{"id":10517,"date":"2010-01-08T01:05:00","date_gmt":"2010-01-08T01:05:00","guid":{"rendered":"http:\/\/damau.org\/archives\/10517"},"modified":"2019-02-26T02:19:01","modified_gmt":"2019-02-26T02:19:01","slug":"doc-tho-den-tu-dau","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/damau.org\/en\/10517\/doc-tho-den-tu-dau","title":{"rendered":"\u0110\u1ecdc &lsquo;Th\u01a1 \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u0111&acirc;u&rsquo;"},"content":{"rendered":"<p><b><i><\/i><\/b><\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<blockquote>\n<p><strong>LTS:<\/strong>&#160; \u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 b\u00e0i vi\u1ebft duy nh\u1ea5t <em>Da M\u00e0u<\/em> nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c li\u00ean quan t\u1edbi m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 th\u01a1, m\u00e0 qu\u00e1 tr\u00ecnh xu\u1ea5t b\u1ea3n c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0m n\u1ed5 ra m\u1ed9t cu\u1ed9c tranh c\u00e3i tr\u00ean di\u1ec5n \u0111\u00e0n Talawas.org g\u1ea7n \u0111\u00e2y, tr\u01b0\u1edbc khi di\u1ec5n \u0111\u00e0n n\u00e0y b\u1ecb tin t\u1eb7c ph\u00e1 ho\u1ea1i v\u00e0 ph\u1ea3i t\u1ea1m \u0111\u00f3ng c\u1eeda. B\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y c\u00f3 nh\u1eafc t\u1edbi n\u1ed9i dung cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn \u1edf Talawas nh\u01b0ng kh\u00f4ng nh\u1eafm t\u1edbi gi\u1ea3i quy\u1ebft nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 m\u00e0 cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn \u0111\u00f3 n\u00eau ra, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 v\u1ec1 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ki\u1ec3m duy\u1ec7t trong n\u01b0\u1edbc, th\u00e1i \u0111\u1ed9 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m b\u00fat tr\u01b0\u1edbc s\u1ef1 chi ph\u1ed1i to\u00e0n di\u1ec7n c\u1ee7a c\u00e1c c\u01a1 ch\u1ebf \u0111\u01b0\u01a1ng tr\u1ecb \u0111\u1ed1i v\u1edbi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng v\u00e0 v\u0103n ngh\u1ec7, v.v. B\u00e0i vi\u1ebft nguy\u00ean l\u00e0 m\u1ed9t tham lu\u1eadn c\u1ee7a nh\u00e0 v\u0103n \u0110\u1eb7ng Ti\u1ebfn, m\u00e0 theo t\u00e1c gi\u1ea3 cho bi\u1ebft, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecdc t\u1ea1i cu\u1ed9c h\u1ed9i th\u1ea3o Espace, t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ea1i 24 ph\u1ed1 Tr\u00e0ng Ti\u1ec1n, H\u00e0 N\u1ed9i, v\u00e0o l\u00fac 18 gi\u1edd ng\u00e0y 06.01.2010. <\/p>\n<\/blockquote>\n<p><em>&#160;<\/em><\/p>\n<p>&#160; <\/p>\n<p><i>Th\u01a1 \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u0111\u00e2u<\/i> l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng tr\u00ecnh t\u1eadp th\u1ec3 c\u1ee7a 25 nh\u00e0 th\u01a1 quy t\u1ee5 chung quanh cu\u1ed9c ph\u1ecfng v\u1ea5n c\u1ee7a Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c T\u00f9ng, nhi\u1ec1u b\u00e0i trong \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed5 bi\u1ebfn tr\u00ean m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi