{"id":26721,"date":"2012-11-22T01:05:00","date_gmt":"2012-11-22T01:05:00","guid":{"rendered":"http:\/\/damau.org\/?p=26721"},"modified":"2022-02-23T23:57:30","modified_gmt":"2022-02-23T23:57:30","slug":"le-dong-tho-dap-xayaburi-mot-ngay-am-dam-tren-song-mekong-va-dbscl","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/damau.org\/en\/26721\/le-dong-tho-dap-xayaburi-mot-ngay-am-dam-tren-song-mekong-va-dbscl","title":{"rendered":"L\u1ec5 \u0111\u1ed9ng th\u1ed5 \u0111\u1eadp Xayaburi: M\u1ed9t ng&agrave;y \u1ea3m \u0111\u1ea1m tr&ecirc;n s&ocirc;ng Mekong v&agrave; \u0110BSCL"},"content":{"rendered":"<p>&#160;<\/p>\n<p><strong><\/strong><\/p>\n<p align=\"right\"><i>G\u1eedi Nh\u00f3m B\u1ea1n C\u1eedu Long v\u00e0 VN 2020 Mekong Group<\/i><\/p>\n<p align=\"left\"><em><\/em><\/p>\n<blockquote>\n<p><i>\u201cTh\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, theo t\u1eadp t\u1ee5c nh\u00e0 Ph\u1eadt, tr\u01b0\u1edbc khi b\u1eaft \u0111\u1ea7u khai ph\u00e1 m\u1ed9t con s\u00f4ng, ch\u00fang t\u00f4i c\u1ea7u nguy\u1ec7n th\u1ea7n linh trong v\u00f9ng tha th\u1ee9 cho ch\u00fang t\u00f4i l\u00e0 \u0111\u00e3 g\u00e2y r\u1ed1i lo\u1ea1n d\u00f2ng s\u00f4ng.\u201d<\/i> Viraphonh Viravong, Th\u1ee9 tr\u01b0\u1edfng B\u1ed9 N\u0103ng L\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 H\u1ea7m M\u1ecf L\u00e0o, K\u1ef9 s\u01b0 tr\u01b0\u1edfng K\u1ef9 thu\u1eadt D\u1ef1 \u00e1n.<\/p>\n<p><i>\u201cPak Beng, l\u00e0 con \u0111\u1eadp d\u00f2ng ch\u00ednh th\u1ee9 hai, sau \u0111\u1eadp Xayaburi v\u00f9ng h\u1ea1 l\u01b0u Mekong. C\u00e1c nh\u00e0 x\u00e2y \u0111\u1eadp Trung Qu\u1ed1c cho bi\u1ebft h\u1ecd \u0111\u00e3 ho\u00e0n t\u1ea5t ph\u1ea7n thi\u1ebft k\u1ebf v\u00e0 l\u01b0\u1ee3ng gi\u00e1 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng m\u00f4i sinh \/ EIA c\u1ee7a con \u0111\u1eadp, v\u00e0 nay ch\u1ec9 c\u00f2n ch\u1edd \u0111\u00e8n xanh c\u1ee7a ch\u00e1nh ph\u1ee7 L\u00e0o chu\u1ea9n thu\u1eadn v\u00e0 s\u1ebd kh\u1edfi c\u00f4ng x\u00e2y d\u1ef1ng.\u201d <\/i><\/p>\n<\/blockquote>\n<p><i><\/i><\/p>\n<p align=\"center\"><i>***<\/i><\/p>\n<p><font size=\"3\"><strong>XAYABURI: CON DOMINO \u0110\u00c3 \u0110\u1ed4 XU\u1ed0NG <\/strong><\/font><\/p>\n<p>Th\u1ee9 T\u01b0 ng\u00e0y 7 th\u00e1ng 11, 2012, Rewat Suwanakitti, Ph\u00f3 Gi\u00e1m \u0110\u1ed1c d\u1ef1 \u00e1n c\u00f4ng tr\u00ecnh th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n Xayaburi cho bi\u1ebft L\u00e0o \u0111\u00e3 l\u00e0m l\u1ec5 \u0111\u1ed9ng th\u1ed5 \u0111\u1ec3 kh\u1edfi c\u00f4ng x\u00e2y con \u0111\u1eadp th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n Xayaburi. <i>\u201c Ch\u00e1nh quy\u1ec1n L\u00e0o b\u1ea3o ch\u00fang t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00f4ng tr\u00ecnh.\u201d<\/i> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 m\u1ed9t ng\u00e0y [th\u1ee9 Ba 6\/11\/12], Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng L\u00e0o Thongsing Thammavong \u0111\u00e3 l\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi ph\u00f3ng vi\u00ean Wall Street Journal r\u1eb1ng d\u1ef1 \u00e1n \u0111ang t\u1ea1m ng\u01b0ng \u0111\u1ec3 ch\u1edd th\u00eam kh\u1ea3o s\u00e1t. (11)<\/p>\n<p>R\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ed9ng th\u00e1i m\u1ed9t th\u00e1ch \u0111\u1ed1 v\u1edbi th\u1ecfa thu\u1eadn v\u00f9ng v\u00e0 v\u1edbi c\u00e1c qu\u1ed1c gia Mekong l\u00e2n bang. Viraphonh Viravong, Th\u1ee9 tr\u01b0\u1edfng B\u1ed9 N\u0103ng L\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 H\u1ea7m M\u1ecf L\u00e0o n\u00f3i v\u1edbi nh\u00f3m ph\u00f3ng vi\u00ean m\u1ed9t ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, <i>\u201cCon \u0111\u1eadp \u1ea5y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0\u1ee3ng gi\u00e1, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tranh c\u00e3i su\u1ed1t hai n\u0103m qua. Ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng h\u1ea7u h\u1ebft nh\u1eefng m\u1ed1i quan t\u00e2m.\u201d<\/i> Sau l\u1ec5 \u0111\u1ed9ng th\u1ed5, c\u00e1c chuy\u00ean gia x\u00e2y \u0111\u1eadp b\u1eaft \u0111\u1ea7u x\u00e2y \u201ccon \u0111\u1eadp t\u1ea1m \/ coffer dam\u201d nh\u1eb1m \u0111\u1ed5i d\u00f2ng con s\u00f4ng Mekong, d\u1ef1 tr\u00f9 ho\u00e0n t\u1ea5t v\u00e0o th\u00e1ng 5, 2013 v\u00e0 \u201ccon \u0111\u1eadp c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh \/ permanent dam\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y ti\u1ebfp theo.<\/p>\n<p>L\u1ec5 \u0111\u1ed9ng th\u1ed5 ch\u1ec9 l\u00e0 h\u00ecnh th\u1ee9c \u201cc\u00f4ng khai h\u00f3a\u201d nh\u1eefng vi ph\u1ea1m cam k\u1ebft c\u1ee7a ch\u00e1nh ph\u1ee7 L\u00e0o v\u1edbi c\u00e1c qu\u1ed1c gia Mekong sau H\u1ed9i ngh\u1ecb Siem Reap ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 12, 2011. Gi\u1edbi b\u00e1o ch\u00ed ghi nh\u1eadn, trong l\u1ec5 \u0111\u1ed9ng th\u1ed5 \u1ea5y, ngo\u00e0i c\u00e1c vi\u00ean ch\u1ee9c cao c\u1ea5p ch\u00e1nh ph\u1ee7 L\u00e0o c\u00f2n c\u00f3 s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 ngo\u1ea1i giao Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 Cam B\u1ed1t. S\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a gi\u1edbi ch\u1ee9c Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 Cam B\u1ed1t r\u1ea5t kh\u00f3 hi\u1ec3u v\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 hai qu\u1ed1c gia ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i m\u1ea1nh m\u1ebd d\u1ef1 \u00e1n \u0111\u1eadp Xayaburi v\u00e0 nay ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch l\u00e0 \u201cgi\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5i chi\u1ec1u\u201d t\u1eeb ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i nay \u0111\u00e3 chuy\u1ec3n sang th\u1ecfa hi\u1ec7p hay \u0111\u1ed3ng thu\u1eadn.<\/p>\n<p>Xayaburi l\u00e0 con \u0111\u1eadp \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong chu\u1ed7i 11 con \u0111\u1eadp d\u00f2ng ch\u00ednh h\u1ea1 l\u01b0u [H\u00ecnh IV), v\u00e0 d\u1ef1 \u00e1n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2m th\u1ea7m tri\u1ec3n khai tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 gi\u1eefa ng\u1ed5n ngang nh\u1eefng m\u1ed1i quan t\u00e2m c\u1ee7a c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c b\u1ea3o v\u1ec7 m\u00f4i sinh do \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u00e1c h\u1ea1i l\u00e2u d\u00e0i v\u00e0 v\u0129nh vi\u1ec5n tr\u00ean to\u00e0n h\u1ec7 sinh th\u00e1i s\u00f4ng Mekong, tr\u00ean ngu\u1ed3n ph\u00f9 sa, ngu\u1ed3n c\u00e1 v\u00e0 ng\u01b0 nghi\u1ec7p, c\u0169ng l\u00e0 ngu\u1ed3n protein ch\u00ednh c\u1ee7a ng\u00f3t 70 tri\u1ec7u c\u01b0 d\u00e2n ven s\u00f4ng Mekong.<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec7n s\u1ea3n xu\u1ea5t t\u1eeb Xayaburi s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t c\u1ea3ng sang Th\u00e1i Lan, v\u00e0 gi\u1edbi ch\u1ee9c L\u00e0o cho r\u1eb1ng con \u0111\u1eadp s\u1ebd mang v\u1ec1 h\u00e0ng t\u1ec9 l\u1ee3i nhu\u1eadn cho \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc L\u00e0o.<\/p>\n<p>Gi\u1edbi quan s\u00e1t theo d\u00f5i \u0111\u00e3 c\u00f3 ghi nh\u1eadn tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 t\u1eeb nhi\u1ec1u th\u00e1ng, c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh x\u00e2y c\u1ea5t c\u01a1 s\u1edf h\u1ea1 t\u1ea7ng n\u01a1i hi\u1ec7n tr\u01b0\u1eddng x\u00e2y \u0111\u1eadp Xayaburi \u0111\u00e3 ti\u1ebfn nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc r\u1ea5t xa. C\u00f4ng ty Th\u00e1i Lan CH. Karnchang \u0111\u00e3 m\u1edf nh\u1eefng con \u0111\u01b0\u1eddng v\u00e0o c\u00e1c khu r\u1eebng s\u00e2u \u0111em t\u1edbi c\u00e1c trang thi\u1ebft b\u1ecb n\u1eb7ng. Trong khi c\u00e1c nh\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng m\u00f4i sinh th\u00ec v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u00ean \u00e1n ch\u00e1nh ph\u1ee7 L\u00e0o \u0111\u00e3 b\u1ea5t ch\u1ea5p nh\u1eefng quan t\u00e2m v\u1ec1 t\u00e1c h\u1ea1i c\u1ee7a con \u0111\u1eadp v\u00e0 v\u1eabn c\u1ee9 ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u00f4ng tr\u00ecnh x\u00e2y \u0111\u1eadp.