{"id":31411,"date":"2014-04-04T00:13:19","date_gmt":"2014-04-04T00:13:19","guid":{"rendered":"http:\/\/damau.org\/?p=31411"},"modified":"2019-03-16T02:55:33","modified_gmt":"2019-03-16T02:55:33","slug":"le-quynh-phan-4","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/damau.org\/en\/31411\/le-quynh-phan-4","title":{"rendered":"L&ecirc; Qu&yacute;nh &ndash; ph\u1ea7n 4"},"content":{"rendered":"<h3 align=\"center\"><a name=\"_Toc381337489\">L\u00ca QU\u00ddNH<\/a><\/h3>\n<h3 align=\"center\">1750-1805<\/h3>\n<p align=\"center\">(K\u1ef3 4)<\/p>\n<p align=\"center\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/clip_image002_thumb.jpg\" \/><\/p>\n<p align=\"center\"><b>M\u1ed9t nh\u00e0 nho ch\u1ed1ng Ph\u00e1p b\u1ecb b\u1eaft cu\u1ed1i th<\/b><b>\u1ebf<\/b><b> k\u1ef7 XIX<\/b><\/p>\n<p align=\"center\">Ngu\u1ed3n: Georges Buis &amp; Charles Daney: <i>Quand les Fran<\/i><i>\u00e7<\/i><i>ais d\u00e9couvraient l\u2019Indochine<\/i><\/p>\n<p align=\"center\">Paris: Herscher, 1981 tr. 39<\/p>\n<p align=\"right\">\u6211\u8f29\u982d\u53ef\u65b7\uff0c\u9aee\u4e0d\u53ef\u8599\uff0c\u76ae\u53ef\u524a\uff0c\u670d\u4e0d\u53ef\u6613\u4e5f\u3002<\/p>\n<p align=\"right\">Ng\u00e3 b\u1ed1i \u0111\u1ea7u kh\u1ea3 \u0111o\u1ea1n,<\/p>\n<p align=\"right\">ph\u00e1t b\u1ea5t kh\u1ea3 th\u1ebf, b\u00ec kh\u1ea3 t\u01b0\u1edbc,<\/p>\n<p align=\"right\">ph\u1ee5c b\u1ea5t kh\u1ea3 d\u1ecbch d\u00e3.<a href=\"#_ftn1_6780\" name=\"_ftnref1_6780\">[1]<\/a><\/p>\n<p align=\"right\">(<i>B\u1ecdn ta <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ea7u c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1eb7t,<\/i><\/p>\n<p align=\"right\"><i><\/i>[nh\u01b0ng]<i> t\u00f3c kh<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng th\u1ec3 c\u1eaft, da c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ed9t, <\/i><\/p>\n<p align=\"right\">[nh\u01b0ng]<i> y ph\u1ee5c kh<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng th\u1ec3 <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ed5i<\/i>.)<\/p>\n<h3 align=\"center\">PH\u1ea6N IV<\/h3>\n<h3 align=\"center\"><a name=\"_Toc381337490\">TR\u1ede V\u1ec0 N\u01af\u1edaC<\/a><\/h3>\n<p align=\"center\"><a name=\"_Toc381337491\">V\u1eacN <\/a>\u0110\u1ed8NG TR\u1ede V\u1ec0 N\u01af\u1edaC<\/p>\n<p>\u00d0\u1ebfn n\u0103m Gi\u00e1p T\u00ed (Gia Long th\u1ee9 3, 1804) khi nh\u00e0 T\u00e2y S\u01a1n \u0111\u00e3 di\u1ec7t vong, \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 \u0111\u1ed3ng \u00fd c\u1ee7a nh\u00e0 Nguy\u1ec5n, Thanh tri\u1ec1u m\u1edbi cho c\u00e1c vong th\u1ea7n mang quan t\u00e0i vua L\u00ea, th\u00e1i h\u1eadu v\u00e0 nguy\u00ean t\u1eed (con trai vua L\u00ea ch\u1ebft \u1edf b\u00ean T\u00e0u) tr\u1edf v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc. <i>Qu\u1ed1c S\u1eed Di Bi\u00ean<\/i> ch\u00e9p r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>\u2026 Th\u00e1ng T\u00e1m <\/i>[n\u0103m Gi\u00e1p T\u00ed]<i> Tr\u01b0\u1eddng Ph\u00e1i H\u1ea7u c\u1ee7a nh\u00e0 L\u00ea c<\/i><i>\u0169<\/i><i> Do<\/i><i>\u00e3<\/i><i>n H\u1ef1u <\/i>[\u9ece\u5141\u4f51]<a href=\"#_ftn2_6780\" name=\"_ftnref2_6780\">[2]<\/a><i> <\/i><i>\u0111<\/i><i>em h\u00e0i c\u1ed1t vua L\u00ea t\u1eeb n\u01b0\u1edbc Thanh tr\u1edf v<\/i><i>\u1ec1<\/i><i>. Khi tr\u01b0\u1edbc, vua t<\/i><i>\u00f4<\/i><i>i h\u1ecd L\u00ea \u1edf b\u00ean n\u01b0\u1edbc Thanh t\u1eeb n<\/i><i>\u0103<\/i><i>m T<\/i><i>\u00e2<\/i><i>n H\u1ee3i <\/i>[1791]<i> th\u00ec <\/i><i>\u0111\u00e3<\/i><i> th\u1ea5t t\u00e1n ch\u1ec9 c\u00f2n v\u00e0i ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi. Ng\u01b0\u1eddi <\/i><i>\u0111<\/i><i>i theo ph\u1ea7n nhi<\/i><i>\u1ec1<\/i><i>u l\u1ea5y v\u1ee3 ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc sinh con c\u00e1i, ri\u00eang H\u1ef1u b\u1ecb giam l<\/i><i>\u00e2<\/i><i>u ng\u00e0y \u1edf B\u1eafc s\u1edf, ch\u1ec9 c\u00f2n <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t chi<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>c m<\/i><i>\u0169<\/i><i> r\u00e1ch n\u00e1t <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ed9i <\/i><i>\u0111\u00e3<\/i><i> tr\u00ean m\u01b0\u1eddi n<\/i><i>\u0103<\/i><i>m. N<\/i><i>\u0103<\/i><i>m Canh Th<\/i><i>\u00e2<\/i><i>n vua Gia Kh\u00e1nh m\u1edbi l\u00ean th<\/i><i>\u00e2<\/i><i>n ch\u00ednh n\u00ean <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u01b0\u1ee3c th\u1ea3 ra cho s\u1ed1ng \u1edf b\u00ean ngo\u00e0i. Khi <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u00f3 H\u1ef1u m\u1edbi bi<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>t vua L\u00ea <\/i><i>\u0111\u00e3<\/i><i> qua <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1eddi b\u00e8n ch\u1ecbu tang. N<\/i><i>\u0103<\/i><i>m Nh<\/i><i>\u00e2<\/i><i>m Tu\u1ea5t, nghe tin ngu\u1ef5 T<\/i><i>\u00e2<\/i><i>y [t\u1ee9c T<\/i><i>\u00e2<\/i><i>y S\u01a1n] m\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, nhi<\/i><i>\u1ec1<\/i><i>u l\u1ea7n kh\u1ea9n thi<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>t xin <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u01b0a h\u00e0i c\u1ed1t vua L\u00ea v<\/i><i>\u1ec1<\/i><i> n\u01b0\u1edbc nh\u01b0ng kh<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>n khi qu\u1ed1c s\u1ee9 sang c\u1ea7u phong, con H\u1ef1u l\u00e0 Tr\u1eafc <\/i>[\u5141\u5074]<i> xin l\u00e0m h\u00e0nh nh<\/i><i>\u00e2<\/i><i>n<\/i><a href=\"#_ftn3_6780\" name=\"_ftnref3_6780\">[3]<\/a><i> sang <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ec3 th<\/i><i>\u0103<\/i><i>m d\u00f2 vua v\u00e0 cha. Vua Th<\/i><i>\u1ebf<\/i><i> T\u1ed5 <\/i>[t\u1ee9c vua Gia Long]<i> v\u1ed1n <\/i><i>\u0111\u00e3<\/i><i> nghe ti<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>ng H\u1ef1u t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc n\u00ean <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ed3ng <\/i><i>\u00fd<\/i><i> cho <\/i><i>\u0111<\/i><i>i theo l\u1eddi t<\/i><i>\u00e2<\/i><i>u. Khi Tr\u1eafc <\/i><i>\u0111<\/i><i>i <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>n Tr\u00e1c Ch<\/i><i>\u00e2<\/i><i>u <\/i>[\u6dbf\u5dde]<i> g\u1eb7p <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u01b0\u1ee3c H\u1ef1u <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ee3i s\u1ee9 <\/i><i>\u0111<\/i><i>o\u00e0n \u1edf <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u00f3, cha con g\u1eb7p nhau m\u1eebng qu\u00e1 n\u00ean c\u00f3 th\u01a1 r\u1eb1ng:<\/i><\/p>\n<p align=\"center\">\u7e94\u805e\u6bcf\u8b02\u4eba\u6b3a\u6211\uff0c<\/p>\n<p align=\"center\">\u53ca\u898b\u9a5a\u547c\u6c5d\u662f\u8ab0\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">T\u00e0i v\u0103n m\u1ed7i v\u1ecb nh\u00e2n khi ng\u00e3,<\/p>\n<p align=\"center\">C\u1eadp ki\u1ebfn kinh h\u00f4 nh\u1eef th\u1ecb thu\u1ef3.<\/p>\n<p align=\"center\"><i>Tho\u1ea1t nghe c\u1ee9 t\u01b0\u1edfng <\/i><i>\u0111\u00e2<\/i><i>u <\/i><i>\u0111<\/i><i>u\u00e0 c\u1ee3t,<\/i><\/p>\n<p align=\"center\"><i>G\u1eb7p m\u1edbi k\u00eau l\u00ean ai th<\/i><i>\u1ebf<\/i><i> n\u00e0y?<\/i><\/p>\n<p><i>Nh<\/i><i>\u00e2<\/i><i>n th<\/i><i>\u1ebf<\/i><i> H\u1ef1u c\u00f9ng <\/i><i>\u0111<\/i><i>i v\u1edbi ph\u00e1i <\/i><i>\u0111<\/i><i>o\u00e0n <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>n Y\u00ean Kinh c\u00f9ng v\u1edbi kh<\/i><i>\u00e2<\/i><i>m s\u1ee9 b\u00e1i y<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>t vua Thanh. Thanh <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ebf<\/i><i> khen ng\u1ee3i b\u1ea3o cha l\u00e0 t<\/i><i>\u00f4<\/i><i>i trung, con l\u00e0 con hi<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>u n\u00ean ban th\u01b0\u1edfng r\u1ea5t h\u1eadu. Khi s\u1ee9 th\u1ea7n v<\/i><i>\u1ec1<\/i><i> n\u01b0\u1edbc, H\u1ef1u d\u1eb7n con l\u00e0m bi\u1ec3u t<\/i><i>\u00e2<\/i><i>u l\u00ean vua Th<\/i><i>\u1ebf<\/i><i> T\u1ed5, xin cho <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u01b0\u1ee3c v<\/i><i>\u1ec1<\/i><i> n\u01b0\u1edbc v\u00e0 <\/i><i>\u0111<\/i><i>em h\u00e0i c\u1ed1t vua L\u00ea v<\/i><i>\u1ec1<\/i><i> t\u00e1ng \u1edf n\u01a1i t<\/i><i>\u0129<\/i><i>nh <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ecba. Vua Th<\/i><i>\u1ebf<\/i><i> T\u1ed5 thu\u1eadn cho, khi <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u00f3 Tr\u1eafc m\u1edbi vi<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>t th\u01b0 b\u00e1o cho H\u1ef1u <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ec3 <\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng d<\/i><i>\u00e2<\/i><i>ng bi\u1ec3u l\u00ean vua Thanh xin v<\/i><i>\u1ec1<\/i><i>. Vua Thanh c<\/i><i>\u0169<\/i><i>ng b\u1eb1ng l\u00f2ng v\u00e0 cho t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u01b0u vong v<\/i><i>\u1ec1<\/i><i> n\u01b0\u1edbc.<\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u00e0y 24 th\u00e1ng Ba n<\/i><i>\u0103<\/i><i>m nay, H\u1ef1u l\u1ea5y \u00e1o m<\/i><i>\u0169<\/i><i> quan t\u00e0i c\u1ea3i th\u1ed1 cho vua L\u00ea, th\u00e1i h\u1eadu v\u00e0 nguy\u00ean t\u1eed v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi <\/i><i>\u0111<\/i><i>i theo l\u1edbn nh\u1ecf 18 c\u1ed7, l\u00e0m th\u01a1 kh\u00f3c L\u00ea <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ebf<\/i><i> trong <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u00f3 c\u00f3 c<\/i><i>\u00e2<\/i><i>u:<\/i><\/p>\n<p align=\"center\">\u96f2\u6697\u9f8d\u9aef\u7121\u8993\u8655\uff0c<\/p>\n<p align=\"center\">\u96ea\u5c01\u99ac\u9b1b\u6709\u958b\u6642\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">V\u00e2n \u00e1m long nhi\u00eam v\u00f4 m\u1ecbch x\u1ee9,<\/p>\n<p align=\"center\">Tuy\u1ebft phong m\u00e3 li\u1ec7p h\u1eefu khai th\u1eddi.