{"id":16565,"date":"2010-10-29T00:05:00","date_gmt":"2010-10-29T00:05:00","guid":{"rendered":"http:\/\/damau.org\/archives\/16565"},"modified":"2019-03-15T23:33:19","modified_gmt":"2019-03-15T23:33:19","slug":"doi-loi-voi-tien-si-nguyen-xuan-dien-ve-hai-bai-tho-cua-quach-tan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/damau.org\/en\/16565\/doi-loi-voi-tien-si-nguyen-xuan-dien-ve-hai-bai-tho-cua-quach-tan","title":{"rendered":"\u0110&ocirc;i l\u1eddi v\u1edbi Ti\u1ebfn s\u0129 Nguy\u1ec5n Xu&acirc;n Di\u1ec7n v\u1ec1 hai b&agrave;i th\u01a1 c\u1ee7a Qu&aacute;ch T\u1ea5n"},"content":{"rendered":"<p>&#160;<\/p>\n<p>C\u00e1ch \u0111\u00e2y kh\u00f4ng l\u00e2u, t\u00f4i \u0111\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0i vi\u1ebft <i>\u201c<a href=\"http:\/\/nguyenxuandien.blogspot.com\/2010\/10\/anh-huong-cua-tho-uong-oi-voi-tho-moi.html\" target=\"_blank\">\u1ea2nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a th\u01a1 \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u01a1 m\u1edbi<\/a>\u201d <\/i>c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Di\u1ec7n v\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n To\u00e0n tr\u00ean T\u1ea1p ch\u00ed H\u00e1n N\u00f4m s\u1ed1 3 (36) n\u0103m 1998, trang 46-53, \u0111\u0103ng l\u1ea1i tr\u00ean blog Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Di\u1ec7n (http:\/\/nguyenxuandien.blogspot.com\/2010\/10\/anh-huong-cua-tho-uong-oi-voi-tho-moi.html). <\/p>\n<p>Ph\u1ea3i n\u00f3i \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t b\u00e0i vi\u1ebft c\u00f4ng phu, tuy ch\u01b0a l\u00fd gi\u1ea3i th\u1ea5u \u0111\u00e1o \u0111\u1ebfn m\u1ecdi kh\u00eda c\u1ea1nh c\u1ee7a v\u1ea7n \u0111\u1ec1. M\u1ed9t s\u1ed1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ea7n c\u00f3 s\u1ef1 trao \u0111\u1ed5i th\u00eam. Tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft, t\u00f4i xin c\u00f3 m\u1ed9t g\u00f3p \u00fd nh\u1ecf.<\/p>\n<p>Trong b\u00e0i tr\u00ean, c\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 vi\u1ebft: <b>&quot;Hai b\u00e0i \u0110\u00e1 v\u1ecdng phu v\u00e0 \u0110\u00eam thu nghe qu\u1ea1 k\u00eau c\u1ee7a Qu\u00e1ch T\u1ea5n d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 ch\u1ec9 l\u00e0 d\u1ecbch t\u1eeb H\u00e1n sang Vi\u1ec7t hai b\u00e0i th\u01a1 V\u1ecdng phu th\u1ea1ch c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Ki\u1ebfn v\u00e0 \u00d4 d\u1ea1 \u0111\u1ec1 c\u1ee7a L\u00fd B\u1ea1ch&quot;<\/b>.<\/p>\n<p>E r\u1eb1ng nh\u1eadn x\u00e9t n\u00e0y l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ecfa \u0111\u00e1ng. <\/p>\n<p>L\u00fd B\u1ea1ch (701- 762), \u0111\u01b0\u1ee3c x\u01b0ng t\u1ee5ng l\u00e0 b\u1eadc \u201cthi th\u00e1nh\u201d trong v\u0103n h\u1ecdc c\u1ed5 \u0111i\u1ec3n Trung Hoa v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Ki\u1ebfn (751 &#8211; 835) c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 th\u01a1 n\u1ed5i ti\u1ebfng th\u1eddi nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i cho h\u1eadu th\u1ebf nh\u1eefng v\u1ea7n th\u01a1 b\u1ea5t h\u1ee7 c\u1ee7a th\u1eddi Th\u1ecbnh \u0110\u01b0\u1eddng. <\/p>\n<p>B\u00e0i th\u01a1 \u201c\u00d4 d\u1ea1 \u0111\u1ec1\u201d