{"id":23979,"date":"2012-04-19T00:03:00","date_gmt":"2012-04-19T00:03:00","guid":{"rendered":"http:\/\/damau.org\/?p=23979"},"modified":"2022-02-23T23:57:35","modified_gmt":"2022-02-23T23:57:35","slug":"luu-vuc-song-mekong-dia-ban-thach-do-cua-hoa-ky","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/damau.org\/en\/23979\/luu-vuc-song-mekong-dia-ban-thach-do-cua-hoa-ky","title":{"rendered":"L\u01afU V\u1ef0C S&Ocirc;NG MEKONG: \u0110\u1ecaA B&Agrave;N TH&Aacute;CH \u0110\u1ed0 C\u1ee6A HOA K\u1ef2"},"content":{"rendered":"<p>&#160;<\/p>\n<p><strong><\/strong><\/p>\n<p align=\"right\"><em>G\u1eedi Nh\u00f3m B\u1ea1n C\u1eedu Long &amp; VN 2020 Mekong Group<\/em><\/p>\n<blockquote>\n<p><i>\u201cHoa K\u1ef3 tr\u1edf l\u1ea1i \u0110\u00f4ng Nam \u00c1. T\u1ed5ng Th\u1ed1ng Obama v\u00e0 t\u00f4i tin r\u1eb1ng khu v\u1ef1c n\u00e0y l\u00e0 thi\u1ebft y\u1ebfu cho ti\u1ebfn tr\u00ecnh to\u00e0n c\u1ea7u, cho h\u00f2a b\u00ecnh v\u00e0 th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i m\u1edf r\u1ed9ng cam k\u1ebft v\u1edbi c\u00e1c th\u00e0nh vi\u00ean thu\u1ed9c Hi\u1ec7p H\u1ed9i C\u00e1c Qu\u1ed1c Gia \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 tr\u00ean m\u1ecdi th\u00e1ch \u0111\u1ed1 trong t\u01b0\u01a1ng lai.\u201d <\/i>Ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng Hillary Clinton, ASEAN Summit 07\/ 28\/ 2009<\/p>\n<p><i><\/i><\/p>\n<p><i>\u201cHoa K\u1ef3 v\u00e0 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng th\u1ebf gi\u1edbi c\u00f3 m\u1ed9t cam k\u1ebft chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c v\u00e0 ngh\u0129a v\u1ee5 tinh th\u1ea7n nh\u1eb1m b\u1ea3o v\u1ec7 s\u1ee9c kh\u1ecfe v\u00e0 an sinh c\u1ee7a c\u01b0 d\u00e2n s\u1ed1ng ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o con S\u00f4ng Mekong v\u1edbi ngu\u1ed3n t\u00e0i nguy\u00ean v\u00e0 n\u1ebfp s\u1ed1ng c\u1ee7a h\u1ecd.\u201d <\/i>Th\u01b0\u1ee3ng ngh\u1ecb s\u0129 Jim Webb\u2019s Press Releases 12\/ 08\/ 2011<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>&#160;<\/p>\n<p><font size=\"3\"><strong>S\u1ef0 TR\u1ede L\u1ea0I MU\u1ed8N M\u00c0NG C\u1ee6A HOA K\u1ef2 <\/strong><\/font><\/p>\n<p>Sau Chi\u1ebfn Tranh Vi\u1ec7t Nam, s\u1ef1 v\u1eafng b\u00f3ng c\u1ee7a Hoa K\u1ef3 trong khu v\u1ef1c \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t kho\u1ea3ng tr\u1ed1ng v\u1ec1 \u0111\u1ecba d\u01b0 ch\u00e1nh tr\u1ecb, v\u00e0 \u0111\u00e2y c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 v\u1eadn h\u1ed9i \u0111\u1ec3 m\u1ed9t Trung Qu\u1ed1c v\u1edbi tham v\u1ecdng mau ch\u00f3ng l\u1ea5p \u0111\u1ea7y. V\u1edbi s\u1ee9c b\u00e0nh tr\u01b0\u1edbng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c t\u1eeb kinh t\u1ebf t\u1edbi qu\u00e2n s\u1ef1 ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u00e8 n\u1eb7ng tr\u00ean 5 qu\u1ed1c gia trong l\u01b0u v\u1ef1c s\u00f4ng Mekong, c\u1ed9ng th\u00eam v\u1edbi nh\u1eefng \u0111\u1ed9ng th\u00e1i hung h\u00e3n c\u1ee7a B\u1eafc Kinh nh\u1eb1m <i>\u201cT\u00e2y T\u1ea1ng H\u00f3a v\u00f9ng Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng\/ Tibetization of South China Sea\u201d, n\u00f3i theo ng\u00f4n t\u1eeb r\u1ea5t t\u01b0\u1ee3ng h\u00ecnh c\u1ee7a B.A. Hamzak, thu\u1ed9c Vi\u1ec7n H\u00e0ng h\u1ea3i M\u00e3 Lai \/ Malaysian Institute of Maritime Affairs,<\/i> \u0111ang tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111e d\u1ecda t\u1edbi nh\u1eefng quy\u1ec1n l\u1ee3i thi\u1ebft th\u00e2n c\u1ee7a ch\u00ednh n\u01b0\u1edbc M\u1ef9, \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn l\u00fac ch\u00e1nh quy\u1ec1n T\u1ed5ng th\u1ed1ng Obama kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng quan t\u00e2m t\u1edbi s\u1ef1 th\u00e1ch \u0111\u1ed1 c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, m\u1ed9t qu\u1ed1c gia \u0111\u00f4ng d\u00e2n nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi \u0111ang nhanh ch\u00f3ng v\u01b0\u01a1n l\u00ean nh\u01b0 m\u1ed9t si\u00eau c\u01b0\u1eddng c\u1ea3 v\u1ec1 kinh t\u1ebf l\u1eabn qu\u00e2n s\u1ef1. B\u1eafc Kinh kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u1ea1nh tranh r\u00e1o ri\u1ebft m\u00e0 c\u00f2n v\u1edbi tham v\u1ecdng v\u01b0\u1ee3t qua M\u1ef9 trong th\u1eadp ni\u00ean t\u1edbi c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 n\u00e0y. Nguy hi\u1ec3m h\u01a1n n\u1eefa, n\u00f3i theo ng\u00f4n t\u1eeb c\u1ee7a Jane Perlez, b\u00e1o New York Time, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t <i>\u201cc\u1ea1nh tranh m\u1ea5t-c\u00f2n \/ zero-sum game.\u201d<\/i> [9] Do \u0111\u00f3, m\u1ed9t chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c tr\u1edf l\u1ea1i v\u1edbi khu v\u1ef1c \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 c\u1ee7a Hoa K\u1ef3 l\u00e0 m\u1ed9t ti\u1ebfn tr\u00ecnh t\u1ea5t y\u1ebfu ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u1eabu nhi\u00ean.<\/p>\n<p>Hoa K\u1ef3 l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng n\u01b0\u1edbc t\u00e0i tr\u1ee3 cho \u1ee6y H\u1ed9i S\u00f4ng Mekong, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u0169ng \u0111\u00e3 t\u1eebng vi\u1ec7n tr\u1ee3 cho c\u00e1c qu\u1ed1c gia Mekong, l\u1ea1i c\u00f3 ti\u1ebfng n\u00f3i \u0111\u1ea7y quy\u1ec1n uy tr\u00ean c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c ng\u00e2n h\u00e0ng l\u1edbn c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi nh\u01b0 World Bank\/ WB v\u00e0 Asian Development bank\/ ADB\u2026 v\u1edbi t\u01b0 th\u1ebf \u0111\u00f3 c\u00f9ng v\u1edbi h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng t\u00edch c\u1ef1c d\u1ea5n th\u00e2n, Hoa K\u1ef3 hy v\u1ecdng c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ecm l\u1ea1i th\u1ebf \u0111\u1ee9ng, v\u1edbi \u201cvai tr\u00f2 \u0111\u1ed1i tr\u1ecdng\u201d h\u1ea1n ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea7n n\u00e0o s\u1ee9c b\u00e0nh tr\u01b0\u1edbng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c trong l\u01b0u v\u1ef1c.<\/p>\n<p><font size=\"3\"><strong>KH\u1edeI \u0110\u1ea6U T\u1eea H\u00c0NH PH\u00c1P <\/strong><\/font><\/p>\n<p>T\u1eeb H\u1ed9i ngh\u1ecb ASEAN [Hi\u1ec7p H\u1ed9i C\u00e1c Qu\u1ed1c Gia \u0110\u00f4ng Nam \u00c1], ng\u00e0y 23-07-2009, theo y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a M\u1ef9 \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u00eam m\u1ed9t cu\u1ed9c h\u1ecdp b\u00ean l\u1ec1 c\u1ee7a Ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng 5 n\u01b0\u1edbc: ph\u00eda M\u1ef9 l\u00e0 Hillary Rodham Clinton, c\u00f9ng v\u1edbi 4 Ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng v\u00f9ng H\u1ea1 L\u01b0u S\u00f4ng Mekong bao g\u1ed3m c\u00f3 Th\u00e1i , L\u00e0o, Cam B\u1ed1t v\u00e0 Vi\u1ec7t Nam t\u1ea1i Phuket, Th\u00e1i Lan. \u0110\u1ea1i di\u1ec7n cho Vi\u1ec7t Nam l\u00fac \u0111\u00f3 l\u00e0 Ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng Ph\u1ea1m Gia Khi\u00eam ki\u00eam Ph\u00f3 Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng.<\/p>\n<p>Ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng M\u1ef9 \u0111\u00e3 nh\u1ea5n m\u1ea1nh t\u1edbi t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a v\u00f9ng H\u1ea1 L\u01b0u S\u00f4ng Mekong\/ Lower Mekong Basin v\u00e0 m\u1ed7i qu\u1ed1c gia \u0111\u1ed1i v\u1edbi Hoa K\u1ef3, c\u00f9ng v\u1edbi cam k\u1ebft h\u1ed7 tr\u1ee3 nh\u1eb1m th\u0103ng ti\u1ebfn h\u00f2a b\u00ecnh v\u00e0 th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng cho khu v\u1ef1c ASEAN nh\u01b0 m\u1ed9t to\u00e0n th\u1ec3. Ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng 4 n\u01b0\u1edbc Th\u00e1i , L\u00e0o, Cam B\u1ed1t v\u00e0 Vi\u1ec7t Nam hoan ngh\u00eanh s\u1ef1 h\u1ee3p t\u00e1c ch\u1eb7t ch\u1ebd h\u01a1n c\u1ee7a Hoa K\u1ef3 v\u1edbi c\u00e1c qu\u1ed1c gia H\u1ea1 L\u01b0u trong nh\u1eefng l\u00e3nh v\u1ef1c c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a h\u1ed7 t\u01b0\u01a1ng nh\u1eb1m b\u1ea3o \u0111\u1ea3m s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n b\u1ec1n v\u1eefng trong v\u00f9ng.<\/p>\n<p>Ti\u1ebfp theo \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t tuy\u00ean c\u00e1o, li\u00ean quan t\u1edbi nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 quan t\u00e2m chung, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 trong c\u00e1c l\u00e3nh v\u1ef1c M\u00f4i tr\u01b0\u1eddng, Y t\u1ebf, Gi\u00e1o d\u1ee5c, v\u00e0 Ph\u00e1t tri\u1ec3n H\u1ea1 t\u1ea7ng\/ infrastructure development trong khu v\u1ef1c.<\/p>\n<p>B\u1ed9 Ngo\u1ea1i Giao M\u1ef9 c\u0169ng \u0111\u00e3 l\u00ean ti\u1ebfng b\u00e0y t\u1ecf m\u1ed1i quan t\u00e2m v\u1ec1 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u00e1c h\u1ea1i t\u1eeb nh\u1eefng con \u0111\u1eadp \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u201cAn Ninh L\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1c\u201d trong v\u00f9ng, trong \u0111\u00f3 ph\u1ea3i k\u1ec3 t\u1edbi t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a ngu\u1ed3n c\u00e1 s\u00f4ng Mekong l\u00e0 ngu\u1ed3n protein ch\u00ednh \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u01b0 d\u00e2n trong l\u01b0u v\u1ef1c.<\/p>\n<p>T\u01b0\u1edfng c\u0169ng n\u00ean n\u00f3i th\u00eam, ch\u00ednh Trung Qu\u1ed1c l\u00e0 qu\u1ed1c gia \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u00e3 v\u00e0 \u0111ang x\u00e2y chu\u1ed7i 15 con \u0111\u1eadp th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n d\u00f2ng ch\u00ednh s\u00f4ng tr\u00ean kh\u00fac s\u00f4ng Lancang-Mekong th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n, v\u00e0 c\u00f2n s\u1edf h\u1eefu th\u00eam 4 d\u1ef1 \u00e1n \u0111\u1eadp d\u00f2ng ch\u00ednh trong s\u1ed1 11 d\u1ef1 \u00e1n H\u1ea1 L\u01b0u s\u00f4ng Mekong.<\/p>\n<p>Ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng 5 n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 c\u00e1c l\u00e3nh v\u1ef1c bao g\u1ed3m bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu v\u00e0 l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3; ph\u00f2ng ch\u1ed1ng b\u1ec7nh truy\u1ec1n nhi\u1ec5m; m\u1edf r\u1ed9ng \u1ee9ng d\u1ee5ng k\u1ef9 thu\u1eadt cho gi\u00e1o d\u1ee5c v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn v\u00f9ng n\u00f4ng th\u00f4n; c\u0169ng nh\u01b0 ph\u00e1t tri\u1ec3n h\u1ea1 t\u1ea7ng. C\u00e1c Ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng \u0111\u00e3 x\u00e9t duy\u1ec7t nh\u1eefng n\u1ed7 l\u1ef1c \u0111ang ti\u1ebfn h\u00e0nh, v\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u00fd m\u1edf ra nh\u1eefng l\u00e3nh v\u1ef1c h\u1ee3p t\u00e1c m\u1edbi; v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t hoan ngh\u00eanh s\u00e1ng ki\u1ebfn <i>\u201cK\u1ebft Ngh\u0129a Gi\u1eefa Hai \u1ee6y H\u1ed9i S\u00f4ng Mekong v\u00e0 S\u00f4ng Mississippi \/ Sister-River Partnership \u201d<\/i> nh\u1eb1m chia x\u1ebb kinh nghi\u1ec7m chuy\u00ean m\u00f4n trong c\u00e1c l\u00e3nh v\u1ef1c th\u00edch \u1ee9ng v\u1edbi bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu, \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u v\u1edbi l\u0169 l\u1ee5t v\u00e0 h\u1ea1n h\u00e1n, khai th\u00e1c th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n v\u00e0 l\u01b0\u1ee3ng gi\u00e1 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng, qu\u1ea3n l\u00fd ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc v\u00e0 quan t\u00e2m t\u1edbi an ninh l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c.<\/p>\n<p>V\u1edbi S\u00e1ng Ki\u1ebfn H\u1ea1 L\u01b0u Mekong\/ <i>Lower Mekong Initiative<\/i> \/ LMI c\u1ee7a Ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng Hillary Clinton, m\u1ee5c \u0111\u00edch l\u00e0 t\u1ea1o thu\u1eadn v\u00e0 ph\u1ed1i h\u1ee3p c\u00e1ch \u1ee9ng x\u1eed v\u1edbi nh\u1eefng th\u00e1ch \u0111\u1ed1 trong ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a to\u00e0n v\u00f9ng qua c\u00e1c h\u1ed9i ngh\u1ecb trao \u0111\u1ed5i th\u00f4ng tin k\u1ef9 thu\u1eadt, nh\u1eefng cu\u1ed9c h\u1ed9i th\u1ea3o hu\u1ea5n luy\u1ec7n, v\u00e0 nh\u1eefng nh\u1eefng th\u0103m vi\u1ebfng kh\u1ea3o s\u00e1t,. C\u00e1c qu\u1ed1c gia Mekong \u0111\u1ec1u b\u00e0y t\u1ecf th\u00e1i \u0111\u1ed9 t\u00edch c\u1ef1c \u0111\u00f3n nh\u1eadn S\u00e1ng Ki\u1ebfn H\u1ea1 L\u01b0u Mekong.<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p align=\"center\"><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/HINH-I_-CLINTON-AT-NEWS-CONFERENCE.jpg\" rel=\"lightbox[23979]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"background-image: none; border-bottom: 0px; border-left: 0px; padding-left: 0px; padding-right: 0px; display: inline; border-top: 0px; border-right: 0px; padding-top: 0px\" title=\"HINH-I_-CLINTON-AT-NEWS-CONFERENCE\" border=\"0\" alt=\"HINH-I_-CLINTON-AT-NEWS-CONFERENCE\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/HINH-I_-CLINTON-AT-NEWS-CONFERENCE_thumb.jpg\" width=\"402\" height=\"277\" \/><\/a><\/p>\n<p><i><\/i><\/p>\n<p align=\"center\"><i>T\u1ea1i H\u1ed9i Ngh\u1ecb ASEAN v\u00e0o th\u00e1ng 7, 2009, Phuket, Th\u00e1i Lan,     <br \/>Ngo\u1ea1i Tr\u01b0\u1edfng Hillary Clinton \u0111\u00e3 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh \u201cHoa K\u1ef3 tr\u1edf l\u1ea1i khu v\u1ef1c \u0110\u00f4ng Nam \u00c1\u201d      <br \/>[Ngu\u1ed3n: AP Photo\/Apichart Weerawong] <\/i><\/p>\n<p>V\u1edbi 22 tri\u1ec7u MK d\u1ef1 chi cho c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh m\u00f4i sinh c\u1ee7a 4 qu\u1ed1c gia H\u1ea1 L\u01b0u s\u00f4ng Mekong; m\u1ed9t ph\u1ea7n ng\u00e2n kho\u1ea3n \u1ea5y c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed d\u1ee5ng cho vi\u1ec7c <i>\u201cK\u1ebft Ngh\u0129a gi\u1eefa hai \u1ee6y H\u1ed9i S\u00f4ng Mekong v\u00e0 Mississippi\u201d<\/i> nh\u1eb1m th\u0103ng ti\u1ebfn qu\u1ea3n l\u00fd ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc xuy\u00ean qu\u1ed1c gia \/ trans-boundary water resources, qua kinh nghi\u1ec7m t\u1eeb L\u01b0u v\u1ef1c S\u00f4ng Mississippi. S\u1ed1 ti\u1ec1n \u1ea5y c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng qua c\u01a1 quan USAID\/ US Agency for International Development cho vi\u1ec7c nghi\u00ean c\u1ee9u \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng thay \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu tr\u00ean ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc, an ninh l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0 tr\u00ean cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u01b0 d\u00e2n trong l\u01b0u v\u1ef1c.