{"id":22186,"date":"2011-11-15T01:03:00","date_gmt":"2011-11-15T01:03:00","guid":{"rendered":"http:\/\/damau.org\/archives\/22186"},"modified":"2022-02-27T02:58:13","modified_gmt":"2022-02-27T02:58:13","slug":"leymah-gbowee-nguoi-duoc-giai-thuong-nobel-phat-bieu-ve-hoa-binh-phu-nu-va-vai-tro-lanh-dao","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/damau.org\/en\/22186\/leymah-gbowee-nguoi-duoc-giai-thuong-nobel-phat-bieu-ve-hoa-binh-phu-nu-va-vai-tro-lanh-dao","title":{"rendered":"Leymah Gbowee, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u01b0\u1edfng Nobel ph&aacute;t bi\u1ec3u v\u1ec1 h&ograve;a b&igrave;nh, ph\u1ee5 n\u1eef v&agrave; vai tr&ograve; l&atilde;nh \u0111\u1ea1o"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2011\/11\/Leymah.jpg\" rel=\"lightbox[22186]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"background-image: none; padding-left: 0px; padding-right: 0px; display: block; float: none; margin-left: auto; margin-right: auto; padding-top: 0px; border-width: 0px;\" title=\"Leymah\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2011\/11\/Leymah_thumb.jpg\" alt=\"Leymah\" width=\"280\" height=\"412\" border=\"0\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>T\u1ed5 ch\u1ee9c M\u1ea1ng L\u01b0\u1edbi An Ninh v\u00e0 H\u00f2a B\u00ecnh Ph\u1ee5 N\u1eef Phi Ch\u00e2u c\u1ee7a Leymah Gbowee ph\u00e1t sinh t\u1eeb cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u c\u1ee7a b\u00e0 v\u1edbi l\u00e3nh ch\u00faa Charles Taylor. B\u00e0 chia gi\u1ea3i Nobel h\u00f2a b\u00ecnh v\u1edbi Ellen Johnson Sirlief, T\u1ed5ng Th\u1ed1ng Liberia v\u00e0 Tawakkul Karman, nh\u00e0 v\u1eadn \u0111\u1ed9ng phong tr\u00e0o M\u00f9a Xu\u00e2n \u1ea2 R\u1eadp c\u1ee7a Yemen.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Leymah Gbowee, m\u1ed9t trong ba ph\u1ee5 n\u1eef nh\u1eadn gi\u1ea3i Nobel H\u00f2a B\u00ecnh n\u0103m nay, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft c\u00e1ch truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n<p>N\u0103m 2002, trong th\u1eddi gian cu\u1ed9c n\u1ed9i chi\u1ebfn th\u1ee9 nh\u00ec \u1edf Liberia, b\u00e0 gi\u00fap huy \u0111\u1ed9ng h\u01a1n 3000 ph\u1ee5 n\u1eef Thi\u00ean Ch\u00faa Gi\u00e1o v\u00e0 H\u1ed3i Gi\u00e1o ph\u1ea3n kh\u00e1ng cu\u1ed9c xung \u0111\u1ed9t n\u00e0y m\u1ed9t c\u00e1ch h\u00f2a b\u00ecnh. Nh\u1eefng ph\u1ee5 n\u1eef \u0111\u00e3 cam k\u1ebft s\u1ebd kh\u00f4ng \u00e2n \u00e1i v\u1edbi ch\u1ed3ng m\u00ecnh cho t\u1edbi khi cu\u1ed9c b\u1ea1o \u0111\u1ed9ng ch\u1ea5m d\u1ee9t.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng cu\u1ed9c bi\u1ec3u t\u00ecnh c\u00f4ng c\u1ed9ng \u0111\u1ea7y s\u00e1ng t\u1ea1o \u0111\u00e3 d\u1eabn t\u1edbi cu\u1ed9c th\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o v\u1edbi Charles Taylor, b\u1ea5y gi\u1edd \u0111ang l\u00e0 t\u1ed5ng th\u1ed1ng v\u00e0 l\u00e3nh ch\u00faa c\u1ee7a Liberia. \u0110\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng, \u00f4ng ta \u0111\u00e3 s\u1eb5n s\u00e0ng tham gia nh\u1eefng cu\u1ed9c \u0111\u00e0m ph\u00e1n h\u00f2a b\u00ecnh v\u1edbi phong tr\u00e0o n\u1ed5i d\u1eady Ng\u01b0\u1eddi Liberia \u0110o\u00e0n K\u1ebft Cho H\u00f2a Gi\u1ea3i V\u00e0 D\u00e2n Ch\u1ee7, \u1edf Ghana. Chi\u1ebfn tranh k\u1ebft th\u00fac n\u0103m 2003, c\u00f9ng n\u0103m \u00f4ng Taylor b\u1ecb l\u01b0u \u0111\u00e0y v\u00e0 truy t\u1ed1 t\u1ed9i ph\u1ea1m chi\u1ebfn tranh b\u1edfi T\u00f2a \u00c1n \u0110\u1eb7c Bi\u1ec7t Sierra Leone.