l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng b\u00e0i th\u01a1 n\u1ed5i ti\u1ebfng c\u1ee7a L\u00fd B\u1ea1ch, vi\u1ebft theo l\u1ed1i c\u1ed5 th\u1ec3, l\u00e0 ti\u1ebfng l\u00f2ng th\u1ed5n th\u1ee9c c\u1ee7a c\u00f4 g\u00e1i T\u1ea7n Xuy\u00ean trong ch\u1ed1n bu\u1ed3ng th\u00eau nh\u1edb ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i ng\u00e0n d\u1eb7m khi nghe ti\u1ebfng k\u00eau th\u00ea thi\u1ebft c\u1ee7a con qu\u1ea1 bay t\u00ecm ch\u1ed7 ng\u1ee7, d\u1ec5 khi\u1ebfn ta li\u00ean t\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn t\u00e2m tr\u1ea1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi thi\u1ebfu ph\u1ee5 trong ch\u1ed1n khu\u00ea ph\u00f2ng trong b\u00e0i \u201cKhu\u00ea o\u00e1n\u201d c\u1ee7a \u201cThi thi\u00ean t\u1eed\u201d V\u01b0\u01a1ng X\u01b0\u01a1ng Linh (698 \u2013 756), ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng th\u1eddi v\u1edbi L\u00fd B\u1ea1ch.<\/p>\n<p>\u0110\u00ecnh thoa tr\u01b0\u1edbng nhi\u00ean t\u01b0 vi\u1ec5n nh\u00e2n    <br \/>\u0110\u1ed9c t\u00fac c\u00f4 ph\u00f2ng l\u1ec7 nh\u01b0 v\u0169. <\/p>\n<p>T\u1ea3n \u0110\u00e0 d\u1ecbch:<\/p>\n<p>D\u1eebng thoi bu\u1ed3n b\u00e3 nh\u1edb ai    <br \/>Ph\u00f2ng kh\u00f4ng g\u1ed1i chi\u1ebfc gi\u1ecdt d\u00e0i tu\u00f4n m\u01b0a. <\/p>\n<p>B\u00e0i th\u01a1 \u201cV\u1ecdng phu th\u1ea1ch\u201d c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Ki\u1ebfn l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng b\u00e0i th\u01a1 n\u1ed5i ti\u1ebfng, c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft theo th\u1ec3 c\u1ed5 phong. B\u00e0i th\u01a1 d\u1ea1t d\u00e0o c\u1ea3m x\u00fac, b\u1eadt l\u00ean th\u00e0nh ti\u1ebfng kh\u00f3c n\u00e3o l\u00f2ng, kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi hay \u0111\u00e1 v\u1eabn ng\u00e0n n\u0103m \u0111\u1ee3i ch\u1ed3ng b\u00ean b\u1ebfn s\u00f4ng.<\/p>\n<p>V\u1ecdng phu x\u1ee9    <br \/>Giang du du     <br \/>H\u00f3a vi th\u1ea1ch     <br \/>B\u1ea5t h\u1ed3i \u0111\u1ea7u <\/p>\n<p>H\u1ea3i \u0110\u00e0 d\u1ecbch:<\/p>\n<p>B\u00ean s\u00f4ng ng\u1ed3i ng\u00f3ng tr\u00f4ng ch\u1ed3ng    <br \/>Tr\u0103m n\u0103m kh\u1eafc kho\u1ea3i m\u1ed9t l\u00f2ng s\u1eaft son     <br \/>H\u00f3a th\u00e2n th\u00e0nh \u0111\u00e1 m\u1ecfi m\u00f2n     <br \/>Gi\u00f3 m\u01b0a v\u1ea7n v\u0169 &#8230; \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng ngo\u1ea3nh v\u1ec1 <\/p>\n<p>C\u00f2n hai b\u00e0i th\u01a1 \u201c\u0110\u00eam thu nghe qu\u1ea1 k\u00eau\u201d v\u00e0 \u201c\u0110\u00e1 v\u1ecdng phu\u201d l\u00e0 hai b\u00e0i th\u01a1 c\u1ee7a nh\u00e0 th\u01a1 \u201cc\u1ed5 \u0111i\u1ec3n\u201d n\u1ed5i ti\u1ebfng c\u1ee7a n\u1ec1n th\u01a1 ca Vi\u1ec7t Nam \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1i: Qu\u00e1ch T\u1ea5n.