{"id":19873,"date":"2011-05-06T00:05:00","date_gmt":"2011-05-06T00:05:00","guid":{"rendered":"http:\/\/damau.org\/archives\/19873"},"modified":"2022-02-24T00:00:08","modified_gmt":"2022-02-24T00:00:08","slug":"phac-thao-du-an-de-bien-da-dung-dong-bang-song-cuu-long","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/damau.org\/en\/19873\/phac-thao-du-an-de-bien-da-dung-dong-bang-song-cuu-long","title":{"rendered":"PH&Aacute;C TH\u1ea2O D\u1ef0 &Aacute;N \u0110&Ecirc; BI\u1ec2N \u0110A D\u1ee4NG \u0110\u1ed2NG B\u1eb0NG S&Ocirc;NG C\u1eecU LONG"},"content":{"rendered":"<p><em>MEKONG-C\u1eecU LONG 2011 NH\u00ccN XA N\u1eecA TH\u1ebe K\u1ef6 T\u1edaI [2]<\/em><\/p>\n<p>PH\u00c1C TH\u1ea2O D\u1ef0 \u00c1N \u0110\u00ca BI\u1ec2N \u0110A D\u1ee4NG \u0110\u1ed2NG B\u1eb0NG S\u00d4NG C\u1eecU LONG<\/p>\n<p><i>A POSSE AD ESSE \/ T\u1eea KH\u1ea2 N\u0102NG T\u1edaI HI\u1ec6N TH\u1ef0C<\/i><\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<blockquote>\n<p>L\u1edcI M\u1ede \u0110\u1ea6U:      <br \/>\u0110\u00e2y l\u00e0 b\u00e0i vi\u1ebft th\u1ee9 hai, trong s\u1ed1 3 b\u00e0i vi\u1ebft v\u1ec1 t\u01b0\u01a1ng lai \u0110\u1ed3ng B\u1eb1ng S\u00f4ng C\u1eedu Long <i>\u201cNh\u00ecn Xa N\u1eeda Th\u1ebf K\u1ef7 T\u1edbi\u201d<\/i>. B\u00e0i th\u1ee9 nh\u1ea5t, nh\u01b0 m\u1ed9t t\u1ed5ng quan, v\u1edbi nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh: th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n v\u1eabn l\u00e0 ngu\u1ed3n n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng r\u1ebb nh\u1ea5t, do nhu c\u1ea7u ph\u00e1t tri\u1ec3n, nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc khai th\u00e1c th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n tr\u00ean s\u00f4ng Mekong, cho d\u00f9 mau hay ch\u1eadm, tr\u01b0\u1edbc ho\u1eb7c sau, th\u00ec \u0111\u00f3 v\u1eabn l\u00e0 m\u1ed9t ti\u1ebfn tr\u00ecnh kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea3o ngh\u1ecbch trong v\u00f2ng n\u1eeda th\u1ebf k\u1ef7 t\u1edbi.<\/p>\n<p>Do \u00e1p l\u1ef1c m\u1ea1nh m\u1ebd c\u1ee7a c\u00e1c qu\u1ed1c gia thu\u1ed9c L\u01b0u V\u1ef1c D\u01b0\u1edbi s\u00f4ng Mekong, k\u1ec3 c\u1ea3 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng qu\u1ed1c t\u1ebf, cho d\u00f9 L\u00e0o \u0111\u00e3 \u0111\u00e3 c\u00f3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh t\u1ea1m ng\u01b0ng kh\u1edfi c\u00f4ng x\u00e2y con \u0111\u1eadp th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n Xayaburi 1,260 MW, l\u00e0 con \u0111\u1eadp th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n d\u00f2ng ch\u00ednh \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong d\u1ef1 \u00e1n 9 con \u0111\u1eadp c\u1ee7a L\u00e0o; m\u1ed9t d\u1ea5u m\u1ed1c \u0111\u01b0\u1ee3c <i>International Rivers Network \/ IRN<\/i> v\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng m\u00f4i sinh coi nh\u01b0 m\u1ed9t \u201cth\u1eafng l\u1ee3i\u201d, nh\u01b0ng c\u0169ng \u0111\u1ec3 th\u1ea5y r\u1eb1ng \u0111\u00e2y ch\u1ec9 l\u00e0 b\u01b0\u1edbc tr\u00ec ho\u00e3n t\u1ea1m th\u1eddi.<\/p>\n<p>N\u1ebfu so v\u1edbi hai con \u0111\u1eadp th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n Ti\u1ec3u Loan \/ Xiaowan 4,500 MW v\u00e0 N\u1ecda Tr\u00e1c \u0110\u1ed9\/ Nuozhadu 5,850 MW c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, m\u1ed7i con \u0111\u1eadp c\u00f3 c\u00f4ng su\u1ea5t tr\u00ean d\u01b0\u1edbi l\u1edbn h\u01a1n 5 l\u1ea7n con \u0111\u1eadp Xayaburi, v\u00e0 ri\u00eang \u0111\u1eadp Ti\u1ec3u Loan c\u00f3 h\u1ed3 ch\u1ee9a l\u1edbn h\u01a1n c\u1ea3 t\u1ed5ng dung t\u00edch 11 con \u0111\u1eadp h\u1ea1 l\u01b0u c\u1ed9ng l\u1ea1i, nh\u01b0ng B\u1eafc Kinh th\u00ec v\u1eabn c\u1ee9 ngang nhi\u00ean tri\u1ec3n khai k\u1ebf ho\u1ea1ch khai th\u00e1c th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n s\u00f4ng Mekong c\u1ee7a h\u1ecd cho do d\u00f9 c\u00f3 ph\u1ea3n \u1ee9ng ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i c\u1ee7a d\u01b0 lu\u1eadn qu\u1ed1c t\u1ebf. S\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t r\u1ea5t r\u00f5 r\u00e0ng: Trung Qu\u1ed1c l\u00e0 m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc l\u1edbn v\u1edbi l\u00fd l\u1ebd c\u1ee7a k\u1ebb m\u1ea1nh v\u00e0 \u0111\u1ea7y tham v\u1ecdng v\u01b0\u01a1n l\u00ean nh\u01b0 