Talawas n\u0103m 2007, nay \u0111\u01b0\u1ee3c ra m\u1eaft b\u1ea1n \u0111\u1ecdc b\u1edfi nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n Lao \u0110\u1ed9ng. Cu\u1ed1n s\u00e1ch, trong n\u1ed9i dung t\u1ef1 t\u1ea1i c\u1ee7a n\u00f3, l\u00e0 m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m hay, c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb ph\u1ed5 c\u1eadp v\u1ec1 hai m\u1eb7t l\u1eadp thuy\u1ebft v\u00e0 th\u1eddi s\u1ef1.<\/p>\n<p>\u0110\u1eb7t v\u00e0o b\u1ed1i c\u1ea3nh v\u0103n h\u1ecdc hi\u1ec7n nay, <i>Th\u01a1 \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u0111\u00e2u<\/i>, l\u00e0 bi\u1ebfn c\u1ed1, l\u00e0m c\u01a1n gi\u00f3 th\u00f4ng tho\u00e1ng, m\u1ed9t lu\u1ed3ng t\u01b0 duy t\u01b0\u01a1i th\u1eafm, quy t\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u nh\u00e0 th\u01a1 gi\u00e0u kinh nghi\u1ec7m s\u00e1ng t\u00e1c, thu\u1ed9c nhi\u1ec1u l\u1ee9a tu\u1ed5i, nhi\u1ec1u tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i kh\u00e1c nhau, trong v\u00e0 ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t ch\u00ednh ki\u1ebfn. V\u00ec v\u1eady v\u1ec1 m\u1eb7t kh\u00e1ch quan, cu\u1ed1n s\u00e1ch l\u00e0m n\u00ean s\u1ef1 ki\u1ec7n.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng m\u1ed9t s\u1ef1 ki\u1ec7n c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng l\u00e2u d\u00e0i hay kh\u00f4ng, l\u00e0 t\u00f9y n\u1ed9i h\u00e0m t\u1eebng trang gi\u1ea5y. <i>Th\u01a1 \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u0111\u00e2u<\/i> s\u1ebd c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb l\u00e2u d\u00e0i v\u00ec c\u00f3 \u0111\u00f3ng g\u00f3p nhi\u1ec1u quan \u0111i\u1ec3m, kinh nghi\u1ec7m trong vi\u1ec7c l\u00e0m th\u01a1 v\u00e0 \u0111\u1ecdc th\u01a1. Khi v\u01b0\u1ee3t ra kh\u1ecfi nh\u1eefng ph\u00e2n bi\u1ec7t, k\u1ef3 th\u1ecb v\u1ec1 tu\u1ed5i t\u00e1c, phong c\u00e1ch, \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng Nam B\u1eafc, trong hay ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc, th\u00ec nh\u1eefng quan \u0111i\u1ec3m kia, nh\u01b0 nh\u1eefng \u0111\u00f3a h\u01b0\u1edbng d\u01b0\u01a1ng, t\u1ef1 quay v\u1ec1 m\u1ed9t h\u01b0\u1edbng, c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u1ed1 t\u00ecnh : l\u00e0 vi\u1ec7c h\u00f2a gi\u1ea3i d\u00e2n t\u1ed9c.<\/p>\n<p>\u1ede ph\u1ea7n cu\u1ed1i s\u00e1ch, nh\u1eefng nh\u00e0 th\u01a1 n\u1ed5i ti\u1ebfng, \u0111\u00e3 t\u1eebng m\u1ed9t th\u1eddi ch\u01b0a xa, c\u00f2n c\u1ea7m s\u00fang \u1edf hai b\u1edd chi\u1ebfn tuy\u1ebfn, c\u00f9ng nhau kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh : h\u00f2a h\u1ee3p d\u00e2n t\u1ed9c l\u00e0 nhi\u1ec7m v\u1ee5 c\u1ee7a thi ca v\u00e0 v\u0103n h\u1ecdc. H\u1ecd c\u00f2n \u0111i xa h\u01a1n n\u1eefa : ch\u1ec9 c\u00f3 th\u01a1, ch\u1ec9 c\u00f3 v\u0103n h\u1ecdc m\u1edbi c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng h\u00f3a gi\u1ea3i nh\u1eefng \u0111au th\u01b0\u01a1ng, th\u00f9 h\u1eadn m\u00e0 chi\u1ebfn tranh \u0111\u00e3 g\u00e2y ra \u2013 m\u1eb7c d\u00f9 nh\u1eefng r\u00e0o c\u1ea3n m\u00e0 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi, trong hay ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc, ng\u00e0y nay c\u00f2n c\u1ed1 s\u1ee9c k\u00e9o d\u00e0i.