<\/p>\n<p>Ame Trandem, Gi\u00e1m \u0111\u1ed1c Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 c\u1ee7a M\u1ea1ng L\u01b0\u1edbi S\u00f4ng Qu\u1ed1c T\u1ebf ph\u00e1t bi\u1ec3u: <i>\u201cC\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng qu\u1ed1c t\u1ebf s\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 cho ch\u00e1nh ph\u1ee7 L\u00e0o tr\u00e1nh n\u00e9 m\u1ed9t vi ph\u1ea1m tr\u1eafng tr\u1ee3n \u0111\u1ed1i v\u1edbi lu\u1eadt ph\u00e1p qu\u1ed1c t\u1ebf. Ch\u00fang ta s\u1ebd k\u00eau g\u1ecdi c\u00e1c ch\u00e1nh ph\u1ee7 t\u00e0i tr\u1ee3 \/ donor governments, v\u00e0 c\u00e1c qu\u1ed1c gia Th\u00e1i Lan, Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 Cam B\u1ed1t c\u00f3 m\u1ed9t l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng ki\u00ean \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ed1i v\u1edbi ch\u00e1nh ph\u1ee7 L\u00e0o. Xayaburi l\u00e0 con \u0111\u1eadp \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong chu\u1ed7i \u0111\u1eadp d\u00f2ng ch\u00ednh s\u1ebd g\u00e2y t\u00e1c h\u1ea1i nghi\u00eam tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng n\u1ed7 l\u1ef1c ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00f9ng. An ninh l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0 c\u00f4ng \u0103n vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a h\u00e0ng tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi trong v\u00f9ng \u0111ang b\u1ecb \u0111e d\u1ecda.\u201d <\/i>(10)<i><\/i><\/p>\n<p>Pianporn Deetes, \u0111i\u1ec1u h\u1ee3p vi\u00ean Th\u00e1i Lan c\u0169ng t\u1eeb M\u1ea1ng L\u01b0\u1edbi S\u00f4ng Qu\u1ed1c t\u1ebf ph\u00e1t bi\u1ec3u: <i>\u201cL\u00e0o \u0111ang ch\u01a1i tr\u00f2 roulette v\u1edbi con s\u00f4ng Mekong, bi\u1ebfn con s\u00f4ng nh\u01b0 m\u1ed9t n\u01a1i th\u1eed nghi\u1ec7m nh\u1eefng k\u1ef9 thu\u1eadt m\u1edbi. Khi m\u00e0 \u1ee6y H\u1ed9i S\u00f4ng Mekong ti\u1ebfp t\u1ee5c im l\u1eb7ng v\u00e0 ch\u1ea5p nh\u1eadn cho m\u1ed9t qu\u1ed1c gia hy sinh s\u1ef1 b\u1ec1n v\u1eefng c\u1ee7a con s\u00f4ng Mekong v\u00e0 c\u1ea3 t\u01b0\u01a1ng lai h\u1ee3p t\u00e1c v\u00f9ng, th\u00ec ph\u1ea3i n\u00f3i \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t sai l\u1ea7m tr\u1ea7m tr\u1ecdng.\u201d<\/i> C\u00f4 Pianporn ti\u1ebfp: \u201cC<i>h\u00ednh ph\u1ee7 Th\u00e1i Lan ph\u1ea3i c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m k\u00eau g\u1ecdi ng\u01b0ng ngay x\u00e2y \u0111\u1eadp v\u00e0 h\u1ee7y b\u1ecf h\u1ee3p \u0111\u1ed3ng mua \u0111i\u1ec7n cho t\u1edbi khi \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t th\u1ecfa thu\u1eadn to\u00e0n v\u00f9ng v\u1ec1 c\u00f4ng tr\u00ecnh x\u00e2y \u0111\u1eadp. H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a L\u00e0o \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a t\u1edbi m\u1ed9t ti\u1ec1n l\u1ec7 nguy hi\u1ec3m. N\u1ebfu L\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p ti\u1ebfn h\u00e0nh m\u00e0 kh\u00f4ng b\u1ecb ng\u0103n c\u1ea3n th\u00ec trong t\u01b0\u01a1ng lai m\u1ecdi ch\u00e1nh ph\u1ee7 th\u00e0nh vi\u00ean kh\u00e1c c\u0169ng s\u1ebd \u0111\u01a1n ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n tr\u00ean s\u00f4ng Mekong. Hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh s\u00f4ng Mekong 1995 s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t m\u1edb gi\u1ea5y l\u1ed9n v\u00f4 d\u1ee5ng.\u201d<\/i> (10)<\/p>\n<p><font size=\"3\"><strong>XAYABURI M\u1ed8T TI\u1ebeN TR\u00ccNH LI\u00caN T\u1ee4C<\/strong><\/font><\/p>\n<p>Nhi\u1ec1u th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y l\u1ec5 \u0111\u1ed9ng th\u1ed5, c\u00f4ng tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1eadp Xayaburi \u0111\u00e3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u1ed3n \u00e0o v\u1edbi h\u00e0ng ng\u00e0n nh\u00e2n c\u00f4ng, h\u00e0ng ch\u1ee5c c\u1ed7 xe \u1ee7i li\u00ean t\u1ee5c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ng\u00e0y \u0111\u00eam \u0111\u1ec3 ho\u00e0n t\u1ea5t c\u00f4ng tr\u00ecnh \u0111\u00fang th\u1eddi h\u1ea1n 2018. V\u1edbi c\u00e1c con \u0111\u01b0\u1eddng m\u1edbi d\u1eabn t\u1edbi v\u00f9ng x\u00e2y \u0111\u1eadp, c\u00e1c khu nh\u00e0 c\u00f4ng nh\u00e2n, v\u00e0 c\u00e1c tr\u1ee5 d\u1eabn \u0111i\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o d\u1ef1ng. M\u1ed9t s\u1ed1 d\u00e2n l\u00e0ng trong v\u00f9ng \u0111\u00e3 ph\u1ea3i di t\u1ea3n v\u00e0 t\u00e1i \u0111\u1ecbnh c\u01b0. M\u1ed9t kh\u00fac s\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf r\u1ed9ng ra, v\u00e0 n\u01a1i m\u1ed9t kh\u00fac kh\u00e1c con \u0111\u00ea c\u1eaft s\u00e2u v\u00e0o l\u00f2ng s\u00f4ng. K\u1ef9 s\u01b0 tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a d\u1ef1 \u00e1n, thu\u1ed9c t\u1eadp \u0111o\u00e0n Poyry, \u0111\u00e3 th\u00f4ng b\u00e1o cho \u0111o\u00e0n ngo\u1ea1i giao th\u0103m vi\u1ebfng l\u00e0 c\u00f4ng tr\u00ecnh <i>\u201c\u0111\u1eadp t\u1ea1m \/ coffer dam\u201d<\/i> \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i d\u00f2ng con s\u00f4ng \u2013 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e0n t\u1ea5t v\u00e0o th\u00e1ng 5 n\u0103m 2013, sau \u0111\u00f3 <i>\u0111\u1eadp c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh \/ permanent dam\u201d<\/i> s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y. V\u00e0 r\u1ed3i r\u1ea5t s\u1edbm, c\u1ea5u tr\u00fac v\u00e0 h\u00ecnh h\u00e0i con \u0111\u1eadp Xayaburi s\u1ebd b\u1eaft \u0111\u1ea7u xu\u1ea5t hi\u1ec7n. [9]<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/Dap_Xayaburi.jpg\" rel=\"lightbox[26721]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"background-image: none; border-bottom: 0px; border-left: 0px; padding-left: 0px; padding-right: 0px; display: block; float: none; margin-left: auto; border-top: 0px; margin-right: auto; border-right: 0px; padding-top: 0px\" title=\"Dap_Xayaburi\" border=\"0\" alt=\"Dap_Xayaburi\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/Dap_Xayaburi_thumb.jpg\" width=\"618\" height=\"351\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"center\"><font face=\"Times New Roman\"><\/font><font size=\"2\"><i>H\u00ecnh h\u00e0i con \u0110\u1eadp Xayaburi 1,260 MW, kinh ph\u00ed 3.5 t\u1ec9 MK, d\u1ef1 tr\u00f9 ho\u00e0n t\u1ea5t v\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ph\u00e1t \u0111i\u1ec7n v\u00e0o th\u00e1ng 3 n\u0103m 2018        <br \/>S\u01a1 \u0111\u1ed3 con \u0111\u1eadp: [1] K\u00eanh Giao Th\u00f4ng (Navigation locks); [2] \u0110\u01b0\u1eddng Tho\u00e1t N\u01b0\u1edbc (Spillway); [3] Tr\u1ea1m Ph\u00e1t \u0110i\u1ec7n (Power House); [4] Thang C\u00e1 (Fish Passage)         <br \/><\/i>(Ngu\u1ed3n: tr\u00ecnh b\u00e0y c\u1ee7a T\u1eadp \u0111o\u00e0n Poyry ng\u00e0y 16-07-2012 v\u1ec1 c\u00e1c b\u01b0\u1edbc x\u00e2y d\u1ef1ng \u0110\u1eadp Xayaburi, July 16, 2012)       <br \/><\/font><\/p>\n<p align=\"left\">Ti\u1ebfn tr\u00ecnh x\u00e2y \u0111\u1eadp r\u1ea5t nhanh c\u1ee7a L\u00e0o \u0111\u00e3 g\u00e2y lo ng\u1ea1i cho c\u00e1c qu\u1ed1c gia l\u00e2n bang. S\u00f4ng Mekong l\u00e0 ngu\u1ed3n t\u00e0i nguy\u00ean chung, v\u00e0 \u0111i\u1ec1u g\u00ec x\u1ea3y ra tr\u00ean th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n \u1edf L\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u1edbi n\u01b0\u1edbc l\u00e1ng gi\u1ec1ng nh\u01b0 Th\u00e1i Lan v\u00e0 nh\u1ea5t l\u00e0 2 qu\u1ed1c gia h\u1ea1 ngu\u1ed3n nh\u01b0 Cam B\u1ed1t v\u00e0 Vi\u1ec7t Nam. Theo th\u1ecfa \u01b0\u1edbc 1995 v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u h\u1ee3p x\u1eed d\u1ee5ng S\u00f4ng Mekong, c\u00e1c ch\u00e1nh ph\u1ee7 Cam B\u1ed1t, L\u00e0o, Th\u00e1i Lan v\u00e0 Vi\u1ec7t Nam ph\u1ea3i c\u00f9ng nhau quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh xem con \u0111\u1eadp Xayaburi s\u1ebd ti\u1ebfn h\u00e0nh hay kh\u00f4ng. L\u00e0o v\u1eabn ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u00f4ng tr\u00ecnh cho d\u00f9 ch\u01b0a c\u00f3 m\u1ed9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh chung n\u00e0o \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p><i>[T\u01b0\u1edfng c\u0169ng n\u00ean m\u1edf m\u1ed9t d\u1ea5u ngo\u1eb7c \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 Vi\u1ec7t Nam m\u1ed9t qu\u1ed1c gia cu\u1ed1i ngu\u1ed3n nh\u01b0ng \u0111\u00e3 vi ph\u1ea1m m\u1ed9t sai l\u1ea7m chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c c\u00e1c \u0111\u00e2y 17 n\u0103m (1995) t\u1ea1i Chiang Rai Th\u00e1i Lan, khi Ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng Nguy\u1ec5n M\u1ea1nh C\u1ea7m \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t b\u00fat k\u00fd t\u00ean tr\u00ean b\u1ea3n \u201cHi\u1ec7p \u01af\u1edbc H\u1ee3p T\u00e1c Ph\u00e1t Tri\u1ec3n B\u1ec1n V\u1eefng H\u1ea1 L\u01b0u S\u00f4ng Mekong\u201d v\u1edbi m\u1ed9t danh x\u01b0ng m\u1edbi l\u00e0 \u1ee6y H\u1ed9i S\u00f4ng Mekong \/ Mekong River Commission thay v\u00ec \u1ee6y Ban \/ Mekong River Committee nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. M\u1ed9t \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 thay \u0111\u1ed5i c\u01a1 b\u1ea3n l\u00e0 kh\u00f4ng m\u1ed9t qu\u1ed1c gia n\u00e0o c\u00f3 \u201cquy\u1ec1n ph\u1ee7 quy\u1ebft \/ veto power\u201d nh\u01b0 quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a \u1ee6y Ban S\u00f4ng Mekong tr\u01b0\u1edbc kia. Ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh c\u00e1ch \u0111\u00e2y h\u01a1n m\u1ed9t th\u1eadp ni\u00ean trong m\u1ed9t H\u1ed9i ngh\u1ecb \u1edf Nam California l\u00e0 \u1ee6y H\u1ed9i S\u00f4ng Mekong \u0111\u00e3 l\u00e0 m\u1ed9t \u201cbi\u1ebfn th\u1ec3 v\u00e0 xu\u1ed1ng c\u1ea5p\u201d so v\u1edbi \u1ee6y Ban S\u00f4ng Mekong (The 1999 Conference on the Mekong River at Risk: The Impact of Development on the River, her Delta, and her People.)] (7)<\/i><i><\/i><\/p>\n<p>C\u1ea3 hai n\u01b0\u1edbc Cam B\u1ed1t v\u00e0 Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ec1u y\u00eau c\u1ea7u L\u00e0o th\u1ef1c hi\u1ec7n nh\u1eefng cu\u1ed9c nghi\u00ean c\u1ee9u \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng xuy\u00ean qu\u1ed1c gia \/ transboundary c\u1ee7a con \u0111\u1eadp, nh\u01b0ng L\u00e0o \u0111\u00e3 tr\u1ea3 l\u1eddi l\u00e0 s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00eam nh\u1eefng cu\u1ed9c kh\u1ea3o s\u00e1t n\u00e0o n\u1eefa.<\/p>\n<p><font size=\"3\"><strong>DI\u1ec4N TI\u1ebeN TRI\u1ec2N KHAI D\u1ef0 \u00c1N \u0110\u00c2P XAYABURI:<\/strong><\/font><\/p>\n<p>_ Th\u00e1ng 05, 2007 ch\u00e1nh ph\u1ee7 L\u00e0o k\u00fd k\u1ebft v\u1edbi c\u00f4ng ty Ch. Karchang Th\u00e1i Lan \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n d\u1ef1 \u00e1n \u0111\u1eadp Xayaburi.<\/p>\n<p>_ Th\u00e1ng 11, 2008 c\u00f4ng ty AF Calenco Th\u1ee5y S\u0129 k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi to\u00e1n tham v\u1ea5n Th\u00e1i kh\u1ea3o s\u00e1t t\u00ednh kh\u1ea3 thi c\u1ee7a con \u0111\u1eadp.<\/p>\n<p>_ Th\u00e1ng 02, 2010 b\u1ea3n t\u01b0\u1eddng tr\u00ecnh EIA \/ L\u01b0\u1ee3ng Gi\u00e1 \u1ea2nh H\u01b0\u1edfng M\u00f4i Sinh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec7 tr\u00ecnh cho Ch\u00e1nh ph\u1ee7 L\u00e0o.<\/p>\n<p>_ Th\u00e1ng 07, 2010 Ch\u00e1nh ph\u1ee7 L\u00e0o ch\u00ednh th\u1ee9c k\u00fd k\u1ebft h\u1ee3p \u0111\u1ed3ng b\u00e1n \u0111i\u1ec7n t\u1eeb \u0111\u1eadp Xayaburi cho Th\u00e1i Lan qua c\u00f4ng ty EGAT \/ Electricity Generating Authority of Thailand.<\/p>\n<p>_ Th\u00e1ng 04, 2011 \u1ee6y Ban Li\u00ean H\u1ee3p \u1ee6y H\u1ed9i S\u00f4ng Mekong \/ MRC Joint Committee ra th\u00f4ng c\u00e1o b\u00e1o ch\u00ed l\u00e0 c\u00e1c th\u00e0nh vi\u00ean ch\u01b0a \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t th\u1ecfa thu\u1eadn \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn h\u00e0nh d\u1ef1 \u00e1n Xayaburi.<\/p>\n<p>_ Th\u00e1ng T\u01b0, 2011 hai ch\u00e1nh ph\u1ee7 Cam B\u1ed1t v\u00e0 Vi\u1ec7t Nam y\u00eau c\u1ea7u ch\u00e1nh ph\u1ee7 L\u00e0o kh\u1ea3o s\u00e1t th\u00eam v\u1ec1 nh\u1eefng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng xuy\u00ean bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ee7a d\u1ef1 \u00e1n.<\/p>\n<p>_ Th\u00e1ng 06, 2011 ch\u00e1nh ph\u1ee7 L\u00e0o \u0111\u01a1n ph\u01b0\u01a1ng \u201cb\u1eadt \u0111\u00e8n xanh\u201dcho c\u00f4ng ty Th\u00e1i Lan Ch.Karnchang tri\u1ec3n khai d\u1ef1 \u00e1n.<\/p>\n<p>_ Th\u00e1ng 12, 2011 t\u1ea1i H\u1ed9i ngh\u1ecb Siem Reap c\u1ea3 4 n\u01b0\u1edbc th\u00e0nh vi\u00ean \u1ee6y H\u1ed9i S\u00f4ng Mekong c\u00f9ng th\u1ecfa thu\u1eadn l\u00e0 c\u1ea7n th\u00eam nh\u1eefng cu\u1ed9c nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng con \u0111\u1eadp Xayaburi v\u00e0 10 con \u0111\u1eadp d\u00f2ng ch\u00ednh h\u1ea1 l\u01b0u.<\/p>\n<p>_ Th\u00e1ng 8, 2012 nh\u00f3m c\u01b0 d\u00e2n Th\u00e1i ch\u1ed1ng l\u1ea1i con \u0111\u1eadp Xayaburi \u0111\u00e3 n\u1ed9p \u0111\u01a1n khi\u1ebfu ki\u1ec7n ch\u00e1nh ph\u1ee7 Th\u00e1i y\u00eau c\u1ea7u kh\u00f4ng mua \u0111i\u1ec7n t\u1eeb con \u0111\u1eadp cho t\u1edbi khi c\u00f3 th\u00eam nh\u1eefng cu\u1ed9c kh\u1ea3o s\u00e1t, nh\u01b0ng \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ed3i \u0111\u00e1p.<\/p>\n<p>_ Th\u00e1ng 9, 2012 B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng N\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng Soulivong Daravong cho bi\u1ebft ch\u00e1nh ph\u1ee7 L\u00e0o kh\u00f4ng ho\u00e3n k\u1ebf ho\u1ea1ch x\u00e2y con \u0111\u1eadp Xayaburi 3.5 t\u1ec9 MK. Nh\u01b0ng hai th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 07, 2012 Ngo\u1ea1i Tr\u01b0\u1edfng L\u00e0o th\u00f4ng b\u00e1o trong H\u1ed9i ngh\u1ecb ASEAN l\u00e0 d\u1ef1 \u00e1n Xayaburi s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e3n l\u1ea1i \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u00eam nh\u1eefng cu\u1ed9c kh\u1ea3o s\u00e1t.<\/p>\n<p>_ Gi\u1edbi truy\u1ec1n th\u00f4ng ch\u00e1nh th\u1ee9c c\u1ee7a L\u00e0o l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng b\u00e1o ch\u00e1nh ph\u1ee7 cho ph\u00e9p c\u00f4ng ty Ch. Karnchang \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng theo k\u1ebf ho\u1ea1ch, bao g\u1ed3m c\u1ea3 vi\u1ec7c t\u00e1i \u0111\u1ecbnh c\u01b0 d\u00e2n l\u00e0ng khu x\u00e2y \u0111\u1eadp. [13]<\/p>\n<p>_ Th\u00e1ng 10, 2012 B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng T\u00e0i nguy\u00ean v\u00e0 M\u00f4i tr\u01b0\u1eddng Vi\u1ec7t Nam Nguy\u1ec5n Minh Quang \u0111\u00e3 g\u1eb7p Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng L\u00e0o v\u1edbi y\u00eau c\u1ea7u l\u00e0 m\u1ecdi c\u00f4ng tr\u00ecnh x\u00e2y \u0111\u1eadp Xayaburi c\u1ea7n ho\u00e3n l\u1ea1i cho t\u1edbi khi th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c cu\u1ed9c kh\u1ea3o s\u00e1t l\u01b0\u1ee3ng gi\u00e1 c\u1ea7n thi\u1ebft v\u1ec1 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng con \u0111\u1eadp tr\u00ean s\u00f4ng Mekong.<\/p>\n<p>_ Cho \u0111\u1ebfn nay ch\u01b0a c\u00f3 m\u1ed9t th\u1ecfa thu\u1eadn c\u1ea5p v\u00f9ng n\u00e0o v\u1ec1 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m kh\u1edfi c\u00f4ng x\u00e2y con \u0111\u1eadp Xayaburi, cho d\u00f9 tinh th\u1ea7n th\u1ecfa \u01b0\u1edbc 1995 c\u1ee7a \u1ee6y H\u1ed9i S\u00f4ng Mekong c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>L\u00e0o tuy\u00ean b\u1ed1 l\u00e0 s\u1ebd h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi c\u00e1c qu\u1ed1c gia l\u00e1ng gi\u1ec1ng, nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u \u1ea5y kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ef1c. Th\u1ef1c v\u1eady, d\u1ef1 \u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c li\u00ean t\u1ee5c ti\u1ebfn h\u00e0nh theo l\u1ecbch tr\u00ecnh v\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ec1 b\u1ecb tr\u00ec ho\u00e3n. Nh\u1eefng m\u1ed1i quan t\u00e2m v\u1ec1 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i c\u1ee7a Cam B\u1ed1t v\u00e0 Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u00eam t\u00fac quan t\u00e2m t\u1edbi. L\u00e0o c\u0169ng kh\u00f4ng bao gi\u1edd thu th\u1eadp nh\u1eefng th\u00f4ng tin c\u01a1 b\u1ea3n v\u1ec1 m\u1ed1i ph\u1ee5 thu\u1ed9c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111\u1ed1i v\u1edbi con s\u00f4ng, nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec l\u00e0m sao n\u00f3i \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng con \u0111\u1eadp s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng?<\/p>\n<p>L\u00e0o ti\u1ebfp t\u1ee5c ph\u1ee7 nh\u1eadn \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng xuy\u00ean bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ee7a con \u0111\u1eadp do \u00e1p d\u1ee5ng nh\u1eefng bi\u1ec7n ph\u00e1p gi\u1ea3m thi\u1ec3u t\u00e1c h\u1ea1i c\u1ee7a hai c\u00f4ng tham v\u1ea5n Ph\u1ea7n Lan Poyry v\u00e0 Ph\u00e1p C\u00f4ng ty Qu\u1ed1c gia Rh\u00f4ne (Compagnie Nationale du Rh\u00f4ne \/ CNR) , trong khi th\u1ef1c ch\u1ea5t th\u00ec kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u00f3 c\u00e1c cu\u1ed9c kh\u1ea3o s\u00e1t \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng xuy\u00ean bi\u00ean gi\u1edbi. Hai ch\u00e1nh ph\u1ee7 Cam B\u1ed1t Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc trong v\u00f9ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a c\u1ea3 hai c\u00f4ng ty n\u00e0y.<\/p>\n<p>Cho d\u00f9 theo n\u1ed9i dung c\u1ee7a Hi\u1ec7p \u0110\u1ecbnh 1995 c\u1ee7a \u1ee6y H\u1ed9i S\u00f4ng Mekong \/ MRC tuy kh\u00f4ng m\u1ed9t qu\u1ed1c gia th\u00e0nh vi\u00ean n\u00e0o c\u00f2n c\u00f3 quy\u1ec1n ph\u1ee7 quy\u1ebft nh\u01b0ng c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n tr\u00ean s\u00f4ng Mekong c\u0169ng ph\u1ea3i tr\u1ea3i qua ba giai \u0111o\u1ea1n PNPCA nh\u01b0: (1) Th\u1ee7 t\u1ee5c Th\u00f4ng b\u00e1o \/ <i>Procedures for Notification<\/i>, (2) Tham v\u1ea5n tr\u01b0\u1edbc \/ <i>Prior Consultation<\/i>, (3) Chu\u1ea9n thu\u1eadn \/ <i>Agreement<\/i>. C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, Xayaburi th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 d\u1ef1 \u00e1n \u0111\u1ea7u ti\u00ean ph\u1ea3i tr\u1ea3i qua ti\u1ebfn tr\u00ecnh quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh PNPCA tr\u00ean quy m\u00f4 v\u00f9ng \/ <i>a regional decision-making process<\/i>.<\/p>\n<p>T\u01b0\u1edfng c\u0169ng n\u00ean n\u00f3i th\u00eam v\u1ec1 nh\u1eefng quy \u0111\u1ecbnh v\u00e0 khung th\u1eddi gian \/ time frame cho t\u1eebng b\u01b0\u1edbc trong ti\u1ebfn t\u00ecnh PNCPA theo tinh th\u1ea7n Hi\u1ec7p \u0110\u1ecbnh \u1ee6y H\u1ed9i S\u00f4ng Mekong 1995: khi c\u00f3 m\u1ed9t d\u1ef1 \u00e1n S\u00f4ng Mekong, qu\u1ed1c gia th\u00e0nh vi\u00ean s\u1ebd ph\u1ea3i \u0111\u1ec7 n\u1ea1p v\u00e0 th\u00f4ng b\u00e1o cho \u1ee6y H\u1ed9i S\u00f4ng Mekong \u0111\u1ec3 kh\u1edfi \u0111\u1ea7u ti\u1ebfn tr\u00ecnh PNPCA;<\/p>\n<p>V\u1edbi Con \u0110\u1eadp Xayaburi (a) \u1ee6y H\u1ed9i S\u00f4ng Mekong \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e1nh ph\u1ee7 L\u00e0o Th\u00f4ng B\u00e1o ch\u00ednh th\u1ee9c v\u1ec1 d\u1ef1 \u00e1n Xayaburi <i>\/ Procedures for Notification<\/i> t\u1eeb th\u00e1ng 09, 2010. (b) B\u01b0\u1edbc th\u1ee9 hai l\u00e0 Tham-V\u1ea5n- Tr\u01b0\u1edbc \/ <i>Prior Consultation,<\/i> v\u00e0 th\u1eddi gian d\u00e0nh cho Tham V\u1ea5n Tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 6 th\u00e1ng k\u1ec3 t\u1eeb ng\u00e0y nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c Th\u00f4ng B\u00e1o. Nh\u01b0ng c\u0169ng c\u00f3 th\u00eam m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n kh\u00e1c l\u00e0 n\u1ebfu c\u00e1c n\u01b0\u1edbc th\u00e0nh vi\u00ean ch\u01b0a \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 \u0111\u1ed3ng thu\u1eadn th\u00ec khung th\u1eddi gian 6 th\u00e1ng n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ee6y Ban Li\u00ean H\u1ee3p \u1ee6y H\u1ed9i S\u00f4ng Mekong gia h\u1ea1n th\u00eam.<\/p>\n<p>Ch\u00e1nh ph\u1ee7 L\u00e0o th\u00ec cho r\u1eb1ng c\u00e1c t\u00e1c \u0111\u1ed9ng xuy\u00ean bi\u00ean gi\u1edbi \/ transboundary impacts c\u1ee7a \u0111\u1eadp Xayaburi \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c qu\u1ed1c gia h\u1ea1 l\u01b0u l\u00e0 <i>\u201ckh\u00f4ng ch\u1eafc s\u1ebd x\u1ea3y ra\u201d<\/i> n\u00ean c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ef1c t\u1ebf v\u00e0 c\u1ea7n thi\u1ebft khi y\u00eau c\u1ea7u k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi gian Tham-Kh\u1ea3o-Tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 cho d\u00f9 c\u00f3 th\u00eam th\u1eddi gian l\u00e2u h\u01a1n n\u1eefa, th\u00ec c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o th\u1ecfa m\u00e3n h\u1ebft c\u00e1c m\u1ed1i quan t\u00e2m c\u1ee7a m\u1ed7i th\u00e0nh vi\u00ean.<\/p>\n<p>C\u1ea3nh \u201c\u0111\u1ed3ng s\u00e0ng d\u1ecb m\u1ed9ng\u201d v\u1edbi nh\u1eefng tranh c\u00e3i v\u00e0 chia r\u1ebd, kh\u1edfi \u0111\u1ea7u m\u1ed9t kh\u1ee7ng kho\u1ea3ng ni\u1ec1m tin trong n\u1ed7 l\u1ef1c h\u1ee3p t\u00e1c v\u00f9ng gi\u1eefa c\u00e1c th\u00e0nh vi\u00ean \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 h\u1ec7 sinh th\u00e1i c\u1ee7a con s\u00f4ng Mekong. M\u1ed9t c\u00e2u h\u1ecfi n\u1eefa \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ra v\u1edbi Ban Th\u01b0 K\u00fd \u1ee6y H\u1ed9i S\u00f4ng Mekong l\u00e0 th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 hay kh\u00f4ng ch\u1ee9c n\u0103ng \u0111i\u1ec1u h\u1ee3p c\u0169ng l\u00e0 l\u00fd do hi\u1ec7n h\u1eefu r\u1ea5t t\u1ed1n k\u00e9m c\u1ee7a t\u1ed5 ch\u1ee9c n\u00e0y?<\/p>\n<p><font size=\"3\"><strong>NH\u1eeeNG T\u00c1C H\u1ea0I TR\u01af\u1edaC M\u1eaeT <\/strong><\/font><\/p>\n<p>Mekong l\u00e0 m\u1ed9t con s\u00f4ng qu\u1ed1c t\u1ebf, c\u00f4ng ph\u00e1p qu\u1ed1c t\u1ebf s\u1ebd ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng gi\u1eefa c\u00e1c n\u01b0\u1edbc, khi m\u00e0 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u00e1c h\u1ea1i c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1ch xuy\u00ean qu\u1ed1c gia, nh\u01b0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p Xayaburi. Th\u1ecfa \u01b0\u1edbc Mekong 1995 kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 ph\u00e2n bi\u1ec7t gi\u1eefa x\u00e2y d\u1ef1ng v\u0129nh vi\u1ec5n\/ permanent v\u00e0 t\u1ea1m th\u1eddi \/ temporary khi m\u00e0 c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng n\u00e0y \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y \u201ch\u1eadu qu\u1ea3 t\u00e1c h\u1ea1i\u201d \u0111\u1ed1i v\u1edbi h\u1ec7 sinh th\u00e1i con s\u00f4ng Mekong. (9)<\/p>\n<p>Theo ghi nh\u1eadn c\u1ee7a \u1ee6y H\u1ed9i S\u00f4ng Mekong trong ph\u1ea7n Ki\u1ec3m Tra K\u1ef9 Thu\u1eadt 2011 v\u1ec1 d\u1ef1 \u00e1n \u0111\u1eadp Xayaburi <i>\u201cnh\u1eefng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng trong su\u1ed1t giai \u0111o\u1ea1n x\u00e2y d\u1ef1ng \/ construction phase c\u0169ng nghi\u00eam tr\u1ecdng nh\u01b0 giai \u0111o\u1ea1n v\u1eadn h\u00e0nh c\u1ee7a con \u0111\u1eadp.\u201d<\/i><\/p>\n<p>D\u1ef1a tr\u00ean kinh nghi\u1ec7m c\u1ee7a nh\u1eefng con \u0111\u1eadp kh\u00e1c, sau \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u1eefng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng m\u00e0 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y trong v\u00f2ng 12 th\u00e1ng t\u1edbi n\u1ebfu c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh x\u00e2y d\u1ef1ng ti\u1ebfn h\u00e0nh: (9)<\/p>\n<p>1\/ V\u1edbi con <i>\u201c\u0111\u1eadp t\u1ea1m \/ coffer dam\u201d<\/i> v\u00e0 nh\u1eefng c\u1ea5u tr\u00fac nh\u1eb1m \u0111\u1ed5i d\u00f2ng con s\u00f4ng Mekong s\u1ebd ng\u0103n ch\u1eb7n c\u00e1c \u0111o\u00e0n di ng\u01b0 qua v\u00f9ng x\u00e2y \u0111\u1eadp v\u00e0 ng\u0103n ph\u00f9 sa ch\u1ea3y xu\u1ed1ng h\u1ea1 ngu\u1ed3n. S\u1ef1 x\u00e1o tr\u1ed9n d\u00f2ng ch\u1ea3y c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e1c h\u1ea1i tr\u00ean c\u00e1c lo\u1ea1i rong t\u1ea3o v\u00e0 vi sinh v\u1eadt v\u1ed1n c\u00f3 m\u1ed9t vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong s\u1ef1 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a h\u1ec7 sinh th\u00e1i con s\u00f4ng.