{"id":20274,"date":"2011-06-07T00:04:00","date_gmt":"2011-06-07T00:04:00","guid":{"rendered":"http:\/\/damau.org\/archives\/20274"},"modified":"2022-02-26T11:13:15","modified_gmt":"2022-02-26T11:13:15","slug":"emilie-nai-ni-chon-mot-qua-trung","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/damau.org\/en\/20274\/emilie-nai-ni-chon-mot-qua-trung","title":{"rendered":"Emilie n\u00e0i n\u1ec9 ch\u1ecdn m\u1ed9t qu\u1ea3 tr\u1ee9ng"},"content":{"rendered":"<p>&#160;<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p><em>T\u1eeb 1957 \u0111\u1ebfn 1986, gia \u0111\u00ecnh Duvalier n\u1eafm quy\u1ec1n h\u00e0nh tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i \u1edf Haiti. Fran\u00e7ois Duvalier, \u201cPapa Doc\u201d, \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 y\u1ec3m tr\u1ee3 c\u1ee7a m\u1ed9t b\u0103ng qu\u00e2n phi\u1ec7t Tonton Macoutes, t\u1ef1 b\u1ea7u m\u00ecnh l\u00e0m T\u1ed5ng Th\u1ed1ng su\u1ed1t \u0111\u1eddi v\u00e0, trong khi \u0111\u01b0a qu\u1ed1c gia v\u00e0o s\u1ef1 ngh\u00e8o \u0111\u00f3i ch\u01b0a t\u1eebng th\u1ea5y, \u0111\u00e3 c\u1ea7m quy\u1ec1n nh\u01b0 m\u1ed9t nh\u00e0 \u0111\u1ed9c t\u00e0i t\u1edbi l\u00fac ch\u1ebft n\u0103m 1971. \u00d4ng ta t\u1ef1 coi m\u00ecnh l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 v\u0103n v\u00e0 n\u0103m 1966 cho xu\u1ea5t b\u1ea3n c\u00e1i m\u00e0 \u00f4ng ta m\u1ec7nh danh l\u00e0 Nh\u1eefng T\u00e1c Ph\u1ea9m Ch\u1ee7 Y\u1ebfu m\u00e0 \u00f4ng ta cho l\u00e0 th\u1ec3 hi\u1ec7n tinh hoa trung th\u1ef1c c\u1ee7a v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng Haiti. \u201cTh\u00e2n ph\u1eadn c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Haiti l\u00e0 ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng.\u201d T\u1ed5ng Th\u1ed1ng Jean-Claude Duvalier, ng\u01b0\u1eddi th\u1eeba h\u01b0\u1edfng ch\u1ee9c v\u1ecb t\u1eeb \u00f4ng b\u1ed1 \u0111\u1ed9c t\u00e0i c\u1ee7a m\u00ecnh, n\u00f3i v\u00e0o n\u0103m 1980. S\u1ef1 t\u00e0n b\u1ea1o x\u1ea3y ra d\u01b0\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 Duvalier nhi\u1ec1u kh\u00f4ng k\u1ec3 xi\u1ebft v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Haiti s\u1ed1ng trong m\u1ed9t t\u00ecnh hu\u1ed1ng g\u1ea7n nh\u01b0 l\u00e0 n\u00f4 l\u1ec7. \u0110i\u1ec1u ki\u1ec7n s\u1ee9c kh\u1ecfe t\u1ed3i t\u1ec7, n\u1ea1n m\u00f9 ch\u1eef tr\u00e0n lan, v\u00e0 c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n truy\u1ec1n th\u00f4ng b\u1ecb \u0111\u1eb7t trong t\u00ecnh tr\u1ea1ng ki\u1ec3m duy\u1ec7t g\u1eaft gao c\u1ee7a nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n. H\u1ea7u h\u1ebft gi\u1edbi c\u1ea7m b\u00fat v\u00e0 ngh\u1ec7 s\u0129 s\u1ed1ng l\u01b0u vong, \u1edf Montreal, Paris, New York, v\u00e0 Dakar. Paul\u00e9 Bart\u00f3n, nguy\u00ean l\u00e0m ngh\u1ec1 ch\u0103n d\u00ea, b\u1ecb b\u1ecf t\u00f9 v\u00ec ch\u00e2m bi\u1ebfm Duvalier trong m\u1ed9t truy\u1ec7n ng\u1eafn. Sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 t\u1ef1 do, \u00f4ng r\u1eddi Haiti qua s\u1ed1ng \u1edf nhi\u1ec1u qu\u1ed1c gia v\u00f9ng Caribbean, vi\u1ebft truy\u1ec7n d\u00e2n gian. Paul\u00e9 Bart\u00f3n m\u1ea5t \u1edf Costa Rica n\u0103m 1974.