{"id":15454,"date":"2007-05-31T05:47:09","date_gmt":"2007-05-31T05:47:09","guid":{"rendered":"http:\/\/damau.org\/?p=15454"},"modified":"2019-03-14T22:59:53","modified_gmt":"2019-03-14T22:59:53","slug":"bon-muoi-lam-nam-thi-ca-viet-nam-phan-ket","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/damau.org\/en\/15454\/bon-muoi-lam-nam-thi-ca-viet-nam-phan-ket","title":{"rendered":"B\u1ed1n m\u01b0\u01a1i l\u0103m n\u0103m thi ca Vi\u1ec7t Nam (ph\u1ea7n k\u1ebft)"},"content":{"rendered":"<p>[&#8230;]<\/p>\n<p>T\u00c2M T\u00ccNH THI CA VI\u1ec6T NAM &#8230;<\/p>\n<p>Ph\u1ea7n tr\u00ean, ch\u00fang ta nh\u00ecn qua v\u1ec1 nguy\u00ean nh\u00e2n t\u1ed5ng qu\u00e1t cho m\u1ed7i th\u1eddi k\u1ef3 thi ca trong b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i l\u0103m n\u0103m qua. N\u00f3i \u0111\u1ebfn hai ch\u1eef \u201cnguy\u00ean nh\u00e2n\u201d qu\u1ea3 t\u00ecnh g\u01b0\u1ee3ng qu\u00e1. Trong th\u01a1, nguy\u00ean nh\u00e2n h\u1eadu qu\u1ea3 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng n\u00f3i l\u00ean \u0111i\u1ec1u g\u00ec r\u00f5 r\u1ec7t. Th\u01a1 l\u00e0 c\u1ea3 m\u1ed9t m\u01a1 h\u1ed3 v\u00e0 c\u1ea3m nh\u1eadn. C\u00e1i tinh th\u1ea7n th\u01a1 trong su\u1ed1t b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i l\u0103m n\u0103m qua c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00e3 ng\u1ea5m d\u1ea7n trong x\u01b0\u01a1ng t\u1ee7y ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t. Tinh th\u1ea7n \u1ea5y l\u00e0 s\u1ef1 \u0111\u1ed1i kh\u00e1ng d\u1ecbu d\u00e0ng gi\u1eefa ch\u00e2n tr\u1eddi m\u1edbi v\u00e0 h\u00ecnh th\u1ee9c c\u0169. T\u1ea3n \u0110\u00e0, Nguy\u1ec5n Khuy\u1ebfn, T\u00fa X\u01b0\u01a1ng g\u1ea7n ch\u00fang ta bi\u1ebft bao so v\u1edbi nh\u1eefng c\u1ed5 th\u1ee5 v\u0103n \u0111\u00e0n ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc. B\u00e0i \u201cT\u1ed1ng Bi\u1ec7t\u201d b\u00e0i \u201cD\u00ec Gi\u00f3\u201d<sup>[17]<\/sup> c\u1ee7a T\u1ea3n \u0110\u00e0 \u0111\u00e2u xa l\u1ea1 g\u00ec t\u00e2m h\u1ed3n th\u01a1 \u0111a s\u1ed1 thanh ni\u00ean sau n\u00e0y. V\u00ec th\u1ebf, thay cho nguy\u00ean nh\u00e2n ph\u00e1t sinh m\u1ed7i th\u1eddi k\u1ef3, \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t ch\u00ednh l\u00e0 t\u00e2m t\u00ecnh d\u1ee5-ho\u1eb7c c\u1ee7a thi ca. V\u1eeba m\u1edf s\u00e1ng m\u00e0 v\u1eeba kh\u00e9p k\u00edn, v\u1eeba m\u1eddi ch\u00e0o m\u00e0 v\u1eeba t\u1eeb ch\u1ed1i, \u0111\u00f3 l\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 trung-\u00fd thi ca b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i l\u0103m n\u0103m qua.<\/p>\n<p>M\u1ed9t \u0111i\u1ec1u r\u00f5 nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t t\u00e2m t\u00ecnh th\u01a1 th\u1eddi \u0111\u1ea1i 1930-75 v\u1edbi c\u00e1c th\u1eddi \u0111\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 t\u00f4n ph\u1ee5ng tinh th\u1ea7n c\u00e1 nh\u00e2n. Tinh th\u1ea7n c\u00e1 nh\u00e2n? B\u1ed1n ch\u1eef nghe th\u00e2n thi\u1ebft m\u1ebfn th\u01b0\u01a1ng l\u00e0m sao. Ch\u00fang ta vui s\u01b0\u1edbng khi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecdc th\u01a1 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 suy ngh\u0129 c\u1ea3m quan h\u1ec7t ch\u00fang ta \u0111\u1eb7t ch\u1eef ngh\u0129a l\u00ean gi\u1ea5y m\u1ef1c. M\u00e0 d\u00f9 kh\u00e1c nhau th\u00ec \u0111\u00e3 sao! Th\u01a1 kh\u00f4ng c\u00f2n nh\u1eefng l\u1eddi h\u00e0m h\u1ed3 \u1ea9n sau b\u1ee9c b\u00ecnh phong s\u1ed1-\u0111\u00f4ng \u0111\u1ec3 n\u00f3i nh\u1eefng l\u1eddi vu v\u01a1 nh\u01b0 B\u00e0 Huy\u1ec7n Thanh Quan ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc n\u1eefa. Th\u01a1 kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 s\u00e1o ng\u1eef n\u00f3i t\u01b0\u1edbng n\u00f3i t\u00e1 r\u1ed3i chung quy khoe c\u00e1i ta t\u1ef1 t\u00f4n nh\u01b0 ki\u1ec3u kh\u1ea9u kh\u00ed L\u00ea Th\u00e1nh T\u00f4n. Ng\u00e0y x\u01b0a thi s\u0129 d\u00f9ng t\u1eadp th\u1ec3 l\u00e0m b\u00ecnh phong m\u00faa b\u00fat. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y tr\u00f4ng v\u1eeba gi\u1ea3 t\u1ea1o v\u1eeba h\u1ea1n h\u1eb9p. C\u1ee9 nh\u01b0 Th\u1ebf L\u1eef th\u00ec hay bi\u1ebft bao: \u201c<em>T\u00f4i ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t kh\u00e1ch t\u00ecnh si. Ham v\u1ebb \u0111\u1eb9p c\u00f3 mu\u00f4n h\u00ecnh mu\u00f4n th\u1ec3<\/em>\u201d. Nh\u01b0 v\u1eady th\u1ef1c th\u00e0 t\u1ef1 nhi\u00ean h\u01a1n. Thi s\u0129 c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i th\u1eb3ng v\u1edbi ch\u00fang ta: T\u00e2m h\u1ed3n t\u00f4i \u0111\u00e2y, xin b\u01b0\u1edbc v\u00e0o v\u00e0 \u0111\u1eebng h\u1ee7y ho\u1ea1i. Ch\u00fang ta nh\u1eadn l\u1eddi thi s\u0129 v\u00e0 l\u1ea1 l\u00f9ng kh\u00e1m ph\u00e1 bao nhi\u00eau m\u00e0u s\u1eafc h\u01b0\u01a1ng v\u1ecb trong \u1ea5y. M\u00e0 to\u00e0n nh\u1eefng v\u1ecb \u0111\u00e2u xa x\u00f4i g\u00ec? L\u00e0 c\u1ee7a b\u1ea1n ta \u0111\u1ea5y th\u00f4i! L\u00e0 c\u1ee7a ta \u0111\u1ea5y th\u00f4i! N\u00f3 b\u1ecb th\u00e0nh ki\u1ebfn v\u00f9i d\u1eadp, n\u00f3 b\u1ecb x\u00e3 h\u1ed9i b\u1ecbp b\u1ee3m. H\u00f4m nay ta nh\u1eadn di\u1ec7n. V\u00e0 n\u1ed7i ni\u1ec1m sung s\u01b0\u1edbng c\u00f2n g\u00ec l\u1edbn h\u01a1n?