<\/p>\n<p>2\/ Do th\u00eam nh\u1eefng ch\u1ea5t l\u1eafng t\u1eeb khu x\u00e2y \u0111\u1eadp \u0111\u1ed5 xu\u1ed1ng d\u00f2ng s\u00f4ng l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i ph\u1ea9m ch\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, gi\u1ea3m l\u01b0\u1ee3ng O2 trong n\u01b0\u1edbc, bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i h\u1ec7 sinh th\u00e1i v\u1edbi h\u1eadu q\u1ee7a l\u00e0 g\u00e2y t\u1ed5n h\u1ea1i cho ng\u01b0 nghi\u1ec7p \/ s\u00fat gi\u1ea3m ngu\u1ed3n c\u00e1 v\u00e0 n\u00f4ng nghi\u1ec7p \/ do m\u1ea5t ngu\u1ed3n ph\u00f9 sa d\u01b0\u1edbi ngu\u1ed3n.<\/p>\n<p>3\/ Vi\u1ec7c c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3i di t\u1ea3n v\u00e0 t\u00e1i \u0111\u1ecbnh c\u01b0 x\u00e1o tr\u1ed9n n\u1ebfp s\u1ed1ng v\u00e0 g\u00e2y ra v\u1ea5n n\u1ea1n kinh t\u1ebf x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 an to\u00e0n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c trong l\u01b0u v\u1ef1c.<\/p>\n<p>R\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng x\u00e2y d\u1ef1ng <i>\u201ccon \u0111\u1eadp t\u1ea1m\u201d<\/i> hi\u1ec7n nay \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u g\u00e2y \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u00e1c h\u1ea1i tr\u00ean s\u00f4ng Mekong. Nh\u1eefng g\u00ec x\u1ea3y ra tr\u00ean \u0111\u1ea5t L\u00e0o trong nh\u1eefng th\u00e1ng t\u1edbi s\u1ebd kh\u00f4ng ch\u1ec9 khu tr\u00fa t\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. Giai \u0111o\u1ea1n x\u00e2y d\u1ef1ng ban \u0111\u1ea7u n\u00e0y h\u1ea7u nh\u01b0 c\u00f3 h\u1eadu qu\u1ea3 ngay v\u00e0 \u0111\u00e1ng k\u1ec3 n\u01a1i c\u00e1c qu\u1ed1c gia h\u1ea1 ngu\u1ed3n.<\/p>\n<p><font size=\"3\"><strong>VIRAPHONH VIRAVONG \u0110\u1ee8A CON TR\u00cd TU\u1ec6 C\u1ee6A L\u00c0O<\/strong><\/font><\/p>\n<p>Wendy Chamberlin, nguy\u00ean \u0111\u1ea1i s\u1ee9 M\u1ef9 \u1edf L\u00e0o [1996-1999], \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh: <i>\u201cSau bao n\u0103m t\u1ef1 giam h\u00e3m trong b\u1ee9c m\u00e0n tre, nh\u00ecn sang c\u00e1c n\u01b0\u1edbc l\u00e1ng gi\u1ec1ng ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng, h\u1ecd c\u0169ng mu\u1ed1n tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t th\u00e0nh vi\u00ean trong \u0111\u00f3.\u201d<\/i> H\u1ecd \u0111\u00e2y l\u00e0 gi\u1edbi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o Nh\u00e0 N\u01b0\u1edbc L\u00e0o, v\u1edbi \u0111i\u1ec1u m\u00e0 h\u1ecd g\u1ecdi l\u00e0 Chin Thanakhaan Mai c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 T\u01b0 Duy M\u1edbi; v\u1edbi \u01b0\u1edbc mong sao x\u1ee9 s\u1edf h\u1ecd tho\u00e1t ra kh\u1ecfi danh s\u00e1ch 25 n\u01b0\u1edbc ngh\u00e8o nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi. Nam Viyaketh, B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng C\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a ch\u00e1nh ph\u1ee7 L\u00e0o tuy\u00ean b\u1ed1: \u201cN\u1ebfu m\u1ecdi ngu\u1ed3n n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng [ S\u00f4ng Mekong ] \u0111\u01b0\u1ee3c khai th\u00e1c, L\u00e0o tr\u1edf th\u00e0nh B\u00ecnh Ph\u00e1t \u0110i\u1ec7n c\u1ee7a \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 \u2013 Battery of Southeast Asia, ch\u00fang t\u00f4i s\u1ebd b\u00e1n ngu\u1ed3n \u0111i\u1ec7n \u1ea5y cho c\u00e1c n\u01b0\u1edbc l\u00e1ng gi\u1ec1ng v\u00e0 s\u1ebd tr\u1edf n\u00ean gi\u00e0u c\u00f3.\u201d (8)<i> <\/i><\/p>\n<p>Nh\u1eefng ai c\u00f3 theo d\u00f5i c\u00e1c b\u01b0\u1edbc khai th\u00e1c n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n c\u1ee7a L\u00e0o s\u1ebd nh\u1eadn ra ngay r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i T\u1ed5ng Th\u1ed1ng, Th\u1ee7 T\u01b0\u1edbng hay Ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng L\u00e0o, nh\u01b0ng l\u00e0 m\u1ed9t t\u00ean tu\u1ed5i kh\u00e1c Viraphonh Viravong n\u1ed5i b\u1eadt v\u00e0 tr\u00ed tu\u1ec7 c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc L\u00e0o. Viraphonh Viravong trong su\u1ed1t h\u01a1n ba th\u1eadp ni\u00ean qua \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng n\u1ed7 l\u1ef1c b\u1ec1n b\u1ec9 v\u00e0 ki\u00ean \u0111\u1ecbnh v\u1edbi gi\u1ea5c m\u01a1 canh t\u00e2n, bi\u1ebfn \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc L\u00e0o tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t x\u1ee9 \u201cKuwait v\u1ec1 th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n \u201d c\u1ee7a \u0110\u00f4ng Nam \u00c1.<\/p>\n<p>Theo World Economic Forum, Viraphonh Viravong c\u00f3 m\u1ed9t ti\u1ec3u s\u1eed r\u1ea5t d\u00e0y trong l\u00e3nh v\u1ef1c n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng. <i>T\u1ed1t nghi\u1ec7p K\u1ef9 s\u01b0 C\u01a1 kh\u00ed \/ Mechanical Engineering, Vi\u1ec7n Khoa h\u1ecdc K\u1ef9 thu\u1eadt Footscray, \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Victoria, \u00dac (1976); V\u0103n b\u1eb1ng Cao h\u1ecdc Ch\u00e1nh tr\u1ecb, H\u1ecdc vi\u1ec7n Qu\u1ed1c gia Ch\u00e1nh tr\u1ecb H\u00e0nh ch\u00e1nh L\u00e0o (2009); chuy\u00ean gia B\u1ed9 \u0110i\u1ec7n l\u1ef1c L\u00e0o \/ Electricit\u00e9 du Laos (1978-1995); Gi\u00e1m \u0111\u1ed1c Qu\u1ea3n tr\u1ecb B\u1ed9 \u0110i\u1ec7n l\u1ef1c L\u00e0o (1995-2006); Th\u00e0nh vi\u00ean H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng Qu\u1ed1c gia N\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng L\u00e0o (1995-2006); Th\u00e0nh vi\u00ean Ban Gi\u00e1m \u0110\u1ed1c \u0111\u1eadp Th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n Theun Hinboun (1995-2012); Th\u00e0nh vi\u00ean Ban Gi\u00e1m \u0110\u1ed1c \u0111\u1eadp Th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n Nam Theun-2 (2001-2005); Th\u00e0nh vi\u00ean Ph\u00f2ng Th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i v\u00e0 K\u1ef9 ngh\u1ec7 Qu\u1ed1c gia L\u00e0o (2002-2005); T\u1ed5ng Gi\u00e1m \u0110\u1ed1c B\u1ed9 N\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 H\u1ea7m M\u1ecf L\u00e0o (2006-2011); Th\u1ee9 Tr\u01b0\u1edfng B\u1ed9 N\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 H\u1ea7m M\u1ecf L\u00e0o t\u1eeb 11\/ 2011 t\u1edbi nay.&#160; <\/i><\/p>\n<p><em>&#160;<\/em><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/Viravong.jpg\" rel=\"lightbox[26721]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"background-image: none; border-bottom: 0px; border-left: 0px; padding-left: 0px; padding-right: 0px; display: block; float: none; margin-left: auto; border-top: 0px; margin-right: auto; border-right: 0px; padding-top: 0px\" title=\"Viravong\" border=\"0\" alt=\"Viravong\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/Viravong_thumb.jpg\" width=\"211\" height=\"200\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"center\"><i><font size=\"2\" face=\"Times New Roman\">Viraphonp Viravong, Th\u1ee9 Tr\u01b0\u1edfng B\u1ed9 N\u0103ng L\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 H\u1ea7m M\u1ecf ch\u00e1nh ph\u1ee7 L\u00e0o PDR,       <br \/>khu\u00f4n m\u1eb7t \u201ctr\u00ed tu\u1ec7\u201d \u0111\u1ee9ng sau m\u1ecdi d\u1ef1 \u00e1n ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n c\u1ee7a qu\u1ed1c gia L\u00e0o         <br \/><\/font><\/i><\/p>\n<p align=\"left\">&#160;<\/p>\n<p align=\"left\">Viraphonp Viravong th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean th\u0103m vi\u1ebfng con s\u00f4ng Mekong t\u00ecm t\u1edbi nh\u1eefng n\u01a1i c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e2y th\u00eam \u0111\u1eadp th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n, v\u1edbi hy v\u1ecdng \u0111em l\u1ea1i s\u1ef1 gi\u00e0u c\u00f3 mau ch\u00f3ng cho \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc L\u00e0o, v\u1edbi thuy\u1ebft ph\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n L\u00e0o n\u01a1i c\u00e1c khu x\u00e2y \u0111\u1eadp v\u1ec1 nh\u1eefng l\u1ee3i l\u1ed9c do c\u00e1c con \u0111\u1eadp \u0111em l\u1ea1i: h\u1ecd s\u1ebd c\u00f3 \u0111i\u1ec7n quanh n\u0103m, c\u00f3 th\u00eam \u0111\u01b0\u1eddng x\u00e1, nh\u00e0 th\u01b0\u01a1ng, tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc do l\u1ee3i t\u1ee9c t\u1eeb ngu\u1ed3n \u0111i\u1ec7n \u0111em v\u1ec1. Viraphonp Viravong qua kinh nghi\u1ec7m v\u1edbi c\u00e1c con \u0111\u1eadp ph\u1ee5 l\u01b0u l\u1edbn c\u1ee7a L\u00e0o nh\u01b0 Theun Hinboun, Nam Theun-2 \u2026 v\u00e0 nay v\u1edbi con \u0111\u1eadp d\u00f2ng ch\u00ednh \u0111\u1ea7u ti\u00ean Xayaburi, cho d\u00f9 g\u1eb7p s\u1ef1 ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i m\u1ea1nh m\u1ebd t\u1eeb m\u1ecdi ph\u00eda nh\u01b0ng khi nhu khi c\u01b0\u01a1ng, Viraphonp Viravong l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t h\u00f3a gi\u1ea3i nh\u1eefng m\u0169i d\u00f9i ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i \u1ea5y v\u00e0 kh\u00f4ng ng\u1eebng ti\u1ebfn h\u00e0nh tri\u1ec3n khai con \u0111\u1eadp.