<\/p>\n<p>Hi\u1ec7n nay, b\u00e0 Gbowee, c\u00f4ng d\u00e2n Liberia, ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u00f4ng vi\u1ec7c tranh \u0111\u1ea5u c\u00f4ng l\u00fd cho x\u00e3 h\u1ed9i c\u1ee7a b\u00e0. B\u00e0 th\u00e0nh l\u1eadp t\u1ed5 ch\u1ee9c phong tr\u00e0o Ph\u1ee5 N\u1eef \u0110\u1ea5u Tranh Cho H\u00f2a B\u00ecnh &amp; An Ninh \u1edf Accra, Ghana, n\u0103m 2007.<\/p>\n<p>Trong m\u1ed9t cu\u1ed9c ph\u1ecfng v\u1ea5n tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u1edf tr\u1ee5 s\u1edf Li\u00ean Hi\u1ec7p Qu\u1ed1c t\u1ea1i New York th\u00e1ng s\u00e1u n\u0103m 2010, Gbowee b\u00e0n lu\u1eadn \u0111\u1ebfn nh\u1eefng h\u1ec7 qu\u1ea3 v\u1ec1 vi\u1ec7c cho ph\u00e9p ph\u1ee5 n\u1eef \u0111\u00f3ng nh\u1eefng vai tr\u00f2 then ch\u1ed1t trong cu\u1ed9c xung \u0111\u1ed9t, sau cu\u1ed9c xung \u0111\u1ed9t, giai \u0111o\u1ea1n h\u00f2a b\u00ecnh, v\u00e0 nh\u1eefng cu\u1ed9c th\u01b0\u01a1ng thuy\u1ebft h\u00f2a gi\u1ea3i v\u00e0 trong c\u00e1c c\u01a1 ch\u1ebf \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. B\u00e0 c\u0169ng gi\u1ea3i th\u00edch t\u1ea1i sao ph\u1ee5 n\u1eef tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea1i di\u1ec7n \u0111\u00fang m\u1ee9c trong nh\u1eefng ti\u1ebfn tr\u00ecnh n\u00e0y.<\/p>\n<p><strong>Monitor: Nh\u1eefng kinh nghi\u1ec7m \u1edf <\/strong><strong>Liberia<\/strong><strong> \u0111\u00e3 th\u00fac \u0111\u1ea9y b\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 [quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh] sang l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf <\/strong><strong>Ghana<\/strong><strong> v\u00e0 nh\u1eefng qu\u1ed1c gia kh\u00e1c. Nh\u1eefng m\u1ee5c \u0111\u00edch ch\u00ednh c\u1ee7a b\u00e0 l\u00e0 g\u00ec? <\/strong><\/p>\n<p>Gbowee: Sau khi \u0111\u00e3 l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi ph\u1ee5 n\u1eef Liberia \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0i n\u0103m, T\u00f4i nh\u1eadn ra r\u1eb1ng vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng h\u00f2a b\u00ecnh, vi\u1ec7c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng h\u00f2a b\u00ecnh, v\u00e0 vai tr\u00f2 ph\u1ee5 n\u1eef trong qu\u00e1 tr\u00ecnh \u1ea5y l\u00e0 nh\u1eefng th\u1ee9 m\u00e0 t\u00f4i mu\u1ed1n tham gia. \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u1eddi k\u00eau g\u1ecdi d\u00e0nh cho t\u00f4i.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng \u0111\u1ed3ng th\u1eddi t\u00f4i c\u0169ng tham gia v\u00e0o vi\u1ec7c \u1ea5y \u1edf Liberia, nh\u1ea5t l\u00e0 khi n\u00f3 li\u00ean h\u1ec7 \u0111\u1ebfn nh\u1eefng phong tr\u00e0o ch\u00ednh tr\u1ecb \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, n\u00ean t\u00f4i c\u1ea7n b\u01b0\u1edbc ra ngo\u00e0i kh\u00f4ng gian \u1ea5y v\u00e0 th\u00e2u t\u00f3m kinh nghi\u00eam m\u1ed9t c\u00e1ch bao qu\u00e1t h\u01a1n, b\u1edfi v\u00ec c\u00e1ch