{"id":10892,"date":"2010-02-16T01:05:00","date_gmt":"2010-02-16T01:05:00","guid":{"rendered":"http:\/\/damau.org\/archives\/10892"},"modified":"2022-02-24T01:35:50","modified_gmt":"2022-02-24T01:35:50","slug":"cau-chuyen-van-hoc-mien-nam-tim-o-dau","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/damau.org\/en\/10892\/cau-chuyen-van-hoc-mien-nam-tim-o-dau","title":{"rendered":"c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u0103n h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam: t\u00ecm \u1edf \u0111\u00e2u?"},"content":{"rendered":"<table border=\"0\" cellspacing=\"3\" cellpadding=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<td valign=\"top\">\u00a0<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">\n<blockquote><p><strong><em>LTS:<\/em><\/strong><em> <\/em><em>B\u00e0i vi\u1ebft d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y, &#8220;C\u00e2u chuy\u1ec7n v\u0103n h\u1ecdc Mi\u1ec1n Nam: T\u00ecm \u1edf \u0111\u00e2u?&#8221; c\u1ee7a nh\u00e0 v\u0103n Tr\u00f9ng D\u01b0\u01a1ng, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u0103ng t\u1ea3i tr\u00ean trang Blog Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Ho\u00e0ng v\u00e0 Th\u00e2n h\u1eefu tr\u00ean website c\u1ee7a \u0111\u00e0i Voice of America (VOA), ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 9, 2009. B\u00e0i vi\u1ebft \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c<\/em><em> nh\u1eefng \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 ph\u1ea3n h\u1ed3i sau khi \u0111\u1ecdc b\u00e0i n\u00e0y, m\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3 \u0111\u00e3 l\u01b0u tr\u1eef d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng PDF. Khi t\u00e1c gi\u1ea3 \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb thay \u0111\u1ed5i m\u1ed9t chi ti\u1ebft trong b\u00e0i, ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch k\u1ef9 thu\u1eadt c\u1ee7a trang Web n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u0103ng l\u1ea1i b\u00e0i tr\u00ean v\u1edbi chi ti\u1ebft m\u1edbi \u0111\u00f3 song <\/em><em>kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1c \u00fd ki\u1ebfn k\u00e8m theo c\u1ee7a \u0111\u1ed9c gi\u1ea3<\/em><em>, m\u1eb7c y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3. V\u00ec nh\u1eadn th\u1ea5y t\u00ednh c\u00e1ch t\u00e0i li\u1ec7u c\u1ee7a b\u00e0i &#8220;C\u00e2u chuy\u1ec7n v\u0103n h\u1ecdc Mi\u1ec1n Nam&#8221; v\u00e0 gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a nh\u1eefng \u00fd ki\u1ebfn n\u00e0y, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a v\u00e0i \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 t\u1eeb trong n\u01b0\u1edbc, T\u1ea1p ch\u00ed Da M\u1ea7u \u0111\u00e3 xin ph\u00e9p t\u00e1c gi\u1ea3 Tr\u00f9ng D\u01b0\u01a1ng cho \u0111\u0103ng t\u1ea3i l\u1ea1i b\u00e0i vi\u1ebft tr\u00ean nguy\u00ean v\u1eb9n c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a \u0111\u1ed9c gi\u1ea3. <\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>G\u1ea7n \u0111\u00e2y t\u00f4i c\u00f3 d\u1ecbp \u0111\u1ecdc m\u1ed9t s\u1ed1 t\u00e0i li\u1ec7u c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi trong n\u01b0\u1edbc vi\u1ebft v\u1ec1 v\u0103n h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam 1954-1975. R\u1ea3i r\u00e1c \u0111\u00f3 \u0111\u00e2y kh\u00f4ng \u00edt, nh\u01b0ng gom v\u00e0o m\u1ed9t m\u1ed1i th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 k\u1ec3 ra hai ngu\u1ed3n. Th\u1ee9 nh\u1ea5t l\u00e0 b\u00e0i ph\u1ecfng v\u1ea5n kh\u00e1 th\u00fa v\u1ecb c\u1ee7a ch\u1ecb Th\u1ee5y Khu\u00ea, \u0111\u00e0i RFI b\u00ean Ph\u00e1p, v\u1edbi nh\u00e0 ph\u00ea b\u00ecnh V\u01b0\u01a1ng Tr\u00ed Nh\u00e0n, hi\u1ec7n s\u1ed1ng t\u1ea1i H\u00e0n\u1ed9i, xung quanh \u0111\u1ec1 t\u00e0i v\u0103n h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam t\u1eeb 1954-1975 (*). Th\u1ee9 hai l\u00e0 cu\u1ed1n s\u1ed1 4 c\u1ee7a b\u1ed9 s\u00e1ch 4-t\u1eadp kh\u00e1 \u0111\u1ed3 s\u1ed9 t\u1ef1a l\u00e0 <em>V\u0103n H\u1ecdc Mi\u1ec1n Nam N\u01a1i Mi\u1ec1n \u0110\u1ea5t M\u1edbi<\/em> (&#8220;\u0111\u1ea5t m\u1edbi&#8221; \u0111\u00e2y c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 mi\u1ec1n nam Vi\u1ec7t Nam, x\u01b0a quen g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;x\u1ee9 \u0111\u00e0ng trong&#8221;, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i &#8220;\u0111\u1ea5t m\u1edbi&#8221; c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t t\u1ecb n\u1ea1n, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ng\u01b0\u1eddi t\u1ecb n\u1ea1n t\u1ea1i M\u1ef9) c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Q. Th\u1eafng, ri\u00eang b\u00e0n v\u1ec1 v\u0103n h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam d\u01b0\u1edbi th\u1eddi Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng Ho\u00e0, do nh\u00e0 V\u0103n H\u1ecdc xu\u1ea5t b\u1ea3n \u1edf H\u00e0n\u1ed9i n\u0103m 2008.