m\u1ed9t si\u00eau c\u01b0\u1eddng, L\u00e0o ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t qu\u1ed1c gia nh\u01b0\u1ee3c ti\u1ec3u ngh\u00e8o n\u00e0n ph\u1ee5 thu\u1ed9c r\u1ea5t nhi\u1ec1u v\u00e0o ngu\u1ed3n t\u00e0i tr\u1ee3 t\u1eeb b\u00ean ngo\u00e0i \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n \u0111\u1eadp c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n<p>Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng qu\u1ed1c gia l\u1edbn ti\u1ebfng nh\u1ea5t ch\u1ed1ng d\u1ef1 \u00e1n \u0111\u1eadp Xayaburi, v\u1eady th\u00ec H\u00e0 N\u1ed9i s\u1ebd \u0103n l\u00e0m sao n\u00f3i l\u00e0m sao, khi m\u00e0 ch\u00ednh m\u1ed9t c\u00f4ng ty nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc\u2014<i>PetroVietnam Power Co.<\/i>\u2014l\u1ea1i \u0111\u1ee9ng t\u00ean tham gia v\u00e0o d\u1ef1 \u00e1n x\u00e2y con \u0111\u1eadp th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n Luang Prabang 1,410 MW tr\u00ean d\u00f2ng ch\u00ednh s\u00f4ng Mekong l\u1edbn h\u01a1n c\u1ea3 con \u0111\u1eadp Xayaburi? \u0110\u1ec3 ti\u1ebfn t\u1edbi x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t \u201c<i>Tinh th\u1ea7n S\u00f4ng Mekong \/ Mekong Spirit\u201d<\/i> Vi\u1ec7t Nam kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 m\u1ed9t th\u1ee9 ti\u00eau chu\u1ea9n n\u01b0\u1edbc \u0111\u00f4i\/ double standard nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>&#160;<\/p>\n<p>L\u01af\u1ee2NG GI\u00c1 V\u1ec0 M\u1ed8T CH\u00cdNH S\u00c1CH NG\u1eaeN H\u1ea0N<\/p>\n<p>Cho d\u00f9 \u00fd th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn tr\u00ecnh kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea3o ngh\u1ecbch trong n\u1ed7 l\u1ef1c khai th\u00e1c ti\u1ec1m n\u0103ng th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n s\u00f4ng Mekong, nh\u01b0ng ch\u00fang ta v\u1eabn c\u00f3 nhu c\u1ea7u ph\u1ea3i \u0111\u00f2i h\u1ecfi s\u1ef1 trong s\u00e1ng v\u00e0 minh b\u1ea1ch \/ transparency, v\u00e0 nh\u1eefng l\u01b0\u1ee3ng gi\u00e1 m\u00f4i sinh \u0111\u00fang m\u1ee9c cho nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc khai th\u00e1c b\u1ec1n v\u1eefng \/ sustainable development.<\/p>\n<p>Ch\u00fang ta r\u1ea5t c\u1ea7n th\u00eam th\u1eddi gian, b\u1eb1ng nh\u1eefng cu\u1ed9c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng nh\u1eefng trong ph\u1ea1m vi v\u00f9ng m\u00e0 c\u1ea3 v\u1edbi d\u01b0 lu\u1eadn qu\u1ed1c t\u1ebf. Kinh nghi\u1ec7m t\u00edch c\u1ef1c v\u1edbi con \u0111\u1eadp th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n Xayaburi \u0111\u00e1ng l\u00e0 m\u1ed9t b\u00e0i h\u1ecdc. Nh\u01b0ng c\u0169ng \u0111\u1ec3 th\u1ea5y c\u00f3 nh\u1eefng h\u1ea1n ch\u1ebf v\u00e0 kh\u00e1c bi\u1ec7t. Thay v\u00ec l\u00e0 con \u0111\u1eadp Xayaburi, gi\u1ea3 thi\u1ebft n\u1ebfu \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t trong 2 con \u0111\u1eadp Sambor hay Stung Treng c\u1ee7a Cam B\u1ed1t v\u1edbi \u00f4ng Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng l\u00e0 \u00f4ng Hun Sen, th\u00ec li\u1ec7u c\u00f3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t th\u1ecfa hi\u1ec7p tr\u00ec ho\u00e3n nh\u01b0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi ch\u00e1nh ph\u1ee7 V\u1ea1n T\u01b0\u1ee3ng hay kh\u00f4ng, khi m\u00e0 \u00f4ng Hun Sen lu\u00f4n lu\u00f4n kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng c\u00e1c con \u0111\u1eadp th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec ph\u1ea3i quan t\u00e2m; t\u1ea5t c\u1ea3 l\u00e0 do kh\u00ed th\u1ea3i carbon\/ carbon emissions v\u00e0 thay \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu\/ climate change. (6)<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p>L\u01af\u1ee2NG GI\u00c1 V\u1ec0 M\u1ed8T CHI\u1ebeN L\u01af\u1ee2C D\u00c0I H\u1ea0N<\/p>\n<p>Do nh\u1eefng nguy\u00ean nh\u00e2n t\u00edch l\u0169y, [1] Nh\u1eefng con \u0111\u1eadp th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n, ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 c\u00e1c con \u0111\u1eadp B\u1eadc th\u1ec1m V\u00e2n Nam c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c v\u1edbi nh\u1eefng h\u1ed3 ch\u1ee9a kh\u1ed5ng l\u1ed3 l\u00e0m gi\u1ea3m l\u01b0u l\u01b0\u1ee3ng n\u01b0\u1edbc, gi\u1ea3m l\u01b0\u1ee3ng ph\u00f9 sa