{"id":27671,"date":"2013-05-02T00:05:00","date_gmt":"2013-05-02T00:05:00","guid":{"rendered":"http:\/\/damau.org\/?p=27671"},"modified":"2019-03-02T07:22:33","modified_gmt":"2019-03-02T07:22:33","slug":"khong-co-mot-nen-nghe-thuat-nao-bay-len-chi-voi-mot-canh","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/damau.org\/en\/27671\/khong-co-mot-nen-nghe-thuat-nao-bay-len-chi-voi-mot-canh","title":{"rendered":"Kh&ocirc;ng c&oacute; m\u1ed9t n\u1ec1n ngh\u1ec7 thu\u1eadt n&agrave;o bay l&ecirc;n ch\u1ec9 v\u1edbi m\u1ed9t c&aacute;nh!"},"content":{"rendered":"<p>Th\u1ef1c hi\u1ec7n ph\u1ecfng v\u1ea5n: <a href=\"http:\/\/damau.org\/archives\/author\/ldnl\">L\u00ea \u0110\u00ecnh Nh\u1ea5t Lang<\/a><\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<blockquote>\n<p>Tin t\u1ec9 ph\u00fa Leonard A. Lauder t\u1eb7ng b\u1ea3o t\u00e0ng Metropolitan Museum of Art (Met) m\u1ed9t <a href=\"http:\/\/arts.nationalpost.com\/2013\/04\/10\/see-some-of-the-1-billion-art-trove-including-33-picassos-a-cosmetics-tycoon-donated-to-new-yorks-metropolitan-museum-of-art\/\">b\u1ed9 s\u01b0u t\u1eadp h\u1ed9i h\u1ecda v\u00e0 \u0111i\u00eau kh\u1eafc tr\u1ecb gi\u00e1 1 t\u1ef7 USD<\/a> l\u00e0m ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng gi\u1edbi th\u01b0\u1edfng ngo\u1ea1n ngh\u1ec7 thu\u1eadt \u1edf M\u1ef9 h\u1ed3i gi\u1eefa th\u00e1ng 4.2013. T\u1eeb 40 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, ch\u1ee7 th\u01b0\u01a1ng hi\u1ec7u Est\u00e9e Lauder b\u1eaft \u0111\u1ea7u gom g\u00f3p nh\u1eefng b\u1ee9c tranh, ph\u00e1c h\u1ecda v\u00e0 t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u1ecf h\u1ecda s\u0129 thu\u1ed9c tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i L\u1eadp Th\u1ec3. C\u00e1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1o ch\u00ed g\u1ecdi l\u00e0 c\u1ea3 m\u1ed9t \u201ckho t\u00e0ng ngh\u1ec7 thu\u1eadt\u201d c\u1ee7a \u00f4ng g\u1ed3m 33 t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a Pablo Picasso, 17 t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a Georges Braque, 14 t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a Fernand L\u00e9gers v\u00e0 14 t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a Juan Gris. Lauder ch\u00fa t\u00e2m \u0111\u1ebfn nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m n\u00e0y b\u1edfi v\u00ec, theo l\u1eddi c\u1ee7a ch\u00ednh \u00f4ng, \u201cth\u1eddi \u0111\u00f3 v\u1eabn c\u00f2n nhi\u1ec1u nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m n\u00e0y, v\u00ec kh\u00f4ng ai mu\u1ed1n ch\u00fang c\u1ea3.\u201d<\/p>\n<p>G\u1ea7n \u0111\u00e2y, t\u00f4i c\u00f3 d\u1ecbp \u0111\u01b0\u1ee3c trao \u0111\u1ed5i v\u1edbi h\u1ecda s\u0129 Tr\u1ecbnh Cung v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 th\u01b0\u1edfng ngo\u1ea1n ngh\u1ec7 thu\u1eadt. \u00d4ng \u0111ang s\u1ed1ng \u1edf Pasadena, California, v\u1edbi gia \u0111\u00ecnh m\u1ed9t trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi con c\u1ee7a \u00f4ng, v\u00e0 c\u00f3 m\u1ed9t d\u1ef1 \u00e1n h\u01b0\u1edbng d\u1eabn v\u1ec1 th\u01b0\u1edfng ngo\u1ea1n ngh\u1ec7 thu\u1eadt cho c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u1ea1i \u0111\u00e2y. Nh\u00e2n s\u1ef1 ki\u1ec7n m\u00f3n qu\u00e0 c\u1ee7a \u00f4ng Lauder cho b\u1ea3o t\u00e0ng Met, t\u00f4i kh\u01a1i l\u1ea1i c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 th\u01b0\u1edfng ngo\u1ea1n v\u1edbi h\u1ecda s\u0129 Tr\u1ecbnh Cung, v\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i c\u00f3 cu\u1ed9c trao \u0111\u1ed5i sau \u0111\u00e2y.<em> (L\u0110NL)<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>&#160;<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Picasso-Femme-assise-dans-un-fauteuil-Eva-1913.jpg\" rel=\"lightbox[27671]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"background-image: none; border-right-width: 0px; padding-left: 0px; padding-right: 0px; display: block; float: none; border-top-width: 0px; border-bottom-width: 0px; margin-left: auto; border-left-width: 0px; margin-right: auto; padding-top: 0px\" title=\"Picasso-Femme assise dans un fauteuil (Eva) 1913\" border=\"0\" alt=\"Picasso-Femme assise dans un fauteuil (Eva) 1913\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Picasso-Femme-assise-dans-un-fauteuil-Eva-1913_thumb.jpg\" width=\"320\" height=\"484\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"center\">Picasso, <em>Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n b\u00e0 ng\u1ed3i tr\u00ean gh\u1ebf b\u00e0nh<\/em> (Eva), 1913     <br \/>(s\u01b0u t\u1eadp Leonard A. Lauder)<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p><strong>1.<\/strong><\/p>\n<p><strong>L\u00ea \u0110\u00ecnh Nh\u1ea5t Lang:<\/strong> Th\u01b0a \u00f4ng Tr\u1ecbnh Cung, Leonard Lauder n\u00f3i 40 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng ai mu\u1ed1n nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m l\u1eadp th\u1ec3. \u00d4ng c\u00f3 chia s\u1ebb nh\u1eadn x\u00e9t \u0111\u00f3 hay kh\u00f4ng?<\/p>\n<p><strong>Tr\u1ecbnh Cung:<\/strong> \u00d4ng Lauder kh\u00f4ng n\u00f3i sai. B\u00e2y gi\u1edd nh\u00ecn l\u1ea1i, 40 n\u0103m c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed m\u1ef9 thu\u1eadt th\u1ebf gi\u1edbi l\u00e0 m\u1ed9t ch\u1eb7ng \u0111\u01b0\u1eddng d\u00e0i c\u1ee7a s\u00e1ng t\u1ea1o ngh\u1ec7 thu\u1eadt. \u1ede ch\u00e2u \u00c2u, tuy L\u1eadp Th\u1ec3 \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb nh\u1eefng th\u1eadp ni\u00ean \u0111\u1ea7u c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 20, nh\u01b0ng s\u1ef1 tranh c\u00e3i v\u1ec1 c\u00e1i \u0111\u1eb9p c\u1ee7a tranh Picasso v\u00e0 Braque, hai nh\u00e0 s\u00e1ng l\u1eadp, lu\u00f4n n\u1ed5 ra gi\u1eefa c\u00e1c nh\u00e0 ph\u00ea b\u00ecnh, v\u00e0 c\u00f4ng ch\u00fang ph\u1ea7n l\u1edbn ti\u1ebfp t\u1ee5c ngo\u1ea3nh m\u1eb7t sau c\u1ea3 th\u1eadp ni\u00ean k\u1ec3 t\u1eeb khi tranh h\u1ecd ra \u0111\u1eddi. V\u00e0 d\u00f9 c\u00f3 truy\u1ec1n th\u1ed1ng y\u00eau ngh\u1ec7 thu\u1eadt, ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u \u00c2u v\u00e0o th\u1eddi c\u00e1ch nay 40 n\u0103m kh\u00f4ng ph\u1ea3i ai c\u0169ng th\u00edch b\u1ecf ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 mua tranh L\u1eadp Th\u1ec3, nh\u1ea5t l\u00e0 l\u00fac \u1ea5y gi\u00e1 tranh c\u1ee7a nh\u1eefng Picasso, Braque, Leger v\u00e0 Gris ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c nh\u00e0 b\u00e1n \u0111\u1ea5u gi\u00e1 \u0111\u1ea9y l\u00ean th\u1eadt cao nh\u01b0 t\u1eeb nh\u1eefng n\u0103m cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 20 \u0111\u1ebfn ng\u00e0y nay.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, s\u1ef1 ki\u1ec7n \u00f4ng ch\u1ee7 c\u1eeda h\u00e0ng m\u1ef9 ph\u1ea9m Est\u00e9e Lauder v\u1eeba t\u1eb7ng cho Metropolitan Museum of Art m\u1ed9t b\u1ed9 s\u01b0u t\u1eadp tranh c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ecda s\u0129 v\u1eeba n\u00eau tr\u00ean c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ea3 t\u1ef7 USD \u0111\u00e3 l\u00e0m n\u00f3ng l\u1ea1i gi\u00e1 tr\u1ecb ngh\u1ec7 thu\u1eadt ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y th\u1eddi nh\u1eefng th\u1eadp ni\u00ean \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 20. Nh\u1edd c\u00f3 s\u1ef1 s\u01b0u t\u1eadp c\u00e1c lo\u1ea1i t\u00e1c ph\u1ea9m ngh\u1ec7 thu\u1eadt t\u00f9y theo s\u1edf th\u00edch v\u1edbi m\u1ee5c \u0111\u00edch \u0111\u1ec3 gi\u1eef g\u00ecn v\u00e0 sau \u0111\u00f3 l\u00e0 hi\u1ebfn t\u1eb7ng cho c\u00e1c b\u1ea3o t\u00e0ng m\u1ef9 thu\u1eadt c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 Lauder m\u00e0 nh\u00e2n lo\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u00eam ng\u01b0\u1ee1ng nhi\u1ec1u tuy\u1ec7t t\u00e1c kh\u00e1c nhau, nhi\u1ec1u cung c\u00e1ch s\u00e1ng t\u1ea1o m\u1edbi m\u1ebb c\u1ee7a nh\u1eefng ngh\u1ec7 s\u0129 thi\u00ean t\u00e0i t\u1eeb C\u1ed5 \u0110i\u1ec3n \u0111\u1ebfn \u0110\u01b0\u01a1ng \u00d0\u1ea1i.