{"id":16604,"date":"2010-11-01T00:04:00","date_gmt":"2010-11-01T00:04:00","guid":{"rendered":"http:\/\/damau.org\/archives\/16604"},"modified":"2019-02-26T10:20:34","modified_gmt":"2019-02-26T10:20:34","slug":"lucien-conein-va-bien-co-1-11-63-phan-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/damau.org\/en\/16604\/lucien-conein-va-bien-co-1-11-63-phan-1","title":{"rendered":"Lucien Conein v&agrave; bi\u1ebfn c\u1ed1 1-11-63 (ph\u1ea7n 1)"},"content":{"rendered":"<p align=\"center\"><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2010\/10\/11221.jpg\" rel=\"lightbox[16604]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"border-right-width: 0px; display: block; float: none; border-top-width: 0px; border-bottom-width: 0px; margin-left: auto; border-left-width: 0px; margin-right: auto\" title=\"11221\" border=\"0\" alt=\"11221\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2010\/10\/11221_thumb.jpg\" width=\"243\" height=\"307\" \/><\/a><\/p>\n<p><i><\/i><\/p>\n<p align=\"center\"><em>B\u00edch ch\u01b0\u01a1ng th\u00f4ng b\u00e1o bu\u1ed5i ra m\u1eaft s\u00e1ch Why Vietnam Matters c\u1ee7a Rufus Phillips ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 11, 2008. \u00d4ng Phillips (v\u1edbi \u1ea3nh ch\u1ee5p \u1edf g\u00f3c cao b\u00ean tr\u00e1i) l\u00e0 th\u00e0nh vi\u00ean trong ph\u00e1i b\u1ed9 qu\u00e2n s\u1ef1 M\u1ef9 d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n Edward Landsdale trong th\u1eadp ni\u00ean 1950<\/em><\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p><b><i>Ph\u1ea7n I<\/i><\/b><\/p>\n<blockquote>\n<p><i>T\u1ea1i phi\u00ean h\u1ecdp \u1edf B\u1ea1ch \u1ed1c ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 10, 1963, x\u1ebfp l\u1edbn c\u00f9a Conein l\u00e0 McCone, Gi\u00e1m \u0111\u1ed1c CIA, t\u1ecf v\u1ebb lo l\u1eafng Conein qu\u00e1 \u201chi\u1ec3n hi\u1ec7n\u201d (overt), v\u00ec ai c\u0169ng bi\u1ebft anh ta l\u00e0 CIA. B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng Qu\u1ed1c ph\u00f2ng McNamara than phi\u1ec1n, \u201cch\u00fang ta gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t b\u1ecdn tay m\u01a1. Ch\u00fang ta \u0111ang m\u01b0u s\u1ef1 v\u1edbi m\u1ed9t \u0111\u1ea1i s\u1ee9 qu\u00e1 ch\u00fa tr\u1ecdng t\u1edbi b\u00e1o ch\u00ed v\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p kh\u00f4ng b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng\u201d, \u00fd n\u00f3i Conein. B\u1ed9 tr\u01b0\u1eddng T\u01b0 ph\u00e1p Robert Kennedy mu\u1ed1n c\u1eaft \u0111\u1ee9t m\u1ecdi li\u00ean l\u1ea1c gi\u1eefa t\u00f2a \u0111\u1ea1i s\u1ee9 v\u1edbi c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u00e3nh m\u01b0u \u0111\u1ea3o ch\u00e1nh, nh\u01b0ng r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c. Cu\u1ed1i c\u00f9ng, T\u1ed5ng th\u1ed1ng John Kennedy k\u1ebft lu\u1eadn l\u00e0 Hoa K\u1ef3 kh\u00f4ng c\u00f2n l\u1ef1a ch\u1ecdn n\u00e0o kh\u00e1c, Conein l\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng gi\u00e2y li\u00ean l\u1ea1c duy nh\u1ea5t. M\u1ed9t \u0111i\u1ec7n t\u00edn \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eedi t\u1eeb Washington t\u1edbi t\u00f2a \u0110\u1ea1i s\u1ee9 Hoa K\u1ef3 \u1edf S\u00e0i G\u00f2n, l\u01b0u \u00fd \u0110\u1ea1i s\u1ee9 Lodge theo d\u00f5i s\u00e1t Conein, v\u00e0 \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1i s\u1ee9 qu\u00e1n li\u00ean h\u1ec7 qu\u00e1 m\u1eadt thi\u1ebft v\u1edbi cu\u1ed9c \u0111\u1ea3o ch\u00e1nh. <\/i><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>\u0110o\u1ea1n tr\u00ean \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch t\u1eeb cu\u1ed1n <em>Why Vietnam Matters,<\/em> m\u1ed9t trong nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u m\u1edbi nh\u1ea5t v\u1ec1 bi\u1ebfn c\u1ed1 1-11-1963 c\u1ee7a c\u1ef1u nh\u00e2n vi\u00ean t\u00ecnh b\u00e1o M\u1ef9 Rufus Phillips, xu\u1ea5t b\u1ea3n n\u0103m 2008 (1). Theo h\u1ed3i k\u00fd c\u1ee7a Phillips, Conein l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 c\u00f3 vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong bi\u1ebfn c\u1ed1 l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i c\u1ea3 c\u1ee5c di\u1ec7n l\u1ecbch s\u1eed Vi\u1ec7t Nam. Nh\u01b0ng t\u1eeb m\u1ea5y ch\u1ee5c n\u0103m nay, m\u1ed7i n\u0103m v\u00e0o d\u1ecbp k\u1ef7 ni\u1ec7m \u0111\u1ea7u th\u00e1ng 11, Conein th\u01b0\u1eddng \u1ea9n hi\u1ec7n trong c\u00e1c b\u00e0i vi\u1ebft nh\u01b0 ma ch\u01a1i, kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. Nh\u1edd c\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u m\u1edbi, nh\u01b0 cu\u1ed1n s\u00e1ch c\u1ee7a Rufus Phillips, m\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3 ch\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c chung v\u1edbi Conein t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam trong nhi\u1ec1u n\u0103m, c\u0169ng nh\u01b0 d\u1ef1a v\u00e0o cu\u1ed9c ph\u1ecfng v\u1ea5n Conein c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ed1ng TV\/Radio WGBH, ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft xin ghi l\u1ea1i sau \u0111\u00e2y nh\u1eefng s\u1ef1 ki\u1ec7n m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft v\u1ec1 Conein. <\/p>\n<p><b><i>Cu\u1ed9c \u0111\u1eddi ngang d\u1ecdc<\/i><\/b><\/p>\n<p>Lucien Conein l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, \u0111\u1ea7y m\u00e2u thu\u1eabn, v\u00e0 li\u00ean h\u1ec7 t\u1edbi nhi\u1ec1u chuy\u1ec7n th\u1ef1c h\u01b0 kh\u00f3 ph\u00e2n bi\u1ec7t. L\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p, t\u1eebng chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u cho n\u01b0\u1edbc Ph\u00e1p, nh\u01b0ng c\u0169ng ph\u00e1 Ph\u00e1p t\u1ea1i S\u00e0i G\u00f2n \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 \u00f4ng Di\u1ec7m. L\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi Vi\u1ec7t Minh ch\u1ed1ng Nh\u1eadt, r\u1ed3i l\u1ea1i ph\u00e1 Vi\u1ec7t Minh sau Hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh Gen\u00e8ve. L\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng v\u1edbi Lansdale gi\u00fap \u00f4ng Di\u1ec7m c\u1ee7ng c\u1ed1 ch\u1ebf \u0111\u1ed9, r\u1ed3i sau l\u1ea1i gi\u00fap c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ea3o ch\u00e1nh l\u1eadt \u00f4ng Di\u1ec7m. L\u00e0 th\u00e0nh vi\u00ean danh d\u1ef1 c\u1ee7a \u201cTh\u00e2n h\u1eefu \u0111\u1ea3o Corse\u201d (Corsican Brotherhood) m\u1ed9t \u201cx\u00e3 h\u1ed9i \u0111en\u201d n\u1ed5i ti\u1ebfng h\u01a1n c\u1ea3 Mafia v\u1ec1 nh\u1eefng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng phi ph\u00e1p, nh\u1ea5t l\u00e0 bu\u00f4n ma t\u00fay, nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u c\u01a1 quan ch\u1ed1ng ma t\u00fay c\u1ee7a ch\u00ednh quy\u1ec1n M\u1ef9. L\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng nhi\u1ec1u huy ch\u01b0\u01a1ng cao qu\u00fd, khi ch\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c mai t\u00e1ng theo \u0111\u00fang l\u1ec5 nghi qu\u00e2n c\u00e1ch t\u1ea1i ngh\u0129a trang qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Arlington, nh\u01b0ng c\u0169ng c\u00f3 tin \u0111\u1ed3n \u0111\u00e3 d\u1ef1 ph\u1ea7n trong m\u01b0u \u0111\u1ed3 \u00e1m s\u00e1t T\u1ed5ng th\u1ed1ng Kennedy.<\/p>\n<p align=\"center\"><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2010\/10\/lucienconein.jpg\" rel=\"lightbox[16604]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"border-right-width: 0px; display: block; float: none; border-top-width: 0px; border-bottom-width: 0px; margin-left: auto; border-left-width: 0px; margin-right: auto\" title=\"lucienconein\" border=\"0\" alt=\"lucienconein\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2010\/10\/lucienconein_thumb.jpg\" width=\"209\" height=\"275\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"center\"><em>Ch\u00e2n dung Lucien Conein v\u00e0o kho\u1ea3ng \u0110\u1ec7 Nh\u1ecb Th\u1ebf Chi\u1ebfn<\/em><\/p>\n<p>Ra \u0111\u1eddi th\u00e1ng 11 n\u0103m 1919 t\u1ea1i Paris, l\u00ean 5 tu\u1ed5i, Lucien m\u00e0 v\u1ec1 sau th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Lou Conein, hay ch\u1ec9 v\u1eafn t\u1eaft l\u00e0 \u201cLou\u201d, \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eb9 g\u00f3a g\u1eedi sang M\u1ef9 cho b\u00e0 d\u00ec tr\u00f4ng nu\u00f4i. D\u00ec l\u00e0 ch\u1ecb em ru\u1ed9t c\u1ee7a m\u1eb9 l\u1ea5y m\u1ed9t qu\u00e2n nh\u00e2n M\u1ef9 sang ph\u1ee5c v\u1ee5 t\u1ea1i Ph\u00e1p h\u1ed3i \u0110\u1ec7 nh\u1ea5t Th\u1ebf chi\u1ebfn. Conein v\u1eabn gi\u1eef qu\u1ed1c t\u1ecbch Ph\u00e1p, s\u1ed1ng v\u1edbi d\u00ec v\u00e0 l\u1edbn l\u00ean t\u1ea1i Kansas City, ti\u1ec3u bang Missouri. Ngay t\u1eeb nh\u1ecf, Conein \u0111\u00e3 t\u1ecf ra ngh\u1ecbch ng\u1ee3m, ph\u00e1 ph\u00e1ch. Th\u1eddi trung h\u1ecdc, Conein c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n th\u00e2n nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed1 cho d\u00f9ng xe h\u01a1i, nh\u01b0ng v\u1edbi \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i 20 miles m\u1ed9t tu\u1ea7n, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 odometer. Conein th\u01b0\u1eddng ph\u00e1 l\u1ec7 b\u1eb1ng c\u00e1ch l\u00e1i xe gi\u1eadt l\u00f9i \u0111i quanh th\u00e0nh ph\u1ed1.<\/p>\n<p>N\u0103m 1939, \u0110\u1ec7 nh\u1ecb Th\u1ebf chi\u1ebfn b\u00f9ng n\u1ed5, Conein xin gia nh\u1eadp qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Ph\u00e1p, tr\u1edf v\u1ec1 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u tr\u00ean \u0111\u1ea5t Ph\u00e1p. Khi qu\u00e2n c\u1ee7a Hitler x\u00e2m chi\u1ebfm Ph\u00e1p, Conein tr\u1edf l\u1ea1i M\u1ef9, gia nh\u1eadp qu\u1eadn \u0111\u1ed9i Hoa K\u1ef3, v\u00e0 nh\u1edd bi\u1ebft ti\u1ebfng Ph\u00e1p, \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n sang c\u01a1 quan t\u00ecnh b\u00e1o chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c OSS (Office of Strategic Service). N\u0103m 1944, Conein \u0111\u01b0\u1ee3c hu\u1ea5n luy\u1ec7n nh\u1ea3y d\u00f9, nh\u1ea3y xu\u1ed1ng m\u1eb7t tr\u1eadn Phi ch\u00e2u, c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9 \u1edf Algiers, gi\u00fap phe kh\u00e1ng chi\u1ebfn Ph\u00e1p ch\u1ed1ng \u0110\u1ee9c. T\u1ea1i Algiers, Conein c\u00f3 \u0111\u1ee9a con \u0111\u1ea7u ti\u00ean, v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 \u0111\u1ea7u ti\u00ean l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ee5 n\u1eef Ph\u00e1p.<\/p>\n<p>Trong th\u1eddi gian gi\u00fap kh\u00e1ng chi\u1ebfn Ph\u00e1p, Conein l\u00e0m vi\u00eac chung v\u1edbi \u201cx\u00e3 h\u1ed9i \u0111en\u201d Corsican Brotherhood, v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi g\u1ed1c \u0111\u1ea3o Corse.<\/p>\n<p>Khi Hitler t\u1ef1 t\u1eed v\u00e0 \u0110\u1ee9c \u0111\u1ea7u h\u00e0ng v\u00e0o m\u00f9a H\u00e8 n\u0103m 1945, Conein \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eedi sang \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u00e1nh Nh\u1eadt. Th\u1eddi gian n\u00e0y, Conein \u0111\u00e3 h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi Vi\u1ec7t Minh. C\u00f3 ngu\u1ed3n tin n\u00f3i r\u1eb1ng anh ta \u0111\u00e3 g\u1eb7p c\u1ea3 H\u1ed3 Ch\u00ed Minh, Ph\u1ea1m V\u0103n \u0110\u1ed3ng v\u00e0 V\u00f5 Nguy\u00ean Gi\u00e1p.<\/p>\n<p>Theo Rufus Phillips, Conein nh\u1eadn r\u1eb1ng m\u00ecnh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 \u0111\u1ea7u ti\u00ean v\u00e0o H\u00e0 N\u1ed9i sau \u0110\u1ec7 nh\u1ecb Th\u1ebf chi\u1ebfn, sau khi \u00f4ng nh\u1ea3y d\u00f9 xu\u1ed1ng chi\u1ebfm gi\u1eef m\u1ed9t phi tr\u01b0\u1eddng trong tay ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt. Theo t\u01b0\u1edbng Tr\u1ea7n V\u0103n \u0110\u00f4n, t\u00e1c gi\u1ea3 quy\u1ec3n <em>Vi\u1ec7t Nam Nh\u00e2n Ch\u1ee9ng<\/em>, \u00f4ng \u0111\u00e3 g\u1eb7p Conein \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i n\u0103m 1946: \u201c\u00d4ng \u1ea5y n\u00f3i v\u1edbi t\u00f4i r\u1eb1ng \u00f4ng ta l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00e1i xe Jeep \u0111\u1ea7u ti\u00ean v\u00f4 H\u00e0 N\u1ed9i ng\u00e0y 6-3-1946.