<\/p>\n<p align=\"center\"><i>M<\/i><i>\u00e2<\/i><i>y ph\u1ee7 r<\/i><i>\u00e2<\/i><i>u r\u1ed3ng t\u00ecm <\/i><i>\u0111\u00e2<\/i><i>u th\u1ea5y,<\/i><\/p>\n<p align=\"center\"><i>Tuy<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>t che b\u1eddm ng\u1ef1a c\u00f3 ng\u00e0y tan.<\/i><\/p>\n<p><i>Vua Thanh sai l\u00e0m b\u1ea3ng ghi r<\/i><i>\u00f5<\/i><i>, chia ra th\u00e0nh ba nh\u00f3m, <\/i><i>\u0111<\/i><i>i <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>n <\/i><i>\u0111\u00e2<\/i><i>u <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u01b0\u1ee3c quan l\u1ea1i ch<\/i><i>\u00e2<\/i><i>u ph\u1ee7 h\u1ed9 t\u1ed1ng<\/i> [v\u1ee3 con ng\u01b0\u1eddi t\u00f2ng vong \u0111i \u0111\u1ee3t \u0111\u1ea7u, k\u1ebf \u0111\u1ebfn l\u00e0 h\u00e0i c\u1ed1t, c\u00e1c t\u00f2ng th\u1ea7n c\u00f2n s\u1ed1ng \u0111i sau c\u00f9ng].<a href=\"#_ftn4_6780\" name=\"_ftnref4_6780\">[4]<\/a><\/p>\n<p align=\"center\"><a name=\"_Toc381337492\">SAU KHI V<\/a>\u1ec0 N\u01af\u1edaC<\/p>\n<p>Trong <i>B\u1eafc H\u00e0nh T\u00f9ng K<\/i><i>\u00fd<\/i>, L\u00ea Qu\u00fdnh kh\u00f4ng vi\u1ebft g\u00ec nhi\u1ec1u v\u1ec1 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi \u00f4ng sau khi t\u1eeb Trung Hoa tr\u1edf v\u1ec1. Ngay c\u1ea3 nh\u1eefng bi\u1ebfn c\u1ed1 l\u1edbn li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c g\u1eb7p g\u1ee1 t\u1ed5ng tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh hay v\u00e0o kinh y\u1ebft ki\u1ebfn vua Gia Long \u00f4ng c\u0169ng \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn r\u1ea5t s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c khi\u1ebfn nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i \u0111\u1eb7t c\u00e2u h\u1ecfi v\u1ec1 t\u00ednh ch\u00ednh x\u00e1c c\u1ee7a c\u00e1c s\u1ef1 vi\u1ec7c x\u1ea3y ra sau khi \u00f4ng r\u1eddi Trung Hoa. Nh\u1eefng chi ti\u1ebft \u0111\u00f3 d\u1ef1a v\u00e0o l\u1eddi thu\u1eadt l\u1ea1i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c n\u00ean ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 ho\u00e0n to\u00e0n l\u00e0 s\u1ef1 th\u1ef1c.<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c:<\/p>\n<p>&#8211; Th\u1ee9 nh\u1ea5t, t\u1eeb khi \u00f4ng v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn khi \u00f4ng qua \u0111\u1eddi ch\u1ec9 ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u1ed9t n\u0103m [\u00f4ng qua \u0111\u1eddi ng\u00e0y 15 th\u00e1ng Ch\u00edn n\u0103m \u1ea4t S\u1eedu (1805)] n\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 \u00f4ng ch\u01b0a c\u00f3 d\u1ecbp \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 chi ti\u1ebft nh\u1eefng vi\u1ec7c m\u1edbi x\u1ea3y ra. \u01af\u1edbc v\u1ecdng sau c\u00f9ng c\u1ee7a vua Chi\u00eau Th\u1ed1ng l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u1ec1 t\u00e1ng \u1edf qu\u00ea nh\u00e0 \u00f4ng \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh, coi nh\u01b0 l\u00e0m tr\u00f2n nhi\u1ec7m v\u1ee5 n\u00ean kh\u00f4ng c\u00f2n g\u00ec \u0111\u00e1ng n\u00f3i. V\u1ea3 l\u1ea1i, theo l\u1eddi k\u1ec3 c\u1ee7a ch\u00ednh \u00f4ng th\u00ec \u00f4ng v\u00e0o ch\u00f9a tu v\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111i tu \u1eaft kh\u00f4ng c\u00f2n l\u01b0u luy\u1ebfn vi\u1ec7c b\u00ean ngo\u00e0i.<\/p>\n<p>&#8211; Th\u1ee9 hai, L\u00ea Qu\u00fdnh \u0111\u1eb7t n\u1eb7ng nh\u1eefng bi\u1ebfn c\u1ed1 khi \u00f4ng l\u00e0m quan cho nh\u00e0 L\u00ea v\u00e0 v\u00ec l\u00f2ng trung ngh\u0129a c\u1ee7a m\u00ecnh m\u00e0 b\u1ecb t\u00f9 \u0111\u1ea7y t\u1ea1i Trung Hoa n\u00ean kh\u00f4ng mu\u1ed1n nh\u1eafc \u0111\u1ebfn nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00e1c d\u01b0\u1edbi tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n. V\u1ea3 l\u1ea1i, tuy vua Gia Long \u0111\u00e3 di\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e0 T\u00e2y S\u01a1n, gi\u00e1n ti\u1ebfp tr\u1ea3 th\u00f9 cho vua L\u00ea nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u1ea3 n\u01b0\u1edbc cho c\u1ef1u tri\u1ec1u khi\u1ebfn \u00f4ng b\u1ea5t m\u00e3n, o\u00e1n tr\u00e1ch lu\u00f4n c\u1ea3 nh\u1eefng c\u1ef1u th\u1ea7n nh\u00e0 L\u00ea l\u00e0m vi\u1ec7c cho T\u00e2y S\u01a1n nay l\u1ea1i sang l\u00e0m b\u1ea7y t\u00f4i nh\u00e0 Nguy\u1ec5n.<\/p>\n<p>C\u0169ng may, m\u1ed9t nh\u00e0 nho mi\u1ec1n B\u1eafc l\u00e0 th\u00e1m hoa Phan Th\u00fac Tr\u1ef1c nh\u00e2n nh\u1eefng chuy\u1ebfn c\u00f4ng du \u1edf B\u1eafc H\u00e0 \u0111\u1ec3 s\u01b0u t\u1ea7m t\u00e0i li\u1ec7u \u0111\u00e3 ch\u00e9p t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i chi ti\u1ebft. \u00d0\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng n\u00f3i v\u00ec l\u00e0m vi\u1ec7c tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u1edbi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, th\u00e1m hoa h\u1ecd Phan \u0111\u00e3 \u00edt nhi\u1ec1u nh\u1eadn ra s\u1ef1 v\u00f4 t\u00ecnh hay c\u1ed1 \u00fd ph\u1ee7 nh\u1eadn ti\u1ec1n tri\u1ec1u, kh\u00f4ng mu\u1ed1n ai c\u00f2n l\u01b0u luy\u1ebfn \u0111\u1ebfn nh\u1eefng d\u00f2ng vua c\u0169. T\u00e2m l\u00fd \u0111\u00f3 c\u0169ng b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi &#8211; \u1edf m\u1ed9t v\u00f9ng \u0111\u1ea5t nay c\u00f3 ch\u1ee7 m\u1edbi \u2013 kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u1eefng ho\u00e0i c\u1ea3m khi nh\u00ecn l\u1ea1i c\u1ea3nh c\u0169, g\u1eb7p l\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a. T\u00e2m l\u00fd \u0111\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec7n d\u01b0\u1edbi nhi\u1ec1u h\u00ecnh th\u1ee9c, ph\u1ea7n l\u1edbn ch\u1ec9 l\u00e0 th\u01a1 v\u0103n nh\u01b0ng c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ghi ch\u00e9p l\u1ea1i qua s\u1eed s\u00e1ch \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung cho nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 t\u00e2n tri\u1ec1u c\u1ed1 t\u00ecnh kh\u00f4ng nh\u1eafc \u0111\u1ebfn.<\/p>\n<p><i>Qu\u1ed1c S\u1eed Di Bi\u00ean<\/i> (t\u1eadp th\u01b0\u1ee3ng) ch\u00e9p nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p><i>\u2026 Th\u00e1ng B\u1ea3y n<\/i><i>\u0103<\/i><i>m <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u00f3 <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>n Nam Quan v\u00e0o tr\u1ea5n L\u1ea1ng S\u01a1n, l\u1eadp b\u00e0n th\u1edd \u1edf ngo\u00e0i th\u00e0nh, hi\u1ec7p tr\u1ea5n Nguy\u1ec5n Duy Th\u1ea3n xu\u1ea5t th<\/i><i>\u00e2<\/i><i>n ti<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>n s<\/i><i>\u0129<\/i><i>, ng\u01b0\u1eddi x<\/i><i>\u00e3<\/i><i> H\u01b0\u01a1ng La c\u00f9ng c\u00e1c t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng c\u00e1c phi\u00ean <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ec1<\/i><i>u <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>n kh\u00f3c.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u00ea Qu<\/i><i>\u00fd<\/i><i>nh <\/i><i>\u0111<\/i><i>i xu\u1ed1ng Th<\/i><i>\u0103<\/i><i>ng Long ng\u00e0y 26 y<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>t ki<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>n qu\u1eadn c<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng Nguy\u1ec5n V<\/i><i>\u0103<\/i><i>n Th\u00e0nh<\/i> [khi \u0111\u00f3 l\u00e0 t\u1ed5ng tr\u1ea5n B\u1eafc Th\u00e0nh], <i>qu\u00ec h\u1ed3i l<\/i><i>\u00e2<\/i><i>u nh\u01b0ng kh<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng l\u1ea1y n\u00f3i r\u1eb1ng v\u00ec ch\u01b0a b\u00e1i y<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>t v\u01b0\u01a1ng th\u01b0\u1ee3ng n\u00ean kh<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng d\u00e1m b\u00e1i t<\/i><i>\u00f4<\/i><i>n c<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng, nay c\u1edfi m<\/i><i>\u0169<\/i><i> ra xin ch\u1ecbu t\u1ed9i. Nguy\u1ec5n V<\/i><i>\u0103<\/i><i>n Th\u00e0nh xua tay:<\/i><\/p>\n<p>&#8211; <i>Xin <\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ee9ng l\u00ean m\u1eddi u\u1ed1ng tr\u00e0.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u00ea Qu<\/i><i>\u00fd<\/i><i>nh t\u1ea1 \u01a1n n\u00f3i:<\/i><\/p>\n<p>&#8211; <i>N\u01b0\u1edbc m\u1ea5t kh<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng m\u01b0u t\u00ednh l\u1ea5y l\u1ea1i, \u1ea5y l\u00e0 t\u1ed9i nh<\/i><i>\u00e2<\/i><i>n c\u1ee7a ng\u00e0i, nay g\u1eb7p t<\/i><i>\u00f4<\/i><i>n c<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng, m\u1ed3 h<\/i><i>\u00f4<\/i><i>i \u01b0\u1edbt \u00e1o. Th<\/i><i>\u1ebf<\/i><i> nh\u01b0ng di h\u00e0i c\u1ee7a c\u1ed1 qu<\/i><i>\u00e2<\/i><i>n ch\u01b0a c\u00f3 <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t t\u1ea5c <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ea5t <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ec3 ninh t\u00e1ng, mong t<\/i><i>\u00f4<\/i><i>n c<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng gi\u00fap cho.