{"id":105697,"date":"2026-06-16T01:00:31","date_gmt":"2026-06-16T01:00:31","guid":{"rendered":"https:\/\/damau.org\/?p=105697"},"modified":"2026-06-13T18:59:24","modified_gmt":"2026-06-13T18:59:24","slug":"den-tham-phong-trien-lam-mua-dong-dang-tho-tho-nguoi-ve-tranh-bang-chu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/damau.org\/en\/105697\/den-tham-phong-trien-lam-mua-dong-dang-tho-tho-nguoi-ve-tranh-bang-chu","title":{"rendered":"\u0110\u1ebeN TH\u0102M PH\u00d2NG TRI\u1ec2N L\u00c3M M\u00d9A \u0110\u00d4NG &#8211; \u0110\u1eb6NG TH\u01a0 TH\u01a0 \u2013 NG\u01af\u1edcI V\u1ebc TRANH B\u1eb0NG CH\u1eee"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p><div id=\"attachment_105711\" style=\"width: 575px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/PHONG-TRIEN-LAM-MUA-DONG.jfif_-1.jpg\" rel=\"lightbox[105697]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-105711\" class=\"wp-image-105711\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/PHONG-TRIEN-LAM-MUA-DONG.jfif_-1.jpg\" alt=\"\" width=\"565\" height=\"290\" srcset=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/PHONG-TRIEN-LAM-MUA-DONG.jfif_-1.jpg 1087w, https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/PHONG-TRIEN-LAM-MUA-DONG.jfif_-1-300x154.jpg 300w, https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/PHONG-TRIEN-LAM-MUA-DONG.jfif_-1-1024x526.jpg 1024w, https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/PHONG-TRIEN-LAM-MUA-DONG.jfif_-1-768x394.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 565px) 100vw, 565px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-105711\" class=\"wp-caption-text\"><strong><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif;\">\u0110\u1ebfn Th\u0103m Ph\u00f2ng Tri\u1ec3n L\u00e3m M\u00f9a \u0110\u00f4ng<\/span><\/strong><\/p><\/div><\/p>\n<p>T\u00f4i bi\u1ebft \u0111\u1ebfn \u0110\u1eb7ng Th\u01a1 Th\u01a1 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean nh\u01b0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m c\u00f4ng vi\u1ec7c d\u1ecbch thu\u1eadt \u1edf m\u1ed9t khu h\u1ecdc ch\u00e1nh g\u1ea7n n\u01a1i t\u00f4i c\u01b0 ng\u1ee5. C\u00f4 v\u00e0 t\u00f4i h\u1eb1ng n\u0103m th\u01b0\u1eddng g\u1eb7p nhau qua m\u1ed9t s\u1ed1 sinh ho\u1ea1t c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. Ch\u00fang t\u00f4i th\u01b0\u1eddng \u0111i tho\u00e1ng qua nhau, g\u1eadt \u0111\u1ea7u m\u1ec9m c\u01b0\u1eddi v\u1edbi nhau, v\u00ec d\u1eabu ch\u1eb3ng quen th\u00e2n nhau c\u0169ng c\u00f9ng chung l\u00fd t\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>\u0110\u1eb7ng Th\u01a1 Th\u01a1, l\u1ea7n th\u1ee9 hai t\u00f4i bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c r\u00f5 h\u01a1n m\u1ed9t ch\u00fat, l\u00e0 ch\u1ee7 b\u00fat c\u1ee7a m\u1ed9t t\u1ea1p ch\u00ed m\u1ea1ng m\u00e0, t\u00ednh \u0111\u1ebfn l\u00fac \u0111\u00f3, ra \u0111\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c 12, 13 n\u0103m. T\u00f4i t\u1ef1 h\u1ecfi, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u00edch \u0111\u1ecdc v\u00e0 vi\u1ebft nh\u01b0 m\u00ecnh, t\u1ea1i sao l\u1ea1i kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1ebfn m\u1ed9t t\u1edd b\u00e1o nh\u01b0 th\u1ebf.<\/p>\n<p>R\u1ed3i \u0110\u1eb7ng Th\u01a1 Th\u01a1 m\u00e0 t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn l\u1ea7n th\u1ee9 ba, khi c\u00f3 th\u00eam nh\u1eefng d\u1ecbp g\u1eb7p g\u1ee1 v\u00e0 chuy\u1ec7n tr\u00f2, l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 v\u0103n, l\u00e0 h\u1eadu du\u1ec7 c\u1ee7a T\u1ef1 L\u1ef1c V\u0103n \u0110o\u00e0n, l\u00e0&#8230; nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng ng\u1ea1c nhi\u00ean kh\u00e1c. T\u00f4i bi\u1ebft l\u00e0 c\u00f4 \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ea5y t\u1eadp truy\u1ec7n ng\u1eafn v\u00e0 \u0111ang vi\u1ebft m\u1ed9t truy\u1ec7n d\u00e0i \u0111\u1ea7u tay. Khi c\u00f4 n\u00f3i cho t\u00f4i bi\u1ebft nhan \u0111\u1ec1 c\u1ee7a truy\u1ec7n \u0111\u00f3 l\u00e0 g\u00ec, c\u0169ng nh\u01b0 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi quen bi\u1ebft c\u1ee7a c\u00f4, t\u00f4i c\u1ee9 t\u01b0\u1edfng \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed1n ti\u1ec3u thuy\u1ebft v\u1ec1 tr\u00ed tu\u1ec7 nh\u00e2n t\u1ea1o.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3 th\u00ec t\u00f4i \u0111\u1ecdc cu\u1ed1n <em>Kh\u1ea3 Th\u1ec3 <\/em>c\u1ee7a \u0110\u1eb7ng Th\u01a1 Th\u01a1. S\u00e1u n\u0103m sau (ai \u0111ang \u0111\u1ecbnh vi\u1ebft m\u1ed9t cu\u1ed1n truy\u1ec7n d\u00e0i \u0111\u1ecdc t\u1edbi \u0111\u00e2y s\u1ebd th\u1ea5y&#8230; ng\u00e1n!), t\u00f4i m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng th\u1ee9c cu\u1ed1n ti\u1ec3u thuy\u1ebft mang t\u00ean <em>Ai <\/em>c\u1ee7a c\u00f4<em>. <\/em>Tuy cu\u1ed1n s\u00e1ch \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft v\u1edbi gi\u1ecdng v\u0103n t\u1ef1 s\u1ef1, \u0111\u00e2u \u0111\u00f3 t\u00f4i v\u1eabn b\u1eaft g\u1eb7p \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng \u0111o\u1ea1n v\u0103n t\u1ea3 c\u1ea3nh, ng\u1eafn g\u1ecdn, nh\u01b0ng th\u1eadt g\u1ee3i h\u00ecnh v\u00e0 ch\u1ea5t ch\u1ee9a nhi\u1ec1u c\u1ea3m x\u00fac c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3.<\/p>\n<p>T\u1eadp truy\u1ec7n <em>Ph\u00f2ng Tri\u1ec3n L\u00e3m M\u00f9a \u0110\u00f4ng<\/em>, t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecdc kh\u00e1 mu\u1ed9n m\u00e0ng, mu\u1ed9n m\u00e0ng nh\u01b0 duy\u00ean v\u0103n ngh\u1ec7 c\u1ee7a t\u00f4i v\u1edbi \u0110\u1eb7ng Th\u01a1 Th\u01a1 v\u1eady. Nguy\u00ean nh\u00e2n ch\u00ednh l\u00e0 cu\u1ed1n n\u00e0y \u0111\u00e3 tuy\u1ec7t b\u1ea3n t\u1eeb l\u00e2u, m\u00e3i sau n\u00e0y t\u00f4i m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecdc, m\u00e0 l\u1ea1i \u0111\u1ecdc qua d\u1ea1ng b\u1ea3n th\u1ea3o ch\u1ee9 kh\u00f4ng qua m\u1ed9t \u1ea5n b\u1ea3n n\u00e0o. Tuy nhi\u00ean, t\u00f4i l\u1ea1i th\u1ea5y th\u00edch th\u00fa v\u1edbi d\u1ea1ng n\u00e0y, v\u00ec n\u00f3 cho t\u00f4i c\u1ea3m t\u01b0\u1edfng m\u00ecnh \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea9m th\u1ea5u nh\u1eefng \u00fd t\u01b0\u1edfng, nh\u1eefng t\u00e2m t\u00ecnh c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 khi ch\u00fang c\u00f2n tinh nguy\u00ean, c\u00f2n t\u01b0\u01a1i m\u1edbi, t\u1ef1a nh\u01b0 v\u1eeba tu\u00f4n tr\u00e0o ra t\u1eeb ng\u00f2i b\u00fat c\u1ee7a c\u00f4.<\/p>\n<p>Trong c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a \u0110\u1eb7ng Th\u01a1 Th\u01a1, t\u00f4i th\u1ea5y <em>Ph\u00f2ng Tri\u1ec3n L\u00e3m M\u00f9a \u0110\u00f4ng <\/em>d\u1ea1t d\u00e0o nhi\u1ec1u c\u1ea3m x\u00fac nh\u1ea5t. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t h\u01a1n n\u1eefa, c\u00e1c c\u1ea3m x\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u l\u1ed9 kh\u00f4ng nh\u1eefng qua nh\u1eefng d\u00f2ng ch\u1eef, m\u00e0 c\u00f2n qua th\u1eadt nhi\u1ec1u h\u00ecnh \u1ea3nh n\u1eb1m trong nh\u1eefng d\u00f2ng ch\u1eef \u1ea5y. C\u00e0ng \u0111\u1ecdc, t\u00f4i c\u00e0ng th\u1ea5y ph\u1ea7n h\u00ecnh \u1ea3nh tr\u00e0n ng\u1eadp c\u00e1c c\u00e2u chuy\u1ec7n, m\u00e0 chuy\u1ec7n n\u00e0o c\u0169ng \u0111ong \u0111\u1ea7y nh\u1eefng t\u00e2m tr\u1ea1ng, nh\u1eefng bu\u1ed3n, vui, th\u01b0\u01a1ng, nh\u1edb, r\u1ea5t \u0111\u1eddi th\u01b0\u1eddng m\u00e0 c\u0169ng r\u1ea5t ri\u00eang t\u01b0, r\u1ea5t \u0110\u1eb7ng Th\u01a1 Th\u01a1.