<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng \u0111\u1eebng t\u01b0\u1edfng l\u00fac n\u00e0o thi s\u0129 c\u0169ng th\u1ed1 l\u1ed9 t\u00e2m t\u00ecnh ri\u00eang t\u01b0 cho ch\u00fang ta. B\u00e0i \u201cT\u01b0\u01a1ng t\u01b0 \u2026 Chi\u1ec1u\u201d c\u1ee7a Xu\u00e2n Di\u1ec7u l\u00e0 kh\u00fac ca t\u00ecnh y\u00eau gi\u1eefa hai ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0103n nh\u1eadp g\u00ec ta c\u1ea3. C\u00f3 \u0111\u1ecdc, ta ch\u1ec9 \u0111\u1ecdc l\u00e9n th\u00f4i. V\u1eeba th\u01b0\u1edfng th\u1ee9c, ta v\u1eeba gh\u00ea thay t\u00ednh li\u1ec1u l\u0129nh c\u1ee7a nh\u00e0 th\u01a1. Ch\u1eebng m\u1ed9t tr\u0103m n\u0103m tr\u01b0\u1edbc th\u00f4i \u2013 m\u00e0 c\u00f3 th\u1ef1c c\u1ea7n con s\u1ed1 m\u1ed9t-tr\u0103m n\u00e0y kh\u00f4ng? \u2013 b\u00e0i th\u01a1 tr\u00ean \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 qu\u00e1i thai k\u1ef3 d\u1ecb b\u1ecb \u0111\u00e0m ti\u1ebfu c\u00f2n nhi\u1ec1u l\u1ea7n h\u01a1n th\u01a1 H\u1ed3 Xu\u00e2n H\u01b0\u01a1ng. Th\u1ebf ra, s\u1ef1 n\u1ea3y n\u1edf thi ca th\u1eddi v\u1eeba qua \u0111\u00e3 th\u00fac \u0111\u1ea9y ch\u00fang ta t\u00ecm v\u00e0 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c nhau nhi\u1ec1u l\u1eafm. S\u1ef1 v\u1eadt l\u1ed9n con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi s\u1ed1ng trong \u201cL\u00e0m Th\u01a1 Kh\u00f4ng Bi\u1ebft M\u1ec7t\u201d c\u1ee7a Tr\u1ea7n D\u1ea1 T\u1eeb l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a ai v\u1eady? C\u1ee7a thi s\u0129? \u0110\u00e3 \u0111\u00e0nh r\u1ed3i. Nh\u01b0ng c\u0169ng c\u1ee7a ch\u00fang ta \u0111\u1ea5y. Ch\u00fang ta, n\u00e0o kh\u00e1c g\u00ec thi s\u0129, ch\u00fang ta h\u00e0ng ng\u00e0y \u0111\u1ed1i di\u1ec7n bao nhi\u00eau m\u00f3n n\u1ee3 si\u00eau h\u00ecnh kh\u1ee7ng khi\u1ebfp tr\u00ean \u0111\u1ea7u tr\u00ean c\u1ed5. Qu\u1ea3 \u0111\u00e2t m\u00e9o m\u00f3 d\u1ecb d\u1ea1ng tr\u00ean \u0111\u00ecnh m\u00e0n thi s\u0129<sup>[18]<\/sup>, qu\u1ea3 \u0111\u1ea5t \u1ea5y \u0111ang ng\u1ea1o m\u1ea1n di\u1ec5u c\u1ee3t ch\u00fang ta \u0111\u00e2y. N\u1ed7i th\u1ea5t v\u1ecdng s\u1ee3 h\u00e3i n\u00e0o cay nghi\u1ec7t h\u01a1n? H\u00f3a ra thi s\u0129 l\u00e0 h\u00ecnh b\u00f3ng c\u00e1 nh\u00e2n \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o, m\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 t\u1ea5m g\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3n chi\u1ebfu b\u1ed9 m\u1eb7t mu\u00f4n thu\u1edf, hay \u00edt ra, h\u00f4m nay, c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi l\u1eadn \u0111\u1eadn \u0111\u1ea5y \u01b0?<\/p>\n<p>V\u1ebb c\u00e1 nh\u00e2n \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o c\u1ee7a nh\u00e0 th\u01a1 th\u1eddi \u0111\u1ea1i v\u1eeba qua ch\u00ednh l\u00e0 khuynh h\u01b0\u1edbng th\u00fac \u0111\u1ea9y thi ca ti\u1ebfn b\u1ed9 h\u01a1n (ti\u1ebfn b\u1ed9, hi\u1ec3u theo ngh\u0129a th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng). Nh\u00e0 th\u01a1 c\u00e0ng ng\u00e0y c\u00e0ng c\u00f4 \u0111\u01a1n, c\u00e0ng ng\u00e0y c\u00e0ng kh\u1eafc kho\u1ea3i trong v\u1ea1n m\u1ed1i suy t\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ra, t\u1eeb \u0111\u00f3 nh\u00e0 th\u01a1 c\u00e0ng nh\u1ea3 t\u01a1 ki\u1ebfn tr\u00fac s\u1ef1 nghi\u1ec7p m\u00ecnh. M\u1ed7i thi s\u0129 \u0111\u1ec1u c\u00f3 m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc \u0111i \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o ri\u00eang. Kh\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o d\u1eabm ch\u00e2n ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o. M\u00e0 ph\u1ea3i c\u00f3 v\u00e0i ba ng\u01b0\u1eddi chi cho cam. B\u1ed1n m\u01b0\u01a1i l\u0103m n\u0103m, v\u00e0 x\u1ea5p x\u1ec9 con s\u1ed1 \u0111\u00f3 nh\u1eefng thi s\u0129 l\u1edbn. D\u00f9 kh\u00f4ng m\u1ed9t \u0111\u1ee9c tin, m\u1ed9t b\u1ef1c th\u00e1nh, m\u1ed9t s\u1ee9c m\u1ea1nh v\u00f4 h\u00ecnh \u0111\u1ec3 n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a, nh\u00e0 th\u01a1 Vi\u1ec7t Nam c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 h\u00e0o v\u1ec1 m\u00ecnh. R\u1eb1ng m\u00ecnh \u0111\u00e3 ki\u1ebfn t\u1ea1o l\u1ea5y c\u0103n ph\u00f2ng n\u1ed9i-t\u00e2m-v\u00e0-th\u01a1 ri\u00eang bi\u1ec7t. N\u1ed7i c\u00f4 \u0111\u01a1n, d\u00f9 c\u00f3, ch\u00ednh l\u00e0 n\u1ed7i ni\u1ec1m \u0111\u1ea7y v\u1ebb ri\u00eang t\u01b0. Trong l\u00e3nh v\u1ef1c kh\u00e1c, chia r\u1ebd c\u00e1ch bi\u1ec7t l\u00e0 \u0111i\u1ec1u t\u1ef1 h\u1ea1i. Trong thi ca, vi\u1ec7c \u1ea5y ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i. V\u0169 Ho\u00e0ng Ch\u01b0\u01a1ng ng\u00e1n \u0111\u1eddi l\u00e0m th\u01a1<sup>[19]<\/sup> kh\u00e1c v\u1edbi th\u01a1-ng\u00e1n-\u0111\u1eddi c\u1ee7a Tr\u1ea7n Tu\u1ea5n Ki\u1ec7t sau n\u00e0y<sup>[20]<\/sup>. H\u1ed3 Dz\u1ebfnh mong nh\u1edb ng\u01b0\u1eddi y\u00eau kh\u00e1c t\u01b0 th\u00e1i Nguy\u00ean Sa. Ho\u00e0ng L\u1ed9c kh\u00e1ng chi\u1ebfn kh\u00f3c b\u1ea1n ch\u1ebft v\u00ec chi\u1ebfn tranh kh\u00f4ng gi\u1ed1ng \u201cChi\u1ec1u Nay T\u00f4i \u0110i\u201d Mai Trung T\u0129nh. M\u1ecdi t\u00e2m t\u00ecnh, m\u1ecdi ho\u00e0n c\u1ea3nh \u0111\u1ec1u n\u00f3i