<\/p>\n<p>Th\u1eb3ng th\u1eafn m\u00e0 nh\u1eadn x\u00e9t th\u00ec ph\u1ea3i n\u00f3i \u0111\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng n\u1ed7 l\u1ef1c \u0111\u00e1ng kh\u00edch l\u1ec7. N\u00f3i v\u1ec1 v\u0103n h\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam th\u1eddi c\u1eadn \u0111\u1ea1i m\u00e0 ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0n v\u1ec1 s\u00e1ch b\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ea3n xu\u1ea5t d\u01b0\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 C\u1ed9ng s\u1ea3n to\u00e0n m\u1ed9t lo\u1ea1i &#8220;c\u00fac v\u1ea1n th\u1ecd&#8221;, tr\u1eeb lo\u1ea1i v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng g\u1ecdi l\u00e0 ph\u1ea3n kh\u00e1ng \u0111\u00e3 h\u1eb3n, l\u00e0 m\u1ed9t thi\u1ebfu s\u00f3t l\u1edbn. Trong khi m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng ai t\u1eeb mi\u1ec1n B\u1eafc \u0111\u1eb7t ch\u00e2n v\u00e0o mi\u1ec1n Nam l\u1ea7n \u0111\u1ea7u sau bi\u1ebfn c\u1ed1 30 th\u00e1ng 4 n\u0103m 1975 b\u00e2y gi\u1edd c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 ph\u1ee7 nh\u1eadn: \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u1ea3 r\u1eebng s\u00e1ch b\u00e1o, t\u1eeb s\u00e1ng t\u00e1c t\u1edbi d\u1ecbch thu\u1eadt, mu\u00f4n h\u1ed3ng ngh\u00ecn t\u00eda ph\u01a1i b\u1ea7y ra tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft h\u1ecd tr\u01b0\u1edbc khi c\u00f3 c\u00e1i chi\u1ebfn d\u1ecbch man ri m\u1ecdi r\u1ee3 &#8220;\u0111\u1ed1t s\u00e1ch&#8221; c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc C\u1ed9ng s\u1ea3n v\u00e0o cu\u1ed1i n\u0103m 1975. \u0110\u00e3 h\u1eb3n l\u00e0 c\u00f3 v\u00e0ng c\u00f3 thau, nh\u01b0ng gi\u1edbi th\u01b0\u1edfng ngo\u1ea1n \u0111\u1ee7 th\u00f4ng minh \u0111\u1ec3 l\u1ecdc ra nh\u1eefng g\u00ec v\u1edbi h\u1ecd l\u00e0 v\u00e0ng \u0111\u1ec3 gi\u1eef l\u1ea1i, ho\u1eb7c d\u1ea5u n\u1ebfu c\u1ea7n, kh\u00f4ng c\u1ea7n ch\u00ednh quy\u1ec1n l\u00e0m h\u1ed9 c\u00e1i vi\u1ec7c tuy\u1ec3n l\u1ef1a.<\/p>\n<p>Kh\u00f4ng r\u00f5 v\u00ec thi\u1ebfu t\u00e0i li\u1ec7u hay v\u00ec m\u1ed9t l\u00fd do n\u00e0o kh\u00e1c, T\u1eadp 4 c\u1ee7a b\u1ed9 s\u00e1ch <em>V\u0103n H\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam N\u01a1i Mi\u1ec1n \u0110\u1ea5t M\u1edbi<\/em> c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Q. Th\u1eafng ch\u1ec9 \u0111\u1ec1 c\u1eadp t\u1edbi, m\u1ed9t c\u00e1ch h\u1eddi h\u1ee3t v\u00e0 n\u00f4ng c\u1ea1n, 53 &#8220;v\u0103n gia&#8221; c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng H\u00f2a, v\u1edbi m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1c gi\u1ea3 g\u1eafn cho m\u1ed9t nh\u00e3n hi\u1ec7u. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n Nguy\u1ec5n V\u0103n Trung c\u00f3 nh\u00e3n &#8220;nh\u00e0 v\u0103n nh\u1eadp cu\u1ed9c&#8221;, Cao Xu\u00e2n H\u1ea1o &#8220;nh\u00e0 l\u1eadp thuy\u1ebft ng\u1eef h\u1ecdc&#8221;, Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Lan &#8220;nh\u00e0 v\u0103n C\u00f4ng gi\u00e1o, nh\u00e0 b\u00e1o d\u1ea5n th\u00e2n&#8221;, Thanh Vi\u1ec7t Thanh (?) &#8220;nh\u00e0 v\u0103n c\u1ea7n c\u00f9&#8221;, Th\u1ebf Uy\u00ean &#8220;nh\u00e0 v\u0103n nh\u1eadp cu\u1ed9c&#8221;, Vi\u00ean Linh &#8220;&#8216;ho\u00e0ng \u0111\u1ebf&#8217;, &#8216;nh\u00e0 \u0111\u1ed9c t\u00e0i&#8217; v\u0103n h\u1ecdc&#8221; (!?), H\u1ed3 Tr\u01b0\u1eddng An &#8220;d\u01b0\u1ee3c s\u0129 (?), nh\u00e0 v\u0103n\u201d, vv. L\u1ea1i th\u1ea5y c\u1ea3 thi s\u0129 Ph\u00f9ng Qu\u00e1n, ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi t\u00f4i mu\u00f4n \u0111\u1eddi l\u00e0 c\u1ee7a th\u1eddi Nh\u00e2n V\u0103n Giai Ph\u1ea9m (H\u00e0n\u1ed9i, 1955-58), trong \u0111\u00e1m n\u00e0y n\u1eefa, v\u1edbi nh\u00e3n &#8220;nh\u00e0 v\u0103n, thi s\u0129 hi\u1ec7n th\u1ef1c&#8221;. T\u00f4i t\u00f2 m\u00f2 t\u00ecm t\u00ean c\u00e1c b\u1ea1n g\u00e1i vi\u1ebft v\u0103n c\u1ee7a m\u00ecnh h\u1ed3i \u1ea5y th\u00ec th\u1ea5y Nguy\u1ec5n th\u1ecb Th\u1ee5y V\u0169 \u0111\u01b0\u1ee3c kho\u00e1c cho c\u00e1i nh\u00e3n &#8220;nh\u00e0 v\u0103n n\u1eef gi\u1ea7u t\u00ecnh d\u1ee5c&#8221;, T\u00fay H\u1ed3ng &#8220;n\u1eef v\u0103n s\u0129 gi\u1ea7u t\u00ednh nh\u1ee5c c\u1ea3m&#8221;, Nguy\u1ec5n th\u1ecb Ho\u00e0ng &#8220;nh\u00e0 v\u0103n tr\u1ebb c\u1ee7a t\u00ecnh l\u1ee5y&#8221;, Thu V\u00e2n (?) &#8220;nh\u00e0 v\u0103n d\u00f9ng t\u00ednh d\u1ee5c \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft v\u1ea7n \u0111\u1ec1&#8221;, v\u00e0 c\u00e1 nh\u00e2n t\u00f4i, Tr\u00f9ng D\u01b0\u01a1ng, &#8220;nh\u00e0 v\u0103n hi\u1ec7n th\u1ef1c bu\u00f4ng<em> x\u1ea3<\/em>&#8221; (ch\u1eef nghi\u00eang l\u00e0 c\u1ee7a t\u00f4i, v\u00ec t\u00f4i kh\u00f4ng hi\u1ec3u ch\u1eef &#8220;x\u1ea3&#8221; \u0111i v\u1edbi &#8220;bu\u00f4ng&#8221; c\u00f3 ngh\u0129a g\u00ec).<\/p>\n<p>T\u00f4i t\u00ecnh c\u1edd th\u1ea5y cu\u1ed1n s\u00e1ch n\u00e0y c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Q. Th\u1eafng h\u00f4m gh\u00e9 th\u0103m ch\u1ecb Th\u1ee5y Khu\u00ea \u1edf Paris h\u1ed3i m\u00f9a h\u00e8 v\u1eeba qua. Ch\u1ec9 k\u1ecbp ch\u1ee5p v\u00e0i trang ngh\u0129 m\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea7n cho m\u1ed9t b\u00e0i vi\u1ebft ng\u1eafn, trong \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 h\u1eb3n l\u00e0 c\u00f3 ch\u1ee5p ri\u00eang ph\u1ea7n \u00f4ng Th\u1eafng vi\u1ebft v\u1ec1 t\u00f4i, v\u00ec t\u00f2 m\u00f2. M\u1ed7i t\u00e1c gi\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f4ng Th\u1eafng chi cho \u0111\u1ed9 hai trang, v\u1edbi ph\u1ea7n l\u1edbn l\u00e0 t\u00f3m t\u1eaft nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m ti\u00eau bi\u1ec3u, r\u1ed3i sau \u0111\u00f3 l\u00e0 ph\u1ea7n in l\u1ea1i m\u1ed9t b\u00e0i ho\u1eb7c truy\u1ec7n c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 \u0111\u00f3. T\u00f4i \u0111\u1ecdc ph\u1ea7n \u00f4ng Th\u1eafng vi\u1ebft v\u1ec1 t\u00f4i m\u00e0 th\u01b0\u01a1ng cho ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m b\u00fat \u1edf nh\u00e0. \u0110\u1ea1i kh\u00e1i \u00f4ng v\u1eeba khen t\u00f4i l\u00e0 vi\u1ebft &#8220;th\u1eb3ng th\u1eafn, h\u1ed3n nhi\u00ean, t\u1ef1 do&#8221; r\u1ed3i l\u1eadp t\u1ee9c, li\u1ec1n \u0111\u00f3, \u00f4ng \u0111\u00e1 gi\u00f2 l\u00e1i m\u1ed9t c\u00e1i cho \u0111\u00fang \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i, b\u1ea3o t\u00f4i &#8220;bu\u00f4ng x\u00e3 (\u1edf \u0111\u00e2y th\u00ec