<\/p>\n<p>Nghe qua th\u00ec nh\u01b0 l\u1eddi v\u1ecdng ng\u00f4n c\u1ee7a thi s\u0129 ; nh\u01b0ng trong th\u1ef1c t\u1ebf th\u00ec t\u1eeb 30 n\u0103m nay, v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 v\u00e0 \u0111ang l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0y nh\u01b0 l\u1eddi Thanh Th\u1ea3o ph\u1ea3n \u00e1nh \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 th\u01a1 kh\u00e1c : \u00ab <i>Ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m v\u0103n ngh\u1ec7 m\u1edbi l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i oan cho d\u00e2n t\u1ed9c <\/i>\u00bb ; nh\u01b0 v\u1eady trong ho\u00e0n c\u1ea3nh Vi\u1ec7t Nam, c\u00e2u h\u1ecfi t\u1ed5ng quan <i>Th\u01a1 \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u0111\u00e2u<\/i> \u0111\u00e3 c\u00f3 c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi c\u1ee5c b\u1ed9 : th\u01a1 \u0111\u1ebfn t\u1eeb nh\u1eefng v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng chung c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c \u0111ang \u0111\u00f2i h\u1ecfi \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00e9o da non. C\u00e1c nh\u00e0 thi ph\u00e1p th\u1ebf gi\u1edbi s\u1ebd ng\u1ea1c nhi\u00ean tr\u01b0\u1edbc c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi c\u1ee5c b\u1ed9 n\u00e0y. Nh\u01b0ng m\u1ed7i d\u00e2n t\u1ed9c trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 \u0111\u1ecba l\u00fd c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ec1u c\u00f3 Ngu\u1ed3n Th\u01a1 ri\u00eang.<\/p>\n<p><i>Th\u01a1 \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u0111\u00e2u<\/i> kh\u1edfi \u0111\u1ea7u l\u00e0 c\u00e2u h\u1ecfi v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, tr\u00ed th\u1ee9c, nh\u01b0ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u1ed9t h\u1ed3i \u00e2m nh\u00e2n b\u1ea3n, \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, thi\u1ebft th\u1ef1c v\u00e0 b\u1ee9c b\u00e1ch c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c, qua m\u1ed9t l\u1edbp \u0111\u1ed9c gi\u1ea3.<\/p>\n<p align=\"center\">* * *<\/p>\n<p>Tr\u00ean c\u01a1 b\u1ea3n <i>Th\u01a1 \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u0111\u00e2u<\/i> v\u1eabn l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ec1 t\u00e0i l\u00fd thuy\u1ebft nh\u1eafc \u0111\u1ebfn b\u00e0i b\u00e1o kinh \u0111i\u1ec3n c\u1ee7a nh\u00e0 ng\u1eef h\u1ecdc Jakobson <i>Th\u01a1 l\u00e0 g\u00ec<\/i>&#160; (1934). Nh\u01b0ng <i>Th\u01a1 l\u00e0 g\u00ec<\/i> truy nguy\u00ean \u0111\u1eb7c t\u00ednh c\u1ee7a ng\u00f4n ng\u1eef tr\u00ean nh\u1eefng v\u0103n b\u1ea3n \u0111\u00e3 h\u00ecnh th\u00e0nh, c\u00f2n <i>Th\u01a1 \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u0111\u00e2u<\/i> tra v\u1ea5n qu\u00e1 tr\u00ecnh th\u00e0nh h\u00ecnh c\u1ee7a m\u1ed9t v\u0103n b\u1ea3n s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 b\u00e0i th\u01a1.