{"id":1552,"date":"2008-11-10T04:10:31","date_gmt":"2008-11-10T04:10:31","guid":{"rendered":"http:\/\/damau.org\/2008\/11\/barack-obama-lm-l%e1%bb%8bch-s%e1%bb%ad\/"},"modified":"2022-02-23T23:16:57","modified_gmt":"2022-02-23T23:16:57","slug":"barack-obama-lam-lich-su","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/damau.org\/en\/1552\/barack-obama-lam-lich-su","title":{"rendered":"Barack Obama l\u00e0m l\u1ecbch s\u1eed"},"content":{"rendered":"<p>Ph\u1ea1m Ph\u00fa \u0110\u1ee9c<\/p>\n<p><b>Barack Obama l\u00e0m l\u1ecbch s\u1eed<\/b><\/p>\n<p>Theo d\u00f5i cu\u1ed9c b\u1ea7u c\u1eed t\u1eeb Melbourne, \u00dac th\u00ec ch\u1ec9 ch\u01b0a \u0111\u1ea7y v\u00e0i ti\u1ebfng sau khi t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ph\u00f2ng phi\u1ebfu t\u1eeb \u0110\u00f4ng sang T\u00e2y Hoa K\u1ef3 l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t \u0111\u00f3ng c\u1eeda, k\u1ebft qu\u1ea3 qu\u00e1 r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f2n ch\u1ed7 n\u00e0o d\u00e0nh cho m\u1ecdi s\u1ef1 nghi v\u1ea5n ai s\u1ebd th\u1eafng. \u0110\u1ebfn kho\u1ea3ng 15 gi\u1edd gi\u1edd Melbourne \u00dac (ng\u00e0y 5\/11\/2008), \u0111\u00e0i truy\u1ec1n h\u00ecnh \u00dac nh\u01b0 s\u1ed1 7 v\u00e0 SBS \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0a tin th\u1eafng c\u1eed c\u1ee7a Obama, v\u00e0 r\u1eb1ng McCain \u0111\u00e3 g\u1ecdi ch\u00fac m\u1eebng Obama.<\/p>\n<p>Kh\u00f4ng ngo\u00e0i d\u1ef1 \u0111o\u00e1n t\u1eeb k\u1ebft qu\u1ea3 th\u0103m d\u00f2 d\u01b0 lu\u1eadn qu\u1ea7n ch\u00fang v\u00e0o nh\u1eefng tu\u1ea7n qua, li\u00ean danh c\u1ee7a Barack Obama \u2013 Joe Biden \u0111\u00e3 th\u1eafng \u00e1p \u0111\u1ea3o \u0111\u1ed1i v\u1edbi li\u00ean danh John McCain \u2013 Sarah Palin trong cu\u1ed9c \u0111ua v\u00e0o Nh\u00e0 Tr\u1eafng. Barack Obama s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh t\u1ed5ng th\u1ed1ng d\u00e2n c\u1eed (president-elect) l\u1ea7n th\u1ee9 44 c\u1ee7a Hi\u1ec7p Ch\u1ee7ng Qu\u1ed1c Hoa K\u1ef3. Nh\u01b0 Obama tuy\u00ean b\u1ed1, thay \u0111\u1ed5i \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn n\u01b0\u1edbc M\u1ef9, v\u00e0 \u0111\u00f3 l\u00e0 th\u1eafng l\u1ee3i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9. M\u1eb7c d\u1ea7u t\u1ed5ng s\u1ed1 phi\u1ebfu ph\u1ed5 th\u00f4ng hay d\u00e2n b\u1ea7u (popular votes) ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfm h\u1ebft, tuy nhi\u00ean s\u1ed1 phi\u1ebfu c\u1eed tri \u0111o\u00e0n (electoral-college votes) \u0111\u00e3 qu\u00e1 r\u00f5 \u0111\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh th\u1eafng thua c\u1ee7a cu\u1ed9c \u0111ua. N\u1ebfu ch\u1ec9 c\u1ea7n 270 phi\u1ebfu c\u1eed tri \u0111o\u00e0n \u0111\u1ec3 th\u1eafng, th\u00ec cho \u0111\u1ebfn nay Obama \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00edt nh\u1ea5t l\u00e0 349 phi\u1ebfu so v\u1edbi 163 phi\u1ebfu d\u00e0nh cho McCain theo th\u1ed1ng k\u00ea c\u1ee7a CNN, ho\u1eb7c 349 phi\u1ebfu so v\u1edbi 162 phi\u1ebfu theo th\u1ed1ng k\u00ea c\u1ee7a nh\u1eadt b\u00e1o The New York Times. Theo t\u1ea1p ch\u00ed The Economist th\u00ec Obama th\u1eafng \u00edt nh\u1ea5t l\u00e0 333 phi\u1ebfu c\u1eed tri \u0111o\u00e0n v\u00e0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi phi\u1ebfu ph\u1ed5 th\u00f4ng th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 c\u0169ng s\u1ebd th\u1eafng l\u1edbn.<a href=\"#_edn1\" name=\"_ednref1\">[i]<\/a> \u0110\u1ea3ng D\u00e2n ch\u1ee7 chi\u1ebfm 56 gh\u1ebf th\u01b0\u1ee3ng vi\u1ec7n so v\u1edbi 40 c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng Ho\u00e0, v\u00e0 254 gh\u1ebf h\u1ea1 vi\u1ec7n so v\u1edbi 173 c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng Ho\u00e0. T\u00f3m l\u1ea1i, \u0110\u1ea3ng D\u00e2n ch\u1ee7 th\u1eafng \u00e1p \u0111\u1ea3o c\u1ea3 hai ng\u00e0nh h\u00e0nh ph\u00e1p v\u00e0 l\u1eadp ph\u00e1p.<\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn kho\u1ea3ng 15 gi\u1edd 15 ph\u00fat, th\u01b0\u1ee3ng ngh\u1ecb s\u0129 McCain ch\u00ednh th\u1ee9c c\u00f4ng nh\u1eadn th\u1ea5t c\u1eed tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng \u1ee7ng h\u1ed9 \u00f4ng t\u1ea1i Phoenix, Arizona: \u201cC\u00e1c b\u1ea1n c\u1ee7a t\u00f4i \u01a1i, ch\u00fang ta \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn ph\u1ea7n cu\u1ed1i c\u1ee7a m\u1ed9t ch\u1eb7ng \u0111\u01b0\u1eddng d\u00e0i. Ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 \u0111\u00e3 n\u00f3i l\u00ean suy ngh\u0129 c\u1ee7a h\u1ecd, v\u00e0 \u0111\u00e3 n\u00f3i m\u1ed9t c\u00e1ch r\u00f5 r\u00e0ng\u201d.<a href=\"#_edn2\" name=\"_ednref2\">[ii]<\/a> Trong b\u00e0i ph\u00e1t bi\u1ec3u d\u00e0i g\u1ea7n 15 ph\u00fat, tuy kh\u00f4ng tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed7i bu\u1ed3n v\u00e0 th\u1ea5t v\u1ecdng hi\u1ec7n tr\u00ean khu\u00f4n m\u1eb7t m\u00ecnh, McCain v\u1eabn gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00e9t m\u1eb7t uy nghi, gi\u1ecdng n\u00f3i h\u00f9ng h\u1ed3n c\u0169ng nh\u01b0 s\u1ef1 trong s\u00e1ng, th\u1eb3ng th\u1eafn v\u00e0 kh\u00ed ph\u00e1ch trong b\u00e0i ph\u00e1t bi\u1ec3u. Th\u1ee9 nh\u1ea5t, \u00f4ng ghi nh\u1eadn v\u00e0 t\u00f4n k\u00ednh kh\u1ea3 n\u0103ng v\u00e0 s\u1ef1 b\u1ec1n ch\u00ed c\u1ee7a th\u01b0\u1ee3ng ngh\u1ecb s\u0129 Obama, nh\u1ea5t l\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ed9ng vi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c bao nhi\u00eau ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 v\u1ec1 ni\u1ec1m hy v\u1ecdng v\u00e0 s\u1ef1 quan tr\u1ecdng c\u1ee7a cu\u1ed9c b\u1ea7u c\u1eed t\u1ed5ng th\u1ed1ng Hoa K\u1ef3. Th\u1ee9 hai, m\u1eb7c d\u1ea7u c\u00f3 nhi\u1ec1u kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa \u00f4ng v\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng ngh\u1ecb s\u0129 Obama, \u00f4ng ghi nh\u1eadn r\u1eb1ng k\u1ebft qu\u1ea3 b\u1ea7u c\u1eed k\u1ef3 n\u00e0y cho th\u1ea5y quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a Obama \u0111\u00e3 th\u1eafng, tuy s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 bi\u1ebfn m\u1ea5t. Tuy nhi\u00ean, \u00f4ng \u0111\u00e3 l\u00e0m hai c\u1eed ch\u1ec9 \u0111\u1eb9p: m\u1ed9t, \u00f4ng ho\u00e0n to\u00e0n s\u1eb5n s\u00e0ng gi\u00fap t\u1ed5ng th\u1ed1ng Obama, n\u1ebfu c\u1ea7n, \u0111\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t qua th\u1eddi gian kh\u00f3 kh\u0103n tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t m\u00e0 n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i di\u1ec7n; hai, \u00f4ng k\u00eau g\u1ecdi t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, nh\u1ea5t l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1eebng \u1ee7ng h\u1ed9 \u00f4ng, h\u00e3y \u1ee7ng h\u1ed9 cho t\u1ed5ng th\u1ed1ng Obama b\u1eb1ng nh\u1eefng n\u1ed7 l\u1ef1c \u0111\u1ee9ng \u0111\u1eafn nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 t\u00ecm ra nh\u1eefng tho\u1ea3 hi\u1ec7p, nh\u1eefng gi\u1ea3i ph\u00e1p c\u1ea7n thi\u1ebft h\u1ea7u b\u1ea3o t\u1ed3n s\u1ef1 th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a Hoa K\u1ef3, s\u1ef1 an ninh trong m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi hi\u1ec3m nguy v\u00e0 c\u1ed1 g\u1eafng \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc m\u1ea1nh h\u01a1n v\u00e0 t\u1ed1t h\u01a1n cho con ch\u00e1u m\u00e0 m\u00ecnh \u0111\u00e3 k\u1ebf th\u1eeba. Th\u1ee9 ba, \u00f4ng cho r\u1eb1ng m\u1eb7c d\u1ea7u c\u1ed1 g\u1eafng tranh \u0111\u1ea5u h\u1ebft s\u1ee9c, nh\u01b0ng sau c\u00f9ng, d\u1eabu th\u1ea5t b\u1ea1i, s\u1ef1 th\u1ea5t b\u1ea1i \u0111\u00f3 thu\u1ed9c v\u1ec1 \u00f4ng, kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u1ee7a c\u00e1c b\u1ea1n (\u00fd n\u00f3i \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t v\u00e0 nh\u1eefng ai \u1ee7ng h\u1ed9 McCain-Palin v\u00e0 \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng ho\u00e0). Th\u1ee9 t\u01b0, \u00f4ng n\u00f3i r\u1eb1ng \u00f4ng kh\u00f4ng gi\u1eef g\u00ec kh\u00e1c ngo\u00e0i t\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng cho m\u1ecdi c\u00f4ng d\u00e2n Hoa K\u1ef3, d\u00f9 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 c\u00f3 \u1ee7ng h\u1ed9 \u00f4ng hay \u1ee7ng h\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng ngh\u1ecb s\u0129 Obama, v\u00e0 \u00f4ng mong \u01b0\u1edbc m\u1ecdi \u0111i\u1ec1u may m\u1eafn th\u00e0nh c\u00f4ng cho nguy\u00ean \u0111\u1ed1i th\u1ee7 v\u00e0 s\u1ebd l\u00e0 t\u1ed5ng th\u1ed1ng c\u1ee7a \u00f4ng. Sau c\u00f9ng, \u00f4ng k\u00eau g\u1ecdi t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9, \u0111\u1eebng c\u00f3 tuy\u1ec7t v\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi ho\u00e0n c\u1ea3nh kh\u00f3 kh\u0103n hi\u1ec7n nay, m\u00e0 h\u00e3y tin v\u00e0o s\u1ef1 h\u1ee9a h\u1eb9n v\u00e0 s\u1ef1 cao \u0111\u1eb9p c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc M\u1ef9, b\u1edfi v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ea5t c\u1ee9 \u0111i\u1ec1u g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 x\u1ea3y ra \u1edf \u0111\u00e2y. \u00d4ng k\u1ebft th\u00fac: \u201cNg\u01b0\u1eddi M\u1ef9 kh\u00f4ng b\u1ecf cu\u1ed9c. Ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 kh\u00f4ng \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 kh\u00f4ng bao gi\u1edd tr\u1ed1n tr\u00e1nh l\u1ecbch s\u1eed. Ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 l\u00e0m n\u00ean l\u1ecbch s\u1eed\u201d.<\/p>\n<p>Th\u1eadt l\u00e0 m\u1ed9t b\u00e0i ph\u00e1t bi\u1ec3u \u0111\u1ea7y \u00fd ngh\u0129a, \u0111\u1ea7y ph\u1ea9m c\u00e1ch (dignified) v\u00e0 l\u1ecbch thi\u1ec7p (gracious) m\u00e0 nhi\u1ec1u nh\u00e0 b\u00ecnh lu\u1eadn ch\u00ednh tr\u1ecb \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh John McCain. T\u01b0 c\u00e1ch v\u00e0 tinh th\u1ea7n nh\u01b0 th\u1ebf \u0111\u00e1ng \u0111\u1ec3 cho ch\u00fang ta suy ng\u1eabm v\u00e0 h\u1ecdc h\u1ecfi.<\/p>\n<p>Kho\u1ea3ng 16 gi\u1edd chi\u1ec1u Melbourne \u00dac, th\u01b0\u1ee3ng ngh\u1ecb s\u0129 Barack Obama v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc kh\u00e1n \u0111\u00e0i c\u00f4ng vi\u00ean Grant Park, Chicago thu\u1ed9c ti\u1ec3u bang nh\u00e0 c\u1ee7a \u00f4ng, Illinois. H\u00e0ng tr\u0103m ng\u00e0n c\u1eed tri thu\u1ed9c m\u1ecdi th\u00e0nh ph\u1ea7n s\u1eafc t\u1ed9c tung h\u00f4 vang r\u1ec1n tr\u1eddi Chicago, v\u00e0 nhi\u1ec1u gi\u1ecdt n\u01b0\u1edbc m\u1eaft r\u01a1i xu\u1ed1ng trong ni\u1ec1m vui m\u1eebng h\u00e3nh di\u1ec7n cho m\u1ed9t gi\u1ea5c m\u01a1 m\u00e0 h\u1ecd kh\u00f4ng bao gi\u1edd ngh\u0129 s\u1ebd x\u1ea3y ra trong \u0111\u1eddi m\u00ecnh. N\u1ebfu nh\u1eefng \u00fd t\u01b0\u1edfng v\u1ec1 s\u1ef1 cao \u0111\u1eb9p c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 l\u00e0 \u0111o\u1ea1n k\u1ebft c\u1ee7a b\u00e0i n\u00f3i chuy\u1ec7n c\u1ee7a th\u01b0\u1ee3ng ngh\u1ecb s\u0129 John McCain th\u00ec \u0111\u00f3 l\u1ea1i l\u00e0 nh\u1eefng \u00fd ni\u1ec7m m\u1edf \u0111\u1ea7u cho b\u00e0i n\u00f3i chuy\u1ec7n c\u1ee7a t\u1ed5ng th\u1ed1ng d\u00e2n c\u1eed Barack Obama. \u00d4ng n\u00f3i: \u201cN\u1ebfu c\u00f2n ai \u0111\u00f3 v\u1eabn h\u1ed3 nghi v\u1ec1 m\u1ed9t n\u01a1i m\u00e0 m\u1ecdi th\u1ee9 \u0111\u1ec1u c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng x\u1ea3y ra, n\u1ebfu c\u00f2n ai \u0111\u00f3 v\u1eabn t\u1ef1 h\u1ecfi kh\u00f4ng bi\u1ebft gi\u1ea5c m\u01a1 c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 l\u1eadp qu\u1ed1c Hoa K\u1ef3 c\u00f2n hi\u1ec7n th\u1ef1c trong th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00e0y kh\u00f4ng, n\u1ebfu c\u00f2n ai \u0111\u00f3 v\u1eabn ch\u1ea5t v\u1ea5n v\u1ec1 quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ee7a n\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7 c\u1ee7a ch\u00fang ta, \u0111\u00eam nay l\u00e0 c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi c\u1ee7a b\u1ea1n\u201d.