<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Braque-Arbres-a-lEstaque-1908.jpg\" rel=\"lightbox[27671]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"background-image: none; border-right-width: 0px; padding-left: 0px; padding-right: 0px; display: block; float: none; border-top-width: 0px; border-bottom-width: 0px; margin-left: auto; border-left-width: 0px; margin-right: auto; padding-top: 0px\" title=\"Braque-Arbres a l&#39;Estaque 1908\" border=\"0\" alt=\"Braque-Arbres a l&#39;Estaque 1908\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Braque-Arbres-a-lEstaque-1908_thumb.jpg\" width=\"361\" height=\"484\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"center\">Braque, <em>C\u00e2y \u1edf L\u2019Estaque<\/em>, 1908     <br \/>(s\u01b0u t\u1eadp Leonard A. Lauder)<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p><strong>2.<\/strong><\/p>\n<p><strong>L\u0110NL:<\/strong> L\u1ea1i n\u00f3i chuy\u1ec7n 40 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng \u1edf Vi\u1ec7t Nam, khi \u1ea5y gi\u1edbi th\u01b0\u1edfng ngo\u1ea1n Vi\u1ec7t Nam \u01b0a chu\u1ed9ng nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m ho\u1eb7c tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i n\u00e0o v\u00e0 \u201cch\u01b0a mu\u1ed1n\u201d nh\u1eefng g\u00ec?<\/p>\n<p><strong>TC:<\/strong> L\u00fac \u1ea5y, 1973, h\u1ed9i h\u1ecda Saigon ch\u1ec9 m\u1edbi c\u00f3 T\u1ea1 T\u1ef5 (\u0111\u00e3 m\u1ea5t) theo tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i L\u1eadp Th\u1ec3 (Cubism) v\u00e0 \u0111ang chuy\u1ec3n qua Tr\u1eebu T\u01b0\u1ee3ng (Abstract). T\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam th\u1eddi \u1ea5y, s\u1ef1 \u01b0a chu\u1ed9ng c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m ngh\u1ec7 thu\u1eadt c\u1ee7a c\u00f4ng ch\u00fang ch\u1ec9 h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 lo\u1ea1i h\u1eefu h\u00ecnh (figuratif) mang h\u00ecnh \u1ea3nh g\u1ea7n g\u0169i \u0111\u1eddi th\u01b0\u1eddng, d\u00e2n t\u1ed9c v\u00e0 l\u00e3ng m\u1ea1n. D\u00f9 h\u1ecda s\u0129 s\u1eed d\u1ee5ng ch\u1ea5t li\u1ec7u g\u00ec \u2013 l\u1ee5a, s\u01a1n m\u00e0i, b\u1ed9t m\u00e0u hay s\u01a1n d\u1ea7u \u2013 hay tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i n\u00e0o (T\u00e2n C\u1ed5 \u00d0i\u1ec3n, \u1ea4n T\u01b0\u1ee3ng, L\u1eadp Th\u1ec3) ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u1ec1u xoay quanh c\u00e1c ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 nh\u01b0 Thi\u1ebfu n\u1eef, Hoa l\u00e1, \u0110\u1ed3ng qu\u00ea, B\u1ed1n m\u00f9a&#8230; V\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf, th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u1ea5y, c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m theo h\u01b0\u1edbng ngh\u1ec7 thu\u1eadt phi h\u1eefu h\u00ecnh \u0111\u1ec1u kh\u00f3 c\u1ea3m \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t.<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Ta-Ty-Cat-canh.jpg\" rel=\"lightbox[27671]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"background-image: none; border-right-width: 0px; padding-left: 0px; padding-right: 0px; display: block; float: none; border-top-width: 0px; border-bottom-width: 0px; margin-left: auto; border-left-width: 0px; margin-right: auto; padding-top: 0px\" title=\"Ta Ty-Cat canh\" border=\"0\" alt=\"Ta Ty-Cat canh\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Ta-Ty-Cat-canh_thumb.jpg\" width=\"404\" height=\"268\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"center\">T\u1ea1 T\u1ef5, <em>C\u1ea5t c\u00e1nh (M\u00f9a h\u00e8 \u0111\u1ecf l\u1eeda)<\/em>, 1972<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p><strong>3.<\/strong><\/p>\n<p><strong>L\u00d0NL:<\/strong> M\u1ed9t s\u1ed1 tranh trong kho t\u00e0ng m\u00e0 \u00f4ng Lauder t\u1eb7ng cho Met qu\u1ea3 th\u1eadt l\u00e0 nh\u1eefng d\u1ea5u m\u1ed1c trong l\u1ecbch s\u1eed h\u1ed9i h\u1ecda. Nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1edfng ngo\u1ea1n c\u00f3 c\u1ea7n ph\u1ea3i quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn y\u1ebfu t\u1ed1 l\u1ecbch \u0111\u1ea1i khi \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m, ch\u1eb3ng h\u1ea1n \u0111\u1ec3 \u201cc\u1ea3m\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1c ph\u1ea9m?<\/p>\n<p><strong>TC:<\/strong> L\u1ecbch \u0111\u1ea1i \u01b0? C\u1ea7n l\u1eafm ch\u1ee9! N\u00f3 l\u00e0 ch\u00eca kh\u00f3a \u0111\u1ec3 m\u00ecnh kh\u00e1m ph\u00e1 ra nh\u1eefng g\u00ec n\u00f3 ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng n\u1ebfu nh\u01b0 n\u00f3 \u201ckh\u00f4ng c\u1ea3m\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi xem. Ngh\u1ec7 thu\u1eadt m\u1edbi s\u1eed d\u1ee5ng ng\u00f4n ng\u1eef \u1ea9n d\u1ee5 v\u00e0 ng\u1eef ph\u00e1p kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng n\u00ean kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u00e1ch \u0111\u1ecdc th\u00ec ch\u1eafc ch\u1eafn ng\u01b0\u1eddi xem tranh s\u1ebd th\u1ed1t l\u00ean: Ch\u1eb3ng ra c\u00e1i g\u00ec c\u1ea3! Ho\u1eb7c: V\u1ebd c\u00e1i g\u00ec th\u1ebf n\u00e0y?&#8230;<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p align=\"center\"><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Kadinsky-Transverselline-1923.jpg\" rel=\"lightbox[27671]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"background-image: none; border-right-width: 0px; padding-left: 0px; padding-right: 0px; display: inline; border-top-width: 0px; border-bottom-width: 0px; border-left-width: 0px; padding-top: 0px\" title=\"Kadinsky-Transverselline 1923\" border=\"0\" alt=\"Kadinsky-Transverselline 1923\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Kadinsky-Transverselline-1923_thumb.jpg\" width=\"495\" height=\"343\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"center\">Kadinsky, <em>\u0110\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u1ee9t \u0111o\u1ea1n<\/em>, 1923<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p>Th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00e1nh d\u1ea5u s\u1ef1 ra \u0111\u1eddi c\u1ee7a t\u00e1c ph\u1ea9m s\u1ebd cho ng\u01b0\u1eddi xem bi\u1ebft n\u00ean d\u00f9ng h\u1ec7 quy chi\u1ebfu (frame of reference) n\u00e0o \u0111\u1ec3 \u201c\u0111\u1ecdc\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3. \u0110\u00f3 nh\u01b0 chi\u1ebfc ch\u00eca kh\u00f3a gi\u00fap ta m\u1edf ra c\u00e1nh c\u1eeda c\u1ee7a c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 \u201cqu\u00e1i d\u1ecb\u201d c\u1ee7a t\u00e1c ph\u1ea9m \u0111\u00f3, trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p ng\u01b0\u1eddi xem ch\u01b0a t\u1eebng g\u1eb7p h\u1ec7 t\u00e1c ph\u1ea9m gi\u1ed1ng nh\u01b0 v\u1eady. Do \u0111\u00f3, xem tranh c\u0169ng c\u1ea7n c\u00f3 ki\u1ebfn th\u1ee9c m\u1ef9 thu\u1eadt: ki\u1ebfn th\u1ee9c c\u1ee7a b\u1ea1n \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u, b\u1ea1n s\u1ebd xem v\u00e0 c\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c tranh \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea5y.<\/p>\n<p>M\u1eb7t kh\u00e1c, ngh\u1ec7 thu\u1eadt m\u1edbi mang t\u00ednh ri\u00eang t\u01b0 r\u1ea5t cao n\u00ean n\u00f3 kh\u00f4ng thu\u1ed9c v\u1ec1 \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng, c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng ai \u201cc\u1ea3m\u201d n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c. Ai mu\u1ed1n c\u1ea3m n\u00f3 th\u00ec ph\u1ea3i \u201chy sinh\u201d v\u1eady, nh\u01b0ng b\u00f9 l\u1ea1i h\u1ecd s\u1ebd nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf n\u00f3 s\u1ef1 h\u1eefu \u00edch v\u00f4 gi\u00e1 c\u1ea3 v\u1ec1 tinh th\u1ea7n v\u00e0 v\u1eadt ch\u1ea5t.<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Lger-Le-fumeur-1914.jpg\" rel=\"lightbox[27671]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"background-image: none; border-right-width: 0px; padding-left: 0px; padding-right: 0px; display: block; float: none; border-top-width: 0px; border-bottom-width: 0px; margin-left: auto; border-left-width: 0px; margin-right: auto; padding-top: 0px\" title=\"L\u00e9ger-Le fumeur 1914\" border=\"0\" alt=\"L\u00e9ger-Le fumeur 1914\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Lger-Le-fumeur-1914_thumb.jpg\" width=\"380\" height=\"486\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"center\">Fernand L\u00e9ger, <em>Ng\u01b0\u1eddi h\u00fat thu\u1ed1c<\/em>, 1914     <br \/>(s\u01b0u t\u1eadp Leonard A. Lauder)<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p><strong>4.<\/strong><\/p>\n<p><strong>L\u0110NL: <\/strong>Xin \u00f4ng n\u00f3i r\u00f5 h\u01a1n v\u1ec1 s\u1ef1 hy sinh v\u00e0 s\u1ef1 h\u1eefu \u00edch \u2013 \u00fd \u00f4ng l\u00e0 s\u1ef1 hy sinh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ngh\u1ec7 s\u0129 hay ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1edfng ngo\u1ea1n?