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u00e0nh Qu\u1eadn C<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u00e1p:<\/i><\/p>\n<p>&#8211; <i>\u00d4<\/i><i>ng <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1eebng lo, v\u01b0\u01a1ng th\u01b0\u1ee3ng tr<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng <\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1t n\u01b0\u1edbc, v\u1eabn th\u01b0\u1eddng n\u00f3i r\u1eb1ng khi n\u00e0o <\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng v<\/i><i>\u1ec1<\/i><i> <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>n n\u01a1i th\u00ec mau mau <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>n y<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>t ki<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>n, <\/i><i>\u0111\u00e3<\/i><i>i <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1eb1ng \u00edt l<\/i><i>\u00e2<\/i><i>u. C\u00f2n vi\u1ec7c c\u1ee7a vua c<\/i><i>\u0169<\/i><i>, t<\/i><i>\u00f4<\/i><i>i b\u1ea3o <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ea3m l\u00e0 s\u1ebd v\u00ec <\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng m\u00e0 ho\u00e0n th\u00e0nh.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u00ea Qu<\/i><i>\u00fd<\/i><i>nh \u1edf l\u1ea1i ba ng\u00e0y, c\u00e1c quan v<\/i><i>\u0103<\/i><i>n v<\/i><i>\u00f5<\/i><i> c<\/i><i>\u0169<\/i><i> m\u1edbi <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ec1<\/i><i>u t\u1edbi g\u1eb7p nh\u01b0ng <\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng t\u1eeb t\u1ea1 r\u1ed3i ra y<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>t ki<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>n t\u00e1n l<\/i><i>\u00fd<\/i><i> Th\u01b0\u1eddng<\/i> [\u0110\u1eb7ng Tr\u1ea7n]. <i>Th\u01b0\u1eddng v\u1eeba g\u1eb7p <\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng g\u1ecdi ngay l\u00e0 Kh\u1ed5ng Minh<\/i><a href=\"#_ftn5_6780\" name=\"_ftnref5_6780\">[5]<\/a><i>, H\u1ef1u kh<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng nh\u1eadn, Th\u01b0\u1eddng l\u1ea1i <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ed5i g\u1ecdi l\u00e0 T\u1eed Ph\u00f2ng<\/i>.<a href=\"#_ftn6_6780\" name=\"_ftnref6_6780\">[6]<\/a> <i>H\u1ef1u n\u00f3i:<\/i><\/p>\n<p>&#8211; <i>T\u01b0\u1edbng c<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng g\u1eb7p <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u01b0\u1ee3c minh qu<\/i><i>\u00e2<\/i><i>n n\u00ean l\u00e0m <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng <\/i><i>\u0111<\/i><i>i<\/i><i>\u1ec1<\/i><i>u m\u00ecnh mu\u1ed1n n\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn c\u00e1i danh T\u1eed Ph\u00f2ng, H\u1ef1u n\u00e0y kh<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady.<\/i><\/p>\n<p><i>Nh<\/i><i>\u00e2<\/i><i>n <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u00f3 xin c\u00e1o bi\u1ec7t tr\u1edf v<\/i><i>\u1ec1<\/i><i>.<\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u00e0y m\u1ed3ng 6 th\u00e1ng T\u00e1m H\u1ef1u t\u1eeb Th<\/i><i>\u0103<\/i><i>ng Long l\u00ean <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u01b0\u1eddng v<\/i><i>\u1ec1<\/i><i> qu\u00ea, u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi th<\/i><i>\u00e2<\/i><i>n k\u1ec3 l\u1ea1i n\u1ed7i ni<\/i><i>\u1ec1<\/i><i>m mong nh\u1edb c<\/i><i>\u0169<\/i><i>. Ng\u00e0y m\u1ed3ng 7 <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>n y<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>t t\u1eeb <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u01b0\u1eddng d\u00f2ng nh\u00e0 m\u00ecnh, nh<\/i><i>\u00e2<\/i><i>n d\u1ecbp <\/i><i>\u0103<\/i><i>n gi\u1ed7 b\u00e0 th\u00edm<\/i> [v\u1ee3 \u00f4ng Do\u00e3n Tr\u1ecdng]. <i>Ng\u00e0y 12 quay tr\u1edf l\u1ea1i Th<\/i><i>\u0103<\/i><i>ng Long b\u1ea9m v\u1edbi Th\u00e0nh Qu\u1eadn C<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng xin <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u01b0\u1ee3c v<\/i><i>\u1ec1<\/i><i> kinh tr\u00ecnh l\u1eddi t<\/i><i>\u00e2<\/i><i>u l\u00ean vua Th<\/i><i>\u1ebf<\/i><i> T\u1ed5, <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u01b0\u1ee3c nh\u00e0 vua thu\u1eadn cho <\/i><i>\u0111<\/i><i>em h\u00e0i c\u1ed1t vua L\u00ea v<\/i><i>\u1ec1<\/i><i> ch<\/i><i>\u00f4<\/i><i>n \u1edf l\u00e0ng B\u1ed1 V\u1ec7.<\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u00e0y 24 th\u00e1ng Ch\u00edn, Th\u00e0nh Qu\u1eadn C<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng cho binh l\u00ednh B\u1eafc th\u00e0nh c\u00f9ng <\/i><i>\u0111<\/i><i>inh phu c\u00e1c huy\u1ec7n v\u00e0 tr\u1ea5n L\u1ea1ng S\u01a1n <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u01b0a linh c\u1eefu vua L\u00ea v<\/i><i>\u1ec1<\/i><i> Th<\/i><i>\u0103<\/i><i>ng Long, l\u1eadp trai <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u00e0n \u1edf nh\u00e0 Di\u00ean T\u1ef1 C<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng<\/i> [t\u1ee9c L\u00ea Duy Ho\u00e1n, con trai L\u00ea Duy Ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c vua Gia Long cho th\u1eeba t\u1ef1 t\u00f4ng mi\u1ebfu nh\u00e0 L\u00ea]. <i>C\u00e1c di th\u1ea7n v\u00e0 quan v<\/i><i>\u0103<\/i><i>n v<\/i><i>\u00f5<\/i><i> <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ec1<\/i><i>u m\u1eb7c <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ed3 tang <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>n ph\u00fang <\/i><i>\u0111<\/i><i>i<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>u. C\u00e1c quan t\u00e0i t\u1eeb <\/i><i>\u0110<\/i><i>inh Nh\u1ea1 H\u00e0nh tr\u1edf xu\u1ed1ng <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u01b0\u1ee3c th<\/i><i>\u00e2<\/i><i>n quy<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>n ti<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>p nh\u1eadn theo c\u00e1c b\u1ea3ng t\u00ean <\/i><i>\u0111<\/i><i>em v<\/i><i>\u1ec1<\/i><i> mai t\u00e1ng.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u1eadu<\/i> [t\u1ee9c v\u01b0\u01a1ng phi Nguy\u1ec5n Th\u1ecb Kim] <i>ng\u01b0\u1eddi T\u00ec B\u00e0 v\u00e0o ch\u00f9a L<\/i><i>\u00e3<\/i><i> tu t\u1eeb n<\/i><i>\u0103<\/i><i>m K\u1ef7 D\u1eadu<\/i> [1789] <i>\u0111<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>n kh\u00f3c v\u1edbi Do<\/i><i>\u00e3<\/i><i>n H\u1ef1u, h\u1ecfi k<\/i><i>\u1ebf<\/i><i> cho m\u00ecnh, H\u1ef1u n\u00f3i:<\/i><\/p>\n<p>&#8211; <i>Xu\u1ed1ng <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ea5t <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ec3 g\u1eb7p ti\u00ean qu<\/i><i>\u00e2<\/i><i>n, \u1ea5y l\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng k<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>. V<\/i><i>\u1ec1<\/i><i> tr<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng coi h\u01b0\u01a1ng ho\u1ea3 \u1edf l<\/i><i>\u0103<\/i><i>ng, \u1ea5y l\u00e0 th\u1ee9 hai.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u1eadu nghe l\u1eddi, u\u1ed1ng thu\u1ed1c <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ed9c ch<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>t, khi <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u00f3 40 tu\u1ed5i. T\u00e1n l<\/i><i>\u00fd<\/i><i> Th\u01b0\u1eddng vi<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>ng c\u00f3 c<\/i><i>\u00e2<\/i><i>u:<\/i><\/p>\n<p align=\"center\">\u7bc0\u7fa9\u6b98\u71c8\u4e0b\uff0c\u7db1\u5e38\u4e00\u914c\u4e2d\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">Ti\u1ebft ngh\u0129a t\u00e0n \u0111\u0103ng h\u1ea1,<\/p>\n<p align=\"center\">C\u01b0\u01a1ng th\u01b0\u1eddng nh\u1ea5t ch\u01b0\u1edbc trung.<\/p>\n<p align=\"center\"><i>Gi\u1eef ti<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>t ngh<\/i><i>\u0129<\/i><i>a d\u01b0\u1edbi ng\u1ecdn <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u00e8n t\u00e0n,<\/i><\/p>\n<p align=\"center\"><i>\u0110<\/i><i>\u1ea1o c\u01b0\u01a1ng th\u01b0\u1eddng \u1edf trong ch\u00e9n thu\u1ed1c.<\/i><\/p>\n<p><i>Nh\u00e0 vua h\u1ea1 chi<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>u ban cho 4 ch\u1eef<\/i> \u201cTh\u1ee7 Trinh Tu\u1eabn Ti\u1ebft\u201d [\u5b88\u8c9e\u5f87\u7bc0].<\/p>\n<p><i>Ng\u00e0y 28 th\u00e1ng M\u01b0\u1eddi, Th\u00e0nh Qu\u1eadn C<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng ph\u1ee5ng m\u1ec7nh <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u01b0a linh c\u1eefu vua L\u00ea v<\/i><i>\u1ec1<\/i><i> t\u00e1ng \u1edf l\u00e0ng B\u1ed1 V\u1ec7 c\u00f3 hi\u1ec7p tr\u1ea5n Thanh Hoa c\u00f9ng <\/i><i>\u0111<\/i><i>i lo vi\u1ec7c l\u1ec5 nghi, ph\u1ee5 t\u00e1ng h\u1eadu T\u00ec B\u00e0 \u1edf b\u00ean c\u1ea1nh, th\u1ea7n ch\u1ee7 c\u1ee7a h\u1eadu th\u1edd \u1edf t\u1ea3 vu mi<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>u nh\u00e0 L\u00ea, l\u1ea1i d\u1ef1ng bia cho b\u00e0 \u1edf qu\u00ea qu\u00e1n <\/i>[l\u00e0ng T\u00ec B\u00e0], <i>cho hai ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh tr<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng coi.<\/i><a href=\"#_ftn7_6780\" name=\"_ftnref7_6780\">[7]<\/a><\/p>\n<p>Sau khi ch\u00f4n c\u1ea5t vua L\u00ea, L\u00ea Qu\u00fdnh quay l\u1ea1i Th\u0103ng Long b\u00e1i t\u1ea1 Th\u00e0nh Qu\u1eadn C\u00f4ng r\u1ed3i t\u1eeb bi\u1ec7t v\u1ec1 qu\u00ea. \u00d4ng nh\u1ecbn \u0103n 3 ng\u00e0y, sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn tu \u1edf ch\u00f9a x\u00e3 \u00d0\u1ea1i \u00d0\u1ed3ng. \u00d4ng c\u00f3 l\u00e0m th\u01a1 r\u1eb1ng:<\/p>\n<p align=\"center\">\u4f5b\u7956\u5bb9\u70ba\u521d\u5f1f\u5b50\uff0c<\/p>\n<p align=\"center\">\u7687\u738b\u8a31\u4f5c\u820a\u9592\u6c11\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">Ph\u1eadt t\u1ed5 dung vi s\u01a1 \u0111\u1ec7 t\u1eed,<\/p>\n<p align=\"center\">Ho\u00e0ng v\u01b0\u01a1ng h\u1ee9a t\u00e1c c\u1ef1u nh\u00e0n d\u00e2n.