<\/p>\n<p><i>Th\u01a1 \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u0111\u00e2u<\/i> : n\u1ebfu x\u00e9t th\u01a1 l\u00e0 m\u1ed9t ngh\u1ec7 thu\u1eadt ng\u00f4n ng\u1eef \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c quy \u0111\u1ecbnh, \u0111\u00e3 c\u00f3 quy ch\u1ebf c\u00f3 l\u1ecbch s\u1eed l\u00e2u d\u00e0i, chung cho c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c, th\u00ec c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u01a1n gi\u1ea3n : th\u01a1 \u0111\u1ebfn t\u1eeb nhu c\u1ea7u k\u00fd \u1ee9c c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i nguy\u00ean s\u01a1, mu\u1ed1n ghi nh\u1edb kinh nghi\u1ec7m, suy ngh\u0129, b\u1eb1ng nh\u1eefng c\u00e2u ng\u1eafn g\u1ecdn, c\u00f3 v\u1ea7n c\u00f3 \u0111i\u1ec7u, d\u1ec5 nh\u1edb. Nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u00fang v\u1edbi th\u01a1 tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi t\u1eeb h\u00e0ng ng\u00e0n n\u0103m nay. V\u1eady <i>Th\u01a1 \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u0111\u00e2u<\/i> l\u00e0 c\u00e2u h\u1ecfi th\u1eddi s\u1ef1 \u0111\u1eb7t ra cho c\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, s\u00e1ng t\u00e1c trong nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n x\u00e3 h\u1ed9i kh\u00e1c nhau. C\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 tr\u1ea3 l\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u00fd thuy\u1ebft gia m\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00ec gi\u1edd gi\u1ea3i \u0111\u00e1p m\u1ed9t c\u00e2u h\u1ecfi ph\u1ee9c t\u1ea1p nh\u01b0 th\u1ebf. Cho n\u00ean ch\u00fang t\u00f4i ghi th\u00eam kinh nghi\u1ec7m, c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1ch ti\u00eau bi\u1ec3u, c\u1ee7a nh\u00e0 th\u01a1 Ph\u00e1p Paul Val\u00e9ry (1871-1945).<\/p>\n<p>\u00ab <i>T\u00f4i \u0111\u00e3 quan s\u00e1t trong t\u00f4i nh\u1eefng tr\u1ea1ng th\u00e1i c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 th\u01a1, v\u00ec m\u1ed9t s\u1ed1 tr\u1ea1ng th\u00e1i \u1ea5y c\u00f3 l\u00fac \u0111\u00e3 k\u1ebft th\u00fac th\u00e0nh b\u00e0i th\u01a1. Ch\u00fang x\u1ea3y ra kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do r\u00f5 r\u1ec7t, t\u1eeb nh\u1eefng s\u1ef1 c\u1ed1 t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng ; ch\u00fang ph\u00e1t tri\u1ec3n theo b\u1ea3n ch\u1ea5t ri\u00eang, v\u00e0 do \u0111\u00f3 trong m\u1ed9t qu\u00e3ng th\u1eddi gian, t\u00f4i b\u1ecb t\u00e1ch l\u00eca ra kh\u1ecfi t\u00e2m<\/i> <i>th\u1ee9c th\u01b0\u1eddng nh\u1eadt. Sau \u0111\u00f3 t\u00f4i l\u1ea1i tr\u1edf l\u1ea1i v\u1edbi nh\u1eefng trao \u0111\u1ed5i b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng gi\u1eefa \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng, chu k\u1ef3 th\u01a1 n\u00e0y ch\u1ea5m d\u1ee9t<\/i>. <i><u>Nh\u01b0ng c\u00f3 l\u00fac b\u00e0i th\u01a1 \u0111\u00e3 th\u00e0nh