<\/p>\n<p>Theo Aviva Imhof, Gi\u00e1m \u0110\u1ed1c truy\u1ec1n th\u00f4ng c\u1ee7a M\u1ea1ng L\u01b0\u1edbi S\u00f4ng Qu\u1ed1c T\u1ebf \/ International River Network th\u00ec qua C\u01a1 Quan Kh\u1ea3o S\u00e1t \u0110\u1ecba Ch\u1ea5t M\u1ef9 \/ US Geological Survey \/ USGS, Hoa K\u1ef3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00f3ng g\u00f3p ph\u1ea7n h\u1ed7 tr\u1ee3 k\u1ef9 thu\u1eadt trong vi\u1ec7c thu th\u1eadp d\u1eef ki\u1ec7n v\u1ec1 th\u1ee7y v\u0103n\/ hydrology, sinh th\u00e1i\/ ecology, l\u01b0u l\u01b0\u1ee3ng ph\u00f9 sa \/ sediment flows v\u00e0 ph\u1ea9m ch\u1ea5t n\u01b0\u1edbc v\u1edbi b\u1ea3o \u0111\u1ea3m r\u1eb1ng nh\u1eefng th\u00f4ng tin \u1ea5y c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed5 bi\u1ebfn r\u1ed9ng r\u00e3i t\u1edbi qu\u1ea7n ch\u00fang. [2]<\/p>\n<p>S\u00e1ng ki\u1ebfn H\u1ea1 L\u01b0u Mekong\/ LMI \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 c\u00f3 ph\u1ea7n n\u00e0o \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u1edbi \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c ph\u00e1t tri\u1ec3n trong l\u01b0u v\u1ef1c\/ regional dynamics, v\u00e0 g\u00e2y s\u1ef1 ch\u00fa \u00fd t\u1edbi nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u1ecba d\u01b0 ch\u00e1nh tr\u1ecb\/ geopolitics issues \u0111ang b\u1ecb th\u1eed th\u00e1ch.<\/p>\n<p>B\u1ed9 Ngo\u1ea1i Giao M\u1ef9 c\u0169ng \u0111\u00e3 ti\u1ebfn t\u1edbi th\u00e0nh l\u1eadp m\u1ed9t \u201cNh\u00f3m B\u1ea1n Mekong\/ Friends of the Mekong\u201d h\u1ee3p t\u00e1c song ph\u01b0\u01a1ng v\u1edbi c\u00e1c c\u01a1 quan t\u00e0i tr\u1ee3 nh\u01b0 ADB v\u00e0 WB. Nh\u01b0 v\u1eady, LMI \u0111\u00e3 b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea7u k\u1ebft h\u1ee3p c\u1ea3 hai \u201cquy\u1ec1n l\u1ef1c m\u1ec1m v\u00e0 kh\u00f4n ngoan \/ soft &amp; smart power\u201d. [3]<\/p>\n<p>Cho d\u00f9 th\u1ef1c ch\u1ea5t ban \u0111\u1ea7u c\u00f2n l\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u00e1ng k\u1ec3, nh\u01b0ng d\u1ea5u hi\u1ec7u t\u00e1i cam k\u1ebft c\u1ee7a M\u1ef9 v\u1edbi c\u00e1c qu\u1ed1c gia Mekong v\u00e0 ASEAN \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u khi\u1ebfn Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 ph\u1ea3i quan t\u00e2m nhi\u1ec1u h\u01a1n t\u1edbi c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng c\u01b0 d\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e1nh ph\u1ee7 h\u1ea1 l\u01b0u s\u00f4ng Mekong. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, Trung Qu\u1ed1c \u0111\u1ed3ng \u00fd chia x\u1ebb ph\u1ea7n <i>\u201cth\u00f4ng tin v\u1eadn h\u00e0nh\/ operational data\u201d<\/i> nhi\u1ec1u h\u01a1n v\u1edbi \u1ee6y H\u1ed9i S\u00f4ng Mekong v\u00e0 c\u0169ng r\u1ea5t t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng, cho ph\u00e9p m\u1ed9t s\u1ed1 vi\u00ean ch\u1ee9c t\u1edbi th\u0103m 2 con \u0111\u1eadp Ti\u1ec3u Loan\/ Xiaowan [ 4,200 MW] v\u00e0 C\u1ea3nh H\u1ed3ng\/ Jinhong [1,350 MW] trong s\u1ed1 nh\u1eefng con \u0111\u1eadp th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n d\u00f2ng ch\u00ednh th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n \u0111ang ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng thu\u1ed9c t\u1ec9nh V\u00e2n Nam.<\/p>\n<p><font size=\"3\"><strong>T\u1edaI GI\u1edaI L\u1eacP PH\u00c1P HOA K\u1ef2 <\/strong><\/font><\/p>\n<p>C\u00f9ng v\u1edbi ti\u1ebfng n\u00f3i b\u00ean H\u00e0nh Ph\u00e1p, \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1ef1 c\u1ed9ng h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a c\u1ea3 gi\u1edbi L\u1eadp Ph\u00e1p nh\u1ea5t l\u00e0 t\u1eeb Th\u01b0\u1ee3ng vi\u1ec7n Hoa K\u1ef3. Th\u01b0\u1ee3ng Ngh\u1ecb S\u0129 Jim Webb v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 ch\u1ee7 t\u1ecbch <i>Ti\u1ec3u Ban \u0110\u00f4ng \u00c1 v\u00e0 Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng S\u1ef1 v\u1ee5 c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng vi\u1ec7n\/ Senate East Asian and Pacific Affairs Subcommittee<\/i>, \u0111\u00e3 r\u1ea5t n\u0103ng \u0111\u1ed9ng t\u1eeb nhi\u1ec1u n\u0103m nh\u1eb1m ng\u0103n ng\u1eeba nh\u1eefng t\u1ed5n h\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea3o ngh\u1ecbch v\u1ec1 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng \/ irreversible damages do h\u1eadu qu\u1ea3 c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1eadp th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n tr\u00ean s\u00f4ng Mekong.<\/p>\n<p>L\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng Ngh\u1ecb S\u0129 D\u00e2n Ch\u1ee7 ti\u1ec3u bang Virginia t\u1eeb 2006, t\u1ed1t nghi\u1ec7p H\u1ecdc vi\u1ec7n H\u1ea3i Qu\u00e2n 1968, t\u1eebng ph\u1ee5c v\u1ee5 trong \u0111\u01a1n v\u1ecb Th\u1ee7y Qu\u00e2n L\u1ee5c Chi\u1ebfn Hoa K\u1ef3 trong chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam t\u1edbi 1972 v\u1edbi nhi\u1ec1u th\u00e0nh t\u00edch v\u00e0 huy ch\u01b0\u01a1ng. Sau \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t lu\u1eadt s\u01b0, th\u1eddi ch\u00ednh quy\u1ec1n T\u1ed5ng Th\u1ed1ng Reagan, \u00f4ng t\u1eebng l\u00e0 Th\u1ee9 Tr\u01b0\u1edfng B\u1ed9 Qu\u1ed1c Ph\u00f2ng, sau \u0111\u00f3 l\u00e0 B\u1ed9 Tr\u01b0\u1edfng H\u1ea3i Qu\u00e2n. Jim Webb c\u00f2n l\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3 c\u1ee7a 9 cu\u1ed1n s\u00e1ch, \u0111o\u1ea1t gi\u1ea3i Emmy v\u1ec1 b\u00e1o ch\u00ed, l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 l\u00e0m phim. \u00d4ng n\u00f3i \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfng Vi\u1ec7t. Jim Webb l\u00e0 m\u1ed9t ti\u1ebfng n\u00f3i r\u1ea5t n\u0103ng \u0111\u1ed9ng, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1o Washingtonian Magazine b\u1ea7u ch\u1ecdn l\u00e0 m\u1ed9t \u201cNg\u00f4i Sao \u0110ang L\u00ean\/ Rising Star\u201d t\u1ea1i Th\u01b0\u1ee3ng vi\u1ec7n Hoa K\u1ef3.<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/HunSen-JimWebb.jpg\" rel=\"lightbox[23979]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"background-image: none; border-bottom: 0px; border-left: 0px; padding-left: 0px; padding-right: 0px; display: block; float: none; margin-left: auto; border-top: 0px; margin-right: auto; border-right: 0px; padding-top: 0px\" title=\"HunSen-JimWebb\" border=\"0\" alt=\"HunSen-JimWebb\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/HunSen-JimWebb_thumb.jpg\" width=\"447\" height=\"296\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"center\"><i>Th\u1ee7 T\u01b0\u1edbng Hun Sen ti\u1ebfp Th\u01b0\u1ee3ng Ngh\u1ecb S\u0129 Jim Webb v\u00e0o ng\u00e0y 19\/08\/2009     <br \/>trong chuy\u1ebfn du h\u00e0nh qua 5 qu\u1ed1c gia \u0110\u00f4ng Nam \u00c1.      <br \/>[Ngu\u1ed3n: Office of Senator Jim Webb] <\/i><\/p>\n<p>N\u0103m 2009, TNS Webb \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n chuy\u1ebfn du h\u00e0nh 2 tu\u1ea7n qua 5 qu\u1ed1c gia \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o s\u00e1t c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n ph\u00e1t tri\u1ec3n s\u00f4ng Mekong v\u00e0 c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c x\u1eed d\u1ee5ng n\u01b0\u1edbc xuy\u00ean l\u01b0u v\u1ef1c. \u00d4ng c\u0169ng v\u1eadn \u0111\u1ed9ng l\u00f4i k\u00e9o \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u vi\u00ean ch\u1ee9c ngo\u1ea1i giao Hoa K\u1ef3, c\u00e1c ch\u00e1nh tr\u1ecb gia ho\u1ea1ch \u0111\u1ecbnh ch\u00e1nh s\u00e1ch, c\u00e1c chuy\u00ean gia m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 gi\u1edbi h\u1ecdc gi\u1ea3 quan t\u00e2m t\u1edbi nh\u1eefng nguy c\u01a1 ph\u00e1 v\u1ee1 s\u1ef1 c\u00e2n b\u1eb1ng h\u1ec7 sinh th\u00e1i c\u1ee7a c\u1ee7a con S\u00f4ng Mekong v\u00e0 t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a S\u00f4ng Mekong \u0111\u1ed1i v\u1edbi ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i c\u1ee7a v\u00f9ng \u0110\u00f4ng Nam \u00c1.