<a href=\"#_edn3\" name=\"_ednref3\">[iii]<\/a> V\u00e2ng, Obama \u0111\u00e3 l\u00e0m n\u00ean l\u1ecbch s\u1eed, tr\u1edf th\u00e0nh t\u1ed5ng th\u1ed1ng ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 g\u1ed1c Phi \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong l\u1ecbch s\u1eed Hoa K\u1ef3, v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi da \u0111en c\u00f3 quy\u1ec1n l\u1ef1c nh\u1ea5t tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi. Nh\u01b0ng tr\u00ean h\u1ebft, ch\u00ednh ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 m\u1edbi l\u00e0 y\u1ebfu t\u1ed1 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh cho s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>Trong ph\u1ea7n ph\u00e1t bi\u1ec3u chi\u1ebfn th\u1eafng c\u0169ng r\u1ea5t h\u00f9ng bi\u1ec7n nh\u01b0 c\u00e1c l\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Obama tr\u00ecnh b\u00e0y c\u00e1c \u0111i\u1ec3m ch\u00ednh sau \u0111\u00e2y. Th\u1ee9 nh\u1ea5t, Obama cho bi\u1ebft \u00f4ng \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u201cm\u1ed9t c\u00fa g\u1ecdi c\u1ef1c k\u1ef3 l\u1ecbch thi\u1ec7p\u201d t\u1eeb th\u01b0\u1ee3ng ngh\u1ecb s\u0129 McCain \u0111\u1ec3 ch\u00fac m\u1eebng, m\u00e0 theo Obama th\u00ec McCain l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 tranh \u0111\u1ea5u l\u00e2u d\u00e0i v\u00e0 cam go trong k\u1ef3 b\u1ea7u c\u1eed n\u00e0y, v\u00e0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 \u0111\u00e3 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u l\u00e2u d\u00e0i h\u01a1n v\u00e0 cam go h\u01a1n cho \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc m\u00e0 \u00f4ng y\u00eau m\u1ebfn, v\u00e0 \u0111\u00e3 hy sinh r\u1ea5t nhi\u1ec1u cho \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc n\u00e0y m\u00e0 \u0111\u1ea1i \u0111a s\u1ed1 ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng h\u1ebft. \u00d4ng cho bi\u1ebft r\u1ea5t mong mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi McCain c\u0169ng nh\u01b0 th\u1ed1ng \u0111\u1ed1c Palin \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh nh\u1eefng h\u1ee9a h\u1eb9n \u0111\u1ed1i v\u1edbi qu\u1ed1c gia n\u00e0y trong nh\u1eefng ng\u00e0y th\u00e1ng t\u1edbi. Th\u1ee9 hai, sau khi c\u1ea3m \u01a1n t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi then ch\u1ed1t trong cu\u1ed9c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng tranh c\u1eed gay go k\u00e9o d\u00e0i hai n\u0103m qua, Obama nh\u1ea5n m\u1ea1nh r\u1eb1ng tr\u00ean h\u1ebft, \u00f4ng kh\u00f4ng bao gi\u1edd qu\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfn th\u1eafng n\u00e0y thu\u1ed9c v\u1ec1 c\u00e1c b\u1ea1n (t\u1ee9c nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u1ee7ng h\u1ed9 \u00f4ng v\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a \u00f4ng). \u00d4ng n\u00f3i \u00f4ng kh\u00f4ng bao gi\u1edd l\u00e0 \u1ee9ng c\u1eed vi\u00ean c\u00f3 x\u00e1c xu\u1ea5t cao nh\u1ea5t cho nhi\u1ec7m v\u1ee5 n\u00e0y. L\u00fac b\u1eaft \u0111\u1ea7u th\u00ec ch\u1eb3ng c\u00f3 bao nhi\u00eau ti\u1ec1n v\u00e0 ch\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y ai \u1ee7ng h\u1ed9; v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng b\u1edfi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi lao \u0111\u1ed9ng r\u00fat ti\u1ec1n t\u00fai d\u00e0nh d\u1ee5m \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 \u1ee7ng h\u1ed9 $5, $10 hay $20; v\u00e0 t\u1eeb h\u00e0ng tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u00ecnh nguy\u1ec7n v\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c v\u00e0 ch\u1ee9ng minh r\u1eb1ng \u201c\u2026 h\u01a1n hai th\u1ebf k\u1ef7 sau, m\u1ed9t ch\u00ednh ph\u1ee7 c\u1ee7a d\u00e2n, do d\u00e2n v\u00e0 v\u00ec d\u00e2n \u0111\u00e3 kh\u00f4ng t\u00e0n l\u1ee5i tr\u00ean qu\u1ea3 \u0111\u1ea5t n\u00e0y.\u201d \u00d4ng nh\u1ea5n m\u1ea1nh l\u1ea7n n\u1eefa r\u1eb1ng chi\u1ebfn th\u1eafng n\u00e0y thu\u1ed9c v\u1ec1 h\u1ecd. Th\u1ee9 ba, v\u00e0 c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t, l\u00e0 \u00f4ng kh\u00f4ng d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf \u0111\u00f3, \u1edf nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ee7ng h\u1ed9 \u00f4ng, m\u00e0 nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u00f3 k\u00eau g\u1ecdi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean n\u01b0\u1edbc M\u1ef9, d\u00f9 c\u00f3 b\u1ea7u cho \u00f4ng hay kh\u00f4ng, c\u00f9ng \u00f4ng \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi nh\u1eefng th\u1eed th\u00e1ch tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t. \u00d4ng n\u00f3i: \u201c\u2026 t\u00f4i bi\u1ebft c\u00e1c b\u1ea1n kh\u00f4ng l\u00e0m nh\u01b0 th\u1ebf (b\u1ea7u cho t\u00f4i) ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 th\u1eafng c\u1eed. V\u00e0 t\u00f4i c\u0169ng bi\u1ebft c\u00e1c b\u1ea1n l\u00e0m nh\u01b0 th\u1ebf kh\u00f4ng ph\u1ea3i cho t\u00f4i. C\u00e1c b\u1ea1n l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady v\u00ec hi\u1ec3u r\u00f5 t\u1ea7m m\u1ee9c quan tr\u1ecdng c\u1ee7a c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111ang n\u1eb1m tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t. B\u1edfi ngay c\u1ea3 khi ch\u00fang ta \u0111ang \u0103n m\u1eebng \u0111\u00eam nay, ch\u00fang ta bi\u1ebft nh\u1eefng th\u1eed th\u00e1ch m\u00e0 ng\u00e0y mai s\u1ebd mang t\u1edbi l\u00e0 nh\u1eefng th\u1ee9 to l\u1edbn nh\u1ea5t trong th\u1eddi \u0111\u1ea1i c\u1ee7a ch\u00fang ta: hai cu\u1ed9c chi\u1ebfn (Iraq v\u00e0 Afghanistan), m\u1ed9t qu\u1ea3 \u0111\u1ea5t \u0111ang l\u00e2m nguy (\u00fd n\u00f3i m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 thay \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu), m\u1ed9t cu\u1ed9c kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng t\u00e0i ch\u00e1nh t\u1ec7 nh\u1ea5t trong m\u1ed9t th\u1ebf k\u1ef7\u201d. Qu\u1ea3 l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 v\u1eadn \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng g\u00ec t\u00e0i t\u00ecnh h\u01a1n c\u00e1ch nh\u1eafm v\u00e0o ni\u1ec1m t\u1ef1 h\u00e0o, l\u00f2ng t\u1ef1 tin v\u00e0 s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft tr\u00ean tinh th\u1ea7n t\u01b0\u01a1ng k\u00ednh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9. Th\u1ee9 t\u01b0, Obama hi\u1ec3u r\u00f5 nh\u1eefng th\u1eed th\u00e1ch to l\u1edbn tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t, v\u00e0 bi\u1ebft r\u1eb1ng mu\u1ed1n th\u00e0nh c\u00f4ng v\u00e0 mu\u1ed1n v\u01b0\u1ee3t qua c\u00e1c th\u1eed th\u00e1ch n\u00e0y th\u00ec ph\u1ea3i bi\u1ebft h\u01b0\u1edbng d\u1eabn d\u01b0 lu\u1eadn b\u1eb1ng s\u1ef1 th\u1eb3ng th\u1eafn th\u00e0nh th\u1eadt c\u1ee7a m\u00ecnh. Do \u0111\u00f3 \u00f4ng nh\u1ea5n m\u1ea1nh r\u1eb1ng con \u0111\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t c\u00f2n d\u00e0i, c\u00f2n d\u1ed1c ph\u1ea3i tr\u00e8o, v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft qu\u1ea3 \u0111\u00f3 trong v\u00f2ng m\u1ed9t n\u0103m, m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3 (t\u1ee9c b\u1ed1n n\u0103m), nh\u01b0ng \u00f4ng h\u1ee9a \u00f4ng s\u1ebd \u0111\u1ebfn \u0111\u00edch \u0111\u00f3, v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 s\u1ebd \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00edch \u0111\u00f3. \u00d4ng cam \u0111oan r\u1eb1ng s\u1ebd c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi m\u1ecdi ch\u00ednh s\u00e1ch \u00f4ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh trong vai tr\u00f2 c\u1ee7a m\u1ed9t t\u1ed5ng th\u1ed1ng, v\u00e0 ch\u00ednh ph\u1ee7 kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng gi\u1ea3i quy\u1ebft h\u1ebft m\u1ecdi chuy\u1ec7n, nh\u01b0ng \u00f4ng h\u1ee9a l\u00e0 s\u1ebd th\u00e0nh th\u1eadt \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng th\u1eed th\u00e1ch \u0111\u1ed1i di\u1ec7n, v\u00e0 s\u1ebd l\u1eafng nghe ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t khi c\u00f3 s\u1ef1 b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng. \u00d4ng nh\u00ecn nh\u1eadn r\u1eb1ng chi\u1ebfn th\u1eafng t\u1ef1 n\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec nh\u01b0ng l\u00e0 c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 mang l\u1ea1i thay \u0111\u1ed5i, nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ec3 x\u1ea3y ra n\u1ebfu c\u1ee9 tr\u1edf l\u1ea1i th\u00f3i (c\u00e1ch) c\u0169. \u00d4ng n\u00f3i thay \u0111\u1ed5i s\u1ebd kh\u00f4ng x\u1ea3y ra n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u1ee7ng h\u1ed9, kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t tinh th\u1ea7n ph\u1ee5c v\u1ee5 m\u1edbi, m\u1ed9t tinh th\u1ea7n hy sinh m\u1edbi, v\u00ec th\u1ebf cho n\u00ean c\u1ea7n c\u00f3 m\u1ed9t tinh th\u1ea7n y\u00eau n\u01b0\u1edbc m\u1edbi, v\u1edbi tr\u00e1ch nhi\u1ec7m, \u0111\u1ec3 c\u00f9ng nhau g\u00f3p ph\u1ea7n ra s\u1ee9c gi\u1ea3i quy\u1ebft kh\u00f4ng ch\u1ec9 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u00e1 nh\u00e2n m\u00e0 c\u00f2n cho nhau. Th\u1ee9 n\u0103m, \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi, \u00f4ng g\u1eedi th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p r\u1eb1ng v\u1edbi nh\u1eefng ai mu\u1ed1n ph\u00e1 ho\u1ea1i, ch\u00fang t\u00f4i (M\u1ef9) s\u1ebd \u0111\u00e1nh b\u1ea1i; v\u1edbi nh\u1eefng ai t\u00ecm ho\u00e0 b\u00ecnh v\u00e0 an ninh, M\u1ef9 s\u1ebd \u1ee7ng h\u1ed9; v\u1edbi nh\u1eefng ai t\u1ef1 h\u1ecfi (ng\u1ecdn \u0111u\u1ed1c) d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng M\u1ef9 c\u00f3 c\u00f2n th\u1eafp s\u00e1ng kh\u00f4ng th\u00ec \u0111\u00eam nay ch\u1ee9ng t\u1ecf r\u1eb1ng s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a qu\u1ed1c gia n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn t\u1eeb b\u1eafp th\u1ecbt hay m\u1ee9c \u0111\u1ed9 th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng m\u00e0 ch\u00ednh t\u1eeb s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a l\u00fd t\u01b0\u1edfng \u0111\u00e3 t\u1ed3n t\u1ea1i b\u1ea5y l\u00e2u nay: d\u00e2n ch\u1ee7, t\u1ef1 do, c\u01a1 h\u1ed9i v\u00e0 ni\u1ec1m hy v\u1ecdng kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e2y chuy\u1ec3n. Ngh\u0129a l\u00e0, th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p c\u1ee7a ch\u00ednh s\u00e1ch ngo\u1ea1i giao m\u1edbi c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 m\u1ed9t ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111a ph\u01b0\u01a1ng (multilateralism) v\u00e0 s\u1ef1 v\u1eadn d\u1ee5ng quy\u1ec1n l\u1ef1c m\u1ec1m (soft power, t\u1ee9c ngo\u1ea1i giao, \u00fd t\u01b0\u1edfng, v\u0103n ho\u00e1 v.v\u2026) thay v\u00ec c\u1ee9ng (hard power, t\u1ee9c qu\u00e2n s\u1ef1). Sau c\u00f9ng, Obama nh\u1ea5n m\u1ea1nh r\u1eb1ng ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 (thay \u0111\u1ed5i) \u2013 Yes we can, v\u00e0 \u0111\u00f3 l\u00e0 tinh th\u1ea7n tr\u1ecdng y\u1ebfu v\u00e0 l\u00e0 