<\/p>\n<p>Khi k\u1ebft th\u00fac H\u1ed9i ngh\u1ecb Siem Reap 12\/ 08\/ 2011, v\u1edbi quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a 4 qu\u1ed1c gia Mekong l\u00e0 ho\u00e3n x\u00e2y con \u0111\u1eadp Xayaburi, nh\u01b0ng L\u00e0o \u0111\u00e3 kh\u00f4ng ch\u00ednh th\u1ee9c \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t cam k\u1ebft n\u00e0o. Viraphonh Viravong, tr\u01b0\u1edfng ph\u00e1i \u0111o\u00e0n L\u00e0o ch\u1ec9 ph\u00e1t bi\u1ec3u: <i>\u201cCh\u00fang t\u00f4i ghi nh\u1eadn m\u1ecdi \u00fd ki\u1ebfn \u0111\u00f3ng g\u00f3p, ch\u00fang t\u00f4i s\u1ebd xem x\u00e9t nh\u1eb1m c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng m\u1ed1i quan ng\u1ea1i.\u201d<\/i> V\u00e0 L\u00e0o h\u1ee9a s\u1ebd tu\u00e2n th\u1ee7 nh\u1eefng h\u01b0\u1edbng d\u1eabn thi\u1ebft k\u1ebf s\u01a1 kh\u1edfi c\u1ee7a Ban Th\u01b0 K\u00fd \u1ee6y H\u1ed9i S\u00f4ng Mekong \u2013 MRC Secretariat, v\u00e0 s\u1ebd th\u1ef1c hi\u1ec7n t\u1ed1i \u01b0u theo ti\u00eau chu\u1ea9n qu\u1ed1c t\u1ebf nh\u1eb1m gi\u1ea3m thi\u1ec3u nh\u1eefng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng tr\u00ean m\u1ecdi kh\u00eda c\u1ea1nh nh\u01b0 th\u1ee7y l\u1ed9 giao th\u00f4ng, c\u00e1c \u0111o\u00e0n di ng\u01b0, l\u01b0\u1ee3ng ph\u00f9 sa, ph\u1ea9m ch\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, h\u1ec7 sinh th\u00e1i n\u01b0\u1edbc v\u00e0 c\u1ea3 m\u1ee9c an to\u00e0n c\u1ee7a con \u0111\u1eadp \u1edf m\u1ee9c \u0111\u1ed9 c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>Sau H\u1ed9i ngh\u1ecb Siem Reap, khi c\u00f3 t\u01b0\u1eddng tr\u00ecnh tr\u00ean b\u00e1o ch\u00ed l\u00e0 L\u00e0o v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c c\u01a1 s\u1edf h\u1ea1 t\u1ea7ng n\u01a1i khu x\u00e2y \u0111\u1eadp, nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 vi ph\u1ea1m th\u1ecfa \u01b0\u1edbc th\u00ec Viraponh Viravong gi\u1ea3i th\u00edch v\u1edbi Bangkok Post l\u00e0 \u0111\u1eebng c\u00f3 lo. <i>\u201cCh\u00fang t\u00f4i ch\u01b0a b\u1eaft \u0111\u1ea7u x\u00e2y nh\u1eefng c\u00f4ng tr\u00ecnh n\u00e0o c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1ch v\u0129nh vi\u1ec5n tr\u00ean s\u00f4ng Mekong.\u201d<\/i> V\u1ec1 c\u00e1c con \u0111\u01b0\u1eddng m\u1edbi d\u1eabn t\u1edbi khu x\u00e2y \u0111\u1eadp, c\u0169ng v\u1eabn Viraponh Viravong n\u00f3i b\u00e0o ch\u1eefa: <i>\u201cD\u0129 nhi\u00ean l\u00e0 ch\u1ec9 khi n\u00e0o c\u00f4ng tr\u00ecnh \u0111\u1eadp Xayaburi \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi \u0111\u1ed9ng, c\u00e1c con \u0111\u01b0\u1eddng d\u1eabn m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng. B\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u00ec m\u1ecdi ti\u1ec7n nghi s\u1ebd thu\u1ed9c v\u1ec1 ch\u00e1nh quy\u1ec1n s\u1edf t\u1ea1i, gi\u00fap h\u1ecd c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng x\u00e1 \u0111i t\u1edbi nh\u1eefng l\u00e0ng m\u1ea1c th\u00f4n b\u1ea3n.\u201d<\/i><\/p>\n<p>Viraponh Viravong kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 k\u1ef9 thu\u1eadt, c\u00f2n c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ngo\u1ea1i ng\u1eef v\u00e0 c\u00f3 ni\u1ec1m x\u00e1c t\u00edn, n\u00ean \u0111\u00e3 c\u00f3 c\u1ea3 nh\u1eefng v\u1eadn \u0111\u1ed9ng thuy\u1ebft ph\u1ee5c gi\u1edbi truy\u1ec1n th\u00f4ng T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng. Trong m\u1ed9t email g\u1eedi cho b\u00e1o The Times, \u00f4ng vi\u1ebft: <i>\u201cTh\u1eadt \u0111\u00e1ng bu\u1ed3n v\u00e0 c\u0169ng r\u1ea5t l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng \/ not very fair khi kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 cho L\u00e0o khai tri\u1ec3n d\u1ef1 \u00e1n Xayaburi v\u00ec \u0111\u00e2y l\u00e0 c\u01a1 h\u1ed9i hi\u1ebfm hoi cho L\u00e0o thu h\u00fat ngu\u1ed3n \u0111\u1ea7u t\u01b0 t\u1eeb n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i. Ch\u00fang t\u00f4i ch\u1eb3ng th\u1ec3 h\u00e3nh di\u1ec7n c\u1ee9 ti\u1ebfp t\u1ee5c ph\u1ea3i \u0111i xin vi\u1ec7n tr\u1ee3 \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n.\u201d<\/i> Viraphonh Viravong, c\u0169ng \u0111\u00e3 b\u00e0y t\u1ecf s\u1ef1 b\u1ea5t m\u00e3n: <i>\u201cN\u1ebfu ph\u1ea3i c\u1ea7n m\u1ed9t th\u1ecfa thu\u1eadn \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t tr\u01b0\u1edbc khi l\u00e0m \u0111i\u1ec1u g\u00ec, th\u00ec \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 ch\u1eb3ng x\u1ea3y ra. T\u1ed1t hay x\u1ea5u th\u00ec t\u00f4i ch\u01b0a bi\u1ebft nh\u01b0ng s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n.\u201d <\/i><\/p>\n<p>Khi b\u1ecb ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i gay g\u1eaft l\u00e0 cu\u1ed9c kh\u1ea3o s\u00e1t 2011 c\u1ee7a c\u00f4ng ty tham v\u1ea5n Poyry l\u00e0 thi\u1ebfu s\u00f3t, L\u00e0o \u0111\u00e3 l\u1ea1i thu\u00ea ngay m\u1ed9t c\u00f4ng ty tham v\u1ea5n Ph\u00e1p \u0111\u1ec3 duy\u1ec7t x\u00e9t l\u1ea1i v\u00e0 t\u00e1i thi\u1ebft kh\u1ebf d\u1ef1 \u00e1n, \u0111\u00f3 l\u00e0 C\u00f4ng ty Qu\u1ed1c gia Rh\u00f4ne. Viraphonh Viravong ph\u00e1t bi\u1ec3u v\u1edbi \u0110\u00e0i \u00c1 Ch\u00e2u T\u1ef1 Do RFA : <i>\u201cKh\u1edfi \u0111\u1ea7u, ch\u00fang t\u00f4i thu\u00ea c\u00f4ng ty tham v\u1ea5n Poyry th\u1ef1c hi\u1ec7n cu\u1ed9c kh\u1ea3o s\u00e1t, nh\u01b0ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 kh\u00f4ng h\u00e0i l\u00f2ng. V\u00e0 b\u00e2y gi\u1edd th\u00ec ch\u00fang t\u00f4i l\u1ea1i thu\u00ea m\u1ed9t c\u00f4ng ty Ph\u00e1p; ch\u00e1nh ph\u1ee7 L\u00e0o mu\u1ed1n con \u0111\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1i thi\u1ebft k\u1ebf \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u00e1c h\u1ea1i n\u00e0o tr\u00ean m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng.\u201d<\/i> V\u1edbi d\u1ef1 \u00e1n Xayaburi t\u00e1i thi\u1ebft k\u1ebf s\u1ebd kh\u00f4ng ng\u0103n ch\u1eb7n ph\u00f9 sa ch\u1ea3y xu\u1ed1ng h\u1ea1 ngu\u1ed3n v\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng m\u1ed1i quan t\u00e2m v\u1ec1 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/ViravongXayaburi.jpg\" rel=\"lightbox[26721]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"background-image: none; border-bottom: 0px; border-left: 0px; padding-left: 0px; padding-right: 0px; display: block; float: none; margin-left: auto; border-top: 0px; margin-right: auto; border-right: 0px; padding-top: 0px\" title=\"ViravongXayaburi\" border=\"0\" alt=\"ViravongXayaburi\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/ViravongXayaburi_thumb.jpg\" width=\"373\" height=\"279\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"center\"><font face=\"Times New Roman\"><\/font><font size=\"2\"><i>Ng\u00e0y 15-10-2012 Viraphonp Viravong t\u1edbi Vi\u1ec7n K\u1ef9 Thu\u1eadt \u00c1 ch\u00e2u \/ AIT, Bangkok \u0111\u1ec3 duy\u1ec7t x\u00e9t th\u1eed nghi\u1ec7m m\u00f4 h\u00ecnh D\u1ef1 \u00e1n Th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n Xayaburi        <br \/>T\u1ea1i \u0111\u00e2y, \u00f4ng kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh,\u201cPh\u00e1t tri\u1ec3n ti\u1ec1m n\u0103ng th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n c\u1ee7a L\u00e0o l\u00e0 chuy\u1ec7n \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean. Ch\u1ec9 c\u00f3 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u00e0m sao \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n b\u1ec1n v\u1eefng.