\u201d<\/p>\n<p>N\u0103m 1951, Conein \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eedi sang T\u00e2y \u0110\u1ee9c, l\u1eadp c\u01a1 s\u1edf t\u00ecnh b\u00e1o \u1edf Nuremberg \u0111\u1ec3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u1ea1i c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0110\u00f4ng \u00c2u nh\u01b0 Ba Lan, Ti\u1ec7p Kh\u1eafc. C\u00f4ng t\u00e1c n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111em l\u1ea1i nhi\u1ec1u k\u1ebft qu\u1ea3. <\/p>\n<p><b><i>Ph\u00e1 C\u1ed9ng t\u1ea1i mi\u1ec1n B\u1eafc<\/i><\/b><\/p>\n<p>N\u0103m 1954, Conein l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u1ee9 nh\u00ec trong nh\u00f3m Lansdale \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed sang S\u00e0i G\u00f2n gi\u00fap ch\u00ednh quy\u1ec1n Nam Vi\u1ec7t Nam sau Hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh Gen\u00e8ve. C\u1ea3m t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Rufus Phillips khi g\u1eb7p Conein l\u1ea7n \u0111\u1ea7u l\u00e0 \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng v\u1ec1 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ec1 ngo\u00e0i c\u00f3 v\u1ebb nguy hi\u1ec3m, l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng nh\u01b0 mu\u1ed1n n\u1ed5i gi\u1eadn; m\u1eaft xanh, l\u00f4ng m\u00e0y r\u1eadm, \u0103n n\u00f3i th\u00f4 l\u1ed7, t\u1ee5c t\u1eb1n. Bao gi\u1edd c\u0169ng m\u1edf \u0111\u1ea7u \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i v\u1edbi Lansdale b\u1eb1ng m\u1ed9t c\u00e2u ch\u1eedi th\u1ec1, ti\u1ebfp theo l\u00e0 \u201c\u00d4ng ch\u1eb3ng bi\u1ebft c\u00e1i c\u1ee9t g\u00ec \u0111ang x\u1ea3y ra c\u1ea3\u201d, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi n\u00f3i t\u1edbi c\u00f4ng vi\u1ec7c.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng \u0111\u00f4i khi, Conein c\u0169ng t\u1ecf ra hi\u1ec1n l\u00e0nh, d\u1ec5 th\u01b0\u01a1ng. Phillips k\u1ec3: V\u00e0o m\u1ed9t bu\u1ed5i chi\u1ec1u Ch\u1ee7 nh\u1eadt n\u0103m 1955, anh ta \u0111\u00e3 bi\u1ec3u l\u1ed9 m\u1ed9t kh\u00eda c\u1ea1nh kh\u00e1c, khi m\u1ed9t nh\u00f3m ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi t\u1edbi d\u00f9ng b\u1eefa tr\u01b0a v\u00e0 b\u01a1i l\u1ed9i t\u1ea1i c\u0103n nh\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i m\u01b0\u1edbn c\u00f3 h\u1ed3 b\u01a1i. T\u00f4i ng\u1ea1c nhi\u00ean th\u1ea5y \u201cLou\u201d d\u01b0\u1edbi h\u1ed3 b\u01a1i, nh\u1ea5c b\u1ed5ng \u0111\u00e1m tr\u1ebb cho ng\u1ed3i tr\u00ean vai anh v\u00e0 n\u00e9m ch\u00fang xu\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc, gi\u1eef g\u00ecn kh\u00f4ng l\u00e0m ch\u00fang s\u1ee3. Anh c\u01b0\u1eddi \u0111\u00f9a, n\u00f4 gi\u1ee1n v\u1edbi t\u1ee5i tr\u1ebb. T\u00f4i c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng tr\u01b0\u1edbc c\u1eed ch\u1ec9 c\u1ee7a anh ta \u0111\u1ed1i v\u1edbi tr\u1ebb con v\u00e0 r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 anh ta vui v\u1ebb h\u1ed3n nhi\u00ean.<\/p>\n<p>Trung T\u00e1 Edward Lansdale t\u1edbi S\u00e0i G\u00f2n ng\u00e0y 1 th\u00e1ng 6, 1954, tr\u01b0\u1edbc khi \u00f4ng Di\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi l\u00e0m th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng ng\u00e0y 16, v\u00e0 v\u1ec1 S\u00e0i G\u00f2n ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 6. Lansdale \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u nh\u00f3m m\u1ed9t ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi, g\u1ecdi l\u00e0 ph\u00e1i b\u1ed9 qu\u00e2n s\u1ef1 M\u1ef9 t\u1ea1i S\u00e0i g\u00f2n (Saigon Military Mission \u2013 SMM). Lucien Conein \u0111\u1ebfn S\u00e0i G\u00f2n ng\u00e0y 1 th\u00e1ng 7, 1954. Trong h\u1ed3i k\u00fd <em>In the Midst of Wars<\/em>, xu\u1ea5t b\u1ea3n n\u0103m 1972, Lansdale vi\u1ebft: \u201cThi\u1ebfu t\u00e1 b\u1ed9 binh Lucien Conein \u0111\u00e3 ph\u1ee5c v\u1ee5 trong \u0111\u1ea1o qu\u00e2n L\u00ea d\u01b0\u01a1ng n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i cho \u0111\u1ebfn khi n\u01b0\u1edbc Ph\u00e1p b\u1ecb th\u1ea5t th\u1ee7 n\u0103m 1940, sau \u0111\u00f3 gia nh\u1eadp OSS c\u1ee7a M\u1ef9 \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi Kh\u00e1ng chi\u1ebfn Ph\u00e1p; v\u00e0 v\u00e0o th\u1eddi g\u1ea7n k\u1ebft th\u00fac \u0110\u1ec7 nh\u1ecb Th\u1ebf chi\u1ebfn \u00f4ng \u0111\u00e3 nh\u1ea3y d\u00f9 xu\u1ed1ng Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ec3 gi\u00fap du k\u00edch qu\u00e2n ch\u1ed1ng Nh\u1eadt. L\u00e0 m\u1ed9t qu\u00e2n nh\u00e2n nh\u1ea3y d\u00f9 \u0103n n\u00f3i b\u1eb7m tr\u1ee3n, \u00f4ng ta \u0111\u00e3 d\u1eady t\u00f4i nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed Vi\u1ec7t Nam giai \u0111o\u1ea1n 1944-1945, nh\u1eefng b\u00e0i h\u1ecdc m\u00e0 t\u00f4i \u0111\u00e3 ph\u1ea3i th\u1eadn tr\u1ecdng r\u00fat ra t\u1eeb nh\u1eefng c\u00e2u n\u00f3i \u0111\u1ea7y nh\u1eefng l\u1eddi ch\u1eedi th\u1ec1 t\u1ee5c t\u1eb1n t\u00f4i ch\u01b0a t\u1eebng bao gi\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c nghe ph\u00e1t ra v\u1edbi gi\u1ecdng \u0111i\u1ec7u m\u1ea1nh d\u1ea1n nh\u01b0 v\u1eady.\u201d (tr. 162).<\/p>\n<p>Sau Hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh Gen\u00e8ve chia c\u1eaft Vi\u1ec7t Nam, Lansdale chia ph\u00e1i b\u1ed9 SMM th\u00e0nh hai nh\u00f3m, m\u1ed9t nh\u00f3m do Lansdale tr\u1ef1c ti\u1ebfp ch\u1ec9 huy, ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng gi\u00fap ch\u00ednh quy\u1ec1n t\u1ea1i mi\u1ec1n Nam \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi t\u00ecnh h\u00ecnh. Nh\u00f3m kia d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n ch\u1ec9 huy c\u1ee7a Conein, l\u00e0m nh\u1eefng c\u00f4ng vi\u1ec7c v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi di c\u01b0 t\u1ea1i mi\u1ec1n B\u1eafc. Lansdale kh\u00f4ng n\u00f3i r\u00f5 Conein l\u00e0m g\u00ec, nh\u01b0ng trong cu\u1ed1n <em>Edward Lansdale, The Unquiet American<\/em> xu\u1ea5t b\u1ea3n n\u0103m 1988, Cecil Currey vi\u1ebft: Tr\u00f4ng nom l\u00e0n s\u00f3ng ng\u01b0\u1eddi di c\u01b0 ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 che d\u1ea5u nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a Conein v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trong nh\u00f3m c\u1ee7a anh ta. \u201cC\u00f4ng vi\u1ec7c th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a h\u1ecd g\u1ed3m hai ph\u1ea7n: m\u1ed9t l\u00e0 thi\u1ebft l\u1eadp m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c b\u00e1n qu\u00e2n s\u1ef1 t\u1ea1i ch\u1ed7 \u1edf mi\u1ec1n B\u1eafc \u0111\u1ec3 s\u1eb5n s\u00e0ng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng khi Vi\u1ec7t Minh ti\u1ebfp thu t\u1eeb tay Ph\u00e1p, v\u00e0 hai l\u00e0 ph\u00e1 ho\u1ea1i. Conein l\u1eadp c\u0103n c\u1ee9 \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i, v\u00e0 chi nh\u00e1nh \u1edf H\u1ea3i Ph\u00f2ng.