<\/em><\/p>\n<p>Ch\u00fa th\u00edch c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u1ecbch:<em> b\u1ea3n ti\u1ebfng Vi\u1ec7t gi\u1eef \u0111\u00fang phong c\u00e1ch chuy\u1ec7n k\u1ec3 d\u00e2n gian v\u1edbi v\u0103n phong b\u00ecnh d\u1ecb c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 qua b\u1ea3n ti\u1ebfng Anh \u201cEmilie Plead Choose One Egg\u201d c\u1ee7a Howard Norman, trong tuy\u1ec3n t\u1eadp <\/em>God\u2019s Spies: Stories in Defiance of Oppression<em> (MacFarlane Walter &amp; Ross xu\u1ea5t b\u1ea3n 1999, ISBN I-55199-040-7).<\/em><\/p>\n<p><em><\/em><\/p>\n<p><em><\/em><\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p><em><\/em><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2011\/06\/godspies-cover.jpg\" rel=\"lightbox[20274]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"background-image: none; border-bottom: 0px; border-left: 0px; padding-left: 0px; padding-right: 0px; display: block; float: none; margin-left: auto; border-top: 0px; margin-right: auto; border-right: 0px; padding-top: 0px\" title=\"godspies-cover\" border=\"0\" alt=\"godspies-cover\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2011\/06\/godspies-cover_thumb.jpg\" width=\"196\" height=\"295\" \/><\/a><\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p>Emilie v\u1eeba chuy\u1ec7n tr\u00f2 v\u1edbi B\u00e9lem v\u1eeba nh\u00ecn l\u0169 chim lao xao l\u00e0m t\u1ed5. \u201c\u0110o\u00e1n nh\u00e9. Con chim n\u00e0o s\u1ebd \u1ea5p n\u1ed7i bu\u1ed3n h\u00f4m nay.\u201d Emilie n\u00f3i, c\u00f4 n\u00f3i, \u201cEm s\u1ebd \u0111em qu\u1ea3 tr\u1ee9ng \u0111\u00f3 l\u1ea1i cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng \u0111\u00e3 l\u1ea5y con l\u1eeba c\u1ee7a em tr\u1eeb n\u1ee3, em s\u1ebd t\u1eb7ng \u00f4ng ta th\u1ee9 \u1ea5y nh\u01b0 m\u00f3n qu\u00e0 \u0111i\u1ec3m t\u00e2m!\u201d<\/p>\n<p>\u201cPh\u1ea3i \u00f4ng thu\u1ebf v\u1ee5 kh\u00f4ng?\u201d B\u00e9lem n\u00f3i.<\/p>\n<p>Emilie n\u00f3i, \u201c\u0110\u00fang r\u1ed3i, h\u00f4m nay anh \u0111o\u00e1n gi\u1ecfi,\u201d c\u00f4 ti\u1ebfp, \u201cN\u00e0o b\u00e2y gi\u1edd \u0111o\u00e1n xem qu\u1ea3 tr\u1ee9ng n\u00e0o \u1ea5p n\u1ed7i bu\u1ed3n b\u00ean trong.\u201d<\/p>\n<p>B\u00e9lem n\u00f3i, \u201cL\u00e0m sao m\u00e0 \u0111o\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c? nh\u00ecn xem bao nhi\u00eau l\u00e0 tr\u1ee9ng k\u00eca!