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y 12\/08\/2012, \u1ee6y H\u1ed9i S\u00f4ng Mekong\/ MRC th\u00f4ng b\u00e1o v\u1ec1 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh t\u1eeb H\u1ed9i Ngh\u1ecb C\u1ea5p B\u1ed9 Tr\u01b0\u1edfng t\u1ea1i Siem Reap l\u00e0 ho\u00e3n x\u00e2y con \u0111\u1eadp Xayaburi, c\u0169ng l\u00e0 con \u0111\u1eadp d\u00f2ng ch\u00ednh \u0111\u1ea7u ti\u00ean thu\u1ed9c L\u01b0u V\u1ef1c D\u01b0\u1edbi S\u00f4ng Mekong, b\u00ean ngo\u00e0i l\u00e3nh th\u1ed5 Trung Qu\u1ed1c, v\u1edbi l\u00fd do \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u00eam th\u1eddi gian nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 t\u00e1c h\u1ea1i m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a con \u0111\u1eadp. Ngay c\u00f9ng ng\u00e0y, t\u1eeb th\u1ee7 \u0111\u00f4 Washington, TNS Jim Webb \u0111\u00e3 ph\u00e1t bi\u1ec3u <i>\u201c\u0110\u00e2y l\u00e0 b\u01b0\u1edbc quan tr\u1ecdng h\u01b0\u1edbng t\u1edbi m\u1ed9t ch\u00e1nh s\u00e1ch tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \/ responsible policy nh\u1eb1m b\u1ea3o v\u1ec7 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n kinh t\u1ebf v\u00e0 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng cho h\u01a1n 60 tri\u1ec7u c\u01b0 d\u00e2n trong l\u01b0u v\u1ef1c.\u201d<\/i> TNS Webb ti\u1ebfp: \u201cNh\u1eefng n\u1ed7 l\u1ef1c c\u1ee7a MRC \u0111\u1ec3 duy tr\u00ec s\u1ef1 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 kinh t\u1ebf c\u1ee7a v\u00f9ng H\u1ea1 L\u01b0u Mekong ch\u1ee9ng t\u1ecf \u01b0\u1edbc mu\u1ed1n t\u00f4n tr\u1ecdng quy\u1ec1n h\u1ea1n v\u1ec1 ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a c\u00e1c qu\u1ed1c gia trong l\u01b0u v\u1ef1c v\u00e0 \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u0169ng quan t\u00e2m t\u1edbi <i>\u201cnh\u1eefng ti\u00eau chu\u1ea9n ch\u00ednh \u0111\u00e1ng v\u1ec1 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng \/ proper environment standards\u201d<\/i> khi \u0111\u00e1nh gi\u00e1 <i>nh\u1eefng d\u1ef1 \u00e1n x\u00e2y \u0111\u1eadp th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n\/ construction projects.\u201d <\/i>[4]<i> <\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, TNS Jim Webb c\u0169ng \u0111\u00e3 t\u1ed5 ch\u1ee9c m\u1ed9t bu\u1ed5i \u0111i\u1ec1u tr\u1ea7n ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 09, 2010 tr\u01b0\u1edbc \u1ee6y Ban Ngo\u1ea1i Giao Th\u01b0\u1ee3ng Vi\u1ec7n v\u1edbi \u0111\u1ec1 t\u00e0i: <i>\u201cTh\u00e1ch \u0110\u1ed1 v\u1ec1 N\u01b0\u1edbc v\u00e0 An Ninh Khu V\u1ef1c \u0110\u00f4ng Nam \u00c1\/ Challenge to Water and Security in Southeast Asia\u201d<\/i> ngo\u00e0i ti\u1ebfng n\u00f3i c\u1ee7a Joseph Yun Ph\u1ee5 t\u00e1 Th\u1ee9 Tr\u01b0\u1edfng Ngo\u1ea1i giao \u0111\u1eb7c tr\u00e1ch \u0110\u00f4ng Nam \u00c1\/ Deputy Assistant Secretary of State for Southeast Asia ph\u00eda H\u00e0nh ph\u00e1p, c\u00f2n c\u00f3 nh\u1eefng ti\u1ebfng n\u00f3i th\u1ea9m quy\u1ec1n v\u00e0 uy t\u00edn t\u1eeb c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c Phi Ch\u00e1nh ph\u1ee7\/ NGOs nh\u01b0 Richard Cronin [The Stimson Center], Aviva Imhof [International Rivers Network], Dekila Chungyalpa [Greater Mekong Program World Wildlife Fund for Nature] [1]<\/p>\n<p>\u1ee6y Ban Ngo\u1ea1i giao Th\u01b0\u1ee3ng vi\u1ec7n sau \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 chu\u1ea9n thu\u1eadn ngh\u1ecb quy\u1ebft c\u1ee7a TNS Webb k\u00eau g\u1ecdi c\u00e1c \u0111\u1ea1i di\u1ec7n Hoa K\u1ef3 n\u01a1i c\u00e1c ng\u00e2n h\u00e0ng ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111a qu\u1ed1c gia\/ multilateral development banks c\u1ea7n tu\u00e2n th\u1ee7 tri\u1ec7t \u0111\u1ec3\/ strict adherence <i>\u201cnh\u1eefng ti\u00eau chu\u1ea9n qu\u1ed1c t\u1ebf v\u1ec1 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng\u201d<\/i> trong b\u1ea5t c\u1ee9 m\u1ed9t t\u00e0i tr\u1ee3 ng\u00e2n s\u00e1ch n\u00e0o cho d\u1ef1 \u00e1n \u0111\u1eadp th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n tr\u00ean d\u00f2ng ch\u00ednh s\u00f4ng Mekong. Ngh\u1ecb quy\u1ebft n\u00e0y nh\u01b0 m\u1ed9t h\u1ed7 tr\u1ee3 cho MRC tu\u00e2n h\u00e0nh theo th\u1ee7 t\u1ee5c <i>\u201ctham kh\u1ea3o tr\u01b0\u1edbc \/ prior consultation process\u201d<\/i> cho m\u1ed7i d\u1ef1 \u00e1n x\u00e2y \u0111\u1eadp v\u00e0 \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u0169ng k\u00eau g\u1ecdi c\u1ea3 Mi\u1ebfn \u0110i\u1ec7n v\u00e0 Trung Qu\u1ed1c gia t\u0103ng h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi MRC.<\/p>\n<p>Ngh\u1ecb quy\u1ebft \u1ea5y c\u0169ng k\u00eau g\u1ecdi ho\u00e3n x\u00e2y c\u00e1c con \u0111\u1eadp d\u00f2ng ch\u00ednh s\u00f4ng Mekong \u0111\u1ed3ng th\u1eddi thuy\u1ebft ph\u1ee5c ch\u00e1nh quy\u1ec1n T\u1ed5ng Th\u1ed1ng Obama t\u0103ng th\u00eam ng\u00e2n s\u00e1ch cho S\u00e1ng Ki\u1ebfn H\u1ea1 L\u01b0u Mekong\/ LMI, h\u1ed7 tr\u1ee3 cho <i>\u201cc\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n x\u00e2y d\u1ef1ng h\u1ea1 t\u1ea7ng c\u01a1 s\u1edf \/ infrastructures projects\u201d<\/i> v\u00e0 t\u00ecm gi\u1ea3i ph\u00e1p b\u1ec1n v\u1eefng thay th\u1ebf cho c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n \u0111\u1eadp th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n d\u00f2ng ch\u00ednh Mekong.<\/p>\n<p>Trong m\u1ed9t l\u00e1 th\u01a1 g\u1eedi Ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng Hillary Clinton v\u00e0o ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 10, 2010, TSN Webb \u0111\u00e3 y\u00eau c\u1ea7u B\u1ed9 Ngo\u1ea1i Giao ti\u1ebfn xa h\u01a1n n\u1eefa trong t\u0103ng c\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u00e1c v\u00e0 th\u0103ng ti\u1ebfn ph\u00e1t tri\u1ec3n b\u1ec1n v\u1eefng \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n \u0111\u1eadp th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n d\u00f2ng ch\u00ednh S\u00f4ng Mekong.<\/p>\n<p>TNS Webb ph\u00e1t bi\u1ec3u: <i>\u201cL\u00e0 m\u1ed9t th\u00e0nh vi\u00ean t\u00e0i tr\u1ee3 cho MRC, Hoa K\u1ef3 chu\u1ea9n b\u1ecb xem x\u00e9t vi\u1ec7c r\u00fat l\u1ea1i ng\u00e2n kho\u1ea3n \u0111\u00f3ng g\u00f3p n\u1ebfu nh\u01b0 c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh v\u1ec1 con \u0111\u1eadp kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u00eau chu\u1ea9n m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ed1c t\u1ebf ch\u1ea5p nh\u1eadn.\u201d<\/i> V\u00e0 \u00f4ng \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb Ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng Hillary Clinton n\u00eau l\u00ean c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u1edf m\u1ecdi c\u1eadp b\u1eadc, v\u00f3i t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c qu\u1ed1c gia th\u00e0nh vi\u00ean, bao g\u1ed3m c\u1ea3 Th\u00e1i Lan v\u00e0 Trung Qu\u1ed1c \u2013 l\u00e0 hai qu\u1ed1c gia t\u00e0i tr\u1ee3 ch\u00ednh cho c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n \u0111\u1eadp d\u00f2ng ch\u00ednh H\u1ea1 L\u01b0u Mekong.