\u201d (tr. 157)<\/p>\n<p>V\u1ec1 t\u1ed5 ch\u1ee9c b\u00e1n qu\u00e2n s\u1ef1, c\u00f3 hai nh\u00f3m \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp, m\u1ed9t nh\u00f3m mang t\u00ean \u201cBinh\u201d, g\u1ed3m 13 ng\u01b0\u1eddi, ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n l\u1ef1a t\u1eeb th\u00e0nh vi\u00ean c\u00e1c \u0111\u1ea3ng ph\u00e1i qu\u1ed1c gia, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a ra ngo\u00e0i b\u1eb1ng c\u1ea3ng H\u1ea3i Ph\u00f2ng, g\u1eedi \u0111i hu\u1ea5n luy\u1ec7n t\u1ea1i c\u0103n c\u1ee9 hu\u1ea5n luy\u1ec7n c\u1ee7a CIA t\u1ea1i \u0111\u1ea3o Saipan. Nh\u00f3m th\u1ee9 nh\u00ec g\u1ed3m 21 ng\u01b0\u1eddi, mang t\u00ean \u201cHao\u201d, \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n l\u1ef1a t\u1ea1i S\u00e0i G\u00f2n, l\u00ean t\u1ea7u ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 11, 1954, c\u0169ng t\u1edbi Saipan \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c hu\u1ea5n luy\u1ec7n. Sau \u0111\u00f3, c\u1ea3 hai nh\u00f3m \u0111\u01b0\u1ee3c mang v\u00e0o b\u1ed1 tr\u00ed t\u1ea1i mi\u1ec1n B\u1eafc, tr\u01b0\u1edbc th\u1eddi h\u1ea1n Vi\u1ec7t Minh ki\u1ec3m so\u00e1t to\u00e0n th\u1ec3 ph\u00eda B\u00e1c v\u0129 tuy\u1ebfn 17. Trong khi \u0111\u00f3, nh\u00f3m c\u1ee7a Conein c\u0169ng ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c chuy\u1ec3n t\u00e1m t\u1ea5n r\u01b0\u1ee1i \u0111\u1ed3 ti\u1ebfp li\u1ec7u v\u00e0 v\u0169 kh\u00ed v\u00e0o ch\u00f4n d\u1ea5u cho c\u00e1c nh\u00f3m b\u00e1n qu\u00e2n s\u1ef1 s\u1ebd s\u1eed d\u1ee5ng sau n\u00e0y. Trong s\u1ed1 n\u00e0y c\u00f3 14 radios, 300 s\u00fang carbines, 90 ng\u00e0n \u0111\u1ea1n s\u00fang tr\u01b0\u1eddng, 50 s\u00fang ng\u1eafn v\u1edbi 10 ng\u00e0n vi\u00ean \u0111\u1ea1n, v\u00e0 300 c\u00e2n (pounds) ch\u1ea5t n\u1ed5.<\/p>\n<p>Cho \u0111\u1ebfn khi Vi\u1ec7t Minh ti\u1ebfp thu H\u1ea3i Ph\u00f2ng v\u00e0o ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 5, 1955, c\u1ea3 hai to\u00e1n Binh v\u00e0 Hao \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed1 tr\u00ed xong. Conein n\u00f3i trong cu\u1ed9c ph\u1ecfng v\u1ea5n d\u00e0nh cho Cecil Currey ng\u00e0y 24 th\u00e1ng 6, 1985 r\u1eb1ng \u201cT\u00f4i c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m lo cho nh\u1eefng c\u01a1 s\u1edf n\u00e0y sinh t\u1ed3n. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y khi\u1ebfn t\u00f4i r\u1ea5t b\u1eadn r\u1ed9n. H\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed1 tr\u00ed khi ch\u00fang t\u00f4i ra \u0111i\u2026. Nh\u01b0ng h\u1ecd \u0111\u00e3 kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i qu\u00e1 hai n\u0103m tr\u01b0\u1edbc khi b\u1ecb ti\u00eau t\u00f9ng\u201d. Sau n\u00e0y, theo Lansdale, v\u00ec \u00f4ng ta r\u1eddi VN v\u00e0o n\u0103m 1956, s\u1ed1 ph\u1eadn c\u1ee7a hai nh\u00f3m b\u00e1n qu\u00e2n s\u1ef1 t\u1ea1i mi\u1ec1n B\u1eafc trong tay CIA, v\u00e0 h\u1ecd \u0111\u00e3 l\u00e0m h\u1ecfng.<\/p>\n<p>V\u1ec1 c\u00f4ng t\u00e1c ph\u00e1 ho\u1ea1i, c\u0169ng trong cu\u1ed9c ph\u1ecfng v\u1ea5n n\u00eau tr\u00ean d\u00e0nh cho Currey, Conein n\u00f3i r\u1eb1ng \u00f4ng ta \u0111\u00e3 chu\u1ea9n b\u1ecb nhi\u1ec1u m\u1ee5c ti\u00eau \u0111\u1ecbnh ph\u00e1 ngay tr\u01b0\u1edbc khi qu\u00e2n Ph\u00e1p ra \u0111i, nh\u01b0ng v\u00ec v\u1eabn c\u00f2n m\u1ed9t ph\u00e1i b\u1ed9 nh\u1ecf c\u1ee7a MAAG v\u00e0 l\u00e3nh s\u1ef1 qu\u00e1n Hoa K\u1ef3 kh\u00f4ng ra \u0111i c\u00f9ng ng\u00e0y v\u1edbi Ph\u00e1p, n\u00ean k\u1ebf ho\u1ea1ch ph\u1ea3i h\u1ee7y, \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng li\u00ean l\u1ee5y t\u1edbi M\u1ef9. V\u1eabn theo Conein, ch\u1ec9 c\u00f3 hai v\u1ee5 \u201cch\u01a1i b\u1ea9n\u201d \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh, m\u1ed9t l\u00e0 pha m\u1ed9t lo\u1ea1i acid v\u00e0o d\u1ea7u m\u00e1y xe bus ch\u1ea1y trong th\u00e0nh ph\u1ed1, khi\u1ebfn xe kh\u00f4ng h\u1ecfng ngay, nh\u01b0ng b\u1ecb h\u01b0 h\u1ea1i d\u1ea7n d\u1ea7n. V\u1ee5 th\u1ee9 nh\u00ec l\u00e0 tr\u1ed9n \u201cthan n\u1ed5\u201d v\u1edbi than ch\u1ea1y m\u00e1y xe l\u1eeda, khi\u1ebfn \u0111\u1ea7u m\u00e1y b\u1ecb n\u1ed5. Conein n\u00f3i v\u1eady th\u00ec bi\u1ebft v\u1eady, nh\u01b0ng s\u1ef1 th\u1eadt ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 nh\u01b0 v\u1eady. V\u00ed d\u1ee5, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft kh\u00f4ng nh\u1edb l\u1ea7m, ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n giao th\u00f4ng c\u00f4ng c\u1ed9ng t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i v\u00e0o n\u0103m 1954, ngo\u00e0i x\u00edch l\u00f4 \u0111\u1ea1p, ch\u1ec9 c\u00f3 t\u1ea7u \u0111i\u1ec7n, kh\u00f4ng c\u00f3 xe bus, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 taxi. <\/p>\n<p><b><i>Ph\u00e1 Ph\u00e1p ph\u00f2 Di\u1ec7m<\/i><\/b><\/p>\n<p>Sau c\u00f4ng t\u00e1c mi\u1ec1n B\u1eafc, Conein tr\u1edf l\u1ea1i S\u00e0i G\u00f2n, l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi Lansdale. Theo Rufus Phillips, c\u00f3 l\u1ea7n tin t\u1ee9c c\u1ee7a Conein \u0111\u00e3 gi\u00fap \u00f4ng Di\u1ec7m tho\u00e1t ch\u1ebft. T\u00e1c gi\u1ea3 <em>Why Vietnam Matters<\/em> k\u1ec3 r\u1eb1ng, v\u00e0o th\u1eddi gian h\u01b0u chi\u1ebfn trong tr\u1eadn \u0111\u00e1nh gi\u1eefa B\u00ecnh Xuy\u00ean v\u00e0 qu\u00e2n ch\u00ednh ph\u1ee7 c\u1ee7a Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Di\u1ec7m cu\u1ed1i th\u00e1ng Ba 1955, \u201cLansdale c\u00f3 m\u1ed9t cu\u1ed9c h\u1ecdp kh\u1ea9n v\u1edbi c\u00e1c vi\u00ean ch\u1ee9c l\u00e0m vi\u1ec7c tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u1edbi \u00f4ng. Conein t\u1edbi tr\u1ec5 v\u00e0 ph\u00e1t bi\u1ec3u sau c\u00f9ng. V\u1edbi th\u00e1i \u0111\u1ed9 b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng m\u1ecdi ng\u00e0y, n\u00f3i r\u1eb1ng qua tin t\u1ee9c t\u1eeb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n g\u1ed1c Corse, \u00f4ng bi\u1ebft c\u00f3 m\u1ed9t \u00e2m m\u01b0u \u00e1m s\u00e1t \u00f4ng Di\u1ec7m b\u1eb1ng ch\u1ea5t n\u1ed5, tr\u00e1i bom \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t tr\u00ean con \u0111\u01b0\u1eddng \u00f4ng Di\u1ec7m s\u1ebd \u0111i qua trong v\u00e0i gi\u1edd n\u1eefa. Lansdale t\u00e1i m\u1eb7t. \u2018T\u1ea1i sao anh kh\u00f4ng cho t\u00f4i bi\u1ebft s\u1edbm h\u01a1n?