l\u00ean nh\u1eefng \u00fd th\u1ee9c m\u1edbi. Kh\u00f3c b\u1ea1n, Ho\u00e0ng L\u1ed9c ch\u1ec9 bi\u1ebft \u0111au l\u00f2ng v\u00e0 th\u1ec1 tr\u1ea3 th\u00f9. Hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m sau, Mai Trung T\u0129nh kh\u00f3c b\u1ea1n v\u00e0 ng\u1ea9n ng\u01b0\u1eddi suy ngh\u0129 v\u1ec1 c\u00e1i ch\u1ebft \u0111\u00e3 qua, c\u1ee7a b\u1ea1n, v\u00e0 c\u00e1i ch\u1ebft s\u1eafp \u0111\u1ebfn, c\u1ee7a m\u00ecnh. T\u1ea5t c\u1ea3 n\u1ed7i ni\u1ec1m \u0111\u00f3, tr\u1ed9n v\u1edbi nhau g\u00f3p ph\u1ea7n d\u1ecb bi\u1ec7t cho thi ca Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>M\u1ed9t \u0111i\u1ec1u n\u1eefa, nh\u00e0 th\u01a1 Vi\u1ec7t Nam th\u1eddi n\u00e0y kh\u00f4ng h\u1ec1 l\u00e0m l\u1edbn nhi\u1ec7m v\u1ee5 v\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u1ee9a con tinh th\u1ea7n c\u1ee7a m\u00ecnh. H\u1ecd th\u1eadt hi\u1ec1n l\u00e0nh dung d\u1ecb. L\u00e0m th\u01a1 v\u1edbi h\u1ecd l\u00e0 \u0111i\u1ec1u c\u1ea7n thi\u1ebft nh\u01b0 \u0111\u1ee9a tr\u1ebb \u0111\u00f2i b\u00fa, thanh ni\u00ean c\u1ea7n y\u00eau. C\u00e2u th\u01a1 c\u1ee7a H\u1ed3 Dz\u1ebfnh \u201cT\u00f4i nguy\u1ec1n sau l\u1edbn l\u00e0m th\u01a1 su\u1ed1t \u0111\u1eddi\u201d n\u00f3i l\u00ean m\u1ed9ng \u01b0\u1edbc gi\u1ea3n d\u1ecb d\u1ec5 th\u01b0\u01a1ng bi\u1ebft bao. Gi\u1ea5c m\u1ed9ng l\u00e0m th\u01a1 kia, b\u1eb1ng c\u00e2u tr\u00ean, ch\u1eb3ng kh\u00e1c m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi trong ch\u00fang ta n\u00f3i: \u201ct\u00f4i nguy\u1ec7n sau l\u1edbn l\u00e0m \u2026 k\u1ef9 s\u01b0 su\u1ed1t \u0111\u1eddi\u201d. Thi ca, t\u1eeb \u0111\u00f3, n\u1ed3ng \u0111\u01b0\u1ee3m t\u00ednh ch\u1ea5t ch\u00e2n th\u1eadt, d\u1ec5 m\u1ebfn. Trong x\u1ea5p s\u1ec9 n\u0103m m\u01b0\u01a1i thi s\u0129 n\u1ed5i ti\u1ebfng nh\u1ea5t Vi\u1ec7t Nam th\u1eddi v\u1eeba qua, ch\u1ec9 V\u0169 Ho\u00e0ng Ch\u01b0\u01a1ng v\u00e0 B\u00f9i Gi\u00e1ng m\u1edbi ng\u1ea1o ngh\u1ec5 t\u1ef1 \u0111\u1eb7t l\u1ea1i gi\u00e1 tr\u1ecb ngai v\u00e0ng thi ca v\u00e0 ch\u1ee9c v\u1ee5 th\u01a1 c\u1ee7a m\u00ecnh. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng c\u1ea3. Kh\u00f4ng kh\u00ed ki\u00eau c\u0103ng c\u1ee7a L\u00fd B\u1ea1ch, Cao B\u00e1 Qu\u00e1t th\u1eddi x\u01b0a \u0111\u00e3 h\u1ebft. Ng\u00e0y nay ch\u00fang ta nh\u00ecn nh\u00e0 th\u01a1 d\u00f9 v\u1eabn b\u1eb1ng c\u1eb7p m\u1eaft tr\u1ecdng v\u1ecdng nh\u01b0ng th\u00e2n t\u00ecnh h\u01a1n. Nh\u00e0 th\u01a1 kh\u00f4ng h\u1ec1 mu\u1ed1n l\u1eadp ng\u00f4n b\u1eb1ng th\u01a1 h\u1ecd. D\u00f9 Huy L\u1ef1c, Kim Tu\u1ea5n, Vi\u00ean Linh c\u00f3 g\u00e0o th\u00e9t \u0111au \u0111\u1edbn v\u1edbi qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng d\u00e2n t\u1ed9c trong th\u01a1, th\u00ec \u0111\u00f3 v\u1eabn l\u00e0 <em>nh\u1eefng l\u1eddi l\u1ebd ri\u00eang c\u1ee7a h\u1ecd<\/em>. D\u00f9 n\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 nh\u1eefng kh\u00e1t v\u1ecdng ch\u00fang ta, nh\u01b0ng tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft v\u00e0 sau h\u1ebft, n\u00f3 l\u00e0 c\u1ee7a thi s\u0129; kh\u00f4ng nh\u01b0 T\u00fa X\u01b0\u01a1ng ng\u00e0y x\u01b0a m\u01a1 h\u1ed3 vi\u1ebft b\u00e0i \u201cL\u1ea1c \u0110\u01b0\u1eddng\u201d t\u1ecf v\u1ebb \u0111\u1ea1i di\u1ec7n s\u0129 phu \u01b0u qu\u1ed1c. T\u00f3m l\u1ea1i, th\u01a1 1930-75 ch\u00ednh l\u00e0 th\u01a1 c\u00e1 nh\u00e2n.<\/p>\n<p>Tuy th\u1ebf, t\u00ednh c\u00e1ch c\u00e1 nh\u00e2n ch\u1ec9 t\u1ed5ng qu\u00e1t. M\u1ed7i th\u1eddi k\u1ef3, m\u1ed7i nh\u00e0 th\u01a1, \u0111\u1ec1u c\u00f3 nh\u1eefng gi\u1ed1ng nhau kh\u00e1c nhau ngo\u00e0i b\u1ed9 m\u1eb7t \u201cc\u00e1 nh\u00e2n\u201d \u1ea5y. Thi s\u0129 ti\u1ec1n chi\u1ebfn ch\u1eb3ng h\u1ea1n, tr\u00ean kh\u00eda c\u1ea1nh n\u00e0o \u0111\u00f3 (t\u00ecnh y\u00eau?) th\u01b0\u1eddng c\u00f3 khuynh h\u01b0\u1edbng l\u00e3ng m\u1ea1n. G\u1ea7n hai m\u01b0\u01a1i nh\u00e0 th\u01a1 n\u1ed5i ti\u1ebfng ti\u1ec1n chi\u1ebfn \u0111\u1ec1u vi\u1ebft v\u1ec1 t\u00ecnh y\u00eau. C\u00f3 l\u1ebd t\u00ecnh y\u00eau l\u00e0 m\u1ed9t mode th\u1eddi trang, n\u00f3i n\u00f4m na, c\u1ee7a thi ca th\u1eddi n\u00e0y. \u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u k\u1ef3 l\u1ea1 th\u00edch th\u00fa m\u00e0 v\u1eeba b\u1ea5t nh\u1eabn. Gi\u1edbi l\u00e0m th\u01a1, v\u00e0 gi\u1edbi \u0111\u1ecdc th\u01a1, \u0111\u1ec1u c\u00f3 h\u1ecdc, kh\u00f4ng d\u01b0 d\u1ea3 ti\u1ec1n b\u1ea1c th\u00ec c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i giam m\u00ecnh \u1edf th\u00f4n qu\u00ea l\u1ea1y l\u1ee5c c\u01b0\u1eddng h\u00e0o \u00e1c b\u00e1 ki\u1ebfm c\u01a1m. N\u00f3i r\u00f5 h\u01a1n, t\u1ea7ng l\u1edbp l\u00e0m v\u00e0 \u0111\u1ecdc th\u01a1 ti\u1ec1n chi\u1ebfn th\u01b0\u1eddng thu\u1ed9c h\u1ea1ng trung l\u01b0u (ho\u1eb7c tinh th\u1ea7n ho\u1eb7c v\u1eadt ch\u1ea5t ho\u1eb7c c\u1ea3 hai). Ho\u00e0i Thanh \u0111\u00e3 vi\u1ebft: \u201c\u1ede c\u00e1i x\u1ee9 v\u00f4 s\u1ef1 n\u00e0y, c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u0103n th\u01a1 c\u01a1 h\u1ed3 l\u00e0 c\u00e2u chuy\u1ec7n \u0111\u1ed9c nh\u1ea5t c\u1ee7a s\u1ed1 \u0111\u00f4ng thanh ni\u00ean nam n\u1eef\u201d<sup> [21]<\/sup>. Th\u1eadt s\u1ef1 Vi\u1ec7t Nam m\u00ecnh ng\u00e0y \u1ea5y kh\u00f4ng nh\u1eefng \u201ckh\u00f4ng-v\u00f4-s\u1ef1\u201d m\u00e0 c\u00f2n \u201cnhi\u1ec5u-s\u1ef1\u201d l\u00e0 kh\u00e1c. Ph\u1ea7n \u0111\u00f4ng thanh ni\u00ean nam n\u1eef Ho\u00e0i Thanh nh\u1eafc t\u1edbi, ch\u00fang ta c\u1ea7n hi\u1ec3u l\u00e0 con s\u1ed1 t\u00ednh \u1edf c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ed1 hay nh\u00e0 gi\u00e0u th\u00f4n qu\u00ea. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng nh\u1eefng d\u1ec5 th\u1ea5y m\u00e0 c\u00f2n gi\u00fap ta t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c nhanh h\u01a1n t\u00e2m t\u00ecnh th\u01a1 ti\u1ec1n chi\u1ebfn. Thanh ni\u00ean th\u00e0nh ph\u1ed1 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1o d\u1ee5c tr\u01b0\u1eddng T\u00e2y (\u0111a s\u1ed1 thi s\u0129 \u0111\u1ec1u c\u00f3 b\u1eb1ng T\u00fa T\u00e0i Ph\u00e1p tr\u1edf l\u00ean), s\u1ed1ng an nh\u00e0n khi l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc b\u1ea3o h\u1ed9. V\u1eady th\u00ec h\u1ecd kh\u00f4ng y\u00eau nhau, kh\u00f4ng ph\u00e1t tri\u1ec3n s\u1ee9c m\u1ea1nh l\u00e3ng m\u1ea1n m\u01a1 m\u1ed9ng (m\u00e0 l\u1ea1, ch\u1ec9 l\u00e3ng m\u1ea1n m\u01a1 m\u1ed9ng v\u1ec1 t\u00ecnh y\u00eau!) th\u00ec bi\u1ebft l\u00e0m g\u00ec b\u00e2y gi\u1edd. Th\u1ebf l\u00e0 \u0111\u1ee7 l\u1eafm, c\u1ea3 thi s\u0129 l\u1eabn \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 \u0111\u1ec1u h\u1ee3p t\u00e2m \u0111\u1ea7u, \u0111\u1ec1u du d\u01b0\u01a1ng n\u00f3i v\u1edbi nhau b\u1eb1ng nh\u1eefng ti\u1ebfng n\u1ec9 non than kh\u00f3c n\u1ee9c n\u1edf t\u00ecnh y\u00eau. Trong th\u01a1 ti\u1ec1n chi\u1ebfn, \u00e1i t\u00ecnh \u0111\u00e0nh l\u00e0 c\u00f3 tr\u0103m v\u1ebb ngh\u00ecn s\u1eafc \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o ri\u00eang bi\u1ec7t, nh\u01b0ng c\u00f9ng nhau (d\u00f9 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i) m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m: y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i v\u00e0 t\u1ed1i t\u0103m. T\u1eeb Xu\u00e2n Di\u1ec7u v\u1edbi \u201cHai ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng ch\u1eb3ng b\u1edbt b\u01a1 v\u01a1\u201d<sup> [22]<\/sup> di\u1ec5n t\u1ea3 n\u1ed7i xa l\u1ea1 k\u1ef3 d\u1ecb gi\u1eefa \u0111\u00f4i t\u00ecnh nh\u00e2n (s\u1ef1 xa l\u1ea1 c\u00f3 v\u1ebb \u1ea3o gi\u00e1c v\u00e0 b\u1ecba \u0111\u1eb7t); cho \u0111\u1ebfn J. Leiba v\u1edbi \u201c\u0110\u1ec3 ph\u1ee5 cho nhau m\u1ed9t m\u1ed1i t\u00ecnh\u201d<sup> [23]<\/sup>, h\u00e0ng ch\u1ee5c h\u00e0ng tr\u0103m m\u1ed1i t\u00ecnh \u0111au th\u01b0\u01a1ng (qu\u00e1i! ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u1ec1u r\u1ea7u r\u0129 \u0111au th\u01b0\u01a1ng, tr\u1eeb Nguy\u1ec5n Nh\u01b0\u1ee3c Ph\u00e1p. V\u1eady d\u1ec5 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u1eb7p v\u1ee3 ch\u1ed3ng n\u00e0o tr\u00ean \u0111\u1eddi \u00e0?). T\u00ecnh y\u00eau x\u1ea3y ra \u0111\u1ee7 n\u01a1i \u0111\u1ee7 c\u00e1ch. Ch\u00fat h\u01b0\u01a1ng th\u1eeba tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169ng m\u01a1 t\u01b0\u1edfng \u0111\u01b0\u1ee3c, l\u00e0 t\u00ecnh (Huy C\u1eadn). Xem ti\u1ec3u thuy\u1ebft r\u1ed3i bu\u1ed3n r\u1ea7u nh\u1edb trai, l\u00e0 t\u00ecnh (T.T.Kh.). \u0110\u1ecdc th\u01a1 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c r\u1ed3i y\u00eau qu\u01a1 qu\u00e0ng, l\u00e0 t\u00ecnh (Th\u00e2m T\u00e2m). V\u00ec chuy\u1ec7n thi\u00ean h\u1ea1 m\u00e0 \u0111\u00f2i y\u00eau b\u1ea1n trai m\u00ecnh, c\u0169ng l\u00e0 t\u00ecnh (b\u00e0i \u201cT\u00ecnh Trai\u201d c\u1ee7a Xu\u00e2n Di\u1ec7u). T\u00ecnh y\u00eau tr\u00f9m k\u00edn kh\u00f4ng kh\u00ed thi ca ti\u1ec1n chi\u1ebfn. M\u1edbi bi\u1ebft y\u00eau, \u0111\u00e3 y\u00eau l\u00e2u, ch\u01b0a y\u00eau, y\u00eau nhi\u1ec1u, ghen, h\u1eddn, gi\u1eadn, nh\u1edb, kh\u00f4ng l\u1ea5y nhau, s\u1eafp l\u1ea5y nhau, g\u1ea7n nhau, xa nhau \u2026 T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 t\u00ecnh y\u00eau. M\u1ed9t kh\u00f4ng kh\u00ed l\u00e3ng m\u1ea1n \u0111\u1ebfn ng\u1ed9p th\u1edf u u\u1ea5t. M\u1ed9t lo\u1ea1i th\u00e1p ng\u00e0 l\u1ea1nh bu\u1ed1t nh\u01b0 Mai Th\u1ea3o t\u1eebng vi\u1ebft. Ng\u01b0\u1eddi ta ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng th\u1ea5y sinh kh\u00ed v\u00e0 t\u00ednh ch\u1ea5t ph\u00f3ng kho\u00e1ng t\u00ecnh y\u00eau trong th\u01a1 ti\u1ec1n chi\u1ebfn. T\u1eeb nh\u1eefng th\u1ee9 t\u00ecnh che d\u1ea5u l\u1edd l\u1eefng Th\u1ebf L\u1eef, \u0110o\u00e0n Ph\u00fa T\u1ee9 \u0111\u1ebfn t\u00ecnh tr\u1ea7n tru\u1ed3ng l\u1ed9 li\u1ec5u Xu\u00e2n Di\u1ec7u, Th\u00e1i Can r\u1ed3i t\u00ecnh b\u00ed hi\u1ec3m (?) cao si\u00eau H\u00e0n M\u1eb7c T\u1eed, B\u00edch Kh\u00ea, ch\u00fang ta kh\u00f3 l\u00f2ng th\u1ea5y g\u00ec kh\u00e1c n\u1eefa. N\u00f3i m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u1ee9ng \u0111\u1eafn th\u00ec nh\u1eefng ti\u1ebfng sau l\u00e0 m\u1eabu s\u1ed1 thi ca ti\u1ec1n chi\u1ebfn: anh, em, y\u00eau, t\u00ecnh, n\u00e0ng, ch\u00e0ng. S\u00e1u ch\u1eef n\u00e0y tha h\u1ed3 cai tr\u1ecb t\u00e2m t\u00ecnh thi ca ti\u1ec1n chi\u1ebfn. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c, \u1edf \u0111\u00e2u?