\u201d<\/p>\n<p>\u201cS\u1ed1ng th\u00ec ph\u1ea3i l\u1ef1a ch\u1ecdn ch\u1ee9,\u201d Emilie n\u00f3i, \u201cM\u1ed7i s\u00e1ng t\u00ecm m\u1ed9t c\u00e2u \u0111\u1ed1 \u0111\u1ec3 th\u00e1o g\u1ee1 \u0111i\u1ec1u kh\u00fac m\u1eafc c\u1ee7a n\u00f3, r\u1ed3i l\u1ea5y s\u1ee3i d\u00e2y th\u1eebng \u1ea5y bu\u1ed9c \u0111i\u1ec1u suy ngh\u0129 xui x\u1ebbo v\u00e0o m\u1ed9t c\u00e2y n\u00e0o \u0111\u00f3 \u1edf \u0111\u00e2y.\u201d<\/p>\n<p>B\u00e9lem h\u00e1t, \u201c<em>Bu\u1ed9c ch\u1eb7t \u0111i\u1ec1u xui r\u1ee7i v\u00e0o th\u00e2n c\u00e2y ch\u1ed1n n\u00e0y, Chi\u00ean c\u00e1i tr\u1ee9ng \u01b0u phi\u1ec1n \u1ea5y cho ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 n\u1ee3 s\u00e1ng nay<\/em>,\u201d r\u1ed3i anh n\u00f3i, \u201cL\u00e0m th\u00e0nh b\u00e0i ca hay \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea5y!\u201d v\u00e0 anh c\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>Emilie, c\u00f4 n\u00f3i, \u201cEm s\u1ebd h\u00e1t b\u00e0i \u1ea5y tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn c\u0103n l\u1ec1u \u00f4ng ta, em s\u1ebd h\u00e1t cho con l\u1eeba c\u1ee7a em nghe n\u1eefa. Nh\u01b0ng b\u00e2y gi\u1edd ph\u1ea3i \u0111o\u00e1n xem, qu\u1ea3 tr\u1ee9ng n\u00e0o \u0111\u00e3!\u201d<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng B\u00e9lem n\u00f3i, \u201cAnh \u0111ang th\u1edf d\u00e0i \u0111\u00e2y. Ngo\u00e0i \u0111\u00f3 c\u00f3 nhi\u1ec1u tr\u1ee9ng qu\u00e1! Anh n\u00f3i cho em bi\u1ebft m\u1eaft anh \u0111\u00e3 lo l\u1eafng nh\u00ecn t\u1eebng qu\u1ea3 tr\u1ee9ng m\u1ed9t, t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00fang gi\u1ed1ng h\u1ec7t nhau,\u201d anh n\u00f3i th\u00eam.<\/p>\n<p>T\u1edbi Emilie, \u201cPh\u1ea3i ch\u1ecdn mau \u0111i! \u00d4ng ch\u1ee7 n\u1ee3 \u1ea5y \u0111ang ng\u00e1p d\u00e0i tr\u00ean b\u00e0n \u0103n s\u00e1ng r\u1ed3i k\u00eca mau \u0111i!\u201d Emilie n\u00f3i.<\/p>\n<p>B\u00e9lem n\u00f3i, \u201cN\u00f3i cho em bi\u1ebft n\u00e0y. Em h\u1ecfi anh th\u1ee9 kh\u00f3 tr\u1ea3 l\u1eddi. Em h\u1ecfi m\u1ed9t g\u00fat th\u1eaft qu\u00e1 ch\u1eb7t, em n\u00f3i \u0111i\u1ec1u b\u00ed hi\u1ec3m b\u00ean d\u01b0\u1edbi ch\u1ec9 m\u1ed7i m\u1ed9t con chim!\u201d<\/p>\n<p>\u201cPh\u1ea3i ch\u1ecdn ch\u1ee9! Gi\u1edd n\u00e0y \u00f4ng ch\u1ee7 n\u1ee3 \u0111ang ng\u1ed3i \u1edf b\u00e0n \u0111i\u1ec3m t\u00e2m r\u1ed3i,\u201d Emilie n\u00f3i.<\/p>\n<p>B\u00e9lem n\u00f3i, \u201cGi\u1ed1ng nh\u01b0 h\u1ecfi u\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc t\u1eeb c\u00f9ng m\u1ed9t c\u00e1i gi\u1ebfng c\u00f3 ngon h\u01a1n n\u1ebfu nh\u01b0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ef1ng trong s\u00f4 \u0111\u01b0\u1ee3c mang \u0111\u1ebfn t\u1eeb con l\u1eeba hay con b\u00f2, con n\u00e0o? Nh\u01b0 h\u1ecfi trong hai kh\u00fac c\u00e2y c\u00f9ng k\u00edch th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 kh\u1ec1u tr\u00e1i chanh, kh\u00fac n\u00e0o l\u00e0m tr\u00e1i chanh ngon h\u01a1n?