xu\u1ed1ng \u0110\u1ed3ng B\u1eb1ng S\u00f4ng C\u1eedu Long, khi\u1ebfn kh\u00f4ng ch\u1ec9 n\u01b0\u1edbc m\u1eb7n c\u00e0ng l\u1ea5n s\u00e2u v\u00e0o v\u00f9ng ch\u00e2u th\u1ed5 m\u00e0 c\u00f2n t\u1ea1o ra hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng s\u1ea1t l\u1edf nh\u01b0 v\u1edbi m\u0169i C\u00e0 Mau hi\u1ec7n nay; [2] Hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng h\u00e2m n\u00f3ng to\u00e0n c\u1ea7u \/ <i>global warming<\/i> do t\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng kh\u00ed th\u1ea3i CO2 t\u1eeb than \u0111\u00e1 v\u00e0 d\u1ea7u kh\u00ed, l\u00e0m tan d\u1ea7n nh\u1eefng t\u1ea3ng b\u0103ng n\u01a1i hai c\u1ef1c B\u1eafc v\u00e0 Nam, c\u00f9ng v\u1edbi kh\u1ed1i b\u0103ng tuy\u1ebft Cao nguy\u00ean T\u00e2y T\u1ea1ng c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 C\u1ef1c Th\u1ee9 Ba \/ Third Pole ; h\u1eadu qu\u1ea3 l\u00e0 n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n ng\u00e0y c\u00e0ng d\u00e2ng cao. Theo c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu, m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n c\u00f3 th\u1ec3 d\u00e2ng cao t\u1eeb 0. 8 m t\u1edbi 1.5m v\u00e0o n\u0103m 2100. Ch\u1ec9 c\u1ea7n n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n d\u00e2ng cao 1m\u00e9t, th\u00ec 90% di\u1ec7n t\u00edch \u0110\u1ed3ng B\u1eb1ng S\u00f4ng C\u1eedu Long s\u1ebd ch\u00ecm d\u01b0\u1edbi m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n. [H\u00ecnh 1]<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/Hnh-1_-2100-Sea-Level-Rise.jpg\" rel=\"lightbox[19873]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"background-image: none; border-bottom: 0px; border-left: 0px; padding-left: 0px; padding-right: 0px; display: block; float: none; margin-left: auto; border-top: 0px; margin-right: auto; border-right: 0px; padding-top: 0px\" title=\"Hnh-1_-2100-Sea-Level-Rise\" border=\"0\" alt=\"Hnh-1_-2100-Sea-Level-Rise\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/Hnh-1_-2100-Sea-Level-Rise_thumb.jpg\" width=\"494\" height=\"338\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"center\">[H\u00ccNH 1] <em>\u0110\u1ed3ng B\u1eb1ng S\u00f4ng C\u1eedu Long s\u1ebd ch\u00ecm d\u01b0\u1edbi bi\u1ec3n m\u1eb7n n\u0103m 2100 khi m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n d\u00e2ng cao 1 m\u00e9t <\/em><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc vi\u1ec5n t\u01b0\u1ee3ng m\u1ed9t \u0110\u1ed3ng B\u1eb1ng S\u00f4ng C\u1eedu Long \u2013 v\u1ed1n l\u00e0 v\u1ef1a l\u00faa nu\u00f4i s\u1ed1ng c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng ch\u1ec9 thi\u1ebfu ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc ng\u1ecdt m\u00e0 c\u00f2n b\u1ecb s\u1ea1t l\u1edf v\u00e0 s\u1ebd ch\u00ecm trong bi\u1ec3n m\u1eb7n; Vi\u1ec7t Nam s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t ch\u1ecdn l\u1ef1a n\u00e0o kh\u00e1c h\u01a1n l\u00e0 h\u00ecnh th\u00e0nh m\u1ed9t d\u1ef1 \u00e1n v\u0129 m\u00f4 \/ mega-project x\u00e2y d\u1ef1ng [1] m\u1ed9t con \u0111\u00ea bi\u1ec3n \u0111a d\u1ee5ng ng\u0103n m\u1eb7n v\u00e0; [2] hai h\u1ed3 ch\u1ee9a n\u01b0\u1edbc ng\u1ecdt t\u1eeb hai v\u00f9ng tr\u0169ng thi\u00ean nhi\u00ean l\u00e0 \u0110\u1ed3ng Th\u00e1p M\u01b0\u1eddi v\u00e0 \u0110\u1ed3ng C\u00e0 Mau. (3)<\/p>\n<p>B\u00e0i vi\u1ebft th\u1ee9 hai n\u00e0y, ch\u1ee7 y\u1ebfu gi\u1edbi thi\u1ec7u kh\u00e1i qu\u00e1t v\u1ec1 m\u1ed9t d\u1ef1 \u00e1n ph\u00e1c th\u1ea3o Con \u0110\u00ea Bi\u1ec3n \u0110a D\u1ee5ng Ng\u0103n M\u1eb7n cho v\u00f9ng \u0110\u1ed3ng B\u1eb1ng S\u00f4ng C\u1eedu Long. Tuy l\u00e0 b\u01b0\u1edbc r\u1ea5t s\u01a1 kh\u1edfi, ch\u1ec9 m\u1edbi l\u00e0 <i>kh\u00e1i ni\u1ec7m \/ conceptual k\u1ef9 thu\u1eadt<\/i> nh\u01b0ng \u0111\u00e2y l\u00e0 c\u00f4ng tr\u00ecnh tr\u00ed tu\u1ec7 c\u1ee7a anh Ng\u00f4 Minh Tri\u1ebft, P.E. \u2013 m\u1ed9t K\u1ef9 s\u01b0 C\u1ea5u tr\u00fac \/ Structural Engineer (1), v\u1edbi s\u1ef1 c\u1ed9ng t\u00e1c c\u1ee7a anh Ph\u1ea1m Phan Long, P.E. trong Nh\u00f3m B\u1ea1n C\u1eedu Long; anh PP Long c\u0169ng th\u00e0nh vi\u00ean s\u00e1ng l\u1eadp H\u1ed9i Sinh Th\u00e1i Vi\u1ec7t \/ Vi\u1ec7t Ecology Foundation.