<\/p>\n<p>Qu\u00e1ch T\u1ea5n (1910-1992), ng\u01b0\u1eddi g\u1ed1c Minh h\u01b0\u01a1ng, c\u00f9ng v\u1edbi H\u00e0n M\u1eb7c T\u1eed, Ch\u1ebf Lan Vi\u00ean v\u00e0 Y\u1ebfn Lan \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ec7nh danh l\u00e0 \u201cB\u00e0n th\u00e0nh t\u1ee9 h\u1eefu\u201d. \u00d4ng qu\u00ea \u1edf B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh nh\u01b0ng s\u1ed1ng, l\u00e0m vi\u1ec7c ch\u1ee7 y\u1ebfu \u1edf Kh\u00e1nh H\u00f2a nh\u01b0 qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng th\u1ee9 hai c\u1ee7a \u00f4ng, v\u00e0 \u00f4ng m\u1ea5t t\u1ea1i Nha Trang, Kh\u00e1nh H\u00f2a. \u00d4ng l\u00e0m th\u01a1, vi\u1ebft bi\u00ean kh\u1ea3o, d\u1ecbch th\u01a1 \u0110\u01b0\u1eddng&#8230; Th\u01a1 \u00f4ng ch\u1ec9 thu\u1ea7n nh\u1ea5t l\u00e0 th\u01a1 \u0110\u01b0\u1eddng lu\u1eadt, n\u1ed5i ti\u1ebfng nh\u1ea5t l\u00e0 c\u00e1c t\u1eadp \u201cM\u1ed9t t\u1ea5m l\u00f2ng\u201d (1939), \u201cM\u00f9a c\u1ed5 \u0111i\u1ec3n\u201d (1941), \u201c\u0110\u1ecdng b\u00f3ng chi\u1ec1u\u201d (1965)\u2026<\/p>\n<p>Gi\u1eefa l\u00fac phong tr\u00e0o th\u01a1 m\u1edbi (1932-1945) r\u1ea7m r\u1ed9, Qu\u00e1ch T\u1ea5n ch\u1ec9 l\u00e0m th\u01a1 lu\u1eadt v\u00e0 \u0111\u00e3 d\u1ef1ng n\u00ean c\u1ea3 m\u1ed9t m\u00f9a c\u1ed5 \u0111i\u1ec3n trong v\u01b0\u1eddn hoa \u0111\u1ea7y h\u01b0\u01a1ng s\u1eafc c\u1ee7a th\u1eddi k\u1ef3 n\u00e0y. \u00d4ng ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng \u201cb\u00ecnh c\u0169 r\u01b0\u1ee3u m\u1edbi\u201d. Ngo\u00e0i T\u1ea3n \u0110\u00e0, \u00f4ng l\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3 duy nh\u1ea5t \u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho ph\u00e1i \u201cth\u01a1 c\u0169\u201d c\u00f3 m\u1eb7t trong \u201cThi nh\u00e2n Vi\u1ec7t Nam\u201d c\u1ee7a Ho\u00e0i Thanh &#8211; Ho\u00e0i Ch\u00e2n (1942). Trong \u201cThi nh\u00e2n Vi\u1ec7t Nam\u201d, Ho\u00e0i Thanh \u0111\u00e3 tr\u00edch \u0111\u1ebfn 9 b\u00e0i th\u01a1 lu\u1eadt c\u1ee7a Qu\u00e1ch T\u1ea5n, ch\u1ee7 y\u1ebfu trong t\u1eadp \u201cM\u00f9a c\u1ed5 \u0111i\u1ec3n\u201d, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 b\u00e0i \u201c\u0110\u00eam thu nghe qu\u1ea1 k\u00eau\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1c gi\u1ea3 ph\u00e2n t\u00edch kh\u00e1 s\u00e2u s\u1eafc trong ph\u1ea7n b\u00e0i vi\u1ebft [1]. <\/p>\n<p>B\u00e0i th\u01a1 \u201c\u0110\u00eam thu nghe qu\u1ea1 k\u00eau\u201d l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng b\u00e0i th\u01a1 hay nh\u1ea5t c\u1ee7a nh\u00e0 th\u01a1 Qu\u00e1ch T\u1ea5n, \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1ng t\u00e1c v\u00e0o n\u0103m 1939. B\u00e0i th\u01a1 tuy vi\u1ebft theo th\u1ec3 \u0110\u01b0\u1eddng lu\u1eadt, d\u00f9ng nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec3n c\u1ed1 nh\u01b0ng \u00fd t\u1ee9 m\u1edbi v\u00e0 d\u1ec5 hi\u1ec3u. C\u1ea3 b\u00e0i th\u01a1 l\u00e0 m\u1ed9t m\u1ea1ch tr\u00e0n \u0111\u1ea7y c\u1ea3m x\u00fac c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3. <\/p>\n<p>V\u00e0o n\u0103m 1963, trong m\u1ed9t b\u00e0i vi\u1ebft [2], Qu\u00e1ch T\u1ea5n \u0111\u00e3 k\u1ec3 l\u1ea1i kh\u00e1 k\u1ef9 v\u1ec1 \u201cti\u1ec3u s\u1eed\u201d, t\u1ee9c l\u00e0 qu\u00e1 tr\u00ecnh s\u00e1ng t\u00e1c b\u00e0i th\u01a1. Theo t\u00e1c gi\u1ea3, b\u00e0i th\u01a1 \u0111\u01b0\u1ee3c thai ngh\u00e9n t\u1eeb n\u0103m 1927 l\u00fac c\u00f2n \u1edf qu\u00ea nh\u00e0 B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh trong m\u1ed9t ho\u00e0n c\u1ea3nh kh\u00e1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t. M\u00e3i \u0111\u1ebfn h\u01a1n 10 n\u0103m sau, v\u00e0o n\u0103m 1939, trong l\u00fac h\u1ed3i t\u01b0\u1edfng