\u201d<\/p>\n<p>Emilie n\u00f3i, \u201cPh\u1ea3i ch\u1ecdn \u0111i b\u1ea1n t\u00f4i \u00e0. Anh ph\u1ea3i n\u1ebfm n\u01b0\u1edbc trong c\u1ed5 h\u1ecdng m\u00ecnh cho d\u00f9 ai \u0111em n\u01b0\u1edbc \u1ea5y \u0111\u1ebfn cho anh kia m\u00e0. Anh ph\u1ea3i v\u1eaft tr\u00e1i chanh l\u00ean l\u01b0\u1ee1i m\u00ecnh d\u00f9 n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ec1u b\u1edfi kh\u00fac c\u00e2y n\u00e0o kia m\u00e0. \u00d4ng ch\u1ee7 n\u1ee3 ch\u1ecdn l\u1ea5y con l\u1eeba c\u1ee7a em thay v\u00ec b\u1ed9 b\u00e0n gh\u1ebf, qu\u1ea3 l\u00e0 \u00f4ng ta \u0111\u00e3 ch\u1ecdn th\u1ee9 n\u00e0y thay v\u00ec th\u1ee9 kia, anh bi\u1ebft \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 kh\u00f4ng?\u201d<\/p>\n<p>B\u00e9lem n\u00f3i, \u201c\u0110\u01b0\u1ee3c r\u1ed3i. Anh b\u1ea3o qu\u1ea3 tr\u1ee9ng n\u00e0o c\u0169ng mang n\u1ed7i bu\u1ed3n, n\u1ed7i bu\u1ed3n c\u1ee7a ng\u00e0y h\u00f4m nay \u1edf b\u00ean trong, anh n\u00f3i v\u1eady \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng n\u00e0o, anh n\u00f3i v\u1eady \u0111\u00f3!\u201d Anh n\u00f3i.<\/p>\n<p>Emilie b\u1ea3o, \u201c\u0110\u1ea5y \u0111\u00e2u ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ef1 ch\u1ecdn l\u1ef1a, thi\u1ec7t t\u00ecnh, \u0111\u1ea5y \u0111\u00e2u ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ecdn l\u1ef1a! B\u00e2y gi\u1edd c\u1ea3 con l\u1eeba l\u1eabn con b\u00f2 \u0111\u1ec1u l\u00e0m \u0111\u1ed5 n\u01b0\u1edbc, c\u1ea1n s\u1ea1ch, b\u00e2y gi\u1edd nh\u1eefng tr\u00e1i chanh \u0111\u00e3 h\u00e9o qu\u1eaft th\u00e0nh con m\u1eaft v\u00e0ng v\u1ecdt c\u1ee7a k\u1ef3 \u0111\u00e0 tr\u00ean c\u00e2y, b\u00e2y gi\u1edd l\u00e3o ch\u1ee7 n\u1ee3 \u0111ang c\u00f3 l\u00f2ng tham mu\u1ed1n c\u1ea3 b\u1ed9 b\u00e0n gh\u1ebf c\u1ee7a em. Qu\u1ea3 tr\u1ee9ng n\u00e0o s\u1ebd ng\u0103n ch\u1eb7n t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u1ea5y, h\u1edf anh?\u201d Emilie n\u00e0i n\u1ec9 anh mau m\u1eafn ch\u1ecdn m\u1ed9t qu\u1ea3 tr\u1ee9ng.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng B\u00e9lem kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ecdn l\u1ef1a, th\u00e0nh ra Emilie \u0111em b\u00e0n gh\u1ebf c\u1ee7a c\u00f4 gi\u1ea5u \u0111i. Emilie b\u1ea3o, \u201cXong r\u1ed3i, xong r\u1ed3i, anh b\u1ea1n B\u00e9lem c\u1ee7a em,\u201d c\u00f4 xoa d\u1ecbu b\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>L\u00fac \u1ea5y B\u00e9lem c\u00f3 m\u1ed9t v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng m\u00e0 anh c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e2u \u0111\u00f3 trong anh, nh\u01b0ng anh kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00ecm ra n\u00f3. Anh n\u00f3i, \u201cEmilie, anh th\u1ea5y \u0111au ch\u1ed7 n\u00e0o \u0111\u00f3 trong ng\u01b0\u1eddi, em c\u00f3 nh\u00ecn th\u1ea5y v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng?\u201d<\/p>\n<p>Emilie n\u00f3i, \u201cKh\u00f4ng,\u201d C\u00f4 che c\u00e1i b\u00e0n v\u00e0 nh\u1eefng c\u00e1i gh\u1ebf b\u1eb1ng nh\u1eefng t\u00e0ng l\u00e1 h\u00ecnh l\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>B\u00e9lem, anh n\u00f3i, \u201cN\u01b0\u1edbc mu\u1ed1i c\u1ee7a bi\u1ec3n s\u1ebd t\u00ecm ra v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng trong ng\u01b0\u1eddi anh, bao gi\u1edd n\u00f3 c\u0169ng t\u00ecm ra khi anh b\u01a1i trong n\u00f3, n\u00f3 lu\u00f4n lu\u00f4n r\u1eeda s\u1ea1ch v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a anh.\u201d Nh\u01b0ng Emilie bi\u1ebft v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a s\u1ef1 m\u1eadp m\u1edd v\u00e0 s\u1ef1 kh\u00f4ng-ch\u1ecdn-l\u1ef1a \u0111\u00e3 th\u1ea5m qu\u00e1 s\u00e2u b\u00ean trong \u0111\u1ec3 n\u01b0\u1edbc mu\u1ed1i c\u1ee7a bi\u1ec3n c\u00f3 th\u1ec3 ch\u00e0 r\u00e1t m\u00e0 r\u1eeda s\u1ea1ch cho B\u00e9lem l\u00fac n\u00e0y.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u00e9lem n\u00f3i, \u201cL\u00e0m sao m\u00e0 \u0111o\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c? nh\u00ecn xem bao nhi\u00eau l\u00e0 tr\u1ee9ng k\u00eca!\u201d<br \/>\n\u201cS\u1ed1ng th\u00ec ph\u1ea3i l\u1ef1a ch\u1ecdn ch\u1ee9,\u201d Emilie n\u00f3i, \u201cM\u1ed7i s\u00e1ng t\u00ecm m\u1ed9t c\u00e2u \u0111\u1ed1 \u0111\u1ec3 th\u00e1o g\u1ee1 \u0111i\u1ec1u kh\u00fac m\u1eafc c\u1ee7a n\u00f3, r\u1ed3i l\u1ea5y s\u1ee3i d\u00e2y th\u1eebng \u1ea5y bu\u1ed9c \u0111i\u1ec1u suy ngh\u0129 xui x\u1ebbo v\u00e0o m\u1ed9t c\u00e2y n\u00e0o \u0111\u00f3 \u1edf \u0111\u00e2y.\u201d<\/p>\n","protected":false},"author":1716,"featured_media":20284,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[26,22,42,35],"tags":[],"class_list":["post-20274","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dich-thuat","category-sang-tac","category-sang-viet-ngu","category-truyen-ngan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20274","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1716"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20274"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20274\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":57892,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20274\/revisions\/57892"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20284"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20274"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20274"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20274"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}