<\/p>\n<p>M\u1ee4C TI\u00caU C\u1ee6A \u0110\u00ca BI\u1ec2N \u0110A D\u1ee4NG<\/p>\n<p>Nh\u01b0 t\u00ean g\u1ecdi ban \u0111\u1ea7u, m\u1ee5c ti\u00eau ch\u00ednh c\u1ee7a \u0111\u00ea bi\u1ec3n l\u00e0 ng\u0103n m\u1eb7n do h\u1eadu qu\u1ea3 n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n d\u00e2ng cao v\u00e0 do l\u01b0u l\u01b0\u1ee3ng <i>\u201cd\u00f2ng ch\u1ea3y t\u1ed1i thi\u1ec3u\u201d<\/i> t\u1eeb th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n xu\u1ed1ng \u0110\u1ed3ng B\u1eb1ng S\u00f4ng C\u1eedu Long c\u00e0ng ng\u00e0y c\u00e0ng s\u00fat gi\u1ea3m.<\/p>\n<p>Do h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u00ea bi\u1ec3n kh\u00f4ng n\u1eb1m tr\u00ean \u0111\u1ea5t li\u1ec1n m\u00e0 xa b\u1edd, n\u00ean kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed5n ph\u00ed ph\u1ea3i mua l\u1ea1i \u0111\u1ea5t \/ land acquisition , m\u00e0 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng t\u1ea1o nh\u1eefng h\u1ed3 ch\u1ee9a trong v\u00f9ng \u0111\u1ec7m gi\u1eefa \u0111\u00ea bi\u1ec3n v\u00e0 b\u1edd bi\u1ec3n thi\u00ean nhi\u00ean hi\u1ec7n t\u1ea1i. V\u1edbi th\u1eddi gian, do ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed5 xu\u1ed1ng t\u1eeb th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n, c\u1ed9ng v\u1edbi l\u01b0\u1ee3ng n\u01b0\u1edbc m\u01b0a, n\u01b0\u1edbc trong v\u00f9ng \u0111\u1ec7m s\u1ebd b\u1edbt m\u1eb7n, ti\u1ec1m n\u0103ng khai th\u00e1c ch\u0103n nu\u00f4i th\u1ee7y s\u1ea3n nh\u01b0 c\u00e1c lo\u1ea1i cua bi\u1ec3n, t\u00f4m x\u00fa trong <i>v\u00f9ng n\u01b0\u1edbc l\u1ee3 \/ brackish water<\/i> v\u1edbi ngu\u1ed3n l\u1ee3i thu v\u1ec1 s\u1ebd r\u1ea5t l\u1edbn.<\/p>\n<p>Con \u0111\u00ea bi\u1ec3n kh\u00f4ng nh\u1eefng c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3 tr\u00e1nh s\u1ea1t l\u1edf gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea5t, m\u00e0 c\u00f2n t\u1ea1o th\u00eam nh\u1eefng v\u00f9ng \u0111\u1ea5t m\u1edbi \/ land reclamation, t\u0103ng di\u1ec7n t\u00edch canh t\u00e1c v\u00e0 c\u1ea3 tri\u1ec3n v\u1ecdng h\u00ecnh th\u00e0nh nh\u1eefng \u0111\u00f4 th\u1ecb m\u1edbi. Ph\u1ea3i xem \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ngu\u1ed3n l\u1ee3i t\u1ee9c l\u1edbn v\u00e0 l\u00e2u d\u00e0i \u0111\u1ec3 tr\u1ea3 v\u1ec1 m\u1ed9t c\u00e1ch x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng cho ngu\u1ed3n v\u1ed1n \u0111\u1ea7u t\u01b0 r\u1ea5t l\u1edbn \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00f4ng tr\u00ecnh.<\/p>\n<p>Con \u0111\u00ea bi\u1ec3n c\u0169ng s\u1ebd l\u00e0 m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng Xa L\u1ed9 V\u00f2ng \u0110ai c\u1ee7a \u0110\u1ed3ng B\u1eb1ng S\u00f4ng C\u1eedu Long. Theo k\u1ef9 s\u01b0 Ng\u00f4 Minh Tri\u1ebft, b\u1ec1 m\u1eb7t \u0111\u00ea bi\u1ec3n c\u00f3 th\u1ec3 r\u1ed9ng t\u1edbi 25 m, \u0111\u1ee7 cho m\u1ed9t xa l\u1ed9 hai chi\u1ec1u, kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u1ec3 b\u1ea3o qu\u1ea3n c\u00f4ng tr\u00ecnh, m\u00e0 c\u1ea3 c\u00f3 t\u1ea7m quan tr\u1ecdng chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 giao th\u00f4ng, kinh t\u1ebf v\u00e0 qu\u1ed1c ph\u00f2ng, khi m\u00e0 Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng \u0111\u00e3 v\u00e0 \u0111ang l\u00e0 v\u00f9ng tranh ch\u1ea5p gay g\u1eaft v\u1edbi n\u01b0\u1edbc l\u1edbn Trung Qu\u1ed1c. [H\u00ecnh 2]<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/Hnh-2_-Mekong-Sea-Dyke.jpg\" rel=\"lightbox[19873]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"background-image: none; border-bottom: 0px; border-left: 0px; padding-left: 0px; padding-right: 0px; display: block; float: none; margin-left: auto; border-top: 0px; margin-right: auto; border-right: 0px; padding-top: 0px\" title=\"Hnh-2_-Mekong-Sea-Dyke\" border=\"0\" alt=\"Hnh-2_-Mekong-Sea-Dyke\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/Hnh-2_-Mekong-Sea-Dyke_thumb.jpg\" width=\"494\" height=\"338\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"center\">[H\u00ccNH 2] <em>\u0110\u1ed3ng B\u1eb1ng S\u00f4ng C\u1eedu Long v\u00e0 \u0110\u00ea Bi\u1ec3n Ng\u0103n M\u1eb7n t\u1eeb \u0111\u1ed9 s\u00e2u 3 m\u00e9t: \u0111\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 m\u00e0u \u0111\u1ecf<\/em><\/p>\n<p>Gi\u00f3 v\u00e0 m\u1eb7t tr\u1eddi c\u0169ng s\u1ebd l\u00e0 ngu\u1ed3n n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng thi\u00ean nhi\u00ean phong ph\u00fa c\u00f3 th\u1ec3 khai th\u00e1c tr\u00ean c\u00e1c v\u00f9ng \u0111\u1ea5t m\u1edbi ph\u00eda trong theo su\u1ed1t chi\u1ec1u d\u00e0i con \u0111\u00ea bi\u1ec3n. V\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng ngh\u0129 t\u1edbi m\u1ed9t ngu\u1ed3n l\u1ee3i t\u1ee9c \u0111\u00e1ng k\u1ec3 kh\u00e1c l\u00e0 <i>Du l\u1ecbch Sinh th\u00e1i \/ Ecotourism<\/i>, v\u1edbi c\u00e1c m\u00f4n th\u1ec3 thao tr\u00ean n\u01b0\u1edbc, nh\u01b0 tr\u01b0\u1ee3t n\u01b0\u1edbc, \u0111ua thuy\u1ec1n, c\u00e2u c\u00e1 \/ sport fishing \u2026<\/p>\n<p>T\u00cdNH KH\u1ea2 THI C\u1ee6A D\u1ef0 \u00c1N V\u00c0 PH\u00c1C H\u1eccA M\u00d4 H\u00ccNH \u0110\u00ca BI\u1ec2N<\/p>\n<p>C\u1ea5u t\u1ea1o \u0111\u1ecba ch\u1ea5t \u0111\u00e1y bi\u1ec3n v\u00f9ng c\u1eadn duy\u00ean quanh \u0110\u1ed3ng B\u1eb1ng S\u00f4ng C\u1eedu Long: 65% l\u00e0 \u0111\u1ea5t ph\u00f9 sa \/ silk, 25% l\u00e0 \u0111\u1ea5t s\u00e9t \/ clay, v\u00e0 ph\u1ea7n c\u00f2n l\u1ea1i l\u00e0 c\u00e1t. V\u00f9ng c\u1eadn duy\u00ean h\u01b0\u1edbng ra bi\u1ec3n kh\u00f4ng s\u00e2u v\u00e0 kh\u00e1 ph\u1eb3ng, c\u00f3 \u0111\u1ed9 d\u1ed1c t\u1eeb 0.8:1000 t\u1ea1i c\u00e1c v\u00f9ng c\u1eeda s\u00f4ng , 5.0:1000 n\u01a1i v\u00f9ng m\u0169i C\u00e0 Mau.<\/p>\n<p>D\u1ef1 tr\u00f9 \u0111\u00ea bi\u1ec3n s\u1ebd n\u1eb1m trong v\u00f9ng c\u1eadn duy\u00ean c\u00f3 \u0111\u1ed9 s\u00e2u trung b\u00ecnh l\u00e0 3 m\u00e9t, chi\u1ec1u d\u00e0i \u0111\u00ea bi\u1ec3n t\u1eeb G\u00f2 C\u00f4ng v\u00f2ng qua m\u0169i C\u00e0 Mau t\u1edbi H\u00e0 Ti\u00ean, t\u00ednh theo h\u00ecnh \u1ea3nh v\u1ec7 tinh l\u00e0 kho\u1ea3ng 600 km.<\/p>\n<p>\u0110\u00ea bi\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed1i l\u1ea1i v\u1edbi nhau n\u01a1i m\u1ed7i c\u1eeda s\u00f4ng b\u1eb1ng nh\u1eefng c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u1ea7u \u0111\u1ec3 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m t\u00e0u b\u00e8 v\u1eabn d\u1ec5 d\u00e0ng di chuy\u1ec3n hai chi\u1ec1u t\u1eeb bi\u1ec3n v\u00e0o s\u00f4ng l\u00ean t\u1edbi t\u1eadn Nam Vang, do Mekong l\u00e0 m\u1ed9t con s\u00f4ng qu\u1ed1c t\u1ebf \/ international river.<\/p>\n<p>K\u1ef9 thu\u1eadt v\u00e0 nh\u00e2n c\u00f4ng ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 t\u1eeb \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. Nguy\u00ean li\u1ec7u ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u1ea5t s\u00e9t, c\u00e1t t\u1eeb \u0111\u00e1y bi\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9a trong nh\u1eefng b\u1ecdc \/ <i>geotextile containers<\/i> (m\u1ed9t lo\u1ea1i bao polyester r\u1ea5t b\u1ec1n v\u00e0 th\u1ea5m n\u01b0\u1edbc), sau \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c gia c\u1ed1 b\u1eb1ng \u0111\u00e1 nh\u1ecf v\u1edbi <i>concrete xi- m\u0103ng<\/i>. C\u00e1t t\u1eeb bi\u1ec3n c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 t\u1ea1o nh\u1eefng b\u1edd bi\u1ec3n m\u1edbi ph\u00eda ngo\u00e0i con \u0111\u00ea. [H\u00ecnh 3]<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/Hnh-3_-Cross-Section-Sea-Dyke.jpg\" rel=\"lightbox[19873]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"background-image: none; border-bottom: 0px; border-left: 0px; padding-left: 0px; padding-right: 0px; display: block; float: none; margin-left: auto; border-top: 0px; margin-right: auto; border-right: 0px; padding-top: 0px\" title=\"Hnh-3_-Cross-Section-Sea-Dyke\" border=\"0\" alt=\"Hnh-3_-Cross-Section-Sea-Dyke\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/Hnh-3_-Cross-Section-Sea-Dyke_thumb.jpg\" width=\"498\" height=\"294\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"center\">[H\u00ccNH 3]<em> S\u01a1 \u0110\u1ed3 \u0110\u00ea Bi\u1ec3n C\u1eaft Th\u1eb3ng, t\u1eeb tr\u00e1i_ h\u01b0\u1edbng \u0110BSCL sang ph\u1ea3i_ h\u01b0\u1edbng bi\u1ec3n,      <br \/>xa l\u1ed9 hai chi\u1ec1u, \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ea3o qu\u1ea3n, t\u01b0\u1eddng ch\u1eafn s\u00f3ng b\u00e3o 200 n\u0103m <\/em><\/p>\n<p>C\u00e1c giang c\u1ea3ng n\u1ed9i \u0111\u1ecba nh\u01b0 c\u1ea3ng C\u1ea7n Th\u01a1 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n r\u1eddi ra ph\u00eda ngo\u00e0i con \u0111\u00ea. S\u1ebd c\u00f3 nh\u1eefng \u201cxa l\u1ed9 \u0111\u01b0\u1eddng d\u1eabn\u201d nh\u01b0 h\u00ecnh nan qu\u1ea1t t\u1eeb \u0111\u00ea bi\u1ec3n \u0111i v\u00e0o c\u00e1c c\u1eeda s\u00f4ng, t\u1edbi nh\u1eefng trung t\u00e2m th\u1ecb t\u1ee9 v\u00e0 c\u00e1c tr\u1ecdng \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a \u0110\u1ed3ng B\u1eb1ng S\u00f4ng C\u1eedu Long. R\u00fat ng\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eddi gian giao th\u00f4ng s\u1ebd l\u00e0 m\u1ed9t c\u1ea3i thi\u1ec7n \u0111\u00e1ng k\u1ec3 cho c\u00e1c b\u01b0\u1edbc ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a \u0110\u1ed3ng B\u1eb1ng S\u00f4ng C\u1eedu Long.