<\/p>\n<p><i>\u201cHoa K\u1ef3 v\u00e0 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng th\u1ebf gi\u1edbi c\u00f3 m\u1ed9t cam k\u1ebft chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c v\u00e0 ngh\u0129a v\u1ee5 tinh th\u1ea7n \/ strategic and moral obligation nh\u1eb1m b\u1ea3o v\u1ec7 s\u1ee9c kh\u1ecfe v\u00e0 an sinh \/ wellbeing c\u1ee7a c\u01b0 d\u00e2n s\u1ed1ng ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o con s\u00f4ng Mekong c\u00f9ng v\u1edbi ngu\u1ed3n t\u00e0i nguy\u00ean v\u00e0 n\u1ebfp s\u1ed1ng c\u1ee7a h\u1ecd.\u201d <\/i>[5]<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft th\u1ea5y c\u1ea7n ghi ch\u00fa th\u00eam \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 ng\u00e2n kho\u1ea3n Hoa K\u1ef3 \u0111\u00f3ng g\u00f3p h\u00e0ng n\u0103m cho MRC kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1edbn so v\u1edbi c\u00e1c qu\u1ed1c gia kh\u00e1c, h\u01a1n th\u1ebf n\u1eefa ph\u1ea3i th\u1ea5y r\u1eb1ng MRC kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee9c n\u0103ng c\u1ee7a m\u1ed9t c\u01a1 quan \u0111i\u1ec1u h\u1ee3p \/ regulatory agency, ngo\u00e0i kh\u1ea3 n\u0103ng t\u00edch l\u0169y nh\u1eefng hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u00e0 c\u00f3 k\u1ef9 thu\u1eadt \u0111\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3 v\u00e0 tham v\u1ea5n c\u00e1c qu\u1ed1c gia th\u00e0nh vi\u00ean.<\/p>\n<p><b>To\u00e0n v\u0103n b\u1ea3n Ngh\u1ecb quy\u1ebft 227 c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng vi\u1ec7n<\/b> [th\u00f4ng qua 07\/07\/2011], v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3ng b\u1ea3o tr\u1ee3 c\u1ee7a c\u00e1c TNS John Kerry, <a href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Massachusetts\">Massachusetts<\/a>, Ch\u1ee7 t\u1ecbch \u1ee6y ban Ngo\u1ea1i Giao Th\u01b0\u1ee3ng Vi\u1ec7n, TNS Richard Lugar, Indiana v\u00e0 TNS James Inhofe, Oklahoma v\u1edbi to\u00e0n v\u0103n b\u1ea3n n\u1ed9i dung nh\u01b0 sau [6]:<\/p>\n<p>Mekong l\u00e0 con s\u00f4ng d\u00e0i th\u1ee9 12 tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb cao nguy\u00ean T\u00e2y T\u1ea1ng v\u00e0 ch\u1ea3y su\u1ed1t 3 ng\u00e0n d\u1eb7m qua Trung Qu\u1ed1c, Mi\u1ebfn \u0110i\u1ec7n, Th\u00e1i Lan, L\u00e0o, Cam B\u1ed1t v\u00e0 Vi\u1ec7t Nam. Kh\u00fac S\u00f4ng Mekong H\u1ea1 L\u01b0u l\u00e0 ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc ng\u1ecdt, ngu\u1ed3n th\u1ef1c ph\u1ea9m v\u00e0 c\u01a1 h\u1ed9i kinh t\u1ebf cho h\u01a1n 60 tri\u1ec7u d\u00e2n l\u01b0u v\u1ef1c.<\/p>\n<p>S\u1ef1 \u0111a d\u1ea1ng sinh h\u1ecdc c\u1ee7a s\u00f4ng Mekong ch\u1ec9 \u0111\u1ee9ng th\u1ee9 hai sau con s\u00f4ng Amazon, v\u1edbi kho\u1ea3ng 1,500 ch\u1ee7ng lo\u1ea1i c\u00e1 trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 c\u00f3 h\u01a1n 1\/3 thu\u1ed9c lo\u1ea1i di ng\u01b0\/ migratory fish, ng\u01b0\u1ee3c d\u00f2ng Mekong v\u00e0 c\u00e1c ph\u1ee5 l\u01b0u trong chu k\u1ef3 sinh s\u1ea3n v\u00e0 t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng; \u0111a s\u1ed1 thu\u1ed9c lo\u1ea1i c\u00e1 \u0111\u00e1nh b\u1eaft trao \u0111\u1ed5i th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i.<\/p>\n<p>S\u00f4ng Mekong c\u0169ng l\u00e0 c\u00e1i n\u00f4i c\u1ee7a 2 qu\u1ed1c gia xu\u1ea5t c\u1ea3ng g\u1ea1o l\u1edbn nh\u1ea5t l\u00e0 Th\u00e1i Lan v\u00e0 Vi\u1ec7t Nam <i>[Ghi ch\u00fa c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft: v\u1ef1a l\u00faa c\u1ee7a Th\u00e1i Lan ch\u1ee7 y\u1ebfu ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng ch\u00e2u th\u1ed5 s\u00f4ng Chao Phraya ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i s\u00f4ng Mekong]<\/i> v\u00e0 l\u00e0 v\u1ef1a c\u00e1 n\u01b0\u1edbc ng\u1ecdt l\u1edbn nh\u1ea5t v\u1edbi 4 tri\u1ec7u t\u1ea5n m\u1ed7i n\u0103m tr\u1ecb gi\u00e1 l\u00ean t\u1edbi 9 t\u1ec9 MK v\u00e0 c\u0169ng chi\u1ebfm t\u1edbi 80% l\u01b0\u1ee3ng protein \u0111\u1ed9ng v\u1eadt c\u1ee7a c\u01b0 d\u00e2n l\u01b0u v\u1ef1c.<\/p>\n<p>Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 v\u00e0 \u0111ang x\u00e2y 15 con \u0111\u1eadp tr\u00ean d\u00f2ng ch\u00ednh Mekong th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u; Th\u00e1i Lan, L\u00e0o, Cam B\u1ed1t v\u00e0 Vi\u1ec7t Nam c\u0169ng \u0111ang ho\u1ea1ch \u0111\u1ecbnh x\u00e2y ho\u1eb7c t\u00e0i tr\u1ee3 cho 11 con \u0111\u1eadp d\u00f2ng ch\u00ednh tr\u00ean kh\u00fac s\u00f4ng Mekong h\u1ea1 l\u01b0u. C\u00e1c cu\u1ed9c nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc \u0111\u00e3 r\u1ea5t quan t\u00e2m t\u1edbi \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u00e1c h\u1ea1i c\u1ee7a c\u00e1c con \u0111\u1eadp d\u00f2ng ch\u00ednh tr\u00ean d\u00f2ng ch\u1ea3y, ngu\u1ed3n c\u00e1 v\u00e0 sinh v\u1eadt hoang d\u00e3.<\/p>\n<p>MRC l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c bao g\u1ed3m 4 n\u01b0\u1edbc Th\u00e1i Lan, L\u00e0o, Cam B\u1ed1t v\u00e0 Vi\u1ec7t Nam qua m\u1ed9t Hi\u1ec7p \u0110\u1ecbnh H\u1ee3p T\u00e1c Ph\u00e1t Tri\u1ec3n B\u1ec1n V\u1eefng \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00fd k\u1ebft t\u1ea1i Chiang Rai th\u00e1ng 04, 1995 v\u1edbi th\u1ecfa thu\u1eadn h\u1ee3p t\u00e1c qu\u1ea3n l\u00fd con s\u00f4ng Mekong, ph\u00e1t tri\u1ec3n theo h\u01b0\u1edbng b\u1ec1n v\u1eefng, mang l\u1ea1i l\u1ee3i \u00edch cho t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c qu\u1ed1c gia trong l\u01b0u v\u1ef1c.<\/p>\n<p>M\u1ecdi th\u00e0nh vi\u00ean MRC c\u00f9ng \u0111\u1ed3ng \u00fd <i>\u201cb\u1eb1ng m\u1ecdi c\u1ed1 g\u1eafng ph\u00f2ng tr\u00e1nh, l\u00e0m nh\u1eb9 hay gi\u1ea3m thi\u1ec3u nh\u1eefng h\u1eadu qu\u1ea3 t\u00e1c h\u1ea1i tr\u00ean m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t v\u1edbi l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 ph\u1ea9m ch\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, h\u1ec7 sinh th\u00e1i n\u01b0\u1edbc \/ aquatic ecosystem, v\u00e0 s\u1ef1 c\u00e2n b\u1eb1ng sinh th\u00e1i c\u1ee7a to\u00e0n con s\u00f4ng\/ river system, do ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 x\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc L\u01b0u v\u1ef1c S\u00f4ng Mekong.\u201d<\/i> [\u0110i\u1ec1u 7, Mekong Agreement 1995]<\/p>\n<p>MRC \u0111\u00e3 b\u1ea3o tr\u1ee3 cho c\u00f4ng tr\u00ecnh L\u01b0\u1ee3ng Gi\u00e1 M\u00f4i Sinh Chi\u1ebfn L\u01b0\u1ee3c\/ Strategic Environment Assessment\/ SEA \u0111\u1ed1i v\u1edbi d\u1ef1 \u00e1n c\u00e1c con \u0111\u1eadp d\u00f2ng ch\u00ednh h\u1ea1 l\u01b0u s\u00f4ng Mekong, v\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111i t\u1edbi k\u1ebft lu\u1eadn l\u00e0 c\u00e1c con \u0111\u1eadp c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y h\u1eadu qu\u1ea3 nghi\u00eam tr\u1ecdng v\u1ec1 m\u00f4i sinh b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u1ee5c h\u1ed3i, c\u00f9ng v\u1edbi nh\u1eefng t\u1ed5n th\u1ea5t l\u00e2u d\u00e0i v\u1ec1 t\u00ednh \u0111a d\u1ea1ng sinh h\u1ecdc v\u00e0 s\u1ef1 l\u00e0nh m\u1ea1nh c\u1ee7a to\u00e0n h\u1ec7 sinh th\u00e1i s\u00f4ng Mekong.