<\/p>\n<p align=\"center\"><i>Ph\u1eadt t\u1ed5 r\u1ed9ng l\u00f2ng cho l\u00e0m <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ec7 t\u1eed m\u1edbi,<\/i><\/p>\n<p align=\"center\"><i>Nh\u00e0 vua thu\u1eadn cho l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi d<\/i><i>\u00e2<\/i><i>n nh\u00e0n c<\/i><i>\u0169<\/i><i>.<\/i><\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3 \u00f4ng v\u1eeba tr\u00f2n 55 tu\u1ed5i. \u00d4ng th\u01b0\u1eddng n\u00f3i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi quen c\u0169 l\u00e0 Nguy\u1ec5n Huy Ph\u00e1c r\u1eb1ng:<\/p>\n<p>&#8211; Qu\u00fdnh c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 con g\u00e1i qu\u00ea m\u00f9a, nhan s\u1eafc ch\u1eb3ng l\u1ea5y g\u00ec \u0111\u1eb9p \u0111\u1ebd, l\u1ea1i c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u1ec1 ng\u1ed7ng g\u00ec, \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi ta l\u1ea5y l\u00e0m v\u1ee3 \u0111\u00e3 l\u00e0 may m\u1eafn l\u1eafm. Nay ch\u1eb3ng may ch\u1ed3ng ch\u1ebft s\u1edbm n\u00ean s\u1ed1ng \u0111\u1eddi \u0111\u00e0n b\u00e0 go\u00e1 cho tr\u00f2n danh tr\u00f2n ti\u1ebft, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u00ec c\u00f2n ra g\u00ec n\u1eefa.<\/p>\n<p>Nguy\u1ec5n Huy Ph\u00e1c cho l\u00e0 kh\u00e9o v\u00ed von. Qua \u0111\u00e2y, ch\u00fang ta c\u0169ng bi\u1ebft \u00f4ng tuy v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc nh\u01b0ng kh\u00f4ng ph\u1ee5c nh\u1eefng ai \u0111\u00e3 l\u00e0m quan cho nh\u00e0 L\u00ea nay l\u1ea1i ra l\u00e0m quan d\u01b0\u1edbi tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n. M\u00e0 s\u1ed1 n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u00edt, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m quan c\u1ea3 ba tri\u1ec1u k\u1ebf ti\u1ebfp, L\u00ea-Tr\u1ecbnh r\u1ed3i T\u00e2y S\u01a1n, nay l\u1ea1i h\u00e0ng Gia Long. C\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t l\u00fd do L\u00ea Qu\u00fdnh kh\u00f4ng ch\u00e9p g\u00ec th\u00eam nh\u1eefng vi\u1ec7c \u00f4ng l\u00e0m sau khi \u0111\u01b0a quan t\u00e0i vua L\u00ea v\u1ec1 t\u00e1ng \u1edf Thanh Ho\u00e1.<\/p>\n<p>Theo Qu\u1ed1c S\u1eed Di Bi\u00ean, \u00f4ng b\u1ecb c\u01b0\u1edbp \u0111\u00e2m ng\u00e0y m\u1ed3ng 1 th\u00e1ng Ch\u00edn n\u0103m Gia Long th\u1ee9 4 (1805) v\u00e0 t\u1eeb tr\u1ea7n g\u1ea7n n\u1eeda th\u00e1ng sau \u0111\u00f3.<\/p>\n<p><i>M\u1ed3ng M\u1ed9t th\u00e1ng Ch\u00edn, k\u1ebb c\u01b0\u1edbp gi<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>t L\u00ea Do<\/i><i>\u00e3<\/i><i>n H\u1ef1u v\u00e0 con l\u00e0 Th\u1ed1t. H\u1ed3i <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u00f3 \u1edf B\u00ecnh Ng<\/i><i>\u00f4<\/i><i> c\u00f3 t\u00ean <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ea7u <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ea3ng c\u01b0\u1edbp t\u00ea l\u00e0 Bi, t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 B\u1eafc S\u1ee9 So\u00e1i, th\u01b0\u1eddng hay b\u1ea5t ng\u1edd ra c\u01b0\u1edbp b\u00f3c. L\u1ea7n <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u00f3 bi ra c\u01b0\u1edbp v\u00e0 <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ed1t ph\u00e1 \u1edf Ng<\/i><i>\u00e2<\/i><i>m <\/i><i>\u0110<\/i><i>i<\/i><i>\u1ec1<\/i><i>n, l\u1ea5y <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi<\/i><i>\u1ec1<\/i><i>u t\u00e0i s\u1ea3n, s\u00fac v\u1eadt. H\u1ef1u d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 ch\u1eb7n <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u01b0\u1eddng <\/i><i>\u0111<\/i><i>o\u1ea1t l\u1ea1i. Bi th\u00f9 h\u1eadn l\u1eafm n\u00ean khi <\/i><i>\u0111<\/i><i>ang <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u00eam <\/i><i>\u0111<\/i><i>em r\u1ea5t <\/i><i>\u0111\u00f4<\/i><i>ng <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ed3ng <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ea3ng <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>n <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ed1t ph\u00e1 nh\u00e0 H\u1ef1u, <\/i><i>\u0111\u00e2<\/i><i>m <\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng v\u00e0i m\u01b0\u01a1i nh\u00e1t. Quan ph\u1ee7 l\u00e0 Nguy\u1ec5n <\/i><i>\u0110<\/i><i>\u00ecnh T<\/i><i>\u00f4<\/i><i>n l\u1eadp \u00e1n s\u1ed1ng <\/i>[n\u1ea1n nh\u00e2n c\u00f2n s\u1ed1ng].<i> <\/i><i>\u0110<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>n ng\u00e0y 15 <\/i>[th\u00e1ng Ch\u00edn] <i>\u00f4<\/i><i>ng ch<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>t, l\u1ea1i l\u1eadp \u00e1n ch<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>t <\/i>[n\u1ea1n nh\u00e2n \u0111\u00e3 ch\u1ebft]<i>. Con c\u1ee7a H\u1ef1u l\u00e0 Tr\u1eafc v\u00e0 Th\u1ed1t c\u00f3 <\/i><i>\u00fd<\/i><i> b\u00e1o th\u00f9, khi <\/i><i>\u0111<\/i><i>i <\/i><i>\u0111\u00e2<\/i><i>u th\u01b0\u1eddng mang binh kh\u00ed trong ng\u01b0\u1eddi, Bi l\u1ea1i ph\u1ee5c k\u00edch gi<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>t Th\u1ed1t \u1edf ngo\u00e0i <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ed3ng. Th\u00e0nh Qu\u1eadn C<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng sai quan <\/i><i>\u0111<\/i><i>i<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>u t\u1eb7ng, l\u1ea1i theo l\u1ec7nh vua <\/i><i>\u0111<\/i><i>em ti<\/i><i>\u1ec1<\/i><i>n g\u1ea1o <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>n <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ec3 ch<\/i><i>\u00f4<\/i><i>n c\u1ea5t, Nguy\u1ec5n <\/i><i>\u0110\u0103<\/i><i>ng S\u1edf l\u00e0m <\/i><i>\u0111<\/i><i>i<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>u v<\/i><i>\u0103<\/i><i>n.<\/i><a href=\"#_ftn8_6780\" name=\"_ftnref8_6780\">[8]<\/a><\/p>\n<p>Trong d\u1ecbp n\u00e0y Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng S\u1edf [\u962e\u767b\u74b4] l\u00e0m v\u0103n t\u1ebf nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p align=\"center\">\u8549\u9e7f\u58d1\u86c7\uff0c\u7ae5\u725b\u89d2\u99ac\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u5343\u842c\u91cc\u6ce2\u6fe4\u7121\u6059\uff0c\u5ffd\u7136\u65e3\u5cb8\u5378\u865b\u821f\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u4e8c\u516b\u671e\u971c\u96ea\u4e0d\u4fb5\uff0c\u4f55\u8005\u672a\u5bd2\u51cb\u8001\u67cf\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u60df\u9918\u7fa9\u70c8\u65bc\u4eba\u9593\uff0c\u53ef\u5c0d\u541b\u89aa\u65bc\u5730\u4e0b\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u5f62\u6b78\u7a80\u7a78\uff0c\u7104\u84bf\u4e4b\u7cbe\u723d\u5982\u5b58\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u795e\u8fd4\u65b7\u5802\uff0c\u85d4\u8349\u4e4b\u660e\u8aa0\u4ee5\u59a5\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">D\u1ecbch \u00e2m<\/p>\n<p align=\"center\">Ti\u00eau l\u1ed9c h\u00e1c x\u00e0, \u0111\u1ed3ng ng\u01b0u gi\u00e1c m\u00e3.<\/p>\n<p align=\"center\">Thi\u00ean v\u1ea1n l\u00fd ba \u0111\u00e0o v\u00f4 d\u1ea1ng, h\u1ed1t nhi\u00ean k\u00fd ng\u1ea1n t\u00e1 h\u01b0 chu.<\/p>\n<p align=\"center\">Nh\u1ecb b\u00e1t ky s\u01b0\u01a1ng tuy\u1ebft b\u1ea5t x\u00e2m, h\u00e0 gi\u1ea3 v\u1ecb h\u00e0n \u0111i\u00eau l\u00e3o b\u00e1ch.<\/p>\n<p align=\"center\">Duy d\u01b0 ngh\u0129a li\u1ec7t \u01b0 nh\u00e2n gian, kh\u1ea3 \u0111\u1ed1i qu\u00e2n th\u00e2n \u01b0 \u0111\u1ecba h\u1ea1.<\/p>\n<p align=\"center\">H\u00ecnh qui tru\u00e2n t\u1ecbch, hu\u00e2n cao chi tinh s\u1ea3ng nh\u01b0 t\u1ed3n.<\/p>\n<p align=\"center\">Th\u1ea7n ph\u1ea3n \u0111o\u1ea1n \u0111\u01b0\u1eddng, li\u00eau th\u1ea3o chi minh th\u00e0nh d\u0129 tho\u1ea3.<\/p>\n<p align=\"center\">D\u1ecbch ngh\u0129a<\/p>\n<p align=\"center\"><i>H\u01b0\u01a1u n\u01a1i t\u00e0u chu\u1ed1i, r\u1eafn \u1edf trong hang.<\/i><\/p>\n<p align=\"center\"><i>Tr<\/i><i>\u00e2<\/i><i>u c\u00f2n non, ng\u1ef1a m\u1ecdc s\u1eebng.<\/i><\/p>\n<p align=\"center\"><i>Ngh\u00ecn v\u1ea1n d\u1eb7m s\u00f3ng to gi\u00f3 c\u1ea3 ch\u1eb3ng h<\/i><i>\u1ec1<\/i><i> chi.<\/i><\/p>\n<p align=\"center\"><i>B\u1ed7ng nhi\u00ean <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>n b\u1edd thuy<\/i><i>\u1ec1<\/i><i>n l\u1ea1i <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1eafm.<\/i><\/p>\n<p align=\"center\"><i>M\u01b0\u1eddi s\u00e1u n<\/i><i>\u0103<\/i><i>m s\u01b0\u01a1ng tuy<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>t kh<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng x<\/i><i>\u00e2<\/i><i>m,<\/i><\/p>\n<p align=\"center\"><i>Sao kh<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh c<\/i><i>\u00e2<\/i><i>y t\u00f9ng gi\u00e0 ch\u1ecbu r\u00e9t.<\/i><\/p>\n<p align=\"center\"><i>Th<\/i><i>\u1ebf<\/i><i> nh\u01b0ng <\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ec3 l\u1ea1i ngh<\/i><i>\u0129<\/i><i>a li\u1ec7t ch\u1ed1n nh<\/i><i>\u00e2<\/i><i>n gian, <\/i><\/p>\n<p align=\"center\"><i>Kh<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng th\u1eb9n v\u1edbi vua, v\u1edbi m\u1eb9 cha n\u01a1i ch\u00edn su\u1ed1i.<\/i><\/p>\n<p align=\"center\"><i>H\u00ecnh v<\/i><i>\u1ec1<\/i><i> d\u01b0\u1edbi huy\u1ec7t nh\u01b0ng h\u01b0\u01a1ng th\u01a1m tinh s\u1ea3ng v\u1eabn c\u00f2n,<\/i><\/p>\n<p align=\"center\"><i>Th\u1ea7n tr\u1edf l\u1ea1i nh\u00e0, l<\/i><i>\u1ec1<\/i><i>u c\u1ecf s\u00e1ng soi c<\/i><i>\u0169<\/i><i>ng tho\u1ea3.