th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p ch\u00ednh m\u00e0 \u00f4ng mu\u1ed1n g\u1eedi \u0111\u1ebfn to\u00e0n th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9, v\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n n\u00e0o \u0111\u00f3, v\u1edbi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u1edf kh\u1eafp th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n<p>R\u00f5 r\u00e0ng c\u1ea3 hai th\u01b0\u1ee3ng ngh\u1ecb s\u0129 McCain v\u00e0 Obama \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u1ed1i th\u1ee7 x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng c\u1ee7a cu\u1ed9c b\u1ea7u c\u1eed l\u1ecbch s\u1eed n\u00e0y. S\u1ef1 th\u00e0nh c\u00f4ng hay th\u1ea5t b\u1ea1i c\u1ee7a hai \u00f4ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 t\u00f9y thu\u1ed9c v\u00e0o t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 ph\u1ea9m c\u00e1ch c\u1ee7a m\u1ed7i c\u00e1 nh\u00e2n m\u00e0 c\u00f2n b\u1ed1i c\u1ea3nh ch\u00ednh tr\u1ecb hi\u1ec7n nay, nh\u1ea5t l\u00e0 c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 di s\u1ea3n v\u0103n ho\u00e1, ch\u00ednh tr\u1ecb, kinh t\u1ebf, ngo\u1ea1i giao v.v\u2026<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, v\u1ec1 th\u1ea5t b\u1ea1i, th\u00ec m\u1eb7c d\u1ea7u McCain nh\u1eadn l\u1ea5y tr\u00e1ch nhi\u1ec7m ch\u00ednh v\u1ec1 m\u00ecnh, th\u1ebf nh\u01b0ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u nh\u00e0 b\u00ecnh lu\u1eadn ch\u00ednh tr\u1ecb uy t\u00edn \u0111\u1ec1u c\u00f4ng nh\u1eadn r\u1eb1ng hai y\u1ebfu t\u1ed1 then ch\u1ed1t l\u00e0 kinh t\u1ebf v\u00e0 ngo\u1ea1i giao m\u00e0 \u201c\u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng ho\u00e0\u201d v\u00e0 ch\u00ednh ph\u1ee7 Bush \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 tr\u1ecdng y\u1ebfu trong \u0111\u00f3. Tuy d\u1ea5u hi\u1ec7u kh\u00f4ng t\u1ed1t v\u1ec1 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng t\u00e0i ch\u00e1nh \u0111\u00e3 l\u1ed9 ra t\u1eeb n\u0103m ngo\u00e1i, m\u00e3i cho \u0111\u1ebfn th\u1eddi \u0111i\u1ec3m then ch\u1ed1t c\u1ee7a cu\u1ed9c \u0111ua v\u00e0o Nh\u00e0 Tr\u1eafng ch\u1ec9 c\u00f2n v\u00e0i tu\u1ea7n (t\u1ee9c kho\u1ea3ng \u0111\u1ea7u th\u00e1ng Ch\u00edn, 2008) th\u00ec cu\u1ed9c kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng tr\u1edf n\u00ean tr\u1ea7m tr\u1ecdng. \u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1ed7i c\u1ee7a McCain nh\u01b0ng l\u1ea1i l\u00e0 c\u01a1 h\u1ed9i qu\u00fd b\u00e1u c\u1ee7a Obama (c\u0169ng c\u1ea7n n\u00ean nh\u1edb l\u00e0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 kh\u00f4ng l\u00e2u, s\u1ef1 ch\u00eanh l\u1ec7ch v\u1ec1 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 \u1ee7ng h\u1ed9 d\u00e0nh cho Obama v\u00e0 McCain kh\u00f4ng bao nhi\u00eau, c\u00f3 khi ch\u1ec9 v\u00e0i \u0111i\u1ec3m, v\u00e0 c\u00f3 l\u00fac McCain c\u00f2n d\u1eabn \u0111\u1ea7u v\u00e0i \u0111i\u1ec3m). Obama n\u1eafm l\u1ea5y c\u01a1 h\u1ed9i hi\u1ebfm c\u00f3 n\u00e0y \u0111\u1ec3 nh\u1ea5n m\u1ea1nh v\u1ec1 s\u1ef1 th\u1ea5t b\u1ea1i c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 Bush v\u00e0 \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng ho\u00e0 m\u00e0 trong \u0111\u00f3 McCain l\u00e0 \u0111\u1ea3ng vi\u00ean v\u00e0 c\u1ed9ng t\u00e1c \u0111\u1eafc l\u1ef1c. Ngo\u00e0i ra, v\u00ec ch\u00ednh s\u00e1ch ngo\u1ea1i giao c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 Bush kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh c\u00f4ng, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t qua cu\u1ed9c chi\u1ebfn Iraq, v\u00e0 h\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 do \u0111\u00f3 c\u0169ng b\u1ecb hoen \u1ed1, n\u00ean ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 mong mu\u1ed1n m\u1ed9t s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i. Obama l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a ra \u0111\u00fang kh\u1ea9u hi\u1ec7u, \u0111\u00fang l\u00fac, v\u00e0 bi\u1ebft c\u00e1ch \u201cb\u00e1n\u201d n\u00f3 th\u00e0nh c\u00f4ng, n\u00ean m\u1eb7c d\u1ea7u kh\u1ea3 n\u0103ng c\u1ee7a McCain c\u0169ng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m t\u1ed5ng th\u1ed1ng kh\u00f4ng thua g\u00ec Obama, t\u00ecnh th\u1ebf \u0111\u00e3 n\u1eb1m ngo\u00e0i t\u1ea7m tay \u0111\u1ec3 McCain c\u00f3 th\u1ec3 n\u1eafm b\u1eaft. C\u00e1i xui x\u1ebbo c\u1ee7a McCain c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 c\u00e1i may m\u1eafn c\u1ee7a Obama. M\u1eb7c d\u1ea7u, nh\u01b0 \u0111\u00e3 vi\u1ebft trong b\u00e0i \u201cBarack Obama s\u1ebd chuy\u1ec3n ho\u00e1 ch\u00ednh tr\u1ecb\u201d, r\u1eb1ng Obama l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi r\u1ea5t c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng h\u00f9ng bi\u1ec7n, c\u00f3 s\u1ee9c thuy\u1ebft ph\u1ee5c gh\u00ea g\u1edbm (th\u00ec m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m cho c\u1ea3 c\u1ef1u t\u1ed5ng th\u1ed1ng Bill Clinton v\u00e0 \u0111\u1ed1i th\u1ee7 Hillary Clinton tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y quay sang \u1ee7ng h\u1ed9 \u00f4ng h\u1ebft m\u00ecnh trong ba th\u00e1ng qua, hay ch\u00ednh c\u1ef1u ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng Colin Powell thu\u1ed9c \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng ho\u00e0 khen ng\u1ee3i Obama l\u00e0 \u201cnh\u00e2n v\u1eadt chuy\u1ec3n h\u00f3a\u201d v.v\u2026,) th\u1ebf nh\u01b0ng Obama c\u00f2n nhi\u1ec1u c\u00e1i may kh\u00e1c m\u00e0 n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00ec kh\u00f3 th\u1ec3 n\u00e0o \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn s\u1ef1 ki\u1ec7n ch\u00ednh tr\u1ecb di\u1ec5n ra nh\u01b0 \u0111\u00e3 th\u1ea5y h\u00f4m nay.