v\u1ec1 nh\u1eefng k\u1ef7 ni\u1ec7m x\u01b0a \u1edf qu\u00ea nh\u00e0 B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh t\u1ea1i ng\u00f4i nh\u00e0 m\u00ecnh \u1edf b\u00ean b\u1edd \u0111\u1ea7m X\u01b0\u01a1ng Hu\u00e2n, Nha Trang, t\u00e1c gi\u1ea3 \u0111\u00e3 x\u00fac c\u1ea3m vi\u1ebft n\u00ean b\u00e0i th\u01a1 \u201c\u0110\u00eam nghe qu\u1ea1 k\u00eau\u201d. Nh\u1eefng h\u00ecnh \u1ea3nh trong b\u00e0i th\u01a1 nh\u01b0 x\u00f3m \u00d4 Y h\u1ea1ng \u0111an xen gi\u1eefa th\u1ef1c v\u00e0 h\u01b0, hi\u1ec7n t\u1ea1i v\u00e0 qu\u00e1 kh\u1ee9, h\u00ecnh \u1ea3nh b\u1ebfn Phong Ki\u1ec1u, s\u00f4ng X\u00edch B\u00edch l\u00e0 s\u1ef1 li\u00ean t\u01b0\u1edfng t\u1eeb b\u1ebfn s\u00f4ng An Th\u00e1i, con s\u00f4ng C\u00f4n n\u01a1i qu\u00ea nh\u00e0, mang ch\u00fat h\u01a1i th\u1edf c\u1ee7a th\u1ebf s\u1ef1 trong t\u00e2m tr\u1ea1ng \u201cth\u01b0\u01a1ng k\u1ebb n\u01b0\u01a1ng song b\u1ea1c\u201d\u2026 B\u00e0i th\u01a1 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1c gi\u1ea3 g\u1eedi \u0111\u0103ng tr\u00ean m\u1ed9t t\u1edd b\u00e1o \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi nh\u01b0ng t\u00e1c gi\u1ea3 v\u1eb5n ch\u01b0a c\u1ea3m th\u1ea5y h\u00e0i l\u00f2ng. M\u00e3i \u0111\u1ebfn hai n\u0103m sau (1941), khi chu\u1ea9n b\u1ecb in t\u1eadp \u201cM\u00f9a c\u1ed5 \u0111i\u1ec3n\u201d, trong m\u1ed9t \u0111\u00eam tr\u0103ng s\u00e1ng, t\u00e1c gi\u1ea3 m\u1edbi c\u00f3 c\u1ea3m x\u00fac \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c ho\u00e0n ch\u1ec9nh b\u00e0i th\u01a1, nh\u01b0 c\u00e2u:<\/p>\n<p>Th\u1eafc th\u1ecfm ch\u0103ng ai qu\u1ea3 \u1ea5n v\u00e0ng<\/p>\n<p>\u0110\u01b0\u1ee3c thay b\u1eb1ng:<\/p>\n<p>L\u1ea1nh l\u1ebdo s\u1ea7u ai r\u1ee5ng gi\u1ebfng v\u00e0ng<\/p>\n<p>Ho\u1eb7c c\u00e2u:<\/p>\n<p>T\u00ecnh lan man g\u1ee3i t\u1ee9 lan man<\/p>\n<p>\u0110\u01b0\u1ee3c thay b\u1eb1ng:<\/p>\n<p>T\u00ecnh hoang mang g\u1ee3i t\u1ee9 hoang mang<\/p>\n<p>Ngay c\u1ea3 t\u00ean b\u00e0i th\u01a1 ban \u0111\u1ea7u \u201c\u0110\u00eam nghe qu\u1ea1 k\u00eau\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c Ch\u1ebf Lan Vi\u00ean g\u00f3p \u00fd th\u00eam v\u00e0o ch\u1eef \u201cthu\u201d th\u00e0nh ra \u201c\u0110\u00eam thu nghe qu\u1ea1 k\u00eau\u201d nghe th\u01a1 v\u00e0 hay h\u01a1n h\u1eb3n. <\/p>\n<p>\u1ede \u0111\u00e2y c\u0169ng xin n\u00f3i th\u00eam, nh\u1eadn x\u00e9t c\u1ee7a Ho\u00e0i Thanh v\u1ec1 vi\u1ec7c d\u00f9ng \u0111i\u1ec3n c\u1ed1 \u201c\u00d4 y h\u1ea1ng\u201d sai trong b\u00e0i th\u01a1 \u201c\u0110\u00eam thu nghe qu\u1ea1 k\u00eau\u201d c\u1ee7a Qu\u00e1ch T\u1ea5n th\u00ec c\u0169ng n\u00ean xem l\u1ea1i. Qu\u00e1ch T\u1ea5n \u0111\u00e3 t\u1eebng h\u1ecdc H\u00e1n v\u0103n t\u1eeb nh\u1ecf, l\u00e0 nh\u00e0 th\u01a1 chuy\u00ean v\u1ec1 \u0110\u01b0\u1eddng lu\u1eadt th\u00ec kh\u00f4ng l\u00fd g\u00ec l\u1ea1i kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u201c\u00d4 y h\u1ea1ng\u201d ngh\u0129a l\u00e0 \u201cX\u00f3m \u00e1o \u0111en\u201d c\u1ee7a hai h\u1ecd V\u01b0\u01a1ng, T\u1ea1. Theo t\u00f4i, \u0111\u00e2y ch\u1ec9 l\u00e0 s\u1ef1 li\u00ean t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a nh\u00e0 th\u01a1 trong m\u1ea1ch c\u1ea3m x\u00fac m\u00e0 th\u00f4i.