<\/p>\n<p>T\u00f4i y\u00eau h\u00ecnh \u1ea3nh m\u1ed9t gian ph\u00f2ng tri\u1ec3n l\u00e3m v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng. L\u1ea1nh l\u00f9ng. \u0110\u01a1n \u0111\u1ed9c. Ki\u00eau h\u00e3nh. Ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea3 cho tr\u00ed t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a m\u00ecnh bay b\u1ed5ng, ph\u00e1c ho\u1ea1 ra h\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ee7a m\u1ed9t ph\u00f2ng tri\u1ec3n l\u00e3m n\u1eb1m tr\u00ean con ph\u1ed1 \u0111\u00ecu hiu, c\u00e2y c\u1ed1i hai b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng tr\u01a1 ra nh\u1eefng c\u00e0nh kh\u1eb3ng khiu, nh\u1eefng c\u00e0nh nh\u00e1nh c\u1ee7a m\u00f9a \u0111\u00f4ng r\u00e9t m\u01b0\u1edbt. Ph\u00f2ng tri\u1ec3n l\u00e3m n\u00e0y \u0111\u00e3 m\u1edf su\u1ed1t h\u01a1n hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m nay, v\u00e0 h\u00f4m nay, t\u00f4i l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn th\u0103m tr\u1ec5 tr\u00e0ng nh\u1ea5t.<\/p>\n<p>T\u00f4i k\u00e9o cao c\u1ed5 \u00e1o cho\u00e0ng v\u00ec m\u1ed9t c\u01a1n gi\u00f3 bu\u1ed1t v\u1eeba th\u1ed5i qua, co ro b\u01b0\u1edbc v\u00e0o ph\u00f2ng tri\u1ec3n l\u00e3m. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng g\u00e1c c\u1eeda ng\u00f3 t\u00f4i ch\u1eb1m ch\u1eb1m nh\u01b0 mu\u1ed1n h\u1ecfi, <em>\u201cWhat has taken you so long all these years?\u201d<\/em> T\u00f4i m\u1ec9m c\u01b0\u1eddi l\u1ea1i v\u1edbi anh ta thay cho c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi r\u1ed3i ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111i v\u00e0o b\u00ean trong. Ph\u00f2ng kh\u00f4ng l\u1edbn l\u1eafm, nh\u01b0ng c\u0169ng \u0111\u1ee7 chia ra th\u00e0nh 13 ph\u1ea7n kh\u00e1c nhau tr\u00ean b\u1ed1n b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng \u0111\u1ee9ng im l\u00ecm trong kh\u00f4ng kh\u00ed l\u1eb7ng l\u1edd c\u1ee7a m\u1ed9t ph\u00f2ng tri\u1ec3n l\u00e3m l\u00fac \u0111\u00f3 ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1ch l\u00e0 t\u00f4i. M\u1ed7i ph\u1ea7n mang m\u1ed9t t\u00ean g\u1ecdi: <em>M\u00f9a Xu\u00e2n Tr\u1eafng, V\u01b0\u1eddn Lan, M\u00f9a H\u00e8, Tr\u0103ng M\u1eadt, S\u01a1n, <\/em>v.v. V\u00e0 tr\u00e0n v\u00e0o t\u00f4i l\u1eadp t\u1ee9c l\u00e0 nh\u1eefng h\u00ecnh \u1ea3nh \u0111\u1ea7y nh\u1eefng s\u1eafc m\u00e0u, l\u00fac \u1ea5m, l\u00fac n\u00f3ng, l\u00fac l\u1ea1nh, c\u00f3 l\u00fac c\u00f2n \u0111\u00f4ng c\u1ee9ng nh\u01b0 \u0111\u00e1m tuy\u1ebft tr\u1eafng xo\u00e1 ngo\u00e0i kia.<\/p>\n<p>\u1ede m\u1ed7i ph\u1ea7n t\u01b0\u1eddng, hai m\u1eaft t\u00f4i tham lam nu\u1ed1t v\u00e0o nh\u1eefng h\u00ecnh \u1ea3nh tr\u00ean \u0111\u00f3, mu\u1ed1n ghi l\u1ea1i h\u1ebft nh\u1eefng c\u1ea3m nghi\u1ec7m c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n t\u1eeb t\u00e2m t\u00ecnh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi v\u1ebd. H\u00ecnh \u1ea3nh s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng, c\u1ea3m x\u00fac linh ho\u1ea1t \u0111\u1ebfn n\u1ed7i t\u00f4i kh\u00f4ng ngh\u0129 m\u00ecnh \u0111ang \u0111\u1ecdc nh\u1eefng d\u00f2ng ch\u1eef, m\u00e0 th\u1eadt s\u1ef1 l\u00e0 \u0111ang nh\u00ecn nh\u1eefng n\u00e9t c\u1ecd m\u1ea1nh b\u1ea1o \u0111ang n\u00f3i, \u0111ang c\u01b0\u1eddi, \u0111ang kh\u00f3c, c\u00f3 khi c\u00f2n \u0111ang la h\u00e9t m\u1ed9t c\u00e1ch c\u00e2m l\u1eb7ng.<\/p>\n<p>T\u00f4i \u0111i qua, \u0111i l\u1ea1i c\u00e1c ph\u1ea7n t\u01b0\u1eddng treo tranh, nghe b\u01b0\u1edbc ch\u00e2n c\u1ee7a m\u00ecnh vang v\u1ecdng trong c\u0103n ph\u00f2ng r\u1ed9ng. Ng\u01b0\u1eddi g\u00e1c c\u1eeda th\u1ec9nh tho\u1ea3ng l\u1ea1i nh\u00ecn t\u00f4i. Ch\u1eb3ng bi\u1ebft anh ta c\u00f3 ngh\u0129 t\u00f4i l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1ch th\u1eadt hay kh\u00f4ng. V\u00e0 \u0111\u1ed9t nhi\u00ean t\u00f4i c\u0169ng \u0111\u00e2m ra nghi ng\u1edd, c\u00f3 ph\u1ea3i m\u00ecnh \u0111\u00e3 th\u1ea5y m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi g\u00e1c c\u1eeda, hay ch\u1ec9 l\u00e0 t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng m\u00e0 th\u00f4i.<\/p>\n<p>T\u00f4i mu\u1ed1n k\u1ec3 h\u1ebft v\u1ec1 nh\u1eefng c\u1ea3m t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 13 ph\u1ea7n t\u01b0\u1eddng trong ph\u00f2ng tri\u1ec3n l\u00e3m, nh\u01b0ng ch\u1eafc \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec t\u00f4i s\u1ebd ph\u1ea3i vi\u1ebft ra c\u1ea3 m\u1ed9t cu\u1ed1n s\u00e1ch. V\u00ec th\u1ebf, cu\u1ed1i c\u00f9ng t\u00f4i \u0111\u00e0nh quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ee9ng l\u1ea1i l\u00e2u nh\u1ea5t \u1edf ph\u1ea7n t\u01b0\u1eddng mang t\u00ean <em>Ph\u00f2ng Tri\u1ec3n L\u00e3m M\u00f9a \u0110\u00f4ng <\/em>trong <em>Ph\u00f2ng Tri\u1ec3n L\u00e3m M\u00f9a \u0110\u00f4ng.<\/em><\/p>\n<p>Trong b\u1ee9c tranh, \u00e0 kh\u00f4ng, trong truy\u1ec7n ng\u1eafn n\u00e0y, \u0110\u1eb7ng Th\u01a1 Th\u01a1 \u0111\u00e3 xo\u00e1 nho\u00e0 bi\u00ean gi\u1edbi gi\u1eefa ch\u1eef ngh\u0129a v\u00e0 h\u00ecnh \u1ea3nh. \u1ede nhi\u1ec1u ch\u1ed7, nh\u1eefng d\u00f2ng ch\u1eef \u0111\u00e3 ho\u00e1 th\u00e2n th\u00e0nh c\u00e1c h\u00ecnh \u1ea3nh, kh\u00f4ng ch\u1ec9 hai chi\u1ec1u m\u00e0 c\u00f3 ba chi\u1ec1u linh \u0111\u1ed9ng, \u0111\u00e1nh th\u1ee9c kh\u00f4ng nh\u1eefng th\u1ecb gi\u00e1c m\u00e0 c\u00f2n c\u1ea3 th\u00ednh gi\u00e1c, x\u00fac gi\u00e1c, kh\u1ee9u gi\u00e1c v\u00e0 v\u1ecb gi\u00e1c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1edfng l\u00e3m. R\u1ed3i t\u00f4i ng\u1ee1 ng\u00e0ng nh\u1eadn ra: \u0110\u1eb7ng Th\u01a1 Th\u01a1 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi v\u1ebd tranh b\u1eb1ng ch\u1eef.<\/p>\n<p>T\u00f4i kh\u00f4ng ngh\u0129 m\u00ecnh \u0111\u00e3 n\u00f3i qu\u00e1. Voltaire, nh\u00e0 v\u0103n Ph\u00e1p trong Th\u1eddi K\u1ef3 Khai S\u00e1ng<strong><sup>1<\/sup><\/strong>, c\u00f3 n\u00f3i: <em>\u201cVi\u1ebft l\u00e0 v\u1ebd b\u1eb1ng l\u1eddi.\u201d<\/em><strong><sup>2<\/sup><\/strong>. V\u1eb7n nhanh t\u1edbi m\u1ea5y th\u1ebf k\u1ef7 sau, nhi\u1ec1u ho\u1ea1 s\u0129 hay nh\u00e0 v\u0103n \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi c\u0169ng san s\u1ebb c\u00f9ng m\u1ed9t \u00fd t\u01b0\u1edfng \u0111\u00f3. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 Reed Abbitt Moore, m\u1ed9t ho\u1ea1 s\u0129 ki\u00eam v\u0103n, thi s\u0129 \u1edf Salt Lake City, Utah \u0111\u00e3 n\u00f3i trong <em>blog <\/em>c\u1ee7a b\u00e0, c\u00f3 ph\u1ea7n chi ti\u1ebft h\u01a1n, nh\u01b0 sau: <em>\u201cVi\u1ebft l\u00e0 nh\u01b0 v\u1ebd b\u1eb1ng ch\u1eef, trang gi\u1ea5y l\u00e0 khung v\u1ea3i, c\u00e2y b\u00fat l\u00e0 c\u1ecd v\u1ebd, ch\u1eef ngh\u0129a l\u00e0 m\u00e0u s\u1eafc, v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ed9ng t\u1eeb, danh t\u1eeb c\u00f9ng t\u00ednh t\u1eeb l\u00e0 s\u1ef1 pha tr\u1ed9n c\u00e1c s\u1eafc th\u00e1i \u0111\u1ec3 th\u00eam chi\u1ec1u s\u00e2u v\u00e0o b\u1ee9c tranh \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1ng t\u1ea1o.