{"id":26089,"date":"2012-10-08T00:37:00","date_gmt":"2012-10-08T00:37:00","guid":{"rendered":"http:\/\/damau.org\/?p=26089"},"modified":"2019-03-02T01:41:17","modified_gmt":"2019-03-02T01:41:17","slug":"trung-quan-tong-va-anh-sang-tam-linh-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/damau.org\/en\/26089\/trung-quan-tong-va-anh-sang-tam-linh-1","title":{"rendered":"TRUNG QU&Aacute;N T&Ocirc;NG V&Agrave; &Aacute;NH S&Aacute;NG T&Acirc;M LINH [1]"},"content":{"rendered":"<p>&#160;<\/p>\n<p align=\"center\"><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2012\/10\/trung_luan.gif\" class=\"thickbox\" rel=\"lightbox[26089]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"background-image: none; border-bottom: 0px; border-left: 0px; margin: 8px auto 7px; padding-left: 0px; padding-right: 0px; display: block; float: none; border-top: 0px; border-right: 0px; padding-top: 0px\" title=\"trung_luan\" border=\"0\" alt=\"trung_luan\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2012\/10\/trung_luan_thumb.gif\" width=\"255\" height=\"327\" \/><\/a><\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p>Trong ph\u1ea7n m\u1edf \u0111\u1ea7u ch\u01b0\u01a1ng 3 c\u1ee7a t\u00e1c ph\u1ea9m <i>The Grand Design<\/i> (B\u1ea3n thi\u1ebft k\u1ebf v\u0129 \u0111\u1ea1i), nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd thi\u00ean t\u00e0i Hawking \u0111\u00e3 n\u00eau l\u00ean m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u00fd th\u00fa. C\u00e1ch \u0111\u00e2y m\u1ea5y n\u0103m, h\u1ed9i \u0111\u1ed3ng th\u00e0nh ph\u1ed1 Monza \u1edf Italy \u0111\u00e3 c\u1ea5m kh\u00f4ng cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00edch nu\u00f4i v\u1eadt c\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c nu\u00f4i gi\u1eef c\u00e1 v\u00e0ng trong nh\u1eefng c\u00e1i b\u1ec3 n\u01b0\u1edbc k\u00ednh cong. H\u1ecd l\u00fd gi\u1ea3i r\u1eb1ng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 th\u1eadt l\u00e0 t\u00e0n nh\u1eabn n\u1ebfu nu\u00f4i c\u00e1 v\u00e0ng trong m\u1ed9t b\u1ec3 n\u01b0\u1edbc k\u00ednh cong, v\u00ec n\u1ebfu nh\u01b0 th\u1ebf, khi nh\u00ecn ra ngo\u00e0i, con c\u00e1 s\u1ebd c\u00f3 c\u00e1i nh\u00ecn sai l\u1ec7ch v\u1ec1 th\u1ef1c t\u1ea1i. Th\u1ebf r\u1ed3i t\u00e1c gi\u1ea3 \u0111\u1eb7t c\u00e2u h\u1ecfi : \u201c<i>Nh\u01b0ng l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o ch\u00fang ta bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng ch\u00fang ta \u0111\u00e3 c\u00f3 b\u1ee9c tranh ch\u00e2n th\u1ef1c, kh\u00f4ng h\u1ec1 sai l\u1ec7ch v\u1ec1 th\u1ef1c t\u1ea1i<\/i>?\u201d<a href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/Thuy\/AppData\/Local\/Temp\/#_edn1\" name=\"_ednref1\">[2]<\/a>. C\u00e2u h\u1ecfi \u0111\u00f3 l\u00e0 n\u1ed7i b\u0103n kho\u0103n mu\u00f4n thu\u1edf c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. <\/p>\n<p>Li\u1ec7u c\u00e1i th\u1ebf gi\u1edbi m\u00e0 ch\u00fang ta \u0111ang nh\u00ecn th\u1ea5y \u0111\u00e2y ph\u1ea3i ch\u0103ng l\u00e0 c\u00e1i th\u1ebf gi\u1edbi <i>y nh\u01b0 th\u1ef1c<\/i>? \u0110\u00e2u l\u00e0 khu\u00f4n m\u1eb7t th\u1ef1c c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi? \u0110\u00e2u l\u00e0 ch\u00e2n t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a v\u1ea1n h\u1eefu? B\u1ea3n nguy\u00ean c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5 l\u00e0 T\u00e2m hay V\u1eadt? V\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y \u0111\u00e3 k\u00e9o theo cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn d\u00e0i c\u1ea3 ngh\u00ecn n\u0103m gi\u1eefa c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i tri\u1ebft h\u1ecdc, khi con ng\u01b0\u1eddi b\u1eaft \u0111\u1ea7u khai m\u1edf t\u00e2m th\u1ee9c \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi chung quanh. <\/p>\n<p>T\u00ecm hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e2n di\u1ec7n m\u1ee5c c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi v\u1eabn l\u00e0 n\u1ed7 l\u1ef1c kh\u00f4ng ng\u1eebng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. Su\u1ed1t m\u1ea5y ng\u00e0n n\u0103m qua, h\u00e0ng tr\u0103m t\u00f4ng ph\u00e1i, h\u1ecdc thuy\u1ebft n\u1ed1i ti\u1ebfp nhau ra \u0111\u1eddi tr\u00ean kh\u1eafp c\u00f5i \u0111\u00f4ng t\u00e2y kim c\u1ed5, v\u1edbi h\u00e0ng ng\u00e0n c\u00e1c tri\u1ebft gia lu\u00f4n kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh m\u1ed9t b\u1ee9c tranh do m\u00ecnh \u0111\u01b0a ra l\u00e0 h\u00ecnh \u1ea3nh ch\u00e2n th\u1ef1c duy nh\u1ea5t v\u1ec1 th\u1ebf gi\u1edbi. V\u00e0 c\u00f3 bao nhi\u00eau b\u1ee9c tranh \u201cch\u00e2n th\u1ef1c\u201d l\u00e0 c\u00f3 b\u1ea5y nhi\u00eau s\u1ef1 xung \u0111\u1ed9t v\u00e0 m\u00e2u thu\u1eabn gi\u1eefa ch\u00fang! S\u1ef1 xung \u0111\u1ed9t gi\u1eefa c\u00e1c ki\u1ebfn gi\u1ea3i b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng v\u1ec1 b\u1ee9c tranh th\u1ebf gi\u1edbi v\u1eabn k\u00e9o d\u00e0i li\u00ean mi\u00ean su\u1ed1t m\u1ea5y ng\u00e0n n\u0103m qua trong l\u1ecbch s\u1eed t\u01b0 t\u01b0\u1edfng nh\u00e2n lo\u1ea1i.