<\/p>\n<p>Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u kh\u00e1c l\u00e0 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng x\u00e3 h\u1ed9i, l\u00e0 h\u01b0\u1edbng \u0111i cu\u1ed9c \u0111\u1eddi, s\u1ef1 s\u1ed1ng. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u kh\u00e1c l\u00e0 s\u1ef1 suy ngh\u0129 v\u1ec1 c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 t\u1eadp th\u1ec3; h\u1ea7u nh\u01b0 v\u1eafng b\u00f3ng trong th\u01a1 1930-45. Th\u1eadt k\u1ef3 l\u1ea1 v\u00e0 \u0111\u00e1ng bu\u1ed3n. Ngo\u00e0i \u0111\u00f4i ch\u00fat c\u1ea3nh qu\u00ea \u0110o\u00e0n v\u0103n C\u1eeb, \u0111\u00f4i ch\u00fat \u0111\u1eddi s\u1ed1ng th\u1ea3nh th\u01a1i H\u1ed3 Dz\u1ebfnh, L\u01b0u Tr\u1ecdng L\u01b0, \u0111\u00f4i ch\u00fat ng\u1ea1o ngh\u1ec5 V\u0169 Ho\u00e0ng Ch\u01b0\u01a1ng; c\u00f2n l\u1ea1i, th\u01a1 ti\u1ec1n chi\u1ebfn, to\u00e0n th\u1ecb l\u00e0 t\u00ecnh y\u00eau. Th\u1eadt l\u00e0 m\u1ed9t m\u1ed1i t\u00ecnh to l\u1edbn v\u0129 \u0111\u1ea1i b\u00ed hi\u1ec3m kinh kh\u1ee7ng. N\u00f3i kh\u00f4ng s\u1ee3 sai l\u1ea7m, th\u01a1 ti\u1ec1n chi\u1ebfn kh\u00f4ng mang d\u1ea5u v\u1ebft s\u1ed1ng th\u1ef1c bao nhi\u00eau. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 v\u1ebb \u0111\u00e1ng tr\u00e1ch nh\u01b0ng d\u00f9 sao c\u0169ng c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng c\u1ea3m. Th\u1eed xem th\u01a1 Vi\u1ec7t Nam h\u00e0ng tr\u0103m n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, h\u1ecd vi\u1ebft nh\u1eefng g\u00ec? To\u00e0n th\u1ecb m\u01a1 m\u1ed9ng, \u0111\u00e0i c\u00e1c tr\u01b0\u1edfng gi\u1ea3 r\u1edfm. To\u00e0n th\u1ecb quan li\u00eau vua t\u00f4i. Ch\u1eb3ng m\u1ed9t ch\u00fat chi kh\u00e1c. M\u1ed9t v\u00e0i t\u00e1c ph\u1ea9m xu\u1ea5t s\u1eafc nh\u01b0 Ki\u1ec1u, Chinh Ph\u1ee5; m\u1ed9t v\u00e0i t\u00e1c gi\u1ea3 \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o nh\u01b0 Cao B\u00e1 Qu\u00e1t H\u1ed3 Xu\u00e2n H\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 bi\u1ec7n minh cho v\u1ea5n \u0111\u1ec1. Th\u01a1 n\u01b0\u1edbc m\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc 1930 \u0111\u1ec1u b\u1ec7nh ho\u1ea1n m\u1ed9t ki\u1ec3u nh\u01b0 th\u1ebf. N\u00e0o ai than tr\u00e1ch g\u00ec \u0111\u00e2u.<\/p>\n<p>T\u00f3m l\u1ea1i, d\u00f9 th\u01a1 ti\u1ec1n chi\u1ebfn c\u00f3 ti\u1ebfn h\u00f3a v\u1ec1 th\u1ec3 v\u00e0 \u00fd, s\u1ef1 ti\u1ebfn h\u00f3a n\u00e0y ch\u01b0a ho\u00e0n th\u00e0nh con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i c\u1ee7a n\u00f3. \u0110\u1ec3 \u0111\u00e1nh d\u1ea5u ch\u1ea5m h\u1ebft cho m\u1ed9t th\u1eddi \u0111\u1ea1i thi ca, ch\u00fang ta c\u1ea7n th\u1eddi gian v\u00e0 kh\u00f4ng gian kh\u00e1c.<\/p>\n<p>V\u00e0 d\u1ea5u m\u1ed1c th\u1ee9 hai, d\u1ea5u m\u1ed1c ch\u00edn n\u0103m kh\u00e1ng chi\u1ebfn, d\u00f9 sao c\u0169ng \u0111\u00e3 c\u1edfi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ed1t t\u00ecnh y\u00eau b\u1ec7nh ho\u1ea1n ti\u1ec1n chi\u1ebfn. Th\u01a1 kh\u00e1ng chi\u1ebfn n\u00f3i t\u1edbi nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u g\u1ea7n g\u0169i h\u01a1n c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi: cu\u1ed9c h\u00e0nh qu\u00e2n, ch\u1ebft ch\u00f3c v\u00ec \u0111\u00e1nh nhau, vi\u1ebfng m\u1ed9 b\u1ea1n, nh\u1edb ng\u01b0\u1eddi y\u00eau khi \u0111ang chinh chi\u1ebfn. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 h\u00f2a m\u00ecnh v\u1edbi thi s\u0129 \u0111\u1ec3 suy ngh\u0129, tr\u1ea7m t\u01b0. H\u00ecnh \u1ea3nh \u201c<em>M\u1eaft tr\u1eebng g\u1eedi m\u1ed9ng qua bi\u00ean gi\u1edbi<\/em>\u201d<sup> [24]<\/sup> k\u00edch \u0111\u1ed9ng bi\u1ebft bao nhi\u00eau t\u00e2m h\u1ed3n tu\u1ed5i tr\u1ebb.<\/p>\n<p>N\u1ed7i h\u00e0o s\u1ea3ng thi ca tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u c\u00f3 th\u1eadt. N\u1ed7i bu\u1ed3n d\u1eb1ng d\u1eb7c m\u01b0\u1eddi l\u0103m n\u0103m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 tr\u1edf chi\u1ec1u, m\u00e3nh li\u1ec7t v\u00e0 r\u00f5 r\u1ec7t. Thi s\u0129 kh\u00e1ng chi\u1ebfn kh\u00f4ng v\u01a1 v\u1ea9n u s\u1ea7u v\u00f4 duy\u00ean c\u1edb ki\u1ec3u Xu\u00e2n Di\u1ec7u trong \u201cChi\u1ec1u\u201d: <em>H\u00f4m nay tr\u1eddi nh\u1eb9 l\u00ean cao, T\u00f4i bu\u1ed3n kh\u00f4ng hi\u1ec3u v\u00ec sao t\u00f4i bu\u1ed3n<\/em>. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 bu\u1ed3n v\u00e0 nh\u00ecn r\u00f5 t\u00e2m tr\u1ea1ng chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u h\u01a1n. V\u00e0 t\u00ecnh y\u00eau n\u1eefa, t\u00ecnh y\u00eau t\u1ef1 n\u00f3 \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u00f4i v\u00f3c d\u00e1ng r\u1ef1c r\u1ee1, nh\u1edd ch\u00edn n\u0103m \u0111o\u1ea1n tr\u01b0\u1eddng n\u00e0y tr\u1edf n\u00ean \u0111\u1eb9p v\u00e0 l\u1ed9ng l\u1eaby \u0111\u1ebfn r\u1ea1t r\u00e0o. M\u00e0 n\u00e0o t\u00ecnh y\u00eau xa l\u1ea1 \u0111\u00e2u \u0111\u00e2u! T\u00ecnh y\u00eau \u1edf \u0111\u00e2y b\u1eb1ng th\u01a1 Quang D\u0169ng v\u00e0 l\u1eddi l\u1eddi t\u00e2m s\u1ef1 thi\u1ebft tha ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh nh\u1edb v\u1ec1 t\u00ecnh nh\u00e2n:<\/p>\n<p><em>Tho\u00e1ng hi\u1ec7n em v\u1ec1 trong \u0111\u00e1y c\u1ed1c<\/em><em><br \/>\n<em>N\u00f3i c\u01b0\u1eddi nh\u01b0 n\u00f3i chuy\u1ec7n m\u1ed9t \u0111\u00eam m\u01a1 <\/em><\/em><sup>[25]<\/sup><\/p>\n<p>C\u00f2n g\u00ec bu\u1ed3n h\u01a1n tu\u1ed5i hai m\u01b0\u01a1i \u00f4m s\u00fang ng\u1ed3i g\u00f3c n\u00fai. C\u00f2n g\u00ec x\u00fac \u0111\u1ed9ng h\u01a1n \u0111\u00f4i m\u1eaft \u1ea3o gi\u00e1c \u0111\u00e0n b\u00e0 d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e1y ly. N\u00f3i kh\u00e1c \u0111i, m\u1ed1i t\u00ecnh kh\u00e1ng chi\u1ebfn ch\u00ednh l\u00e0 h\u01b0\u01a1ng hoa tr\u00ean nh\u1ea1c s\u00fang nh\u1ea1c t\u1ea5u trong l\u00f2ng v\u00e0 h\u00e0ng h\u00e0ng quan san th\u01a1 bay.