suy ngh\u0129 c\u1ee7a t\u00f4i \u0111\u00e3 d\u1ea7n tr\u1edf n\u00ean qu\u00e1 \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. Hai b\u1ea1n \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p v\u00e0 t\u00f4i \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh th\u00e0nh l\u1eadp m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c an ninh v\u00e0 h\u00f2a b\u00ecnh ph\u1ee5 n\u1eef khu v\u1ef1c\u2026 [V\u00ec c\u00f3] nh\u1eefng h\u1ea1n ch\u1ebf, v\u00e0 [c\u1ea7n] nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u1ee3 gi\u00fap t\u00e0i ch\u00e1nh, ch\u00fang t\u00f4i c\u1ea7n nh\u1eefng qu\u1ed1c gia \u1ed5n \u0111\u1ecbnh, c\u00f3 nh\u1eefng chuy\u1ebfn bay th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean, v\u00e0 v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111\u00f2i h\u1ecfi tr\u00ean, Ghana tr\u1edf th\u00e0nh ch\u1ed7 thu\u1eadn l\u1ee3i nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u1eb7t tr\u1ee5 s\u1edf.<\/p>\n<p>Hi\u1ec7n t\u1ea1i, c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i c\u00f3 c\u01a1 c\u1ea5u xoay quanh ba ch\u1ee7 \u0111\u1ec1: gi\u1edbi t\u00ednh trong khu v\u1ef1c an ninh v\u00e0 ti\u1ebfn tr\u00ecnh c\u1ea3i thi\u1ec7n, nh\u1eefng \u0111\u1ec1 x\u01b0\u1edbng v\u1ec1 an ninh v\u00e0 h\u00f2a b\u00ecnh cho ph\u1ee5 n\u1eef n\u00f4ng th\u00f4n, nh\u1eefng \u0111\u1ec1 x\u01b0\u1edbng v\u1ec1 an ninh v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n cho gi\u1edbi tr\u1ebb.<\/p>\n<p>M\u1ed9t trong nh\u1eefng l\u00e3nh v\u1ef1c m\u00e0 t\u00f4i th\u1ea5y m\u00ecnh b\u1ecb th\u00fac \u0111\u1ea9y nhi\u1ec1u l\u00e0 l\u00e0m vi\u1ec7c trong l\u00e3nh v\u1ef1c ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 an ninh gi\u1edbi tr\u1ebb, nh\u1ea5t l\u00e0 v\u1edbi nh\u1eefng k\u1ebf ho\u1ea1ch v\u1ec1 vai tr\u00f2 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u1ee7a c\u00e1c thi\u1ebfu n\u1eef tr\u1ebb.<\/p>\n<p><strong>Nh\u1eefng l\u1ee3i \u00edch c\u1ee5 th\u1ec3 l\u1edbn nh\u1ea5t trong vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 ph\u1ee5 n\u1eef tr\u1ef1c ti\u1ebfp tham gia v\u00e0o nh\u1eefng ti\u1ebfn tr\u00ecnh ch\u00ednh tr\u1ecb l\u00e0 g\u00ec?<\/strong><\/p>\n<p>\u0110i\u1ec1u l\u1ee3i \u0111\u1ea7u ti\u00ean l\u00e0 x\u00f3a b\u1ecf nh\u1eefng suy ngh\u0129 r\u1eadp khu\u00f4n v\u1ec1 vi\u1ec7c ph\u1ee5 n\u1eef tham gia v\u00e0o c\u00e1c ti\u1ebfn tr\u00ecnh ch\u00ednh tr\u1ecb. L\u1ee3i \u00edch th\u1ee9 hai l\u00e0 h\u1ed3i sinh n\u0103ng l\u1ef1c: S\u1ef1 tham gia c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef v\u00e0o nh\u1eefng qu\u00e1 tr\u00ecnh n\u00e0y t\u1ea1o m\u1ed9t c\u1ea3m quan hy v\u1ecdng r\u1eb1ng ch\u00fang ta \u0111ang r\u1eddi xa nh\u1eefng tr\u1eadt t\u1ef1 c\u0169 v\u00e0 ch\u00fang ta \u0111ang ti\u1ebfn v\u1ec1 ph\u00eda m\u1ed9t tr\u1eadt t\u1ef1 m\u1edbi m\u1ebb. T\u00f4i \u0111\u00e3 th\u1ea5y \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 \u1edf r\u1ea5t nhi\u1ec1u nh\u1eefng c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng n\u00e0y khi ph\u1ee5 n\u1eef \u0111\u1ee9ng l\u00ean v\u00e0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, \u2018\u0110\u00e2y l\u00e0 c\u00e1ch t\u00f4i mu\u1ed1n n\u00f3 h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn.\u2019<\/p>\n<p>Th\u1ee9 ba, \u0111i\u1ec1u kh\u00e1c n\u1eefa t\u00f4i \u0111\u00e3 th\u1ea5y l\u00e0 th\u1ef1c t\u1ebf khi ph\u1ee5 n\u1eef b\u01b0\u1edbc ra kh\u1ecfi nh\u1eefng vai tr\u00f2 truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a m\u00ecnh, vi\u1ec7c n\u00e0y t\u1ea1o n\u00ean m\u1ed9t c\u1ea3m quan kh\u1ea9n tr\u01b0\u01a1ng n\u01a1i nh\u1eefng nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o ch\u00ednh tr\u1ecb. B\u1ea1n th\u1ea5y \u0111i\u1ec1u lo \u00e2u \u1ea5y \u1edf nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m quy\u1ec1n nam gi\u1edbi, r\u1eb1ng, \u201cCh\u00fang ta ph\u1ea3i l\u00e0m m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00f3, n\u1ebfu kh\u00f4ng quy\u1ec1n l\u1ef1c s\u1ebd b\u1ecb t\u01b0\u1edbc \u0111o\u1ea1t kh\u1ecfi tay ch\u00fang ta.\u201d<\/p>\n<p><strong>N\u0103m 2003 b\u00e0 \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u v\u1edbi Charles Taylor \u2013 l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang l\u00e0 T\u1ed5ng Th\u1ed1ng &#8211; \u0111\u1ec3 tranh \u0111\u1ea5u h\u00f2a b\u00ecnh cho <\/strong><strong>Liberia<\/strong><strong> v\u00e0 cho ph\u1ee5 n\u1eef tham gia trong ti\u1ebfn tr\u00ecnh t\u1ea1o d\u1ef1ng h\u00f2a b\u00ecnh. B\u00e0 ngh\u0129 s\u1ef1 ti\u1ebfn b\u1ed9 trong vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 ph\u1ee5 n\u1eef tham gia nh\u1eefng qu\u00e1 tr\u00ecnh h\u00f2a b\u00ecnh \u0111\u00e3 bi\u1ebfn chuy\u1ec3n nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o t\u1eeb l\u00fac \u0111\u00f3?<\/strong><\/p>\n<p>T\u00f4i th\u1ef1c s\u1ef1 c\u0169ng ch\u01b0a th\u1ea5y s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i l\u1edbn lao n\u00e0o\u2026 b\u01b0\u1edbc ti\u1ebfn \u0111\u00e3 th\u1ef1c s\u1ef1, th\u1ef1c s\u1ef1 r\u1ea5t ch\u1eadm ch\u1ea1p. B\u1ea1n s\u1ebd ngh\u0129 ch\u00fang ta \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u nh\u00e0 h\u00f2a gi\u1ea3i ph\u00e1i n\u1eef, nhi\u1ec1u ph\u1ee5 n\u1eef \u1edf c\u00e1c b\u00e0n tr\u00f2n th\u01b0\u01a1ng thuy\u1ebft v\u00e0 \u0111i\u1ec1u ph\u1ecfng \u0111o\u00e1n t\u1ed5ng qu\u00e1t l\u00e0 Li\u00ean Hi\u1ec7p Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 l\u00e0m \u0111i l\u00e0m l\u1ea1i vi\u1ec7c \u0111\u00f3, v\u00e0 \u0111\u00e3 l\u00e0m cho \u0111\u00fang, nh\u01b0ng t\u00f4i ch\u01b0a th\u1ef1c s\u1ef1 nh\u00ecn th\u1ea5y n\u00f3.<\/p>\n<p>B\u1ea1n v\u1eabn th\u1ea5y ph\u1ee5 n\u1eef bi\u1ec7n minh cho s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a h\u1ecd trong b\u00e0n th\u01b0\u01a1ng thuy\u1ebft h\u00f2a b\u00ecnh v\u00e0 r\u1ed3i b\u1ea1n t\u1ef1 h\u1ecfi, \u201cNg\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 ti\u1ebfp nh\u1eadn nh\u1eefng \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb \u1ea5y m\u1ed9t c\u00e1ch nghi\u00eam t\u00fac kh\u00f4ng?