<\/p>\n<p>Gi\u1ed1ng nh\u01b0 lo\u00e0i c\u00e1 v\u00e0ng nh\u00ecn th\u1ebf gi\u1edbi qua t\u1ea5m k\u00ednh cong v\u00e0 \u201cx\u00e1c l\u1eadp\u201d n\u00ean nh\u1eefng quy lu\u1eadt v\u1eadn \u0111\u1ed9ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00f3; c\u0169ng v\u1eady, con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 d\u00f9ng bi\u1ebft bao m\u00f4 th\u1ee9c t\u01b0 duy [<i>thought-pattern<\/i>] \u0111\u1ec3 c\u1ed1 x\u00e1c l\u1eadp ch\u00e2n di\u1ec7n m\u1ee5c c\u1ee7a th\u1ef1c t\u01b0\u1edbng theo c\u00e1ch nh\u00ecn c\u1ee7a m\u00ecnh; \u00e1p \u0111\u1eb7t m\u1ecdi th\u1ee9 ph\u1ea1m tr\u00f9 Nh\u00e2n v\u00e0 Qu\u1ea3, \u0110\u1ed9ng v\u00e0 T\u0129nh, D\u1ea1ng th\u1ee9c v\u00e0 B\u1ea3n th\u1ec3, \u0110\u1ed3ng v\u00e0 D\u1ecb, Nh\u1ea5t v\u00e0 \u0110a v.v&#8230; l\u00ean Th\u1ef1c t\u01b0\u1edbng khi\u1ebfn Th\u1ef1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u00e3 b\u1ecb che m\u1edd d\u01b0\u1edbi m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi l\u1ea1nh l\u00f9ng c\u1ee7a t\u01b0 duy. <\/p>\n<p>M\u1ecdi con \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a l\u00fd t\u00ednh \u0111\u1ec1u d\u1eabn \u0111\u1ebfn b\u1ebf t\u1eafc, khi c\u1ed1 v\u01b0\u01a1n \u0111\u1ebfn ch\u00e2n di\u1ec7n m\u1ee5c c\u1ee7a Th\u1ef1c t\u01b0\u1edbng, do ch\u00ednh b\u1ea3n ch\u1ea5t xung \u0111\u1ed9t c\u1ee7a l\u00fd t\u00ednh [<i>conflict of Reason<\/i>]. Hai b\u00e0i to\u00e1n \u201cng\u1ee5y bi\u1ec7n\u201d \u0111\u01a1n gi\u1ea3n c\u1ee7a Zeno <a href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/Thuy\/AppData\/Local\/Temp\/#_edn2\" name=\"_ednref2\">[3]<\/a> v\u1eabn l\u01a1 l\u1eefng \u1edf \u0111\u1ea5y nh\u01b0 m\u1ed9t th\u00e1ch th\u1ee9c \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh cho m\u1ecdi h\u1ec7 th\u1ed1ng l\u00fd lu\u1eadn c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi t\u1ec9nh ng\u1ed9 hi\u1ec3u ra r\u1eb1ng nh\u1eefng m\u00f4 th\u1ee9c t\u01b0 duy m\u00e0 m\u00ecnh \u00e1p \u0111\u1eb7t l\u00ean th\u1ef1c t\u1ea1i \u0111\u1ec1u sai l\u1ec7ch, v\u00ec c\u1ee9 mu\u1ed1n d\u00f9ng T\u1ee5c \u0111\u1ebf (<em>samvrti<\/em>) \u0111\u1ec3 th\u1ec3 ng\u1ed9 Ch\u00e2n \u0111\u1ebf (<em>par\u0101martha<\/em>) b\u1eb1ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p suy di\u1ec5n theo ki\u1ec3u l\u00fd lu\u1eadn h\u1ecdc ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y. <\/p>\n<p>Khi n\u00e0o con ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a li\u1ec5u ng\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n ch\u1ea5t xung \u0111\u1ed9t c\u1ee7a l\u00fd t\u00ednh, v\u1eabn c\u00f2n hoang t\u01b0\u1edfng r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng l\u00fd lu\u1eadn \u0111\u1ec3 ph\u00e1t l\u1ed9 \u201cch\u00e2n di\u1ec7n m\u1ee5c c\u1ee7a L\u00f4 s\u01a1n\u201d th\u00ec Achille v\u1eabn su\u1ed1t \u0111\u1eddi kh\u00f4ng \u0111u\u1ed5i k\u1ecbp ch\u00fa r\u00f9a, v\u00e0 m\u0169i t\u00ean v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng bao gi\u1edd bay \u0111\u1ebfn \u0111\u00edch, v\u00ec gi\u1eefa l\u00fd t\u00ednh v\u00e0 th\u1ef1c t\u01b0\u1edbng c\u00f3 m\u1ed9t h\u1ed1 th\u1eb3m kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t qua, khi ta \u00e1p \u0111\u1eb7t n\u00f3 th\u00e0nh m\u1ed9t <em>c\u1ea5u tr\u00fac t\u01b0 duy [thought-construction<\/em>] \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh do t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a V\u00f4 minh. <\/p>\n<p>C\u00f9ng v\u1edbi s\u1ef1 chi\u1ebfn th\u1eafng v\u01b0\u1ee3t tr\u1ed9i kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ed1i c\u00e3i c\u1ee7a n\u1ec1n khoa h\u1ecdc k\u1ef9 ngh\u1ec7 \u00c2u ch\u00e2u tr\u00ean ph\u1ea1m vi to\u00e0n c\u1ea7u, n\u1ebfp suy t\u01b0 theo ki\u1ec3u ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y h\u1ea7u nh\u01b0 \u0111\u00e3 chi ph\u1ed1i to\u00e0n b\u1ed9 n\u00e3o tr\u1ea1ng c\u1ee7a ch\u00fang ta, h\u1ea7u nh\u01b0 \u0111\u00e3 giam h\u00e3m to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi trong m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi t\u01b0 duy duy l\u00fd, khi\u1ebfn kh\u00f4ng \u00edt b\u1eadc th\u1ee9c gi\u1ea3 h\u1ea7u nh\u01b0 tin tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i v\u00e0o s\u1ef1 th\u1ed1ng tr\u1ecb c\u1ee7a L\u00fd tr\u00ed \u00c2u ch\u00e2u m\u1ed9t c\u00e1ch ho\u00e0n to\u00e0n m\u00f9 qu\u00e1ng. \u0110\u00f3 l\u00e0 hi\u1ec3m h\u1ecda m\u00e0 tri\u1ebft gia Heidegger \u0111\u00e3 c\u1ea3nh b\u00e1o l\u00e0 \u201c<i>ti\u1ebfn tr\u00ecnh \u00c2u h\u00f3a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 tr\u00e1i \u0111\u1ea5t \u0111\u00e3 g\u00e2y t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ebfn nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u tinh y\u1ebfu \u1edf t\u1eadn c\u1ed9i ngu\u1ed3n<\/i>\u201d \u0111ang di\u1ec5n ra tr\u00ean to\u00e0n c\u00f5i \u0111\u1ecba c\u1ea7u <a href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/Thuy\/AppData\/Local\/Temp\/#_edn3\" name=\"_ednref3\">[4]<\/a>.<\/p>\n<p>Tri\u1ebft h\u1ecdc \u00d0\u00f4ng ph\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 Ph\u1eadt gi\u00e1o, v\u1eabn th\u01b0\u1eddng t\u1ecf ra d\u00e8 d\u1eb7t v\u1edbi s\u1ef1 l\u00e3nh h\u1ed9i c\u1ee7a l\u00fd t\u00ednh. Ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng tin r\u1eb1ng l\u00fd t\u00ednh c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5u hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi v\u1ea5n \u0111\u1ec1 b\u1eb1ng kh\u1ea3 n\u0103ng, ph\u00e2n t\u00edch t\u1ed5ng h\u1ee3p hay t\u00edch l\u0169y ki\u1ebfn th\u1ee9c c\u1ee7a n\u00f3. B\u1edfi v\u00ec \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 ch\u1ec9 \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn t\u1ed5ng s\u1ed1 thay v\u00ec t\u1ed5ng h\u00f2a, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u0111\u1ea7u m\u1ed1i nh\u1ea5t d\u0129 qu\u00e1n th\u1ea5u su\u1ed1t t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec3 th\u00e0nh Nh\u1ea5t Th\u1ec3 Vi\u00ean Dung. <\/p>\n<p>Ph\u1ea3n b\u00e1c m\u1ecdi ph\u1ea1m tr\u00f9 t\u01b0 duy v\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ki\u1ebfn gi\u1ea3i kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 ph\u1ea3n b\u00e1c ch\u1ee9c n\u0103ng c\u1ee7a L\u00fd t\u00ednh m\u00e0 ch\u1ec9 c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 ph\u1ea3n b\u00e1c n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a L\u00fd t\u00ednh trong v\u1ea5n \u0111\u1ec1 li\u1ec5u tri \u0111\u01b0\u1ee3c Th\u1ef1c T\u01b0\u1edbng. C\u00e1i Th\u1ef1c H\u1eefu [<i>Real<\/i>] v\u1ed1n b\u1ea5t kh\u1ea3 t\u01b0 ngh\u00ec, si\u00eau vi\u1ec7t c\u1ea3nh gi\u1edbi c\u1ee7a t\u01b0 t\u01b0\u1edfng; n\u00f3 l\u00e0 phi nh\u1ecb nguy\u00ean, l\u00e0 Kh\u00f4ng (<em>\u015b\u016bnya<\/em>), si\u00eau qu\u00e1 nh\u1ecb nguy\u00ean t\u00ednh \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i gi\u1eefa H\u1eefu v\u00e0 V\u00f4. <\/p>\n<p>Nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 xung \u0111\u1ed9t c\u1ee7a L\u00fd t\u00ednh v\u00e0 n\u1ed7 l\u1ef1c gi\u1ea3i quy\u1ebft xung \u0111\u1ed9t \u0111\u00f3 b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e2ng n\u00f3 l\u00ean m\u1ed9t b\u00ecnh di\u1ec7n cao h\u01a1n L\u00fd t\u00ednh, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u01b0\u1ee1i Tuy\u1ec7t \u0111ao c\u1ee7a Trung qu\u00e1n t\u00f4ng. Trung qu\u00e1n t\u00f4ng \u0111i th\u1eb3ng v\u00e0o tr\u1ecdng t\u00e2m c\u1ee7a v\u1ea5n \u0111\u1ec1, t\u1ee9c s\u1ef1 xung \u0111\u1ed9t c\u1ee7a L\u00fd t\u00ednh, theo ki\u1ec3u \u0111\u01a1n \u0111ao tr\u1ef1c nh\u1eadp, lu\u1eadn ph\u00e1 m\u1ecdi m\u00f4 th\u1ee9c kh\u00e1i ni\u1ec7m, xem ch\u00fang \u0111\u1ec1u r\u1ed7ng kh\u00f4ng (<em>\u015b\u016bnya<\/em>), v\u00e0 gi\u1edbi h\u1ea1n ch\u00fang v\u00e0o trong ph\u1ea1m vi T\u1ee5c \u0111\u1ebf. <\/p>\n<p>T\u1eeb g\u1ea7n hai ng\u00e0n n\u0103m qua, k\u1ec3 t\u1eeb khi xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean \u0111\u1ec9nh cao ch\u00f3t v\u00f3t gi\u1eefa ph\u01b0\u01a1ng tr\u1eddi t\u01b0 t\u01b0\u1edfng l\u1ed3ng l\u1ed9ng c\u1ee7a \u1ea4n \u0110\u1ed9, l\u01b0\u1ee1i Tuy\u1ec7t \u0111ao c\u1ee7a \u0111\u1ea1i lu\u1eadn s\u01b0 N\u0101g\u0101rjuna \u0111\u00e3 qu\u00e9t s\u1ea1ch nh\u1eefng ki\u1ebfn gi\u1ea3i h\u01b0 ng\u1ee5y trong n\u00e3o tr\u1ea1ng lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi, g\u00e2y n\u00ean m\u1ed9t c\u01a1n ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng v\u00f4 ti\u1ec1n kho\u00e1ng h\u1eadu trong to\u00e0n c\u00f5i \u0111\u1ea1o gi\u00e1o ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng b\u1eb1ng T\u00e1nh Kh\u00f4ng (<em>\u015b\u016bnyat\u0101<\/em>) g\u00e2y kinh h\u00e3i. T\u00e1nh Kh\u00f4ng Trung qu\u00e1n t\u00f4ng ph\u00e1 h\u1ee7y m\u1ecdi l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng, m\u1ecdi ki\u1ebfn gi\u1ea3i, qu\u00e9t s\u1ea1ch to\u00e0n b\u1ed9 th\u1ebf gi\u1edbi v\u1eadt l\u00fd v\u00e0 t\u00e2m l\u00fd v\u1edbi l\u1ee5c c\u0103n, l\u1ee5c tr\u1ea7n, l\u1ee5c th\u1ee9c, cho \u0111\u1ebfn thuy\u1ebft t\u1ee9 di\u1ec7u \u0111\u1ebf v\u00e0 th\u1eadp nh\u1ecb nh\u00e2n duy\u00ean &#8211; n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a t\u01b0 t\u01b0\u1edfng Ph\u1eadt gi\u00e1o &#8211; trong c\u01a1n cu\u1ed3ng phong ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh to\u00e0n tri\u1ec7t c\u1ee7a c\u00e1c ch\u1eef B\u1ea4T, PHI, V\u00d4; gi\u1ed1ng nh\u01b0 \u0110\u1ed9c c\u00f4 c\u1eedu ki\u1ebfm d\u00f9ng v\u00f4 chi\u00eau \u0111\u1ec3 t\u1eadn ph\u00e1 m\u1ecdi ki\u1ebfm ph\u00e1p h\u1eefu chi\u00eau trong thi\u00ean h\u1ea1. Chi\u00eau th\u1ee9c c\u1ee7a \u0110\u1ed9c c\u00f4 c\u1eedu ki\u1ebfm l\u00e0 v\u00f4 chi\u00eau, kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh theo m\u1ed9t chi\u00eau th\u1ee9c n\u00e0o ch\u1ec9 m\u00e0 \u0111\u00e1nh v\u00e0o ch\u1ed7 s\u01a1 h\u1edf c\u1ee7a ki\u1ebfm ph\u00e1p \u0111\u1ed1i ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 ph\u00e1 gi\u1ea3i; c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 ki\u1ebfn gi\u1ea3i c\u1ee7a Trung qu\u00e1n t\u00f4ng l\u00e0 <i>Kh\u00f4ng ch\u01b0 ki\u1ebfn<\/i> <em>(\u015b\u016bnyat\u0101 of drsti<\/em> : \u7a7a \u8af8 \u898b) t\u1ee9c xem m\u1ecdi ki\u1ebfn gi\u1ea3i \u0111\u1ec1u l\u00e0 Kh\u00f4ng (<em>\u015b\u016bnya<\/em>); \u0111\u00f3 l\u00e0 ki\u1ebfn gi\u1ea3i phi ki\u1ebfn gi\u1ea3i, l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng phi l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng, quan \u0111i\u1ec3m phi quan \u0111i\u1ec3m. Trung qu\u00e1n t\u00f4ng, do \u0111\u00f3, lu\u1eadn ph\u00e1 m\u1ecdi ki\u1ebfn gi\u1ea3i c\u1ee7a \u0111\u1ed1i ph\u01b0\u01a1ng b\u1eb1ng c\u00e1ch ph\u00e1t l\u1ed9 cho \u0111\u1ed1i ph\u01b0\u01a1ng th\u1ea5y nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 b\u1ea5t to\u00e0n t\u1ea5t y\u1ebfu c\u00f9ng s\u1ef1 m\u00e2u thu\u1eabn xung \u0111\u1ed9t n\u1ed9i t\u1ea1i trong m\u1ecdi th\u1ec3 c\u00e1ch l\u1eadp lu\u1eadn c\u1ee7a h\u1ecd, nh\u01b0ng l\u1ea1i kh\u00f4ng h\u1ec1 \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t ki\u1ebfn gi\u1ea3i m\u1edbi, v\u00ec ki\u1ebfn gi\u1ea3i m\u1edbi, n\u1ebfu c\u00f3, c\u0169ng l\u00e0 <i>Kh\u00f4ng<\/i> n\u1ed1t; n\u1ebfu kh\u00e1c \u0111i th\u00ec ki\u1ebfn gi\u1ea3i m\u1edbi \u0111\u00f3 c\u0169ng s\u1ebd ch\u1ee9a nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 b\u1ea5t