\u201d<\/em><strong><sup>3<\/sup><\/strong> Sau h\u1ebft, Carla Courtney, m\u1ed9t sinh vi\u00ean c\u1ee7a Tr\u01b0\u1eddng Cao \u0110\u1eb3ng Ti\u1ec3u Bang Florida, Pensalola, trong b\u00e0i vi\u1ebft \u0111o\u1ea1t gi\u1ea3i Walter Spara Writing Contest c\u1ee7a c\u00f4, \u0111\u00e3 vi\u1ebft m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u1ea7y s\u1ee9c thuy\u1ebft ph\u1ee5c v\u1ec1 s\u1ef1 li\u00ean quan gi\u1eefa vi\u1ebft v\u00e0 v\u1ebd: <em>\u201cN\u1ebfu m\u1ed9t b\u1ee9c tranh v\u1ebd ra \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00e0n l\u1eddi, th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng m\u1ed9t ng\u00e0n l\u1eddi c\u0169ng v\u1ebd ra \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t b\u1ee9c tranh. M\u1ed9t kh\u00eda c\u1ea1nh quan tr\u1ecdng c\u1ee7a s\u1ef1 k\u1ec3 chuy\u1ec7n l\u00e0 vi\u1ec7c s\u1eafp x\u1ebfp \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra kh\u00f4ng kh\u00ed hay c\u1ea3m x\u00fac cho c\u00e2u chuy\u1ec7n. Ti\u1ebfn tr\u00ecnh n\u00e0y t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 nh\u01b0 vi\u1ec7c v\u1ebd m\u1ed9t b\u1ee9c tranh. Ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft d\u00f9ng t\u00e0i mi\u00eau t\u1ea3 c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ec3 gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc m\u01b0\u1eddng t\u01b0\u1ee3ng ra khung c\u1ea3nh \u0111\u00f3.\u201d<\/em><strong><sup>4<\/sup><\/strong><\/p>\n<p>Trong truy\u1ec7n ng\u1eafn <em>Ph\u00f2ng Tri\u1ec3n L\u00e3m M\u00f9a \u0110\u00f4ng, <\/em>nh\u00e2n v\u1eadt ch\u00ednh x\u01b0ng t\u00f4i tr\u1edf v\u1ec1 c\u0103n ph\u00f2ng \u00e1p m\u00e1i, n\u01a1i c\u1ea5t gi\u1eef nh\u1eefng b\u1ee9c tranh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecb, m\u1ed9t h\u1ecda s\u0129 t\u00e0i hoa nh\u01b0ng c\u00f4 \u0111\u1ed9c. Trong k\u00fd \u1ee9c, ch\u1ecb lu\u00f4n s\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi \u00e1p l\u1ef1c v\u00e0 s\u1ef1 kh\u1eaft khe c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi cha, ch\u1ec9 ph\u1ea3n kh\u00e1ng b\u1eb1ng im l\u1eb7ng. Ch\u1ecb t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t h\u1ecda s\u0129 v\u1ebd ch\u00e2n dung nh\u01b0ng th\u1ea5t v\u1ecdng v\u00ec th\u1ea5y b\u1ee9c tranh kh\u00f4ng l\u1ed9t t\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f4i m\u1eaft v\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi th\u1eadt c\u1ee7a m\u00ecnh. M\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m \u1ea5y, s\u01b0\u01a1ng m\u00f9 d\u00e0y \u0111\u1eb7c bao ph\u1ee7 h\u1ed3 v\u00e0 r\u1eebng, khi\u1ebfn ch\u1ecb tr\u0103n tr\u1edf v\u1edbi \u00e1m \u1ea3nh ph\u1ea3i v\u1ebd c\u1ea3nh v\u1eadt tr\u01b0\u1edbc khi m\u1ecdi th\u1ee9 bi\u1ebfn m\u1ea5t. M\u1ed9t \u0111\u00eam, ch\u1ecb n\u00f3i r\u1eb1ng trong b\u1ee9c tranh b\u1ed7ng hi\u1ec7n ra m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ea1 trong s\u01b0\u01a1ng. Ch\u1ecb theo con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u00f3 \u0111i xu\u1ed1ng h\u1ed3 r\u1ed3i m\u1ea5t t\u00edch. T\u1eeb \u0111\u00f3, \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u00e2n v\u1eadt ch\u00ednh, b\u1ee9c tranh tr\u1edf th\u00e0nh \u201ckhung c\u1eeda th\u1ee9 hai\u201d \u00e1m \u1ea3nh, n\u1ed1i k\u1ebft th\u1ef1c t\u1ea1i v\u00e0 k\u00fd \u1ee9c kh\u00f4ng th\u1ec3 ngu\u00f4i ngoai. Ng\u01b0\u1eddi k\u1ec3 chuy\u1ec7n v\u1eabn s\u1ed1ng trong day d\u1ee9t, ch\u1edd mong m\u1ed9t c\u00e1ch tuy\u1ec7t v\u1ecdng t\u00ecm th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c con \u0111\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 c\u00f3 trong m\u00f9a \u0111\u00f4ng v\u00e0 gi\u1ea5c m\u01a1.<\/p>\n<p>T\u00f4i l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u00edch xem tranh m\u1ed9t c\u00e1ch t\u00e0i t\u1eed. T\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 ki\u1ebfn th\u1ee9c s\u00e2u r\u1ed9ng c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi am hi\u1ec3u h\u1ed9i ho\u1ea1 m\u1ed9t c\u00e1ch chuy\u00ean m\u00f4n. T\u00f4i th\u01b0\u1eddng l\u1eabn l\u1ed9n tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i n\u00e0y v\u1edbi tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i kia. T\u00f4i hay nh\u1ea7m ch\u1ea5t li\u1ec7u v\u1ebd n\u00e0y v\u1edbi ch\u1ea5t li\u1ec7u n\u1ecd. H\u1ed9i ho\u1ea1, \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u00f4i, gi\u1ea3n d\u1ecb l\u00e0 nh\u1eefng m\u00e0u s\u1eafc v\u1edbi c\u00e1c b\u1ed1 c\u1ee5c kh\u00e1c nhau, chuy\u00ean ch\u1edf c\u1ea3m x\u00fac, t\u00e2m t\u00ecnh, k\u00fd \u1ee9c v\u00e0 ho\u00e0i ni\u1ec7m, \u0111i t\u1eeb ng\u01b0\u1eddi s\u00e1ng t\u1ea1o t\u00e1c ph\u1ea9m \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi xem l\u00e0 t\u00f4i. Nhi\u1ec1u b\u1ee9c tranh, nhi\u1ec1u t\u00ean g\u1ecdi c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi v\u1ebd \u0111\u00e3 \u1edf l\u1ea1i trong tr\u00ed nh\u1edb c\u1ee7a t\u00f4i, m\u1ed7i t\u00e1c ph\u1ea9m v\u00ec m\u1ed9t l\u00fd do kh\u00e1c nhau. T\u00f4i th\u1ea5y nh\u1eefng b\u1ee9c tranh \u0111\u00f3 trong vi\u1ec7n b\u1ea3o t\u00e0ng, trong ph\u00f2ng tri\u1ec3n l\u00e3m, trong nh\u1eefng tuy\u1ec3n t\u1eadp h\u1ed9i ho\u1ea1, tr\u00ean c\u00e1c t\u1ea1p ch\u00ed hay c\u1ea3 tr\u00ean kh\u00f4ng gian m\u1ea1ng, m\u00e0 do nh\u00e2n duy\u00ean n\u00e0y hay nh\u00e2n duy\u00ean kh\u00e1c t\u00f4i \u0111\u00e3 t\u00ecm \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>V\u00e0, th\u1eadt l\u1ea1 k\u1ef3, m\u1ed7i \u0111o\u1ea1n mi\u00eau t\u1ea3 h\u00ecnh \u1ea3nh trong <em>Ph\u00f2ng Tri\u1ec3n L\u00e3m M\u00f9a \u0110\u00f4ng <\/em>\u0111\u1ec1u khi\u1ebfn t\u00f4i li\u00ean t\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn m\u1ed9t b\u1ee9c tranh m\u00e0 t\u00f4i \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c xem qua, th\u00edch v\u00e0 gi\u1eef l\u1ea1i trong tr\u00ed nh\u1edb. Trong truy\u1ec7n ng\u1eafn \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o n\u00e0y, h\u00ecnh \u1ea3nh \u0111\u1ea7u ti\u00ean hi\u1ec7n ra l\u00e0 l\u00fac \u0110\u1eb7ng Th\u01a1 Th\u01a1 \u201cv\u1ebd\u201d l\u1ea1i m\u1ed9t b\u1ee9c tranh. Xem m\u1ed9t b\u1ee9c tranh t\u1eadn m\u1eaft mang l\u1ea1i m\u1ed9t c\u1ea3m gi\u00e1c r\u1ea5t kh\u00e1c, so v\u1edbi khi b\u1ee9c tranh \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ebd l\u1ea1i b\u1eb1ng l\u1eddi. B\u1ee9c-tranh-l\u1eddi d\u00f9ng nh\u1eefng cung \u0111\u1ed9 kh\u00e1c nhau c\u1ee7a \u00e1nh s\u00e1ng v\u00e0 m\u00e0u s\u1eafc \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc c\u00f3 th\u1ec3 h\u00ecnh dung ra m\u1ed9t khu ph\u1ed1 c\u0169 k\u1ef9 v\u1ec1 \u0111\u00eam m\u1ed9t c\u00e1ch linh \u0111\u1ed9ng. \u0110\u1ed9c \u0111\u00e1o \u1edf ch\u1ed7 l\u00e0 nh\u00e2n v\u1eadt x\u01b0ng t\u00f4i th\u1ea5y b\u1ee9c tranh thay \u0111\u1ed5i th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean, trong \u0111\u00f3 nh\u1eefng nh\u00e2n v\u1eadt th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam b\u1edbt m\u1ed7i l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u1ea1i, t\u1ef1a nh\u01b0 b\u1ee9c tranh l\u00e0 m\u1ed9t khung c\u1eeda nh\u00ecn ra c\u1ea3nh \u0111\u1eddi th\u1eadt b\u00ean ngo\u00e0i. Nh\u1eadn x\u00e9t n\u00e0y