h\u00ecnh<\/u><\/i> (Val\u00e9ry nh\u1ea5n m\u1ea1nh), <i>v\u00e0 chu k\u1ef3 khi ho\u00e0n t\u1ea5t, c\u00f2n l\u01b0u l\u1ea1i \u0111i\u1ec1u g\u00ec sau \u0111\u00f3. Chu k\u1ef3 \u0111\u00e3 kh\u00e9p l\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, nh\u01b0 \u0111\u00e3 n\u00e2ng cao v\u00e0 t\u00e1i t\u1ea1o ra b\u00ean ngo\u00e0i m\u1ed9t n\u1ed9i l\u1ef1c thi ca<\/i>\u2026<\/p>\n<p>\u00ab \u2026. <i>\u00bb \u0110\u1ea1i kh\u00e1i nh\u01b0 th\u1ebf, tr\u1ea1ng th\u00e1i thi ca nh\u1eadp t\u00e2m, ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng tan r\u00e3 trong ch\u00fang ta\u2026 Tr\u1ea1ng th\u00e1i thi ca \u1ea5y ho\u00e0n to\u00e0n b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng, b\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, v\u00f4 \u00fd, mong manh, m\u00e0 ch\u00fang ta m\u1ea5t \u0111i hay \u0111\u1ea1t t\u1edbi,<\/i> <i>do<\/i> <i><u>tai n\u1ea1n<\/u><\/i> (Val\u00e9ry nh\u1ea5n m\u1ea1nh)<a href=\"http:\/\/docs.google.com\/Doc?id=dwh5fkx_118xb5rfszs&amp;btr=EmailImport#_ftn1\">[1]<\/a>.<\/p>\n<p>Val\u00e9ry kh\u00f4ng d\u00f9ng t\u1eeb c\u1ea3m h\u1ee9ng quen thu\u1ed9c (inspiration) v\u00ec kh\u00f4ng ai bi\u1ebft th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 c\u1ea3m h\u1ee9ng, t\u1eeb ng\u1eef m\u00e0 ch\u00fang ta c\u0169ng d\u1ecbch tho\u00e1t, kh\u00f4ng m\u1ea5y quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn hai kh\u00e1i ni\u1ec7m kh\u00e1c nhau : c\u1ea3m h\u1ee9ng trong t\u01b0 t\u01b0\u1edfng \u00c1 \u0111\u00f4ng l\u00e0 m\u1ed9t x\u00fac c\u1ea3m n\u1ed9i t\u00e2m, kh\u00e1c v\u1edbi inspiration trong t\u01b0 t\u01b0\u1edfng T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng, Hy l\u1ea1p, nh\u01b0 \u1edf Platon ch\u1eb3ng h\u1ea1n, l\u00e0 m\u1ed9t c\u1ea3m x\u00fac ngo\u1ea1i nh\u1eadp, \u00e2n s\u1ee7ng c\u1ee7a th\u1ea7n linh.<\/p>\n<p><i>Th\u01a1 \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u0111\u00e2u<\/i>, nh\u00ecn d\u01b0\u1edbi m\u1ed9t g\u00f3c \u0111\u1ed9 Vi\u1ec7t nam n\u00e0o \u0111\u00f3, c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t l\u1ed1i \u0111\u1eb7t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i, v\u00ec n\u00f3 \u0111\u0103 c\u00f3 l\u1eddi gi\u1ea3i \u0111\u00e1p t\u1eeb 1942 qua b\u00e0i th\u01a1 <i>L\u00e0 thi s\u0129<\/i> kinh \u0111i\u1ec3n c\u1ee7a S\u00f3ng H\u1ed3ng :<\/p>\n<p><i>T\u00ecm \u00fd th\u01a1 tr\u00ean ng\u1ecdn s\u00f3ng B\u1ea1ch \u0110\u1eb1ng,<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1ec3 t\u00e2m h\u1ed3n r\u00e0o r\u1ea1t v\u1edbi Chi L\u0103ng<\/i><\/p>\n<p><i>L\u00e0m b\u1ea5t t\u1eed tr\u1eadn \u0110\u1ed1ng \u0110a oanh li\u1ec7t.