to\u00e0n t\u1ea5t y\u1ebfu c\u00f9ng s\u1ef1 m\u00e2u thu\u1eabn xung \u0111\u1ed9t n\u1ed9i t\u1ea1i, n\u00ean n\u00f3 s\u1ebd ti\u1ebfp t\u1ee5c b\u1ecb lu\u1eadn ph\u00e1, r\u1ed3i s\u1ef1 lu\u1eadn ph\u00e1 m\u1edbi \u0111\u00f3 l\u1ea1i d\u1eabn \u0111\u1ebfn m\u1ed9t ki\u1ebfn gi\u1ea3i m\u1edbi kh\u00e1c n\u1eefa; \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 h\u1ed3i quy v\u00f4 t\u1eadn [<i>regress ad infinitum<\/i>]. \u0110\u1ed1i v\u1edbi Trung qu\u00e1n t\u00f4ng, b\u1ea3n th\u00e2n s\u1ef1 lu\u1eadn ph\u00e1 m\u1ecdi ki\u1ebfn gi\u1ea3i t\u1ef1 n\u00f3 \u0111\u00e3 l\u00e0 m\u1ed9t ki\u1ebfn gi\u1ea3i, c\u0169ng nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1eddng ki\u1ebfm v\u00f4 chi\u00eau t\u1ef1 n\u00f3 \u0111\u00e3 h\u00ecnh th\u00e0nh m\u1ed9t chi\u00eau th\u1ee9c. \u0110\u00f3 l\u00e0 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a hai ch\u1eef \u201c<i>ph\u00ea ph\u00e1n<\/i>\u201d (<i>criticism<\/i>) m\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3 Murti d\u00f9ng trong su\u1ed1t t\u00e1c ph\u1ea9m, trong n\u1ed7 l\u1ef1c mu\u1ed1n d\u00ecu nh\u1eefng \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 quen thu\u1ed9c v\u1edbi t\u01b0 t\u01b0\u1edfng \u201c<i>ph\u00ea ph\u00e1n<\/i>\u201d c\u1ee7a Kant v\u00e0 bi\u1ec7n ch\u1ee9ng ph\u00e1p c\u1ee7a Hegel, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 Kant, ti\u1ebfp c\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng l\u1ed9 d\u1eabn v\u1ec1 c\u1ed9i ngu\u1ed3n c\u1ee7a B\u00e1t b\u1ea5t Trung \u0111\u1ea1o c\u1ee7a Trung qu\u00e1n t\u00f4ng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi v\u1ea1ch ra nh\u1eefng suy t\u01b0 h\u1eddi h\u1ee3t c\u1ee7a nhi\u1ec1u nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y khi \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t tri\u1ebft h\u1ecdc v\u1ec1 T\u00e1nh Kh\u00f4ng c\u1ee7a Trung qu\u00e1n t\u00f4ng v\u1edbi h\u01b0 v\u00f4 lu\u1eadn [<i>nihilism<\/i>] m\u1ed9t c\u00e1ch thi\u1ec3n c\u1eadn v\u00e0 h\u1eddi h\u1ee3t.<\/p>\n<p>Trung qu\u00e1n t\u00f4ng lu\u1eadn ph\u00e1 m\u1ecdi ki\u1ebfn gi\u1ea3i v\u1ec1 Th\u1ef1c t\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 ph\u1ee7 nh\u1eadn Th\u1ef1c t\u01b0\u1edbng m\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn Praj\u00f1a <em>(tr\u00ed tu\u1ec7 B\u00e1t nh\u00e3<\/em>) hay Tr\u1ef1c gi\u00e1c V\u00f4 n\u1ed9i dung [C<i>ontentless Intuition<\/i>]. \u0110\u00f3 l\u00e0 B\u1ea5t nh\u1ecb tr\u00ed hay V\u00f4 ph\u00e2n bi\u1ec7t tr\u00ed. N\u1ed9i dung c\u1ee7a Tr\u1ef1c gi\u00e1c V\u00f4 n\u1ed9i dung l\u00e0 C\u1ea3nh Gi\u1edbi Tuy\u1ec7t \u0110\u1ed1i hay To\u00e0n Th\u1ec3 Th\u1ef1c T\u01b0\u1edbng, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee5 th\u1ec3 b\u1ea5t k\u1ef3 n\u00e0o. Khi m\u1ecdi ki\u1ebfn gi\u1ea3i theo m\u00f4 th\u1ee9c t\u01b0 duy b\u1ecb qu\u00e9t s\u1ea1ch kh\u1ecfi t\u00e2m tr\u00ed, khi t\u00e2m kh\u00f4ng c\u00f2n ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i th\u00ec n\u00f3 s\u1ebd ho\u00e0n to\u00e0n trong su\u1ed1t. Trong c\u1ea3nh gi\u1edbi \u0111\u00f3, T\u00e2m v\u00e0 Th\u1ef1c t\u01b0\u1edbng vi\u00ean dung h\u00f2a h\u1ee3p, b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n ly trong Praj\u00f1\u0101p\u0101ramit\u0101 (<em>B\u00e1t nh\u00e3 Ba la m\u1eadt<\/em>) &#8211; m\u1ed9t c\u1ea3nh gi\u1edbi ho\u00e0n to\u00e0n t\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3n v\u1edbi quan ni\u1ec7m hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i xem tri\u1ebft h\u1ecdc l\u00e0 m\u1ed9t khoa h\u1ecdc ph\u1ed5 qu\u00e1t, dung h\u1ee3p \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ng\u00e0nh khoa h\u1ecdc kh\u00e1c nhau v\u00e0o m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng m\u1ea1ch l\u1ea1c.<\/p>\n<p>Trong ph\u00e1p m\u00f4n l\u1ee5c \u0111\u1ed9, Praj\u00f1a (tr\u00ed B\u00e1t nh\u00e3) ph\u1ea3i \u0111i c\u00f9ng v\u1edbi b\u1ed1 th\u00ed (d\u0101na), tr\u00ec gi\u1edbi (<em>\u015b\u012bla<\/em>), nh\u1eabn nh\u1ee5c (<em>ks\u0101nti<\/em>), tinh t\u1ea5n (<em>v\u012brya<\/em>), thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh (<em>dhy\u0101na<\/em>) m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap t\u00e2m thanh t\u1ecbnh \u0111\u1ec3 th\u1ec3 ng\u1ed9 ch\u00e2n l\u00fd. R\u1ed3i \u0111\u1ebfn l\u01b0\u1ee3t \u0111\u00f3, Praj\u00f1a l\u1ea1i gi\u00fap cho c\u00e1c p\u0101ramit\u0101 kia \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e0n thi\u1ec7n, t\u1ef1u th\u00e0nh v\u00f4 l\u01b0\u1ee3ng \u0111i\u1ec1u to\u00e0n m\u1ef9, khi\u1ebfn cho m\u1ed7i p\u0101ramit\u0101 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 p\u0101ramit\u0101 \u2013hay s\u1ef1 to\u00e0n m\u00e3n. Ch\u1ec9 c\u00f3 Praj\u00f1\u0101p\u0101ramit\u0101 (<em>B\u00e1t nh\u00e3 Ba la m\u1eadt<\/em>) &#8211; t\u1ee9c m\u1ed9t lo\u1ea1i Ch\u00e2n tr\u00ed b\u1eb1ng tr\u1ef1c gi\u00e1c phi kh\u00e1i ni\u1ec7m &#8211; m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 lo\u1ea1i thu\u1ed1c \u0111\u1ed1i tr\u1ecb h\u1eefu hi\u1ec7u m\u1ecdi v\u1ecdng t\u01b0\u1edfng ph\u00e2n bi\u1ec7t v\u1ecdng t\u01b0\u1edfng (<em>vikalpa<\/em>) c\u1ee7a l\u00fd tr\u00ed con ng\u01b0\u1eddi. <\/p>\n<p>Praj\u00f1\u0101p\u0101ramit\u0101 l\u00e0 ch\u1ed7 k\u1ebft tinh c\u1ee7a m\u1ecdi l\u00fd lu\u1eadn trong thi\u00ean h\u1ea1, c\u00f2n T\u00e1nh Kh\u00f4ng l\u00e0m ti\u00eau dung t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ki\u1ebfn gi\u1ea3i c\u1ed5 kim. M\u00f4 ph\u1ecfng theo Ng\u1ecda Long Sinh <a href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/Thuy\/AppData\/Local\/Temp\/#_edn4\" name=\"_ednref4\">[5]<\/a> ta c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i \u201c<i>Tr\u01b0\u1edbc Thi\u00ean ki\u1ebfm Praj\u00f1\u0101p\u0101ramit\u0101, l\u00fd lu\u1eadn kh\u00f4ng c\u00f2n tuy\u1ec7t h\u1ecdc; d\u01b0\u1edbi Tuy\u1ec7t \u0111ao \u015a\u016bnyat\u0101, ki\u1ebfn gi\u1ea3i kh\u00f4ng c\u00f3 sinh c\u01a1<\/i>.