m Khoa H\u1ecdc X\u00e3 H\u1ed9i v\u00e0 Nh\u00e2n V\u0103n Qu\u1ed1c Gia. <i>T\u1ed5ng T\u1eadp V<\/i><i>\u0103<\/i><i>n H\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam<\/i> (tr\u1ecdn b\u1ed9 42 t\u1eadp). H\u00e0 N\u1ed9i: KHXH, 2000. <\/li>\n<\/ol>\n<p><b><span style=\"text-decoration: underline\">PH\u00c1P V\u0102N<\/span><\/b><\/p>\n<ol>\n<li>Buis, Georges v\u00e0 Charles Daney. <i>Quand les Fran<\/i><i>\u00e7ais d\u00e9couvraient l\u2019Indochine<\/i>. Paris: Herscher, 1981 <\/li>\n<li>\u00d0\u1eb7ng Ph\u01b0\u01a1ng Nghi. <i>Les Institutions Publiques du Viet-Nam au XVIII<sup>e<\/sup> Si\u00e8cle<\/i>. Paris: \u00c9cole Fran\u00e7aise d\u2019Extr\u00eame-Orient, 1969. <\/li>\n<li>Maybon, Charles B. <i>Histoire Moderne du Pays d\u2019Annam (1592-1820).<\/i> Paris: Librairie Plon, 1920. <\/li>\n<li>Maybon, Charles B. <i>La Relation sur le Tonkin et la Cochinchine de Mr de la Bissach\u00e8re.<\/i> Paris: Librairie Ancienne Honor\u00e9 Champion, 1919. <\/li>\n<\/ol>\n<p><b><span style=\"text-decoration: underline\">ANH V\u0102N<\/span><\/b><\/p>\n<ol>\n<li>Chia, Ning. \u201cThe Lifanyuan and the Inner Asian Rituals in the early Qing (1644-1795)\u201d. Late Imperial China Vol. 14, No. 1 (June 1993): 60-92 <\/li>\n<li>Dutton, George. <i>The T<\/i><i>\u00e2<\/i><i>y S\u01a1n Uprising \u2013 Society and Rebellion in Eighteenth-Century Vietnam<\/i>. Honolulu: University of Hawai\u2019i Press, 2006. <\/li>\n<li>Hummel, Arthur W. (ch\u1ee7 bi\u00ean) <i>Eminent Chinese of the Ch\u2019ing Period (1644-1912)<\/i> (\u6e05\u4ee3\u540d\u4eba\u50b3\u7565) Taipei: Ch\u2019eng Wen Publishing Company, 1970. (in l\u1ea1i theo b\u1ea3n c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 M\u1ef9, Washington 1943) <\/li>\n<\/ol>\n<ol>\n<li>Kahn, Harold L. <i>Monarchy in the Emperor&#8217;s Eyes: Image and Reality in the Chi\u0301en-lung Reign.<\/i> Cambridge, Mass.: Harvard University Press, 1971. <\/li>\n<\/ol>\n<ol>\n<li>Mcaleavy, Henry<i>. The Modern History of China<\/i>. New York: Frederick A. Praeger, Inc., 1967. <\/li>\n<li>Scidmore, Eliza Ruhamah. <i>China<\/i><i>, The Long-Lived Empire.<\/i> New York: The Century Co., 1900. <\/li>\n<li>Spence, Jonathan D. &amp; Annping Chin. <i>The Chinese Century: A Photographic History of the Last Hundred Years.<\/i> New York: Random House, Inc., 1996 <\/li>\n<li>Spence, Jonathan D. <i>The Search for Modern China. <\/i>New York: W.W. Norton &amp; Co., 1990. <\/li>\n<li>Yen Mah, Adeline. <i>China<\/i><i>: Land of Dragons and Emperors<\/i> (Sidney, Australia: Allen &amp; Unwin, 2008) [reprinted by Delacorte Press, New York, 2009] <\/li>\n<\/ol>\n<p><b><span style=\"text-decoration: underline\">T\u1eea \u0110I\u1ec2N<\/span><\/b><\/p>\n<ol>\n<li>La Tr\u00fac Phong (\u7f57\u7af9\u98ce) ch\u1ee7 bi\u00ean. <i>H\u00e1n Ng\u1eef <\/i><i>\u00d0<\/i><i>\u1ea1i T\u1eeb <\/i><i>\u00d0<\/i><i>i\u1ec3n<\/i> (\u6f22\u8a9e\u5927\u8a5e\u5178). Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ea3i: Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ea3i T\u1eeb Th\u01b0 Xu\u1ea5t B\u1ea3n X\u00e3, 1986. <\/li>\n<li>Nguy\u1ec5n, V\u0103n T\u00e2n. <i>T\u1eeb <\/i><i>\u00d0<\/i><i>i\u1ec3n <\/i><i>\u00d0<\/i><i>\u1ecba Danh L\u1ecbch S\u1eed \u2013 V<\/i><i>\u0103<\/i><i>n Ho\u00e1 Vi\u1ec7t Nam<\/i>. H\u00e0 N\u1ed9i: V\u0103n Ho\u00e1 \u2013 Th\u00f4ng Tin, 1998. <\/li>\n<li>Tang, L\u1ec7 H\u00f2a (\u81e7\u52f5\u9fa2) (ch\u1ee7 bi\u00ean). <i>Trung Qu\u1ed1c Nh<\/i><i>\u00e2<\/i><i>n Danh <\/i><i>\u00d0<\/i><i>\u1ea1i T\u1eeb <\/i><i>\u00d0<\/i><i>i\u1ec3n <\/i>(\u4e2d\u570b\u4eba\u540d\u5927\u8fad\u5178). [b\u1ea3n t\u0103ng b\u1ed5 l\u1ea7n th\u1ee9 2] \u00d0\u00e0i B\u1eafc: \u00d0\u00e0i Loan Th\u01b0\u01a1ng V\u1ee5 \u1ea4n Th\u01b0 Qu\u00e1n, 1979. <\/li>\n<li>Tr\u1ea7n, V\u0103n Ch\u00e1nh. <i>Ng\u1eef Ph\u00e1p H\u00e1n Ng\u1eef &#8211; C\u1ed5 v\u00e0 Hi\u1ec7n \u0110\u1ea1i.<\/i> Tp. HCM: Tr\u1ebb, 2003. <\/li>\n<li>Tr\u1ea7n, V\u0103n Ch\u00e1nh. <i>T\u1eeb <\/i><i>\u00d0<\/i><i>i\u1ec3n H\u00e1n Vi\u1ec7t: H\u00e1n Ng\u1eef C\u1ed5 <\/i><i>\u00d0<\/i><i>\u1ea1i v\u00e0 Hi\u1ec7n <\/i><i>\u00d0<\/i><i>\u1ea1i<\/i> (in l\u1ea7n th\u1ee9 hai). tpHCM: Tr\u1ebb, 2001. <\/li>\n<\/ol>\n<p><b><span style=\"text-decoration: underline\">T\u00c0I LI\u1ec6U RI\u00caNG<\/span><\/b><\/p>\n<ol>\n<li>An Nam \u0110\u00e1ng II, b\u1ea3n d\u1ecbch NDC theo nguy\u00ean b\u1ea3n V\u0103n Hi\u1ebfn T\u00f9ng Bi\u00ean (\u6587\u737b\u53e2\u7de8) [th\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 h\u1ea1]. \u00d0\u00e0i B\u1eafc: Qu\u1ed1c Phong, 1964. <\/li>\n<li>An Nam \u0110\u00e1ng III, b\u1ea3n d\u1ecbch NDC theo nguy\u00ean b\u1ea3n C\u1ed1 Cung B\u00e1c V\u1eadt Vi\u1ec7n \u0110\u00e0i B\u1eafc, 2007. <\/li>\n<li>B\u1eafc H\u00e0nh L\u01b0\u1ee3c K\u00fd, b\u1ea3n d\u1ecbch NDC theo nguy\u00ean b\u1ea3n L\u00ea Qu\u00fdnh (\u9ece\u56e7), B\u1eafc H\u00e0nh L\u01b0\u1ee3c K\u00fd (\u5317\u884c\u7565\u8a18). Nam Phong t\u1ea1p ch\u00ed (125-131) <\/li>\n<li>\u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t Qu\u1ed1c Th\u01b0, b\u1ea3n d\u1ecbch NDC theo nguy\u00ean b\u1ea3n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t Qu\u1ed1c Th\u01b0 [\u5927\u8d8a\u570b\u66f8] (6 quy\u1ec3n). B\u1ea3n ch\u00e9p tay, s\u1ed1 hi\u1ec7u A.144 Paris EFEO MF II.85 <\/li>\n<li>D\u1ee5 Am V\u0103n T\u1eadp, b\u1ea3n d\u1ecbch NDC theo nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p tay Vi\u1ec7n H\u00e1n N\u00f4m H\u00e0 N\u1ed9i (A.604\/1-3) Phan Huy \u00cdch [\u6f58\u8f1d\u76ca], D\u1ee5 Am V\u0103n T\u1eadp [\u88d5\u5eb5\u6587\u96c6] <\/li>\n<li>Kh\u00e2m \u0110\u1ecbnh An Nam K\u1ef7 L\u01b0\u1ee3c, b\u1ea3n d\u1ecbch NDC theo nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1ee5p l\u1ea1i t\u1eeb Ng\u1ef1 Th\u01b0 Ph\u00f2ng vua Gia Kh\u00e1nh, hi\u1ec7n t\u00e0ng tr\u1eef t\u1ea1i C\u1ed1 Cung B\u00e1c V\u1eadt Vi\u1ec7n B\u1eafc Kinh. Ph\u01b0\u01a1ng L\u01b0\u1ee3c Qu\u00e1n Tri\u1ec1u Thanh (\u65b9\u7565\u9928). <i>Kh<\/i><i>\u00e2<\/i><i>m <\/i><i>\u00d0<\/i><i>\u1ecbnh An Nam K\u1ef7 L\u01b0\u1ee3c<\/i> (\u6b3d\u5b9a\u5b89\u5357\u7d00\u7565). H\u1ed3 Nam: H\u1ea3i Nam, 2000. <\/li>\n<\/ol>\n<hr align=\"left\" size=\"1\" width=\"33%\" \/>\n<p><a href=\"#_ftnref1_9105\" name=\"_ftn1_9105\">[1]<\/a> Tr\u1ea7n Kh\u00e1nh H\u1ea1o ch\u1ee7 bi\u00ean, <i>Vi\u1ec7t Nam H\u00e1n V<\/i><i>\u0103<\/i><i>n Ti\u1ec3u Thuy<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>t