c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi k\u1ec3 chuy\u1ec7n, t\u00f4i \u0111o\u00e1n l\u00e0 do t\u00e2m tr\u1ea1ng xao xuy\u1ebfn, dao \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u00f4 trong c\u00e2u chuy\u1ec7n u tr\u1ea7m n\u00e0y. B\u1ee9c tranh l\u00e0m t\u00f4i ngh\u0129 \u0111\u1ebfn ho\u1ea1 ph\u1ea9m <em>\u043d\u0456\u0447\u043d\u0430 \u0432\u0443\u043b\u0438\u0446\u044f<\/em> (\u201cNight Street\/Ph\u1ed1 \u0110\u00eam\u201d) c\u1ee7a ho\u1ea1 s\u0129 Dmitri Danish (1966 -), ng\u01b0\u1eddi Ukraine. Trong b\u1ee9c tranh n\u00e0y, t\u00f4i \u0111\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi trong m\u1ed9t con h\u1ebbm ch\u1eadt h\u1eb9p, hai b\u00ean l\u00e0 nh\u00e0 c\u1eeda c\u1ea5t cao nhi\u1ec1u t\u1ea7ng, v\u00e0 c\u0169ng c\u00f3 \u00e1nh \u0111\u00e8n v\u00e0ng h\u1eaft ra, ph\u1ee7 l\u00ean hai, ba h\u00e0ng qu\u00e1n v\u1eb7t, g\u1ea7n nh\u01b0 b\u1ee9c tranh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecb v\u1ebd m\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3 m\u00f4 t\u1ea3 l\u1ea1i trong truy\u1ec7n.<\/p>\n<p><div id=\"attachment_105698\" style=\"width: 279px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/night-street-dmitri-danish.jpg\" rel=\"lightbox[105697]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-105698\" class=\"wp-image-105698\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/night-street-dmitri-danish.jpg\" alt=\"\" width=\"269\" height=\"434\" srcset=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/night-street-dmitri-danish.jpg 410w, https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/night-street-dmitri-danish-186x300.jpg 186w\" sizes=\"auto, (max-width: 269px) 100vw, 269px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-105698\" class=\"wp-caption-text\">Night Street &#8211; Dmitri Danish<\/p><\/div><\/p>\n<p><em>M\u1ed9t trong nh\u1eefng b\u1ee9c t\u00f4i hay coi l\u1ea1i l\u00e0 \u201cPh\u1ed1 \u0111\u00f4ng\u201d, m\u1ed9t khu ph\u1ed1 c\u0169 v\u1edbi nh\u1eefng m\u1ea3ng t\u01b0\u1eddng lem lu\u1ed1c l\u1eabn v\u00e0o b\u00f3ng \u0111\u00eam. Nh\u1eefng \u00e1nh \u0111\u00e8n \u0111\u1ecf tr\u00ean t\u01b0\u1eddng g\u00e2y cho t\u00f4i c\u1ea3m gi\u00e1c \u1ea5m c\u00fang, nh\u1eefng v\u1ec7t v\u00e0ng \u00faa h\u1eaft ra m\u1ed9t \u00e1nh s\u00e1ng m\u1ec7t m\u1ecfi. \u0110\u00e3 nhi\u1ec1u b\u1eadn t\u00f4i th\u1eed \u0111\u1ebfm nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trong \u0111\u00f3, nh\u01b0ng kh\u00f4ng l\u1ea7n n\u00e0o c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t con s\u1ed1 tr\u00f9ng nhau. L\u00e2u l\u00e2u t\u00f4i l\u1ea1i kh\u00e1m ph\u00e1 ra c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o \u0111\u00f3 m\u1edbi xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf bao l\u01a1n, ho\u1eb7c h\u1ecd \u00e2m th\u1ea7m \u0111i ra t\u1eeb m\u1ed9t kh\u00fac r\u1ebd t\u1ed1i. C\u0169ng c\u00f3 khi b\u00f3ng h\u1ecd bi\u1ebfn m\u1ea5t v\u00e0o m\u1ed9t h\u00e0nh lang th\u0103m th\u1eb3m, th\u1ec9nh tho\u1ea3ng l\u1ea1i c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi d\u1eebng ch\u00e2n d\u01b0\u1edbi c\u1ed9t \u0111\u00e8n, ch\u0103m ch\u00fa ng\u1eafm b\u00f3ng m\u00ecnh \u0111\u1ed5 d\u00e0i tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t.<\/em> (tr. 46)<\/p>\n<p><div id=\"attachment_105700\" style=\"width: 277px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/LA-FENETRE-OUVERTE-HENRI-MATISSE.png\" rel=\"lightbox[105697]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-105700\" class=\"wp-image-105700\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/LA-FENETRE-OUVERTE-HENRI-MATISSE.png\" alt=\"\" width=\"267\" height=\"382\" srcset=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/LA-FENETRE-OUVERTE-HENRI-MATISSE.png 454w, https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/LA-FENETRE-OUVERTE-HENRI-MATISSE-210x300.png 210w\" sizes=\"auto, (max-width: 267px) 100vw, 267px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-105700\" class=\"wp-caption-text\">La Fen\u00eatre ouverte &#8211; Henri Matisse<\/p><\/div><\/p>\n<p>\u201cB\u1ee9c tranh\u201d k\u1ebf ti\u1ebfp trong c\u00e2u chuy\u1ec7n ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecb ho\u1ea1 s\u0129 n\u00e0y l\u1ea1i khi\u1ebfn t\u00f4i li\u00ean t\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn m\u1ed9t b\u1ee9c c\u1ee7a Henri Matisse, ho\u1ea1 s\u0129 ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p \u0111\u00e3 v\u1ebd qua hai th\u1ebf k\u1ef7, XIX v\u00e0 XX, n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1edbi lo\u1ea1t tranh <em>La Fen\u00eatre ouverte <\/em>(\u201cC\u1eeda S\u1ed5 R\u1ed9ng M\u1edf\u201d). Matisse v\u1ebd r\u1ea5t nhi\u1ec1u khung c\u1ea3nh kh\u00e1c nhau qua vu\u00f4ng c\u1eeda s\u1ed5 c\u1ee7a nh\u1eefng n\u01a1i m\u00e0 \u00f4ng \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111i qua. Ch\u1ec9 c\u1ea7n t\u00ecm ki\u1ebfm m\u1ed9t ch\u00fat, kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i qu\u00e1 kh\u00f3 kh\u0103n, l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ecm ra b\u1ee9c tranh v\u1edbi khung c\u1eeda nh\u00ecn ra c\u1ea3nh h\u1ed3 n\u01b0\u1edbc v\u00e0 khu r\u1eebng hoang nh\u01b0 t\u00e1c gi\u1ea3 cho th\u1ea5y trong truy\u1ec7n. \u1ede \u0111\u00e2y, kh\u00f4ng kh\u00ed ma m\u1ecb, h\u01b0 h\u01b0 th\u1ef1c th\u1ef1c c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc r\u1ee3n ng\u01b0\u1eddi, hoang mang kh\u00f4n t\u1ea3. M\u1ed9t b\u00ean l\u00e0 b\u1ee9c tranh, m\u1ed9t b\u00ean l\u00e0 c\u1ea3nh v\u1eadt th\u1eadt b\u00ean ngo\u00e0i, c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u cho th\u1ea5y h\u00ecnh \u1ea3nh khung c\u1eeda s\u1ed5. V\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc, m\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi xem tranh, t\u00f4i c\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed1i ngh\u1ecbch kh\u00f3 hi\u1ec3u to\u00e1t ra t\u1eeb hai \u201cb\u1ee9c tranh\u201d n\u00e0y. B\u1ee9c tranh \u201cth\u1eadt\u201d, r\u1ea5t th\u1eadt, nh\u01b0ng n\u00f3 l\u00e0 t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f2n n\u1eefa. B\u1ee9c tranh \u201ckh\u00f4ng th\u1eadt\u201d l\u1ea1i l\u00e0 c\u1ea3nh th\u1eadt, nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1c ho\u1ea1 m\u1ed9t c\u00e1ch huy\u1ec1n \u1ea3o, c\u1ed9ng th\u00eam nh\u1eefng h\u00ecnh \u1ea3nh t\u1eeb trong tr\u00ed t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi em g\u00e1i. Nh\u1eadn th\u1ee9c v\u00e0 c\u1ea3m x\u00fac c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111an d\u1ec7t c\u00e1i th\u1eadt v\u00e0 c\u00e1i kh\u00f4ng th\u1eadt v\u1edbi nhau, kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 ph\u00e2n bi\u1ec7t r\u1ea1ch r\u00f2i gi\u1eefa hai th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00f3. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn t\u1eeb c\u1ea3m gi\u00e1c ch\u1edbi v\u1edbi c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111ang \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi nh\u1eefng s\u1ef1 v\u1eadt tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft v\u00e0 \u00fd ngh\u0129 v\u1ec1 c\u00e1i ch\u1ebft, m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng bao gi\u1edd c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p><em>Khi m\u1edf m\u1eaft ra, tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft t\u00f4i gi\u1edd l\u00e0 hai khung c\u1eeda th\u1eadt gi\u1ed1ng nhau, v\u00e0 c\u0103n ph\u00f2ng ch\u1ee3t b\u1eebng l\u00ean d\u01b0\u1edbi hai lu\u1ed3ng s\u00e1ng trong d\u00ecu d\u1ecbu \u2013 th\u1ee9 \u00e1nh s\u00e1ng ch\u1ec9 c\u00f3 trong h\u1ed3i t\u01b0\u1edfng, l\u1eabn l\u1ed9n gi\u1eefa m\u01a1 v\u00e0 th\u1ef1c, l\u00e0m h\u1ed3n t\u00f4i b\u00e2ng khu\u00e2ng m\u1ed7i l\u1ea7n nh\u1edb l\u1ea1i. Khung c\u1eeda th\u1ee9 hai c\u0169ng m\u1edf ra<\/em> <em>m\u1ed9t<\/em><em> kho\u1ea3ng tr\u1eddi th\u00eanh thang kh\u00f4ng n\u1eafng l\u00e0m c\u1ea3nh h\u1ed3 th\u00eam u t\u1ecbch, m\u1ed9t c\u00e1nh r\u1eebng hoang m\u00e0 trong t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a t\u00f4i ch\u1eb1ng ch\u1ecbt nh\u1eefng r\u1ec5 c\u00e2y qu\u1ea5n qu\u00edt l\u1ea5y nhau. Ch\u1ec9 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u m\u00e0u s\u1eafc b\u1ee9c tranh tr\u00f4ng bu\u1ed3n th\u1ea3m h\u01a1n khung c\u1eeda th\u1eadt.<\/em> (tr. 52)<\/p>\n<p>Trong ph\u1ea7n l\u1edbn khung c\u1ea3nh trong truy\u1ec7n, <em>s\u01b0\u01a1ng m\u00f9<\/em> l\u00e0 m\u1ed9t n\u1ed7i \u00e1m \u1ea3nh, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u00e0 m\u1ed9t \u1ea9n d\u1ee5, b\u00e0ng b\u1ea1c t\u1eeb b\u00ean ngo\u00e0i, r\u1ed3i tr\u00e0n v\u00e0o t\u00e2m tr\u00ed v\u00e0 t\u00e2m h\u1ed3n c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3, t\u1ea1o m\u1ed9t kh\u00f4ng kh\u00ed huy\u1ec1n \u1ea3o, m\u01a1 nhi\u1ec1u h\u01a1n th\u1eadt. Nh\u01b0 th\u1ec3 s\u01b0\u01a1ng m\u00f9 che khu\u1ea5t \u0111i m\u1ed9t ph\u1ea7n th\u1ef1c t\u1ebf, l\u00e0m t\u00ea d\u1ea1i nh\u1eadn th\u1ee9c v\u00e0 t\u00e2m t\u00ecnh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi nh\u00ecn th\u1ea5y n\u00f3. S\u01b0\u01a1ng m\u00f9 v\u00e0 bu\u1ed3n. S\u01b0\u01a1ng m\u00f9 kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi ta vui. Tr\u00edch \u0111o\u1ea1n d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y, qua \u201cn\u00e9t v\u1ebd\u201d t\u00e0i t\u00ecnh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi k\u1ec3 chuy\u1ec7n, l\u00e0m t\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn b\u1ee9c tranh mang t\u00ean <em>An Early Foggy Morning<\/em> (\u201cS\u00e1ng S\u1edbm M\u00f9 S\u01b0\u01a1ng\u201d) c\u1ee7a David Snider, ho\u1ea1 s\u0129 ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 sinh ra \u1edf Boston nh\u01b0ng hi\u1ec7n t\u1ea1i \u0111ang s\u1ed1ng v\u00e0 v\u1ebd \u1edf Berlin, \u0110\u1ee9c Qu\u1ed1c. Tranh c\u1ee7a \u00f4ng cho th\u1ea5y s\u01b0\u01a1ng m\u00f9 ch\u1eadp ch\u00f9ng l\u00ean nhau, v\u1edbi c\u00e1c m\u00e0u xanh lam, xanh d\u01b0\u01a1ng v\u00e0 c\u00e1c s\u1eafc \u0111\u1ed9 c\u1ee7a m\u00e0u v\u00e0ng nh\u1ea1t. Trong tranh ch\u1ec9 th\u1ea5y s\u01b0\u01a1ng m\u00f9 v\u00e0 s\u01b0\u01a1ng m\u00f9, v\u1edbi h\u1eadu c\u1ea3nh l\u00e0m cho ng\u01b0\u1eddi xem t\u1ef1 h\u1ecfi, \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 s\u01b0\u01a1ng m\u00f9 hay l\u00e0 nh\u1eefng ch\u00f2m c\u00e2y nh\u1ea5p nh\u00f4 \u0111ang b\u1ecb s\u01b0\u01a1ng m\u00f9 bao ph\u1ee7?<\/p>\n<p><div id=\"attachment_105704\" style=\"width: 370px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/AN-EARLY-FOGGY-MORNING.png\" rel=\"lightbox[105697]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-105704\" class=\"wp-image-105704\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/AN-EARLY-FOGGY-MORNING.png\" alt=\"\" width=\"360\" height=\"267\" srcset=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/AN-EARLY-FOGGY-MORNING.png 906w, https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/AN-EARLY-FOGGY-MORNING-300x222.png 300w, https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/AN-EARLY-FOGGY-MORNING-768x569.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 360px) 100vw, 360px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-105704\" class=\"wp-caption-text\">An Early Foggy Morning &#8211; David Sneider<\/p><\/div><\/p>\n<p>\u201cB\u1ee9c tranh\u201d c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi k\u1ec3 chuy\u1ec7n th\u00ec nhi\u1ec1u v\u1eadt th\u1ec3 h\u01a1n, ngo\u00e0i l\u1edbp s\u01b0\u01a1ng m\u00f9: M\u00e2y, n\u01b0\u1edbc, c\u1ecf c\u00e2y v\u00e0 gi\u00f3. V\u1ebd m\u1ed9t b\u1ee9c tranh v\u1ec1 gi\u00f3 c\u0169ng kh\u00f3, nh\u01b0ng trong m\u1ed9t b\u1ee9c-tranh-l\u1eddi th\u00ec&#8230; \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t l\u1ee3i \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft-v\u1ebd. \u1ea8n sau s\u1ef1 mi\u00eau t\u1ea3 h\u1ebft s\u1ee9c chi ti\u1ebft, \u0111\u1eb1ng sau b\u1ee9c tranh, l\u00e0 n\u1ed7i bu\u1ed3n. Bu\u1ed3n u tr\u00ec, bu\u1ed3n n\u1eb7ng n\u1ec1, bu\u1ed3n theo c\u1ea3 hai chi\u1ec1u h\u01b0\u1edbng, <em>ng\u01b0\u1eddi bu\u1ed3n c\u1ea3nh c\u00f3 vui \u0111\u00e2u, <\/em>m\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 v\u00ec <em>c\u1ea3nh bu\u1ed3n ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 vui \u0111\u00e2u.<\/em><\/p>\n<p><em>Ch\u01b0a bao gi\u1edd s\u01b0\u01a1ng m\u00f9 l\u1ea1i nhi\u1ec1u v\u00e0 tri\u1ec1n mi\u00ean nh\u01b0 m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m \u1ea5y. H\u1ea7u nh\u01b0 s\u00e1ng<\/em> <em>chi\u1ec1u<\/em> <em>kh\u00f4ng kh\u00ed l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng n\u1eb7ng ch\u0129u h\u01a1i n\u01b0\u1edbc. Trong nhi\u1ec1u ng\u00e0y ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng nh\u00ecn th\u1ea5y m\u1eb7t tr\u1eddi, ch\u1ec9 c\u00f3 m\u00e2y x\u00e1m d<\/em><em>\u00e0<\/em><em>y <\/em><em>s<\/em><em>\u00e0 xu\u1ed1ng t\u1eebng m\u1ea3ng<\/em><em>,<\/em> <em>r\u1ed3i tr\u00f4i \u0111i ch\u1ea7m ch\u1eadm, n\u1eb7ng n\u1ec1, b\u1ea5t t\u1eadn. R\u1ea5t hi\u1ebfm hoi l\u00e0 nh\u1eefng gi\u1edd g\u1ea7n tr\u01b0a, khi s\u01b0\u01a1ng m\u1ecfng b\u1edbt, c\u1ea3nh v\u1eadt hi\u1ec7n ra l\u1edd m\u1edd, t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y nh\u1eefng l\u00e1 c\u1ecf \u0111ang ng\u1eddi l\u00ean s\u1eafc n\u01b0\u1edbc. C\u00f2n l\u1ea1i l\u00e0 nh\u1eefng th\u1eddi kh\u1eafc l\u00ea th\u00ea bu\u1ed3n khi gi\u00f3 l\u1ea1nh l\u00f9a nh\u1eefng l\u00e0n h\u01a1i tr\u1eafng ng\u0103n m\u1ecdi n\u1ebbo \u0111\u01b0\u1eddng v\u00e0 ph\u1ee7 m\u1ed9t l\u1edbp m\u00e0n<\/em> <em>b\u1ecbt<\/em> <em>m\u1eaft<\/em><em> ch\u00fang t\u00f4i.