\u201d! \u0110\u1ea9y l\u00fd tr\u00ed con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o tuy\u1ec7t l\u1ed9 b\u1eb1ng ph\u00e1p m\u00f4n quy m\u1eadu ch\u1ee9ng ph\u00e1p (<em>prasanga<\/em>) hay ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p quy k\u1ebft b\u1ed9i l\u00fd [<i>reductio ad absurdum<\/i>], \u0111\u01b0a t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi bi\u1ec7n gi\u1ea3i \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 b\u1ebf t\u1eafc, bu\u1ed9c t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c lu\u1eadn s\u01b0 uy\u00ean b\u00e1c ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi s\u1ef1 s\u1ee5p \u0111\u1ed5 tan t\u00e0nh c\u1ee7a m\u1ecdi h\u1ec7 th\u1ed1ng l\u00fd lu\u1eadn, c\u1ee7a m\u1ecdi n\u1ec1n tri\u1ebft h\u1ecdc do nh\u1eefng m\u00e2u thu\u1eabn xung \u0111\u1ed9t n\u1ed9i t\u1ea1i, \u0111\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng m\u1ecdi \u0111i\u1ec7n \u0111\u00e0i duy l\u00fd \u0111\u1ed3 s\u1ed9 c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng c\u00f4ng tr\u00ecnh x\u00e2y tr\u00ean c\u00e1t; \u0111\u00f3 l\u00e0 Tuy\u1ec7t \u0111ao. Nh\u01b0ng ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh to\u00e0n tri\u1ec7t theo tinh th\u1ea7n Praj\u00f1a l\u00e0 th\u1ec3 c\u00e1ch vi di\u1ec7u \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn s\u1ef1 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh to\u00e0n tri\u1ec7t trong c\u1ea3nh gi\u1edbi t\u1ef1 do tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i; trong c\u1ea3nh gi\u1edbi th\u00f9 th\u1eafng \u0111\u00f3 th\u00ec kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh l\u00e0 ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh, v\u00e0 ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh l\u00e0 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh, \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a t\u00e2m th\u1ee9c con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn c\u1ea3nh gi\u1edbi gi\u1ea3i tho\u00e1t t\u1ed1i h\u1eadu, \u0111\u00f3 l\u00e0 Thi\u00ean ki\u1ebfm. Tuy\u1ec7t \u0111ao th\u00ec ph\u00e1 h\u1ee7y m\u1ecdi ki\u1ebfn gi\u1ea3i theo th\u1ec3 c\u00e1ch c\u1ee7a Tr\u00ed tu\u1ec7, c\u00f2n Thi\u00ean ki\u1ebfm th\u00ec t\u1eeb bi h\u00f3a \u0111\u1ed9 theo th\u1ec3 \u0111i\u1ec7u c\u1ee7a Bi t\u00e2m. C\u1ea3 ki\u1ebfm l\u1eabn \u0111ao \u0111\u1ec1u v\u1ea1ch ra m\u1ed9t th\u00f4ng l\u1ed9 cho h\u00e0nh gi\u1ea3 t\u00ecm v\u1ec1 c\u00f5i \u0111\u1ea1o uy\u00ean nguy\u00ean trong <i>s\u1ef1 Im L\u1eb7ng c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt<\/i>&#8211; s\u1ef1 Im L\u1eb7ng bao tr\u00f9m t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ch\u00e2n tr\u1eddi t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i. Trong Tuy\u1ec7t \u0111ao \u0111\u00e3 h\u00e0m \u1ea9n Thi\u00ean ki\u1ebfm, v\u00e0 trong Thi\u00ean ki\u1ebfm v\u1eabn th\u1ea5p tho\u00e1ng Tuy\u1ec7t \u0111ao. V\u00e0 t\u1ea1i ch\u1ed7 ch\u00f3t v\u00f3t s\u01a1 \u0111\u1ea7u, c\u1ea3 Thi\u00ean ki\u1ebfm v\u00e0 Tuy\u1ec7t \u0111ao \u0111\u1ec1u h\u1ee3p nh\u1ea5t th\u00e0nh C\u00e1i M\u1ed9t Tuy\u1ec7t \u0110\u1ed1i, vi\u00ean dung nh\u1ea5t th\u1ec3 trong ph\u01b0\u01a1ng tr\u1eddi l\u1ed3ng l\u1ed9ng c\u1ee7a c\u00f5i Vi\u00ean M\u00e3n Nh\u01b0 Lai.<\/p>\n<p>T.R.V Murti \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng nh\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng l\u1ed7i l\u1ea1c nh\u1ea5t v\u1ec1 tri\u1ebft h\u1ecdc \u1ea4n \u0110\u1ed9 trong th\u1ebf k\u1ef7 XX. \u00d4ng \u0111\u00e3 ph\u00e2n t\u00edch v\u00e0 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 c\u1eb7n k\u1ebd gi\u00e1o l\u00fd Trung qu\u00e1n t\u00f4ng qua c\u00e1i nh\u00ecn th\u00f4ng tu\u1ec7 c\u1ee7a m\u1ed9t b\u1eadc th\u1ee9c gi\u1ea3 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y \u0111\u1ea7y uy t\u00edn, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1edbi h\u1ecdc gi\u1ea3 xem l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 th\u1ea9m quy\u1ec1n v\u1ec1 kinh \u0111i\u1ec3n \u1ea4n \u0110\u1ed9 m\u00e0 \u00f4ng h\u1ea7u nh\u01b0 thu\u1ed9c l\u00f2ng, nh\u01b0 kinh \u0111i\u1ec3n Ph\u1eadt gi\u00e1o, kinh v\u0103n Upanishads, v\u0103n ph\u1ea1m c\u1ee7a Panini, c\u00f9ng nhi\u1ec1u kinh v\u0103n quan tr\u1ecdng kh\u00e1c \u2026. <\/p>\n<p>T.R.V Murti l\u00e0 m\u1ed9t b\u1eadc th\u1ee9c gi\u1ea3 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, nh\u01b0ng t\u00e2m h\u1ed3n \u00f4ng l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng trong kh\u00f4ng kh\u00ed t\u00e2m linh ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng, n\u00ean \u0111\u1ecdc \u00f4ng, ta c\u00f3 c\u1ea3m gi\u00e1c g\u1ea7n g\u0169i nh\u01b0 m\u1ed9t b\u1eadc lu\u1eadn s\u01b0 ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng \u0111\u00e3 th\u1ea5u hi\u1ec3u t\u1eadn ng\u1ecdn ng\u00e0nh c\u1ee7a tri\u1ebft h\u1ecdc ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, li\u1ec5u tri \u0111\u01b0\u1ee3c to\u00e0n b\u1ed9 s\u1ef1 b\u1ebf t\u1eafc c\u1ee7a n\u1ec1n v\u0103n minh duy l\u00fd ch\u00e2u \u00c2u \u0111ang l\u00e0m kh\u1ed1n qu\u1eabn to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi trong m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi t\u01b0 duy theo ki\u1ec3u \u00c2u ch\u00e2u. M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng trong b\u1ea7u kh\u00f4ng khi tri\u1ebft h\u1ecdc ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y l\u1ea1i m\u1ea1nh d\u1ea1n kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh: \u201c<i>Bi\u1ec7n ch\u1ee9ng ph\u00e1p c\u1ee7a Hegel l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ea3n ph\u1ea9m xa hoa ph\u00f9 phi\u1ebfm, ch\u1ee9 ho\u00e0n to\u00e0n v\u00f4 gi\u00e1 tr\u1ecb v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n t\u00e2m linh<\/i>.