\u201d<\/i> (14)       <\/p>\n<p><\/font><\/p>\n<p><i><\/i><i><\/i><\/p>\n<p><i><\/i><\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p>Cho d\u00f9 v\u1edbi d\u1ef1 \u00e1n t\u00e1i thi\u1ebft k\u1ebf gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c ngu\u1ed3n ph\u00f9 sa, nh\u01b0ng c\u0169ng nh\u01b0 c\u00f4ng ty Poyry, C\u00f4ng ty Qu\u1ed1c gia Rh\u00f4ne c\u0169ng v\u1eabn thi\u1ebfu s\u00f3t v\u1ec1 kh\u1ea3o s\u00e1t b\u1ea3o v\u1ec7 ngu\u1ed3n c\u00e1; nh\u01b0ng L\u00e0o th\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7 t\u1ef1 tin \u0111\u1ec3 ch\u00ednh th\u1ee9c l\u00e0m l\u1ec5 \u0111\u1ed9ng th\u1ed5 x\u00e2y con \u0111\u1eadp Xayaburi v\u00e0o ng\u00e0y th\u1ee9 T\u01b0 07\/11\/2012.<\/p>\n<p>Viraphonh Viravong, n\u00f3i v\u1edbi nh\u00f3m ph\u00f3ng vi\u00ean m\u1ed9t ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, <i>\u201cCon \u0111\u1eadp \u1ea5y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0\u1ee3ng gi\u00e1, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tranh c\u00e3i su\u1ed1t hai n\u0103m qua. Ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng h\u1ea7u h\u1ebft nh\u1eefng m\u1ed1i quan t\u00e2m.\u201d<\/i> Sau l\u1ec5 \u0111\u1ed9ng th\u1ed5, c\u00e1c chuy\u00ean gia x\u00e2y \u0111\u1eadp b\u1eaft \u0111\u1ea7u x\u00e2y con \u0111\u1eadp t\u1ea1m \/ coffer dam nh\u1eb1m \u0111\u1ed5i d\u00f2ng con s\u00f4ng Mekong, v\u00e0 con \u0111\u1eadp c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh \/ permanent dam \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y. Con \u0111\u1eadp t\u1ea1m n\u00e0y d\u1ef1 tr\u00f9 ho\u00e0n t\u1ea5t v\u00e0o th\u00e1ng 5, 2013. (10) V\u00e0 con \u0111\u1eadp Xayaburi s\u1ebd ho\u00e0n t\u1ea5t v\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ph\u00e1t \u0111i\u1ec7n \u0111\u00fang th\u1eddi h\u1ea1n<i> v\u00e0o th\u00e1ng 3 n\u0103m 2018.<\/i><\/p>\n<p><strong><font size=\"3\">PAK BENG CON \u0110\u1eacP MEKONG TH\u1ee8 HAI CH\u1edc KH\u1edeI C\u00d4NG <\/font><\/strong><\/p>\n<p>Pak Beng, l\u00e0 con \u0111\u1eadp d\u00f2ng ch\u00ednh th\u1ee9 hai, sau \u0111\u1eadp Xayaburi v\u00f9ng h\u1ea1 l\u01b0u Mekong. C\u00e1c nh\u00e0 x\u00e2y \u0111\u1eadp Trung Qu\u1ed1c cho bi\u1ebft h\u1ecd \u0111\u00e3 ho\u00e0n t\u1ea5t ph\u1ea7n thi\u1ebft k\u1ebf \/ Design v\u00e0 l\u01b0\u1ee3ng gi\u00e1 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng m\u00f4i sinh \/ EIA c\u1ee7a con \u0111\u1eadp, v\u00e0 nay ch\u1ec9 c\u00f2n ch\u1edd \u201c\u0111\u00e8n xanh\u201d c\u1ee7a ch\u00e1nh ph\u1ee7 L\u00e0o chu\u1ea9n thu\u1eadn v\u00e0 s\u1ebd kh\u1edfi c\u00f4ng x\u00e2y con \u0111\u1eadp.<\/p>\n<p>\u0110\u1eadp Pak Beng n\u1eb1m v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc c\u1ed1 \u0111\u00f4 Luang Prabang, thu\u1ed9c t\u1ec9nh Oudomxay b\u1eafc L\u00e0o, \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft k\u1ebf b\u1edfi c\u00f4ng ty Trung Qu\u1ed1c Datang Overseas Investment Co., Ltd. qua m\u1ed9t th\u1ecfa thu\u1eadn k\u00fd k\u1ebft gi\u1eefa L\u00e0o v\u00e0 Trung Qu\u1ed1c th\u00e1ng 8, 2007.<\/p>\n<p>\u0110\u1eadp Pak Beng tr\u1ecb gi\u00e1 1.88 t\u1ec9 MK, c\u00f4ng xu\u1ea5t 1,300 MW, d\u1ef1 tr\u00f9 ho\u00e0n t\u1ea5t v\u00e0o n\u0103m 2018 <i>[ghi ch\u00fa ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft: s\u1ebd c\u00f9ng n\u0103m ho\u00e0n t\u1ea5t con \u0111\u1eadp Xayaburi]<\/i> . \u0110\u00e2y s\u1ebd l\u00e0 con \u0111\u1eadp d\u00f2ng ch\u00ednh th\u1ee9 hai c\u1ee7a L\u00e0o sau con \u0111\u1eadp Xayaburi.<\/p>\n<p>C\u0169ng theo ngu\u1ed3n tin t\u1eeb B\u1ed9 N\u0103ng L\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 H\u1ea7m M\u1ecf L\u00e0o g\u1eedi cho ban L\u00e0o ng\u1eef \u0111\u00e0i RFA v\u1edbi \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u1ea9n danh. <i>\u201cPh\u1ea7n thi\u1ebft k\u1ebf m\u00e0 m\u1ecdi kh\u00eda c\u1ea1nh kh\u00e1c \u0111\u00e3 ho\u00e0n t\u1ea5t. Ch\u00fang t\u00f4i ch\u1ec9 c\u00f2n ch\u1edd ch\u00e1nh ph\u1ee7 L\u00e0o ch\u1ea5p thu\u1eadn l\u00e0 cho ti\u1ebfn h\u00e0nh.\u201d <\/i>[13]<\/p>\n<p>Cho d\u00f9 theo khuy\u1ebfn c\u00e1o c\u1ee7a nh\u00f3m chuy\u00ean gia \u1ee6y H\u1ed9i S\u00f4ng Mekong l\u00e0 n\u00ean \u201cho\u00e3n l\u1ea1i 10 n\u0103m m\u1ecdi con \u0111\u1eadp d\u00f2ng ch\u00ednh h\u1ea1 l\u01b0u s\u00f4ng Mekong\u201d \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u00eam nh\u1eefng cu\u1ed9c kh\u1ea3o s\u00e1t v\u1ec1 c\u00e1c \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u00e1c h\u1ea1i tr\u00ean m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 kinh t\u1ebf x\u00e3 h\u1ed9i. Nh\u01b0ng xem ra L\u00e0o \u0111\u00e3 kh\u00f4ng m\u1ea5y quan t\u00e2m t\u1edbi l\u1eddi khuy\u1ebfn c\u00e1o n\u00e0y.<\/p>\n<p>T\u01b0\u1edfng c\u0169ng n\u00ean m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa ghi l\u1ea1i \u0111\u00e2y, trong b\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y danh s\u00e1ch chu\u1ed7i 11 con \u0111\u1eadp d\u00f2ng ch\u00ednh Mekong H\u1ea1 L\u01b0u, c\u00f3 th\u1ec3 xem nh\u01b0 m\u1ed9t th\u1ee9 <i>\u201cv\u00f2ng kim c\u00f4 \u0111\u1ecbnh m\u1ec7nh\u201d<\/i> \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u1ed1i v\u1edbi con S\u00f4ng Mekong, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 \u0110\u1ed3ng B\u1eb1ng S\u00f4ng C\u1eedu Long trong v\u00f2ng hai th\u1eadp ni\u00ean t\u1edbi. [H\u00ecnh IV]<\/p>\n<p><font size=\"3\"><strong>CHU\u1ed6I NH\u1eeeNG CON \u0110\u1eacP MEKONG H\u1ea0 L\u01afU <\/strong><\/font><\/p>\n<p>1\/ \u0110\u1eadp Pak Beng, L\u00e0o 1,320 MW; b\u1ea3o tr\u1ee3 d\u1ef1 \u00e1n: c\u00f4ng ty \u201cTrung Qu\u1ed1c\u201d Datang International Power Generation Co. v\u00e0 ch\u00e1nh ph\u1ee7 L\u00e0o.<\/p>\n<p>2\/ \u0110\u1eadp Luang Prabang, L\u00e0o 1,410 MW; b\u1ea3o tr\u1ee3 b\u1edfi PetroVietnam Power Co. v\u00e0 ch\u00e1nh ph\u1ee7 L\u00e0o.<\/p>\n<p><b><\/b><\/p>\n<p>3\/ \u0110\u1eadp Xayaburi, 1.260 MW, t\u1ec9nh Xayaburi, L\u00e0o; b\u1ea3o tr\u1ee3 b\u1edfi c\u00f4ng ty Th\u00e1i Lan Ch. Karnchang v\u00e0 ch\u00e1nh ph\u1ee7 L\u00e0o.<\/p>\n<p>4\/ \u0110\u1eadp Pak Lay, L\u00e0o, 1,320 MW t\u1ec9nh Xayaburi; b\u1ea3o tr\u1ee3 b\u1edfi c\u00f4ng ty \u201cTrung Qu\u1ed1c\u201d Sinohydro Co. th\u00e1ng 6, 2007 \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o s\u00e1t c\u1ee7a d\u1ef1 \u00e1n.<\/p>\n<p>5\/ \u0110\u1eadp Xanakham, L\u00e0o, 1,000MW; b\u1ea3o tr\u1ee3 b\u1edfi c\u00f4ng ty \u201cTrung Qu\u1ed1c\u201d Datang International Power Generation Co.<\/p>\n<p>6\/ \u0110\u1eadp Pak Chom, bi\u00ean gi\u1edbi L\u00e0o Th\u00e1i, 1,079 MW<\/p>\n<p>7\/ \u0110\u1eadp Ban Koum, bi\u00ean gi\u1edbi L\u00e0o Th\u00e1i, 2,230 MW, t\u1ec9nh Ubon Ratchathani; b\u1ea3o tr\u1ee3 b\u1edfi Italian-Thai Development Co., Ltd v\u00e0 Asia Corp Holdings Ltd. v\u00e0 ch\u00e1nh ph\u1ee7 L\u00e0o.<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/MekongDams.jpg\" rel=\"lightbox[26721]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"background-image: none; border-bottom: 0px; border-left: 0px; padding-left: 0px; padding-right: 0px; display: block; float: none; margin-left: auto; border-top: 0px; margin-right: auto; border-right: 0px; padding-top: 0px\" title=\"MekongDams\" border=\"0\" alt=\"MekongDams\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/MekongDams_thumb.jpg\" width=\"413\" height=\"514\" \/><\/a><\/p>\n<p><i><\/i><\/p>\n<p align=\"center\"><font face=\"Times New Roman\"><\/font><font size=\"2\"><i>Nh\u1eefng Con \u0110\u1eadp Th\u1ee7y \u0110i\u1ec7n D\u00f2ng ch\u00ednh S\u00f4ng Mekong        <br \/><\/i><i>[Ngu\u1ed3n: Stimson, Mekong Tipping Point, April 07, 2010]<\/i><\/font><\/p>\n<p><font size=\"2\" face=\"Times New Roman\"><\/font><\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p>8\/ \u0110\u1eadp Lat Sua, L\u00e0o, 800 MW; b\u1ea3o tr\u1ee3 b\u1edfi Charoen Energy and Water Asia Co. Ltd. \/Th\u00e1i Lan v\u00e0 ch\u00e1nh ph\u1ee7 L\u00e0o.<\/p>\n<p>9\/ \u0110\u1eadp Don Sahong 360 MW, t\u1ec9nh Champasak, L\u00e0o: \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o tr\u1ee3 b\u1edfi c\u00f4ng ty M\u00e3 Lai Mega First Berhad Co.<\/p>\n<p>10\/ \u0110\u1eadp Stung Treng, Cam B\u1ed1t, 980 MW; b\u1ea3o tr\u1ee3 b\u1edfi ch\u00e1nh ph\u1ee7 Nga<\/p>\n<p>11\/ \u0110\u1eadp Sambor, Cam B\u1ed1t; b\u1ea3o tr\u1ee3 b\u1edfi c\u00f4ng ty \u201cTrung Qu\u1ed1c\u201d\/ China Southern Power Grid Co.