l\u00e0 &#8220;x\u00e3&#8221;, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i &#8220;x\u1ea3&#8221; nh\u01b0 c\u00e1i nh\u00e3n \u00f4ng cho t\u00f4i \u1edf ph\u1ea7n m\u1ee5c l\u1ee5c), \u0111am m\u00ea \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9 s\u1ed1ng s\u01b0\u1ee3ng, kh\u00f3 d\u1eebng\u201d. Cu\u1ed1i c\u00f9ng \u00f4ng in l\u1ea1i nguy\u00ean truy\u1ec7n ng\u1eafn &#8220;M\u01b0a Kh\u00f4ng \u01af\u1edbt \u0110\u1ea5t&#8221; c\u1ee7a t\u00f4i, v\u1edbi l\u1eddi gi\u1edbi thi\u1ec7u: &#8220;Sau \u0111\u00e2y l\u00e0 truy\u1ec7n ng\u1eafn mang h\u01a1i <em>h\u00e1m<\/em> t\u00e1c gi\u1ea3&#8221; (ch\u1eef nghi\u00eang l\u00e0 c\u1ee7a t\u00f4i, v\u00ec t\u00f4i v\u1eabn ngh\u0129 l\u00e0 ph\u1ea3i l\u00e0 &#8220;h\u01a1i h\u01b0\u1edbm&#8221; hay &#8220;h\u01a1i h\u01b0\u1edbng&#8221; m\u1edbi \u0111\u00fang, ch\u1ee9 ch\u1eef &#8220;h\u01a1i h\u00e1m&#8221; l\u00e0m t\u00f4i c\u00f3 c\u1ea3m t\u01b0\u1edfng m\u00ecnh &#8230; l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng t\u1eafm!) D\u1ea7u sao, t\u00f4i ch\u1ec9 b\u00e0n\u2026 lo\u1ea1n cho vui, \u0111\u1ea5y th\u1ef1c ra kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 c\u1ee7a b\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y.<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec1u t\u00f4i mu\u1ed1n n\u00f3i l\u00e0, ngo\u00e0i nh\u1eefng g\u00f2 b\u00f3 c\u1ee7a c\u1ee7a ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m b\u00fat, nh\u1ea5t l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft bi\u00ean kh\u1ea3o v\u00e0 ph\u00ea b\u00ecnh v\u1ed1n (kh\u00e1c v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi s\u00e1ng t\u00e1c c\u00f3 to\u00e0n quy\u1ec1n ch\u1ee7 quan mi\u1ec5n l\u00e0m sao rung \u0111\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc &#8212; vi\u1ec7c kh\u00f3 nh\u1ea5t trong s\u00e1ng t\u00e1c&#8211;) c\u1ea7n m\u1ed9t m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng trong \u0111\u00f3 h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 h\u00e0nh x\u1eed m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00e1ch quan, ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft \u1edf nh\u00e0 c\u00f2n v\u00f4 c\u00f9ng thi\u1ebfu t\u00e0i li\u1ec7u. \u0110\u1ea5y c\u0169ng l\u00e0 nh\u1edd c\u00f4ng lao thanh t\u1ea9y \u0111\u1ec3 l\u00e0m s\u1ea1ch x\u00e3 h\u1ed9i c\u1ee7a ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u00e3, ngay t\u1eeb khi v\u1eeba chi\u1ebfm xong mi\u1ec1n Nam, ra tay h\u1ee7y ho\u1ea1i s\u00e1ch v\u1edf v\u00e0 c\u00e1c v\u0103n ho\u00e1 ph\u1ea9m &#8220;M\u1ef9 Ng\u1ee5y&#8221; m\u1ed9t c\u00e1ch t\u1eadn t\u00ecnh. T\u00f4i c\u00f2n nh\u1edb sau khi t\u00f4i \u0111i r\u1ed3i, cha m\u1eb9 t\u00f4i d\u1ecdn \u0111\u1ebfn \u1edf c\u0103n nh\u00e0 \u0111\u1ea7y nh\u00f3c s\u00e1ch b\u00e1o c\u1ee7a t\u00f4i b\u1ecf l\u1ea1i \u1edf S\u00e0ig\u00f2n, \u0111\u00e3 ph\u1ea3i v\u1ea5t v\u1ea3 \u0111\u1ec3 thanh to\u00e1n ch\u00fang nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o. Tho\u1ea1t \u0111\u1ea7u khi c\u00f2n b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c, nhi\u1ec1u s\u00e1ch trong th\u01b0 vi\u1ec7n t\u01b0 c\u1ee7a t\u00f4i, cu\u1ed1n n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3 ch\u1eef \u0111\u1ec1 t\u1eb7ng t\u00f4i c\u1ee7a v\u0103n h\u1eefu ho\u1eb7c nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n, ra n\u1eb1m l\u1ec1 \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1n t\u1ed1ng b\u00e1n th\u00e1o cho nh\u00e0 ki\u1ebfm t\u00ed ti\u1ec1n \u0111ong g\u1ea1o, theo th\u01b0 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n h\u1ed3i \u1ea5y g\u1eedi ra cho t\u00f4i. B\u1ed9 h\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ee7a t\u00f4i, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 b\u1ed9 h\u00ecnh Ngy Thanh ch\u1ee5p t\u00f4i h\u1ed3i \u0111i h\u1ed1t x\u00e1c \u0111\u1ed3ng b\u1ea3o t\u1eed n\u1ea1n tr\u00ean \u0110\u1ea1i L\u1ed9 Kinh Ho\u00e0ng trong tr\u1eadn chi\u1ebfn M\u00f9a H\u00e8 \u0110\u1ecf L\u1eeda 1972, c\u1ea3 b\u1ed9 h\u00ecnh h\u00f4m \u0111\u00e1m tang ng\u01b0\u1eddi ch\u1ed3ng t\u1eed s\u0129 c\u1ee7a t\u00f4i v\u00e0o cu\u1ed1i 1972, th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f4ng anh r\u1ec3 xin \u0111em v\u1ec1 Long Kh\u00e1nh c\u1ea5t. Khi \u00f4ng n\u00e0y s\u1eafp \u0111i \u0111o\u00e0n t\u1ee5 v\u1edbi con v\u00e0o n\u0103m 1992, s\u1ee3 b\u1ecb li\u00ean l\u1ee5y, n\u00ean \u00f4ng mang \u0111\u1ed1t h\u1ebft.<\/p>\n<p>V\u00ec thi\u1ebfu t\u00e0i li\u1ec7u n\u00ean \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u th\u1ea5y nhi\u1ec1u sai s\u00f3t trong vi\u1ec7c tr\u00edch d\u1eabn, \u00edt ra l\u00e0 \u1edf c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u00f3 li\u00ean can t\u1edbi t\u00f4i. \u0110i\u1ec3n h\u00ecnh l\u00e0 t\u00f4i th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi ta tr\u00edch d\u1eabn t\u00f4i, r\u1ea3i r\u00e1c \u0111\u00f3 \u0111\u00e2y, theo ki\u1ec3u &#8220;r\u00e2u \u00f4ng n\u1ecd c\u1eafm c\u1eb1m b\u00e0 kia&#8221;. Ho\u1eb7c nh\u01b0 n\u0103m ngo\u00e1i, t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0i th\u00e2n h\u1eefu cho bi\u1ebft Talawas c\u00f3 chuy\u1ec3n nguy\u00ean m\u1ed9t t\u1eadp truy\u1ec7n c\u1ee7a t\u00f4i, <em>L\u1eadp \u0110\u00f4ng<\/em> (V\u0103n, Saigon, 1972), sang d\u1ea1ng digital v\u00e0 \u0111\u01b0a l\u00ean Web. T\u00f4i nghe, c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng, v\u00e0o xem, nh\u1eadn th\u1ea5y c\u00f3 v\u00e0i chi ti\u1ebft ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1nh m\u00e1y t\u1ef1 \u00fd th\u00eam v\u00e0o, c\u00f3 vi\u1ebft th\u01b0 cho ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng, sau khi c\u00e1m \u01a1n (m\u1eb7c d\u00f9 ch\u1eb3ng ai h\u1ecfi xin ph\u00e9p m\u00ecnh \u0111\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a m\u00ecnh), c\u00f3 \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb xin s\u1eeda l\u1ea1i cho \u0111\u00fang v\u1edbi b\u1ea3n \u0111\u00e3 in. Th\u01b0 \u0111i, \u0111\u00e3 l\u00e2u r\u1ed3i, kh\u00f4ng nghe h\u1ed3i \u00e2m (**).