<\/p>\n<p>V\u00e2ng, c\u00e1i may (hay c\u00e1i r\u1ee7i) ch\u00ednh l\u00e0 do b\u1ed1i c\u1ea3nh l\u1ecbch s\u1eed: n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t t\u1ed5ng th\u1ed1ng George W Bush, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u1eefng Al Gore v\u00e0 John Kerry v.v\u2026 th\u00ec c\u0169ng kh\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 m\u1ed9t t\u1ed5ng th\u1ed1ng d\u00e2n c\u1eed Barack Obama. Th\u1eadt v\u1eady, c\u1ee9 h\u00ecnh dung Al Gore c\u00f3 th\u00eam v\u00e0i tr\u0103m phi\u1ebfu \u0111\u1ec3 th\u1eafng c\u1eed Florida v\u00e0 do \u0111\u00f3 \u0111\u1eafc c\u1eed t\u1ed5ng th\u1ed1ng Hoa K\u1ef3 n\u0103m 2000, th\u00ec m\u1eb7c d\u1ea7u bi\u1ebfn c\u1ed1 11\/9 v\u1eabn s\u1ebd x\u1ea3y ra v\u00e0 cu\u1ed9c chi\u1ebfn t\u1ea1i Afghanistan s\u1ebd kh\u00f3 tr\u00e1nh kh\u1ecfi, tuy nhi\u00ean \u0111i\u1ec1u g\u1ea7n nh\u01b0 ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 cu\u1ed9c chi\u1ebfn Iraq n\u0103m 2003. M\u00e0 cho d\u1ea7u n\u1ebfu c\u00f3 x\u1ea3y ra th\u00ec c\u0169ng s\u1ebd kh\u00f4ng gi\u1ed1ng theo ki\u1ec3u \u0111\u01a1n ph\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 \u0111\u00e3 th\u1ea5y qua s\u1ef1 \u0111\u1ea1o di\u1ec5n v\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng c\u00f3 qu\u00e1 nhi\u1ec1u sai l\u1ea7m c\u1ee7a c\u1ef1u T\u1ed5ng tr\u01b0\u1edfng Qu\u1ed1c ph\u00f2ng Donald Rumsfeld. N\u00f3i chung, ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u1ee7a Al Gore ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd kh\u00e1c v\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c c\u1ee7a George Bush. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, n\u1ebfu Al Gore l\u00e0 t\u1ed5ng th\u1ed1ng d\u00e2n c\u1eed n\u0103m 2000 th\u00ec Hoa K\u1ef3 kh\u00f4ng b\u1ecb m\u1ea5t uy t\u00edn v\u1ec1 c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng, v\u00e0 Hoa K\u1ef3 ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd l\u00e0 th\u00e0nh vi\u00ean k\u00fd v\u00e0o Kyoto Protocol. Tuy s\u1ef1 kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng t\u00e0i ch\u00e1nh n\u0103m nay c\u0169ng c\u00f3 nguy c\u01a1 x\u1ea3y ra d\u01b0\u1edbi b\u1ea5t k\u1ef3 t\u1ed5ng th\u1ed1ng n\u00e0o, nh\u01b0ng gi\u1eefa hai khuynh h\u01b0\u1edbng th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng t\u1ef1 do r\u1ed9ng r\u00e3i nh\u1ea5t (c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng ho\u00e0) v\u00e0 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng t\u1ef1 do c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh (t\u1ee9c more regulated c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng D\u00e2n ch\u1ee7) th\u00ec x\u00e1c xu\u1ea5t d\u01b0\u1edbi ch\u00ednh ph\u1ee7 D\u00e2n ch\u1ee7 s\u1ebd th\u1ea5p h\u01a1n. Trong khi \u0111\u00f3, Obama tr\u1ed5i l\u00ean t\u1eeb nh\u1eefng ch\u00ednh s\u00e1ch kh\u00f4ng m\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 \u01b0a chu\u1ed9ng trong v\u00f2ng 8 n\u0103m qua. T\u00f3m l\u1ea1i, n\u1ebfu Al Gore \u0111\u1eafc c\u1eed n\u0103m 2000 th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do v\u1eefng ch\u1eafc n\u00e0o Barack Obama s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea3ng D\u00e2n ch\u1ee7 t\u00edn nhi\u1ec7m \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 v\u00e0o kh\u00fac quanh m\u1edbi, khoan n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c th\u1eafng c\u1eed. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, n\u1ebfu John Kerry th\u1eafng c\u1eed n\u0103m 2004 trong cu\u1ed9c \u0111ua v\u1edbi t\u1ed5ng th\u1ed1ng Bush th\u00ec hi\u1ec3n nhi\u00ean sau \u0111\u00f3 c\u0169ng \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u thay \u0111\u1ed5i trong \u0111\u00f3 \u00edt nhi\u1ec1u theo khuynh h\u01b0\u1edbng c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng D\u00e2n ch\u1ee7 m\u00e0 Obama \u0111\u00e3 v\u1eadn \u0111\u1ed9ng trong th\u1eddi gian qua. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t t\u1ed5ng th\u1ed1ng Bush m\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ed5ng th\u1ed1ng C\u1ed9ng ho\u00e0 theo khuynh h\u01b0\u1edbng \u00f4n ho\u00e0 h\u01a1n, \u0111a ph\u01b0\u01a1ng h\u01a1n th\u00ec c\u00e1c h\u1ec7 qu\u1ea3 ch\u00ednh tr\u1ecb ng\u00e0y h\u00f4m nay c\u00f3 l\u1ebd c\u0169ng \u0111\u00e3 kh\u00e1c so v\u1edbi nh\u1eefng g\u00ec x\u1ea3y ra trong 8 n\u0103m qua. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 Osama Bin Laden hay nh\u00f3m kh\u1ee7ng b\u1ed1 Al Qaeda th\u00ec ch\u01b0a ch\u1eafc g\u00ec bi\u1ebfn c\u1ed1 11\/9 \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra nh\u01b0 \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra, m\u1eb7c d\u1ea7u c\u00f3 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng (qua l\u00e1 th\u01b0 c\u1ee7a nh\u00f3m ng\u01b0\u1eddi t\u00e2n b\u1ea3o th\u1ee7 neo-cons g\u1eedi cho t\u1ed5ng th\u1ed1ng Bill Clinton v\u00e0o 19\/2\/1998) cho th\u1ea5y cu\u1ed9c chi\u1ebfn Iraq c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 x\u1ea3y ra n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 bi\u1ebfn c\u1ed1 11\/9. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng t\u00e0i ch\u00e1nh \u1edf m\u1ee9c \u0111\u1ed9 to l\u1edbn v\u00e0 nghi\u00eam tr\u1ecdng nh\u01b0 th\u00e1ng 9 v\u1eeba qua ho\u1eb7c n\u1ebfu x\u1ea3y ra sau ng\u00e0y b\u1ea7u c\u1eed th\u00ec ch\u01b0a ch\u1eafc g\u00ec Obama s\u1ebd th\u1eafng McCain trong k\u1ef3 b\u1ea7u c\u1eed v\u1eeba r\u1ed3i v.v\u2026 N\u00f3i chung, \u0111i\u1ec1u o\u00e1i \u0103m l\u00e0 Obama \u0111\u00e3 nh\u1edd (\u1edf th\u1ea5t b\u1ea1i) c\u1ee7a Gore, Kerry v\u00e0 Bush m\u00e0 \u0111\u1eafc c\u1eed, nh\u01b0ng th\u00e0nh c\u00f4ng ch\u00ednh tr\u1ecb l\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t chuy\u1ec7n kh\u00e1c.