\u2019 Conein v\u1eabn tr\u1ea3 l\u1eddi nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng l\u1ec7: \u2018T\u1ea1i v\u00ec \u00f4ng c\u00f3 h\u1ecfi t\u00f4i \u0111\u00e2u?\u2019 Lansdale v\u1ed9i v\u00e0ng ch\u1ea1y v\u00e0o dinh b\u00e1o cho \u00f4ng Di\u1ec7m bi\u1ebft.\u201d<\/p>\n<p align=\"center\"><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2010\/10\/t_NgoDinhDiem_Time.jpg\" rel=\"lightbox[16604]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"border-right-width: 0px; display: block; float: none; border-top-width: 0px; border-bottom-width: 0px; margin-left: auto; border-left-width: 0px; margin-right: auto\" title=\"t_NgoDinhDiem_Time\" border=\"0\" alt=\"t_NgoDinhDiem_Time\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2010\/10\/t_NgoDinhDiem_Time_thumb.jpg\" width=\"246\" height=\"323\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"center\"><em>Ch\u00e2n dung T\u1ed5ng Th\u1ed1ng Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Di\u1ec7m tr\u00ean b\u00eca Time Magazine (5 th\u00e1ng 4, 1955)<\/em> <em>v\u1edbi l\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u201cTh\u1eddi c\u01a1 \u0111\u00e3 mu\u1ed9n, t\u00ecnh th\u1ebf [l\u1ea1i] b\u1ea5p b\u00eanh\u201d (\u201cThe hour is late, the odds are long\u201d)<\/em><\/p>\n<p>V\u00e0o th\u1eddi gian \u201ch\u1ed7n qu\u00e2n h\u1ed7n quan\u201d c\u1ee7a S\u00e0i G\u00f2n \u0111\u1ea7u n\u0103m 1955, tr\u01b0\u1edbc khi v\u0129nh vi\u1ec5n t\u1eeb bi\u1ec7t thu\u1ed9c \u0111\u1ecba, qu\u00e2n Ph\u00e1p c\u00f2n qu\u1eady kh\u00e1 \u1ed3n \u00e0o, k\u1ec3 c\u1ea3 \u0111\u00e0n \u00e1p tinh th\u1ea7n \u0111\u00e1m ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 b\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u01b0\u1edbc v\u00e0o. Nhi\u1ec1u tr\u00e1i bom \u0111\u00e3 n\u1ed5, t\u1eeb chuy\u1ec7n ph\u00e1 th\u01b0 vi\u1ec7n M\u1ef9 \u0111\u1ebfn xe ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 s\u1eed d\u1ee5ng. Qua nh\u1eefng ngu\u1ed3n tin c\u1ee7a Conein, nh\u00f3m Lansdale bi\u1ebft r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u1ea1i t\u00e1 Carbonel, Tr\u01b0\u1edfng nh\u00f3m TRIM (Training Relations Instruction Mission \u2013 Ph\u00e1i b\u1ed9 hu\u1ea5n luy\u1ec7n h\u1ed7n h\u1ee3p Ph\u00e1p M\u1ef9) \u0111\u00e3 li\u00ean h\u1ec7 t\u1edbi c\u00e1c v\u1ee5 n\u1ed5 bom ch\u1ed1ng M\u1ef9 n\u00e0y. Lansdale h\u1ecdp nh\u00f3m, tuy\u00ean b\u1ed1 t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn l\u00fac ph\u1ea3i ch\u1ea5m d\u1ee9t. Phillips k\u1ec3:<\/p>\n<blockquote>\n<p><i>Chi\u1ec1u h\u00f4m \u1ea5y, khi gh\u00e9 qua tr\u1ee5 s\u1edf, nh\u01b0 t\u00f4i v\u1eabn th\u01b0\u1eddng l\u00e0m \u0111\u1ec3 li\u00ean l\u1ea1c v\u1edbi anh em trong nh\u00f3m, th\u1ea5y ch\u1eb3ng c\u00f3 ai ngo\u1ea1i tr\u1eeb Conein \u0111ang m\u1ed9t m\u00ecnh trong b\u1ebfp. Tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t anh tr\u00ean b\u00e0n b\u1ebfp l\u00e0 nh\u1eefng th\u1ecfi ch\u1ea5t n\u1ed5 plastic C-3, ng\u00f2i n\u1ed5 m\u1ea7u cam, k\u00edp n\u1ed5, m\u1ed9t h\u1ed9p n\u1eafp \u0111\u1eady, v\u00e0 nh\u1eefng cu\u1ed1n b\u0103ng ma s\u00e1t. Conein l\u1ea9m b\u1ea9m ch\u1eedi th\u1ec1, v\u1eeba ti\u1ebfng Ph\u00e1p, v\u1eeba ti\u1ebfng Anh \u2013 \u201csalauds, esp\u00e8ces de con, bastards, goddamn son of bitches, assholes\u201d \u2013 trong khi c\u1eaft nh\u1eefng th\u1ecfi C-3, b\u1ecdc ch\u00fang b\u1eb1ng ng\u00f2i n\u1ed5 v\u00e0 b\u0103ng ma s\u00e1t, \u1ea5n n\u1eafp \u0111\u1eady v\u00e0o nh\u1eefng ch\u1ed7 c\u1eaft \u0111\u1ec3 k\u00edp n\u1ed5 r\u1ed3i g\u1eafn k\u00edp n\u1ed5 v\u1edbi n\u1eafp \u0111\u1eady v\u00e0o ng\u00f2i n\u1ed5 b\u1ecdc chung quanh C-3. Ng\u1ea1c nhi\u00ean, t\u00f4i h\u1ecfi anh ta \u0111ang l\u00e0m g\u00ec v\u1eady. \u201cVi\u1ec7c \u0111\u00e9o g\u00ec \u0111\u1ebfn anh; kh\u00f4ng th\u1ea5y nh\u1eefng c\u1ee7a qu\u1ef7 n\u00e0y gi\u1ed1ng c\u00e1i g\u00ec \u00e0?\u2019 l\u00e0 c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi c\u1ee7a anh. T\u00f4i h\u1ecfi li\u1ec7u t\u00f4i c\u00f3 gi\u00fap g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng. Anh \u0111\u01b0a cho t\u00f4i con dao v\u00e0 b\u1ea3o t\u00f4i c\u1eaft nh\u1eefng th\u1ecfi C-3 c\u00f2n l\u1ea1i th\u00e0nh nh\u1eefng mi\u1ebfng d\u00e0i kho\u1ea3ng 12 ph\u00e2n r\u1ed3i d\u00e1n nh\u1eefng ng\u00f2i n\u1ed5 v\u00e0o, gi\u1ed1ng nh\u01b0 nh\u1eefng mi\u1ebfng kh\u00e1c. Kh\u00f4ng ai trao \u0111\u1ed5i th\u00eam m\u1ed9t l\u1eddi. Ch\u00fang t\u00f4i l\u00e0m vi\u1ec7c trong im l\u1eb7ng, tr\u1eeb nh\u1eefng lo\u1ea1t ch\u1eedi th\u1ec1, cho \u0111\u1ebfn khi t\u00f4i l\u00e0m xong. T\u00f4i h\u1ecfi anh c\u00f3 ch\u1eafc l\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n t\u00f4i n\u1eefa, Conein l\u1ea1i x\u1ed5 nho \u201ckh\u00f4ng, \u0111\u1ed3 kh\u1ed1n ki\u1ebfp, c\u00fat m\u1eb9 n\u00f3 \u0111i cho \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c. Coi nh\u01b0 kh\u00f4ng h\u1ec1 nh\u00ecn th\u1ea5y nh\u1eefng th\u1ee9 n\u00e0y, nghe kh\u00f4ng!\u201d T\u00f4i \u0111i.