\u201d \u0110\u00e3 c\u00f3 v\u00e0i b\u01b0\u1edbc ti\u1ebfn nh\u1ecf v\u00e0 ch\u1eadm nh\u01b0 s\u00ean m\u00e0 h\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u00f2i h\u1ecfi nh\u1eefng lu\u1eadt l\u1ec7 g\u1eaft gao h\u01a1n cho t\u1ed9i hi\u1ebfp d\u00e2m v\u00e0 b\u1ea1o \u0111\u1ed9ng t\u00ecnh d\u1ee5c, v\u00e0 b\u00e2y gi\u1edd b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y nhi\u1ec1u th\u1ec9nh c\u1ea7u \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00eau ra b\u1edfi ph\u1ee5 n\u1eef trong nh\u1eefng s\u1ee9 m\u1ec7nh c\u1ee7a Li\u00ean hi\u1ec7p Qu\u1ed1c. Th\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng th\u1ee9 nho nh\u1ecf m\u00e0 b\u1ea1n th\u1ea5y, nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f2n nhi\u1ec1u th\u1ee9 [kh\u00e1c] c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n [th\u00eam].<\/p>\n<p><strong>C\u1ea7n ph\u1ea3i l\u00e0m g\u00ec \u0111\u1ec3 th\u00fac \u0111\u1ea9y b\u01b0\u1edbc ti\u1ebfn? M\u1ed9t cu\u1ed9c bi\u1ec3u t\u00ecnh \u0111\u00ecnh c\u00f4ng to\u00e0n b\u1ed9 kh\u00e1c ch\u0103ng? <\/strong><\/p>\n<p>Ch\u00fang t\u00f4i, v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch nh\u1eefng ph\u1ee5 n\u1eef tranh \u0111\u1ea5u to\u00e0n c\u1ea7u, th\u1ef1c s\u1ef1\u2026 c\u1ea7n ph\u1ea3i ng\u1ed3i l\u1ea1i th\u00e0nh m\u1ed9t qu\u1ea7n th\u1ec3 ph\u00e1p ch\u1ebf v\u00e0 n\u00f3i, \u201c\u0110\u00e2y l\u00e0 n\u01a1i ch\u00fang t\u00f4i \u0111ang hi\u1ec7n di\u1ec7n, c\u00f2n \u0111\u00e2y l\u00e0 n\u01a1i ch\u00fang t\u00f4i mu\u1ed1n \u0111\u1ea1t t\u1edbi trong hai, ba n\u0103m t\u1edbi.\u201d Ng\u00f4n ng\u1eef ch\u00fang ta n\u00f3i ra ph\u1ea3i \u0111\u1ed3ng b\u1ed9 \u1edf m\u1ecdi t\u1ea7ng l\u1edbp t\u1eeb \u00c2u Ch\u00e2u qua Phi Ch\u00e2u t\u1edbi M\u1ef9 Ch\u00e2u.<\/p>\n<p><strong>Liberia<\/strong><strong> l\u00e0 qu\u1ed1c gia Phi Ch\u00e2u \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u00f3 n\u1eef T\u1ed5ng Th\u1ed1ng [Ellen Johnson Sirleaf, c\u0169ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn gi\u1ea3i th\u01b0\u1edfng Nobel H\u00f2a B\u00ecnh 2011]. B\u00e0 c\u00f3 ngh\u0129 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u01b0a <\/strong><strong>Liberia<\/strong><strong> v\u00e0o vai tr\u00f2 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u00e1c qu\u1ed1c gia Phi Ch\u00e2u kh\u00e1c kh\u00f4ng? <\/strong><\/p>\n<p>M\u1ed9t v\u1ecb t\u1ed5ng th\u1ed1ng ph\u00e1i n\u1eef t\u1ef1 b\u00e0 ta s\u1ebd ch\u1eb3ng thay \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng c\u1ea5u tr\u00fac x\u00e3 h\u1ed9i ph\u1ee5 h\u1ec7 \u0111\u00e3 th\u00e0nh c\u01a1 ch\u1ebf. Ch\u00fang ta v\u1eabn c\u00f3 nhi\u1ec1u nam d\u00e2n bi\u1ec3u trong qu\u1ed1c h\u1ed9i, ch\u00fang ta v\u1eabn c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111\u00e0n \u00f4ng n\u1eafm vai tr\u00f2 b\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng. V\u00e0 b\u1ea1n c\u0169ng c\u1ea7n nh\u1edb m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u, v\u00ec ch\u00fang ta v\u1eabn c\u00f2n m\u1ed9t kho\u1ea3ng c\u00e1ch gi\u00e1o d\u1ee5c \u2013 trong su\u1ed1t 14 n\u0103m chi\u1ebfn tranh v\u1eeba qua, ph\u1ee5 n\u1eef \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u01b0u th\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ed3i \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ecdc h\u00e0nh. Th\u00e0nh ra ch\u00fang ta c\u0169ng c\u00f2n nhi\u1ec1u th\u1eed th\u00e1ch ph\u1ea3i v\u01b0\u1ee3t qua.