<\/p>\n<p>Trong ch\u00ednh tr\u1ecb ch\u1eef n\u1ebfu c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng thay \u0111\u1ed5i m\u1ecdi th\u1ee9, nh\u01b0ng v\u1eabn ch\u1ec9 l\u00e0 n\u1ebfu. Tuy nhi\u00ean, b\u1ed1i c\u1ea3nh l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 t\u00ecnh h\u00ecnh ch\u00ednh tr\u1ecb t\u1ea1i M\u1ef9 v\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi trong nhi\u1ec1u n\u0103m qua \u0111\u00e3 c\u1ea7n m\u1ed9t s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i l\u1edbn lao, do \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra m\u1ed9t c\u01a1 h\u1ed9i v\u00f4 c\u00f9ng hi\u1ebfm c\u00f3 trong l\u1ecbch s\u1eed M\u1ef9 \u0111\u1ec3 Obama l\u00ean l\u00e0m t\u1ed5ng th\u1ed1ng. C\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng v\u1edbi t\u00e0i n\u0103ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t hi\u1ebfm c\u00f3 nh\u01b0 Obama th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 tr\u01b0\u1edbc sau g\u00ec c\u0169ng l\u00e0m t\u1ed5ng th\u1ed1ng (hay n\u00f3i nh\u01b0 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi th\u00ec c\u00e1i m\u1ec7nh nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec s\u1ebd l\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf), nh\u01b0ng Obama \u0111\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u1ee7 c\u1ea3 ba y\u1ebfu t\u1ed1: thi\u00ean th\u1eddi, \u0111\u1ecba l\u1ee3i, nh\u00e2n ho\u00e0. Nh\u00e2n ho\u00e0 l\u00e0 y\u1ebfu t\u1ed1 r\u00f5 r\u00e0ng nh\u1ea5t v\u00e0 quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t: ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 \u0111\u00e3 s\u1eb5n s\u00e0ng cho m\u1ed9t s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i l\u1edbn lao, v\u00e0 ch\u1ec9 c\u00f3 n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 th\u00ec nh\u1eefng chuy\u1ec7n h\u01a1i kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng hay phi th\u01b0\u1eddng m\u1edbi x\u1ea3y ra nh\u01b0 \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng c\u0169ng ch\u00ednh t\u1eeb s\u1ef1 may m\u1eafn hi\u1ebfm c\u00f3 trong bao nhi\u00eau nh\u1eefng s\u1ef1 ki\u1ec7n kh\u00f4ng may x\u1ea3y ra cho Hoa K\u1ef3 gi\u00fap Obama b\u01b0\u1edbc l\u00ean \u0111\u00e0i danh v\u1ecdng \u0111\u00f3 th\u00ec th\u1eddi gian s\u1eafp t\u1edbi c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 nh\u1eefng th\u1eed th\u00e1ch v\u00f4 c\u00f9ng to l\u1edbn m\u00e0 Obama ph\u1ea3i c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e3nh \u0111\u1ea1o \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft. \u0110\u01b0a n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 tho\u00e1t kh\u1ecfi s\u1ef1 kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng t\u00e0i ch\u00e1nh hi\u1ec7n nay, gi\u1ea3m b\u1edbt hay ch\u1ea5m d\u1ee9t t\u00ecnh tr\u1ea1ng tr\u00ec tr\u1ec7 c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf, t\u1ea1o c\u00f4ng \u0103n vi\u1ec7c l\u00e0m v\u00e0 gi\u1ea3i quy\u1ebft c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng, t\u00ecm ch\u00ednh s\u00e1ch th\u00edch h\u1ee3p \u0111\u1ec3 c\u1ea3i t\u1ed5 n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c v\u00e0 y t\u1ebf v.v\u2026, ch\u01b0a k\u1ec3 \u0111\u1ebfn v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u1ed1i ngo\u1ea1i bao g\u1ed3m hai cu\u1ed9c chi\u1ebfn Iraq, Afghanistan, th\u00ec nh\u1eefng ng\u00e0y th\u00e1ng t\u1edbi \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u1eddi gian tr\u0103ng m\u1eadt m\u00e0 l\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u00eam m\u1ea5t ng\u1ee7 cho b\u1ea5t c\u1ee9 m\u1ed9t t\u1ed5ng th\u1ed1ng n\u00e0o, d\u00f9 t\u00e0i gi\u1ecfi \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u. L\u1ecbch s\u1eed th\u01b0\u1eddng b\u1ea5t c\u00f4ng b\u1edfi n\u00f3 \u00edt ghi nh\u1eadn s\u1ef1 th\u00e0nh c\u00f4ng h\u01a1n l\u00e0 ph\u00ea ph\u00e1n s\u1ef1 th\u1ea5t b\u1ea1i. \u0110\u1ed1i v\u1edbi nhi\u1ec7m k\u1ef3 t\u1ed5ng th\u1ed1ng d\u00e2n c\u1eed Obama th\u00ec \u0111\u00e2y ch\u1ec9 l\u00e0 kh\u1edfi \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a ch\u1eb7ng \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ecbch s\u1eed, v\u00e0 b\u1ed1n n\u0103m hay t\u00e1m n\u0103m t\u1edbi m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ecb t\u1ed5ng th\u1ed1ng l\u1ea7n th\u1ee9 44 n\u00e0y c\u1ee7a Hoa K\u1ef3.<\/p>\n<p>V\u1edbi t\u00e0i c\u00e1n v\u00e0 ph\u1ea9m c\u00e1ch c\u1ee7a Obama m\u00e0 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng k\u00edch \u0111\u1ed9ng h\u00e0ng tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi, nh\u1ea5t l\u00e0 gi\u1edbi tr\u1ebb, l\u00e2u nay coi th\u01b0\u1eddng l\u00e1 phi\u1ebfu c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee9ng l\u00ean l\u00e0m l\u1ecbch s\u1eed, Obama r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u00e3 huy \u0111\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee9c m\u1ea1nh qu\u1ea7n ch\u00fang Hoa K\u1ef3 v\u00e0 s\u1ebd ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 y\u1ec3m tr\u1ee3 n\u1ebfu v\u1eabn gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c ni\u1ec1m tin c\u1ee7a h\u1ecd. Trong b\u00e0i ph\u1ecfng v\u1ea5n tr\u00ean \u0111\u00e0i ABC\u2019s 7:30 Report c\u1ee7a Kerry O\u2019Brien v\u1edbi gi\u00e1o s\u01b0 l\u1ecbch s\u1eed ch\u00ednh tr\u1ecb Allan Lichtman thu\u1ed9c Washington&#8217;s American University, Lichtman n\u00f3i r\u1eb1ng t\u1ed5ng th\u1ed1ng John F Kennedy \u0111\u00e3 t\u1eebng n\u00f3i m\u1ed9t t\u1ed5ng th\u1ed1ng l\u1edbn (great) l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i c\u00f3 vi\u1ec5n ki\u1ebfn v\u00e0 c\u00f9ng l\u00fac ph\u1ea3i th\u1ef1c d\u1ee5ng, t\u1ee9c ph\u1ea3i c\u00f3 t\u1ea7m nh\u00ecn cho \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc nh\u01b0ng ph\u1ea3i c\u00f3 \u0111\u1ee7 t\u00e0i n\u0103ng \u0111\u1ec3 bi\u1ebfn n\u00f3 th\u00e0nh hi\u1ec7n th\u1ef1c.