<\/p>\n<p><strong>TC: <\/strong>T\u00f4i d\u00f9ng ch\u1eef hy sinh trong ngo\u1eb7c k\u00e9p \u0111\u1ec3 d\u00e0nh cho nh\u00e0 s\u01b0u t\u1eadp, v\u00ec c\u00f3 hai tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p mua tranh, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi mua \u0111\u1ec3 b\u00e1n l\u1ea1i ki\u1ebfm l\u1ee3i, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi mua \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng th\u1ee9c v\u00e0 l\u01b0u gi\u1eef cho ri\u00eang m\u00ecnh. D\u00f9 \u00edt d\u00f9 nhi\u1ec1u, c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u gi\u00fap cho s\u1ef1 s\u1ed1ng c\u1ee7a c\u1ea3 t\u00e1c ph\u1ea9m l\u1eabn ngh\u1ec7 s\u0129.<\/p>\n<p>N\u1ebfu ch\u00fang ta tr\u1edf l\u1ea1i nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n n\u00f3i v\u1ec1 s\u1ef1 ngh\u00e8o kh\u00f3 c\u1ee7a nh\u1eefng h\u1ecda s\u0129 nh\u01b0 Van Gogh, Utrillo, Picasso&#8230; th\u1eddi ch\u01b0a c\u00f3 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng ngh\u1ec7 thu\u1eadt v\u00e0o nh\u1eefng th\u1eadp ni\u00ean \u0111\u1ea7u c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 20, h\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5i tranh l\u1ea5y b\u1eefa \u0103n, ly r\u01b0\u1ee3u, t\u00e1ch caf\u00e9&#8230; t\u1eeb nh\u1eefng \u00f4ng ch\u1ee7 nh\u00e0 h\u00e0ng ho\u1eb7c qu\u00e1n r\u01b0\u1ee3u \u1edf Paris. C\u0169ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 v\u1eady, \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i, th\u1eddi Mi\u1ec1n B\u1eafc theo \u0111u\u1ed5i chi\u1ebfn tranh \u201cGi\u1ea3i ph\u00f3ng Mi\u1ec1n Nam,\u201d ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t nh\u00e0 s\u01b0u t\u1eadp duy nh\u1ea5t l\u00e0 \u00f4ng \u0110\u1ee9c Minh, m\u1ed9t nh\u00e0 t\u01b0 s\u1ea3n ch\u01a1i tranh h\u00e0o ph\u00f3ng t\u1eeb th\u1eddi ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p c\u00f2n c\u1ea7m quy\u1ec1n \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i, th\u1ec9nh tho\u1ea3ng c\u00f2n mua tranh c\u1ee7a nh\u1eefng danh h\u1ecda nh\u01b0 Nguy\u1ec5n S\u00e1ng, B\u00f9i Xu\u00e2n Ph\u00e1i&#8230; v\u1edbi tinh th\u1ea7n gi\u00fap \u0111\u1ee1 l\u00e0 ch\u00ednh. Ph\u1ea7n \u0111\u00f4ng c\u00e1c ngh\u1ec7 s\u0129 n\u00e0y \u0111\u00e3 u\u1ed1ng caf\u00e9 ch\u1ecbu t\u1ea1i qu\u00e1n c\u1ee7a \u00f4ng L\u00e2m c\u00f3 t\u00ean th\u00e2n m\u1eadt l\u00e0 L\u00e2m To\u00e9t. H\u1ecd ghi n\u1ee3 b\u1eb1ng nh\u1eefng \u00f4 g\u1ea1ch ch\u00e9o tr\u00ean t\u01b0\u1eddng v\u00e0 tr\u1ea3 n\u1ee3 b\u1eb1ng tranh hay b\u1ea3n th\u1ea3o n\u1ebfu ai \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u00e0 v\u0103n. H\u1ed9i h\u1ecda c\u00f3 \u00edch l\u1ee3i g\u00ec trong ho\u00e0n c\u1ea3nh x\u00e3 h\u1ed9i ngh\u00e8o \u0111\u00f3i, chi\u1ebfn tranh, t\u01b0\u01a1ng lai d\u00e2n t\u1ed9c m\u1ecbt m\u1edd, th\u1ebf m\u00e0 l\u1ea1i c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eed t\u1ebf v\u1edbi ngh\u1ec7 s\u0129 nh\u01b0 v\u1eady, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i \u0111\u00f3 l\u00e0 \u201chy sinh\u201d hay sao?<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p align=\"center\"><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/JuanGris-Portrait-of-Picasso.jpg\" rel=\"lightbox[27671]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"background-image: none; border-right-width: 0px; padding-left: 0px; padding-right: 0px; display: inline; border-top-width: 0px; border-bottom-width: 0px; border-left-width: 0px; padding-top: 0px\" title=\"JuanGris-Portrait of Picasso\" border=\"0\" alt=\"JuanGris-Portrait of Picasso\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/JuanGris-Portrait-of-Picasso_thumb.jpg\" width=\"323\" height=\"413\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"center\">Gris, <em>Ch\u00e2n dung Picasso<\/em>, 1912<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p>C\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 c\u00e1c \u00f4ng Lauder, Atherton Curtis, Menil&#8230; khi th\u1ee5 h\u01b0\u1edfng C\u00e1i \u0110\u1eb9p t\u1eeb nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m mua \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0 v\u1ec1 sau \u0111em hi\u1ebfn t\u1eb7ng cho c\u00e1c vi\u1ec7n b\u1ea3o t\u00e0ng \u0111\u1ec3 c\u00f4ng ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadn m\u1eaft chi\u00eam ng\u01b0\u1ee1ng nh\u1eefng ki\u1ec7t t\u00e1c v\u00f4 gi\u00e1, th\u00ec g\u1ecdi \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 hy sinh kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng hay sao? C\u00f2n n\u1eefa, l\u1ecbch s\u1eed m\u1ef9 thu\u1eadt c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi s\u1ebd ra sao khi nh\u1eefng ch\u1ee9ng t\u00edch c\u1ee7a t\u1eebng giai \u0111o\u1ea1n s\u00e1ng t\u1ea1o ngh\u1ec7 thu\u1eadt c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb n\u00e9m v\u00e0o b\u00f3ng t\u1ed1i?<\/p>\n<p>V\u00e0 \u0111\u1ec3 c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 hy sinh n\u00e0y, t\u00f4i thi\u1ebft ngh\u0129 ch\u00fang ta n\u00ean c\u00f3 l\u1ea7n \u0111\u1ebfn th\u0103m nh\u1eefng b\u1ea3o t\u00e0ng d\u00e0nh cho tranh c\u1ee7a Mark Rothko, hay c\u1ee7a Cy Twombly&#8230; \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n b\u1eb1ng ch\u00ednh t\u00e0i s\u1ea3n ri\u00eang c\u1ee7a nh\u1eefng nh\u00e0 s\u01b0u t\u1eadp, th\u00ec m\u1edbi th\u1ea5y r\u00f5 s\u1ef1 H\u1eefu \u00cdch v\u00e0 Hy Sinh c\u1ee7a h\u1ecd cho ngh\u1ec7 thu\u1eadt v\u00e0 cho c\u00f4ng ch\u00fang.<\/p>\n<p>C\u00f2n \u00fd cu\u1ed1i c\u1ee7a c\u00e2u h\u1ecfi tr\u00ean, n\u1ebfu anh l\u00e0 ngh\u1ec7 s\u0129 th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec l\u00e0 hy sinh khi l\u00e0m ngh\u1ec7 thu\u1eadt c\u1ea3. V\u00ec khi anh s\u00e1ng t\u00e1c l\u00e0 anh \u0111\u00e3 gi\u1ea3i ph\u00f3ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea5c m\u01a1 hay \u00e1c m\u1ed9ng c\u1ee7a ri\u00eang anh, v\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 anh \u0111\u00e3 s\u1ea3ng kho\u00e1i, \u0111\u00e3 h\u1ea1nh ph\u00fac l\u1eafm r\u1ed3i. Chuy\u1ec7n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi vinh danh gi\u1edbi ngh\u1ec7 s\u0129 l\u00e0 hy sinh hay c\u1ed1ng hi\u1ebfn g\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 t\u1ea5m l\u00f2ng c\u1ee7a h\u1ecd d\u00e0nh cho nh\u1eefng ai l\u00e0 t\u00e0i n\u0103ng l\u1edbn th\u1eadt s\u1ef1.<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p align=\"center\"><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/1_TwomblyExt1_0011.jpg\" rel=\"lightbox[27671]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"background-image: none; border-bottom: 0px; border-left: 0px; padding-left: 0px; padding-right: 0px; display: inline; border-top: 0px; border-right: 0px; padding-top: 0px\" title=\"1_TwomblyExt1_001\" border=\"0\" alt=\"1_TwomblyExt1_001\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/1_TwomblyExt1_001_thumb1.jpg\" width=\"253\" height=\"141\" \/><\/a>&#160;&#160;&#160; <a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/6_Twombly_int41.jpg\" rel=\"lightbox[27671]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"background-image: none; border-bottom: 0px; border-left: 0px; padding-left: 0px; padding-right: 0px; display: inline; border-top: 0px; border-right: 0px; padding-top: 0px\" title=\"6_Twombly_int4\" border=\"0\" alt=\"6_Twombly_int4\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/6_Twombly_int4_thumb1.jpg\" width=\"278\" height=\"206\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"center\">Nh\u00e0 tri\u1ec3n l\u00e3m Cy Twombly \u1edf Houston, Texas, M\u1ef9<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p><strong>5.