<\/p>\n<p><strong>Khi \u0111\u1ebfn g\u1eb7p Charles Taylor, b\u00e0 m\u1edbi ngo\u00e0i 30 tu\u1ed5i. \u00dd ngh\u0129 n\u00e0o \u0111\u00e3 tho\u00e1ng qua trong \u0111\u1ea7u b\u00e0 \u1edf gi\u00e2y ph\u00fat \u1ea5y?<\/strong><\/p>\n<p>Ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 gi\u1eadn d\u1eef\u2026 [T\u00f4i ngh\u0129] \u201cNg\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng n\u00e0y, ch\u00ednh ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng n\u00e0y, ph\u1ea3i ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m cho c\u00e1i ch\u1ebft v\u00e0 s\u1ef1 t\u00e0n ph\u00e1 c\u1ee7a bao nhi\u00eau ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 ph\u1ea3i ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m cho s\u1ef1 l\u1ea1c h\u1eadu c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc n\u00e0y. Ch\u00ednh ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng n\u00e0y, \u00f4ng ta ng\u1ed3i \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ch\u00fat \u00e2n h\u1eadn, v\u00e0 m\u00ecnh ph\u1ea3i n\u00f3i ngay ra \u0111i\u1ec1u m\u00ecnh mu\u1ed1n n\u00f3i b\u1edfi v\u00ec m\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd ch\u1eb3ng bao gi\u1edd c\u00f2n c\u01a1 h\u1ed9i n\u00f3i cho \u00f4ng ta nghe n\u1eefa.\u201d<\/p>\n<p><strong>L\u00fac \u1ea5y \u00f4ng ta c\u00f3 nh\u00ecn v\u00e0o m\u1eaft b\u00e0 kh\u00f4ng?<\/strong><\/p>\n<p>\u00d4ng ta \u0111eo k\u00ednh \u0111en.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Th\u1ee9 ba, \u0111i\u1ec1u kh\u00e1c n\u1eefa t\u00f4i \u0111\u00e3 th\u1ea5y l\u00e0 th\u1ef1c t\u1ebf khi ph\u1ee5 n\u1eef b\u01b0\u1edbc ra kh\u1ecfi nh\u1eefng vai tr\u00f2 truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a m\u00ecnh, vi\u1ec7c n\u00e0y t\u1ea1o n\u00ean m\u1ed9t c\u1ea3m quan kh\u1ea9n tr\u01b0\u01a1ng n\u01a1i nh\u1eefng nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o ch\u00ednh tr\u1ecb. B\u1ea1n th\u1ea5y \u0111i\u1ec1u lo \u00e2u \u1ea5y \u1edf nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m quy\u1ec1n nam gi\u1edbi&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1784,"featured_media":22185,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[5,30,26,133,279,42],"tags":[],"class_list":["post-22186","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bien-khao","category-chuyen-de","category-dich-thuat","category-phong-van","category-phu-nu-gioi-tinh","category-sang-viet-ngu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22186","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1784"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22186"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22186\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":57924,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22186\/revisions\/57924"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22185"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22186"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22186"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22186"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}