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i \u1ea5y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111e d\u1ecda t\u1edbi \u201cAn Ninh L\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1c\u201d trong v\u00f9ng, ng\u0103n ch\u1eb7n ngu\u1ed3n di ng\u01b0, g\u00e2y t\u1ed5n th\u1ea5t tr\u00ean t\u00ednh \u0111a d\u1ea1ng sinh h\u1ecdc, gi\u1ea3m d\u00f2ng ch\u1ea3y ph\u00f9 sa, gia t\u0103ng n\u1ea1n nhi\u1ec5m m\u1eb7n, gi\u1ea3m l\u01b0\u1ee3ng n\u00f4ng ph\u1ea9m, v\u00e0 g\u00e2y b\u1ea5t \u1ed5n cho c\u00e1c nh\u00e1nh s\u00f4ng r\u1ea1ch v\u00e0 c\u1ea3 g\u00e2y x\u1ea1t l\u1edf v\u00f9ng c\u1eadn duy\u00ean \u0110\u1ed3ng B\u1eb1ng S\u00f4ng C\u1eedu Long.<\/p>\n<p>Hoa K\u1ef3 c\u00f3 nh\u1eefng quy\u1ec1n l\u1ee3i \u0111\u00e1ng k\u1ec3 c\u1ea3 v\u1ec1 kinh t\u1ebf v\u00e0 chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c trong l\u01b0u v\u1ef1c s\u00f4ng Mekong v\u00e0 nh\u1eefng quy\u1ec1n l\u1ee3i \u1ea5y c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb \u0111e d\u1ecda n\u1ebfu nh\u01b0 vi\u1ec7c x\u00e2y nh\u1eefng con \u0111\u1eadp d\u00f2ng ch\u00ednh \u1ea5y c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y b\u1ea5t \u1ed5n ch\u00e1nh tr\u1ecb trong v\u00f9ng\/ region&#8217;s political stability at risk.<\/p>\n<p>S\u00e1ng Ki\u1ebfn H\u1ea1 L\u01b0u Mekong\/ LMI do B\u1ed9 Ngo\u1ea1i Giao M\u1ef9 kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng v\u00e0o th\u00e1ng 7, 2009 li\u00ean k\u1ebft 4 qu\u1ed1c gia Th\u00e1i Lan, L\u00e0o, Cam B\u1ed1t v\u00e0 Vi\u1ec7t Nam trong nh\u1eefng \u201cv\u1ea5n \u0111\u1ec1 an ninh v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc\/ water securities issues\u201d, x\u00e2y d\u1ef1ng ti\u1ec1m n\u0103ng v\u00f9ng, v\u00e0 t\u1ea1o thu\u1eadn cho h\u1ee3p t\u00e1c \u0111a ph\u01b0\u01a1ng trong v\u1ea5n \u0111\u1ec1 qu\u1ea3n tr\u1ecb h\u1eefu hi\u1ec7u c\u00e1c ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>T\u00e0i tr\u1ee3 cho S\u00e1ng Ki\u1ebfn H\u1ea1 L\u01b0u Mekong kh\u1edfi \u0111\u1ea7u ch\u00fa t\u00e2m t\u1edbi t\u1edbi ba tr\u1ee5\/ pillars: m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng, y t\u1ebf v\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c_ ri\u00eang tr\u1ee5 th\u1ee9 4\/ fourth pillar, c\u01a1 s\u1edf h\u1ea1 t\u1ea7ng \/ infrastructure th\u00ec h\u1ea7u nh\u01b0 b\u1ecf ng\u1ecf v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u00e2n kho\u1ea3n\/ largely unfunded. Trong khi c\u01a1 s\u1edf h\u1ea1 t\u1ea7ng l\u00e0 y\u1ebfu t\u1ed1 thi\u1ebft y\u1ebfu\/ critical element th\u0103ng ti\u1ebfn kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111i\u1ec1u h\u1ee3p vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n trong v\u00f9ng.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 9, 2010, L\u00e0o g\u1eedi t\u1edbi MRC d\u1ef1 \u00e1n \u0111\u1eadp Xayaburi \u0111\u1ec3 d\u01b0\u1ee3c x\u00e9t duy\u1ec7t\/ review; \u0111\u00e2y l\u00e0 con \u0111\u1eadp h\u1ea1 l\u01b0u \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong chu\u1ed7i 9 con \u0111\u1eadp d\u00f2ng ch\u00ednh trong l\u00e3nh th\u1ed5 L\u00e0o <i>[Ghi ch\u00fa c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft: 2 con \u0111\u1eadp kia l\u00e0 Stung Treng v\u00e0 Sambor trong l\u00e3nh th\u1ed5 Cam B\u1ed1t].<\/i><\/p>\n<p>Ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 4 n\u0103m 2011, c\u00e1c \u0111\u1ea1i di\u1ec7n \u1ee6y Ban Li\u00ean H\u1ee3p \/ Joint Committee MRC h\u1ecdp \u0111\u1ec3 th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 d\u1ef1 \u00e1n \u0111\u1eadp Xayaburi \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 \u0111\u1ed3ng thu\u1eadn nh\u01b0ng c\u0169ng \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi nhau r\u1eb1ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e3n l\u1ea1i cho t\u1edbi k\u1ef3 h\u1ecdp c\u1ea5p B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a 4 n\u01b0\u1edbc s\u1eafp t\u1edbi.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 5, 2011, ch\u00e1nh ph\u1ee7 L\u00e0o \u0111\u1ed3ng \u00fd t\u1ea1m ho\u00e3n c\u00f4ng tr\u00ecnh Xayaburi v\u1edbi k\u1ebf ho\u1ea1ch kh\u1ea3o s\u00e1t th\u00eam v\u1ec1 l\u01b0\u1ee3ng gi\u00e1 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng\/ environmental assessment, nh\u1eb1m \u0111\u00e1p \u1ee9ng m\u1ed1i quan t\u00e2m c\u1ee7a c\u00e1c qu\u1ed1c gia l\u00e1ng gi\u1ec1ng.<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p align=\"center\"><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/AseanBaliSummit.jpg\" rel=\"lightbox[23979]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"background-image: none; border-bottom: 0px; border-left: 0px; padding-left: 0px; padding-right: 0px; display: inline; border-top: 0px; border-right: 0px; padding-top: 0px\" title=\"AseanBaliSummit\" border=\"0\" alt=\"AseanBaliSummit\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/AseanBaliSummit_thumb.jpg\" width=\"427\" height=\"288\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"center\"><i>H\u1ed9i Ngh\u1ecb Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec9nh ASEAN v\u00e0o ng\u00e0y 17\/ 11\/ 2011 t\u1ea1i Bali, Indonesia,     <br \/>v\u1edbi ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 \u201cC\u1ed9ng \u0110\u1ed3ng ASEAN trong C\u1ed9ng \u0110\u1ed3ng Th\u1ebf Gi\u1edbi\u201d:      <br \/>Th\u1ee7 T\u01b0\u1edbng Trung Qu\u1ed1c \u00d4n Gia B\u1ea3o \u0111\u1ee9ng c\u1ea1nh T\u1ed5ng Th\u1ed1ng Hoa K\u1ef3 Barack Obama      <br \/>nh\u01b0ng m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111ang nh\u00ecn v\u1ec1 m\u1ed9t h\u01b0\u1edbng [Ngu\u1ed3n: Photo Reuters] <\/i><\/p>\n<p>T\u1eeb nh\u1eefng d\u1eef ki\u1ec7n tr\u00ean, Th\u01b0\u1ee3ng Vi\u1ec7n Hoa K\u1ef3&#8211;<\/p>\n<p>(1) k\u00eau g\u1ecdi ch\u00e1nh ph\u1ee7 M\u1ef9 nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh r\u00f5 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t ho\u00e0n c\u1ea3nh gi\u1eefa c\u00e1c qu\u1ed1c gia ven s\u00f4ng Mekong, bao g\u1ed3m c\u00e1c kh\u00eda c\u1ea1nh n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng, t\u00e0i nguy\u00ean thi\u00ean nhi\u00ean, v\u00e0 \u0111\u1ed3ng th\u1eddi h\u1ed7 tr\u1ee3 cho n\u1ec1n t\u1ea3ng ph\u00e1t tri\u1ec3n hi\u1ec7u qu\u1ea3\/ cost-effective \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c nhu c\u1ea7u s\u1ea3n xu\u1ea5t \u0111i\u1ec7n, t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng kinh t\u1ebf v\u00e0 gi\u1ea3m ngh\u00e8o kh\u00f3.<\/p>\n<p>(2) k\u00eau g\u1ecdi c\u00e1c \u0111\u1ea1i di\u1ec7n c\u1ee7a Hoa K\u1ef3 trong c\u00e1c ng\u00e2n h\u00e0ng ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111a qu\u1ed1c gia v\u1eadn d\u1ee5ng ti\u1ebfng n\u00f3i v\u00e0 quy\u1ec1n \u0111\u1ea7u phi\u1ebfu \u0111\u1ec1 ch\u1ed1ng l\u1ea1i vi\u1ec7c h\u1ed7 tr\u1ee3 t\u00e0i ch\u00ednh cho c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n \u0111\u1eadp th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n d\u00f2ng ch\u00ednh Mekong n\u1ebfu ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed1i h\u1ee3p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 trong ph\u1ea1m vi v\u00f9ng v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y nh\u1eefng t\u00e1c h\u1ea1i \u0111\u00e1ng k\u1ec3 v\u1ec1 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng, \u0111\u1eddi s\u00f4ng c\u01b0 d\u00e2n, v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf ven s\u00f4ng v\u00e0 trong l\u01b0u v\u1ef1c.