<\/strong><\/p>\n<p><strong>L\u00d0NL: <\/strong>Tr\u1edf l\u1ea1i v\u1edbi m\u1ed9t \u00fd \u1edf tr\u00ean, khi \u00f4ng n\u00f3i \u0111\u1ebfn h\u1ec7 quy chi\u1ebfu. Xem ra m\u1ed7i m\u1ed9t th\u1eddi \u0111\u1ea1i hay tr\u00e0o l\u01b0u c\u00f3 m\u1ed9t h\u1ec7 quy chi\u1ebfu ri\u00eang, hay n\u00f3i cho c\u00f9ng th\u00ec m\u1ed7i m\u1ed9t ngh\u1ec7 s\u0129 v\u00e0o m\u1ed9t giai \u0111o\u1ea1n trong \u0111\u1eddi s\u00e1ng t\u00e1c c\u1ee7a m\u00ecnh c\u0169ng c\u00f3 m\u1ed9t h\u1ec7 quy chi\u1ebfu ri\u00eang. Khi m\u1ed9t h\u1ec7 quy chi\u1ebfu thay \u0111\u1ed5i, th\u00ec b\u00ean trong t\u00e2m th\u1ee9c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi s\u00e1ng t\u1ea1o c\u0169ng nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1edfng ngo\u1ea1n c\u00f3 nh\u1eefng g\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c thay \u0111\u1ed5i, ngo\u00e0i \u0111i\u1ec1u r\u00f5 r\u1ec7t l\u00e0 t\u00e1c ph\u1ea9m tr\u00f4ng kh\u00e1c h\u1eb3n v\u1edbi nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3?<\/p>\n<p><strong>TC: <\/strong>\u0110\u00fang v\u1eady. M\u1ef9 thu\u1eadt th\u1ebf gi\u1edbi t\u1eeb Ti\u1ec1n Ph\u1ee5c H\u01b0ng cho \u0111\u1ebfn Baroque r\u1ed3i \u0111\u1ebfn T\u00e2n C\u1ed5 \u0110i\u1ec3n k\u00e9o d\u00e0i \u0111\u1ebfn 5 th\u1ebf k\u1ef7 (th\u1ebf k\u1ef7 14-19) v\u00e0 s\u1ef1 n\u1ed5 ra cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng ngh\u1ec7 thu\u1eadt t\u1ea1o h\u00ecnh Hi\u1ec7n \u0110\u1ea1i b\u1edfi nh\u00f3m \u1ea4n T\u01b0\u1ee3ng (Impressionism) v\u00e0o \u0111\u1ea7u th\u1ec3 k\u1ef3 20 \u0111\u00e3 l\u00e0m m\u1edbi li\u00ean t\u1ee5c cho \u0111\u1ebfn H\u00f4m Nay nhi\u1ec1u quan ni\u1ec7m v\u1ec1 th\u1ea9m m\u1ef9 h\u1ecdc trong ngh\u1ec7 thu\u1eadt t\u1ea1o h\u00ecnh th\u00f4ng qua c\u00e1c Tr\u01b0\u1eddng Ph\u00e1i (Ecole) hay Ch\u1ee7 Ngh\u0129a (Ism). Do \u0111\u00f3, m\u1ed7i quan ni\u1ec7m s\u00e1ng t\u1ea1o \u0111\u1ec1u c\u00f3 l\u00fd thuy\u1ebft c\u1ee7a ri\u00eang n\u00f3. L\u00fd thuy\u1ebft l\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a nh\u1eefng ti\u00eau chu\u1ea9n v\u1ec1 C\u00e1i \u0110\u1eb9p m\u00e0 tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i \u0111\u00f3 mu\u1ed1n \u00e1p \u0111\u1eb7t. Ng\u01b0\u1eddi xem tranh kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1ea5y c\u00e1c ti\u00eau chu\u1ea9n c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i n\u00e0y \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i kh\u00e1c v\u1ec1 chuy\u1ec7n ai h\u01a1n ai. V\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u0169ng \u0111\u01a1n gi\u1ea3n nh\u01b0 kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1ea5y ti\u00eau chu\u1ea9n c\u1ee7a t\u00f4 ph\u1edf \u0111\u1ec3 h\u01a1n thua v\u1edbi t\u00f4 b\u00fan b\u00f2, ch\u1ec9 c\u00f3 ph\u1edf n\u00e0o ngon h\u01a1n ph\u1edf n\u00e0o m\u00e0 th\u00f4i v\u00e0 b\u00fan b\u00f2 c\u0169ng v\u1eady.<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p align=\"center\"><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Vlaminck-Landscape-with-Red-Trees-1907.jpg\" rel=\"lightbox[27671]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"background-image: none; border-right-width: 0px; padding-left: 0px; padding-right: 0px; display: inline; border-top-width: 0px; border-bottom-width: 0px; border-left-width: 0px; padding-top: 0px\" title=\"Vlaminck-Landscape with Red Trees 1907\" border=\"0\" alt=\"Vlaminck-Landscape with Red Trees 1907\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Vlaminck-Landscape-with-Red-Trees-1907_thumb.jpg\" width=\"467\" height=\"383\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"center\">Vlaminck, <em>Phong c\u1ea3nh v\u1edbi c\u00e2y \u0111\u1ecf<\/em>, 1907<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi ngh\u1ec7 s\u0129, vi\u1ec7c thay \u0111\u1ed5i khuynh h\u01b0\u1edbng s\u00e1ng t\u1ea1o lu\u00f4n l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f3 kh\u0103n, v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi y\u00eau tranh c\u0169ng kh\u00f3 thay \u0111\u1ed5i s\u1ef1 \u01b0a th\u00edch ki\u1ec3u c\u00e1ch c\u00e1i \u0111\u1eb9p v\u1ed1n \u0111\u00e3 quen thu\u1ed9c v\u1edbi h\u1ecd. V\u00ec th\u1ebf m\u00e0 s\u1ef1 ra \u0111\u1eddi c\u1ee7a m\u1ed9t h\u1ec7 quy chi\u1ebfu l\u00e0 c\u1ea3 m\u1ed9t s\u1ef1 ki\u1ec7n quan tr\u1ecdng c\u00f3 t\u00ednh c\u1ed9t m\u1ed1c l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a b\u1ea5t k\u1ef3 l\u00e3nh v\u1ef1c v\u0103n h\u1ecdc hay ngh\u1ec7 thu\u1eadt n\u00e0o. V\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 \u1ea4n T\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a nh\u00f3m Monet, Renoir&#8230; \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng cho nh\u1eefng Vlaminck, Van Gogh, cho ra \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i D\u00e3 Th\u00fa (Fauvism), r\u1ed3i H\u1ed3n Nhi\u00ean (Naif) c\u1ee7a Henri Rousseau, v\u00e0 \u0111\u1ebfn Picasso v\u00e0 Braque tung qu\u1ea3 bom t\u1ea5n L\u1eadp Th\u1ec3 l\u00e0m cho\u00e1ng v\u00e1ng th\u1ebf gi\u1edbi kh\u00f4ng nh\u1eefng ch\u1ec9 gi\u1edbi ngh\u1ec7 thu\u1eadt m\u00e0 c\u00f2n l\u00f4i k\u00e9o c\u1ea3 gi\u1edbi v\u0103n h\u1ecdc v\u00e0o cu\u1ed9c xung \u0111\u1ed9t \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 th\u1ea9m m\u1ef9 th\u1eddi b\u1ea5y gi\u1edd. Vi\u1ec7c nh\u1eefng nh\u00e0 th\u01a1, nh\u00e0 v\u0103n nh\u01b0 Apollinaire, Andr\u00e9 Breton, Andr\u00e9 Malraux&#8230; \u0111\u1ee9ng ra bi\u1ec7n h\u1ed9 v\u00e0 x\u01b0ng t\u1ee5ng nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb s\u00e1ng t\u1ea1o ti\u00ean phong tuy\u1ec7t v\u1eddi c\u1ee7a nh\u00f3m L\u1eadp Th\u1ec3 \u0111\u00e3 mang l\u1ea1i k\u1ebft qu\u1ea3 r\u1ef1c r\u1ee1 cho s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 s\u00e1ng l\u1eadp ra n\u00f3 v\u00ec \u0111\u00e3 thuy\u1ebft ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng ch\u00fang m\u1ef9 thu\u1eadt. V\u00e0 \u0111\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 c\u1ed9t m\u1ed1c l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u00e1nh d\u1ea5u s\u1ef1 h\u1ed7 t\u01b0\u01a1ng h\u1eefu c\u01a1 c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb th\u00fac \u0111\u1ea9y s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n s\u00e1ng t\u1ea1o gi\u1eefa ngh\u1ec7 thu\u1eadt v\u00e0 v\u0103n h\u1ecdc. S\u1ef1 ra \u0111\u1eddi c\u1ee7a phong tr\u00e0o v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng Dada ngay c\u00f9ng th\u1eddi \u0111i\u1ec3m v\u1edbi Ngh\u1ec7 Thu\u1eadt \u00dd Ni\u1ec7m (Conception Art) c\u0169ng ngay sau s\u1ef1 ki\u1ec7n L\u1eadp Th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh r\u00f5 r\u00e0ng nh\u1ea5t cho s\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng gi\u1eefa v\u0103n h\u1ecdc v\u00e0 ngh\u1ec7 thu\u1eadt.<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p align=\"center\"><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Rousseau-Dream.jpg\" rel=\"lightbox[27671]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"background-image: none; border-right-width: 0px; padding-left: 0px; padding-right: 0px; display: inline; border-top-width: 0px; border-bottom-width: 0px; border-left-width: 0px; padding-top: 0px\" title=\"Rousseau-Dream\" border=\"0\" alt=\"Rousseau-Dream\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Rousseau-Dream_thumb.jpg\" width=\"545\" height=\"369\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"center\">Rousseau, <em>Gi\u1ea5c m\u01a1<\/em>, 1910<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p>Hi\u1ec3n nhi\u00ean s\u00e1ng t\u1ea1o ra c\u00e1i m\u1edbi c\u1ee7a ngh\u1ec7 s\u0129, nh\u00e0 v\u0103n&#8230; lu\u00f4n \u0111\u1eb7t ng\u01b0\u1eddi xem, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc v\u00e0o t\u00e2m tr\u1ea1ng b\u1ed1i r\u1ed1i v\u00ec xa l\u1ea1, kh\u00f3 c\u1ea3m x\u00fac v\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng d\u1ec5 g\u00ec c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng c\u1ee5 (H\u1ec7 quy chi\u1ebfu) th\u00edch h\u1ee3p \u0111\u1ec3 \u0111\u1ebfn g\u1ea7n v\u1edbi t\u00e1c ph\u1ea9m n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng c\u1eadp nh\u1eadt ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng s\u00e1ng t\u00e1c c\u1ee7a gi\u1edbi v\u0103n h\u1ecdc hay ngh\u1ec7 thu\u1eadt. Cu\u1ed1i c\u00f9ng, h\u1ec7 quy chi\u1ebfu l\u00e0 c\u00f4ng c\u1ee5 \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o, gi\u00fap ch\u00fang ta \u0111\u1ecbnh v\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ed7 \u0111\u1ee9ng, g\u00f3c nh\u00ecn d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p m\u00e0 t\u00e1c ph\u1ea9m ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng.<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p><strong>6.<\/strong><\/p>\n<p><strong>L\u0110NL: <\/strong>Ban n\u00e3y \u00f4ng c\u00f3 n\u00f3i \u0111\u1ebfn \u201cng\u1eef ph\u00e1p\u201d v\u00e0 \u201cng\u00f4n ng\u1eef \u1ea9n d\u1ee5\u201d trong h\u1ed9i h\u1ecda. Xin \u00f4ng n\u00f3i r\u00f5 h\u01a1n v\u1ec1 hai kh\u00e1i ni\u1ec7m n\u00e0y.<\/p>\n<p><strong>TC: <\/strong>Ng\u00f4n ng\u1eef \u1ea9n d\u1ee5 trong m\u1ef9 thu\u1eadt \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb th\u1eddi Ti\u1ec1n \u1ea4n T\u01b0\u1ee3ng. C\u1ee5 th\u1ec3 l\u00e0 Eug\u00e8ne Delacroix \u0111\u00e3 v\u1ebd v\u1ec1 t\u1ef1 do v\u00e0 b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng b\u1eb1ng h\u00ecnh \u1ea3nh ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef Ph\u00e1p phanh ng\u1ef1c c\u1ea7m qu\u1ed1c k\u1ef3 xung phong trong cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng \u0111\u00f2i d\u00e2n ch\u1ee7 cho d\u00e2n t\u1ed9c m\u00ecnh b\u1eb1ng \u201cng\u1eef ph\u00e1p\u201d kinh \u0111i\u1ec3n.<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p align=\"center\"><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Delacroix-Liberty-Leading-the-People-1830.jpg\" rel=\"lightbox[27671]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"background-image: none; border-right-width: 0px; padding-left: 0px; padding-right: 0px; display: inline; border-top-width: 0px; border-bottom-width: 0px; border-left-width: 0px; padding-top: 0px\" title=\"Delacroix-Liberty Leading the People 1830\" border=\"0\" alt=\"Delacroix-Liberty Leading the People 1830\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Delacroix-Liberty-Leading-the-People-1830_thumb.jpg\" width=\"495\" height=\"389\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"center\">Delacroix, <em>T\u1ef1 Do d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng cho nh\u00e2n d\u00e2n<\/em>, 1830<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p>Cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng D\u00e2n Ch\u1ee7 Ph\u00e1p 1789-1799 th\u00e0nh c\u00f4ng \u0111\u00e3 t\u1ea1o c\u1ea3m h\u1ee9ng cho nh\u1eefng \u0111\u1ed5i m\u1edbi kh\u00e1c c\u1ee7a v\u0103n h\u1ecdc v\u00e0 ngh\u1ec7 thu\u1eadt Ph\u00e1p, tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i h\u1ed9i h\u1ecda \u1ea4n T\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh. V\u00e0 ngay sau \u0111\u00f3, ng\u00f4n ng\u1eef \u1ea9n d\u1ee5 v\u00e0 ng\u1eef ph\u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea9y l\u00ean cao b\u1edfi nh\u1eefng t\u00e0i n\u0103ng nh\u01b0 Paul C\u00e9zanne, Henri Rousseau, Van Gogh, Picasso, Dali, Kandinsky&#8230; v\u00e0 cho \u0111\u1ebfn khi Marcel Duchamp kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng Ngh\u1ec7 Thu\u1eadt \u00dd Ni\u1ec7m th\u00ec ph\u00e9p \u1ea9n d\u1ee5 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eaft b\u1ecf t\u00ednh c\u1ea7u k\u1ef3, l\u00e0m d\u00e1ng, che \u0111\u1eady&#8230; ng\u1eef ph\u00e1p trong ngh\u1ec7 thu\u1eadt \u0111\u00e3 ho\u00e0n to\u00e0n ph\u00e1 v\u1ee1 c\u1ea5u tr\u00fac ng\u1eef ph\u00e1p kinh \u0111i\u1ec3n, thi\u1ebft l\u1eadp l\u1ea1i m\u1ed9t c\u1ea5u tr\u00fac ho\u00e0n to\u00e0n nh\u1ea5t th\u1eddi nh\u01b0ng h\u1ee3p th\u1eddi. C\u00f9ng m\u1ed9t th\u1eddi \u0111\u1ea1i b\u00f9ng n\u1ed5 \u00fd th\u1ee9c s\u00e1ng t\u1ea1o c\u1ee7a ngh\u1ec7 thu\u1eadt t\u1ea1o h\u00ecnh, v\u0103n h\u1ecdc v\u00e0 tri\u1ebft h\u1ecdc c\u0169ng kh\u00f4ng ng\u1ee7 y\u00ean. Andr\u00e9 Breton vi\u1ebft Manifesto v\u1ec1 Si\u00eau Th\u1ef1c, Tristan Tzara c\u00f9ng nh\u00f3m kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng ch\u1ee7 ngh\u0129a Dada m\u1edf ra th\u1eddi \u0111\u1ea1i v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng H\u1eadu Hi\u1ec7n \u0110\u1ea1i. B\u00ean tri\u1ebft h\u1ecdc c\u00f3 Jacques Derrida v\u1edbi Gi\u1ea3i C\u1ea5u Tr\u00fac&#8230;<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p align=\"center\"><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Dali-P.jpg\" rel=\"lightbox[27671]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"background-image: none; border-right-width: 0px; padding-left: 0px; padding-right: 0px; display: inline; border-top-width: 0px; border-bottom-width: 0px; border-left-width: 0px; padding-top: 0px\" title=\"Dali-P\" border=\"0\" alt=\"Dali-P\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Dali-P_thumb.jpg\" width=\"398\" height=\"404\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"center\">Dali, <em>C\u1ea5u tr\u00fac m\u1ec1m v\u1edbi \u0111\u1eadu lu\u1ed9c (Linh c\u1ea3m v\u1ec1 N\u1ed9i Chi\u1ebfn)<\/em>, 1936<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p>M\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 kh\u00e1c r\u1ea5t c\u1ee5 th\u1ec3 v\u1ec1 thay \u0111\u1ed5i c\u1ea5u tr\u00fac c\u1ee7a ng\u1eef ph\u00e1p h\u1ed9i h\u1ecda l\u00e0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p Picasso. Tr\u01b0\u1edbc khi chuy\u1ec3n qua c\u1ea5u tr\u00fac L\u1eadp Th\u1ec3 c\u00f3 h\u00ecnh th\u1ee9c di\u1ec5n \u0111\u1ea1t d\u1ef1a tr\u00ean h\u00ecnh h\u1ecdc kh\u00f4ng gian 3 chi\u1ec1u v\u00e0 si\u00eau h\u00ecnh h\u1ecdc n\u00ean r\u1ea5t kh\u00f3 c\u1ea3m n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch, \u00f4ng \u0111\u00e3 c\u00f3 hai th\u1eddi k\u1ef3 Xanh v\u00e0 H\u1ed3ng v\u1edbi c\u1ea5u tr\u00fac T\u00e2n Hi\u1ec7n Th\u1ef1c v\u1eeba d\u1ec5 hi\u1ec3u v\u00e0 \u0111\u1eb9p m\u1ed9t c\u00e1ch g\u1ea7n g\u0169i, gi\u1ea3n d\u1ecb, g\u00e2y c\u1ea3m x\u00fac tr\u1ef1c ti\u1ebfp t\u1edbi ng\u01b0\u1eddi xem m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i th\u00f4ng qua nh\u1eefng l\u1ed1i \u0111i quanh co \u0111\u1ea7y th\u00e1ch th\u1ee9c c\u1ee7a h\u1ec7 ti\u00eau h\u00f3a ki\u1ebfn th\u1ee9c.<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p align=\"center\"><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Picasso-The-Old-Jew1.jpg\" rel=\"lightbox[27671]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"background-image: none; border-bottom: 0px; border-left: 0px; padding-left: 0px; padding-right: 0px; display: inline; border-top: 0px; border-right: 0px; padding-top: 0px\" title=\"Picasso-The Old Jew\" border=\"0\" alt=\"Picasso-The Old Jew\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Picasso-The-Old-Jew_thumb1.jpg\" width=\"260\" height=\"354\" \/><\/a>&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160; <a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Picasso-Seated-Woman-with-Wrist-Watch1.jpg\" rel=\"lightbox[27671]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"background-image: none; border-bottom: 0px; border-left: 0px; padding-left: 0px; padding-right: 0px; display: inline; border-top: 0px; border-right: 0px; padding-top: 0px\" title=\"Picasso-Seated Woman with Wrist Watch\" border=\"0\" alt=\"Picasso-Seated Woman with Wrist Watch\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Picasso-Seated-Woman-with-Wrist-Watch_thumb1.jpg\" width=\"260\" height=\"354\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"center\">Picasso, <em>\u00d4ng gi\u00e0 Do Th\u00e1i<\/em>, 1903 (b\u00ean tr\u00e1i) v\u00e0    <br \/><em>Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n b\u00e0 ng\u1ed3i v\u1edbi \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 \u0111eo tay<\/em>, 1932 (b\u00ean ph\u1ea3i)<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p>V\u1eady th\u00ec c\u1ea3m x\u00fac trong th\u01b0\u1edfng th\u1ee9c t\u00e1c ph\u1ea9m ngh\u1ec7 thu\u1eadt v\u00e0 v\u0103n h\u1ecdc c\u0169ng ph\u1ea3i thay \u0111\u1ed5i theo t\u1eebng ho\u00e0n c\u1ea3nh? Ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady. Tr\u01b0\u1edbc kia, ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng c\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01a1 t\u1ef1 do c\u1ee7a Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n v\u00e0 ch\u00ea \u0111\u00f3 l\u00e0 th\u01a1 h\u0169 n\u00fat, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 kho\u1ea3ng h\u01a1n m\u1ed9t th\u1eadp ni\u00ean th\u00ec n\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00eau th\u00edch v\u00e0 truy\u1ec1n t\u1ee5ng. C\u1ea3m x\u00fac kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i ho\u1eb7c uy\u1ec3n chuy\u1ec3n thay \u0111\u1ed5i t\u00f9y theo kh\u1ea3 n\u0103ng ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi ngh\u1ec7 thu\u1eadt hay v\u0103n h\u1ecdc c\u1ee7a m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u00e1t tri\u1ec3n theo h\u01b0\u1edbng cao h\u01a1n l\u00e0 kh\u00f4ng kh\u00f3, ch\u1ec9 c\u1ea7n b\u1eb1ng v\u00e0o s\u1ef1 n\u00e2ng cao ki\u1ebfn th\u1ee9c th\u00f4ng qua con \u0111\u01b0\u1eddng h\u1ecdc h\u1ecfi v\u00e0 ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi ngh\u1ec7 thu\u1eadt th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean.<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p align=\"center\"><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Ernst-The-Chinese-Nightingale-1920.jpg\" rel=\"lightbox[27671]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"background-image: none; border-right-width: 0px; padding-left: 0px; padding-right: 0px; display: inline; border-top-width: 0px; border-bottom-width: 0px; border-left-width: 0px; padding-top: 0px\" title=\"Ernst-The Chinese Nightingale 1920\" border=\"0\" alt=\"Ernst-The Chinese Nightingale 1920\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Ernst-The-Chinese-Nightingale-1920_thumb.jpg\" width=\"359\" height=\"512\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"center\">Ernst, <em>Chim s\u01a1n ca Trung Hoa<\/em>, 1920<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p><strong>7.<\/strong><\/p>\n<p><strong>L\u00d0NL: <\/strong>Qua b\u00e1o ch\u00ed T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng khi h\u1ecd loan tin v\u1ec1 m\u00f3n qu\u00e0 c\u1ee7a \u00f4ng Lauder, ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u00f4ng c\u00f3 thu\u00ea m\u1ed9t gi\u00e1m tuy\u1ec3n \u0111\u1ec3 t\u01b0 v\u1ea5n trong vi\u1ec7c ch\u1ecdn t\u00e1c ph\u1ea9m. Nh\u01b0ng ch\u00ednh \u00f4ng Lauder c\u0169ng c\u00f3 s\u1ef1 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 ri\u00eang, v\u00e0 ti\u00eau chu\u1ea9n c\u1ee7a \u00f4ng \u0111i s\u00e1t v\u1edbi m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee7a \u00f4ng khi b\u1eaft tay v\u00e0o s\u01b0u t\u1eadp. \u00d0\u00f3 l\u00e0, khi \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m m\u00e0 \u00f4ng mu\u1ed1n mua, \u00f4ng th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 h\u1ecfi: Li\u1ec7u t\u00e1c ph\u1ea9m n\u00e0y c\u00f3 \u0111\u1ee7 ti\u00eau chu\u1ea9n cho b\u1ed9 s\u01b0u t\u1eadp (m\u00e0 \u00f4ng nh\u1eafm d\u00e0nh cho m\u1ed9t b\u1ea3o t\u00e0ng sau n\u00e0y)? Th\u01b0a \u00f4ng Tr\u1ecbnh Cung, theo \u00f4ng, ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1edfng ngo\u1ea1n Vi\u1ec7t Nam th\u01b0\u1eddng ch\u01a1i tranh, t\u01b0\u1ee3ng theo nh\u1eefng ti\u00eau ch\u00ed n\u00e0o?<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p align=\"center\"><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Nguyen-Gia-Tri-Vuon-xuan-Nam-Trung-Bac.jpg\" rel=\"lightbox[27671]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"background-image: none; border-right-width: 0px; padding-left: 0px; padding-right: 0px; display: inline; border-top-width: 0px; border-bottom-width: 0px; border-left-width: 0px; padding-top: 0px\" title=\"Nguyen Gia Tri-Vuon xuan Nam Trung Bac\" border=\"0\" alt=\"Nguyen Gia Tri-Vuon xuan Nam Trung Bac\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Nguyen-Gia-Tri-Vuon-xuan-Nam-Trung-Bac_thumb.jpg\" width=\"644\" height=\"376\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"center\">Nguy\u1ec5n Gia Tr\u00ed, <em>V\u01b0\u1eddn xu\u00e2n Nam Trung B\u1eafc<\/em>, 1970<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p><strong>TC: <\/strong>Ch\u00fang ta bi\u1ebft qua truy\u1ec1n th\u00f4ng, nh\u1eefng cu\u1ed9c b\u00e1n \u0111\u1ea5u gi\u00e1 nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m ngh\u1ec7 thu\u1eadt c\u1ee7a c\u00e1c danh h\u1ecda th\u01b0\u1eddng di\u1ec5n ra h\u00e0ng n\u0103m \u1edf nh\u1eefng th\u00e0nh ph\u1ed1 l\u1edbn tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi nh\u01b0 New York, Paris, London&#8230; \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u00e1c ph\u1ea9m \u0111\u01b0\u1ee3c mua qua \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i. Ng\u01b0\u1eddi mua \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1eb7t t\u1ea1i n\u01a1i di\u1ec5n ra cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u gi\u00e1, m\u1eb7c d\u00f9 gi\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u00ean t\u1edbi h\u00e0ng ch\u1ee5c tri\u1ec7u USD. \u0110\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean h\u1ecd l\u00e0 nh\u1eefng nh\u00e0 t\u1ef7 ph\u00fa. C\u0169ng nh\u01b0 \u00f4ng Lauder, b\u00ean c\u1ea1nh h\u1ecd lu\u00f4n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u201cgi\u00fap vi\u1ec7c,\u201d nh\u1eefng curator th\u01b0\u1ee3ng h\u1ea1ng, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng r\u1ee7i ro nh\u01b0 tranh gi\u1ea3, tranh kh\u00f4ng c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb \u0111\u1ea7u t\u01b0&#8230; V\u00e0 nh\u1eefng nh\u00e0 s\u01b0u t\u1eadp l\u1edbn nh\u01b0 h\u1ecd th\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng th\u01b0\u1edfng ngo\u1ea1n \u1edf c\u1ea5p \u0111\u1ed9 s\u00e0nh s\u00f5i v\u00e0 bi\u1ebft m\u00ecnh s\u01b0u t\u1eadp \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec trong t\u01b0\u01a1ng lai.<\/p>\n<p>C\u00f2n v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t ch\u01a1i tranh, h\u1ecd c\u00f3 \u0111\u1eb7t ra nh\u1eefng ti\u00eau ch\u00ed cho ri\u00eang m\u00ecnh? T\u1ea5t nhi\u00ean r\u1ed3i, ai c\u0169ng v\u1eady, T\u00e2y hay Ta, ch\u1ec9 kh\u00e1c nhau \u1edf 3 \u0111i\u1ec3m: ki\u1ebfn th\u1ee9c, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ng\u01b0\u1eddi \u201cch\u01a1i\u201d v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng t\u00e0i ch\u00e1nh. \u1ede Ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y h\u1ecd m\u1ea1nh h\u01a1n g\u1ea5p ngh\u00ecn l\u1ea7n Ta v\u1ec1 c\u1ea3 con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 ti\u1ec1n c\u1ee7a. Vi\u1ec7t Nam m\u1edbi c\u00f3 l\u1edbp h\u1ecda s\u0129 \u0111\u1ea7u ti\u00ean t\u1ed1t nghi\u1ec7p v\u00e0o n\u0103m 1929 do ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p \u0111\u00e0o t\u1ea1o, n\u00ean vi\u1ec7c ch\u01a1i tranh c\u0169ng ch\u1ec9 m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u sau \u0111\u00f3 nh\u01b0ng ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p. Vi\u1ec7t Nam ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t nh\u00e0 s\u01b0u t\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n t\u1ee5ng: \u0110\u1ee9c Minh. \u00d4ng l\u00e0 nh\u00e0 gi\u00e0u \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i t\u1eeb th\u1ee7a Ph\u00e1p thu\u1ed9c \u0111\u00e3 ch\u01a1i tranh v\u00e0 c\u00f3 nhi\u1ec1u tranh c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ecda s\u0129 n\u1ed5i ti\u1ebfng ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e0o t\u1ea1o t\u1eeb Tr\u01b0\u1eddng M\u1ef9 Thu\u1eadt \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng, H\u00e0 N\u1ed9i. \u00d4ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 n\u1ed5i ti\u1ebfng nh\u01b0 m\u1ed9t nh\u00e0 s\u01b0u t\u1eadp \u0111\u00edch th\u1ef1c v\u00e0 g\u1ea7n nh\u01b0 duy nh\u1ea5t trong gi\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc 1954, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 nh\u00e2n v\u1eadt h\u00e0o s\u1ea3ng v\u1edbi gi\u1edbi v\u0103n ngh\u1ec7 s\u0129, nh\u1ea5t l\u00e0 v\u1edbi h\u1ecda s\u0129, nh\u01b0 vi\u1ec7c \u00f4ng mua tranh kh\u00f4ng tr\u1ea3 gi\u00e1 v\u00e0 trong th\u1eddi mi\u1ec1n B\u1eafc ngh\u00e8o kh\u00f3, \u00f4ng th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0a ti\u1ec1n tr\u01b0\u1edbc m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n bi\u1ebft h\u1ecda s\u0129 s\u1ebd bao gi\u1edd \u0111\u01b0a cho m\u00ecnh tranh v\u00e0 b\u1ee9c tranh \u1ea5y ra sao.