<\/p>\n<p>So s\u00e1nh hai b\u00e0i th\u01a1, m\u1ed9t b\u00e0i c\u1ee7a L\u00fd B\u1ea1ch, m\u1ed9t b\u00e0i c\u1ee7a Qu\u00e1ch T\u1ea5n, tuy c\u00f9ng m\u1ed9t nhan \u0111\u1ec1, nh\u01b0ng hai b\u00e0i th\u01a1 kh\u00e1c nhau ho\u00e0n to\u00e0n, t\u1eeb n\u1ed9i dung, h\u00ecnh th\u1ee9c th\u1ec3 hi\u1ec7n \u0111\u1ebfn m\u1ea1ch c\u1ea3m x\u00fac c\u1ee7a c\u1ea3 hai nh\u00e0 th\u01a1.<\/p>\n<p>B\u00ean c\u1ea1nh b\u00e0i \u201c\u0110\u00eam thu nghe qu\u1ea1 k\u00eau\u201d th\u00ec b\u00e0i \u201c\u0110\u00e1 v\u1ecdng phu\u201d tuy kh\u00f4ng hay b\u1eb1ng nh\u01b0ng c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng b\u00e0i th\u01a1 t\u00e1c gi\u1ea3 r\u1ea5t th\u00edch v\u00e0 c\u0169ng th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00edch trong c\u00e1c t\u1eadp thi tuy\u1ec3n.<\/p>\n<p>Trong n\u1ec1n thi ca c\u1ed5 \u0111i\u1ec3n Ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng, h\u00ecnh \u1ea3nh \u0111\u00e1 v\u1ecdng phu l\u00e0 m\u1ed9t h\u00ecnh \u1ea3nh \u01b0\u1edbc l\u1ec7, t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho t\u1ea5m l\u00f2ng chung th\u1ee7y c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi chinh ph\u1ee5 ch\u1edd ch\u1ed3ng. C\u00e1c nh\u00e0 th\u01a1 n\u1ed5i ti\u1ebfng c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam hay Trung Hoa \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u01a1 v\u1ec1 \u0111\u1ec1 t\u00e0i n\u00e0y nh\u01b0 \u201cV\u1ecdng phu s\u01a1n\u201d c\u1ee7a L\u01b0u V\u0169 T\u00edch, \u201cV\u1ecdng phu th\u1ea1ch\u201d c\u1ee7a \u0111\u1ea1i thi h\u00e0o Nguy\u1ec5n Du, \u201cN\u00fai v\u1ecdng phu\u201d c\u1ee7a H\u1ed3 Dz\u1ebfnh\u2026 V\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed trong \u00e2m nh\u1ea1c, nh\u1ea1c s\u0129 L\u00ea Th\u01b0\u01a1ng c\u0169ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i cho ch\u00fang ta 3 b\u00e0i \u201cH\u00f2n v\u1ecdng phu\u201d b\u00e2t h\u1ee7.<\/p>\n<p>Tr\u00ean \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t Nam chi\u1ebfn tranh li\u00ean mi\u00ean t\u1eeb \u0111\u1eddi n\u00e0y sang \u0111\u1eddi kh\u00e1c c\u00f3 hai n\u01a1i c\u00f3 h\u00ecnh \u1ea3nh \u0111\u00e1 v\u1ecdng phu g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi nh\u1eefng s\u1ef1 t\u00edch trong d\u00e2n gian. M\u1ed9t l\u00e0 \u0111\u00e1 v\u1ecdng phu \u1edf L\u1ea1ng S\u01a1n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea3 trong b\u00e0i \u201cV\u1ecdng phu th\u1ea1ch\u201d c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Du. Hai l\u00e0 \u0111\u00e1 v\u1ecdng phu \u1edf huy\u1ec7n Ph\u00f9 C\u00e1t, t\u1ec9nh B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a nh\u00e0 th\u01a1 Qu\u00e1ch T\u1ea5n. B\u00e0i th\u01a1 \u201c\u0110\u00e1 v\u1ecdng phu\u201d c\u1ee7a Qu\u00e1ch T\u1ea5n g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi truy\u1ec1n thuy\u1ebft v\u00e0 h\u00ecnh \u1ea3nh \u0110\u00e1 v\u1ecdng phu \u1edf B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh. \u201c\u0110\u00e1 v\u1ecdng phu\u201d c\u1ee7a Qu\u00e1ch T\u1ea5n l\u00e0 m\u1ed9t c\u1eb7p hai b\u00e0i th\u01a1, g\u1ed3m \u201cb\u00e0i ch\u1ecb\u201d v\u00e0 \u201cb\u00e0i em\u201d. Hai b\u00e0i th\u01a1 t\u1ea3 