<\/p>\n<p>C\u0169ng xung quanh v\u1ea5n \u0111\u1ec1 thi\u1ebfu t\u00e0i li\u1ec7u, trong b\u00e0i ph\u1ecfng v\u1ea5n c\u1ee7a ch\u1ecb Th\u1ee5y Khu\u00ea v\u1ec1 v\u0103n h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam, \u00f4ng V\u01b0\u01a1ng Tr\u00ed Nh\u00e0n, khi \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecfi &#8220;c\u00f3 th\u1ea5y c\u00f3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u g\u00ec n\u00f3i th\u00eam v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u01b0a V\u0103n h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam tr\u1edf l\u1ea1i v\u0103n \u0111\u00e0n, \u0111i\u1ec1u m\u00e0 anh th\u1eadt s\u1ef1 h\u1ebft l\u00f2ng mong mu\u1ed1n th\u00fac \u0111\u1ea9y&#8221;, \u0111\u00e3 tr\u1ea3 l\u1eddi nh\u01b0 sau, xin tr\u00edch l\u1ea1i nguy\u00ean v\u0103n:<\/p>\n<p>&#8220;T\u00f4i b\u1ecb \u00e1m \u1ea3nh b\u1edfi m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m l\u00e0 ch\u00fang ta \u0111\u1ebfn ch\u1eadm qu\u00e1, l\u00e0m mu\u1ed9n qu\u00e1,&#8221; \u00f4ng Nh\u00e0n n\u00f3i. &#8220;Hi\u1ec7n nay n\u1ebfu mu\u1ed1n quay tr\u1edf l\u1ea1i V\u0103n h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam, ngo\u00e0i kh\u00f3 kh\u0103n t\u00f4i n\u00f3i tr\u00ean v\u1ec1 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng, c\u00e1c quan ni\u1ec7m, th\u00ec kh\u00f3 kh\u0103n v\u1eadt ch\u1ea5t c\u0169ng r\u1ea5t c\u1ee5 th\u1ec3. Nh\u01b0 kh\u00f4ng kh\u00ed ch\u1ec3nh m\u1ea3ng kh\u00f4ng ai chuy\u00ean t\u00e2m. L\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi th\u00ec v\u1eabn t\u00e2m l\u00fd h\u1eadu chi\u1ebfn, t\u1ee9c l\u00e0 v\u1eabn b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng ng\u00e0y h\u00f4m qua, kh\u00f4ng t\u00e1ch ra \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 nh\u00ecn \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng v\u0103n h\u00f3a, b\u00ecnh t\u0129nh l\u00e0m c\u00f4ng vi\u1ec7c m\u1ed9t c\u00e1ch t\u1ed1t h\u01a1n. Th\u1ee9 n\u1eefa, t\u01b0 li\u1ec7u th\u00ec m\u1ea5t r\u1ea5t nhi\u1ec1u. G\u1ea7n \u0111\u00e2y tr\u00ean m\u1ea1ng Talawas c\u0169ng \u0111\u00e3 tr\u00edch \u0111\u0103ng l\u1ea1i m\u1ed9t s\u1ed1 t\u00e1c ph\u1ea9m c\u0169 c\u1ee7a V\u0103n h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam, \u1edf b\u00ean M\u1ef9, nhi\u1ec1u t\u00e1c ph\u1ea9m c\u0169 \u0111\u01b0\u1ee3c in l\u1ea1i, nh\u01b0ng t\u00f4i v\u1eabn c\u1ea3m th\u1ea5y ch\u01b0a \u0111\u1ee7. Th\u1ec9nh tho\u1ea3ng trao \u0111\u1ed5i v\u1edbi m\u1ed9t v\u00e0i nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u00e1c c\u0169ng th\u1ea5y th\u1ebf. Ch\u00fang t\u00f4i c\u00f3 c\u1ea3m t\u01b0\u1edfng m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi n\u1eafm m\u1ed9t t\u00ed, t\u1ee9c l\u00e0 m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea7n c\u1ee7a m\u00ecnh th\u00f4i, c\u00f2n s\u1ef1 th\u1ef1c ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng bao qu\u00e1t chung th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3.<\/p>\n<p>&#8220;C\u00e2u chuy\u00ean v\u1ec1 t\u00e0i li\u1ec7u \u0111ang l\u00e0 chuy\u1ec7n c\u1ea5p thi\u1ebft l\u1eafm,&#8221; \u00f4ng Nh\u00e0n ti\u1ebfp. &#8220;C\u00f3 nh\u1eefng t\u1edd b\u00e1o, t\u1ea1p ch\u00ed quan tr\u1ecdng m\u00e0 thi\u1ebfu n\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u00ecnh dung \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u0103n h\u1ecdc m\u1ed9t th\u1eddi. \u1ede mi\u1ec1n Nam, \u0111\u00f3 l\u00e0 <em>B\u00e1ch Khoa, V\u0103n<\/em> r\u1ed3i l\u00e0 <em>Tr\u00ecnh b\u00e0y, Kh\u1edfi h\u00e0nh,<\/em> <em>V\u1ea5n \u0111\u1ec1, Th\u1eddi t\u1eadp<\/em>&#8230; Nh\u01b0ng nh\u1eefng b\u1ed9 s\u01b0u t\u1eadp b\u00e1o v\u00e0 t\u1ea1p ch\u00ed \u0111\u00f3 kh\u00f4ng bi\u1ebft \u1edf trong v\u00e0 ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc c\u00f2n gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c bao nhi\u00eau, v\u00e0 l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u01b0a n\u00f3 l\u00ean th\u00e0nh t\u00e0i li\u1ec7u ti\u1ec7n d\u1ee5ng cho t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u1ea7n kh\u00f4ng ch\u1ec9 cho c\u00e1c chuy\u00ean gia V\u0103n h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam m\u00e0 cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00f3i chung. B\u1ea3n th\u00e2n t\u00f4i, khi gi\u1ea3i quy\u1ebft v\u1ea5n \u0111\u1ec1 g\u00ec, t\u00f4i \u0111\u1ec1u r\u1ea5t mu\u1ed1n c\u00f3 d\u1ecbp tr\u1edf l\u1ea1i V\u0103n h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam, \u0111\u1ecdc l\u1ea1i n\u00f3 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu v\u00e0 tham kh\u1ea3o.&#8221;<\/p>\n<p>V\u1ed1n v\u1eabn b\u1ecb &#8220;m\u00e9o m\u00f3 ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p&#8221; (t\u00f4i l\u00e0m th\u01b0 vi\u1ec7n tin t\u1ee9c &#8212; news library &#8212; tr\u00ean c\u1ea3 ch\u1ee5c n\u0103m tr\u01b0\u1edbc khi v\u1ec1 h\u01b0u ba n\u0103m v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc), n\u00ean t\u00f4i th\u00edch chia s\u1ebb nh\u1eefng g\u00ec m\u00ecnh bi\u1ebft. V\u00e0 \u0111i\u1ec1u t\u00f4i mu\u1ed1n chia s\u1ebb l\u00e0 l\u00e0m c\u00e1ch n\u00e0o \u0111\u1ec3 t\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c (access) nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u n\u00e0y c\u1ee7a v\u0103n h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam.<\/p>\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 c\u1ed9ng s\u1ea3n Vi\u1ec7t Nam h\u00f4 h\u00e0o \u0111\u1ed1t s\u00e1ch \u0111\u1ec3 thanh t\u1ea9y &#8220;t\u00e0n d\u01b0 M\u1ef9 Ngu\u1ef5&#8221; t\u1eeb ngay sau khi chi\u1ebfm mi\u1ec1n Nam, kho t\u00e0ng v\u0103n h\u00f3a ph\u1ea9m c\u1ee7a mi\u1ec1n Nam th\u1ef1c ra \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c &#8220;t\u1ea9u t\u00e1n&#8221; ra n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t t\u1ea1i M\u1ef9, t\u1eeb l\u00e2u r\u1ed3i. Tr\u01b0\u1edbc th\u1eddi Internet, nh\u1eefng v\u0103n ho\u00e1 ph\u1ea9m n\u00e0y n\u1eb1m trong hai th\u01b0 vi\u1ec7n l\u1edbn b\u00ean M\u1ef9, \u0111\u00f3 l\u00e0 Th\u01b0 Vi\u1ec7n Qu\u1ed1c H\u1ed9i \u1edf Washington, D.C. v\u00e0 th\u01b0 vi\u1ec7n Kroch Asia thu\u1ed9c h\u1ec7 th\u1ed1ng th\u01b0 vi\u1ec7n c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Cornell \u1edf Ithaca, New York. Mu\u1ed1n tham kh\u1ea3o nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u n\u00e0y, ta ph\u1ea3i t\u1edbi t\u1eadn n\u01a1i l\u01b0u gi\u1eef ch\u00fang.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y nay, v\u1edbi s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 th\u1ecbnh h\u00e0nh c\u1ee7a k\u1ef9 thu\u1eadt Internet, ta ch\u1ec9 c\u1ea7n ng\u1ed3i tr\u01b0\u1edbc m\u00e1y vi t\u00ednh, \u00edt ra c\u0169ng l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c chi ti\u1ebft (citations) c\u1ee7a m\u1ed9t t\u00e0i li\u1ec7u n\u00e0o \u0111\u00f3, r\u1ed3i nh\u1edd th\u01b0 vi\u1ec7n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, n\u1ebfu b\u1ea1n \u1edf Hoa K\u1ef3 hay Canada, m\u01b0\u1ee3n h\u1ed9 qua h\u1ec7 th\u1ed1ng InterLibrary Loan. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, khi m\u1ed9t nh\u00f3m l\u00e0m phim t\u00e0i li\u1ec7u v\u1ec1 tr\u1eadn M\u00f9a H\u00e8 \u0110\u1ecf L\u1eeda 1972 c\u1ea7n m\u1ed9t s\u1ed1 trang nh\u1ea5t c\u1ee7a nh\u1eefng t\u1edd b\u00e1o \u1edf mi\u1ec1n Nam d\u1ea1o \u1ea5y c\u00f3 t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt chi\u1ebfn tr\u1eadn n\u00e0y, t\u00f4i \u0111\u00e3 gi\u00fap h\u1ecd l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ed1 \u201ccitations\u201d c\u1ee7a c\u00e1c b\u00e1o <em>Ch\u00ednh Lu\u1eadn<\/em>, <em>\u0110\u1ea1i D\u00e2n T\u1ed9c<\/em>, <em>\u0110i\u1ec7n T\u00edn<\/em>, <em>S\u00f3ng Th\u1ea7n<\/em>, <em>Tr\u1eafng \u0110en<\/em>, vv. hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u gi\u1eef d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng microfilm t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Cornell, \u0111\u1ec3 h\u1ecd m\u01b0\u1ee3n v\u1ec1 in v\u00e0 ch\u1ee5p l\u1ea1i. T\u00f4i c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft l\u00e0 Cornell c\u00f3 to\u00e0n b\u1ed9 microfilm t\u1ea1p ch\u00ed <em>S\u00e1ng T\u1ea1o<\/em> do Mai Th\u1ea3o ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng t\u1eeb n\u0103m 1956 t\u1edbi 1961, c\u00f9ng t\u1ea1p ch\u00ed k\u1ef3 c\u1ef1u v\u00e0 th\u1ecd nh\u1ea5t c\u1ee7a mi\u1ec1n Nam, t\u1edd <em>B\u00e1ch Khoa<\/em>, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f4ng V\u01b0\u01a1ng Tr\u00ed Nh\u00e0n \u0111\u1ec1 c\u1eadp t\u1edbi v\u00e0 l\u00e0 c\u00e1i l\u00f2 s\u1ea3n xu\u1ea5t ra nhi\u1ec1u c\u00e2y b\u00fat c\u1ee7a mi\u1ec1n Nam, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 L\u00ea T\u1ea5t \u0110i\u1ec1u, T\u00fay H\u1ed3ng, Nguy\u1ec5n th\u1ecb Ho\u00e0ng, Nguy\u1ec5n th\u1ecb Th\u1ee5y V\u0169, v\u00e0 t\u00f4i.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, n\u1ebfu \u1edf ngo\u00e0i Hoa K\u1ef3 hay Canada, nh\u01b0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u00f4ng V\u01b0\u01a1ng Tr\u00ed Nh\u00e0n \u1edf Vi\u1ec7t Nam, thi\u1ebft t\u01b0\u1edfng vi\u1ec7c tham kh\u1ea3o nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u c\u1ee7a Cornell c\u0169ng kh\u00f4ng kh\u00f3. \u00d4ng c\u00f3 th\u1ec3 v\u1eabn l\u00ean Web ki\u1ebfm, r\u1ed3i 1) ho\u1eb7c nh\u1edd ai quen, r\u1ea3nh rang \u1edf M\u1ef9 m\u01b0\u1ee3n v\u1ec1 r\u1ed3i sao h\u1ed9 \u00f4ng, ho\u1eb7c t\u1ed1t nh\u1ea5t, 2) \u00f4ng l\u00e0m m\u1ed9t c\u00e1i d\u1ef1 \u00e1n nghi\u00ean c\u1ee9u (research proposal) v\u00e0 xin m\u1ed9t c\u00e1i h\u1ecdc b\u1ed5ng (fellowship) c\u1ee7a m\u1ed9t trong nh\u1eefng c\u01a1 quan t\u1ea1i M\u1ef9 \u0111\u1ec3 \u0111\u00edch th\u00e2n m\u00ecnh \u0111i l\u00e0m nghi\u00ean c\u1ee9u. M\u1ed9t trong nh\u1eefng c\u01a1 quan c\u1ea5p h\u1ecdc b\u1ed5ng \u0111i nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00e0y l\u00e0 ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh Fulbright t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam c\u1ee7a Hoa K\u1ef3, chi ti\u1ebft c\u00f3 t\u1ea1i Web site <a href=\"http:\/\/vietnam.usembassy.gov\/fulbright.html\">http:\/\/vietnam.usembassy.gov\/fulbright.html<\/a>.<\/p>\n<p>\u0110\u00e2y l\u00e0 hai c\u00e1i Web links m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n nghi\u00ean c\u1ee9u s\u00e1ch b\u00e1o c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng Ho\u00e0 tr\u01b0\u1edbc 1975 n\u00ean l\u01b0u gi\u1eef trong m\u00e1y computer c\u1ee7a m\u00ecnh:<\/p>\n<p>Library of Congress Online Catalog:<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/catalog.loc.gov\/\">http:\/\/catalog.loc.gov\/<\/a><\/p>\n<p>Cornell University Catalog:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/catalog.library.cornell.edu\/cgi-bin\/Pwebrecon.cgi?DB=local&amp;PAGE=First\">https:\/\/catalog.library.cornell.edu\/cgi-bin\/Pwebrecon.cgi?DB=local&amp;PAGE=First<\/a><\/p>\n<p>Happy searching!