\u201d<a href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/Thuy\/AppData\/Local\/Temp\/#_edn5\" name=\"_ednref5\">[6]<\/a> \u0111\u1ec3 k\u00eau g\u1ecdi th\u1ebf gi\u1edbi quay v\u1ec1 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng t\u00e2m linh ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 Tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i lu\u1eadn c\u1ee7a Trung qu\u00e1n t\u00f4ng Ph\u1eadt gi\u00e1o, xem nh\u01b0 \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ed1i tho\u00e1t cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u00e0 duy nh\u1ea5t cho to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi. C\u0169ng nh\u01b0 Heidegger, \u00f4ng \u00fd th\u1ee9c s\u00e2u s\u1eafc s\u1ef1 t\u00e0n ph\u00e1 kh\u1ed1c li\u1ec7t c\u1ee7a n\u1ec1n v\u0103n minh ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u01b0 t\u01b0\u1edfng nh\u00e2n lo\u1ea1i. To\u00e0n th\u1ec3 nh\u00e2n lo\u1ea1i \u0111ang kh\u00e1t khao mong \u0111\u1ee3i s\u1ef1 h\u1ee3p nh\u1ea5t t\u00e2m linh cho m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi \u0111ang b\u1ecb x\u00e2u x\u00e9 tan n\u00e1t b\u1edfi bi\u1ebft bao s\u1ef1 xung \u0111\u1ed9t, b\u1edfi nh\u1eefng h\u1ec7 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng hi\u1ebfu chi\u1ebfn \u0111ang \u0111e d\u1ecda nh\u1eadn ch\u00ecm to\u00e0n th\u1ec3 th\u1ebf gi\u1edbi v\u00e0o s\u1ef1 di\u1ec7t vong. Nh\u1eefng ph\u00e1t minh khoa h\u1ecdc, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 m\u1ea1ng Internet v\u1edbi nh\u1eefng chi\u1ebfc m\u00e1y t\u00ednh \u0111\u00e3 t\u1ea1o th\u00e0nh m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng tinh x\u1ea3o \u0111\u1ec3 n\u1ed1i k\u1ebft to\u00e0n c\u1ea7u v\u00e0o trong m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi kh\u1ed5ng l\u1ed3 c\u1ee7a nh\u1eefng si\u00eau xa l\u1ed9 th\u00f4ng tin. Kh\u00f4ng gian d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 \u0111\u00e3 d\u1ea7n thu h\u1eb9p l\u1ea1i, th\u1ebf gi\u1edbi d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ea7n s\u00e1t k\u1ec1 vai nhau, th\u1ebf nh\u01b0ng s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u00e0 xung kh\u1eafc gi\u1eefa con ng\u01b0\u1eddi, gi\u1eefa c\u00e1c qu\u1ed1c gia, gi\u1eefa c\u00e1c ch\u1ee7ng t\u1ed9c l\u1ea1i gia t\u0103ng m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u1ee7ng khi\u1ebfp; \u0111\u1ea5u tranh v\u00e0 th\u1ed1ng kh\u1ed5 v\u1eabn ng\u1eadp tr\u00e0n tr\u00ean c\u00f5i th\u1ebf. Chi\u1ebfn tranh \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh c\u0103n b\u1ec7nh kinh ni\u00ean lan r\u1ed9ng tr\u00ean ph\u1ea1m vi to\u00e0n c\u1ea7u.<\/p>\n<p>Sau khi tr\u00ecnh b\u00e0y s\u1ef1 h\u1ed7n lo\u1ea1n v\u00e0 \u0111\u1ed5 v\u1ee1 tr\u00e0n lan tr\u00ean c\u00f5i th\u1ebf, Murti m\u1ea1nh d\u1ea1n k\u1ebft lu\u1eadn:<\/p>\n<blockquote>\n<p><em>C\u0103n nguy\u00ean n\u00e0o c\u00f3 g\u00ec l\u00e0 b\u00ed \u1ea9n \u0111\u00e2u. N\u1ec1n v\u0103n minh ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, k\u1ec3 t\u1eeb th\u1eddi Ph\u1ee5c H\u01b0ng, \u0111\u00e3 ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ea1nh m\u1ebd theo l\u1ed9 tuy\u1ebfn duy v\u1eadt [materialistic lines] v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh quy ph\u1ea1m cho to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi. \u2026 Con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 chinh ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c Thi\u00ean nhi\u00ean ho\u1eb7c g\u1ea7n nh\u01b0 \u0111\u00e3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3, nh\u01b0ng l\u1ea1i kh\u00f4ng l\u00e0m ch\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n th\u00e2n m\u00ecnh. H\u1eadu qu\u1ea3 th\u1eadt l\u00e0 th\u1ea3m kh\u1ed1c. Cu\u1ed9c s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u01b0\u1edfng ch\u1eebng \u1ed5n \u0111\u1ecbnh v\u00e0 an to\u00e0n \u0111\u00e3 tr\u1edf n\u00ean b\u1ea5p b\u00eanh, b\u1ea5t \u1ed5n. Ch\u00fang ta gi\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3 th\u1ebf gi\u1edbi nh\u01b0ng l\u1ea1i \u0111\u00e1nh m\u1ea5t linh h\u1ed3n.