<\/i><\/p>\n<p><i><\/i><\/p>\n<p><i>Sau n\u1eeda \u0111\u00eam, Conein ch\u1edf v\u1ecb h\u00f4n th\u00ea Elyette Brochot, kh\u00f4ng n\u00f3i r\u00f5 m\u1ee5c \u0111\u00edch, l\u00e1i xe qua c\u00e1c \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1 S\u00e0i G\u00f2n. Anh \u0111\u01b0a cho n\u00e0ng nh\u1eefng th\u1ecfi ch\u1ea5t n\u1ed5 \u0111\u1ec3 tr\u00ean \u0111\u00f9i. Tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean, Conein \u0111\u1ebfn nh\u00e0 \u0110\u1ea1i t\u00e1 Carbonel, r\u1ed3i nh\u00e0 c\u1ee7a nh\u1eefng \u0111\u1ea7u x\u1ecf kh\u00e1c. Elyette (sau th\u00e0nh v\u1ee3 th\u1ee9 ba c\u1ee7a Conein) \u0111\u01b0a anh tr\u00e1i bom do ch\u00ednh anh \u0111\u00e3 l\u00e0m. Anh \u0111\u1ed1t b\u1eb1ng \u0111\u1ed3 ch\u00e2m thu\u1ed1c l\u00e1, r\u1ed3i tung qua t\u01b0\u1eddng v\u00e0o v\u01b0\u1eddn m\u1ed7i nh\u00e0. Tr\u00e1i n\u1ed5 cu\u1ed1i c\u00f9ng n\u00e9m v\u00e0o v\u01b0\u1eddn nh\u00e0 \u0111\u1ea1i s\u1ee9 Ph\u00e1p. H\u00f4m sau, c\u00f3 than phi\u1ec1n g\u1eedi t\u1edbi t\u00f2a \u0111\u1ea1i s\u1ee9 M\u1ef9, nh\u01b0ng r\u1ed3i ph\u00eda Ph\u00e1p ng\u1eadm t\u0103m, v\u00ec c\u00f9ng ng\u00e0y c\u1ea3nh s\u00e1t VN \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ed1 s\u0129 quan c\u1ea5p d\u01b0\u1edbi c\u1ee7a Ph\u00e1p, tr\u00ean m\u1ed9t xe Jeep c\u00f3 ch\u1edf ch\u1ea5t n\u1ed5 v\u00e0 m\u1ed9t danh s\u00e1ch c\u00e1c m\u1ee5c ti\u00eau Hoa K\u1ef3. V\u1ee5 n\u1ed5 bom ch\u1ea5m d\u1ee9t.<\/i><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Sau khi Lansdale v\u1ec1 M\u1ef9 v\u00e0o cu\u1ed1i n\u0103m 1956 do b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng \u00fd ki\u1ebfn v\u1ec1 vai tr\u00f2 c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng C\u1ea7n Lao, c\u00f3 t\u00e0i li\u1ec7u cho bi\u1ebft Conein tr\u01b0\u1edbc khi v\u1ec1 M\u1ef9 \u0111\u00e3 l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi William Colby v\u00e0o cu\u1ed1i th\u1eadp ni\u00ean 50, lo hu\u1ea5n luy\u1ec7n c\u00e1c bi\u1ec7t k\u00edch ng\u01b0\u1eddi Th\u01b0\u1ee3ng \u1edf cao nguy\u00ean. Kho\u1ea3ng 1962, Lucien Conein tr\u1edf l\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, \u0111\u00f3ng vai c\u1ed1 v\u1ea5n cho B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng N\u1ed9i v\u1ee5 B\u00f9i V\u0103n L\u01b0\u01a1ng, l\u00e0 T\u1ed5ng \u1ee7y Di c\u01b0 th\u1eddi 54-55 m\u00e0 Conein \u0111\u00e3 quen bi\u1ebft. Conein v\u00e0 \u00f4ng L\u01b0\u01a1ng l\u00e0 hai con ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi hai n\u1ebfp s\u1ed1ng ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00e1c nhau. Tuy kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i xung kh\u1eafc, nh\u01b0ng ph\u1ea3i \u0111i theo B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng L\u01b0\u01a1ng trong nh\u1eefng cu\u1ed9c kinh l\u00fd, nghe nh\u1eefng bu\u1ed5i n\u00f3i chuy\u1ec7n d\u00e0i bu\u1ed3n t\u1ebb, Conein ph\u00e1t ch\u00e1n. C\u00f3 l\u1ea7n anh \u0111\u00e3 ph\u1ea3i vi\u1ebft tr\u00ean m\u1ed9t m\u1ea9u gi\u1ea5y nh\u1ecf, l\u00e9n \u0111\u01b0a cho \u00f4ng L\u01b0\u01a1ng, nh\u1eafc nh\u1edf: \u201cTuy\u00ean ng\u00f4n \u0110\u1ed9c l\u1eadp \u2013 500 ch\u1eef, Di\u1ec5n v\u0103n t\u1ea1i Gettysburg \u2013 200 ch\u1eef, n\u00f3i ng\u1eafn th\u00f4i.\u201d Nh\u01b0ng Lou than v\u1edbi Phillips \u201cCh\u1eb3ng \u0103n thua m\u1eb9 g\u00ec c\u1ea3.\u201d <\/p>\n<p><b><i>Li\u00ean h\u1ec7 \u0111\u1ea3o ch\u00e1nh<\/i><\/b><\/p>\n<p>Theo t\u00e1c gi\u1ea3 <em>Vi\u1ec7t Nam Nh\u00e2n Ch\u1ee9ng<\/em> l\u00e0 T\u01b0\u1edbng Tr\u1ea7n V\u0103n \u0110\u00f4n: \u201cSau l\u1ec7nh thi\u1ebft qu\u00e2n lu\u1eadt 20-8-1963, \u00f4ng \u1ea5y (Conein) th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn g\u1eb7p t\u00f4i nh\u01b0ng t\u00f4i d\u00e8 d\u1eb7t kh\u00f4ng ti\u1ebft l\u1ed9 \u0111i\u1ec1u g\u00ec, ch\u1ec9 cho bi\u1ebft qu\u00e2n \u0111\u1ed9i kh\u00f4ng tham gia vi\u1ec7c t\u1ea5n c\u00f4ng ch\u00f9a.\u201d<\/p>\n<p>Theo cu\u1ed9c ph\u1ecfng v\u1ea5n c\u1ee7a WGBH (\u0110\u00e0i TV v\u00e0 Radio \u1edf Boston, th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ed1ng PBS \u2013 Public Broadcasting Service) ng\u00e0y 7 th\u00e1ng 5, 1981, Conein \u0111\u00e3 ch\u00fa \u00fd t\u1edbi \u00fd h\u01b0\u1edbng ph\u1ea3n kh\u00e1ng trong gi\u1edbi t\u01b0\u1edbng t\u00e1 t\u1eeb \u0111\u1ea7u th\u00e1ng B\u1ea3y. Trong cu\u1ed9c ti\u1ebfp t\u00e2n nh\u00e2n d\u1ecbp Qu\u1ed1c Kh\u00e1nh M\u1ef9 4 th\u00e1ng 7 t\u1ea1i nh\u00e0 \u0110\u1ea1i s\u1ee9 Hoa K\u1ef3, c\u00f3 \u0111\u00f4ng \u0111\u1ee7 t\u01b0\u1edbng l\u00e3nh VN tham d\u1ef1, Conein nghe n\u00f3i v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi \u0111i v\u1edbi h\u1ecd t\u1edbi m\u1ed9t h\u1ed9p \u0111\u00eam \u1edf d\u01b0\u1edbi h\u1ea7m kh\u00e1ch s\u1ea1n Caravelle. Qua c\u00e2u truy\u1ec7n trong cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 n\u00e0y, Conein \u201c\u0111\u00e1nh h\u01a1i\u201d th\u1ea5y khuynh h\u01b0\u1edbng ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ee7a c\u00e1c t\u01b0\u1edbng.<\/p>\n<p>V\u1ee5 t\u1ea5n c\u00f4ng ch\u00f9a \u0111\u00eam 20 th\u00e1ng T\u00e1m nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee7ng c\u1ed1 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u00e3 g\u00e2y h\u1eadu qu\u1ea3 tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c. C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i ch\u00ednh k\u1ebf ho\u1ea1ch tai h\u1ea1i n\u00e0y \u0111\u00e3 l\u00e0m n\u1ea3y sinh k\u1ebf ho\u1ea1ch \u0111\u1ea3o ch\u00e1nh. Tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn Vi\u1ec7t Nam nh\u1eadm ch\u1ee9c, \u0110\u1ea1i s\u1ee9 Cabot Lodge \u0111\u1ecbnh gh\u00e9 th\u0103m Tokyo, Manila, Singapore r\u1ed3i m\u1edbi t\u1edbi S\u00e0i G\u00f2n. Nh\u01b0ng v\u1eeba t\u1edbi Nh\u1eadt, \u0111ang \u0111\u00eam \u00f4ng Lodge nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec7n t\u00edn kh\u1ea9n t\u1eeb Washington, y\u00eau c\u1ea7u ph\u1ea3i t\u1edbi ngay S\u00e0i G\u00f2n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi t\u00ecnh h\u00ecnh kh\u1ea9n tr\u01b0\u01a1ng v\u00ec v\u1ecb t\u1ea5n c\u00f4ng ch\u00f9a.