<\/p>\n<p>(09\/2009)<\/p>\n<p><strong>Ghi ch\u00fa:<\/strong><\/p>\n<p>(*) B\u00e0i Th\u1ee5y Khu\u00ea ph\u1ecfng v\u1ea5n V\u01b0\u01a1ng Tr\u00ed Nh\u00e0n hi\u1ec7n c\u00f3 t\u1ea1i <a href=\"http:\/\/www.hopluu.net\/default.aspx?LangID=38&amp;tabId=510&amp;ArticleID=734\">http:\/\/www.hopluu.net\/default.aspx?LangID=38&amp;tabId=510&amp;ArticleID=734<\/a><\/p>\n<p>(**) Sau khi b\u00e0i vi\u1ebft tr\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed5 bi\u1ebfn, t\u00f4i c\u00f3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec7n th\u01b0 c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb trong nh\u00f3m Talawas, xin l\u1ed7i v\u1ec1 s\u1ef1 s\u01a1 s\u00f3t, v\u00e0 hai b\u1ea3n \u0111i\u1ec7n t\u1eed truy\u1ec7n ng\u1eafn nh\u1edd t\u00f4i xem l\u1ea1i. T\u00f4i xin ghi nh\u1eadn thi\u1ec7n ch\u00ed c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n tr\u1ebb \u0111\u00f3.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>\u00dd ki\u1ebfn:<br \/>\n<strong>1. S\u00e1ch tr\u01b0\u1edbc n\u0103m 1975.<\/strong><br \/>\nGia \u0111\u00ecnh ch\u00fang t\u00f4i r\u1ea5t mu\u1ed1n \u0111\u1ecdc l\u1ea1i nh\u1eefng s\u00e1ch tr\u01b0\u1edbc n\u0103m 1975. Ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u1ebfn c\u00e1c public libraries t\u1ea1i T\u00e2y \u00dac \u0111\u1ec3 t\u00ecm, nh\u01b0ng \u0111a s\u1ed1 s\u00e1ch Vi\u1ec7t Ng\u1eef \u1edf \u0111\u1ea5y l\u00e0 s\u00e1ch t\u1eeb Vi\u1ec7t Nam ( sau n\u0103m 1975 ) g\u1edfi qua. Anh ( Ch\u1ecb ) c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn g\u00ec v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u1ea7y.<br \/>\nNg\u01b0\u1eddi g\u1edfi: H\u1ed3ng Nguy\u00ean. (Australia)<br \/>\n09-22-2009 &#8211; 13:27:43<br \/>\n<strong>2. V\u00e0i l\u1eddi cu\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u00f3a hoa Tr\u00f9ng d\u01b0\u01a1ng<\/strong><br \/>\nC\u00e1i t\u00ean c\u1ee7a ch\u1ecb sao n\u00f3 r\u1ea5t kh\u00f3 qu\u00ean, n\u00f3 nh\u01b0 t\u00ean c\u1ee7a m\u1ed9t ki\u1ebfp \u0111\u1eddi l\u00e3ng t\u1eed, n\u00f3 g\u1ee3i cho t\u00f4i t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec tr\u01b0\u1edbc 75 c\u1ee7a m\u1ed9t th\u1eddi \u0111\u00e3 m\u1ea5t&#8230; Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft t\u1eeb th\u1eddi \u0111\u00f3 v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u00e2y sao h\u1ecd kh\u00f4ng g\u1ee3i li\u00ean t\u01b0\u1edfng v\u1edbi t\u00f4i nh\u01b0 ch\u1ecb. C\u00f3 l\u1ebd t\u00f4i \u0111ang t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng h\u01a1i nhi\u1ec1u r\u1ed3i \u0111\u00e2y? R\u1ed3i \u0111\u00e3 h\u01a1n 30 n\u0103m tr\u00f4i xa c\u00e1i th\u1eddi v\u00e0ng son r\u1ef1c l\u1eeda c\u1ee7a m\u1ed9t c\u00e2y b\u00fat \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111i ti\u00ean phong ph\u00e1 v\u1ee1 b\u1ee9c m\u00e0n tr\u1eafng \u0111\u1ee5c c\u1ea5m k\u1ef5 c\u1ee7a n\u1eef gi\u1edbi \u0111\u1ec3 ph\u01a1i ra c\u00e1i tr\u1ea7n tr\u1ee5i b\u00ecnh th\u01b0\u00f2ng t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a m\u1ed7i con ng\u01b0\u1eddi&#8230; \u0110\u00f3a hoa \u0111\u00f3 \u0111ang \u1edf \u0111\u00e2y, c\u00f2n \u0111\u00e2y. C\u00e1m \u01a1n ch\u1ecb \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn, \u0111\u00e3 \u1edf l\u1ea1i, v\u00e0 v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u00e2y, v\u1eabn c\u00f2n n\u00f3ng \u1ea5m chuy\u1ec7n vi\u1ebft v\u1edbi cu\u1ed9c \u0111\u1eddi&#8230; Ch\u00fac ch\u1ecb lu\u00f4n gi\u1eef m\u00e3i s\u1ee9c s\u1ed1ng \u0111\u00f3, vui kho\u1ebb. K\u00ednh ch\u00e0o!<br \/>\nNg\u01b0\u1eddi g\u1edfi: dpa (london)<br \/>\n09-22-2009 &#8211; 12:37:19<br \/>\n<strong>3. \u0110\u1ecdc l\u1ea1i L\u1eacP \u0110\u00d4NG c\u1ee7a ch\u1ecb Tr\u00f9ng D\u01b0\u01a1ng<\/strong><br \/>\nT\u00f4i \u0111\u00e3 so s\u00e1hh gi\u1eefa ch\u1ecb v\u1edbi PTH, TS v\u1ec1 khia c\u1ea1nh d\u1ee5c t\u00ednh, c\u00e1i n\u00e0y, t\u00f4i c\u1ea7n v\u00e0i l\u1eddi gi\u1ea3i th\u00edch th\u00eam. V\u00ec ch\u1ecb c\u00f3 kh\u00e1c, hay&#8230; kh\u00e1c h\u1eb3n \u0111\u00f3 ch\u1ee9! Ch\u1ecb b\u1ea1o h\u01a1n, c\u01b0\u01a1ng quy\u1ebft h\u01a1n, ngh\u0129a l\u00e0 ch\u1ecbu &#8216;ch\u01a1i&#8217; h\u01a1n (gi\u1edd n\u00e0y, tu\u1ed5i ch\u1ecb \u0111\u00e3 qu\u00e1 h\u01b0u, m\u00e0 nghe nh\u1eafc l\u1ea1i th\u1eddi &#8216;action&#8217; ki\u1ec3u n\u00e0y ch\u1eafc \u0111\u00e2u c\u00f3 sao h\u1ea3 ch\u1ecb? t\u00f4i tin v\u1eady), nh\u01b0ng nh\u1eefng c\u00e1i kh\u00e1c \u0111\u00f3 l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u1ee5ng t\u00f4i m\u1ea1nh b\u1eb1ng c\u00e1i m\u00e0 t\u00f4i c\u1ee9 cho l\u00e0 gi\u1ed1ng &#8211; t\u00f4i hi\u1ec3u ai m\u00e0 th\u00edch b\u1ecb n\u00f3i r\u1eb1ng m\u00ecnh gi\u1ed1ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, mong ch\u1ecb x\u00ed x\u00f3a cho \u1edf ch\u1ed7 n\u00e0y n\u1eefa (vi\u1ebft cho ph\u1ee5 n\u1eef th\u00ec mi\u1ec7ng c\u1ee9 ph\u1ea3i xin l\u1ed7i ho\u00e0i m\u1ec7t thi\u1ec7t!). V\u00ec, tuy th\u1ea5y l\u00e0 bu\u00f4ng x\u00e3 kh\u00f4ng phanh \u0111\u1ea5y, nh\u01b0ng \u0111\u00f3 l\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 bu\u00f4ng x\u00e3 c\u1ed1 t\u00ecnh v\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n c\u00f3 quan s\u00e1t ghi nh\u1eadn tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 sau m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u1eb7t ch\u1ebd: n\u00ean n\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f2n g\u00ec l\u00e0 bu\u00f4ng x\u00e3; n\u00f3 r\u1ea5t &#8216;s\u1ee3 l\u1ee1 ng\u1ee7 qu\u00ean lu\u00f4n th\u00ec s\u00e1ng d\u1eady c\u00f2n g\u00ec l\u00e0 kh\u00ed th\u1ebf!