<\/p>\n<p>Tuy v\u1eady, nh\u01b0 \u0111\u00e3 n\u00f3i, th\u01a1 th\u1eddi n\u00e0y ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t kh\u00fac n\u1ed1i. Con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 l\u1eadp nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1edf hoa. Gi\u1ea5y \u0111\u00e3 m\u1edf nh\u01b0ng ch\u01b0a n\u00f3i h\u1ebft l\u1eddi. Ph\u1ea3i c\u1ea7n v\u00f3c d\u00e1ng b\u01b0\u1edbc \u0111i th\u1ee9 ba, mi\u1ec1n Nam t\u1eeb 1954, ta m\u1edbi \u0111\u01b0a thi ca Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec9nh cao ngh\u1ec7 thu\u1eadt.<\/p>\n<p>Ch\u00ednh ra, hai m\u01b0\u01a1i m\u1ed1t n\u0103m mi\u1ec1n Nam sau n\u00e0y, ng\u01b0\u1eddi ta l\u00e0m th\u01a1 v\u1ec1 b\u1ea5t c\u1ee9 nh\u1eefng g\u00ec li\u00ean l\u1ea1c v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi. Vui bu\u1ed3n, t\u00ecnh \u00e1i, tranh \u0111\u1ea5u, c\u00e1 nh\u00e2n, tri\u1ebft l\u00fd \u2026 Nhi\u1ec1u v\u1ea5n \u0111\u1ec1 m\u1edbi, t\u1ee9 m\u1edbi m\u1edf ra cho h\u1ecd thi h\u1ee9ng. Thi ca d\u1ea7n d\u1ea7n tr\u1edf n\u00ean m\u1ed9t tr\u00e1ch nhi\u1ec7m, m\u1ed9t cung c\u00e1ch \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng. N\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 chuy\u1ec7n ng\u1eabu h\u1ee9ng m\u1ea5y m\u01b0\u01a1i n\u0103m tr\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u1eddi ta vui ho\u1eb7c bu\u1ed3n vi\u1ebft ra gi\u1ea5y d\u0103m b\u00e0i th\u01a1 \u0111\u0103ng b\u00e1o hay xu\u1ea5t b\u1ea3n th\u00e0nh s\u00e1ch\u2026 xem ch\u01a1i. N\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 \u0111i\u1ec1u n\u1ea3y sinh t\u1eeb nh\u1eefng \u0111\u00e1m h\u1ed9i h\u00e8 thu\u1ed1c phi\u1ec7n, bu\u1ed5i h\u00f2 h\u1eb9n, tr\u1eadn m\u00e2y m\u01b0a. N\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 s\u00e1ng-v\u1eadt trong v\u00e0i m\u01b0\u01a1i ph\u00fat. C\u00e1i th\u1eddi ng\u01b0\u1eddi ta tr\u1ecdng th\u01a1, qu\u00e1 \u0111\u00e1ng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi, coi th\u01a1 nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t tr\u00f2 ch\u01a1i; th\u1eddi \u1ea5y \u0111\u00e3 qua r\u1ed3i. Th\u01a1 h\u00f4m nay ch\u00ednh l\u00e0 ti\u1ebfng n\u00f3i th\u1ed1ng thi\u1ebft c\u1ee7a kh\u00e1t v\u1ecdng t\u1eebng c\u00e1 nh\u00e2n, n\u00f3i h\u1eb9p, v\u00e0 c\u1ea3 m\u1ed9t th\u1ebf h\u1ec7 , n\u00f3i r\u1ed9ng, l\u00e0 th\u1ebf h\u1ec7 b\u01a1 v\u01a1 l\u1ea1c h\u01b0\u1edbng t\u1eeb sau 1954. T\u00e2m t\u00ecnh h\u00f9ng v\u0129 l\u1edbn lao n\u00e0y, c\u1ed9ng v\u1edbi chi\u1ebfn tranh \u0111\u00e8 n\u1eb7ng t\u1eebng c\u00e1 th\u1ec3, \u0111\u00e3 l\u00e0 tr\u1ecdng tr\u00e1ch c\u1ee7a thi ca. Nh\u01b0 con ng\u01b0\u1eddi b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng tin v\u00e0o t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng, b\u1eadc v\u0129 nh\u00e2n tin v\u00e0o t\u00e0i n\u0103ng, thi s\u0129 mi\u1ec1n Nam, h\u1ecd \u0111\u00e3 tin v\u00e0o s\u1ee9c m\u1ea1nh thi ca nh\u01b0 th\u1ebf.<\/p>\n<p>V\u00e0 s\u1ef1 tin t\u01b0\u1edfng m\u00e3nh li\u1ec7t, c\u00e1i ti\u1ebfng n\u00f3i b\u1eb1ng th\u01a1 \u1ea5y, n\u00f3 b\u1ecb d\u1ed3n n\u00e9n, th\u0103ng hoa b\u1ed9t ph\u00e1t. Nh\u1eefng t\u00e2m t\u00ecnh \u00fd v\u1ecb c\u0169 \u0111\u1ec1u thay b\u1eb1ng m\u1ed9t l\u1ed1t m\u1edbi, m\u1ed9t l\u1ed1t trong tr\u1ebbo m\u1ea1nh m\u1ebd ho\u00e0n to\u00e0n xa r\u1eddi kh\u00f4ng kh\u00ed \u1ee7y m\u1ecb ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc. \u00c1i t\u00ecnh ch\u1eb3ng h\u1ea1n. T\u00ednh ch\u1ea5t u u\u1ea9n phi l\u00fd trong t\u00ecnh y\u00eau ti\u1ec1n chi\u1ebfn h\u1ebft r\u1ed3i. H\u1ebft th\u1ef1c r\u1ed3i. Th\u01a1 h\u00f4m nay, t\u00ecnh y\u00eau th\u1ef1c h\u01a1n, m\u1ea1nh h\u01a1n v\u00e0 s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng h\u01a1n (d\u00f9 x\u00f3t xa h\u01a1n). T\u1eeb t\u00ecnh y\u00eau t\u01b0\u01a1i vui trong \u0110inh H\u00f9ng<sup>[26]<\/sup>, th\u01a1 m\u1ed9ng m\u00e0 g\u1ea7n g\u0169i trong Nguy\u00ean Sa<sup>[27]<\/sup>, cho \u0111\u1ebfn \u00fd v\u1ecb n\u00e1o n\u1ee9c van l\u01a1n trong Th\u1ebf Vi\u00ean<sup>[28]<\/sup>, bu\u1ed3n b\u1ef1c ph\u1eabn n\u1ed9 trong Du T\u1eed L\u00ea, m\u1ecdi s\u1eafc th\u00e1i \u0111\u1ec1u kh\u00e1c nhau v\u00e0 hi\u1ec7n di\u1ec7n trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng n\u00e0y. N\u1ed7i t\u01b0\u01a1i vui \u0110inh H\u00f9ng th\u1eadt ra ch\u1ec9 l\u00e0 b\u00f3ng d\u00e1ng khao kh\u00e1t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi lu\u00f4n lu\u00f4n s\u1ee3 b\u1ecb m\u1ea5t h\u1ea1nh ph\u00fac. C\u00e2u chuy\u1ec7n t\u00ecnh Nguy\u00ean Sa n\u00f3i l\u00ean s\u1ef1 quay v\u1ec1 t\u1ebf b\u00e0o th\u1ea7m k\u00edn v\u00e0 nh\u1eb9 nh\u00e0ng nh\u1ea5t m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi tru\u00e2n chuy\u00ean. C\u00f2n m\u1ed1i t\u00ecnh c\u1ee7a Du T\u1eed L\u00ea v\u00e0 Th\u1ebf Uy\u00ean ph\u1ea3i ch\u0103ng ch\u1ec9 l\u00e0 v\u1eadt l\u1ea5p \u0111\u1ea7y kho\u1ea3ng tr\u1ed1ng th\u00ea l\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a thanh ni\u00ean Vi\u1ec7t Nam tr\u01b0\u1edbc x\u00e3 h\u1ed9i lo\u1ea1n lu\u00e2n v\u00e0 h\u1ed7n \u0111\u1ed9n c\u1ee7a nh\u1eefng n\u0103m s\u00e1u m\u01b0\u01a1i \u2013 b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i. Chi\u1ebfn tranh x\u00e3 h\u1ed9i nh\u00f2a l\u1eabn t\u00e2m t\u00ecnh ri\u00eang t\u01b0 nh\u1ea5t c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, quy\u1ec7n th\u00e0nh keo s\u01a1n. M\u1ed7i l\u1ea7n va ch\u1ea1m l\u00e0 m\u1ed7i l\u1ea7n chua x\u00f3t. Trong b\u00e0i <em>Bu\u1ed5i Chi\u1ec1u \u1edf Pleiku<\/em> c\u1ee7a Kim Tu\u1ea5n<\/p>\n<p><em>Bu\u1ed5i chi\u1ec1u \u1edf Pleiku \u2026<\/em><em><br \/>\n<em>Ti\u1ebfng phi c\u01a1 v\u00e0 ti\u1ebfng s\u00fang<\/em><br \/>\n<em>Anh c\u00f2n ti\u1ebfng n\u00e0o \u0111\u1ec3 n\u00f3i y\u00eau em<\/em><\/em><\/p>\n<p>Chi\u1ebfn tranh l\u00e0m tan ra \u0111\u00f4i c\u1ea3m t\u00ecnh ng\u00e0y x\u01b0a, nh\u01b0ng ch\u00ednh n\u00f3, l\u00e0m s\u1ed1ng d\u1eady nh\u1eefng suy t\u01b0 m\u1edbi. Mai Trung T\u0129nh c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea3ng th\u1ed1t nh\u00ecn chi\u1ebfn tranh b\u1eb1ng con m\u1eaft x\u00f3t xa gh\u00ea t\u1edfm. M\u00e0 Thanh T\u00e2m Tuy\u1ec1n l\u1ea1i xem \u0111\u00f3 nh\u01b0 n\u1ed1t gh\u1ebb t\u00e2m h\u1ed3n, ch\u1ecbu \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec nh\u00e0 th\u01a1 s\u1ed1ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec ch\u1ebft, v\u00e0 n\u1ed1t gh\u1ebb b\u1ea9n th\u1ec9u \u1ea5y kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u1ee7y ho\u1ea1i nh\u1eefng ph\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n l\u1ea1i nh\u00e0 th\u01a1. Tr\u1ea7n Tu\u1ea5n Ki\u1ec7t xem \u0111\u1eddi n\u00e0y \u2013 v\u00e0 m\u1ecdi cu\u1ed9c \u0111\u1eddi? \u2013 l\u00e0 \u0111\u00e1m l\u1ea7y r\u1ed1i ra r\u1ed1i r\u1eafm, s\u1ed1ng v\u1edbi m\u00ecnh theo phong c\u00e1ch L\u00e3o-t\u1eed xem th\u1ebf s\u1ef1 l\u00e0 tr\u00f2 ch\u01a1i. Th\u00ec B\u00f9i Gi\u00e1ng ti\u1ebfn th\u00eam b\u01b0\u1edbc n\u1eefa, l\u00f4i l\u1ea1i ra bao nhi\u00eau \u1ea9n \u1ee9c s\u00e2u k\u00edn nh\u1ea5t t\u1eeb t\u00e2m h\u1ed3n ra ngo\u00e0i \u00e1nh s\u00e1ng ch\u1eef ngh\u0129a \u0111\u1ec3 theo d\u00f5i, \u0111\u1ed1i ch\u1ecdi. Ai ng\u1edd chi\u1ebfn tranh c\u00f2n t\u1ea1o n\u00ean t\u00e1c n\u0103ng hi\u1ebfm c\u00f3 nh\u01b0 v\u1eady: t\u00e1c n\u0103ng th\u00fac \u0111\u1ea9y nh\u00e0 th\u01a1 quay v\u1ec1 c\u00f5i huy\u1ec1n nhi\u1ec7m uy\u00ean nguy\u00ean c\u1ee7a m\u00ecnh, l\u1ee5c v\u1ea5n tra h\u1ecfi. B\u1ea7u tr\u1eddi s\u00e1ng t\u1ea1o c\u1ee7a thi ca, t\u1eeb x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u1ebfn chi\u1ebfn tranh, m\u1eb7c t\u00ecnh lan r\u1ed9ng. L\u1ec7 s\u01b0\u01a1ng trong tr\u1eafng nh\u01b0\u1eddng ch\u1ed7 m\u00e1u x\u01b0\u01a1ng tanh t\u01b0\u1edfi; nh\u1eefng \u0111\u01b0\u1eddng vi\u1ec1n n\u00fai bu\u1ed5i s\u00e1ng nh\u1eefng c\u00e1nh cung xanh bu\u1ed5i chi\u1ec1u, m\u00e3i m\u00e3i, h\u1ebft h\u1ebft, bi\u1ebfn m\u1ea5t cho c\u00e2y tr\u1ee5i, \u0111\u1ea1i l\u1ed9 v\u1eafng ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ed3i tr\u1ecdc ng\u01a1 ng\u00e1c, s\u00fang \u0111\u1ea1n l\u1ebb loi.<\/p>\n<p>Tuy th\u1ebf s\u00e1c th\u00e1i d\u1ecbu d\u00e0ng th\u00e2n m\u1eadt ng\u00e0n \u0111\u1eddi ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t v\u1eabn c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i v\u00e0 r\u00e0o r\u1ea1t s\u1ed1ng. Trong m\u1ed7i n\u1ecdc \u0111\u1ed9c b\u01b0ng m\u1ee7 chi\u1ebfn su, l\u00e0 m\u1ed7i n\u1ee5 hoa t\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi. Ng\u01b0\u1eddi ta th\u1ea5y Tu\u1ec7 Mai l\u00e0m th\u01a1 th\u1eadt d\u1ecbu m\u00e0 th\u1eadt s\u00e2u s\u1eafc, Ho\u00e0ng Anh Tu\u1ea5n m\u01a1 m\u1ed9ng m\u00e0 t\u01b0\u01a1i t\u1eafn, Vi\u00ean Linh ch\u00e1n n\u1ea3n nh\u01b0ng t\u00e0ng \u1ea9n nh\u1ee5y non y\u00eau \u0111\u1eddi<sup>[29]<\/sup>, Tr\u1ea7n L\u00ea Nguy\u1ec5n x\u00f3t xa r\u1ed3i v\u1eabn c\u1ea3m s\u1ed1ng. Ch\u00fang ta \u0111\u00f2i g\u00ec n\u1eefa. Mi\u1ec1n Nam, kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u00f4i nhi\u1ec1u l\u1eddi, mi\u1ec1n Nam l\u00e0 n\u01a1i \u01b0\u01a1m v\u00e0 nu\u00f4i t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ea7m s\u1ed1ng t\u1eeb ti\u1ec1n nh\u00e2n \u0111\u1ec3 l\u1ea1i kh\u00f4ng ch\u1ec9 m\u1edbi v\u00e0i m\u01b0\u01a1i n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, m\u00e0 tr\u0103m n\u0103m ng\u00e0n n\u0103m; kh\u00f4ng ch\u1ec9 ch\u1eef ngh\u0129a tr\u00ean gi\u1ea5y, m\u00e0 h\u1eb1ng h\u00e0 tr\u0103ng sao hoa g\u1ea5m \u00fd t\u00ecnh trong h\u1ed3n qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng, m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa, b\u1eb1ng thi ca.