<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i c\u00f3 \u0111\u00f4i c\u00e2u \u0111\u1ed1i:<b><\/b><\/p>\n<p align=\"center\">\u6587\u4e1e\u76f8\u5b64\u5fe0\uff0c\u6545\u9115\u66f4\u9042\u9ec4\u51a0\u9858<\/p>\n<p align=\"center\">\u8607\u4e2d\u90de\u5927\u7bc0\uff0c\u52dd\u570b\u96e3\u6b3a\u767d\u9aee\u5fc3<\/p>\n<p align=\"center\">V\u0103n th\u1eeba t\u01b0\u1edbng c\u00f4 trung, c\u1ed1 h\u01b0\u01a1ng c\u00e1nh to\u1ea1i ho\u00e0ng quan nguy\u1ec7n<\/p>\n<p align=\"center\">T\u00f4 trung lang \u0111\u1ea1i ti\u1ebft, th\u1eafng qu\u1ed1c nan khi b\u1ea1ch ph\u00e1t t\u00e2m<\/p>\n<p align=\"center\"><i>Trung ngh<\/i><i>\u0129<\/i><i>a kh<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng kh\u00e1c g\u00ec V<\/i><i>\u0103<\/i><i>n th\u1eeba t\u01b0\u1edbng, <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u01b0\u1ee3c v<\/i><i>\u1ec1<\/i><i> n\u01b0\u1edbc tho\u1ea3 nguy\u1ec7n <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u1ed9i m<\/i><i>\u0169<\/i><i> v\u00e0ng<\/i><\/p>\n<p align=\"center\"><i>Ti<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>t l\u1edbn gi\u1ed1ng nh\u01b0 T<\/i><i>\u00f4<\/i><i> trung lang, n\u01b0\u1edbc kia kh<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng th\u1ec3 khinh t\u1ea5m l\u00f2ng t\u00f3c b\u1ea1c <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u01b0\u1ee3c.<\/i><\/p>\n<p align=\"center\">\u7b95\u5728\u5df2\u975e\u5546\uff0c\u9f9c\u7bc4\u83ab\u80fd\u6e1d\u53a5\u5fd7<\/p>\n<p align=\"center\">\u8607\u9084\u7336\u662f\u6f22\uff0c\u9e9f\u81fa\u4f55\u6065\u6bbf\u8af8\u81e3<\/p>\n<p align=\"center\">C\u01a1 t\u1ea1i d\u0129 phi Th\u01b0\u01a1ng, qui ph\u1ea1m m\u1ea1c n\u0103ng du quy\u1ebft ch\u00ed<\/p>\n<p align=\"center\">T\u00f4 ho\u00e0n do th\u1ecb H\u00e1n, l\u00e2n \u0111\u00e0i h\u00e0 s\u1ec9 \u0111i\u1ec7n ch\u01b0 th\u1ea7n<\/p>\n<p align=\"center\"><i>\u00d4<\/i><i>ng C\u01a1 c\u00f2n nh\u01b0ng Th\u01b0\u01a1ng <\/i><i>\u0111\u00e3<\/i><i> m\u1ea5t, qui ph\u1ea1m trong ch\u00ed v\u1eabn kh<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng qu\u00ean <\/i><\/p>\n<p align=\"center\"><i>\u00d4<\/i><i>ng T<\/i><i>\u00f4<\/i><i> v<\/i><i>\u1ec1<\/i><i> th\u00ec nh\u00e0 H\u00e1n c\u00f2n, <\/i><i>\u0111<\/i><i>\u00e0i l<\/i><i>\u00e2<\/i><i>n kh<\/i><i>\u00f4<\/i><i>ng th\u1eb9n v\u1edbi c\u00e1c b\u1ea7y t<\/i><i>\u00f4<\/i><i>i kh\u00e1c<\/i><\/p>\n<p>Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng S\u1edf c\u0169ng vi\u1ebft b\u00e0i v\u0103n bia ca ng\u1ee3i kh\u00ed ti\u1ebft c\u1ee7a hai anh em L\u00ea Qu\u00fdnh v\u00e0 L\u00ea Tr\u00ecnh v\u00e0o th\u00e1ng S\u00e1u n\u0103m Gia Long th\u1ee9 12 [Qu\u00ed D\u1eadu, 1813].<\/p>\n<p><b><\/b><\/p>\n<p align=\"center\"><b>\u6545\u9ece\u671d\u5f9e\u81e3\u5893\u7891<\/b><b><\/b><\/p>\n<p align=\"center\">\u4faf\u59d3\u9ece\uff0c\u8d85\u985e\u7e23\u5927\u536f\u793e\u4eba\uff0c\u9ece\u671d\u666f\u8208\u7678\u4ea5\u79d1\u9032\u58eb\uff0c\u5211\u90e8\u5de6\u4f8d\u90ce\u5cb1\u5ca9\u4faf\u4e4b\u51a2\u5b50\uff0c\u540d\u56e7\u3002\u4faf\u4e4b\u5802\u5f1f\u9ece\u503c\uff0c\u4e43\u9ece\u671d\u666f\u8208\u620a\u8fb0\u79d1\u9032\u58eb\uff0c\u8ad2\u5c71\u7e3d\u93ae\u79c0\u5ddd\u4faf\u4e4b\u5f1f\u4e94\u7537\u4e5f\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u4faf\u4ee5\u638c\u4f8d\u885b\u6709\u529f\uff0c\u7d2f\u5c01\u9577\u6d3e<a href=\"#_ftn9_6780\" name=\"_ftnref9_6780\">[9]<\/a>\u4faf\uff0c\u9ece\u503c\u5949\u57f7\u7f88\u976e\u6709\u529f\uff0c\u8cdc\u7235\u8d85\u5dba\u4faf\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u662d\u7d71\u5143\u5e74\u5341\u4e8c\u6708\u6714\uff0c\u897f\u5c71\u5c07\u5175\u4fb5\u8584\u6607\u9f8d\u57ce\uff0c\u5fa1\u99d5\u5317\u905c\u4e8e\u8ad2\u6c5f\uff0c\u4faf\u7387\u5bb6\u4e01\u7fca\u99d5\uff0c\u81ea\u5317\u800c\u6771\u3002\u4e8c\u5e74\u620a\u7533\u4e8c\u6708\uff0c\u4faf\u5949\u8ddf\u5c0b\u592a\u540e\u8207\u5143\u5b50\u4e8e\u9ad8\u5e73\uff0c\u7232\u897f\u5175\u6240\u8feb\uff0c\u9042\u5949\u6295\u5185\u5730\u4e4b\u5357\u5be7\u5e9c\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u4e8b\u805e\u5927\u6e05\u7687\u5e1d\uff0c\u7279\u547d\u4faf\u5f9e\u5ee3\u6771\u8def\u56de\u63a2\u570b\u60c5\u3002\u65e3\u5fa9\uff0c\u4e43\u547d\u5169\u5ee3\u7e3d\u7763\u5b6b\u58eb\u6bc5\u63d0\u5e2b\u6551\u63f4\u3002\u5341\u4e00\u6708\u514b\u5fa9\u4eac\u57ce\uff0c\u4e58\u8f3f\u53cd\u6b63\u3002\u6642\u7528\u4e4f\u5175\u5c11\uff0c\u4faf\u4ee5\u5e73\u7ae0\u4e8b\u7e3d\u7763\u5175\u9909\uff0c\u8d85\u5dba\u4faf\u5317\u4f7f\u8fce\u592a\u540e\u8207\u5143\u5b50\u81f3\u81ea\u5357\u5be7\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u4e09\u5e74\u5df1\u9149\u6b63\u6708\uff0c\u897f\u5c71\u5175\u6f5b\u81f3\uff0c\u5b6b\u7e3d\u7763\u5175\u6f70\u9000\u5317\u8d70\uff0c\u5fa1\u99d5\u4ea6\u5f9e\u5317\u5e78\u3002\u6bd4\u81f3\u71d5\u4eac\uff0c\u6089\u4ee4\u8599\u9aee\u53d7\u5c01\uff0c\u7121\u5fa9\u6709\u518d\u63f4<a href=\"#_ftn10_6780\" name=\"_ftnref10_6780\">[10]<\/a>\u610f\u3002\u4faf\u5c45\u570b\u52df\u5175\u88f9\u7ce7\uff0c\u9810\u5148\u63aa\u7f6e\uff0c\u65e5\u671b\u63f4\u5175\u518d\u4f86\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u6d89\u590f\u5f82\u51ac\uff0c\u7adf\u7121\u8072\u606f\uff0c\u4e43\u8207\u5f1f\u9ece\u503c\u53ca\u540c\u5fd7\u912d\u61b2\uff0c\u674e\u79c9\u9053\u7b49\u9032\u95dc\uff0c\u8b00\u5716\u6062\u5fa9\u3002\u65e3\u81f3\uff0c\u7adf\u4e0d\u8a31\u9762\u541b\uff0c\u8feb\u4e4b\u5243\u9aee\u6539\u88dd\u3002\u4e0d\u53d7\uff0c\u62d8\u7981\u4e8e\u7344\uff0c\u51e1\u5341\u4e09\u5e74\uff0c\u8105\u5a01\u5229\u8a98\uff0c\u7d42\u4e0d\u80fd\u596a\u3002\u4faf\u5617\u6709\u8a69\u4e91:<\/p>\n<p align=\"center\">\u8eab\u56f0\u5341\u5e74\u61f7\u7d20\u7bc0\uff0c<\/p>\n<p align=\"center\">\u547d\u96a8\u4e00\u9aee\u8868\u4e39\u8877\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u5176\u898b\u65bc\u6587\u58a8\u8005\u975e\u4e00\u3002\u9ece\u6545\u541b\u5728\u65e5\uff0c\u547d\u7da0\u5176\u8fad\uff0c\u984f\u66f0:\u56db\u516c\u8a69\u96c6\u3002\u5317\u671d\u7a31\u7232\u9ece\u5bb6\u56db\u7fa9\u58eb\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u902e\u5609\u9686\u5143\u5e74\u58ec\u620c\uff0c\u897f\u5c71\u8cca\u65e3\u5e73\uff0c\u4faf\u9577\u5b50\u5141\u502c\u5949\u5f9e\u4f7f\u90e8\u4f86\u63a2\u8072\u606f\u3002\u4e09\u5e74\u7532\u5b50\uff0c\u5317\u671d\u54a8\u4ea4\u56de\u570b\uff0c\u4e43\u5f97\u5168\u9aee\u4ee5\u6b78\u3002\u518d\u9858\u5949\u8fce\u9ece\u6545\u541b\u7389\u68fa\u53ca\u592a\u540e\u5143\u5b50\u9ab8\u9aa8\uff0c\u8fd4\u846c\u4e8e\u6e05\u5316\u3002\u79ae\u7562\uff0c\u537d\u4e8e\u672c\u7e23\u5927\u540c\u793e\u5bfa\u5c45\u4f4f\u3002\u5176\u8a69\u6709\u4e91:<\/p>\n<p align=\"center\">\u4f5b\u7956\u907a\u4f86\u8a13\u5f1f\u5b50\uff0c<\/p>\n<p align=\"center\">\u7687\u5929\u8a31\u4f5c\u820a\u9592\u4eba\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u58ef\u54c9!<\/p>\n<p align=\"center\">\u5341\u4e03\u5e74\u9593\uff0c\u59cb\u7d42\u4e0d\u8b8a\uff0c\u9ece\u5f9e\u7fa9\u81e3\u6709\u56db\uff0c\u800c\u4faf\u4e4b\u5144\u5f1f\u5c45\u5176\u4e8c\uff0c\u6210<a href=\"#_ftn11_6780\" name=\"_ftnref11_6780\">[11]<\/a>\u53e4\u4eba\u6240\u8b02\u7f55\u898b\u4e5f\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u592b\u8b80\u8056\u8ce2\u4e4b\u66f8\uff0c\u884c\u8056\u8ce2\u4e4b\u9053\uff0c\u4faf\u4e4b\u8b02\u4e4e?<\/p>\n<p align=\"center\">\u6211\u671d\u7687\u5e1d\u5609\u5176\u5fd7\u7bc0\uff0c\u5c62\u5e74\u6069\u9812\uff0c\u9592\u990a\u9918\u5e74\uff0c\u4faf\u9042\u5176\u9858\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u4e59\u4e11\u4e5d\u6708\u5341\u516d\u65e5\uff0c\u4faf\u5352\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u8d85\u5dba\u4faf\u9075\u5176\u907a\u56d1\uff0c\u4e0a\u4eac\u6649\u8b01\uff0c\u518d\u4e5e\u56de\u8cab\u5b89\u990a\uff0c\u65e5\u4e45\u8207\u89aa\u820a\u5a1b\u6a02\u8005\uff0c\u5617\u7c98[\u8b1d\u5929\u6e05\u798f]\u56db\u5b57\u4ee5\u898b\u5fd7\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u5341\u5e74\u8f9b\u672a\u4e09\u6708\u521d\u516b\u65e5\uff0c\u4ee5\u5900\u7d42\u65bc\u5bb6\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u566b!\u4e8c\u4faf\u6545\u5bb6\u4ee4\u80c4\uff0c\u9ad4\u570b\u907a\u81e3\uff0c\u9032\u9000\u4e4b\u9593\uff0c\u5fe0\u5b5d\u7121\u614a\uff0c\u5176\u64cd\u5b88\u7232\u4f55\u5982?<\/p>\n<p align=\"center\">\u84cb\u6709\u9577\u6d3e\u4faf\u7232\u4e4b\u5144\uff0c\u6240\u4ee5\u8b58\u8d85\u5dba\u4faf\u4e4b\u5fd7; \u6709\u8d85\u5dba\u4faf\u7232\u4e4b\u5f1f\uff0c\u76ca\u4ee5\u767d\u9577\u6d3e\u4faf\u4e4b\u5fe0\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u4e00\u9593\u5144\u5f1f\uff0c\u5fe0\u7fa9\u6538\u517c\uff0c\u6709\u4ee5\u5149\u524d\u53f2\uff0c\u800c\u63da\u5f8c\u4f86\uff0c\u70b3\u70b3\u71d0\u71d0\uff0c\u8996\u5217\u5148\u541b\u5b50\u771f\u7121\u5fdd\u77e3\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u7230\u7940\u5176\u4e8b\uff0c\u4ee5\u5900\u4e8e\u77f3\u4e91\u3002<\/p>\n<p align=\"center\">\u7687\u671d\u5609\u9686\u5341\u4e8c\u5e74\u7678\u9149\u5fa9\u6708\u6996\u65e5\uff0c\u9ece\u662d\u7d71\u4e01\u672a\u6b63\u9032\u58eb\u962e\u5805\u752b\u64b0\u3002<\/p>\n<p>D\u1ecbch \u00e2m<\/p>\n<p align=\"center\">C\u1ed1 L\u00ea tri\u1ec1u t\u00f2ng th\u1ea7n m\u1ed9 bi<\/p>\n<p align=\"center\">H\u1ea7u t\u00ednh L\u00ea, Si\u00eau Lo\u1ea1i huy\u1ec7n \u0110\u1ea1i M\u00e3o x\u00e3 nh\u00e2n, L\u00ea tri\u1ec1u C\u1ea3nh H\u01b0ng Qu\u00ed H\u1ee3i khoa ti\u1ebfn s\u0129, H\u00ecnh b\u1ed9 t\u1ea3 th\u1ecb lang \u0110\u1ea1i Nham H\u1ea7u chi tr\u1ee7ng t\u1eed, danh Qu\u00fdnh. H\u1ea7u chi \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec7 L\u00ea Tr\u1ecb, n\u00e3i L\u00ea tri\u1ec1u C\u1ea3nh H\u01b0ng M\u1eadu Th\u00ecn khoa ti\u1ebfn s\u0129, L\u1ea1ng S\u01a1n t\u1ed5ng tr\u1ea5n T\u00fa Xuy\u00ean H\u1ea7u chi \u0111\u1ec7 ng\u0169 nam d\u00e3.