<a href=\"#_edn4\" name=\"_ednref4\">[iv]<\/a> Theo Lichtman th\u00ec ch\u00ednh Barack Obama \u0111\u00e3 th\u1ec3 hi\u1ec7n nh\u01b0 th\u1ebf qua cu\u1ed9c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng n\u00e0y, ngh\u0129a l\u00e0 Obama c\u00f3 vi\u1ec5n ki\u1ebfn, v\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111\u1ed9ng vi\u00ean ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 kh\u00f4ng gi\u1ed1ng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi D\u00e2n ch\u1ee7 n\u00e0o k\u1ec3 t\u1eeb th\u1eddi John F Kennedy. N\u1ebfu Obama c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng h\u00e0n g\u1eafn nh\u1eefng r\u1ea1n n\u1ee9t gi\u1eefa ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n trong cu\u1ed9c b\u1ea7u c\u1eed v\u1eeba qua \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a Hoa K\u1ef3 \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u00e0 v\u01b0\u1ee3t qua c\u00e1c th\u1eed th\u00e1ch to l\u1edbn tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t th\u00ec \u00f4ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0m n\u00ean l\u1ecbch s\u1eed m\u00e0 c\u00f2n vi\u1ebft l\u1ea1i l\u1ecbch s\u1eed. T\u00f3m l\u1ea1i, ch\u00eca kho\u00e1 th\u00e0nh c\u00f4ng c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 n\u1eb1m \u1edf ch\u1ed7 v\u1eadn d\u1ee5ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng d\u00e2n, ngh\u0129a l\u00e0 ti\u1ec1m l\u1ef1c v\u00e0 tr\u00ed tu\u1ec7, Hoa K\u1ef3 cho nh\u1eefng s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i l\u1edbn lao tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t.<\/p>\n<p>Melbourne 5-6\/11\/2008<\/p>\n<p><u>T\u00e0i li\u1ec7u tham kh\u1ea3o:<\/u><\/p>\n<\/p>\n<hr align=\"left\" width=\"33%\" size=\"1\" \/>\n<p><a href=\"#_ednref1\" name=\"_edn1\">[i]<\/a> Xin theo d\u00f5i c\u00e1c website c\u1ee7a CNN: <a href=\"http:\/\/edition.cnn.com\/\">http:\/\/edition.cnn.com\/<\/a>; c\u1ee7a The New York Times: <a href=\"http:\/\/www.nytimes.com\/\">http:\/\/www.nytimes.com\/<\/a>; c\u1ee7a The Economist: \u201cObama&#8217;s historic victory\u201d, 4\/11\/2008,<b> &lt;<\/b><a href=\"http:\/\/www.economist.com\/world\/unitedstates\/displayStory.cfm?story_id=12544678&amp;source=features_box_main\">http:\/\/www.economist.com\/world\/unitedstates\/displayStory.cfm?story_id=12544678&amp;source=features_box_main<\/a>&gt;.<\/p>\n<p><a href=\"#_ednref2\" name=\"_edn2\">[ii]<\/a> B\u1ea3n ghi \u00e2m (transcript) c\u1ee7a b\u00e0i ph\u00e1t bi\u1ec3u c\u00f4ng nh\u1eadn th\u1ea5t c\u1eed c\u1ee7a TNS John McCain. Xem CNN, \u201cTranscript: McCain concedes presidency\u201d, 4\/11\/2008,<b> &lt;<\/b><a href=\"http:\/\/edition.cnn.com\/2008\/POLITICS\/11\/04\/mccain.transcript\/index.html\">http:\/\/edition.cnn.com\/2008\/POLITICS\/11\/04\/mccain.transcript\/index.html<\/a>&gt;.<\/p>\n<p><a href=\"#_ednref3\" name=\"_edn3\">[iii]<\/a> B\u1ea3n ghi \u00e2m (transcript) c\u1ee7a b\u00e0i ph\u00e1t bi\u1ec3u c\u00f4ng nh\u1eadn th\u1eafng c\u1eed c\u1ee7a TNS Barack Obama. Xin xem CNN, \u201cTranscript: &#8216;This is your victory,&#8217; says Obama\u201d, 4\/11\/2008, &lt;<a href=\"http:\/\/edition.cnn.com\/2008\/POLITICS\/11\/04\/obama.transcript\/index.html?iref=mpstoryview\">http:\/\/edition.cnn.com\/2008\/POLITICS\/11\/04\/obama.transcript\/index.html?iref=mpstoryview<\/a>&gt;<\/p>\n<p><a href=\"#_ednref4\" name=\"_edn4\">[iv]<\/a> Xin xem ABC, \u201cUS election analysis\u201d, 05\/11\/2008, &lt;<a href=\"http:\/\/www.abc.net.au\/7.30\/content\/2008\/s2411282.htm\">http:\/\/www.abc.net.au\/7.30\/content\/2008\/s2411282.htm<\/a>&gt;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>V\u1edbi t\u00e0i c\u00e1n v\u00e0 ph\u1ea9m c\u00e1ch c\u1ee7a Obama m\u00e0 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng k\u00edch \u0111\u1ed9ng h\u00e0ng tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi, nh\u1ea5t l\u00e0 gi\u1edbi tr\u1ebb, l\u00e2u nay coi th\u01b0\u1eddng l\u00e1 phi\u1ebfu c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee9ng l\u00ean l\u00e0m l\u1ecbch s\u1eed, Obama r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u00e3 huy \u0111\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee9c m\u1ea1nh qu\u1ea7n ch\u00fang Hoa K\u1ef3 v\u00e0 s\u1ebd ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 y\u1ec3m tr\u1ee3 n\u1ebfu v\u1eabn gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c ni\u1ec1m tin c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n","protected":false},"author":1196,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[56,161,25],"tags":[145],"class_list":["post-1552","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ban-tron","category-ban-tron-chinh-tri","category-nhan-dinh","tag-barack-obama"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1552","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1196"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1552"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1552\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":57995,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1552\/revisions\/57995"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1552"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1552"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1552"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}