<\/em> (tr. 53)<\/p>\n<p>Trong ba nh\u00e2n v\u1eadt trong c\u00e2u chuy\u1ec7n, nh\u00e2n v\u1eadt ng\u01b0\u1eddi cha th\u1ea5p tho\u00e1ng trong h\u1eadu c\u1ea3nh, l\u00e0m n\u1ed5i b\u1eadt hai nh\u00e2n v\u1eadt ch\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi-ch\u1ecb-ho\u1ea1-s\u0129 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi-em-v\u0103n-s\u0129. To\u00e0n c\u00e2u chuy\u1ec7n bao tr\u00f9m nh\u1eefng t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c gi\u1eefa c\u00e1c nh\u00e2n v\u1eadt, t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c m\u1ed9t c\u00e1ch nh\u1eb9 nh\u00e0ng, uy\u1ec3n chuy\u1ec3n, nh\u01b0 s\u01b0\u01a1ng m\u00f9 pha ch\u00fat gi\u00f3 nh\u1eb9, nh\u01b0 tia n\u1eafng y\u1ebfu \u1edbt l\u1eabn v\u00e0o \u0111\u00e1m m\u00e2y \u0111en, nh\u01b0 th\u1ef1c t\u1ebf l\u1eabn v\u00e0o tranh v\u1ebd, nh\u01b0 tranh \u00f4m cho\u00e0ng l\u1ea5y thi\u00ean nhi\u00ean b\u00ean ngo\u00e0i. B\u1ee9c tranh m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecb b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u1ebd kh\u00f4ng kh\u1ecfi g\u1ee3i cho t\u00f4i nh\u1edb \u0111\u1ebfn b\u1ee9c <em>Through a Cottage Window <\/em>(\u201cQua Vu\u00f4ng C\u1eeda S\u1ed5 C\u1ee7a Ng\u00f4i Nh\u00e0 Tranh\u201d) c\u1ee7a Charles Ginner, ho\u1ea1 s\u0129 ng\u01b0\u1eddi Anh (1878-1952). Ginner c\u0169ng v\u1ebd m\u1ed9t khu r\u1eebng qua khung c\u1eeda s\u1ed5 nh\u01b0 trong b\u1ee9c tranh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecb. C\u00f3 kh\u00e1c ch\u0103ng l\u00e0 khu r\u1eebng c\u1ee7a \u00f4ng n\u1ed5i b\u1eadt tr\u00ean m\u1ed9t n\u1ec1n tr\u1eddi quang \u0111\u00e3ng, c\u00f2n khu r\u1eebng<em>\u2014<\/em>qua n\u00e9t v\u1ebd c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecb<em>\u2014<\/em>l\u00e0 khu r\u1eebng b\u1ecb \u201cnhi\u1ec5m\u201d t\u1eeb thi\u00ean nhi\u00ean \u1ee7 d\u1ed9t b\u00ean ngo\u00e0i. Ng\u01b0\u1eddi em g\u00e1i<em>\u2014<\/em>ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft<em>\u2014<\/em>d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 \u0111\u00e3 tr\u1ed9n l\u1eabn c\u1ea3nh v\u1eadt b\u00ean ngo\u00e0i v\u00e0o n\u1ed9i dung c\u1ee7a b\u1ee9c tranh, khi\u1ebfn cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc b\u0103n kho\u0103n, kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u00e2y l\u00e0 c\u1ea3nh th\u1eadt hay c\u1ea3nh trong tranh. M\u00e0u s\u1eafc c\u1ee7a ngo\u1ea1i c\u1ea3nh (hay trong tranh?) \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1ea5n m\u1ea1nh b\u1eb1ng nh\u1eefng t\u00ednh t\u1eeb r\u1ea5t g\u1ee3i h\u00ecnh nh\u01b0 \u201ct\u00e1i\u201d, \u201c\u00faa\u201d hay \u201cx\u1ec9n\u201d d\u00e0nh nh\u1eefng s\u1ef1 v\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u00eau t\u1ea3. B\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u00f3, c\u00f2n nh\u1eefng t\u00ednh t\u1eeb r\u1ea5t \u201cm\u1ea1nh\u201d kh\u00e1c, \u0111i k\u00e8m v\u1edbi nh\u1eefng danh t\u1eeb m\u00e0 ch\u00fang kh\u1eafc ho\u1ea1: \u201cn\u1ec1n r\u00eau\u201d th\u00ec \u201cloang l\u1ed5\u201d, \u201cb\u1eadc thang\u201d th\u00ec \u201cm\u00f2n\u201d, \u201ccon \u0111\u01b0\u1eddng\u201d th\u00ec \u201c\u0111\u00ecu hiu\u201d. \u1ede \u0111\u00e2y, \u201cng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc\u201d \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh \u201cng\u01b0\u1eddi xem\u201d, h\u00ecnh \u1ea3nh<em>\u2014<\/em>qua ch\u1eef ngh\u0129a<em>\u2014<\/em>n\u1ed5i h\u1eb3n l\u00ean nh\u01b0 m\u1ed9t b\u1ee9c tranh \u0111\u01b0\u1ee3c in ra t\u1eeb chi\u1ebfc m\u00e1y in ba chi\u1ec1u. T\u00e2m tr\u1ea1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft \u0111\u00e3 tho\u00e1t ra kh\u1ecfi b\u1ee9c tranh v\u00e0 lu\u1ed3n v\u00e0o tr\u00e1i tim c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi-\u0111\u1ecdc-ng\u01b0\u1eddi-xem.<\/p>\n<p><div id=\"attachment_105702\" style=\"width: 268px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/THROUGH-A-COTTAGE-WINDOW.png\" rel=\"lightbox[105697]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-105702\" class=\"wp-image-105702\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/THROUGH-A-COTTAGE-WINDOW.png\" alt=\"\" width=\"258\" height=\"333\" srcset=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/THROUGH-A-COTTAGE-WINDOW.png 477w, https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/THROUGH-A-COTTAGE-WINDOW-232x300.png 232w\" sizes=\"auto, (max-width: 258px) 100vw, 258px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-105702\" class=\"wp-caption-text\">Through a Cottage Window &#8211; Charles Ginner<\/p><\/div><\/p>\n<p><em>V\u1ebb \u1ea3m \u0111\u1ea1m b\u1eaft \u0111\u1ea7u nhi\u1ec5m v\u00e0o nh\u1eefng b\u1ee9c tranh. M\u1eb7t ng\u01b0\u1eddi, ph\u1ed1 x\u00e1 \u1ea9n hi\u1ec7n nh\u1ea1t nh\u00f2a s\u0169ng n\u01b0\u1edbc. H\u00ecnh \u1ea3nh ch\u00fang trong k\u00fd \u1ee9c lu\u00f4n lu\u00f4n ng\u1ea3 m\u00e0u t\u00e1i, \u00faa v\u00e0ng, ho\u1eb7c x\u1ec9n tr\u00ean n\u1ec1n<\/em> <em>r\u00eau<\/em> <em>loang<\/em> <em>l\u1ed5<\/em> <em>c\u1ee7a <\/em><em>nh\u1eefng b\u1eadc thang m\u00f2n, nh\u1eefng con \u0111\u01b0\u1eddng len l\u1ecfi \u0111\u00ecu hiu. Ch\u1ecb tr\u1edf n\u00ean nh\u1ea1y c\u1ea3m h\u01a1n bao gi\u1edd, th\u1eddi ti\u1ebft u \u00e1m \u0111\u00e3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u1edbi nh\u1eefng c\u01a1n h<\/em><em>\u01b0<\/em><em>ng ph\u1ea5n b\u1ea5t ng\u1edd v\u00e0 dai d\u1eb3ng. \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fac ch\u1ecb kh\u1edfi s\u1ef1 v\u1ebd c\u1ea3nh r\u1eebng v\u00e0 h\u1ed3 nh\u00ecn qua khung c\u1eeda s\u1ed5 duy nh\u1ea5t trong ph\u00f2ng.<\/em> (tr. 53)<\/p>\n<p>S\u01b0\u01a1ng v\u00e0 r\u1eebng. S\u01b0\u01a1ng v\u00e0 h\u1ed3. S\u01b0\u01a1ng v\u00e0 chi\u1ec1u. S\u01b0\u01a1ng v\u00e0 b\u00f3ng t\u1ed1i. Nh\u1eefng kh\u00f4ng gian v\u00e0 th\u1eddi gian kh\u00e1c nhau l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi s\u01b0\u01a1ng<em>\u2014<\/em>\u0111\u1ea7y t\u00ednh k\u1ef9 thu\u1eadt v\u00e0 m\u1ef9 thu\u1eadt<em>\u2014<\/em>\u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra nh\u1eefng hi\u1ec7u \u1ee9ng ch\u1ea5t ch\u1ee9a nhi\u1ec1u m\u1ee9c \u0111\u1ed9 c\u1ee7a nh\u1eadn th\u1ee9c v\u00e0 c\u1ea3m x\u00fac. H\u00ecnh \u1ea3nh s\u01b0\u01a1ng tr\u00ean m\u1eb7t h\u1ed3 trong \u0111o\u1ea1n mi\u00eau t\u1ea3 d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y g\u1ee3i l\u1ea1i cho t\u00f4i c\u1ea3nh m\u1eb7t h\u1ed3 ph\u1ee7 s\u01b0\u01a1ng trong b\u1ee9c tranh <em>Lake George <\/em>(\u201cH\u1ed3 George\u201d, 1869) c\u1ee7a John Frederick Kensett, ho\u1ea1 s\u0129 ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 chuy\u00ean v\u1ebd phong c\u1ea3nh. M\u1eb7t h\u1ed3 trong tranh c\u1ee7a \u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t l\u00e0n s\u01b0\u01a1ng m\u1ecfng ph\u01a1n ph\u1edbt, v\u00e0 tr\u00ean cao h\u00e3y c\u00f2n m\u1ed9t ch\u00fat n\u1eafng xuy\u00ean qua m\u00e2y. Th\u1eddi \u0111i\u1ec3m c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 m\u1ed9t bu\u1ed5i tr\u01b0a. C\u00f2n trong \u201cb\u1ee9c tranh\u201d c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi k\u1ec3 chuy\u1ec7n, chi\u1ec1u \u0111\u00e3 xu\u1ed1ng. S\u01b0\u01a1ng ban \u0111\u1ea7u c\u00f2n m\u1ecfng, nh\u01b0ng c\u00e0ng l\u00fac c\u00e0ng d\u00e0y \u0111\u1eb7c. H\u00ecnh \u1ea3nh n\u00e0y nh\u01b0 th\u1ec3 \u0111i \u0111\u00f4i v\u1edbi t\u00e2m tr\u1ea1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecb v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi em g\u00e1i: c\u1ea3 hai c\u00f9ng ch\u00ecm ng\u1eadp trong th\u1ef1c gi\u00e1c l\u1eabn \u1ea3o gi\u00e1c, trong \u00e1m \u1ea3nh v\u00e0 trong c\u1ea3m h\u1ee9ng.