\/ CSGP.<\/p>\n<p>Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 s\u1edf h\u1eefu 14 con \u0111\u1eadp b\u1eadc th\u1ec1m V\u00e2n Nam thu\u1ed9c L\u01b0u V\u1ef1c Tr\u00ean, c\u00e1c qu\u1ed1c gia h\u1ea1 ngu\u1ed3n th\u00ec ti\u1ebfp t\u1ee5c chia r\u1ebd v\u00e0 tranh c\u00e3i, trong khi B\u1eafc Kinh v\u1eabn \u00e2m th\u1ea7m ho\u00e0n t\u1ea5t con \u0111\u1eadp kh\u1ed5ng l\u1ed3 N\u1ecda Tr\u00e1c \u0110\u1ed9 \/ Nuozhadu 5,800 MW, cao ng\u1ea5t ng\u01b0\u1edfng tr\u00ean th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n. Tr\u00ean to\u00e0n c\u1ea3nh, Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 kh\u1ed1ng ch\u1ebf ho\u00e0n to\u00e0n n\u1eeda kh\u00fac tr\u00ean c\u1ee7a con s\u00f4ng Mekong v\u1edbi nh\u1eefng t\u00e1c h\u1ea1i m\u00f4i sinh kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea3o ngh\u1ecbch v\u00e0 nay th\u00ec h\u1ecd \u0111\u00e3 r\u1ea3nh tay \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n th\u00eam 4 d\u1ef1 \u00e1n \u0111\u1eadp th\u1ee7y di\u1ec7n d\u00f2ng ch\u00ednh Mekong H\u1ea1 L\u01b0u. D\u1ef1 \u00e1n \u0110\u1eadp Pak Beng \u0111ang n\u1eb1m trong tay c\u1ee7a h\u1ecd. (13) S\u1ebd th\u00eam con \u0111\u1eadp d\u00f2ng ch\u00ednh th\u1ee9 ba Don Sahong c\u0169ng \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e1nh ph\u1ee7 L\u00e0o quan t\u00e2m v\u00e0 tri\u1ec3n khai. (15)<\/p>\n<p>Ri\u00eang Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 qu\u1ed1c gia \u1edf cu\u1ed1i ngu\u1ed3n nh\u01b0ng v\u00ec l\u1ee3i l\u1ed9c, c\u0169ng b\u1ea3o tr\u1ee3 cho d\u1ef1 \u00e1n \u0111\u1eadp Luang Prabang 1,410 MW l\u1edbn h\u01a1n con \u0111\u1eadp Xayaburi.<\/p>\n<p><font size=\"3\"><strong>THAY L\u1edcI K\u1ebeT <\/strong><\/font><\/p>\n<p>&#8212; Xayaburi, qu\u00e2n c\u1edd Domino \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u1ea5y \u0111\u00e3 nghi\u00eang \u0111\u1ed5, v\u00e0 \u0111\u00e3 c\u00f3 ngay hi\u1ec7u \u1ee9ng k\u00e9o m\u1ed9t con \u0111\u1eadp Mekong th\u1ee9 hai Pak Beng s\u1eafp tri\u1ec3n khai, m\u1edf ra nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc khai th\u00e1c \u1ed3 \u1ea1t nh\u1eefng con \u0111\u1eadp h\u1ea1 l\u01b0u kh\u00e1c v\u00e0 h\u1eadu qu\u1ea3 ra sao tr\u00ean h\u1ec7 sinh th\u00e1i s\u00f4ng Mekong v\u00e0 n\u01a1i \u0110\u1ed3ng B\u1eb1ng S\u00f4ng C\u1eedu Long ph\u1ea3i n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f4ng l\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>&#8212; Kh\u00f4ng m\u1ed9t qu\u1ed1c gia Mekong n\u00e0o, nh\u1ea5t l\u00e0 Vi\u1ec7t Nam mu\u1ed1n ph\u1ea3i ch\u1ee9ng ki\u1ebfn t\u00e1i di\u1ec5n c\u1ea3nh h\u1ed7n lo\u1ea1n nh\u01b0 ti\u1ebfn tr\u00ecnh x\u00e2y con \u0111\u1eadp Xayburi, b\u00e1o hi\u1ec7u m\u1ed9t vi\u1ec5n c\u1ea3nh kh\u00f4ng s\u00e1ng s\u1ee7a trong nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc th\u1ef1c hi\u1ec7n 10 d\u1ef1 \u00e1n \u0111\u1eadp d\u00f2ng ch\u00ednh k\u1ebf ti\u1ebfp trong m\u1ed9t t\u01b0\u01a1ng lai kh\u00f4ng xa.<\/p>\n<p>&#8212; \u00dd th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea7m nghi\u00eam tr\u1ecdng c\u1ee7a \u201ctr\u1eadn chi\u1ebfn m\u00f4i sinh\u201d tr\u00ean S\u00f4ng Mekong, v\u1edbi t\u01b0\u01a1ng lai l\u00e0 v\u1ef1a l\u00faa \u0110\u1ed3ng B\u1eb1ng S\u00f4ng C\u1eedu Long, Xayaburi ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 m\u1ed9t c\u1ee9 \u0111i\u1ec3m chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c nh\u01b0ng nhanh ch\u00f3ng b\u1ecb th\u1ea5t th\u1ee7, \u0111\u00e3 m\u1edf ra nh\u1eefng th\u00e1ch \u0111\u1ed1 m\u1edbi cho t\u01b0\u01a1ng lai h\u1ee3p t\u00e1c to\u00e0n v\u00f9ng S\u00f4ng Mekong.<\/p>\n<p>&#8212; C\u1ea7n m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi T\u00f9y Vi\u00ean M\u00f4i Sinh v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1eb7c ph\u00e1i vi\u00ean Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1eb7c tr\u00e1ch theo d\u00f5i di\u1ec5n ti\u1ebfn v\u1edbi t\u01b0\u1eddng tr\u00ecnh t\u1eebng b\u01b0\u1edbc v\u00e0 ti\u1ebfn tr\u00ecnh x\u00e2y d\u1ef1ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 con \u0111\u1eadp Xayaburi, v\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee5 \u0111\u1ed9ng tr\u00f4ng \u0111\u1ee3i ngu\u1ed3n th\u00f4ng tin nhi\u1ec5u lo\u1ea1n v\u00e0 h\u1ecfa m\u00f9 nh\u01b0 hi\u1ec7n nay.<\/p>\n<p>&#8212; \u1ee6y Ban S\u00f4ng Mekong Vi\u1ec7t Nam c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ed3ng s\u1ef1 c\u1ea7n c\u00f3 m\u1ed9t l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng ki\u00ean \u0111\u1ecbnh v\u1edbi Tinh Th\u1ea7n S\u00f4ng Mekong \u0111\u1ec3 c\u00f3 m\u1ed9t ti\u1ebfng n\u00f3i \u0111o\u00e0n k\u1ebft b\u1ec1n b\u1ec9 v\u00e0 li\u00ean t\u1ee5c kh\u00f4ng ch\u1ec9 tr\u01b0\u1edbc Ban Th\u01b0 K\u00fd c\u1ee7a \u1ee6y H\u1ed9i S\u00f4ng Mekong c\u1ee7a 4 qu\u1ed1c gia m\u00e0 c\u1ea3 tr\u00ean c\u00e1c di\u1ec5n \u0111\u00e0n qu\u1ed1c t\u1ebf.<\/p>\n<p>&#8212; Tr\u00ean c\u1ea5p b\u1eadc ch\u00e1nh ph\u1ee7, H\u00e0 N\u1ed9i c\u00f3 th\u1ec3 tri\u1ec7u \u0110\u1ea1i S\u1ee9 L\u00e0o t\u1edbi B\u1ed9 Ngo\u1ea1i Giao, \u0111\u1ec3 c\u00f3 c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi v\u1ec1 s\u1ef1 cam k\u1ebft \u201cng\u01b0ng x\u00e2y \u0111\u1eadp Xayaburi\u201d c\u1ee7a Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng L\u00e0o nh\u01b0ng \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n tr\u1ecdng.<\/p>\n<p>&#8212; Tinh th\u1ea7n c\u1ee7a \u0110i\u1ec1u 7 trong Hi\u1ec7p \u01af\u1edbc H\u1ee3p T\u00e1c Ph\u00e1t Tri\u1ec3n B\u1ec1n V\u1eefng L\u01b0u V\u1ef1c S\u00f4ng Mekong 1995: <i>\u201cC\u00e1c qu\u1ed1c gia th\u00e0nh vi\u00ean k\u00fd k\u1ebft c\u00f9ng \u0111\u1ed3ng \u00fd l\u00e0 b\u1eb1ng m\u1ecdi c\u1ed1 g\u1eafng ph\u00f2ng tr\u00e1nh, l\u00e0m nh\u1eb9 hay gi\u1ea3m thi\u1ec3u nh\u1eefng h\u1eadu qu\u1ea3 t\u00e1c h\u1ea1i tr\u00ean m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng\u2026 do ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 x\u1eed d\u1ee5ng L\u01b0u v\u1ef1c S\u00f4ng Mekong.\u201d<\/i> \u0110i\u1ec1u \u1ea5y v\u1eabn ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c Ch\u00e1nh ph\u1ee7 Mekong t\u00f4n tr\u1ecdng. <a name=\"_GoBack\"><\/a><\/p>\n<p><strong>NG\u00d4 TH\u1ebe VINH, M.D.      <br \/><\/strong>Thanksgiving Day     <br \/>(11 \u2013 22 \u2013 2012)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00dd th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea7m nghi\u00eam tr\u1ecdng c\u1ee7a \u201ctr\u1eadn chi\u1ebfn m\u00f4i sinh\u201d tr\u00ean S\u00f4ng Mekong, v\u1edbi t\u01b0\u01a1ng lai l\u00e0 v\u1ef1a l\u00faa \u0110\u1ed3ng B\u1eb1ng S\u00f4ng C\u1eedu Long, Xayaburi ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 m\u1ed9t c\u1ee9 \u0111i\u1ec3m chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c nh\u01b0ng nhanh ch\u00f3ng b\u1ecb th\u1ea5t th\u1ee7, \u0111\u00e3 m\u1edf ra nh\u1eefng th\u00e1ch \u0111\u1ed1 m\u1edbi cho t\u01b0\u01a1ng lai h\u1ee3p t\u00e1c to\u00e0n v\u00f9ng S\u00f4ng Mekong.<\/p>\n","protected":false},"author":1233,"featured_media":26714,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[5,152,189,9],"tags":[316,313,314],"class_list":["post-26721","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bien-khao","category-hoc-thuat","category-kinh-te","category-nghien-cuu","tag-cuu-long","tag-mekong","tag-ngo-the-vinh"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26721","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1233"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26721"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26721\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":71518,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26721\/revisions\/71518"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26714"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26721"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26721"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26721"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}