c\u1ea3nh ch\u1edd ch\u1ed3ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi thi\u1ebfu ph\u1ee5 v\u1edbi t\u1ea5m l\u00f2ng chung th\u1ee7y, s\u1eaft son. M\u1eb7c cho d\u00e2u b\u1ec3 \u0111\u1ed5i d\u1eddi, m\u01b0a sa, gi\u00f3 cu\u1ed1n, ng\u01b0\u1eddi thi\u1ebfu ph\u1ee5 d\u00f9 kh\u00f4 \u0111\u00f4i d\u00f2ng l\u1ec7, v\u1eabn m\u1ed9t l\u00f2ng ki\u00ean trinh, ghi t\u1ea1c l\u1eddi th\u1ec1, \u00f4m con \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ee3i trong c\u1ea3nh th\u1ea3m s\u1ea7u, b\u1ea5t ch\u1ea5p t\u1ea5t c\u1ea3 th\u1eddi gian\u2026 \u201cB\u00e0i ch\u1ecb\u201d c\u00f3 \u0111\u00f4i c\u00e2u th\u1ef1c t\u1ea3 c\u1ea3nh k\u1ebft h\u1ee3p t\u1ea3 t\u00ecnh th\u1eadt hay, th\u1eadt th\u1ea7n t\u00ecnh, t\u1eeb d\u00f9ng r\u1ea5t m\u1edbi, \u0111\u1ea7y h\u00ecnh \u1ea3nh:<\/p>\n<p>L\u1ee5y nh\u1edb m\u01b0a ng\u00e0n tu\u00f4n n\u01b0\u1ee3p n\u01b0\u1ee3p,    <br \/>T\u00f3c th\u1ec1 m\u00e2y n\u00fai b\u1ea1c ph\u01a1 ph\u01a1.<\/p>\n<p>T\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc nh\u1eefng b\u00e0i th\u01a1 n\u00e0y c\u1ee7a Qu\u00e1ch T\u1ea5n t\u1eeb r\u1ea5t l\u00e2u. \u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng b\u00e0i th\u01a1 r\u1ea5t hay, r\u1ea5t ri\u00eang c\u1ee7a \u00f4ng, so v\u1edbi nh\u1eefng b\u00e0i th\u01a1 c\u1ee7a L\u00fd B\u1ea1ch, V\u01b0\u01a1ng Ki\u1ebfn l\u00e0 nh\u1eefng b\u00e0i th\u01a1 c\u00f3 n\u1ed9i dung, c\u1ea3m x\u00fac ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00e1c nhau. Kh\u00f4ng l\u1ebd c\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 ch\u1ec9 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o t\u00ean c\u1ee7a c\u00e1c b\u00e0i th\u01a1 m\u00e0 k\u1ebft lu\u1eadn r\u1eb1ng c\u00e1c b\u00e0i th\u01a1 c\u1ee7a Qu\u00e1ch T\u1ea5n ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng b\u00e0i th\u01a1 d\u1ecbch t\u1eeb H\u00e1n sang Vi\u1ec7t c\u1ee7a c\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 Trung Hoa th\u00f4i sao? <\/p>\n<p>Xin ch\u00e9p l\u1ea1i nh\u1eefng b\u00e0i th\u01a1 n\u00e0y \u0111\u1ec3 c\u00e1c b\u1eadc th\u1ee9c gi\u1ea3 \u0111\u1ecdc l\u1ea1i v\u00e0 nh\u1eadn x\u00e9t.<\/p>\n<p><b>\u00d4 d\u1ea1 \u0111\u1ec1 <\/b><\/p>\n<p><strong>(L\u00fd B\u1ea1ch)<\/strong><\/p>\n<p>Ho\u00e0ng v\u00e2n th\u00e0nh bi\u00ean \u00f4 d\u1ee5c th\u00ea    <br \/>Qui phi \u00e1 \u00e1 chi th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1     <br \/>C\u01a1 trung ch\u1ee9c c\u1ea9m T\u1ea7n Xuy\u00ean n\u1eef     <br \/>B\u00edch sa nh\u01b0 y\u00ean c\u00e1ch song ng\u1eef     <br \/>\u0110\u00ecnh thoa tr\u01b0\u1edbng nhi\u00ean t\u01b0 vi\u1ec5n nh\u00e2n     <br \/>\u0110\u1ed9c t\u00fac c\u00f4 ph\u00f2ng l\u1ec7 nh\u01b0 v\u0169. <\/p>\n<p><b><\/b><\/p>\n<p><b>Qu\u1ea1 k\u00eau \u0111\u00eam      <br \/><\/b>M\u00e2y v\u00e0ng chi\u1ebfc qu\u1ea1 b\u00ean th\u00e0nh     <br \/>N\u00f3 bay t\u00ecm ng\u1ee7 tr\u00ean c\u00e0nh n\u00f3 k\u00eau     <br \/>T\u1ea7n Xuy\u00ean* c\u00f4 g\u00e1i bu\u1ed3ng th\u00eau*     <br \/>Song sa kh\u00f3i to\u1ea3 nh\u01b0 kh\u00eau chuy\u1ec7n ngo\u00e0i     <br \/>D\u1eebng thoi bu\u1ed3n b\u00e3 nh\u1edb ai     <br \/>Ph\u00f2ng kh\u00f4ng g\u1ed1i chi\u1ebfc gi\u1ecdt d\u00e0i tu\u00f4n m\u01b0a. <\/p>\n<p>(B\u1ea3n d\u1ecbch c\u1ee7a T\u1ea3n \u0110\u00e0)    <br \/>* C\u00e2u n\u00e0y d\u00f9ng n\u00f3i v\u1ec1 \u0111i\u1ec3n t\u00edch v\u1ee3 \u0110\u1eadu Thao l\u00e0 n\u00e0ng T\u00f4 Hu\u1ec7 d\u1ec7t g\u1ea5m h\u1ed3i v\u0103n.     <br \/>* T\u1ea7n Xuy\u00ean: thu\u1ed9c Tr\u01b0\u1eddng An<b><\/b><\/p>\n<p><b>Qu\u1ea1 k\u00eau \u0111\u00eam<\/b><\/p>\n<p>Qu\u1ea1 t\u00ecm ch\u1ed1n \u0111\u1eadu b\u00ean th\u00e0nh b\u1ee5i    <br \/>Bay v\u1ec1 k\u00eau quang qu\u00e1c kh\u1eafp c\u00e0nh c\u00e2y     <br \/>C\u00f4 g\u00e1i T\u1ea7n Xuy\u00ean \u0111ang d\u1ec7t g\u1ea5m     <br \/>Nghe ti\u1ebfng ngo\u00e0i song, qua r\u00e8m m\u00e2y     <br \/>Ng\u1eebng thoi mong nh\u1edb ng\u01b0\u1eddi mu\u00f4n d\u1eb7m     <br \/>Ph\u00f2ng kh\u00f4ng hiu qu\u1ea1nh l\u1ec7 tu\u00f4n \u0111\u00e2y.<\/p>\n<p>(Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Di\u1ec7n d\u1ecbch)<\/p>\n<p><b><\/b><\/p>\n<p><b>\u0110\u00eam thu nghe qu\u1ea1 k\u00eau<\/b><\/p>\n<p>(Qu\u00e1ch T\u1ea5n)<\/p>\n<p>T\u1eeb \u00d4 Y h\u1ea1ng r\u1ee7 r\u00ea sang    <br \/>B\u00f3ng l\u1eabn \u0111\u00eam th\u00e2u ti\u1ebfng r\u1ed9n r\u00e0ng&#8230;     <br \/>Tr\u1eddi b\u1ebfn Phong Ki\u1ec1u s\u01b0\u01a1ng th\u1ea5p tho\u00e1ng     <br \/>Thu s\u00f4ng X\u00edch B\u00edch nguy\u1ec7t m\u01a1 m\u00e0ng     <br \/>B\u1ed3n ch\u1ed3n th\u01b0\u01a1ng k\u1ebb n\u01b0\u01a1ng song b\u1ea1c     <br \/>L\u1ea1nh l\u1ebdo s\u1ea7u ai r\u1ee5ng gi\u1ebfng v\u00e0ng     <br \/>Ti\u1ebfng d\u1ed9i l\u01b0ng m\u00e2y \u0111\u1ed3ng v\u1ecdng m\u00e3i     <br \/>T\u00ecnh hoang mang g\u1ee3i t\u1ee9 hoang mang&#8230;<\/p>\n<p>(M\u00f9a c\u1ed5 \u0111i\u1ec3n &#8211; 1941)<\/p>\n<p><b>V\u1ecdng Phu Th\u1ea1ch <\/b><b>     <br \/><\/b>(V\u01b0\u01a1ng Ki\u1ebfn )<\/p>\n<p>V\u1ecdng phu x\u1ee9    <br \/>Giang du du     <br \/>H\u00f3a vi th\u1ea1ch     <br \/>B\u1ea5t h\u1ed3i \u0111\u1ea7u     <br \/>S\u01a1n \u0111\u1ea7u nh\u1eadt nh\u1eadt phong h\u00f2a v\u0169     <br \/>H\u00e0nh nh\u00e2n qui lai th\u1ea1ch \u01b0ng ng\u1eef <\/p>\n<p><b>\u0110\u00e1 Ch\u1edd Ch\u1ed3ng<\/b><\/p>\n<p>B\u00ean s\u00f4ng ng\u1ed3i ng\u00f3ng tr\u00f4ng ch\u1ed3ng    <br \/>Tr\u0103m n\u0103m kh\u1eafc kho\u1ea3i m\u1ed9t l\u00f2ng s\u1eaft son     <br \/>H\u00f3a th\u00e2n th\u00e0nh \u0111\u00e1 m\u1ecfi m\u00f2n     <br \/>Gi\u00f3 m\u01b0a v\u1ea7n v\u0169 &#8230; \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng ngo\u1ea3nh v\u1ec1     <br \/>Ph\u1ea3i ch\u0103ng n\u00e0ng gi\u1eef l\u1eddi th\u1ec1     <br \/>\u0110\u1ebfn khi \u0111\u00e1 n\u00f3i&#8230;.l\u00fac nghe ch\u00e0ng v\u1ec1 !     <br \/>(H\u1ea3i \u0110\u00e0 ph\u1ecfng d\u1ecbch)<\/p>\n<p><strong>\u0110\u00c1 V\u1eccNG PHU <\/strong><\/p>\n<p>(Qu\u00e1ch T\u1ea5n)    <br \/>(b\u00e0i ch\u1ecb)     <\/p>\n<p>Ch\u1ed3ng \u0111i bi\u1ec7t t\u00edch t\u1ef1 bao gi\u1edd,     <br \/>\u0110\u1ea5t \u0111\u1ed5i tr\u1eddi thay c\u0169ng c\u1ee9 ch\u1edd.     <br \/>L\u1ee5y nh\u1edb m\u01b0a ng\u00e0n tu\u00f4n n\u01b0\u1ee3p n\u01b0\u1ee3p,     <br \/>T\u00f3c th\u1ec1 m\u00e2y n\u00fai b\u1ea1c ph\u01a1 ph\u01a1.     <br \/>Non ch\u1ed3ng ngh\u0129a n\u1eb7ng cao v\u00f2i v\u1ecdi,     <br \/>N\u01b0\u1edbc v\u01b0\u1edbng t\u00ecnh s\u00e2u ch\u1ea3y l\u1eefng l\u1edd.     <br \/>D\u00e2u b\u1ec3 \u0111\u00e3 bao \u0111\u1eddi ki\u1ebfp tr\u1ea3i,     <br \/>L\u00f2ng son m\u1ed9t t\u1ea5m m\u00e3i tr\u01a1 tr\u01a1.<\/p>\n<p><strong>\u0110\u00c1 V\u1eccNG PHU<\/strong><strong> <\/strong>    <br \/>(Qu\u00e1ch T\u1ea5n)<\/p>\n<p>(b\u00e0i em)    <br \/>Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 kh\u00f4ng v\u1ec1 tin c\u0169ng kh\u00f4ng,     <br \/>\u0110\u1ea7u non d\u1eaft tr\u1ebb \u0111\u1ee9ng tr\u00f4ng ch\u1ed3ng     <br \/>N\u01b0\u1edbc m\u00e2y qu\u1ea1nh v\u1eafng tr\u00f2ng kh\u00f4 l\u1ec7,     <br \/>M\u01b0a n\u1eafng ph\u00f4i pha m\u00e1 l\u1ee3t h\u1ed3ng.     <br \/>L\u1eddi th\u1ec7 v\u1eefng ghi l\u00f2ng s\u1eaft \u0111\u00e1,     <br \/>Kh\u1ed1i t\u00ecnh ri\u00eang n\u1eb7ng g\u00e1nh non s\u00f4ng.     <br \/>N\u1ed7i ni\u1ec1m ai bi\u1ebft ai kh\u00f4ng bi\u1ebft,     <br \/>G\u01b0\u01a1ng nguy\u1ec7t ngh\u00ecn thu r\u1ea1ng bi\u1ec3n \u0111\u00f4ng.<\/p>\n<p>(M\u1ed9t t\u1ea5m l\u00f2ng \u2013 1932-1939)<\/p>\n<p>T\u00c0I LI\u1ec6U THAM KH\u1ea2O<\/p>\n<p>[1] Ho\u00e0i Thanh &#8211; Ho\u00e0i Ch\u00e2n, <i>Thi nh\u00e2n Vi\u1ec7t Nam (1932-1941)<\/i>, NXB V\u0103n h\u1ecdc, H., 1998<\/p>\n<p>[2] Nguy\u1ec5n T\u1ea5n Long &#8211; Nguy\u1ec5n H\u1eefu Tr\u1ecdng, <i>Vi\u1ec7t Nam thi nh\u00e2n ti\u1ec1n chi\u1ebfn, <\/i>NXB S\u1ed1ng M\u1edbi, S\u00e0i g\u00f2n, 1968<\/p>\n<p>[3] <a href=\"http:\/\/www.thivien.net\/\">http:\/\/www.thivien.net\/<\/a><\/p>\n<p>[4] <a href=\"http:\/\/vi.wikipedia.org\/\">http:\/\/vi.wikipedia.org\/<\/a><\/p>\n<p>[5] <a href=\"http:\/\/www.vuonghaida.com\/VAN\/VongPhuThach.htm\">http:\/\/www.vuonghaida.com\/VAN\/VongPhuThach.htm<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft, t\u00f4i xin c\u00f3 m\u1ed9t g\u00f3p \u00fd nh\u1ecf.<br \/>\nT\u00e1c gi\u1ea3 vi\u1ebft: \u201cHai b\u00e0i \u0110\u00e1 v\u1ecdng phu v\u00e0 \u0110\u00eam thu nghe qu\u1ea1 k\u00eau c\u1ee7a Qu\u00e1ch T\u1ea5n d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 ch\u1ec9 l\u00e0 d\u1ecbch t\u1eeb H\u00e1n sang Vi\u1ec7t hai b\u00e0i th\u01a1 V\u1ecdng phu th\u1ea1ch c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Ki\u1ebfn v\u00e0 \u00d4 d\u1ea1 \u0111\u1ec1 c\u1ee7a L\u00fd B\u1ea1ch.\u201d<br \/>\nE r\u1eb1ng nh\u1eadn x\u00e9t n\u00e0y l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ecfa \u0111\u00e1ng.<\/p>\n","protected":false},"author":1594,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[132],"tags":[],"class_list":["post-16565","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-doc-va-doc-lai"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16565","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1594"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16565"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16565\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":58759,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16565\/revisions\/58759"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16565"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16565"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16565"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}