<\/p>\n<p><div id=\"attachment_105701\" style=\"width: 385px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/LAKE-GEORGE.jpg\" rel=\"lightbox[105697]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-105701\" class=\"wp-image-105701\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/LAKE-GEORGE.jpg\" alt=\"\" width=\"375\" height=\"250\" srcset=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/LAKE-GEORGE.jpg 1164w, https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/LAKE-GEORGE-300x199.jpg 300w, https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/LAKE-GEORGE-1024x681.jpg 1024w, https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/LAKE-GEORGE-768x511.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 375px) 100vw, 375px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-105701\" class=\"wp-caption-text\">Lake George &#8211; John Frederick Kensett<\/p><\/div><\/p>\n<p><em>Chi\u1ec1u<\/em> <em>xu\u1ed1ng r\u1ea5t mau. Tho\u1ea1t \u0111\u1ea7u, s\u01b0\u01a1ng c\u00f2n nh\u01b0 l\u1edbp l\u1ee5a m\u1ecfng \u00f4m ngang m\u00e1i nh\u00e0 v\u00e0 nh\u1eefng ch\u1ea1c c\u00e2y. M\u1ed7i tr\u1eadn gi\u00f3 \u00e0o t\u1edbi l\u1ea1i th\u1ed5i b\u0103ng b\u0103ng nh\u1eefng l\u1edbp m\u00e2y tr\u1eafng \u0111\u1eadp v\u00e0o m\u1eb7t ki\u1ebfng. Kh\u00f3i b\u1ed1c l\u00ean t\u1eeb m\u1eb7t h\u1ed3 d\u01b0\u1edbi kia nh\u1eefng l\u00e0n h\u01a1i nghi ng\u00fat. Khi b\u00f3ng t\u1ed1i l\u00ean th\u00ec s\u01b0\u01a1ng m\u00f9 \u0111\u00e3 \u0111an k\u1ebft d\u00e0y \u0111\u1eb7c th\u00e0nh t\u1eebng m\u1ea3ng. Khu r\u1eebng bi\u1ebfn m\u1ea5t th\u1eadt \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t, n\u00f3 \u0111\u00e3 b\u1ecb s\u01b0\u01a1ng nu\u1ed1t ch\u1eedng.<\/em> (tr. 54)<\/p>\n<p>C\u00e2u chuy\u1ec7n c\u00e0ng di\u1ec5n ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u th\u00ec ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc th\u1ea5y m\u00ecnh c\u00e0ng ch\u00ecm h\u1eb3n v\u00e0o trong m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi l\u1ea1 l\u00f9ng. Trong th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00f3, c\u1ea3nh v\u1eadt thi\u00ean nhi\u00ean v\u00e0 tranh h\u1ea7u nh\u01b0 ho\u00e0 nh\u1eadp l\u1ea1i th\u00e0nh m\u1ed9t. Ng\u01b0\u1eddi k\u1ec3 chuy\u1ec7n \u0111i t\u1eeb tranh ra th\u1ef1c, r\u1ed3i t\u1eeb th\u1ef1c tr\u1edf v\u00e0o trong tranh. Hai th\u1ebf gi\u1edbi t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c v\u1edbi nhau, quy\u1ec7n v\u00e0o nhau, v\u00e0 gi\u1ea3i ngh\u0129a cho nhau. \u1ede \u0111\u00e2y x\u00fac gi\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1ea5n m\u1ea1nh: c\u1ea3m gi\u00e1c \u1ea5m \u00e1p t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a m\u1ed9t c\u00e2y \u0111\u00e8n, h\u1eaft v\u00e0o vu\u00f4ng c\u1eeda k\u00ednh v\u00e0 ph\u1ea3n chi\u1ebfu tr\u1edf l\u1ea1i trong gian ph\u00f2ng. Nh\u01b0 m\u1ed9t xoa d\u1ecbu nh\u1eb9 nh\u00e0ng cho c\u00e1i l\u1ea1nh l\u00f9ng, tuy kh\u00f4ng n\u00f3i r\u00f5 ra, t\u1eeb m\u00e0n s\u01b0\u01a1ng m\u00f9 l\u1edbp l\u1edbp ngo\u00e0i kia. Nh\u01b0 m\u1ed9t tr\u00f9ng h\u1ee3p hy h\u1eefu, n\u1eef ho\u1ea1 s\u0129 ng\u01b0\u1eddi Phi Lu\u1eadt T\u00e2n, Jae Dougall (hi\u1ec7n \u0111ang c\u01b0 ng\u1ee5 \u1edf Victoria, Canada), c\u00f3 b\u1ee9c tranh kh\u00f4ng-t\u1ef1a-\u0111\u1ec1 v\u1ec1 t\u0129nh v\u1eadt v\u1ebd m\u1ed9t chi\u1ebfc gh\u1ebf, ph\u00eda sau\u00a0 c\u0169ng c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e2y \u0111\u00e8n v\u1edbi \u00e1nh s\u00e1ng giao thoa v\u1edbi b\u00ean ngo\u00e0i, t\u1ef1a h\u1ed3 \u0111\u00e3 v\u00f4 t\u00ecnh v\u1ebd l\u1ea1i b\u1ee9c tranh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi k\u1ec3 chuy\u1ec7n.<\/p>\n<p><div id=\"attachment_105706\" style=\"width: 202px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/STILL-LIFE-WITH-CHAIR.jpg\" rel=\"lightbox[105697]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-105706\" class=\"wp-image-105706\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/STILL-LIFE-WITH-CHAIR.jpg\" alt=\"\" width=\"192\" height=\"393\" srcset=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/STILL-LIFE-WITH-CHAIR.jpg 267w, https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/STILL-LIFE-WITH-CHAIR-146x300.jpg 146w\" sizes=\"auto, (max-width: 192px) 100vw, 192px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-105706\" class=\"wp-caption-text\">Untitle &#8211; Jae Dougall<\/p><\/div><\/p>\n<p><em>B\u1ee9c tranh qu\u1ea3 th\u1ef1c \u0111\u00e3 l\u00e0m t\u00f4i x\u00fac \u0111\u1ed9ng. \u0110\u00f3 l\u00e0 h\u00ecnh \u1ea3nh t\u00e1i t\u1ea1o phong c\u1ea3nh th\u00e2n y\u00eau v\u00e0 quen thu\u1ed9c c\u1ee7a t\u00f4i nh\u00ecn qua khung k\u00ednh loang lo\u00e1ng n\u01b0\u1edbc; nh\u01b0ng \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ch\u00ednh m\u1eb7t k\u00ednh \u1ea5y l\u1ea1i t\u1ecfa ra m\u1ed9t lu\u1ed3ng s\u00e1ng \u1ea5m c\u00fang, ph\u1ea3n chi\u1ebfu t\u1eeb c\u00e2y \u0111\u00e8n ch\u1ee5p g\u00f3c ph\u00f2ng. M\u1ed9t m\u1ea3ng tranh l\u00e0 n\u01a1i hai v\u00f9ng kh\u00f4ng gian trong ngo\u00e0i g\u1eb7p nhau, khi m\u1ed9t h\u00ecnh gh\u1ebf v\u00e1ch t\u01b0\u1eddng nh\u1eadp nh\u00f2a v\u00e0o b\u00f3ng m\u1ed9t \u0111\u1ec9nh c\u00e2y, tr\u00ean ng\u1ecdn lung linh ch\u00f9m \u0111\u00e8n h\u00ecnh n\u1ebfn. T\u00f4i l\u1eb3ng l\u1eb7ng ng\u1eafm b\u1ee9c tranh, nh\u01b0 t\u00ecm ki\u1ebfm m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 \u0111ang \u1ea9n n\u00e1u ngo\u00e0i kia, \u0111<\/em><em>\u1eb1<\/em><em>ng<\/em> <em>sau<\/em> <em>l\u1edbp<\/em> <em>s\u01b0\u01a1ng<\/em> <em>m\u00f9<\/em> <em>b\u01b0ng b\u00edt, v\u00e0 h\u01b0 \u1ea3o.<\/em> (tr. 55)<\/p>\n<p>Th\u1ebf r\u1ed3i tranh \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh nh\u01b0 th\u1eadt, c\u0169ng nh\u01b0 nh\u1eefng phong c\u1ea3nh mi\u00eau t\u1ea3 t\u1eeb \u0111\u1ea7u \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i c\u00e2u chuy\u1ec7n kh\u00f4ng kh\u00e1c g\u00ec m\u1ed9t b\u1ee9c tranh. Trong b\u1ee9c tranh \u0111\u00f3, nh\u1eefng ni\u1ec1m \u00e1m \u1ea3nh, nh\u1eefng ngu\u1ed3n c\u1ea3m h\u1ee9ng, s\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n, s\u1ef1 bi\u1ebfn m\u1ea5t, hy v\u1ecdng v\u00e0 tuy\u1ec7t v\u1ecdng, th\u1ef1c v\u00e0 m\u01a1, tranh v\u00e0 c\u1ea3nh, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u nh\u1eadp nho\u00e0 \u0111an l\u1eabn v\u00e0o nhau. Ng\u01b0\u1eddi k\u1ec3 chuy\u1ec7n h\u1ed3 nh\u01b0 \u0111\u00e3 m\u1ea5t \u0111i gi\u00e1c quan v\u1ec1 th\u1ef1c t\u1ebf, tr\u00f4ng tranh m\u00e0 ng\u1ee1 l\u00e0 \u0111\u1eddi th\u1ef1c, y\u00ean l\u00f2ng l\u00e0 v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed1i k\u1ebft v\u1edbi \u0111\u1eddi s\u1ed1ng b\u00ean ngo\u00e0i. \u0110\u1ecdc \u0111\u1ebfn \u0111o\u1ea1n d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y, b\u1ea5t gi\u00e1c t\u00f4i m\u01b0\u1eddng t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebfn ho\u1ea1 ph\u1ea9m <em>Sous les citronniers, Bordighera <\/em>(\u201cD\u01b0\u1edbi R\u1eb7ng Chanh\u201d) c\u1ee7a Claude Monet, m\u00e0 trong \u0111\u00f3 c\u00e1c m\u00e0u s\u1eafc kh\u00e1 \u1ea3m \u0111\u1ea1m<em>\u2014<\/em>m\u00e0u xanh th\u1eabm c\u1ee7a c\u1ecf v\u00e0 l\u00e1 t\u01b0\u01a1i, m\u00e0u n\u00e2u \u0111\u1ecf \u1ee7 \u00ea c\u1ee7a l\u00e1 chanh \u00faa, m\u00e0u v\u00e0ng s\u1eadm c\u1ee7a nh\u1eefng qu\u1ea3 chanh, m\u00e0u x\u00e1m nh\u1ea1t tr\u00ean cao c\u1ee7a m\u00e2y, v\u00e0 m\u1ed9t ch\u00fat, m\u1ed9t ch\u00fat th\u00f4i, m\u00e0u tr\u1eafng y\u1ebfu \u1edbt c\u1ee7a n\u1eafng, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 l\u00e0m khu v\u01b0\u1eddn chanh tho\u00e1t ra kh\u1ecfi nh\u1eefng gam m\u00e0u u u\u1ea5t. H\u1eb3n l\u00e0 do ch\u1ee7 \u00fd c\u1ee7a nh\u00e0 danh ho\u1ea1.