<\/p>\n<p>B\u1ed1n m\u01b0\u01a1i l\u0103m n\u0103m qua, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tu\u1ed5i tr\u1ebb ng\u00e0y \u0111\u1ea7u nay vai n\u1eb7ng d\u01b0\u1edbi th\u1eddi gian, nh\u1eefng k\u1ebb sinh sau \u0111ang ng\u01a1 ng\u00e1c t\u00ecm \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i m\u1edbi. Ph\u1ea5n h\u01b0\u01a1ng m\u1ed9t th\u1eddi d\u1ea7n d\u00e0 qua v\u00e0 \u00fd t\u00ecnh thu\u1edf tr\u01b0\u1edbc l\u1ea7n h\u1ed3i \u0111\u1ed5 v\u1ee1 toang hoang. N\u0103m m\u1ed9t ng\u00e0n ch\u00edn tr\u0103m b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i l\u0103m, ch\u00fang ta nh\u00ecn l\u1ea1i \u0111o\u1ea1n \u0111\u1eddi tr\u00e1ng l\u1ec7 bu\u1ed3n r\u1ea7u tr\u00f4i, l\u00f2ng ng\u1eadm ng\u00f9i. <em>Tro t\u00e0n, v\u00e0 h\u01a1i \u1ea5m cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u00f2n \u00e2m \u1ef7 \u0111\u01b0\u1ee3c bao l\u00e2u?<\/em><\/p>\n<p><em>Th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t, 1975<\/em><\/p>\n<p><em>V\u00f5-ph\u01b0\u1edbc Long<\/em><\/p>\n<p>&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;-<\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\"><sup>[17]<\/sup>Hai c\u00e2u \u0111\u1ea7u b\u00e0i h\u00e1t n\u00f3i \u201cD\u00ec Gi\u00f3\u201d: \u201c<em>Gi\u00f3 h\u1ee1i gi\u00f3 phong tr\u1ea7n ta \u0111\u00e3 ch\u00e1n, C\u00e1nh chim b\u1eb1ng ch\u00edn v\u1ea1n nh\u1eefng ch\u1edd mong<\/em>\u201d c\u00f3 kh\u00ed v\u1ecb h\u00e0o h\u00f9ng v\u00e0 t\u00e2n k\u1ef3 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t<\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\"><sup>[18]<\/sup>T\u1eeb th\u01a1 Tr\u1ea7n D\u1ea1 T\u1eeb<\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\"><sup>[19]<\/sup> \u201cB\u00e0i Ca Th\u1eddi Lo\u1ea1n\u201d, V\u0169 Ho\u00e0ng Ch\u01b0\u01a1ng<\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\"><sup>[20]<\/sup> \u201cT\u00e2m Thanh Dao\u201d, Tr\u1ea7n Tu\u1ea5n Ki\u1ec7t<\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\"><sup>[21]<\/sup> Kh\u1ea3o lu\u1eadn \u201cM\u1ed9t Th\u1eddi \u0110\u1ea1i Trong Thi Ca\u201d, ph\u1ea7n \u0111\u1ea7u cu\u1ed1n \u201cThi Nh\u00e2n Vi\u1ec7t Nam\u201d, t\u00e1i b\u1ea3n t\u1ea1i S\u00e0i G\u00f2n, 1968<\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\"><sup>[22]<\/sup> B\u00e0i \u201cTr\u0103ng\u201d (Th\u01a1 Th\u01a1)<\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\"><sup>[23]<\/sup> B\u00e0i \u201cN\u0103m Qua\u201d<\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\"><sup>[24]<\/sup> \u201cT\u00e2y Ti\u1ebfn\u201d, Quang D\u0169ng<\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\"><sup>[25]<\/sup> \u201c\u0110\u00f4i B\u1edd\u201d, Quang D\u0169ng<\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\"><sup>[26]<\/sup> \u201cXu\u00e2n \u1ea4m H\u01b0\u01a1ng R\u1eebng\u201d<\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\"><sup>[27]<\/sup> \u201c\u00c1o L\u1ee5a H\u00e0 \u0110\u00f4ng\u201d<\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\"><sup>[28]<\/sup> \u201cCho Anh L\u00e0m T\u00ecnh Nh\u00e2n\u201d<\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\"><sup>[29]<\/sup> \u201cTh\u01a1 C\u1ed5\u201d<\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\">\u00a0<\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\">\u00a0<\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\">\u00a0<\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\">\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u1ea7u tr\u1eddi s\u00e1ng t\u1ea1o c\u1ee7a thi ca, t\u1eeb x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u1ebfn chi\u1ebfn tranh, m\u1eb7c t\u00ecnh lan r\u1ed9ng. L\u1ec7 s\u01b0\u01a1ng trong tr\u1eafng nh\u01b0\u1eddng ch\u1ed7 m\u00e1u x\u01b0\u01a1ng tanh t\u01b0\u1edfi; nh\u1eefng \u0111\u01b0\u1eddng vi\u1ec1n n\u00fai bu\u1ed5i s\u00e1ng nh\u1eefng c\u00e1nh cung xanh bu\u1ed5i chi\u1ec1u, m\u00e3i m\u00e3i, h\u1ebft h\u1ebft, bi\u1ebfn m\u1ea5t cho c\u00e2y tr\u1ee5i, \u0111\u1ea1i l\u1ed9 v\u1eafng ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ed3i tr\u1ecdc ng\u01a1 ng\u00e1c, s\u00fang \u0111\u1ea1n l\u1ebb loi<\/p>\n","protected":false},"author":702,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[5,221,254],"tags":[],"class_list":["post-15454","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bien-khao","category-cac-so-da-mau-dinh-ky","category-da-mau-so-27"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15454","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/702"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15454"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15454\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15457,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15454\/revisions\/15457"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15454"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15454"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15454"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}