&#8217;. Ngh\u0129 l\u1ea1i &#8216;chuy\u1ec7n \u0111\u00eam qua&#8217;, ch\u1ecb kh\u00f4ng c\u1eb1n che \u0111\u1eady n\u00f3, kh\u00f4ng ti\u1ebfc n\u00f3 nh\u01b0ng, l\u1ea1i nh\u01b0ng, ch\u1ecb ph\u1ea3i x\u00e1c \u0111\u1ecbnh ch\u1ecb v\u1eabn c\u00f2n l\u00e0 ch\u1ecb: ho\u00e0n to\u00e0n c\u00f3 t\u1ef1 ch\u1ee7 v\u00e0 v\u1eabn n\u1eafm ch\u1eb7t kh\u00ed th\u1ebf&#8230;<br \/>\nNg\u01b0\u1eddi g\u1edfi: dpa (london)<br \/>\n09-19-2009 &#8211; 19:57:15<br \/>\n<strong>4. T\u00e1i \u00f4ng th\u1ea5t m\u00e3!<\/strong><br \/>\nC\u1ea3m \u01a1n nh\u00e0 v\u0103n Tr\u00f9ng D\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 cho \u0111\u1ed9c gi\u00e3 hai web links t\u00ecm s\u00e1ch, b\u00e1o \u1ea5n h\u00e0nh t\u1ea1i mi\u1ec1n Nam VN tr\u01b0\u1edbc 75.<br \/>\nNg\u01b0\u1eddi g\u1edfi: Nguy\u1ec5n Anh Th\u0103ng (Houston)<br \/>\n09-19-2009 &#8211; 05:58:41<br \/>\n<strong>5. Ch\u00e0o ch\u1ecb Tr\u00f9ng D\u01b0\u01a1ng l\u1ea7n n\u1eefa!<\/strong><br \/>\nS\u00e1ng nay \u0111\u1ecdc k\u1ef9 b\u00e0i ch\u1ecb vi\u1ebft h\u01a1n, \u0111\u1ecdc nhi\u1ec1u l\u1ea7n. Nh\u1edb t\u1edbi s\u1ef1 so s\u00e1nh h\u00f4m qua gi\u1eefa ch\u1ecb v\u00e0 PTH, TS, t\u00f4i ch\u1eafc l\u00e0 ch\u1ecb kh\u00f4ng m\u1ea5y th\u00edch. Xin l\u1ed7i v\u1ec1 chuy\u1ec7n \u0111\u00f3 d\u00f9 t\u00f4i v\u1eabn c\u1ea3m th\u1ea5y v\u1eady. V\u1ec1 chuy\u1ec7n nghi\u00ean c\u1ee9u v\u0103n h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam 54 &#8211; 75 m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ea5y ai nh\u1eafc t\u1edbi V\u00f5 Phi\u1ebfn, theo t\u00f4i, l\u00e0 m\u1ed9t thi\u1ebfu s\u00f3t l\u1edbn. C\u00f3 l\u1ebd, c\u00f2n nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u l\u1ea5n c\u1ea5n thu\u1ed9c v\u1ec1 ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p m\u00e0 t\u00f4i kh\u00f4ng bi\u1ebft h\u1ebft ch\u0103ng ? v\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee7a s\u1ef1 nghi\u00ean c\u1ee9u m\u1edbi n\u00e0y, li\u1ec7u n\u00f3 c\u00f3 thu\u1ea7n t\u00fay trong s\u00e1ng v\u0103n h\u1ecdc kh\u00f4ng, hay n\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t m\u1ee5c \u0111\u00edch n\u00e0o kh\u00e1c ? trong khi Nguy\u1ec5n Q. th\u1eafng \u0111\u00e3 ra s\u00e1ch nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh r\u1ed3i n\u1ec1n v\u0103n h\u1ecdc \u0111\u00f3 theo \u0111\u00fang &#8216; \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i &#8216; ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o ? K\u1ebf ti\u1ebfp, qua chuy\u1ec7n kh\u00e1c, t\u00f4i h\u01a1i kh\u00f3 hi\u00eau khi ch\u1ecb n\u00f3i r\u1eb1ng &#8216;&#8230;v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng g\u1ecdi l\u00e0 ph\u1ea3n kh\u00e1ng kh\u00f4ng k\u1ec3&#8230; &#8216;, h\u00ecnh nh\u01b0 ch\u1ecb kh\u00f4ng cho n\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng c\u1eadn hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i r\u1ea5t \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fa \u00fd . C\u00f3 \u0111i\u1ec3m n\u00e0o s\u01a1 xu\u1ea5t kh\u00e1c, mong ch\u1ecb th\u00f4ng c\u1ea3m b\u1ecf qua cho. Kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd ch\u1edd ch\u1ecb tr\u1ea3 l\u1eddi g\u00ec c\u1ea3. Ch\u1ec9 chia s\u1ebb ch\u00fat c\u1ea3m ngh\u0129 th\u00f4i. K\u00ednh.<br \/>\nNg\u01b0\u1eddi g\u1edfi: dpa (london)<br \/>\n09-18-2009 &#8211; 13:08:44<br \/>\n<strong>6. Talents<\/strong><br \/>\nI feel the author has so much talents and loves her country dearly. Her writing demonstrates innovations and creativity. I would like to see her more often in this forum. Best regards.<br \/>\nNg\u01b0\u1eddi g\u1edfi: Nguoi Da Vang (New Jersey, USA)<br \/>\n09-18-2009 &#8211; 12:43:02<br \/>\n<strong>7. T\u00ecm L\u1ea1i C\u1ed9i Ngu\u1ed3n<\/strong><br \/>\nC\u00e2u chuy\u1ec7n \u0111\u1ed1t s\u00e1ch \u0111\u00e3 34 n\u0103m, nh\u1eafc l\u1ea1i chi cho th\u00eam \u0111au l\u00f2ng h\u1edf? B\u00e2y gi\u1edd &#8220;Ng\u01b0\u1eddi Ta&#8221; vi\u1ebft s\u00e1ch ph\u00ea b\u00ecnh v\u0103n h\u1ecdc mi\u1ec1n Nam, ph\u1ee5c h\u1ed3i trang s\u00e1ch c\u0169, ph\u00e1n x\u00e9t, b\u00f4i l\u1ecd t\u00e1c gi\u1ea3 v.v&#8230;th\u00ec c\u1ee9 cho \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u00f9 s\u1edd voi \u0111i. S\u1ef1 vi\u1ec7c \u00f4. Nh\u00e0n l\u00ean ti\u1ebfng c\u1ea7n g\u1ea5p nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u c\u0169, ta c\u1ea7n ph\u1ea3i xem l\u1ea1i. D\u1eabu \u00f4ng Nh\u00e0n c\u00f3 \u00fd t\u1ed1t l\u00e0nh trong vi\u1ec7c \u0111\u00e0o b\u1edbi \u0111\u1ed1ng s\u00e1ch c\u0169, nh\u01b0ng \u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ee7 th\u1ea9m quy\u1ec1n \u0111\u1ec3 tuy\u00ean b\u1ed1 v\u1ec1 s\u1ef1 sai tr\u00e1i c\u1ee7a \u0111\u1ea3ng CS kh\u00f4ng? C\u00f2n \u0111\u1ecdc s\u00e1ch c\u1ee7a HN, l\u00e0 c\u00f2n mang kh\u00f3 ch\u1ecbu trong l\u00f2ng. B\u1edfi l\u1ebd trong nh\u1eefng d\u00f2ng ch\u1eef \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi chi\u1ebfn th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft l\u00ean c\u00f4ng tr\u1ea1ng c\u1ee7a h\u1ecd v\u00e0 s\u1ef1 mi\u1ec7t th\u1ecb th\u00ec d\u00e0nh cho k\u1ebb thua. \u0110\u00f3 l\u00e0 chuy\u1ec7n \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean ph\u1ea3i l\u00e0m c\u1ee7a \u00f4ng A, \u00f4ng B, c\u1ee7a H\u00e0 N\u1ed9i? \u0110\u1ec3 t\u00ecm l\u1ea1i c\u1ed9i ngu\u1ed3n, ch\u1eafc ch\u1eafn l\u1edbp ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb s\u1ebd l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u1edbi ra ch\u1ed3ng t\u00e0i li\u1ec7u c\u0169 c\u00f2n s\u00f3t l\u1ea1i. T\u00f4i v\u1eabn hy v\u1ecdng v\u1ec1 ng\u00e0y mai \u1ea5y, TD \u1ea1.