<\/i><\/p>\n<p>Sau n\u00e0y T\u1ed1 H\u1eefu c\u00f2n \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a th\u01a1 : <i>Th\u01a1 l\u00e0 ti\u1ebfng n\u00f3i \u0111\u1ed3ng \u00fd, \u0111\u1ed3ng t\u00ecnh, ti\u1ebfng n\u00f3i<\/i> <i>\u0111\u1ed3ng ch\u00ed. Hai ti\u1ebfng \u0111\u1ed3ng ch\u00ed c\u1ee7a ta th\u1eadt l\u00e0 \u0111\u1eb9p, n\u00f3 c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u00fd, \u0111\u1ed3ng t\u00ecnh<\/i><a href=\"http:\/\/docs.google.com\/Doc?id=dwh5fkx_118xb5rfszs&amp;btr=EmailImport#_ftn2\">[2]<\/a><\/p>\n<p>C\u1ee9 nh\u01b0 th\u1ec3 ch\u00e2n l\u00fd \u0111\u00e3 r\u00f5 r\u00e0ng : th\u01a1 \u0111\u1ebfn t\u1eeb tr\u00e1i tim \u0111\u1ed3ng ch\u00ed, c\u00f2n h\u1ecfi han, ph\u1ecfng v\u1ea5n, trao \u0111\u1ed5i qua l\u1ea1i l\u00e0m g\u00ec n\u1eefa ?<\/p>\n<p>Nh\u1eefng gi\u00e1o \u0111i\u1ec1u n\u00e0y ng\u00e0y nay kh\u00f4ng c\u00f2n m\u1ea5y ai tr\u00edch d\u1eabn, nh\u01b0ng \u0111\u00e3 l\u1eafng s\u00e2u v\u00e0o m\u00e1u huy\u1ebft c\u1ee7a m\u1ed9t th\u1eddi \u0111\u1ea1i, m\u00e0 l\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t th\u1eddi \u0111\u1ea1i \u0111au th\u01b0\u01a1ng, v\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 th\u01a1, nh\u01b0 Nguy\u1ec5n Th\u1ee5y Kha \u1edf ph\u1ea7n cu\u1ed1i s\u00e1ch c\u00f2n nh\u1eafc l\u1ea1i ch\u00ednh x\u00e1c. N\u00f3 c\u0169ng c\u00f2n in s\u00e2u trong t\u00e2m th\u1ee9c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ng\u00e0y nay v\u1eabn c\u00f2n quy\u1ec1n l\u1ef1c, hay \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u00e2m \u1ec9 trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u0103n h\u1ecdc. H\u1ecfi <i>Th\u01a1 \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u0111\u00e2u<\/i> l\u00e0 v\u00f4 h\u00ecnh trung \u0111\u1eb7t l\u1ea1i v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u1ec1n m\u00f3ng c\u1ee7a m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n h\u1ecdc, th\u1eadm ch\u00ed v\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o v\u0103n ngh\u1ec7. M\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c T\u00f9ng, anh l\u00e0 ai m\u00e0 ra m\u1eb7t \u0111\u1eb7t v\u1ea5n \u0111\u1ec1, v\u00e0 \u0111\u1eb7t cho m\u1ed9t \u0111\u00e1m thi s\u0129 v\u1edb v\u1ea9n ?<\/p>\n<p>T\u1eeb \u0111\u00f3 n\u1ea3y ra v\u1ea5n n\u1ea1n bi\u00ean t\u1eadp, hay ki\u1ec3m duy\u1ec7t, \u0111\u00e3 g\u00e2y tranh c\u00e3i.<\/p>\n<p>C\u0169ng v\u00ec v\u1eady m\u00e0 vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n Lao \u0110\u1ed9ng, v\u1ec1 m\u1eb7t l\u00fd thuy\u1ebft \u0111\u00e3 tham d\u1ef1 v\u00e0o cu\u1ed9c \u0111\u1ed5i m\u1edbi v\u0103n h\u1ecdc ; trong th\u1ef1c t\u1ebf, t\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c cu\u1ed9c giao l\u01b0u r\u1ed9ng r\u00e3i gi\u1eefa 25 nh\u00e0 th\u01a1 \u0111\u1ed9c l\u1eadp, l\u00e0 m\u1ed9t vi\u1ec7c l\u00e0m d\u0169ng c\u1ea3m \u0111\u00e1ng \u0111\u1ec1 cao.<\/p>\n<p>Cu\u1ed1i c\u00f9ng, ng\u01b0\u1eddi ph\u1ecfng v\u1ea5n c\u00f3 th\u1ec3 k\u00e9o th\u00f2ng c\u00e2u h\u1ecfi : th\u01a1 \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u0111\u00e2u\u2026 \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u ? D\u0129 nhi\u00ean l\u00e0 \u0111\u1ebfn v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc. Nh\u01b0ng li\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc c\u00f3 nh\u1eadn ra v\u0103n b\u1ea3n l\u00e0 m\u1ed9t