<\/p>\n<p>\u00d4ng t\u1edbi S\u00e0i G\u00f2n chi\u1ec1u 22 th\u00e1ng 8. Ngay h\u00f4m sau, hai ph\u1ee5 t\u00e1 th\u00e2n t\u00edn nh\u1ea5t c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 Freddy Flott v\u00e0 Mike Dunn y\u00eau c\u1ea7u g\u1eb7p kh\u1ea9n c\u1ea5p Rufus Phillips, hi\u1ec7n \u0111ang ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng trong l\u00e3nh v\u1ef1c b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh n\u00f4ng th\u00f4n. L\u00fd do g\u1eb7p g\u1ee1 l\u00e0 tr\u01b0\u1edbc khi \u0111i Vi\u1ec7t Nam, \u00f4ng Lodge \u0111\u01b0\u1ee3c Lansdale cho bi\u1ebft Rufus Phillips quen nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t, n\u00ean mu\u1ed1n Phillips cho bi\u1ebft m\u1ed9t c\u00e1ch trung th\u1ef1c th\u00e1i \u0111\u1ed9 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u00ecnh h\u00ecnh s\u00f4i \u0111\u1ed9ng l\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd. Phillips h\u1ecfi \u0111\u00e3 tham kh\u1ea3o \u00fd ki\u1ebfn CIA ch\u01b0a. R\u1ed3i, nh\u01b0ng CIA kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t, \u00f4ng Lodge mu\u1ed1n bi\u1ebft r\u00f5 quan \u0111i\u1ec3m t\u1eeb ph\u00eda ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t. Phillips h\u1ee9a l\u00e0m \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, cam \u0111oan kh\u00f4ng th\u00eam b\u1edbt hay thi\u00ean v\u1ecb.<\/p>\n<p>Ngay chi\u1ec1u h\u00f4m \u1ea5y, Phillips g\u1ecdi \u0111\u1ebfn nh\u00e0 \u00f4ng L\u00ea V\u0103n Kim, n\u00f3i truy\u1ec7n v\u1edbi b\u00e0 Kim, h\u1eb9n g\u1eb7p \u00f4ng v\u00e0o bu\u1ed5i t\u1ed1i.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng \u201cng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t\u201d c\u1ee7a Phillips ch\u1ec9 c\u00f3 ba ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 c\u00e1c \u00f4ng Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Thu\u1ea7n, L\u00ea V\u0103n Kim, v\u00e0 B\u00f9i Di\u1ec5m. Tuy b\u1ec1 m\u1eb7t, ba ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 coi nh\u01b0 \u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho ba khuynh h\u01b0\u1edbng kh\u00e1c nhau: \u00d4ng Thu\u1ea7n, B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng Ph\u1ee7 T\u1ed5ng th\u1ed1ng ki\u00eam B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng ph\u1ee5 t\u00e1 Qu\u1ed1c ph\u00f2ng, ti\u1ebfng n\u00f3i c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n t\u00edn \u00f4ng Di\u1ec7m, phe c\u1ea7m quy\u1ec1n. \u00d4ng B\u00f9i Di\u1ec5m, m\u1ed9t ch\u00ednh kh\u00e1ch \u0111\u1ed1i l\u1eadp, \u0111\u1ea3ng \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t. T\u01b0\u1edbng Kim l\u00e0 ti\u1ebfng n\u00f3i qu\u00e2n \u0111\u1ed9i. Nh\u01b0ng tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, ti\u1ebfng n\u00f3i c\u1ee7a ba ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t.<\/p>\n<p align=\"center\"><a href=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2010\/10\/5tuong_dalat.jpg\" rel=\"lightbox[16604]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"border-right-width: 0px; display: block; float: none; border-top-width: 0px; border-bottom-width: 0px; margin-left: auto; border-left-width: 0px; margin-right: auto\" title=\"5tuong_dalat\" border=\"0\" alt=\"5tuong_dalat\" src=\"http:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2010\/10\/5tuong_dalat_thumb.jpg\" width=\"429\" height=\"345\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"center\"><em>C\u00e1c T\u01b0\u1edbng Kim, \u0110\u00ednh, \u0110\u00f4n, V\u1ef9 v\u00e0 Xu\u00e2n v\u00e0o th\u1eddi gian b\u1ecb qu\u1ea3n th\u00fac t\u1ea1i gia \u1edf \u0110\u00e0 L\u1ea1t (14 th\u00e1ng 9 n\u0103m 1964)<\/em><\/p>\n<p>\u00d4ng Kim l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1ee7a T\u01b0\u1edbng Minh v\u00e0 T\u01b0\u1edbng \u0110\u00f4n. Theo T\u01b0\u1edbng \u0110\u00f4n vi\u1ebft trong<em> Vi\u1ec7t Nam Nh\u00e2n Ch\u1ee9ng<\/em>: \u201cL\u00ea V\u0103n Kim tr\u01b0\u1edbc kia l\u00e0 b\u1ea1n, v\u1ec1 sau tr\u1edf th\u00e0nh em r\u1ec3 c\u1ee7a t\u00f4i. \u00d4ng Kim l\u00e0 \u0111\u1ea7u n\u00e3o t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u1ea3o ch\u00e1nh. T\u00f4i g\u1eb7p Thi\u1ebfu T\u01b0\u1edbng Kim \u00edt nh\u1ea5t m\u1ed7i tu\u1ea7n m\u1ed9t l\u1ea7n. Ch\u00fang t\u00f4i l\u00e0 anh em n\u00ean g\u1eb7p nhau \u00edt b\u1ecb nghi ng\u1edd. Sau ng\u00e0y thi\u1ebft qu\u00e2n lu\u1eadt, Thi\u1ebfu T\u01b0\u1edbng Kim l\u00e0 li\u00ean l\u1ea1c gi\u1eefa t\u00f4i v\u00e0 Trung t\u01b0\u1edbng D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Minh.\u201d<\/p>\n<p>\u201cN\u0103m 1955, \u00f4ng Kim ti\u1ebfp thu B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i n\u1ed5 m\u1ed9t ti\u1ebfng s\u00fang. Ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 s\u00e1t c\u00e1nh v\u1edbi \u00f4ng Kim l\u00fac \u0111\u00f3 l\u00e0 Ruph Philip (sic) (\u0111\u00fang ra l\u00e0 Rufus Phillips), ph\u1ee5 t\u00e1 c\u1ee7a \u0110\u1ea1i T\u00e1 CIA Lansdale. \u00d4ng Kim c\u0169ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n v\u1edbi B\u00f9i Di\u1ec5m. Ba ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi nhau lo v\u1ec1 m\u1eb7t ch\u00ednh tr\u1ecb.\u201d<\/p>\n<p>V\u1edbi quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t tr\u00ean \u0111\u00e2y, ch\u1eb3ng c\u1ea7n ai xuy\u00ean t\u1ea1c hay th\u00eam b\u1edbt, c\u0169ng \u0111\u1ee7 \u0111\u01b0a anh em \u00f4ng Di\u1ec7m t\u1edbi ch\u1ed7 ch\u1ebft. <\/p>\n<p><b><i>Best but not brightest<\/i><\/b><\/p>\n<p>Trong t\u00e1c ph\u1ea9m K\u00fd n\u1ed5i ti\u1ebfng <em>The Best and the Brightest<\/em>, nh\u00e0 b\u00e1o l\u1edbn David Halbertstam t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i Pulitzer vi\u1ebft:<\/p>\n<blockquote>\n<p><i>T\u01b0\u1edbng D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Minh, khu\u00f4n m\u1eb7t nh\u00e0 binh \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00ednh tr\u1ecdng nh\u1ea5t t\u1ea1i Nam Vi\u1ec7t Nam, ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn v\u1edbi nh\u00f3m Lansdale t\u1eeb nh\u1eefng ng\u00e0y \u0111\u1ea7u khi \u00f4ng gi\u00fap \u0111\u00e1nh d\u1eb9p \u0111\u00e1m B\u00ecnh Xuy\u00ean, \u0111\u00e3 ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n c\u0169 c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 Lou Conein, v\u00e0 h\u1ecfi xem c\u00f3 n\u00f3i chuy\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng. Conein \u0111\u00e3 \u1edf Vi\u1ec7t