T\u00f9ng San<\/i>, L\u1ecbch S\u1eed Ti\u1ec3u Thuy\u1ebft Lo\u1ea1i, \u0111\u1ec7 ng\u0169 s\u00e1ch: Ho\u00e0ng L\u00ea Nh\u1ea5t Th\u1ed1ng Ch\u00ed, (\u00d0\u00e0i Loan: H\u1ecdc Sinh th\u01b0 c\u1ee5c, 1987) tr. 241<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2_9105\" name=\"_ftn2_9105\">[2]<\/a> Theo ch\u00ednh s\u1eed th\u00ec 5 ng\u00e0y sau khi Th\u00e1i Th\u01b0\u1ee3ng Ho\u00e0ng qua \u0111\u1eddi, Ho\u00e0 Kh\u00f4n m\u1edbi b\u1ecb h\u1ea1 ng\u1ee5c nh\u01b0ng theo nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn, th\u00ec ngay l\u1eadp t\u1ee9c vua Gia Kh\u00e1nh \u0111\u00e3 xu\u1ed1ng tay m\u1eb7c d\u1ea7u chi\u1ebfu ch\u1ec9 vi\u1ebft ch\u1eadm l\u1ea1i 5 ng\u00e0y \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng hi\u1ebfu th\u1ea3o v\u1edbi vua cha.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref3_9105\" name=\"_ftn3_9105\">[3]<\/a> Tuy nhi\u00ean, \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu nhi\u1ec1u t\u00e0i li\u1ec7u kh\u00e1c nhau nh\u1ea5t l\u00e0 nh\u1eefng b\u1ea3n g\u1ed1c c\u00f2n l\u01b0u tr\u1eef, ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ecm th\u1ea5y nhi\u1ec1u chi ti\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam v\u00e0o, b\u1edbt \u0111i v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 t\u1ea5u tri\u1ec7p \u0111\u00e3 b\u1ecb xo\u00e1 b\u1ecf nh\u1eefng ph\u1ea7n b\u1ea5t l\u1ee3i cho vua C\u00e0n Long.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref4_9105\" name=\"_ftn4_9105\">[4]<\/a> V\u1ec1 vi\u1ec7c ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf v\u1ecb, theo truy\u1ec1n th\u1ed1ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf t\u1ea1i v\u1ecb gi\u1eef b\u00ed m\u1eadt v\u00e0 \u0111\u1ec3 di chi\u1ebfu trong m\u1ed9t h\u1ed9p k\u00edn n\u00ean c\u00f3 nhi\u1ec1u gi\u1ea3 thuy\u1ebft v\u00e0 vua C\u00e0n Long \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i nhi\u1ec1u l\u1ea7n v\u00ec nhi\u1ec1u ho\u00e0ng t\u1eed ch\u1ebft s\u1edbm. Xem th\u00eam Ch. 12 \u201cSecret Succession and the Control of Cliques\u201d trong <i>Monarchy in the Emperor\u2019s Eyes: Image and Reality in the Ch\u2019ien-lung Reign<\/i> (1971) tr. 231-247<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref5_9105\" name=\"_ftn5_9105\">[5]<\/a> Tr\u01b0\u01a1ng Phi \u0111\u00e1nh Ba Th\u1ee5c, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c Nghi\u00eam Nhan. Nhan kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, n\u00f3i r\u1eb1ng: \u1edf x\u1ee9 Th\u1ee5c c\u00f3 anh t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n \u0111\u1ee9t \u0111\u1ea7u ch\u1ee9 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n \u0111\u1ea7u h\u00e0ng.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref6_9105\" name=\"_ftn6_9105\">[6]<\/a> Vua Ho\u00e0i \u0110\u1ebf nh\u00e0 T\u1ea5n b\u1ecb gi\u1eb7c \u0111u\u1ed5i, quan th\u1ecb trung K\u1ebf Thi\u1ec7u \u0111\u01b0a m\u00ecnh che t\u00ean cho vua, b\u1ecb b\u1eafn ch\u1ebft, r\u1ea3y m\u00e1u l\u00ean \u00e1o vua.