b\u00e0i th\u01a1 hay kh\u00f4ng, l\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t qu\u00e1 tr\u00ecnh kh\u00e1c. Nh\u1eadn di\u1ec7n ra ch\u1ea5t th\u01a1 c\u00f2n t\u00f9y t\u1ef1 do l\u00e3nh h\u1ed9i c\u1ee7a \u0111\u1ed9c gi\u1ea3. T\u00e1c gi\u1ea3, ng\u01b0\u1eddi ph\u00ea b\u00ecnh, hay c\u00f4 gi\u00e1o c\u00f3 r\u1ea5t \u00edt th\u1ea9m quy\u1ec1n. C\u00f4 gi\u00e1o thuy\u1ebft ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc sinh, l\u00e0 nh\u1edd c\u00f4 c\u00f3 uy hay c\u00f3 t\u00e0i ; ch\u01b0a ch\u1eafc v\u0103n b\u1ea3n \u0111\u00e3 th\u1eadt s\u1ef1 l\u00e0 th\u01a1 v\u00e0 vi\u1ec7c c\u00f4 l\u00e0m l\u00e0 \u0111\u00fang.<\/p>\n<p>Nh\u01b0 v\u1eady m\u1ed9t v\u0103n b\u1ea3n \u0111\u00e3 ho\u00e0n t\u1ea5t khi \u0111\u1ebfn v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc ph\u1ea3i ph\u00e1t huy \u0111\u01b0\u1ee3c thi t\u00ednh, m\u1edbi th\u00e0nh ra \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t b\u00e0i th\u01a1. Val\u00e9ry \u0111\u00e3 l\u01b0u \u00fd \u0111\u1ebfn qu\u00e1 tr\u00ecnh n\u00e0y khi n\u00f3i, \u0111\u1ea1i kh\u00e1i : \u00ab <i>thi s\u0129 kh\u00f4ng<\/i> <i>ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea3m<\/i> <i>th\u1ea5y thi h\u1ee9ng, m\u00e0 l\u00e0 k\u1ebb g\u00e2y ra thi h\u1ee9ng n\u01a1i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c<\/i> \u00bb (s\u0111d, tr.1321).<\/p>\n<p>Th\u01a1 l\u00e0 d\u01b0 vang d\u1eebng l\u1ea1i, \u0111\u1ecdng l\u1ea1i trong l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc, khi v\u0103n b\u1ea3n \u0111\u00e3 bay \u0111i.<\/p>\n<p>L\u00e0 v\u1ebft m\u00e1u h\u1ed3ng c\u00f2n l\u01b0u luy\u1ebfn tr\u1ea7n gian, khi h\u1ed3n c\u1ee7a b\u00f4ng h\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 phi\u00eau b\u1ea1t.<\/p>\n<p align=\"center\">* * *<\/p>\n<p><i>Th\u01a1 \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u0111\u00e2u<\/i> l\u00e0 chuy\u00ean lu\u1eadn v\u1ec1 ngh\u1ec7 thu\u1eadt, \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec7n th\u1ec3 v\u1edbi ngh\u1ec7 thu\u1eadt, h\u00f2a \u00e2m \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed9i h\u00e0m nghi\u00eam t\u00fac trong gi\u1ecdng \u0111i\u1ec7u th\u00f4ng tho\u00e1ng. K\u1ebft qu\u1ea3 n\u00e0y l\u00e0 do ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 x\u01b0\u1edbng Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c T\u00f9ng uy\u00ean b\u00e1c, n\u1eafm v\u1eefng l\u00fd thuy\u1ebft thi ca, m\u00e0 kh\u00f4ng khoe ch\u1eef, \u0111\u1eb7t c\u00e2u h\u1ecfi linh \u0111\u1ed9ng, khi s\u00e2u s\u1eafc, khi d\u00ed d\u1ecfm. Ng\u01b0\u1eddi tr\u1ea3 l\u1eddi tinh t\u1ebf n\u1eafm b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c lu\u1eadt ch\u01a1i. Cu\u1ed9c trao \u0111\u1ed5i h\u1ed3n nhi\u00ean, nh\u1eb9 nh\u00e0ng, h\u00e0o h\u1ee9ng nh\u01b0ng v\u1eabn bi\u1ec3u \u0111\u1ea1t t\u01b0 t\u01b0\u1edfng s\u1eafc b\u00e9n, chung quanh \u0111\u1ec1 t\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi tr\u1ecdng v\u1ecdng, h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 m\u1ed9t ti\u1ec1m n\u0103ng \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 \u0111ang khao kh\u00e1t nh\u1eefng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng m\u1edbi m\u1ebb v\u00e0 ch\u00e2n th\u1ef1c.