<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p align=\"center\"><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Le-Pho-Thieu-nu-va-hoa-hong-1941.jpg\" rel=\"lightbox[27671]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"background-image: none; border-right-width: 0px; padding-left: 0px; padding-right: 0px; display: inline; border-top-width: 0px; border-bottom-width: 0px; border-left-width: 0px; padding-top: 0px\" title=\"Le Pho-Thieu nu va hoa hong 1941\" border=\"0\" alt=\"Le Pho-Thieu nu va hoa hong 1941\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Le-Pho-Thieu-nu-va-hoa-hong-1941_thumb.jpg\" width=\"194\" height=\"269\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"center\">L\u00ea Ph\u1ed5, <em>Thi\u1ebfu n\u1eef v\u00e0 hoa h\u1ed3ng<\/em>, 1941<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p>Ti\u00eau ch\u00ed c\u1ee7a C\u00e1i \u0110\u1eb9p ngh\u1ec7 thu\u1eadt \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi ch\u01a1i tranh \u1edf Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 2 th\u1eddi k\u1ef3, tr\u01b0\u1edbc 1954 v\u00e0 sau. Tr\u01b0\u1edbc 1954 th\u01b0\u1eddng nghi\u00eang v\u1ec1 lo\u1ea1i tranh hi\u1ec7n th\u1ef1c v\u00e0 t\u00e2n hi\u1ec7n th\u1ef1c c\u00f3 b\u1ea3n s\u1eafc d\u00e2n t\u1ed9c, \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e9t m\u1ec1m m\u1ea1i, m\u00e0u s\u1eafc h\u00f2a h\u1ee3p, \u00eam d\u1ecbu, h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng ch\u00e2n ph\u01b0\u01a1ng, thanh nh\u00e3, \u00fd ngh\u0129a n\u00ean th\u01a1, thanh cao nh\u01b0 tranh c\u1ee7a L\u00ea Ph\u1ed5, T\u00f4 Ng\u1ecdc V\u00e2n, Nguy\u1ec5n Gia Tr\u00ed, Nguy\u1ec5n Phan Ch\u00e1nh&#8230; V\u00e0 th\u1eddi sau 1954, h\u1ed9i h\u1ecda hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn ngh\u1ec7 s\u0129 Vi\u1ec7t Nam, c\u00e1c ti\u00eau ch\u00ed tr\u01b0\u1edbc kia c\u00f3 thay \u0111\u1ed5i trong m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi y\u00eau tranh, nh\u1ea5t l\u00e0 gi\u1edbi tr\u1ebb theo T\u00e2y h\u1ecdc. H\u1ecd ch\u1ea5p nh\u1eadn c\u00e1i m\u1edbi, c\u00e1i l\u1ea1 trong s\u00e1ng t\u1ea1o v\u00e0 \u0111\u00f3 l\u00e0 ti\u00eau ch\u00ed s\u1ed1 m\u1ed9t r\u1ed3i m\u1edbi \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ti\u00eau ch\u00ed kh\u00e1c t\u00f9y theo c\u00e1 t\u00ednh v\u00e0 m\u1ee5c \u0111\u00edch ri\u00eang. Th\u1ef1c t\u1ebf n\u00e0y g\u1ea7n nh\u01b0 ch\u1ee7 y\u1ebfu x\u1ea3y ra \u1edf Mi\u1ec1n Nam. V\u00ec \u1edf \u0111\u00e2y c\u00f3 n\u1ec1n t\u1ef1 do, n\u00ean c\u00e1c khuynh h\u01b0\u1edbng s\u00e1ng t\u1ea1o m\u1edbi nh\u01b0 D\u00e3 Th\u00fa, L\u1eadp Th\u1ec3, Tr\u1eebu T\u01b0\u1ee3ng d\u1ec5 d\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c ngh\u1ec7 s\u0129 tr\u1ebb ti\u1ebfp nh\u1eadn v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n. Nhi\u1ec1u cu\u1ed9c tri\u1ec3n l\u00e3m c\u1ee7a T\u1ea1 T\u1ef5, Th\u00e1i Tu\u1ea5n, Duy Thanh, Ng\u1ecdc D\u0169ng v\u00e0 nh\u1ea5t l\u00e0 c\u1ee7a nh\u1eefng h\u1ecda s\u0129 thu\u1ed9c H\u1ed9i H\u1ecda S\u0129 Tr\u1ebb Vi\u1ec7t Nam nh\u01b0 Nguy\u1ec5n Trung, \u00d0inh C\u01b0\u1eddng, Nghi\u00eau \u0110\u1ec1, Nguy\u1ec5n Ph\u01b0\u1edbc&#8230; \u0111\u00e3 g\u00e2y n\u00ean m\u1ed9t ngu\u1ed3n c\u1ea3m h\u1ee9ng m\u1edbi trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi y\u00eau tranh, \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng g\u00f3p v\u00e0o s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i m\u1ed9t s\u1ed1 ti\u00eau ch\u00ed v\u1ec1 c\u00e1i \u0111\u1eb9p ngh\u1ec7 thu\u1eadt c\u1ee7a th\u1ebf h\u1ec7 ch\u01a1i tranh th\u1eddi sau 1954. M\u1ed9t trong nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u1ee5 th\u1ec3 cho t\u00ednh c\u00e1ch ch\u1ecdn l\u1ef1a t\u00e1c ph\u1ea9m d\u1ef1a theo ti\u00eau ch\u00ed c\u00e1i \u0111\u1eb9p hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i l\u00e0 nh\u00e0 s\u01b0u t\u1eadp Nguy\u1ec5n Anh Tu\u1ea5n \u1edf S\u00e0i G\u00f2n th\u1eddi Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng H\u00f2a, ch\u1ec9 mua to\u00e0n tranh tr\u1eebu t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a T\u1ea1 T\u1ef5 v\u00e0 \u0111i\u00eau kh\u1eafc hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i tr\u00ean ch\u1ea5t li\u1ec7u \u0111\u1ed3ng c\u1ee7a Mai Ch\u1eedng (\u0111\u00e3 m\u1ea5t); ho\u1eb7c nh\u00e0 b\u00e1o L\u00ea Thi\u1ec7p, chuy\u00ean s\u01b0u t\u1eadp to\u00e0n tranh c\u1ee7a Th\u00e1i Tu\u1ea5n(\u0111\u00e3 m\u1ea5t)\u2026<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p align=\"center\"><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Trinh-Cung-Metaphor-1-2012.jpg\" rel=\"lightbox[27671]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"background-image: none; border-right-width: 0px; padding-left: 0px; padding-right: 0px; display: inline; border-top-width: 0px; border-bottom-width: 0px; border-left-width: 0px; padding-top: 0px\" title=\"Trinh Cung-Metaphor 1 2012\" border=\"0\" alt=\"Trinh Cung-Metaphor 1 2012\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Trinh-Cung-Metaphor-1-2012_thumb.jpg\" width=\"404\" height=\"403\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"center\">Tr\u1ecbnh Cung, <em>Metaphor 1<\/em>, 2012<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p><strong>8.<\/strong><\/p>\n<p><strong>L\u0110NL: <\/strong>T\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, c\u00f3 nh\u00e0 h\u1ea3o t\u00e2m n\u00e0o t\u1eb7ng tranh, t\u01b0\u1ee3ng cho b\u1ea3o t\u00e0ng hay kh\u00f4ng?<\/p>\n<p><strong>TC: <\/strong>T\u00f4i th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u00f3 ai \u0111\u00e3 l\u00e0m nh\u01b0 th\u1ebf \u1edf Vi\u1ec7t Nam tr\u1eeb m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh giai tho\u1ea1i. \u1ea4y l\u00e0 chuy\u1ec7n x\u1ea3y ra th\u1eddi H\u00e0 N\u1ed9i tr\u01b0\u1edbc 1975, r\u1eb1ng \u00f4ng \u0110\u1ee9c Minh \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1ea7n mu\u1ed1n hi\u1ebfn cho B\u1ea3o T\u00e0ng M\u1ef9 Thu\u1eadt H\u00e0 N\u1ed9i to\u00e0n b\u1ed9 s\u1ed1 tranh qu\u00ed c\u1ee7a m\u00ecnh, ch\u1ec9 v\u1edbi \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n l\u00e0 cho ghi t\u00ean \u00f4ng t\u1ea1i n\u01a1i d\u00e0nh \u0111\u1ec3 tr\u01b0ng b\u00e0y b\u1ed9 s\u01b0u t\u1eadp n\u00e0y, nh\u01b0ng \u00f4ng \u0111\u00e3 b\u1ecb Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc l\u00fac \u1ea5y t\u1eeb ch\u1ed1i.<\/p>\n<p>Cho \u0111\u1ebfn h\u00f4m nay ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t ch\u01b0a th\u1eadt s\u1ef1 coi vi\u1ec7c xem tranh t\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 m\u1ed9t nhu c\u1ea7u n\u00ean kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ea5y nh\u00e0 s\u01b0u t\u1eadp, c\u00e0ng kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ea5y ai trong s\u1ed1 h\u1ecd h\u00e0o ph\u00f3ng nh\u01b0 \u00f4ng \u0110\u1ee9c Minh trong c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1eeba k\u1ec3. Ai c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a qu\u00ed th\u00ec ch\u1ec9 lo gi\u1eef ho\u1eb7c b\u00e1n \u0111i, th\u1eadm ch\u00ed t\u00f4i c\u00f2n nghe c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng tr\u00e1o tranh gi\u1ea3 cho b\u1ea3o t\u00e0ng v\u00e0 l\u1ea5y tranh th\u1eadt b\u00e1n cho ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i. Th\u1eadm ch\u00ed, trong nh\u1eefng cu\u1ed9c b\u00e1n \u0111\u1ea5u gi\u00e1 qu\u1ed1c t\u1ebf m\u00e0 Sotheby&#8217;s hay Christy&#8217;s th\u1ef1c hi\u1ec7n h\u00e0ng n\u0103m \u1edf Jakarta v\u00e0 Singapore, c\u00f3 tranh c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 danh h\u1ecda h\u00e0ng \u0111\u1ea7u Vi\u1ec7t Nam nh\u01b0 L\u00ea Ph\u1ed5, Nguy\u1ec5n Phan Ch\u00e1nh&#8230; c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u00e0 s\u01b0u t\u1eadp ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t n\u00e0o mua v\u1ec1, \u0111\u1ec3 r\u1ed3i v\u00e0o tay ng\u01b0\u1eddi ngo\u1ea1i qu\u1ed1c. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t m\u1edbi \u0111\u00e2y, nh\u1eefng nh\u00e0 s\u01b0u t\u1eadp Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 m\u1ea5t c\u01a1 h\u1ed9i mua m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m h\u1ed9i h\u1ecda s\u01a1n d\u1ea7u do Vua H\u00e0m Nghi v\u1ebd n\u0103m 1915, th\u1eddi \u00f4ng b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi ph\u00e1p b\u1eaft \u0111i l\u01b0u \u0111\u00e0y \u1edf Alg\u00e9rie. B\u1ee9c tranh c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 \u201cChi\u1ec1u T\u00e0,\u201d v\u00e0o cu\u1ed1i n\u0103m 2012 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e0 Drouot b\u00e1n \u0111\u1ea5u gi\u00e1 t\u1ea1i Paris v\u1edbi gi\u00e1 cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0 10.000 Euro. Theo t\u00f4i, s\u1ef1 qu\u00ed gi\u00e1 c\u1ee7a b\u1ee9c tranh n\u00e0y n\u1eb1m \u1edf ch\u1ed7: 1, l\u1ecbch s\u1eed m\u1ef9 thu\u1eadt Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u00eam m\u1ed9t b\u1eb1ng ch\u1ee9ng l\u00e0 h\u1ed9i h\u1ecda tr\u01b0\u1eddng qui Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 m\u1eb7t s\u1edbm h\u01a1n r\u1ea5t nhi\u1ec1u so v\u1edbi nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft ch\u00ednh th\u1ee9c; v\u00e0 2, \u0111\u1ed1i v\u1edbi ho\u00e0ng t\u1ed9c nh\u00e0 Nguy\u1ec5n, \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t b\u1ea3o v\u1eadt l\u00e0m t\u00f4n vinh v\u00e0 phong ph\u00fa cho kho t\u00e0ng c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh Hu\u1ebf m\u00e0 gi\u00e1 c\u1ee7a n\u00f3 ch\u1ec9 x\u1ea5p x\u1ec9 nh\u1eefng t\u00fai x\u00e1ch \u0111\u1eaft ti\u1ec1n c\u1ee7a nh\u1eefng hi\u1ec7u nh\u01b0 Louis Vuitton, Versace ho\u1eb7c Gucci.<\/p>\n<p>Ch\u1ec9 c\u00f3 b\u00e1n ra, s\u1ef1 th\u1ea5t tho\u00e1t c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m ngh\u1ec7 thu\u1eadt gi\u00e1 tr\u1ecb bao g\u1ed3m c\u1ea3 c\u1ed5 v\u1eadt c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 di\u1ec5n ra t\u1eeb l\u00e2u, cho \u0111\u1ebfn h\u00f4m nay l\u00e0 r\u1ea5t l\u1edbn. L\u00fd do \u0111\u1ec3 x\u1ea3y ra th\u00ec nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 v\u00ec t\u00ecnh tr\u1ea1ng ngh\u00e8o v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a b\u1ea3o t\u1ed3n c\u1ee7a c\u1ea3 c\u00f4ng d\u00e2n v\u00e0 Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc b\u1ecb k\u00e9o d\u00e0i l\u00ea th\u00ea, kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111i\u1ec3m d\u1eebng.<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p align=\"center\"><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Vua-Ham-Nghi-Chieu-ta.jpg\" rel=\"lightbox[27671]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"background-image: none; border-right-width: 0px; padding-left: 0px; padding-right: 0px; display: inline; border-top-width: 0px; border-bottom-width: 0px; border-left-width: 0px; padding-top: 0px\" title=\"Vua Ham Nghi-Chieu ta\" border=\"0\" alt=\"Vua Ham Nghi-Chieu ta\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Vua-Ham-Nghi-Chieu-ta_thumb.jpg\" width=\"406\" height=\"320\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"center\">Vua H\u00e0m Nghi, <em>Chi\u1ec1u t\u00e0<\/em>, 1915<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p><strong>9.<\/strong><\/p>\n<p><strong>L\u00d0NL: <\/strong>\u00d4ng tr\u00f4ng \u0111\u1ee3i \u0111i\u1ec1u g\u00ec x\u1ea3y ra \u0111\u1ec3 t\u00ecnh h\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00e1 h\u01a1n?<\/p>\n<p><strong>TC: <\/strong>Theo t\u00f4i, v\u1edbi n\u1ec1n t\u1ea3ng x\u00e3 h\u1ed9i hi\u1ec7n nay, kh\u00f3 c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i cho m\u1ed9t n\u1ec1n m\u1ef9 thu\u1eadt t\u1ed1t \u0111\u1eb9p c\u1ea5t c\u00e1nh d\u00f9 c\u00f3 th\u00eam 20 hay 30 n\u0103m n\u1eefa, n\u1ebfu ch\u1ec9 c\u00f2n ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u1edbi m\u1ed9t c\u00e1nh. \u00dd t\u00f4i mu\u1ed1n n\u00f3i l\u00e0 m\u1ed9t n\u1ec1n m\u1ef9 thu\u1eadt ph\u00e1t tri\u1ec3n ph\u1ea3i c\u00f3 \u0111\u00f4i c\u00e1nh \u0111\u1ec1u t\u1ed1t. Hi\u1ec7n nay, n\u00f3 ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00e1nh s\u00e1ng t\u00e1c, \u0111\u00e3 \u0111\u00e0o t\u1ea1o ra c\u1ea3 ng\u00e0n h\u1ecda s\u0129, nh\u01b0ng c\u00e1i c\u00e1nh ng\u01b0\u1eddi xem th\u00ec ng\u00e0y c\u00e0ng teo t\u00f3p, v\u1eady l\u1ea5y ai ti\u00eau th\u1ee5 nh\u1eefng s\u1ea3n ph\u1ea9m do ph\u00eda h\u1ecda s\u0129 l\u00e0m ra? Ng\u01b0\u1eddi xem v\u00e0 mua tranh l\u00e0 m\u1ed9t l\u1ef1c c\u00e2n b\u1eb1ng v\u00e0 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng r\u1ea5t l\u1edbn, c\u00f3 t\u00ednh quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh cho s\u1ef1 c\u1ea5t c\u00e1nh c\u1ee7a m\u1ed9t n\u1ec1n m\u1ef9 thu\u1eadt.<\/p>\n<p>\u0110\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xem th\u00ec v\u1edf di\u1ec5n ph\u1ea3i d\u1eb9p v\u00e0 t\u1ea5t nhi\u00ean r\u1ea1p h\u00e1t ph\u1ea3i \u0111\u00f3ng c\u1eeda, \u0111\u00f3 l\u00e0 th\u1ef1c tr\u1ea1ng c\u1ee7a th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng m\u1ef9 thu\u1eadt Vi\u1ec7t Nam. \u0110\u00e2y l\u00e0 ch\u1ed7 ph\u1ea3i gi\u1ea3i c\u1ee7a b\u00e0i to\u00e1n, v\u00e0 c\u00e1ch gi\u1ea3i kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 ch\u1ecdn l\u1ef1a n\u00e0o kh\u00e1c h\u01a1n l\u00e0 ph\u1ea3i nhanh ch\u00f3ng thay \u0111\u1ed5i ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p gi\u00e1o d\u1ee5c m\u1ef9 thu\u1eadt c\u1ea3 t\u1eeb c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng chuy\u00ean nghi\u1ec7p l\u1eabn t\u1eeb b\u1eadc m\u1eabu gi\u00e1o \u0111\u1ebfn trung h\u1ecdc. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, t\u1eeb b\u1eadc m\u1eabu gi\u00e1o \u0111\u1ebfn trung h\u1ecdc ph\u1ea3i ch\u00fa tr\u1ecdng gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u1ebfn ph\u00e1t tri\u1ec3n kh\u1ea3 n\u0103ng c\u1ea3m th\u1ee5 t\u00e1c ph\u1ea9m m\u1ef9 thu\u1eadt v\u00e0 ki\u1ebfn th\u1ee9c c\u01a1 b\u1ea3n v\u1ec1 C\u00e1i \u0110\u1eb9p, m\u00e0 gi\u1ea3m b\u1edbt c\u00e1ch d\u1ea1y c\u00f3 t\u00ednh h\u01b0\u1edbng nghi\u1ec7p \u0111\u1ec3 l\u00e0m cho tr\u1ebb b\u1ecb \u0111\u00f3ng khu\u00f4n d\u1eabn t\u1edbi m\u1ea5t d\u1ea7n \u00f3c t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 t\u01b0 duy \u0111\u1ed9c l\u1eadp. H\u00e3y t\u1ea1o t\u1eadp qu\u00e1n xem tranh, cho c\u00e1c b\u00e9 th\u01b0\u1eddng \u0111i b\u1ea3o t\u00e0ng \u0111\u1ec3 tr\u1ef1c ti\u1ebfp tr\u1ea3i nghi\u1ec7m nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea7y c\u00f4 gi\u1ea3ng d\u1ea1y \u1edf l\u1edbp. Th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng vi\u1ec7c n\u00e0y m\u1ed9t c\u00e1ch li\u00ean t\u1ee5c v\u00e0 nghi\u00eam t\u00fac th\u00ec ng\u00e0y mai gi\u1edbi tr\u1ebb n\u00e0y s\u1ebd l\u00e0m cho chi\u1ebfc c\u00e1nh \u201cti\u00eau th\u1ee5\u201d c\u00e1c \u201cs\u1ea3n ph\u1ea9m\u201d m\u1ef9 thu\u1eadt c\u1ee7a gi\u1edbi ngh\u1ec7 s\u0129 n\u01b0\u1edbc nh\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng tr\u1edf l\u1ea1i, v\u00e0 l\u00fac \u0111\u00f3 m\u1ef9 thu\u1eadt Vi\u1ec7t Nam m\u1edbi kh\u00f4ng ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o gi\u1edbi mua tranh n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, kh\u00f4ng ch\u1ec9 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c cho \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m qu\u00ed gi\u00e1 m\u00e0 c\u00f2n t\u1ea1o ra ngu\u1ed3n l\u1ef1c h\u1eefu hi\u1ec7u th\u00fac \u0111\u1ea9y s\u1ee9c s\u00e1ng t\u1ea1o c\u1ee7a gi\u1edbi ngh\u1ec7 s\u0129 Vi\u1ec7t ng\u00e0y c\u00e0ng v\u01b0\u01a1n cao.\/.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ch\u1ec9 c\u00f3 b\u00e1n ra, s\u1ef1 th\u1ea5t tho\u00e1t c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m ngh\u1ec7 thu\u1eadt gi\u00e1 tr\u1ecb bao g\u1ed3m c\u1ea3 c\u1ed5 v\u1eadt c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 di\u1ec5n ra t\u1eeb l\u00e2u, cho \u0111\u1ebfn h\u00f4m nay l\u00e0 r\u1ea5t l\u1edbn. L\u00fd do \u0111\u1ec3 x\u1ea3y ra th\u00ec nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 v\u00ec t\u00ecnh tr\u1ea1ng ngh\u00e8o v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a b\u1ea3o t\u1ed3n&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":507,"featured_media":27634,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[5,133],"tags":[],"class_list":["post-27671","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bien-khao","category-phong-van"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27671","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/507"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27671"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":54614,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27671\/revisions\/54614"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/27634"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27671"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27671"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}