<\/p>\n<p><div id=\"attachment_105705\" style=\"width: 276px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/SOUS-LES-CITRONNIERS.jpg\" rel=\"lightbox[105697]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-105705\" class=\"wp-image-105705\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/SOUS-LES-CITRONNIERS.jpg\" alt=\"\" width=\"266\" height=\"328\" srcset=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/SOUS-LES-CITRONNIERS.jpg 960w, https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/SOUS-LES-CITRONNIERS-243x300.jpg 243w, https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/SOUS-LES-CITRONNIERS-830x1024.jpg 830w, https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/SOUS-LES-CITRONNIERS-768x948.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 266px) 100vw, 266px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-105705\" class=\"wp-caption-text\">Sous les citronniers, Bordighera &#8211; Claude Monet<\/p><\/div><\/p>\n<p><em>Su\u1ed1t m\u1ed9t kho\u1ea3ng \u0111\u1eddi d\u00e0i , b\u1ee9c tranh \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh khung c\u1eeda th\u1ee9 hai c\u1ee7a c\u0103n ph\u00f2ng. Ch\u1ec9 c\u1ea7n nh\u00ecn v\u00e0o \u0111\u00f3, t\u00f4i c\u0169ng bi\u1ebft tr\u1eddi ngo\u00e0i kia th\u1eadt s\u1ef1 ra sao\u2014n\u1eafng gi\u00f3, hanh kh\u00f4, hay m\u00e2y m\u00f9, gi\u00f4ng b\u00e3o&#8230; Khung c\u1eeda n\u00e0y v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c thay m\u1ed9t t\u1ea5m m\u00e0n che m\u1edbi&#8230; \u0110\u00f3 l\u00e0 \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a b\u1ed1, \u00f4ng s\u1ee3 b\u1ee5i m\u1ed1c v\u00e0 th\u1eddi gian s\u1ebd l\u00e0m h\u01b0 nh\u1eefng b\u1ee9c tranh. Nh\u01b0ng c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u theo ngh\u0129a kh\u00e1c\u2014nh\u01b0 \u0111\u1ec3 ng\u0103n c\u00e1ch ch\u00fang v\u1edbi hi\u1ec7n t\u1ea1i, ho\u1eb7c \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 hi\u1ec7n t\u1ea1i.<\/em> (tr. 59)<\/p>\n<p>Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec khung c\u1eeda th\u1eadt c\u1ee7a c\u0103n ph\u00f2ng \u0111\u00e2u m\u1ea5t r\u1ed3i? Ch\u1eafc n\u00f3 v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u00f3, nh\u01b0ng \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f2n c\u00f4ng d\u1ee5ng m\u1edf toang ra v\u1edbi cu\u1ed9c s\u1ed1ng b\u00ean ngo\u00e0i. \u1ede \u0111o\u1ea1n n\u00e0y, ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft \u0111\u00e3<em>\u2014<\/em><em>v\u00f4 t\u00ecnh hay c\u1ed1 \u00fd?<\/em><em>\u2014<\/em>d\u00f9ng hai danh t\u1eeb \u201ckhung c\u1eeda\u201d v\u00e0 \u201cb\u1ee9c tranh\u201d m\u1ed9t c\u00e1ch nh\u1eadp nh\u1eb1ng, l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc kh\u00f4ng c\u00f2n ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u00e2u l\u00e0 \u0111\u00e2u n\u1eefa. Hi\u1ec7n t\u1ea1i ch\u1ec9 c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5y trong b\u1ee9c tranh. V\u00e0 b\u1ee9c tranh \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh khung c\u1eeda. Hi\u1ec7n t\u1ea1i v\u1ed1n s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng l\u00e0 th\u1ebf, nay \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t th\u1ee9 t\u0129nh v\u1eadt trong b\u1ee9c tranh. V\u00e0 hai trong c\u00e1c nh\u00e2n v\u1eadt trong c\u00e2u chuy\u1ec7n \u0111ang c\u1ed1 n\u00edu gi\u1eef hi\u1ec7n t\u1ea1i \u0111\u00f3<em>\u2014<\/em>trong tuy\u1ec7t v\u1ecdng l\u1eabn hy v\u1ecdng<em>\u2014<\/em>\u0111\u1ec3 mong m\u1ed9t ng\u00e0y n\u00e0o, nh\u00e2n v\u1eadt th\u1ee9 ba s\u1ebd tr\u1edf v\u1ec1 t\u1eeb c\u00e1i h\u1ed3, l\u1ea7n theo con \u0111\u01b0\u1eddng trong b\u1ee9c tranh, r\u1ed3i b\u01b0\u1edbc ra ngo\u00e0i, tr\u00f9ng ph\u00f9ng v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n y\u00eau. V\u00e0 g\u01b0\u01a1ng v\u1ee1 l\u1ea1i l\u00e0nh, nh\u01b0 nh\u1eefng ng\u00e0y th\u00e2n y\u00eau, x\u01b0a c\u0169.<\/p>\n<p><strong>H\u00e0 Nguy\u00ean B\u00ecnh<br \/>\n<\/strong><em>T\u1ebft B\u00ednh Ng\u1ecd 2026<\/em><\/p>\n<p>______________________________________________<\/p>\n<p><strong><sup>1<\/sup><\/strong> Le si\u00e8cle des Lumi\u00e8res (1715-1789)<\/p>\n<p><strong><sup>2<\/sup><\/strong> Nguy\u00ean v\u0103n ti\u1ebfng Ph\u00e1p <em>\u201cL\u2019\u00c9criture est la peinture de la voix,\u201d <\/em>tr\u00edch t\u1eeb b\u00e0i vi\u1ebft \u201cAlphabet\u201d trong b\u1ed9 s\u00e1ch <em>Questions sur l\u2019Encyclop\u00e9die, <\/em>g\u1ed3m ch\u00edn t\u1eadp (1770-1772).<\/p>\n<p><strong><sup>3 <\/sup><\/strong>Nguy\u00ean v\u0103n ti\u1ebfng Anh <em>\u201c<\/em><em>Writing is like painting with words, the paper is the canvas, the pen is the brush, the words are the colors and the verbs, nouns and adjectives are the blending of the hues that add depth to the picture you are creating.\u201d<\/em><\/p>\n<p><strong><sup>4<\/sup><\/strong> Nguy\u00ean v\u0103n ti\u1ebfng Anh <em>\u201cIf a picture paints a thousand words, then it can also be said that a thousand words paint a picture. An important aspect of story-telling is the establishment of setting to create the mood or feeling of the story. This process is the equivalent of painting a picture. The writer uses his or her descriptions to help the reader visualize the setting.\u201d <\/em>Gi\u1ea3i thi vi\u1ebft v\u0103n n\u00e0y do Ph\u00e2n Khoa V\u0103n Ch\u01b0\u01a1ng Anh v\u00e0 Truy\u1ec1n Th\u00f4ng t\u1ed5 ch\u1ee9c v\u00e0o n\u0103m 2012.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp;<br \/>\nT\u00f4i bi\u1ebft \u0111\u1ebfn \u0110\u1eb7ng Th\u01a1 Th\u01a1 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean nh\u01b0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m c\u00f4ng vi\u1ec7c d\u1ecbch thu\u1eadt \u1edf m\u1ed9t khu h\u1ecdc ch\u00e1nh g\u1ea7n n\u01a1i t\u00f4i c\u01b0 ng\u1ee5. C\u00f4 v\u00e0 t\u00f4i h\u1eb1ng n\u0103m th\u01b0\u1eddng g\u1eb7p nhau &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2526,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[25,341],"tags":[],"class_list":["post-105697","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nhan-dinh","category-van-hoc-hai-ngoai"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/105697","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2526"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=105697"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/105697\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":105714,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/105697\/revisions\/105714"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=105697"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=105697"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=105697"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}