<\/p>\n<p>Bi\u1ebft \u0111\u00e2u kh\u00e1t v\u1ecdng c\u1ee7a \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 m\u1edbi l\u00e0 y\u1ebfu t\u1ed1 ti\u1ec1m \u1ea9n th\u00e2m s\u00e2u l\u00e0m n\u00ean gi\u00e1 tr\u1ecb cu\u1ed1n s\u00e1ch do nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng vi\u1ebft.<\/p>\n<p>Kh\u00e1t v\u1ecdng thi ca, h\u00f2a h\u1ee3p v\u00e0 ch\u00e2n l\u00fd.<\/p>\n<p>Ch\u00fang t\u00f4i m\u1eebng ch\u00e0o \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 Vi\u1ec7t nam.<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p><em>Paris, T\u1ebft d\u01b0\u01a1ng l\u1ecbch 2010.<\/em><\/p>\n<\/p>\n<hr align=\"left\" size=\"1\" width=\"33%\" \/>\n<p><a href=\"http:\/\/docs.google.com\/Doc?id=dwh5fkx_118xb5rfszs&amp;btr=EmailImport#_ftnref1\">[1]<\/a> Paul Val\u00e9ry, <i>To\u00e0n t\u1eadp<\/i>, t\u1eadp 1, tr. 1319-1321, Pl\u00e9iade, Gallimard, 1961, Paris.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/docs.google.com\/Doc?id=dwh5fkx_118xb5rfszs&amp;btr=EmailImport#_ftnref2\">[2]<\/a> T\u1ed1 H\u1eefu, <i>X\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n ngh\u1ec7 l\u1edbn<\/i>, tr.441, n\u01b0b V\u0103n H\u1ecdc, 1973, H\u00e0 N\u1ed9i.<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p>&#160;<\/p>\n<p align=\"right\">.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u1ecfi Th\u01a1 \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u0111\u00e2u l\u00e0 v\u00f4 h\u00ecnh trung \u0111\u1eb7t l\u1ea1i v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u1ec1n m\u00f3ng c\u1ee7a m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n h\u1ecdc, th\u1eadm ch\u00ed v\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o v\u0103n ngh\u1ec7. M\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c T\u00f9ng, anh l\u00e0 ai m\u00e0 ra m\u1eb7t \u0111\u1eb7t v\u1ea5n \u0111\u1ec1, v\u00e0 \u0111\u1eb7t cho m\u1ed9t \u0111\u00e1m thi s\u0129 v\u1edb v\u1ea9n?<\/p>\n","protected":false},"author":387,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[5,25],"tags":[],"class_list":["post-10517","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bien-khao","category-nhan-dinh"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10517","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/387"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10517"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10517\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":52595,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10517\/revisions\/52595"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10517"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10517"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10517"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}