<\/em> <a href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/Thuy\/AppData\/Local\/Temp\/#_edn6\" name=\"_ednref6\">[7]<\/a><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>M\u1ecdi ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng t\u0103ng gia s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng s\u1ea3n ph\u1ea9m v\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ea1i c\u01a1 c\u1ea5u x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 \u0111em \u0111\u1ebfn b\u00ecnh y\u00ean cho th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u1ec1u th\u1ea5t b\u1ea1i, khi nh\u1eefng n\u1ed7 l\u1ef1c \u0111\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t n\u1ec1n t\u1ea3ng t\u00e2m linh. M\u1ecdi s\u1ef1 \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i gi\u1eefa c\u00e1c qu\u1ed1c gia, gi\u1eefa c\u00e1c ch\u1ee7ng t\u1ed9c \u0111\u1ec1u b\u1ebf t\u1eafc kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn c\u1ea3m th\u00f4ng, khi con ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn nhau nh\u01b0 lo\u00e0i c\u00e1 v\u00e0ng nh\u00ecn th\u1ebf gi\u1edbi qua b\u1ec3 k\u00ednh n\u01b0\u1edbc cong. Ch\u1ec9 c\u00f3 t\u00e2m linh m\u1edbi \u0111em \u0111\u1ebfn m\u1ed9t n\u1ec1n t\u1ea3ng th\u1ef1c s\u1ef1 cho x\u00e3 h\u1ed9i, v\u00e0 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn con ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb kh\u00e1c. V\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n n\u00e0y th\u00ec Tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i lu\u1eadn c\u1ee7a Trung qu\u00e1n t\u00f4ng Ph\u1eadt gi\u00e1o v\u1edbi t\u01b0 t\u01b0\u1edfng Praj\u00f1\u0101p\u0101ramit\u0101 th\u00f9 th\u1eafng v\u00e0 T\u00e1nh Kh\u00f4ng (\u015a\u016bnyat\u0101) th\u00e2m di\u1ec7u s\u1ebd l\u00e0 \u201c<i>n\u1ec1n t\u1ea3ng cho s\u1ef1 ph\u1ee5c sinh t\u00e2m linh cho th\u1ebf gi\u1edbi<\/i>\u201d (<i>back-ground for the spiritual regeneration of the world<\/i>)<a href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/Thuy\/AppData\/Local\/Temp\/#_edn7\" name=\"_ednref7\">[8]<\/a>, nh\u01b0 Murti, v\u00e0 c\u1ea3 lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi, \u0111ang mong \u0111\u1ee3i.    <\/p>\n<p><em>S\u00e0ig\u00f2n m\u00f9a Vu Lan, Ph\u1eadt l\u1ecbch 2556 (2012)     <br \/><\/em><strong>Hu\u1ef3nh Ng\u1ecdc Chi\u1ebfn <\/strong><\/p>\n<hr align=\"left\" size=\"1\" width=\"33%\" \/>\n<p><strong>Ch\u00fa Th\u00edch:<\/strong><\/p>\n<p>[1] C\u1ea3m nh\u1eadn c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft sau khi \u0111\u1ecdc <i>The Central Philosophy of Budshism<\/i> c\u1ee7a T.V.Murti.<\/p>\n<p><a href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/Thuy\/AppData\/Local\/Temp\/#_ednref1\" name=\"_edn1\">[2]<\/a> \u201c<i>But how do we know we have the true, undistorted picture of reality<\/i>?\u201d (Hawking, <i>The Grand Design<\/i>, Bantam Books, New York, 2010, p.50.)<\/p>\n<p><a href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/Thuy\/AppData\/Local\/Temp\/#_ednref2\" name=\"_edn2\">[3]<\/a> <i>Ngh\u1ecbch l\u00fd Achille v\u00e0 con r\u00f9a<\/i>: l\u00e0 ngh\u1ecbch l\u00fd n\u1ed5i ti\u1ebfng c\u1ee7a Zeno. Achille l\u00e0 m\u1ed9t d\u0169ng s\u0129 Hy L\u1ea1p c\u00f3 t\u00e0i ch\u1ea1y nhanh. Achille v\u00e0 R\u00f9a c\u00f9ng ch\u1ea1y thi. Gi\u1ea3 s\u1eed r\u00f9a \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc Achilles 100 m\u00e9t, v\u00e0 t\u1ed1c \u0111\u1ed9 c\u1ee7a Achille g\u1ea5p 100 l\u1ea7n r\u00f9a. Khi Achilles ch\u1ea1y \u0111\u01b0\u1ee3c kho\u1ea3ng c\u00e1ch 100 m\u00e9t, \u0111\u1ebfn v\u1ecb tr\u00ed xu\u1ea5t ph\u00e1t c\u1ee7a r\u00f9a, th\u00ec r\u00f9a \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c 1m; khi Achille v\u01b0\u1ee3t ti\u1ebfp qua \u0111o\u1ea1n \u0111\u01b0\u1eddng 1m \u0111\u00f3 th\u00ec r\u00f9a l\u1ea1i \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c 10<sup>-2<\/sup>m; khi Achille v\u01b0\u1ee3t ti\u1ebfp qua \u0111o\u1ea1n \u0111\u01b0\u1eddng 10<sup>-2<\/sup>m \u0111\u00f3 th\u00ec r\u00f9a l\u1ea1i \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c 10<sup>-4 <\/sup>m v.v&#8230; C\u1ee9 ti\u1ebfp t\u1ee5c m\u00e3i nh\u01b0 v\u1eady, kho\u1ea3ng c\u00e1ch gi\u1eefa Achille v\u00e0 r\u00f9a s\u1ebd ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn con s\u1ed1 c\u1ef1c vi d\u1ea1ng 10<sup>-2n<\/sup>, nh\u01b0ng kh\u00f4ng bao gi\u1edd b\u1eb1ng 0. Do \u0111\u00f3, d\u0169ng s\u0129 Achilles kh\u00f4ng bao gi\u1edd \u0111u\u1ed5i k\u1ecbp ch\u00fa r\u00f9a! <\/p>\n<p><i>Ngh\u1ecbch l\u00fd m\u0169i t\u00ean bay<\/i>: Ta b\u1eafn 1 m\u0169i t\u00ean t\u1eeb v\u1ecb tr\u00ed A \u0111\u1ebfn t\u00e2m bia \u1edf v\u1ecb tr\u00ed B. M\u0169i t\u00ean mu\u1ed1n \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c B th\u00ec ph\u1ea3i \u0111i qua trung \u0111i\u1ec3m A1 c\u1ee7a AB, mu\u1ed1n \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c A1 th\u00ec ph\u1ea3i qua trung \u0111i\u1ec3m A2 c\u1ee7a AA1, mu\u1ed1n \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c A2 th\u00ec ph\u1ea3i qua trung \u0111i\u1ec3m A3 c\u1ee7a AA2 v.v&#8230; C\u1ee9 ti\u1ebfp t\u1ee5c nh\u01b0 v\u1eady, m\u0169i t\u00ean ph\u1ea3i l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t qua v\u00f4 h\u1ea1n c\u00e1c trung \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a c\u00e1c \u0111o\u1ea1n th\u1eb3ng chia nh\u1ecf, do \u0111\u00f3 m\u0169i t\u00ean kh\u00f4ng bao gi\u1edd \u0111\u1ebfn \u0111\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c! <\/p>\n<p><a href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/Thuy\/AppData\/Local\/Temp\/#_ednref3\" name=\"_edn3\">[4]<\/a> \u201c<i>S\u1ef1 m\u00f9 qu\u00e1ng \u0111\u00f3 l\u1edbn m\u1ea1nh \u0111\u1ebfn m\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng c\u00f2n kh\u1ea3 n\u0103ng th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn tr\u00ecnh \u00c2u h\u00f3a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 tr\u00e1i \u0111\u1ea5t \u0111\u00e3 g\u00e2y t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ebfn nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u tinh y\u1ebfu \u1edf t\u1eadn c\u1ed9i ngu\u1ed3n nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o. D\u01b0\u1eddng nh\u01b0 ti\u1ebfn tr\u00ecnh \u0111\u00f3 khi\u1ebfn cho m\u1ecdi c\u1ed9i ngu\u1ed3n \u0111\u1ec1u tr\u1edf n\u00ean kh\u00f4 c\u1ea1n<\/i>.