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref7_9105\" name=\"_ftn7_9105\">[7]<\/a> \u0110\u1eddi nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, An L\u1ed9c S\u01a1n l\u00e0m ph\u1ea3n, Tr\u01b0\u01a1ng Tu\u1ea7n kh\u1edfi qu\u00e2n \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, nh\u01b0ng thua tr\u1eadn v\u00e0 b\u1ecb b\u1eaft. Tr\u01b0\u01a1ng Tu\u1ea7n m\u1eafng gi\u1eb7c lu\u00f4n mi\u1ec7ng, b\u1ecb gi\u1eb7c b\u1ebb h\u1ebft hai c\u00e1i r\u0103ng.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref8_9105\" name=\"_ftn8_9105\">[8]<\/a> Nhan Ki\u1ec1u Khanh b\u1ecb gi\u1eb7c b\u1eaft, b\u1ecb gi\u1eb7c c\u1eaft \u0111\u1ee9t l\u01b0\u1ee1i, nh\u01b0ng v\u1eabn c\u1ee9 ch\u1eedi m\u00e3i kh\u00f4ng th\u00f4i<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref9_9105\" name=\"_ftn9_9105\">[9]<\/a> Tr\u1ea7n Kh\u00e1nh H\u1ea1o (ch\u1ee7 bi\u00ean), <i>Vi\u1ec7t Nam H\u00e1n V<\/i><i>\u0103<\/i><i>n Ti\u1ec3u Thuy<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>t T\u00f9ng San<\/i> [VI] (1987) tr. 118-121<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref10_9105\" name=\"_ftn10_9105\">[10]<\/a> Tr\u1ea7n Kh\u00e1nh H\u1ea1o (ch\u1ee7 bi\u00ean), <i>Vi\u1ec7t Nam H\u00e1n V<\/i><i>\u0103<\/i><i>n Ti\u1ec3u Thuy<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>t T\u00f9ng San<\/i> [VI] (1987) tr. 117-8<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref11_9105\" name=\"_ftn11_9105\">[11]<\/a> Nhi\u1ec1u t\u00e0i li\u1ec7u vi\u1ebft l\u00e0 Do\u00e3n Thuy\u00ean [\u5141\u4f7a]. Thuy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef To\u00e0n c\u00f3 b\u1ed9 Nh\u00e2n, ch\u00fang t\u00f4i d\u00f9ng To\u00e0n cho th\u1ed1ng nh\u1ea5t.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ri\u00eang v\u1edbi L\u00ea Qu\u00fdnh, th\u00e1i \u0111\u1ed9 ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u00fang hay sai c\u00f2n t\u00f9y v\u00e0o nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh v\u00e0 quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi. Tuy nhi\u00ean, d\u00f9 \u1edf ph\u00eda n\u00e0o, \u0111\u00e3 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u1ea3m ph\u1ee5c \u00f4ng v\u1ec1 s\u1ef1 b\u1ea5t khu\u1ea5t nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng ch\u1ecbu c\u1eaft t\u00f3c, \u0111\u1ed5i \u00e1o theo ng\u01b0\u1eddi Thanh&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":669,"featured_media":31180,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[5,152,153,9],"tags":[],"class_list":["post-31505","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bien-khao","category-hoc-thuat","category-lich-su","category-nghien-cuu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31505","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/669"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31505"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31505\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31513,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31505\/revisions\/31513"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/31180"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31505"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31505"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31505"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}