<\/p>\n<p>Ngay t\u1eeb ban \u0111\u1ea7u, \u00fd th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng tr\u00ecnh kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 quy m\u00f4 qu\u1ed1c gia, m\u00e0 c\u1ea3 cho to\u00e0n <i>L\u01b0u v\u1ef1c L\u1edbn S\u00f4ng Mekong \/ Greater Mekong Subregion<\/i>, v\u1edbi th\u1eddi gian l\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u01a1n v\u1ecb \u201cth\u1eadp ni\u00ean\u201d, \u0111\u00f2i h\u1ecfi m\u1ed9t ng\u00e2n s\u00e1ch r\u1ea5t l\u1edbn h\u00e0ng ch\u1ee5c t\u1ec9 USD, kh\u00f4ng ch\u1ec9 t\u1eeb ng\u00e2n s\u00e1ch qu\u1ed1c gia, m\u00e0 c\u1ea7n t\u1edbi s\u1ef1 t\u00e0i tr\u1ee3 c\u1ee7a c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc M\u1ef9, Nh\u1eadt, \u00dac\u2026 v\u00e0 c\u00e1c c\u01a1 quan t\u00e0i ch\u00e1nh qu\u1ed1c t\u1ebf: WB\/ World Bank, ADB\/ Asia Development Bank \u2026 Theo \u01b0\u1edbc t\u00ednh s\u01a1 kh\u1edfi, s\u1ed1 ti\u1ec1n \u0111\u1ea7u t\u01b0 cho d\u1ef1 \u00e1n \u0110\u00ea Bi\u1ec1n Ch\u1ed1ng M\u1eb7n \u0110\u1ed3ng B\u1eb1ng S\u00f4ng C\u1eedu Long ch\u1eafc h\u1eafn s\u1ebd \u00edt h\u01a1n so v\u1edbi s\u1ed1 v\u1ed1n 56 t\u1ef7 USD m\u00e0 nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh t\u00e0i tr\u1ee3 cho si\u00eau d\u1ef1 \u00e1n \u0110\u01b0\u1eddng S\u1eaft Cao T\u1ed1c.<\/p>\n<p>V\u00e0 quan tr\u1ecdng h\u01a1n h\u1ebft l\u00e0 c\u1ea7n c\u00f3 m\u1ed9t <i>\u201cthink tank\u201d<\/i> t\u1eadp h\u1ee3p t\u1ea5t c\u1ea3 \u201cch\u1ea5t x\u00e1m\u201d t\u1eeb m\u1ecdi l\u00e3nh v\u1ef1c chuy\u00ean m\u00f4n t\u1eeb th\u1ee7y h\u1ecdc, quan tr\u1eafc \u0111\u1ecba ch\u1ea5t, thay \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu, m\u00f4i sinh\u2026c\u1ee7a m\u1ecdi t\u1ea7ng l\u1edbp ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t trong n\u01b0\u1edbc c\u0169ng nh\u01b0 b\u00ean ngo\u00e0i, c\u00f9ng v\u1edbi \u0111\u1ed9i ng\u0169 chuy\u00ean vi\u00ean c\u00f3 kinh nghi\u1ec7m t\u1eeb hai qu\u1ed1c gia nh\u01b0 H\u00f2a Lan V\u00f9ng \u0110\u1ea5t Th\u1ea5p v\u00e0 H\u00e0n Qu\u1ed1c v\u1edbi c\u00f4ng tr\u00ecnh Saemageum v\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng n\u00f3i t\u1edbi \u1ee6y H\u1ed9i S\u00f4ng Mississippi \/ Mississippi River Commission, t\u1eebng c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u kinh nghi\u1ec7m v\u1ec1 \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u v\u00e0 \u0111ang l\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c k\u1ebft ngh\u0129a v\u1edbi S\u00f4ng Mekong t\u1eeb th\u00e1ng 7, 2009 do s\u00e1ng ki\u1ebfn c\u1ee7a Ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng M\u1ef9 Hillary Clinton. (5)<\/p>\n<p>M\u1ed8T VI\u1ec6T NAM S\u1ed0NG C\u00d2N<\/p>\n<p>N\u1ebfu bi\u1ebft r\u1eb1ng, n\u1eeda sau c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 21 n\u00e0y, s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n \u0110\u1ed3ng B\u1eb1ng S\u00f4ng C\u1eedu Long m\u1ed9t v\u1ef1a l\u00faa nu\u00f4i s\u1ed1ng c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc, S\u00f4ng Ti\u1ec1n S\u00f4ng H\u1eadu s\u1ebd l\u00e0 hai con s\u00f4ng ch\u1ebft v\u00ec thi\u1ebfu ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc ng\u1ecdt do nh\u1eefng con \u0111\u1eadp th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n nh\u01b0ng l\u1ea1i d\u01b0 \u0111\u1ed9 m\u1eb7n do Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng d\u00e2ng cao, v\u1edbi h\u1eadu qu\u1ea3 l\u00e0 s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n m\u1ed9t N\u1ec1n V\u0103n Minh Mi\u1ec7t V\u01b0\u1eddn, kh\u00f4ng c\u00f2n m\u1ed9t ph\u1ea7n h\u00ecnh h\u00e0i tr\u1ebb trung v\u00e0 \u0111\u1ea7y