\u201d (Die Verblendung w\u00e4chst, so da\u00df man auch nicht mehr zu sehen vermag, wie die Europ\u00e4isierung des Menschen und der Erde alles Wesenhafte in seinen Quellen anzehrt. Es scheint, als sollten diese versiegen. (Heidegger, <i>Unterwegs zur Sprache<\/i>, Vittorio Klostermann, Frankfurt am Main, 1985, tr.99).<\/p>\n<p><a href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/Thuy\/AppData\/Local\/Temp\/#_ednref4\" name=\"_edn4\">[5]<\/a> L\u1eddi c\u1ee7a <i>Thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec7 nh\u1ea5t \u0111ao<\/i> H\u01b0\u1edbng Ngao ph\u1ea9m b\u00ecnh ki\u1ebfm ph\u00e1p c\u1ee7a <i>Thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec7 nh\u1ea5t ki\u1ebfm<\/i> C\u01a1 \u0110\u1ed3ng : \u59ec \u8001 \u5152 \u528d \u4e0b \u7121 \u7d55 \u5b78 \uff0c \u8001 \u592b \u7684 \u5200 \u4e0b\u7121 \u751f \u6a5f <i>C\u01a1 l\u00e3o nhi ki<\/i><i>\u1ebf<\/i><i>m h\u1ea1 v\u00f4 tuy\u1ec7t h\u1ecdc, l\u00e3o phu \u0111\u00edch \u0111ao h\u1ea1 v\u00f4 sinh c\u01a1<\/i>. (D\u01b0\u1edbi ki\u1ebfm C\u01a1 \u0110\u1ed3ng kh\u00f4ng c\u00f2n tuy\u1ec7t h\u1ecdc, d\u01b0\u1edbi \u0111ao l\u00e3o phu kh\u00f4ng c\u00f3 sinh c\u01a1 &#8211; <i>Thi\u00ean ki\u1ebfm tuy\u1ec7t \u0111ao<\/i> \u5929 \u528d \u7d55 \u5200,ch\u01b0\u01a1ng 4). M\u1ed9t b\u00ean l\u00e0 Thi\u00ean ki\u1ebfm theo nguy\u00ean l\u00fd Sinh, \u0111em bi t\u00e2m tr\u00f9m l\u00ean ki\u1ebfm ph\u00e1p \u0111\u1ec3 h\u00f3a gi\u1ea3i t\u1ea5t c\u1ea3 v\u00f5 h\u1ecdc trong thi\u00ean h\u1ea1. M\u1ed9t b\u00ean l\u00e0 Tuy\u1ec7t \u0111ao theo nguy\u00ean l\u00fd Di\u1ec7t, \u0111em s\u00e1t t\u00e2m h\u00f3a v\u00e0o \u0111ao ph\u00e1p \u0111\u1ec3 t\u1eadn di\u1ec7t m\u1ecdi \u0111\u1ed1i th\u1ee7 tr\u00ean \u0111\u1eddi? L\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 \u0111em \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1t t\u00e2m c\u1ee7a Tuy\u1ec7t \u0111ao h\u00f2a v\u00e0o Thi\u00ean ki\u1ebfm, c\u0169ng nh\u01b0 l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 h\u00f2a \u0111\u01b0\u1ee3c bi t\u00e2m c\u1ee7a Thi\u00ean ki\u1ebfm v\u00e0o s\u00e1t kh\u00ed c\u1ee7a Tuy\u1ec7t \u0111ao? V\u1edbi t\u00e1c ph\u1ea9m <i>Thi\u00ean ki\u1ebfm Tuy\u1ec7t \u0111ao<\/i>, Ng\u1ecda Long Sinh \u0111\u00e3 l\u1eb7ng l\u1ebd m\u1edf ra m\u1ed9t ch\u00e2n tr\u1eddi huy\u1ec1n \u1ea9n cho t\u01b0 t\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 t\u1ef1u th\u00e0nh nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u b\u1ea5t kh\u1ea3 t\u01b0 ngh\u00ec cho c\u00f5i \u0111\u1ea1o S\u01a1 Th\u1ee7y \u0110\u00f4ng Ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p><a href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/Thuy\/AppData\/Local\/Temp\/#_ednref5\" name=\"_edn5\">[6]<\/a> T. V. Murti, \u201c<i>The dialectic of Hegel is a brilliant superfluity, it had no spiritual value.<\/i>\u201d t\u1eeb <i>The Central Philosophy of Buddhism<\/i>, ed. George Allen and Unwin, 1968, p.305.<\/p>\n<p><a href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/Thuy\/AppData\/Local\/Temp\/#_ednref6\" name=\"_edn6\">[7]<\/a> \u201c<i>The causes are not hidden. Western civilization, which has become the norm for all, has developed, since the Renaissance, along materialistic lines. \u2026. Man has conquered Nature or is very near doing that; but he has not the rudimentary control over himself. The consequences are disastrous. Organised life with any pretence to stability and security has become precarious. We have gained the world, but have lost our soul<\/i>.&quot; (Op. cit. p.338)<\/p>\n<p><a href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/Thuy\/AppData\/Local\/Temp\/#_ednref7\" name=\"_edn7\">[8]<\/a> Op. cit. p.341.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u1ecdi s\u1ef1 \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i gi\u1eefa c\u00e1c qu\u1ed1c gia, gi\u1eefa c\u00e1c ch\u1ee7ng t\u1ed9c \u0111\u1ec1u b\u1ebf t\u1eafc kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn c\u1ea3m th\u00f4ng, khi con ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn nhau nh\u01b0 lo\u00e0i c\u00e1 v\u00e0ng nh\u00ecn th\u1ebf gi\u1edbi qua b\u1ec3 k\u00ednh n\u01b0\u1edbc cong &#8230;.<\/p>\n","protected":false},"author":407,"featured_media":26088,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[5,152,163,283],"tags":[],"class_list":["post-26089","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bien-khao","category-hoc-thuat","category-ton-giao","category-triet-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26089","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/407"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26089"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26089\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":54232,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26089\/revisions\/54232"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26088"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26089"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26089"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26089"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}