<\/p>\n<p align=\"center\">H\u1ea7u d\u0129 ch\u01b0\u1edfng th\u1ecb v\u1ec7 h\u1eefu c\u00f4ng, lu\u1ef9 phong Tr\u01b0\u1eddng Ph\u00e1i H\u1ea7u, L\u00ea Tr\u1ecb ph\u1ee5ng ch\u1ea5p c\u01a1 \u0111\u00edch h\u1eefu c\u00f4ng, t\u1ee9 t\u01b0\u1edbc Si\u00eau L\u0129nh H\u1ea7u.<\/p>\n<p align=\"center\">Chi\u00eau Th\u1ed1ng nguy\u00ean ni\u00ean th\u1eadp nh\u1ecb nguy\u1ec7t s\u00f3c, T\u00e2y S\u01a1n t\u01b0\u01a1ng binh x\u00e2m b\u1ea1c Th\u0103ng Long th\u00e0nh, ng\u1ef1 gi\u00e1 b\u1eafc t\u1ed1n vu L\u1ea1ng Giang, h\u1ea7u su\u1ea5t gia \u0111inh d\u1ef1c gi\u00e1, t\u1ef1 b\u1eafc nhi \u0111\u00f4ng. nh\u1ecb ni\u00ean M\u1eadu Th\u00e2n nh\u1ecb nguy\u1ec7t, h\u1ea7u ph\u1ee5ng c\u00e2n t\u1ea7m th\u00e1i h\u1eadu d\u1eef nguy\u00ean t\u1eed vu Cao B\u00ecnh, vi T\u00e2y binh s\u1edf b\u00e1ch, to\u1ea1i ph\u1ee5ng \u0111\u1ea7u n\u1ed9i \u0111\u1ecba chi Nam Ninh ph\u1ee7.<\/p>\n<p align=\"center\">S\u1ef1 v\u0103n \u0110\u1ea1i Thanh ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, \u0111\u1eb7c m\u1ec7nh h\u1ea7u t\u00f2ng Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng l\u1ed9 h\u1ed3i th\u00e1m qu\u1ed1c t\u00ecnh. K\u00fd ph\u1ee5c, n\u00e3i m\u1ec7nh L\u01b0\u1ee1ng Qu\u1ea3ng t\u1ed5ng \u0111\u1ed1c T\u00f4n S\u0129 Ngh\u1ecb \u0111\u1ec1 s\u01b0 c\u1ee9u vi\u1ec7n. Th\u1eadp nh\u1ea5t nguy\u1ec7t kh\u1eafc ph\u1ee5c kinh th\u00e0nh, th\u1eeba d\u01b0 ph\u1ea3n ch\u00ednh. Th\u1eddi d\u1ee5ng ph\u1ea1p binh thi\u1ec3u, h\u1ea7u d\u0129 b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 t\u1ed5ng \u0111\u1ed1c binh h\u01b0\u1edbng, Si\u00eau L\u0129nh H\u1ea7u b\u1eafc s\u1ee9 nghinh th\u00e1i h\u1eadu d\u1eef nguy\u00ean t\u1eed ch\u00ed t\u1ef1 Nam Ninh.<\/p>\n<p align=\"center\">Tam ni\u00ean K\u1ef7 D\u1eadu ch\u00ednh nguy\u1ec7t, T\u00e2y S\u01a1n binh ti\u1ec1m ch\u00ed, T\u00f4n t\u1ed5ng \u0111\u1ed1c binh h\u1ed9i tho\u00e1i b\u1eafc t\u1ea9u, ng\u1ef1 gi\u00e1 di\u1ec7c t\u00f9ng b\u1eafc h\u1ea1nh. T\u1ec9 ch\u00ed Y\u00ean Kinh, t\u1ea5t l\u1ec7nh th\u1ebf ph\u00e1t th\u1ee5 phong, v\u00f4 ph\u1ee5c h\u1eefu t\u00e1i vi\u1ec7n \u00fd. H\u1ea7u c\u01b0 qu\u1ed1c m\u1ed9 binh kho\u1ea3 l\u01b0\u01a1ng, d\u1ef1 ti\u00ean th\u1ed1 tr\u00ed, nh\u1eadt v\u1ecdng vi\u1ec7n binh t\u00e1i lai.<\/p>\n<p align=\"center\">Thi\u1ec7p h\u1ea1 t\u1ed3 \u0111\u00f4ng, c\u00e1nh m\u00f4 \/v\u00f4 thanh t\u1ee9c, n\u00e3i d\u1eef \u0111\u1ec7 L\u00ea Tr\u1ecb c\u1eadp \u0111\u1ed3ng ch\u00ed Tr\u1ecbnh Hi\u1ebfn, L\u00fd B\u1ec9nh \u0110\u1ea1o \u0111\u1eb3ng ti\u1ebfn quan, m\u01b0u \u0111\u1ed3 kh\u00f4i ph\u1ee5c. K\u00fd ch\u00ed, c\u00e1nh b\u1ea5t h\u1ee9a di\u1ec7n qu\u00e2n, b\u00e1ch chi th\u1ebf ph\u00e1t c\u1ea3i trang. b\u1ea5t th\u1ee5, c\u00e2u c\u1ea5m vu ng\u1ee5c, ph\u00e0m th\u1eadp tam ni\u00ean, hi\u1ebfp uy l\u1ee3i d\u1ee5, chung b\u1ea5t n\u0103ng \u0111o\u1ea1t. H\u1ea7u th\u01b0\u1eddng h\u1eefu thi v\u00e2n:<\/p>\n<p align=\"center\">Th\u00e2n kh\u1ed1n th\u1eadp ni\u00ean ho\u00e0i t\u1ed1 ti\u1ebft,<\/p>\n<p align=\"center\">M\u1ec7nh tu\u1ef3 nh\u1ea5t ph\u00e1t bi\u1ec3u \u0111an trung.<\/p>\n<p align=\"center\">K\u1ef3 ki\u1ebfn \u01b0 v\u0103n m\u1eb7c gi\u1ea3 phi nh\u1ea5t. L\u00ea c\u1ed1 qu\u00e2n t\u1ea1i nh\u1eadt, m\u1ec7nh l\u1ee5c k\u1ef3 t\u1eeb, nhan vi\u1ebft: T\u1ee9 C\u00f4ng Thi T\u1eadp. B\u1eafc tri\u1ec1u x\u01b0ng vi L\u00ea Gia T\u1ee9 Ngh\u0129a S\u0129.<\/p>\n<p align=\"center\">\u0110\u00e3i Gia Long nguy\u00ean ni\u00ean Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, T\u00e2y S\u01a1n t\u1eb7c k\u00fd b\u00ecnh, h\u1ea7u tr\u01b0\u1edfng t\u1eed Do\u00e3n Tr\u00e1c ph\u1ee5ng t\u00f2ng s\u1ee9 b\u1ed9 lai th\u00e1m thanh t\u1ee9c. Tam ni\u00ean Gi\u00e1p T\u00fd, b\u1eafc tri\u1ec1u t\u01b0 giao h\u1ed3i qu\u1ed1c, n\u00e3i \u0111\u1eafc to\u00e0n ph\u00e1t d\u0129 qui. T\u00e1i nguy\u1ec7n ph\u1ee5ng nghinh L\u00ea c\u1ed1 qu\u00e2n ng\u1ecdc quan c\u1eadp th\u00e1i h\u1eadu nguy\u00ean t\u1eed h\u00e0i c\u1ed1t, ph\u1ea3n t\u00e1ng vu Thanh Ho\u00e1. L\u1ec5 t\u1ea5t, k\u00fd vu b\u1ea3n huy\u1ec7n \u0110\u1ea1i \u0110\u1ed3ng x\u00e3 t\u1ef1 c\u01b0 tr\u00fa. K\u1ef3 thi h\u1eefu v\u00e2n:<\/p>\n<p align=\"center\">Ph\u1eadt t\u1ed5 di lai hu\u1ea5n \u0111\u1ec7 t\u1eed,<\/p>\n<p align=\"center\">Ho\u00e0ng thi\u00ean h\u1ee9a t\u00e1c c\u1ef1u nh\u00e0n nh\u00e2n.<\/p>\n<p align=\"center\">Tr\u00e1ng tai !<\/p>\n<p align=\"center\">Th\u1eadp th\u1ea5t ni\u00ean gian, thu\u1ef7 chung b\u1ea5t bi\u1ebfn, L\u00ea t\u00f2ng ngh\u0129a th\u1ea7n h\u1eefu t\u1ee9, nhi h\u1ea7u chi huynh \u0111\u1ec7 c\u01b0 k\u1ef3 nh\u1ecb, th\u00e0nh c\u1ed5 nh\u00e2n s\u1edf v\u1ecb h\u00e3n ki\u1ebfn d\u00e3.<\/p>\n<p align=\"center\">Ph\u00f9 \u0111\u1ed9c th\u00e1nh hi\u1ec1n chi th\u01b0, h\u00e0nh th\u00e1nh hi\u1ec1n chi \u0111\u1ea1o, h\u1ea7u chi v\u1ecb h\u1ed3 ?<\/p>\n<p align=\"center\">Ng\u00e3 tri\u1ec1u ho\u00e0ng \u0111\u1ebf gia k\u1ef3 ch\u00ed ti\u1ebft, l\u0169 ni\u00ean \u00e2n ban, nh\u00e0n d\u01b0\u1ee1ng d\u01b0 ni\u00ean, h\u1ea7u to\u1ea1i k\u1ef3 nguy\u1ec7n.<\/p>\n<p align=\"center\">\u1ea4t S\u1eedu c\u1eedu nguy\u1ec7t th\u1eadp l\u1ee5c nh\u1eadt, h\u1ea7u t\u1ed1t.<\/p>\n<p align=\"center\">Si\u00eau L\u0129nh H\u1ea7u tu\u00e2n k\u1ef3 di ch\u00fac, th\u01b0\u1edbng kinh t\u1ea5n y\u1ebft, t\u00e1i kh\u1ea5t h\u1ed3i qu\u00e1n an d\u01b0\u1ee1ng, nh\u1eadt c\u1eedu d\u1eef th\u00e2n c\u1ef1u ngu l\u1ea1c gi\u1ea3, th\u01b0\u1eddng ni\u00eam \u201ct\u1ea1 thi\u00ean thanh ph\u00fac\u201d t\u1ee9 t\u1ef1 d\u0129 ki\u1ebfn ch\u00ed.<\/p>\n<p align=\"center\">Th\u1eadp ni\u00ean T\u00e2n M\u00f9i<a name=\"dangviet2\"><\/a> tam nguy\u1ec7t s\u01a1 b\u00e1t nh\u1eadt, d\u0129 th\u1ecd chung \u01b0 gia.<\/p>\n<p align=\"center\">Y ! Nh\u1ecb h\u1ea7u c\u1ed1 gia l\u1ec7nh tr\u1ee5, th\u1ec3 qu\u1ed1c di th\u1ea7n, ti\u1ebfn tho\u00e1i chi gian, trung hi\u1ebfu v\u00f4 hi\u1ec1m, k\u1ef3 thao th\u1ee7 vi h\u00e0 nh\u01b0 ?<\/p>\n<p align=\"center\">C\u00e1i h\u1eefu Tr\u01b0\u1eddng Ph\u00e1i H\u1ea7u vi chi huynh, s\u1edf d\u0129 ch\u00ed Si\u00eau L\u0129nh H\u1ea7u chi ch\u00ed; h\u1eefu Si\u00eau L\u0129nh H\u1ea7u vi chi \u0111\u1ec7, \u00edch d\u0129 b\u1ea1ch Tr\u01b0\u1eddng Ph\u00e1i H\u1ea7u chi trung.<\/p>\n<p align=\"center\">Nh\u1ea5t gian huynh \u0111\u1ec7, trung ngh\u0129a du ki\u00eam, h\u1eefu d\u0129 quang ti\u1ec1n s\u1eed, nhi d\u01b0\u01a1ng h\u1eadu lai, b\u00ednh b\u00ednh l\u00e2n l\u00e2n, th\u1ecb li\u1ec7t ti\u00ean qu\u00e2n t\u1eed ch\u00e2n v\u00f4 thi\u1ec3m h\u0129.<\/p>\n<p align=\"center\">Vi\u00ean t\u1ef1 k\u1ef3 s\u1ef1, d\u0129 th\u1ecd vu th\u1ea1ch v\u00e2n.<\/p>\n<p align=\"center\">Ho\u00e0ng tri\u1ec1u Gia Long th\u1eadp nh\u1ecb ni\u00ean Qu\u00ed D\u1eadu ph\u1ee5c nguy\u1ec7t c\u1ed1c nh\u1eadt, L\u00ea Chi\u00eau Th\u1ed1ng \u0110inh M\u00f9i ch\u00ednh ti\u1ebfn s\u0129 Nguy\u1ec5n Ki\u00ean Ph\u1ee7 so\u1ea1n.<\/p>\n<p>D\u1ecbch ngh\u0129a<\/p>\n<p align=\"center\">Bia m\u1ed9 t\u00f2ng th\u1ea7n tri\u1ec1u L\u00ea c\u0169<\/p>\n<p align=\"center\">H\u1ea7u h\u1ecd L\u00ea t\u00ean Qu\u00fdnh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi huy\u1ec7n Si\u00eau Lo\u1ea1i, l\u00e0ng \u0110\u1ea1i M\u00e3o. H\u1ea7u l\u00e0 con tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a ti\u1ebfn s\u0129 khoa Qu\u00ed H\u1ee3i \u0111\u1eddi C\u1ea3nh H\u01b0ng tri\u1ec1u L\u00ea l\u00e0 H\u00ecnh B\u1ed9 T\u1ea3 Th\u1ecb Lang \u0110\u1ea1i Nham H\u1ea7u [t\u1ee9c L\u00ea Do\u00e3n Gi\u1ea3n].<\/p>\n<p align=\"center\">\u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec7 [em h\u1ecd] L\u00ea Tr\u1ecb l\u00e0 con trai th\u1ee9 n\u0103m c\u1ee7a T\u00fa Xuy\u00ean H\u1ea7u, t\u1ed5ng tr\u1ea5n L\u1ea1ng S\u01a1n, ti\u1ebfn s\u0129 khoa M\u1eadu Th\u00ecn \u0111\u1eddi C\u1ea3nh H\u01b0ng tri\u1ec1u L\u00ea. H\u1ea7u cai qu\u1ea3n th\u1ecb v\u1ec7 c\u00f3 c\u00f4ng n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c phong Tr\u01b0\u1eddng Ph\u00e1i<a href=\"#_ftn12_6780\" name=\"_ftnref12_6780\">[12]<\/a> H\u1ea7u c\u00f2n L\u00ea Tr\u1ecb c\u00f3 c\u00f4ng \u0111i theo h\u1ed9 gi\u00e1 n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u01b0\u1edbc Si\u00eau L\u00e3nh H\u1ea7u.<\/p>\n<p align=\"center\">Ng\u00e0y s\u00f3c th\u00e1ng Ch\u1ea1p n\u0103m Chi\u00eau Th\u1ed1ng nguy\u00ean ni\u00ean [\u0110inh M\u00f9i], T\u00e2y S\u01a1n \u0111em binh x\u00e2m ph\u1ea1m kinh th\u00e0nh Th\u0103ng Long, nh\u00e0 vua ph\u1ea3i ch\u1ea1y l\u00ean ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc l\u00e1nh \u1edf L\u1ea1ng Giang, H\u1ea7u \u0111em gia binh b\u1ea3o v\u1ec7 t\u1eeb \u0111\u1ea5t B\u1eafc ch\u1ea1y sang x\u1ee9 \u0110\u00f4ng. Th\u00e1ng Hai n\u0103m Chi\u00eau Th\u1ed1ng th\u1ee9 hai [M\u1eadu Th\u00e2n], H\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh \u0111i t\u00ecm th\u00e1i h\u1eadu v\u00e0 nguy\u00ean t\u1eed \u1edf Cao B\u00ecnh, b\u1ecb qu\u00e2n T\u00e2y S\u01a1n b\u1ee9c b\u00e1ch n\u00ean ph\u1ea3i ch\u1ea1y v\u00e0o ph\u1ee7 Nam Ninh thu\u1ed9c n\u1ed9i \u0111\u1ecba [t\u1ee9c \u0111\u1ea5t Trung Hoa].