s\u1ee9c s\u1ed1ng c\u1ee7a c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc; tr\u01b0\u1edbc k\u1ecbch b\u1ea3n \u1ea5y, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng kh\u1edfi \u0111\u1ed9ng l\u00e0m m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u g\u00ec v\u00e0 l\u1eddi gi\u1ea3i \u0111\u00e1p ch\u1eafc ch\u1eafn \u0111\u00f2i h\u1ecfi r\u1ea5t nhi\u1ec1u tr\u00ed tu\u1ec7, kh\u1edfi \u0111i t\u1eeb tinh th\u1ea7n s\u00e1ng t\u1ea1o, h\u00ecnh th\u00e0nh m\u1ed9t \u201c\u00fd t\u01b0\u1edfng l\u1edbn\u201d c\u00f9ng v\u1edbi \u00fd ch\u00ed v\u00e0 quy\u1ebft t\u00e2m th\u1ef1c hi\u1ec7n. V\u00e0 c\u0169ng \u0111\u1ec3 nh\u1eafc l\u1ea1i, l\u00e0 s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1i gi\u00e1 \u0111\u1ec3 m\u1eb7c c\u1ea3 v\u00e0 th\u1eddi gian th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 h\u01a1n gi\u1edbi h\u1ea1n m\u1ed9t \u0111\u1eddi ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t \u0111\u1ecbnh m\u1ec7nh nh\u01b0ng l\u00e0 m\u1ed9t linh \u0111\u1ecba c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t.<\/p>\n<p>T\u1eeb m\u1ed9t \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc trong su\u1ed1t chi\u1ec1u d\u00e0i l\u1ecbch s\u1eed, lu\u00f4n lu\u00f4n ch\u00ecm \u0111\u1eafm trong nh\u1eefng cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh, c\u0169ng l\u00e0 bi\u1ec7n minh cho s\u1ef1 thi\u1ebfu v\u1eafng nh\u1eefng c\u00f4ng tr\u00ecnh k\u1ef3 v\u0129. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 th\u1eddi k\u1ef3 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t Nam chuy\u1ec3n t\u1eeb m\u1ed9t n\u1ec1n \u201cV\u0103n H\u00f3a Chi\u1ebfn Tranh \/ Culture of War\u201d sang m\u1ed9t n\u1ec1n \u201cV\u0103n H\u00f3a H\u00f2a B\u00ecnh\/ Culture of Peace\u201d c\u00f9ng v\u1edbi b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea7u nh\u1eadn th\u1ee9c ph\u1ea3i th\u1ef1c hi\u1ec7n m\u1ed9t c\u00f4ng tr\u00ecnh x\u00e2y d\u1ef1ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1ch \u201cs\u1ed1ng c\u00f2n\u201d nh\u01b0ng t\u1ef1 n\u00f3 \u0111\u00e3 l\u00e0 m\u1ed9t k\u1ef3 quan v\u1ec1 \u201cki\u1ebfn tr\u00fac sinh th\u00e1i\u201d trong Thi\u00ean Ni\u00ean K\u1ef7 c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t.<\/p>\n<p>NGU\u1ed2N AN NINH L\u01af\u01a0NG TH\u1ef0C TH\u1ebe GI\u1edaI<\/p>\n<p>Vi\u1ec7t Nam Th\u00e1i Lan cho \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn l\u00e0 hai n\u01b0\u1edbc s\u1ea3n xu\u1ea5t l\u00faa g\u1ea1o l\u1edbn nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi. Nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u ngh\u1ecbch l\u00fd l\u00e0 n\u00f4ng d\u00e2n \u0110\u1ed3ng B\u1eb1ng S\u00f4ng C\u1eedu Long th\u00ec v\u1eabn s\u1ed1ng \u201cd\u01b0\u1edbi m\u1ee9c ngh\u00e8o kh\u00f3\u201d v\u00e0 kh\u00f4ng nh\u1eefng th\u1ebf, con ch\u00e1u h\u1ecd c\u00f2n \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc th\u1ea3m h\u1ecda \u201cm\u1ea5t \u0111\u1ea5t s\u1ed1ng\u201d. V\u1edbi d\u00e2n s\u1ed1 tr\u00ean tr\u00e1i \u0111\u1ea5t n\u00e0y ng\u00e0y c\u00e0ng gia t\u0103ng theo c\u1ea5p s\u1ed1 nh\u00e2n, v\u00e0 c\u00e1c ngu\u1ed3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c quan tr\u1ecdng l\u1ea1i \u0111ang b\u1ecb \u0111e d\u1ecda tr\u1ea7m tr\u1ecdng b\u1edfi chu\u1ed7i nh\u1eefng th\u1ea3m h\u1ecda do ch\u00ednh con ng\u01b0\u1eddi g\u00e2y ra. Ri\u00eang v\u1edbi \u0110\u1ed3ng B\u1eb1ng S\u00f4ng C\u1eedu Long, th\u1ea3m h\u1ecda kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn t\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc do nh\u1eefng con \u0111\u1eadp th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n Trung Qu\u1ed1c, t\u1eeb ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam do bi\u1ec3n m\u1eb7n d\u00e2ng cao h\u1eadu qu\u1ea3 c\u1ee7a h\u00e2m n\u00f3ng to\u00e0n c\u1ea7u. C\u1ee9u \u0110\u1ed3ng B\u1eb1ng S\u00f4ng C\u1eedu Long, kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 c\u1ee9u m\u1ed9t ph\u1ea7n \u0111\u1ea5t \u0111ai m\u00e0u m\u1ee1 c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam, nh\u01b0ng c\u0169ng l\u00e0 c\u1ee9u m\u1ed9t v\u1ef1a l\u00faa quan tr\u1ecdng c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi. Hi\u1ec3u nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec s\u1ef1 tham d\u1ef1 h\u1ed7 tr\u1ee3 c\u1ee7a nhi\u1ec1u qu\u1ed1c gia kh\u00e1c trong c\u00f4ng tr\u00ecnh Con \u0110\u00ea Bi\u1ec3n \u0110a D\u1ee5ng Ch\u1ed1ng M\u1eb7n l\u00e0 m\u1ed9t ngh\u0129a v\u1ee5 qu\u1ed1c t\u1ebf trong th\u1ebf k\u1ef7 to\u00e0n c\u1ea7u h\u00f3a \/ globalization.   <br \/>&#160;<\/p>\n<p><em>NG\u00d4 TH\u1ebe VINH     <br \/>California, 05-05-2011<\/em><\/p>\n<p>&#160; <br \/>[Source: <a href=\"http\/\/www.vietecology.org\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">http\/\/www.vietecology.org<\/a>]<\/p>\n<p><strong>THAM KH\u1ea2O:<\/strong><\/p>\n<p><i>1\/ \u0110\u00ea Bi\u1ec3n Ch\u1ed1ng M\u1eb7n \u0110\u1ed3ng B\u1eb1ng S\u00f4ng C\u1eedu Long, Ng\u00f4 Minh Tri\u1ebft, P.E.; Mekong Sea Dyke, A Concept Paper \/ Draft, 04, 2011<\/i><\/p>\n<p><i>2\/ Th\u1ef1c Tr\u1ea1ng Bi \u0110\u00e1t c\u1ee7a L\u01b0u V\u1ef1c S\u00f4ng Mekong, S\u00e1ng Ki\u1ebfn Lancang-Mekong, Ph\u1ea1m Phan Long, P.E., Viet Ecology Foundation 1, 2011, <\/i><a href=\"http:\/\/www.vietecology.org\/Article.aspx\/Article\/64\"><i>www.vietecology.org\/Article.aspx\/Article\/64<\/i><\/a><i><\/i><\/p>\n<p><i>3\/ Mekong-C\u1eedu Long 2011 Nh\u00ecn Xa N\u1eeda Th\u1ebf K\u1ef7 T\u1edbi, Ng\u00f4 Th\u1ebf Vinh, Viet Ecology Foundation, th\u00e1ng 1, 2011, <\/i><a href=\"http:\/\/www.vietecology.org\/Article.aspx\/Article\/63\"><i>www.vietecology.org\/Article.aspx\/Article\/63<\/i><\/a><i><\/i><\/p>\n<p><i>4\/ US \u2013 Mekong Basin Cooperation follows ASEAN Meeting, Vientiane, Laos PDR, Jul 30, 2009, <\/i><a href=\"http:\/\/www.mrcmekong.org\"><i>www.mrcmekong.org<\/i><\/a><i><\/i><\/p>\n<p><i>5\/ Mekong-Mississippi Hai D\u00f2ng S\u00f4ng K\u1ebft Ngh\u0129a: Nh\u1eefng T\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ed3ng v\u00e0 Kh\u00e1c Bi\u1ec7t, Ng\u00f4 Th\u1ebf Vinh, Viet Ecology Foundation, th\u00e1ng 8, 2009, <\/i><a href=\"http:\/\/www.vietecology.org\/Article.aspx\/Article\/58\"><i>www.vietecology.org\/Article.aspx\/Article\/58<\/i><\/a><i><\/i><\/p>\n<p><i>6\/ Hunsen backed China\u2019s often-criticized development plans for the Mekong River, Phnom Penh, Jun 29, 2005, (AFP)<\/i><\/p>\n<p><i>7\/ Hun Sen denies China Dams Impacts; Thomas Miller &amp; Cheang Sokha; Phnom Penh Post, Nov 17, 2010<\/i><\/p>\n<p><i>8\/ The Mekong, Environment and Development, Hiroshi Hori, United Nations, University Press, Tokyo 2000<\/i><\/p>\n<p><i>9\/ V\u00f9ng \u0110\u1ea5t Ng\u1eadp \u0110\u1ed3ng Th\u00e1p M\u01b0\u1eddi, Tr\u1ea7n Ng\u01b0\u01a1n Phi\u00eau, Th\u1ebf K\u1ef7 21 s\u1ed1 219, th\u00e1ng 7, 2007 <\/i><\/p>\n<p><i>10\/ On the Mekong, A Better Way. Qin Hui, Economic Observer. Where China and the World Discuss the Environment. December 25, 2010. <\/i><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8230; H\u00e0 N\u1ed9i s\u1ebd \u0103n l\u00e0m sao n\u00f3i l\u00e0m sao, khi m\u00e0 ch\u00ednh m\u1ed9t c\u00f4ng ty nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc\u2014PetroVietnam Power Co.\u2014l\u1ea1i \u0111\u1ee9ng t\u00ean tham gia v\u00e0o d\u1ef1 \u00e1n x\u00e2y con \u0111\u1eadp th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n Luang Prabang 1,410 MW tr\u00ean d\u00f2ng ch\u00ednh s\u00f4ng Mekong l\u1edbn h\u01a1n c\u1ea3 con \u0111\u1eadp Xayaburi?<\/p>\n","protected":false},"author":1233,"featured_media":19868,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[152,189],"tags":[316,313,314],"class_list":["post-19873","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hoc-thuat","category-kinh-te","tag-cuu-long","tag-mekong","tag-ngo-the-vinh"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19873","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1233"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19873"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19873\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":71528,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19873\/revisions\/71528"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19868"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19873"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19873"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19873"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}