Nam 18 n\u0103m, h\u1ea7u h\u1ebft v\u1edbi CIA; \u00f4ng ta \u0111\u00e3 l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 \u0111\u1ea7u ti\u00ean nh\u1ea3y d\u00f9 xu\u1ed1ng v\u00e0o h\u1ed3i cu\u1ed1i Th\u1ebf Chi\u1ebfn II. \u00d4ng ta bi\u1ebft gi\u1edbi qu\u00e2n s\u1ef1 kh\u00f4ng c\u1ed9ng s\u1ea3n r\u1ea5t r\u00f5, v\u00ec theo nh\u01b0 l\u1eddi k\u1ec3 c\u1ee7a \u00f4ng, h\u1ecd l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u00ednh \u00f4ng \u0111\u00e3 tuy\u1ec3n m\u1ed9. S\u1eafc s\u1ea3o, th\u00f4 l\u1ed7, hay th\u00eau d\u1ec7t, \u00f4ng ta gi\u1ed1ng m\u1ed9t phi\u00ean b\u1ea3n M\u1ef9 c\u1ee7a l\u00ednh nh\u1ea9y d\u00f9 Ph\u00e1p, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi m\u1ecdc l\u00ean t\u1eeb m\u1ea7m m\u1ed1ng m\u1ea1o hi\u1ec3m gay c\u1ea5n. \u00d4ng ta bi\u1ebft \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc v\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 \u00f4ng ta \u0111\u00f9a gi\u1ee1n v\u1edbi hi\u1ec3m nguy, ch\u00ednh hi\u1ec3m nguy l\u00e0m cho cu\u1ed9c \u0111\u1eddi h\u1ee9ng th\u00fa h\u01a1n. M\u1ed9t b\u00e0n tay thi\u1ebfu hai ng\u00f3n tay, v\u00e0 truy\u1ec7n b\u00e0n t\u00e1n kh\u1eafp S\u00e0i G\u00f2n v\u1ec1 t\u1ea1i sao nh\u1eefng ng\u00f3n tay b\u1ecb m\u1ea5t \u0111\u00f3, ch\u1eb3ng hi\u1ec3u do nguy\u00ean nh\u00e2n cao c\u1ea3 hay kh\u00f4ng; nh\u1eefng nh\u00e0 b\u00e1o bi\u1ebft r\u00f5 Conein th\u00edch \u00f4ng ta v\u00e0 trong s\u1ed5 \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i lu\u00f4n ghi \u00f4ng ta v\u1edbi bi\u1ec7t danh \u201cBrown Ba-ng\u00f3n\u201d, theo t\u00ean nh\u00e0 th\u1ec3 thao b\u00f3ng ch\u1ea7y Mordecai Brown. V\u1ecb T\u01b0 l\u1ec7nh Hoa K\u1ef3 \u1edf S\u00e0i G\u00f2n khinh th\u01b0\u1eddng \u00f4ng; \u00f4ng b\u1ecb nghi ng\u1ea1i r\u1eb1ng \u0111\u00e3 \u1edf \u0111\u00e2y qu\u00e1 l\u00e2u, qu\u00e1 g\u1ea7n g\u0169i v\u1edbi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng; \u00f4ng ta b\u1ed1c \u0111\u1ed3ng, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin, ch\u01a1i tr\u00f2 nguy hi\u1ec3m \u2013 th\u1ee9 nguy hi\u1ec3m nh\u1ea5t. \u00d4ng ta c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t trong s\u1ed1 r\u1ea5t \u00edt ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 tin c\u1eady c\u1ee7a gi\u1edbi qu\u00e2n s\u1ef1 Vi\u1ec7t Nam, ng\u01b0\u1eddi coi th\u01b0\u1eddng Harkins v\u00e0 coi Harkins nh\u01b0 Nhu n\u1ed1i d\u00e0i (sau n\u00e0y, khi vi\u1ec7c m\u01b0u s\u1ef1 v\u1edbi c\u00e1c t\u01b0\u1edbng Vi\u1ec7t Nam s\u00e2u \u0111\u1eadm h\u01a1n, B\u1ea1ch \u1ed1c \u0111\u00e1nh \u0111i\u1ec7n cho Lodge g\u1ee3i \u00fd n\u1ebfu ki\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o \u0111\u00e1ng k\u00ednh h\u01a1n Conein th\u00ec t\u1ed1t h\u01a1n, v\u00e0 Lodge tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u1ed3ng \u00fd, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c ai thay th\u1ebf, v\u00e0 T\u01b0\u1edbng Tr\u1ea7n V\u0103n \u0110\u00f4n \u0111\u00e3 \u201ct\u1ecf ra c\u1ef1c k\u1ef3 ng\u1ea7n ng\u1ea1i trong vi\u1ec7c m\u01b0u t\u00ednh v\u1edbi b\u1ea5t c\u1ee9 ai kh\u00e1c\u2019) (tr. 286-287).<\/i><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>L\u1eddi t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt c\u1ee7a nh\u00e0 b\u00e1o h\u00e0ng \u0111\u1ea7u n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 \u0111\u1ed1i ch\u1ecdi v\u1edbi nh\u1eefng d\u1eef ki\u1ec7n trong quy\u1ec3n <em>Why Vietnam Matters<\/em>. Theo Rufus Phillips, kh\u00f4ng ph\u1ea3i T\u01b0\u1edbng Minh ki\u1ebfm Conein, m\u00e0 \u00f4ng Lodge nh\u1edd Phillips gi\u1edbi thi\u1ec7u Conein v\u1edbi T\u01b0\u1edbng Kim, \u0111\u1ec3 \u00f4ng Kim gi\u1edbi thi\u1ec7u v\u1edbi T\u01b0\u1edbng Minh.<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p><strong>Ch\u00fa th\u00edch:<\/strong><\/p>\n<p>1. <em>WHY VIETNAM MATTERS, An Eyewitness Account of Lessons Not Learned<\/em> (<em>T\u1ea1i sao Vi\u1ec7t Nam C\u00f3 T\u1ea7m Quan Tr\u1ecdng, M\u1ed9t H\u1ed3i K\u00fd Nh\u00e2n Ch\u1ee9ng v\u1ec1 Nh\u1eefng B\u00e0i H\u1ecdc Ch\u01b0a Th\u00f4ng Su\u1ed1t<\/em>) c\u1ee7a Rufus Phillips, do Naval Institute Press xu\u1ea5t b\u1ea3n n\u0103m 2008 (trang 202).<\/p>\n<p>Ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a \u0111o\u1ea1n n\u00e0y: <em>Tape recording of White House meeting, Oct.25, 1963, JFKL, Presidential Recordings Collection, Tape 117 A53 (Cassette 3 of 3)<\/em> \u2013 ghi ch\u00fa c\u1ee7a Rufus Phillips (tr. 344).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Theo h\u1ed3i k\u00fd c\u1ee7a Rufus Phillips, Conein l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 c\u00f3 vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong bi\u1ebfn c\u1ed1 l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i c\u1ea3 c\u1ee5c di\u1ec7n l\u1ecbch s\u1eed Vi\u1ec7t Nam. Nh\u01b0ng t\u1eeb m\u1ea5y ch\u1ee5c n\u0103m nay, m\u1ed7i n\u0103m v\u00e0o d\u1ecbp k\u1ef7 ni\u1ec7m \u0111\u1ea7u th\u00e1ng 11, Conein th\u01b0\u1eddng \u1ea9n hi\u1ec7n trong c\u00e1c b\u00e0i vi\u1ebft nh\u01b0 ma ch\u01a1i, kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.<\/p>\n","protected":false},"author":1199,"featured_media":16597,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[161,5,153,8],"tags":[],"class_list":["post-16604","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ban-tron-chinh-tri","category-bien-khao","category-lich-su","category-phe-binh"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16604","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1199"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16604"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16604\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":52950,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16604\/revisions\/52950"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16597"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16604"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16604"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16604"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}