<\/p>\n<p align=\"center\">N\u1ed9i v\u1ee5 t\u00e2u l\u00ean ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0110\u1ea1i Thanh n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t sai H\u1ea7u \u0111i theo \u0111\u01b0\u1eddng Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng v\u1ec1 th\u00e1m th\u00ednh t\u00ecnh h\u00ecnh trong n\u01b0\u1edbc. Khi quay tr\u1edf l\u1ea1i, vua Thanh sai t\u1ed5ng \u0111\u1ed1c L\u01b0\u1ee1ng Qu\u1ea3ng T\u00f4n S\u0129 Ngh\u1ecb \u0111em binh c\u1ee9u vi\u1ec7n.<\/p>\n<p align=\"center\">Th\u00e1ng M\u1ed9t l\u1ea5y l\u1ea1i kinh th\u00e0nh, vua L\u00ea tr\u1edf v\u1ec1 n\u1eafm quy\u1ec1n. L\u00fac \u0111\u00f3 qu\u00e2n d\u1ee5ng thi\u1ebfu th\u1ed1n, binh l\u00ednh \u00edt \u1ecfi n\u00ean H\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c giao cho ch\u1ee9c B\u00ecnh Ch\u01b0\u01a1ng S\u1ef1 \u0111\u1ed1c th\u00fac vi\u1ec7c qu\u00e2n nhu, c\u00f2n Si\u00eau L\u00e3nh H\u1ea7u th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111i sang \u0111\u1ea5t b\u1eafc nghinh \u0111\u00f3n th\u00e1i h\u1eadu v\u00e0 nguy\u00ean t\u1eed \u1edf Nam Ninh.<\/p>\n<p align=\"center\">Th\u00e1ng Gi\u00eang n\u0103m Chi\u00eau Th\u1ed1ng th\u1ee9 3 [K\u1ef7 D\u1eadu], qu\u00e2n T\u00e2y S\u01a1n l\u1ebbn t\u1edbi, t\u1ed5ng \u0111\u1ed1c T\u00f4n S\u0129 Ngh\u1ecb b\u1ecb thua ch\u1ea1y v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc, nh\u00e0 vua c\u0169ng sang theo. Khi \u0111i g\u1ea7n t\u1edbi Y\u00ean Kinh th\u00ec c\u00f3 l\u1ec7nh ph\u1ea3i c\u1eaft t\u00f3c \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c phong ch\u1ee9c, kh\u00f4ng c\u00f2n c\u00f3 \u00fd gi\u00fap \u0111\u1ee1 n\u1eefa.<\/p>\n<p align=\"center\">H\u1ea7u \u1edf trong n\u01b0\u1edbc m\u1ed9 binh t\u00edch l\u01b0\u01a1ng, s\u1eafp \u0111\u1eb7t m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 ch\u1edd vi\u1ec7n binh quay l\u1ea1i. H\u1ebft h\u1ea1 sang \u0111\u00f4ng, v\u1eabn kh\u00f4ng nghe tin t\u1ee9c g\u00ec n\u00ean c\u00f9ng em l\u00e0 L\u00ea Tr\u1ecb v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ed3ng ch\u00ed Tr\u1ecbnh Hi\u1ebfn, L\u00fd B\u1ec9nh \u0110\u1ea1o ti\u1ebfn quan \u0111\u1ec3 m\u01b0u t\u00ednh chuy\u1ec7n kh\u00f4i ph\u1ee5c.<\/p>\n<p align=\"center\">Khi sang \u0111\u1ebfn n\u01a1i r\u1ed3i th\u00ec b\u1ecb \u00e9p ph\u1ea3i c\u1eaft t\u00f3c, thay \u0111\u1ed5i y ph\u1ee5c nh\u01b0ng H\u1ea7u kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u00ean b\u1ecb giam v\u00e0o trong ng\u1ee5c. Trong 13 n\u0103m, d\u00f9 l\u1ea5y uy m\u00e0 \u00e9p, l\u1ea5y l\u1ee3i m\u00e0 d\u1ee5 nh\u01b0ng v\u1eabn kh\u00f4ng khu\u1ea5t ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c. H\u1ea7u th\u01b0\u1eddng ng\u00e2m th\u01a1 r\u1eb1ng:<\/p>\n<p align=\"center\">Th\u00e2n kh\u1ed1n th\u1eadp ni\u00ean ho\u00e0i t\u1ed1 ti\u1ebft<\/p>\n<p align=\"center\">M\u1ec7nh tu\u1ef3 nh\u1ea5t ph\u00e1t bi\u1ec3u \u0111an trung<\/p>\n<p align=\"center\"><i>Th\u00e2n ph\u1ea3i t\u00f9 \u0111\u00e0y m\u01b0\u1eddi n\u0103m v\u00ec gi\u1eef kh\u00ed ti\u1ebft tr\u1eafng<\/i><\/p>\n<p align=\"center\"><i>S\u1ed1 m\u1ec7nh theo m\u00e1i t\u00f3c \u0111\u1ec3 t\u1ecf t\u1ea5m l\u00f2ng son<\/i><\/p>\n<p>Nh\u1eefng c\u00e2u nh\u01b0 th\u1ebf trong v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 m\u1ed9t l\u1ea7n. Khi vua L\u00ea c\u00f2n s\u1ed1ng \u0111\u00e3 sai ng\u01b0\u1eddi sao l\u1ee5c c\u00e1c c\u00e2u \u0111\u00f3 th\u00e0nh m\u1ed9t t\u1eadp nhan \u0111\u1ec1 \u201cT\u1ee9 C\u00f4ng Thi T\u1eadp\u201d c\u00f2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 \u201cB\u1ed1n Ngh\u0129a S\u0129 h\u1ecd L\u00ea\u201d.<\/p>\n<p>M\u00e3i \u0111\u1ebfn n\u0103m Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Gia Long nguy\u00ean ni\u00ean, sau khi b\u00ecnh xong gi\u1eb7c T\u00e2y S\u01a1n, con tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a H\u1ea7u l\u00e0 Do\u00e3n Tr\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111i theo s\u1ee9 b\u1ed9 \u0111\u1ec3 th\u0103m h\u1ecfi tin t\u1ee9c. N\u0103m Gi\u00e1p T\u00ed, Gia Long th\u1ee9 3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc thu\u1eadn cho v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc, H\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c mang theo m\u00e1i t\u00f3c tr\u1edf v\u1ec1. L\u1ea1i xin \u0111\u01b0\u1ee3c mang ng\u1ecdc quan c\u1ee7a vua L\u00ea v\u00e0 h\u00e0i c\u1ed1t th\u00e1i h\u1eadu, nguy\u00ean t\u1eed \u0111em v\u1ec1 t\u00e1ng t\u1ea1i Thanh Ho\u00e1.<\/p>\n<p>Sau khi tang l\u1ec5 xong, H\u1ea7u li\u1ec1n v\u1ec1 ch\u00f9a x\u00e3 \u0110\u1ea1i \u0110\u1ed3ng b\u1ea3n huy\u1ec7n c\u01b0 ng\u1ee5. C\u00f3 th\u01a1 r\u1eb1ng:<\/p>\n<p align=\"center\">Ph\u1eadt t\u1ed5 di lai hu\u1ea5n \u0111\u1ec7 t\u1eed<\/p>\n<p align=\"center\">Ho\u00e0ng thi\u00ean h\u1ee9a t\u00e1c c\u1ef1u nh\u00e0n nh\u00e2n<\/p>\n<p align=\"center\"><i>Ph\u1eadt t\u1ed5 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i d\u1ea1y \u0111\u1ec7 t\u1eed<\/i><\/p>\n<p align=\"center\"><i>Ho\u00e0ng thi\u00ean v\u1eabn cho ng\u01b0\u1eddi c\u0169 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng nh\u00e0n<\/i><\/p>\n<p>Th\u1eadt l\u00e0 h\u00f9ng tr\u00e1ng thay!<\/p>\n<p>Trong m\u01b0\u1eddi b\u1ea3y n\u0103m, tr\u01b0\u1edbc sau kh\u00f4ng d\u1eddi \u0111\u1ed5i, ngh\u0129a th\u1ea7n nh\u00e0 L\u00ea \u0111i theo vua c\u00f3 b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi th\u00ec anh em c\u1ee7a H\u1ea7u \u0111\u00e3 chi\u1ebfm hai, th\u00e0nh m\u1ed9t vi\u1ec7c x\u01b0a nay \u00edt th\u1ea5y. Ph\u00e0m nh\u1eefng ai \u0111\u1ecdc s\u00e1ch th\u00e1nh hi\u1ec1n, \u0111i theo \u0111\u1ea1o th\u00e1nh hi\u1ec1n th\u00ec ph\u1ea3i nh\u01b0 H\u1ea7u v\u1eady.<\/p>\n<p>Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf tri\u1ec1u ta ng\u1ee3i khen kh\u00ed ti\u1ebft, ban \u01a1n nhi\u1ec1u n\u0103m cho h\u01b0\u1edfng nh\u00e0n l\u00fac cu\u1ed1i \u0111\u1eddi \u0111\u1ec3 H\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c to\u1ea1i nguy\u1ec7n.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y 16 th\u00e1ng Ch\u00edn n\u0103m \u1ea4t S\u1eedu, H\u1ea7u qua \u0111\u1eddi. Si\u00eau L\u00e3nh H\u1ea7u tu\u00e2n theo di ch\u00fac, v\u1ec1 kinh y\u1ebft ki\u1ebfn ho\u00e0ng \u0111\u1ebf r\u1ed3i xin v\u1ec1 qu\u00ea an d\u01b0\u1ee1ng, vui v\u1ea7y v\u1edbi th\u00e2n thu\u1ed9c nhi\u1ec1u n\u0103m, th\u01b0\u1eddng d\u00e1n b\u1ed1n ch\u1eef \u201cT\u1ea1 Thi\u00ean Thanh Ph\u00fac\u201d \u0111\u1ec3 t\u1ecf ch\u00ed m\u00ecnh.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y m\u1ed3ng 8 th\u00e1ng Ba n\u0103m T\u00e2n M\u00f9i, Gia Long th\u1ee9 10, \u00f4ng ch\u1ebft gi\u00e0 \u1edf nh\u00e0.<\/p>\n<p>\u00d4i! C\u1ea3 hai H\u1ea7u \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c d\u00f2ng th\u1ebf gia, di th\u1ea7n n\u01b0\u1edbc l\u1edbn, trong \u0111i\u1ec1u ti\u1ebfn tho\u00e1i, trung hi\u1ebfu kh\u00f4ng hi\u1ec1m th\u00ec gi\u1eef g\u00ecn nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o? \u1ea4y l\u00e0 v\u00ec Tr\u01b0\u1eddng Ph\u00e1i H\u1ea7u l\u00e0 anh, bi\u1ebft c\u00e1i ch\u00ed c\u1ee7a Si\u00eau L\u00e3nh H\u1ea7u. L\u1ea1i n\u1eefa Si\u00eau L\u00e3nh H\u1ea7u l\u00e0 em, l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf c\u00e1i trung c\u1ee7a Tr\u01b0\u1eddng Ph\u00e1i H\u1ea7u.<\/p>\n<p>Hai anh em nh\u01b0 th\u1ebf, trung ngh\u0129a ki\u00eam to\u00e0n kh\u00f4ng nh\u1eefng l\u00e0m r\u1ea1ng v\u1ebb s\u1eed \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc m\u00e0 c\u00f2n cho c\u1ea3 \u0111\u1eddi sau, v\u1eb1ng v\u1eb7c b\u1eebng b\u1eebng, th\u1eadt kh\u00f4ng th\u1eb9n v\u1edbi c\u00e1c v\u1ecb qu\u00e2n t\u1eed.<\/p>\n<p>Nay ghi l\u1ea1i \u0111\u1ec3 kh\u1eafc l\u00ean tr\u00ean \u0111\u00e1.<\/p>\n<p>C\u1ed1c nh\u1eadt ph\u1ee5c nguy\u1ec7t n\u0103m Qu\u00ed D\u1eadu, ho\u00e0ng tri\u1ec1u Gia Long th\u1ee9 12, ch\u00ednh ti\u1ebfn s\u0129 tri\u1ec1u L\u00ea Chi\u00eau Th\u1ed1ng Nguy\u1ec5n Ki\u00ean Ph\u1ee7 so\u1ea1n.<\/p>\n<p>Ngo\u00e0i b\u00e0i v\u0103n bia Nam Thi\u00ean Trung Ngh\u0129a Th\u1ef1c L\u1ee5c c\u0169ng c\u00f2n ch\u00e9p nh\u1eefng c\u00e2u \u0111\u1ed1i [c\u00f3 l\u1ebd do ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ph\u00fang vi\u1ebfng]:<\/p>\n<p align=\"center\">\u83ef\u590f\u6625\u79cb\u7559\u59d3\u5b57<\/p>\n<p align=\"center\">\u6cc9\u81fa\u9762\u76ee\u898b\u541b\u89aa<\/p>\n<p align=\"center\">Hoa h\u1ea1 xu\u00e2n thu l\u01b0u t\u00ednh t\u1ef1<\/p>\n<p align=\"center\">Tuy\u1ec1n \u0111\u00e0i di\u1ec7n m\u1ee5c ki\u1ebfn qu\u00e2n th\u00e2n<\/p>\n<p align=\"center\"><i>S\u1eed s\u00e1ch Trung Hoa \u0111\u1ec3 l\u1ea1i t\u00ean tu\u1ed5i<\/i><\/p>\n<p align=\"center\"><i>D\u01b0\u1edbi su\u1ed1i v\u00e0ng c\u00f2n m\u1eb7t m\u0169i th\u1ea5y nh\u00e0 vua<\/i><\/p>\n<p align=\"center\">\u540d\u7bc0\u9cf4\u5343\u53e4<\/p>\n<p align=\"center\">\u98a8\u6a19\u4f5c\u5341\u592b<\/p>\n<p align=\"center\">Danh ti\u1ebft minh thi\u00ean c\u1ed5<\/p>\n<p align=\"center\">Phong ti\u00eau t\u00e1c th\u1eadp phu<\/p>\n<p align=\"center\"><i>Danh ti\u1ebft vang m\u00e3i \u0111\u1ebfn ngh\u00ecn n\u0103m<\/i><\/p>\n<p align=\"center\"><i>Phong c\u00e1ch c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eb1ng m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi<\/i><\/p>\n<p align=\"center\">\u5c71\u6cb3\u6b63\u6c23\u6587\u4e1e\u76f8<\/p>\n<p align=\"center\">\u62d8\u7981\u8c9e\u5fc3\u8607\u5b50\u537f<\/p>\n<p align=\"center\">S\u01a1n h\u00e0 ch\u00ednh kh\u00ed V\u0103n th\u1eeba t\u01b0\u1edbng<\/p>\n<p align=\"center\">C\u1ea9u c\u1ea5m trinh t\u00e2m T\u00f4 t\u1eed khanh<\/p>\n<p align=\"center\"><i>Ch\u00ednh kh\u00ed s\u01a1n h\u00e0 nh\u01b0 V\u0103n th\u1eeba t\u01b0\u1edbng<\/i><\/p>\n<p align=\"center\"><i>T\u1ea5m l\u00f2ng trinh gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 T\u00f4 t\u1eed khanh<\/i><\/p>\n<p align=\"center\">\u6709\u8a93\u5f80\u5468\u9f0e\uff0c\u5be7\u7518\u5c48\u5b8b\u8f45<\/p>\n<p align=\"center\">\u541b\u89aa\u5982\u53ef\u5831\uff0c\u751f\u6b7b\u5b89\u8db3\u8ad6[?]