<\/p>\n<p>(3) khuy\u1ebfn kh\u00edch Hoa K\u1ef3 gia t\u0103ng cam k\u1ebft v\u1edbi c\u00e1c qu\u1ed1c gia Mekong qua S\u00e1ng Ki\u1ebfn H\u1ea1 L\u01b0u Mekong\/ LMI v\u00e0 gia t\u0103ng h\u1ed7 tr\u1ee3 \u201cn\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 an ninh n\u01b0\u1edbc\u201d thu\u1ed9c v\u00f9ng \u0110\u00f4ng Nam \u00c1.<\/p>\n<p>(4) k\u00eau g\u1ecdi ch\u00e1nh ph\u1ee7 Hoa K\u1ef3 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o S\u00e1ng Ki\u1ebfn H\u1ea1 L\u01b0u Mekong\/ LMI quan t\u00e2m nhi\u1ec1u h\u01a1n t\u1edbi kh\u1ea3 n\u0103ng x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n v\u1ec1 n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 c\u01a1 s\u1edf h\u1ea1 t\u1ea7ng n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>(5) hoan ngh\u00eanh quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a ch\u00e1nh ph\u1ee7 L\u00e0o t\u1ea1m ho\u00e3n x\u00e2y c\u00f4ng tr\u00ecnh \u0111\u1eadp Xaburi \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i m\u1ed1i quan t\u00e2m c\u1ee7a c\u00e1c qu\u1ed1c gia l\u00e2n bang.<\/p>\n<p>(6) h\u1ed7 tr\u1ee3 ho\u00e3n x\u00e2y chu\u1ed7i c\u00e1c con \u0111\u1eadp d\u00f2ng ch\u00ednh Mekong cho t\u1edbi khi c\u00e1c cu\u1ed9c l\u01b0\u1ee3ng gi\u00e1 m\u00f4i sinh ho\u00e0n ch\u1ec9nh, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi v\u1edbi k\u1ebf ho\u1ea1ch \u0111i\u1ec1u h\u1ee3p \u0111a ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e0n t\u1ea5t.<\/p>\n<p>(7) k\u00eau g\u1ecdi m\u1ecdi qu\u1ed1c gia ven s\u00f4ng Mekong, bao g\u1ed3m c\u1ea3 Trung Qu\u1ed1c t\u00f4n tr\u1ecdng quy\u1ec1n c\u1ee7a c\u00e1c qu\u1ed1c gia kh\u00e1c trong l\u01b0u v\u1ef1c v\u00e0 c\u1ea7n quan t\u00e2m t\u1edbi b\u1ea5t c\u1ee9 s\u1ef1 b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng hay m\u1ed1i e ng\u1ea1i n\u00e0o \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n \u0111\u1eadp s\u00f4ng Mekong.<\/p>\n<p>(8) khuy\u1ebfn kh\u00edch c\u00e1c th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a MRC t\u00f4n tr\u1ecdng th\u1ee7 t\u1ee5c \u201ctham v\u1ea5n tr\u01b0\u1edbc\/ prior consultation\u201d qua ti\u1ebfn tr\u00ecnh x\u00e2y \u0111\u1eadp tr\u1ea3i v\u1edbi c\u00e1c giai \u0111o\u1ea1n nh\u01b0: Th\u1ee7 t\u1ee5c Th\u00f4ng b\u00e1o \/ Procedures for Notification, Tham v\u1ea5n tr\u01b0\u1edbc \/ Prior Consultation, Chu\u1ea9n thu\u1eadn \/ Agreement.<\/p>\n<p>(9) K\u00eau g\u1ecdi c\u00e1c ch\u00e1nh ph\u1ee7 Mi\u1ebfn \u0110i\u1ec7n v\u00e0 Trung Qu\u1ed1c c\u1ea3i thi\u1ec7n h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi MRC, chia x\u1ebb th\u00f4ng tin v\u1ec1 l\u01b0u l\u01b0\u1ee3ng n\u01b0\u1edbc v\u00e0 tham d\u1ef1 v\u00e0o c\u00e1c ti\u1ebfn tr\u00ecnh quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh trong v\u00f9ng\/ regional decision-making processes, trong ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 x\u1eed d\u1ee5ng s\u00f4ng Mekong. V\u00e0:<\/p>\n<p>(10) h\u1ed7 tr\u1ee3 c\u00e1c qu\u1ed1c gia h\u1ea1 l\u01b0u Mekong thu th\u1eadp d\u1eef ki\u1ec7n v\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n ph\u00e1t tri\u1ec3n d\u1ecdc theo s\u00f4ng Mekong.<\/p>\n<p><font size=\"3\"><strong>M\u1ed8T KH\u1edeI \u0110\u1ea6U R\u1ea4T T\u01af\u1ee2NG TR\u01afNG C\u1ee6A HOA K\u1ef2<\/strong><\/font><\/p>\n<p>S\u1ef1 tr\u1edf l\u1ea1i khu v\u1ef1c \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 c\u1ee7a Hoa K\u1ef3 qua S\u00e1ng Ki\u1ebfn H\u1ea1 L\u01b0u Mekong\/ LMI, c\u00f2n mang t\u00ednh c\u00e1ch r\u1ea5t t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng v\u1edbi m\u1ed9t ng\u00e2n kho\u1ea3n \u0111\u1ea7u t\u01b0 ch\u01b0a t\u01b0\u01a1ng x\u1ee9ng so v\u1edbi t\u1ea7m v\u00f3c c\u1ee7a ch\u00e1nh s\u00e1ch v\u00e0 nhu c\u1ea7u c\u1ee7a c\u00e1c qu\u1ed1c gia trong l\u01b0u v\u1ef1c. L\u1ea1i c\u00e0ng ch\u01b0a th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng \u201c\u0111\u1ed1i tr\u1ecdng\u201d \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u00e1p l\u1ef1c b\u00e0nh tr\u01b0\u1edbng ng\u00e0y c\u00e0ng gia t\u0103ng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, khi m\u00e0 B\u1eafc Kinh \u0111ang \u1edf th\u1ebf th\u01b0\u1ee3ng phong trong L\u01b0u V\u1ef1c L\u1edbn S\u00f4ng Mekong \/ Greater Mekong Subregion\/ GMS so v\u1edbi Hoa K\u1ef3 trong nhi\u1ec1u l\u00e3nh v\u1ef1c:<\/p>\n<p>_ TQ c\u00f3 m\u1ed9t \u0111\u1ecba d\u01b0 ti\u1ebfp c\u1eadn, s\u1edf h\u1eefu m\u1ed9t n\u1eeda chi\u1ec1u d\u00e0i con s\u00f4ng Lancang-Mekong ch\u1ea3y xuy\u00ean su\u1ed1t qua 6 qu\u1ed1c gia thay v\u00ec l\u00e0 c\u1ea3 m\u1ed9t kho\u1ea3ng c\u00e1ch \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>_ TQ \u0111ang v\u00e0 s\u1ebd s\u1edf h\u1eefu th\u00eam nh\u1eefng con \u0111\u1eadp d\u00f2ng ch\u00ednh kh\u1ed5ng l\u1ed3 tr\u00ean th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n khi\u1ebfn con s\u00f4ng Mekong tr\u1edf \u201cth\u00e0nh th\u00e1p n\u01b0\u1edbc v\u00e0 nh\u00e0 m\u00e1y \u0111i\u1ec7n\u201d c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c. [8]<\/p>\n<p>_ TQ \u0111\u00e3 v\u00e0 \u0111ang m\u1edf r\u1ed9ng nh\u1eefng \u0111\u1eb7c khu kinh t\u1ebf SEZs\/ Special Economic Zones \u201cMade in China\u201d trong l\u01b0u v\u1ef1c [ L\u00e0o, Cam B\u1ed1t, Vi\u1ec7t Nam] v\u1edbi nh\u00e2n l\u1ef1c t\u00e0i l\u1ef1c v\u00e0 c\u00e1c h\u1ea1 t\u1ea7ng c\u01a1 s\u1edf c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng b\u00e1m tr\u1ee5 l\u00e2u d\u00e0i.<\/p>\n<p>_ TQ c\u00f3 m\u1ed9t l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n ngang nhi\u00ean tu\u1ea7n tra tr\u00ean s\u00f4ng Mekong b\u00ean ngo\u00e0i l\u00e3nh th\u1ed5 Trung Qu\u1ed1c t\u1eeb th\u00e1ng 12, 2011 nh\u1eb1m b\u1ea3o v\u1ec7 an ninh v\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n kinh t\u1ebf. [7]<\/p>\n<p>_ TQ \u0111ang t\u1eadn khai th\u00e1c t\u00ecnh tr\u1ea1ng ph\u00e2n h\u00f3a kh\u1ed1i ASEAN v\u00e0 c\u00e1c qu\u1ed1c gia Mekong, \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh l\u00e0 s\u1ef1 r\u1ea1n v\u1ee1 c\u1ee7a ba n\u01b0\u1edbc \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng v\u1edbi Cam B\u1ed1t v\u00e0 ti\u1ebfp theo l\u00e0 L\u00e0o \u0111ang t\u00e1ch r\u1eddi Vi\u1ec7t Nam \u0111i d\u1ea7n v\u00e0o qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a B\u1eafc Kinh.<\/p>\n<p>_ TQ c\u00f3 m\u1ed9t ngu\u1ed3n ti\u1ec1n g\u1ea7n nh\u01b0 v\u00f4 h\u1ea1n, l\u00e0 ch\u1ee7 n\u1ee3 c\u1ee7a Hoa K\u1ef3, v\u00e0 d\u01b0 kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u1ec3 t\u00e0i tr\u1ee3 cho c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u01a1 s\u1edf h\u1ea1 t\u1ea7ng v\u00e0 c\u1ea3 nh\u1eefng con \u0111\u1eadp h\u1ea1 l\u01b0u s\u00f4ng Mekong.