<br \/>\nNg\u01b0\u1eddi g\u1edfi: L\u00ea Ph\u01b0\u01a1ng (Canada)<br \/>\n09-18-2009 &#8211; 05:29:17<br \/>\n<strong>8. \u0110\u1ed1t s\u00e1ch<\/strong><br \/>\nT\u00f4i sinh ra v\u00e0 l\u1edbn l\u00ean \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i, \u0111am m\u00ea s\u00e1ch m\u1ed9t c\u00e1ch v\u00f4 t\u01b0&#8230; M\u1ed9t ng\u00e0y cu\u1ed1i n\u0103m 75 t\u00f4i \u0111ang lang thang \u1edf S\u00e0i g\u00f2n th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c\/ hay b\u1ecb ch\u1ee9ng ki\u1ebfn c\u1ea3nh \u0111\u1ed1t s\u00e1ch: h\u00e0ng tr\u0103m h\u00e0ng ng\u00e0n cu\u1ed1n s\u00e1ch b\u1ecb \u0111\u1ed5 th\u00e0nh \u0111\u1ed1ng v\u00e0 ch\u00e2m l\u1eeda \u0111\u1ed1t. T\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u1ee9ng ng\u00e2y ra, nh\u00ecn tr\u00e2n tr\u00e2n nh\u1eefng cu\u1ed1n s\u00e1ch b\u1eaft l\u1eeda ch\u00e1y b\u00f9ng b\u00f9ng, v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u n\u1ed5i \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111ang di\u1ec5n ra&#8230; \u0110\u1ed1i v\u1edbi t\u00f4i ch\u1ec9 c\u00f3 s\u00e1ch hay v\u00e0 s\u00e1ch kh\u00f4ng hay, ch\u1ee9 kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u00e1i ni\u1ec7m s\u00e1ch ch\u00e2n ch\u00ednh va s\u00e1ch ph\u1ea3n \u0111\u1ed9ng, v\u00e0 v\u00ec l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi y\u00eau s\u00e1ch n\u00ean vi\u1ec7c \u0111\u1ed1i x\u1eed v\u1edbi s\u00e1ch v\u1edf nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 di\u1ec1u t\u00f4i kh\u00f4ng t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng n\u1ed5i. H\u00ecnh \u1ea3nh \u0111\u00f3 b\u00e1m theo t\u00f4i dai d\u1eb3ng h\u01a1n 30 n\u0103m qua, v\u00e0 b\u00e2y gi\u1edd \u0111\u1ee9ng tr\u00ean b\u1ee5c gi\u1ea3ng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, t\u00f4i v\u1eabn k\u1ec3 cho sinh vi\u00ean c\u1ee7a t\u00f4i nghe c\u00e2u chuy\u1ec7n \u0111\u00f3&#8230;ch\u1ec9 mong v\u00f4 c\u00f9ng r\u1eb1ng: L\u1ecaCH S\u1eec, XIN \u0110\u1eeaNG L\u1eb6P L\u1ea0I.<br \/>\nNg\u01b0\u1eddi g\u1edfi: ledung (Hanoi-VN) (Hanoi)<br \/>\n09-18-2009 &#8211; 05:27:47<br \/>\n<strong>9. Ch\u00e0o ch\u1ecb Tr\u00f9ng D\u01b0\u01a1ng!<\/strong><br \/>\nT\u00f4i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc nhi\u1ec1u nh\u01b0ng c\u0169ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc L\u1eacP \u0110\u00d4NG c\u1ee7a ch\u1ecb. Nh\u00ecn h\u00ecnh ch\u1ecb, t\u00f4i ch\u1ee3t ngh\u0129 t\u1edbi Ph\u1ea1m Th\u1ecb Ho\u00e0i hay Tr\u00e2n Sa c\u1ee7a Toronto, Canada, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef, theo \u00fd t\u00f4i, r\u1eafn r\u1ecfi v\u00e0 \u0111\u1ea7y c\u00e1 t\u00ednh b\u1ea5t kham. H\u01a1i v\u0103n c\u0169ng th\u1ebf. Ngay c\u1ea3 c\u00e1ch suy ngh\u0129 hay t\u1ecf ra b\u1ea5t c\u1ea7n \u0111\u1eddi ch\u00ea khen c\u0169ng th\u1ebf. \u0110\u1ed1i v\u1edbi th\u1ec3 x\u00e1c nh\u1ee5c d\u1ee5c th\u00ec h\u00ecnh nh\u01b0 c\u0169ng th\u1ebf&#8230;C\u00e1c ch\u1ecb c\u1ee9 c\u1ea7n nh\u01b0 l\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n, y\u00eau nh\u01b0 l\u00e0 kh\u00f4ng y\u00eau, mu\u1ed1n c\u1ef1c k\u1ef3 l\u00e3ng m\u1ea1n nh\u01b0ng l\u1ea1i s\u1ee3 ch\u00ecm \u0111\u1eafm, s\u1ee3 l\u1ee1 ng\u1ee7 qu\u00ean lu\u00f4n th\u00ec s\u00e1nh d\u1eady c\u00f2n g\u00ec l\u00e0 kh\u00ed th\u1ebf? Kh\u00f3 hi\u1ec3u thay, nh\u01b0ng l\u1ea1i kh\u00f4ng kh\u00f3! Ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 th\u00ecch ho\u1eb7c kh\u00f4ng th\u00edch c\u00e1c ch\u1ecb ch\u1edb kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ea5y c\u00e1c ch\u1ecb l\u00e0 boring \u0111\u01b0\u1ee3c! L\u00e0m th\u1ea7y B\u00f3i \u1edf \u0111\u00e2y ch\u00fat cho vui ch\u1edb ch\u1eb3ng l\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 vi\u1ebft ph\u1ea3n h\u1ed3i cho ch\u1ecb?<br \/>\nNg\u01b0\u1eddi g\u1edfi: dpa (london)<br \/>\n09-18-2009 &#8211; 00:09:00<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u1ed9t \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng ai t\u1eeb mi\u1ec1n B\u1eafc \u0111\u1eb7t ch\u00e2n v\u00e0o mi\u1ec1n Nam l\u1ea7n \u0111\u1ea7u sau bi\u1ebfn c\u1ed1 30 th\u00e1ng 4 n\u0103m 1975 b\u00e2y gi\u1edd c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 ph\u1ee7 nh\u1eadn: \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u1ea3 r\u1eebng s\u00e1ch b\u00e1o, t\u1eeb s\u00e1ng t\u00e1c t\u1edbi d\u1ecbch thu\u1eadt, mu\u00f4n h\u1ed3ng ngh\u00ecn t\u00eda ph\u01a1i b\u1ea7y ra tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft h\u1ecd tr\u01b0\u1edbc khi c\u00f3 c\u00e1i chi\u1ebfn d\u1ecbch man ri m\u1ecdi r\u1ee3 &#8220;\u0111\u1ed1t s\u00e1ch&#8221; c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc C\u1ed9ng s\u1ea3n v\u00e0o cu\u1ed1i n\u0103m 1975.<\/p>\n","protected":false},"author":1301,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[5,25],"tags":[428],"class_list":["post-10892","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bien-khao","category-nhan-dinh","tag-trung-duong"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10892","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1301"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10892"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10892\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":72229,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10892\/revisions\/72229"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10892"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10892"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10892"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}