<\/p>\n<p align=\"center\">\u540d\u7bc0\u4ff1\u5343\u53e4\uff0c\u5fe0\u8ce2\u8403\u4e00\u9580<\/p>\n<p align=\"center\">\u8c9e\u7825\u7559\u59d3\u5b57\uff0c\u6b63\u6c23\u6d69\u5982\u5b58<\/p>\n<p align=\"center\">H\u1eefu th\u1ec7 v\u00e3ng Chu \u0111\u1ec9nh<\/p>\n<p align=\"center\">Ninh cam khu\u1ea5t T\u1ed1ng hi\u00ean<\/p>\n<p align=\"center\">Qu\u00e2n th\u00e2n nh\u01b0 kh\u1ea3 b\u00e1o<\/p>\n<p align=\"center\">Sinh t\u1eed an t\u00fac lu\u1eadn<\/p>\n<p align=\"center\">Danh ti\u1ebft c\u00e2u thi\u00ean c\u1ed5<\/p>\n<p align=\"center\">Trung hi\u1ec1n tu\u1ef5 nh\u1ea5t m\u00f4n<\/p>\n<p align=\"center\">Trinh \u0111\u1ec3 l\u01b0u t\u00ednh t\u1ef1<\/p>\n<p align=\"center\">Ch\u00ednh kh\u00ed h\u1ea1o nh\u01b0 t\u1ed3n<\/p>\n<p align=\"center\"><i>\u0110\u00e3 th\u1ec1 gi\u1eef \u0111\u1ec9nh nh\u00e0 Chu<\/i><\/p>\n<p align=\"center\"><i>N\u00ean \u0111\u00e0nh theo vua nh\u01b0 \u0111\u1eddi T\u1ed1ng<\/i><\/p>\n<p align=\"center\"><i>Th\u1edd vua n\u1ebfu b\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c<\/i><\/p>\n<p align=\"center\"><i>S\u1ed1ng ch\u1ebft \u0111\u00e2u c\u00f3 t\u00ednh \u0111\u1ebfn<\/i><\/p>\n<p align=\"center\"><i>Danh ti\u1ebft c\u00f2n m\u00e3i \u0111\u1ebfn ngh\u00ecn n\u0103m <\/i><\/p>\n<p align=\"center\"><i>M\u1ed9t nh\u00e0 c\u00f3 c\u1ea3 trung l\u1eabn hi\u1ec1n<\/i><\/p>\n<p align=\"center\"><i>Ki\u00ean trinh gi\u1eef m\u00e3i \u0111\u1ec3 l\u1ea1i t\u00ean tu\u1ed5i<\/i><\/p>\n<p align=\"center\"><i>Ch\u00ednh kh\u00ed m\u00eanh m\u00f4ng v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u00f3<\/i><\/p>\n<p><i><\/i><\/p>\n<p align=\"center\">\n<p align=\"center\"><i><a href=\"http:\/\/bientap.damau.org\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/clip_image003.jpg\" rel=\"lightbox[31411]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"clip_image003\" style=\"border-left-width: 0px; border-right-width: 0px; border-bottom-width: 0px; display: inline; border-top-width: 0px\" border=\"0\" alt=\"clip_image003\" src=\"http:\/\/bientap.damau.org\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/clip_image003_thumb.jpg\" width=\"244\" height=\"182\" \/><\/a><\/i><\/p>\n<p align=\"center\"><i><a href=\"http:\/\/bientap.damau.org\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/clip_image005.jpg\" rel=\"lightbox[31411]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"clip_image005\" style=\"border-left-width: 0px; border-right-width: 0px; border-bottom-width: 0px; display: inline; border-top-width: 0px\" border=\"0\" alt=\"clip_image005\" src=\"http:\/\/bientap.damau.org\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/clip_image005_thumb.jpg\" width=\"241\" height=\"244\" \/><\/a><\/i><\/p>\n<p align=\"center\"><i><a href=\"http:\/\/bientap.damau.org\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/clip_image007.jpg\" rel=\"lightbox[31411]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"clip_image007\" style=\"border-left-width: 0px; border-right-width: 0px; border-bottom-width: 0px; display: inline; border-top-width: 0px\" border=\"0\" alt=\"clip_image007\" src=\"http:\/\/bientap.damau.org\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/clip_image007_thumb.jpg\" width=\"206\" height=\"244\" \/><\/a><\/i><\/p>\n<p align=\"center\"><b>T\u00f3c \u0111u\u00f4i sam [queue] v\u00e0 c\u1ea1o n\u1eeda \u0111\u1ea7u tr\u01b0\u1edbc theo qui \u0111\u1ecbnh M\u00e3n Thanh<\/b><\/p>\n<p align=\"center\"><b>\u0111\u01b0\u1ee3c coi nh\u01b0 m\u1ed9t bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng th\u1ea7n ph\u1ee5c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh<\/b><\/p>\n<p align=\"center\">Ngu\u1ed3n: Jonathan D. Spence v\u00e0 Annping Chin<\/p>\n<p align=\"center\"><i>The Chinese Century: A Photographic History of the Last Hundred Years<\/i> [1996] tr. 18-9<b><\/b><\/p>\n<p><b><\/b><\/p>\n<p align=\"center\">\n<p align=\"center\"><b>(C\u00f2n m\u1ed9t k\u1ef3.)<\/b><\/p>\n<hr align=\"left\" size=\"1\" width=\"33%\" \/>\n<p><a href=\"#_ftnref1_6780\" name=\"_ftn1_6780\">[1]<\/a> Tr\u1ea7n Kh\u00e1nh H\u1ea1o ch\u1ee7 bi\u00ean, <i>Vi\u1ec7t Nam H\u00e1n V<\/i><i>\u0103<\/i><i>n Ti\u1ec3u Thuy<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>t T\u00f9ng San<\/i>, L\u1ecbch S\u1eed Ti\u1ec3u Thuy\u1ebft Lo\u1ea1i, \u0111\u1ec7 ng\u0169 s\u00e1ch: Ho\u00e0ng L\u00ea Nh\u1ea5t Th\u1ed1ng Ch\u00ed, (\u00d0\u00e0i Loan: H\u1ecdc Sinh th\u01b0 c\u1ee5c, 1987) tr. 241<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2_6780\" name=\"_ftn2_6780\">[2]<\/a> T\u00ean kh\u00e1c c\u1ee7a L\u00ea Qu\u00fdnh.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref3_6780\" name=\"_ftn3_6780\">[3]<\/a> Ng\u01b0\u1eddi \u0111i trong ph\u00e1i \u0111o\u00e0n nh\u01b0ng ch\u1ec9 \u0111\u1ea3m tr\u00e1ch nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00f4ng quan tr\u1ecdng<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref4_6780\" name=\"_ftn4_6780\">[4]<\/a> Phan Th\u00fac Tr\u1ef1c. <i>Qu\u1ed1c S\u1eed Di Bi\u00ean<\/i> [1965] tr. 39-40 (NDC d\u1ecbch)<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref5_6780\" name=\"_ftn5_6780\">[5]<\/a> T\u1ee9c Gia C\u00e1t L\u01b0\u1ee3ng, qu\u00e2n s\u01b0 c\u1ee7a Th\u1ee5c Ti\u00ean Ch\u00faa L\u01b0u B\u1ecb \u0111\u1eddi Tam Qu\u1ed1c.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref6_6780\" name=\"_ftn6_6780\">[6]<\/a> T\u1ee9c Tr\u01b0\u01a1ng L\u01b0\u01a1ng, qu\u00e2n s\u01b0 c\u1ee7a H\u00e1n Cao T\u1ed5 L\u01b0u Bang.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref7_6780\" name=\"_ftn7_6780\">[7]<\/a> <i>Qu\u1ed1c S\u1eed Di Bi\u00ean<\/i> [1965] tr. 40-1 (NDC d\u1ecbch)<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref8_6780\" name=\"_ftn8_6780\">[8]<\/a> <i>Qu\u1ed1c S\u1eed Di Bi\u00ean<\/i> [1965] tr. 50 (NDC d\u1ecbch)<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref9_6780\" name=\"_ftn9_6780\">[9]<\/a> Trong s\u00e1ch vi\u1ebft nh\u1ea7m th\u00e0nh ch\u1eef h\u00e0 [\u6cb3]<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref10_6780\" name=\"_ftn10_6780\">[10]<\/a> Trong s\u00e1ch vi\u1ebft nh\u1ea7m th\u00e0nh ch\u1eef th\u1ee5 [\u6388]<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref11_6780\" name=\"_ftn11_6780\">[11]<\/a> Trong s\u00e1ch vi\u1ebft nh\u1ea7m th\u00e0nh ch\u1eef th\u00e0nh [\u8aa0]<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref12_6780\" name=\"_ftn12_6780\">[12]<\/a> Trong <i>Nam Thi\u00ean Trung Ngh<\/i><i>\u0129<\/i><i>a Th\u1ef1c L\u1ee5c<\/i> ch\u00e9p l\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng H\u00e0 H\u1ea7u, \u1edf \u0111\u00e2y ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u1ed5i sang Tr\u01b0\u1eddng Ph\u00e1i H\u1ea7u cho th\u1ed1ng nh\u1ea5t v\u1edbi c\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u kh\u00e1c.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d0\u1ebfn n\u0103m Gi\u00e1p T\u00ed (Gia Long th\u1ee9 3, 1804) khi nh\u00e0 T\u00e2y S\u01a1n \u0111\u00e3 di\u1ec7t vong, \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 \u0111\u1ed3ng \u00fd c\u1ee7a nh\u00e0 Nguy\u1ec5n, Thanh tri\u1ec1u m\u1edbi cho c\u00e1c vong th\u1ea7n mang quan t\u00e0i vua L\u00ea, th\u00e1i h\u1eadu v\u00e0 nguy\u00ean t\u1eed (con trai vua L\u00ea ch\u1ebft \u1edf b\u00ean T\u00e0u) tr\u1edf v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc. Qu\u1ed1c S\u1eed Di Bi\u00ean ch\u00e9p r\u1eb1ng:<\/p>\n<p>\u2026 Th\u00e1ng T\u00e1m [n\u0103m Gi\u00e1p T\u00ed] Tr\u01b0\u1eddng Ph\u00e1i H\u1ea7u c\u1ee7a nh\u00e0 L\u00ea c\u0169 Do\u00e3n H\u1ef1u [\u9ece\u5141\u4f51][2] \u0111em h\u00e0i c\u1ed1t vua L\u00ea t\u1eeb n\u01b0\u1edbc Thanh tr\u1edf v\u1ec1. Khi tr\u01b0\u1edbc, vua t\u00f4i h\u1ecd L\u00ea \u1edf b\u00ean n\u01b0\u1edbc Thanh t\u1eeb n\u0103m T\u00e2n H\u1ee3i [1791] th\u00ec \u0111\u00e3 th\u1ea5t t\u00e1n ch\u1ec9 c\u00f2n v\u00e0i ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n","protected":false},"author":669,"featured_media":31181,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[5,152,153,9],"tags":[],"class_list":["post-31411","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bien-khao","category-hoc-thuat","category-lich-su","category-nghien-cuu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31411","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/669"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31411"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31411\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31416,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31411\/revisions\/31416"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/31181"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31411"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31411"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31411"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}