<\/p>\n<p>Ngay c\u1ea3 ch\u01b0a n\u00f3i t\u1edbi ngu\u1ed3n ti\u1ec1n t\u1eeb Trung Qu\u1ed1c, khai th\u00e1c th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n s\u00f4ng Mekong nay c\u00f3 ph\u1ea7n d\u1ec5 d\u00e0ng h\u01a1n nhi\u1ec1u khi m\u00e0 s\u1ed1 v\u1ed1n \u0111\u1ea7u t\u01b0 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn t\u1eeb nh\u1eefng ng\u00e2n h\u00e0ng th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng [nh\u01b0 Th\u00e1i Lan, M\u00e3 Lai, Vi\u1ec7t Nam\u2026] thay v\u00ec nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e0i tr\u1ee3 t\u1eeb c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u00e0i ch\u00e1nh qu\u1ed1c t\u1ebf l\u1edbn m\u00e0 M\u1ef9 r\u1ea5t c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng nh\u01b0 Ng\u00e2n h\u00e0ng Th\u1ebf gi\u1edbi \/ World Bank, Ng\u00e2n h\u00e0ng Ph\u00e1t tri\u1ec3n \u00c1 ch\u00e2u \/ ADB.<\/p>\n<p>Thi\u1ebfu th\u1ef1c ch\u1ea5t \/ <i>short on substance<\/i> l\u00e0 th\u1ef1c tr\u1ea1ng hi\u1ec7n nay c\u1ee7a S\u00e1ng Ki\u1ebfn H\u1ea1 L\u01b0u Mekong\/ LMI. C\u00e1c vi\u00ean ch\u1ee9c Hoa K\u1ef3 t\u1eeb H\u00e0nh Ph\u00e1p t\u1edbi L\u1eadp Ph\u00e1p th\u00ec \u0111\u00e3 n\u00f3i nhi\u1ec1u v\u1ec1 cam k\u1ebft v\u1edbi vai tr\u00f2 m\u1edf r\u1ed9ng c\u1ee7a Hoa K\u1ef3 trong L\u01b0u V\u1ef1c S\u00f4ng Mekong nh\u01b0ng \u201ct\u1ed5ng s\u1ed1 \u0111\u1ea7u t\u01b0 th\u00ec ch\u01b0a \u0111\u00e1ng k\u1ec3\u201d \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3 cho c\u00e1c cu\u1ed9c nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 l\u01b0\u1ee3ng gi\u00e1 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u00edch l\u0169y c\u1ee7a c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n \u0111\u1eadp tr\u00ean d\u00f2ng ch\u00ednh s\u00f4ng Mekong. D\u0129 nhi\u00ean, c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1i gi\u00e1 t\u01b0\u01a1ng x\u1ee9ng ph\u1ea3i tr\u1ea3 \u0111\u1ec3 Hoa K\u1ef3 c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf l\u1ea1i khu v\u1ef1c \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 v\u1edbi th\u1ebf m\u1ea1nh v\u00e0 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u1ed1i tr\u1ecdng v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c.<\/p>\n<p>Trong b\u00e0i k\u1ebf ti\u1ebfp, ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft s\u1ebd b\u00e0n v\u1ec1 nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc tri\u1ec3n khai v\u00e0 hi\u1ec7n th\u1ef1c c\u1ee7a <i>S\u00e1ng Ki\u1ebfn H\u1ea1 L\u01b0u Mekong\/ LMI<\/i> c\u00f9ng v\u1edbi nh\u1eefng \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t.<\/p>\n<p><strong>NG\u00d4 TH\u1ebe VINH, M.D.      <br \/><\/strong>California, 04\/ 11 \/ 2012<\/p>\n<p>THAM KH\u1ea2O:<\/p>\n<p>1\/ <i>Challenge to Water and Security in Southeast Asia; <\/i><i>U.S. Senate Committee on Foreign Relations; Presiding: Senator Webb, Thursday, September 23, 2010; <\/i><a href=\"http:\/\/www.foreign.senate.gov\/hearings\/hearing\/?id=4c2fd291-5056-a032-52fd-414f26c49704\"><i>http:\/\/www.foreign.senate.gov\/hearings\/hearing\/?id=4c2fd291-5056-a032-52fd-414f26c49704<\/i><\/a><i><\/i><\/p>\n<p><i>2\/ Testimony of Aviva Imhof, Campaign Director, International Rivers Before the Senate Committee on \u201cChallenge to Water and Security in Southeast Asia\u201d, Sept 23, 2010 <\/i><a href=\"http:\/\/foreign.senate.gov\/imo\/media\/doc\/Imhof.pdf\"><i>http:\/\/foreign.senate.gov\/imo\/media\/doc\/Imhof.pdf<\/i><\/a><i><\/i><\/p>\n<p><i>3\/ Mekong, Tipping Point: Hydropower Dams, Human Security and Regional Stability; Richard Cronin, Timothy Hamlin; The Henry Stimson Center 2010; <\/i><a href=\"http:\/\/www.stimson.org\"><i>www.stimson.org<\/i><\/a><i> <\/i><\/p>\n<p><i>4\/ Press Releases: Senator Webb: Mekong River Commission Announcement on Xayaburi Dam \u201cImportant Step Toward Responsible Policy\u201d; December 8, 2011; <\/i><a href=\"http:\/\/webb.senate.gov\/newsroom\/pressreleases\/2011-12-08-02.cfm\"><i>http:\/\/webb.senate.gov\/newsroom\/pressreleases\/2011-12-08-02.cfm<\/i><\/a><i><u><\/u><\/i><\/p>\n<p><i>5\/ <\/i><i>Sen. Webb Calls on Sec. Clinton to Strengthen Cooperation to Avert Crisis in Mekong River Region of Southeast Asia. Says U.S. should consider withdrawing funding for Mekong River Commission if environmental standards are not met. <\/i><a href=\"http:\/\/webb.senate.gov\/newsroom\/pressreleases\/10-27-2010-02.cfm\"><i>http:\/\/webb.senate.gov\/newsroom\/pressreleases\/10-27-2010-02.cfm<\/i><\/a><i>. <\/i><\/p>\n<p><i>6\/ <\/i><i>In The Senate of The United Stated,; The full text of S.Res. 227 (as passed July 7, 2011), (Mr. Webb, Mr. Inhofe, and Mr. Lugar) A resolution calling for the protection of the Mekong River Basin and increased United States support for delaying the construction of mainstream dams along the Mekong River.<\/i><\/p>\n<p><i><\/i><\/p>\n<p><i>7\/ Mekong River Patrols in Full Swing but Challenges Remain, <\/i><i>Publication: China Brief Volume: 12 Issue: 4,<\/i><i>February 21, 2012; By: Ian Storey<\/i><\/p>\n<p><i><\/i><\/p>\n<p><i>8\/ The Damming of the Mekong: Major Blow to an Epic River; Yale Environment 360 by Fred Pearce, June 16, 2009 <\/i><a href=\"http:\/\/e360.yale.edu\/feature\/the_damming_of_the_mekong_major_blow_to_an_epic_river\/2162\/\"><i>http:\/\/e360.yale.edu\/feature\/the_damming_of_the_mekong_major_blow_to_an_epic_river\/2162\/<\/i><\/a><i><\/i><\/p>\n<p><i>9\/ China Sees U.S. as Competitor and Declining Power, Insider Says; By <\/i><a href=\"http:\/\/topics.nytimes.com\/top\/reference\/timestopics\/people\/p\/jane_perlez\/index.html?inline=nyt-per\"><i>Jane Perlez<\/i><\/a><i>, April 2, 2012; <\/i><a href=\"http:\/\/www.nytimes.com\/2012\/04\/03\/world\/asia\/chinese-insider-offers-rare-glimpse-of-us-china-frictions.html?_r=1&amp;hp\"><i>http:\/\/www.nytimes.com\/2012\/04\/03\/world\/asia\/chinese-insider-offers-rare-glimpse-of-us-china-frictions.html?_r=1&amp;hp<\/i><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Thi\u1ebfu th\u1ef1c ch\u1ea5t \/ short on substance l\u00e0 th\u1ef1c tr\u1ea1ng hi\u1ec7n nay c\u1ee7a S\u00e1ng Ki\u1ebfn H\u1ea1 L\u01b0u Mekong. C\u00e1c vi\u00ean ch\u1ee9c Hoa K\u1ef3 t\u1eeb H\u00e0nh Ph\u00e1p t\u1edbi L\u1eadp Ph\u00e1p \u0111\u00e3 n\u00f3i nhi\u1ec1u v\u1ec1 cam k\u1ebft v\u1edbi vai tr\u00f2 m\u1edf r\u1ed9ng c\u1ee7a Hoa K\u1ef3 trong L\u01b0u V\u1ef1c S\u00f4ng Mekong nh\u01b0ng \u201ct\u1ed5ng s\u1ed1 \u0111\u1ea7u t\u01b0 th\u00ec ch\u01b0a \u0111\u00e1ng k\u1ec3\u201d \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3 cho c\u00e1c cu\u1ed9c nghi\u00ean c\u1ee9u.<\/p>\n","protected":false},"author":1233,"featured_media":23974,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[161,5,9],"tags":[316,313,314],"class_list":["post-23979","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ban-tron-chinh-tri","category-bien-khao","category-nghien-cuu","tag-cuu-long","tag-mekong","tag-ngo-the-vinh"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23979","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1233"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23979"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23979\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":71520,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23979\/revisions\/71520"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23974"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23979"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23979"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23979"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}