{"id":104546,"date":"2025-12-08T09:18:00","date_gmt":"2025-12-08T09:18:00","guid":{"rendered":"https:\/\/damau.org\/?p=104546"},"modified":"2025-12-08T05:11:35","modified_gmt":"2025-12-08T05:11:35","slug":"chn-dung-nguoi-lnh-viet-nam-cong-ha-trong-v-ngoai-trai-giam-tu-cai-tao-cua-c%cc%a3ng-san-truong-vu-ky-5","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/damau.org\/en\/104546\/chn-dung-nguoi-lnh-viet-nam-cong-ha-trong-v-ngoai-trai-giam-tu-cai-tao-cua-c%cc%a3ng-san-truong-vu-ky-5","title":{"rendered":"Ch&acirc;n Dung Ng\u01b0\u1eddi L&iacute;nh Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng H&ograve;a trong v&agrave; ngoa\u0300i Tra\u0323i Giam Tu\u0300 Ca\u0309i Ta\u0323o cu\u0309a C&ocirc;\u0323ng Sa\u0309n: Tr\u01b0\u01a1ng V\u0169 (k\u1ef3 5)"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b>3.4 <i>Trong su\u1ed1t s\u00e1u tr\u0103m n\u0103m qua, \u0111\u00e2u c\u00f3 ph\u1ea3i s\u1ef1 hy sinh l\u1edbn lao \u0111\u00f3 l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng ho\u00e0n to\u00e0n l\u00e0 \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc ch\u1ed1ng ngo\u1ea1i x\u00e2m\u2026<\/i><\/b><i> <\/i>[<i>Tr\u01b0\u01a1ng V\u0169 2025<\/i>, s\u0111d, trang 50]<b><\/b><\/p>\n<p>\u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111o\u1ea1n c\u00f3 2 c\u00e2u th\u01b0\u1ee3ng d\u1eabn:<\/p>\n<blockquote>\n<p>-\u2026 Cu\u1ed9c chi\u1ebfn tri\u1ec1n mi\u00ean tr\u00ean qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 c\u01b0\u1edbp m\u1ea5t bao nhi\u00eau tinh anh c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc. \u0110\u00e1ng bu\u1ed3n th\u1eadt. Nh\u01b0ng \u0111\u00e1ng bu\u1ed3n nh\u1ea5t, l\u00e0 trong su\u1ed1t s\u00e1u tr\u0103m n\u0103m qua, \u0111\u00e2u c\u00f3 ph\u1ea3i s\u1ef1 hy sinh l\u1edbn lao \u0111\u00f3 l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng ho\u00e0n to\u00e0n l\u00e0 \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc ch\u1ed1ng ngo\u1ea1i x\u00e2m. Trong h\u01a1n b\u1ed1n tr\u0103m n\u0103m, t\u1eeb khi \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i qu\u00e2n Minh \u0111\u1ebfn khi \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i qu\u00e2n Thanh,<span style=\"color: #000000;\"> chi\u1ebfn tranh \u00edt khi ng\u01b0ng ngh\u1ec9 nh\u01b0ng n\u00e0o c\u00f3 ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 l\u00e3nh th\u1ed5. <\/span><a name=\"_Hlk200400853\"><\/a><span style=\"color: #000000;\">Su\u1ed1t g\u1ea7n hai tr\u0103m n\u0103m, v\u00f3 ng\u1ef1a chinh phu Vi\u1ec7t Nam v\u01b0\u1ee3t qua v\u01b0\u1ee3t l\u1ea1i s\u00f4ng Gianh c\u0169ng ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 gi\u1ebft nhau m\u00e0 th\u00f4i (\u2026) M\u1ed9t <\/span><a name=\"_Hlk205887539\"><\/a><span style=\"color: #000000;\">v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ea7n \u0111\u1eb7t l\u1ea1i l\u00e0 c\u00f3 ph\u1ea3i \u0111i\u1ec1u n\u00e0y ph\u00e1t sinh t\u1eeb c\u00e1i \u0111\u1ecbnh m\u1ec7nh nghi\u1ec7t ng\u00e3 chung c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c hay \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 h\u1eadu qu\u1ea3 c\u1ee7a nh\u1eefng nh\u1eadn th\u1ee9c sai l\u1ea7m v\u1ec1 gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng ch\u1ed3ng ch\u1ea5t t\u1eeb th\u1ebf h\u1ec7 n\u00e0y \u0111\u1ebfn th\u1ebf h\u1ec7 kh\u00e1c?<\/span><span style=\"color: #000000;\">&#8230;[<\/span><i><span style=\"color: #000000;\">Tr\u01b0\u01a1ng<\/span> V\u0169 2025<\/i>, trang 50-51, s\u0111d]<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>T\u00f4i ho\u00e0n to\u00e0n \u0111\u1ed3ng \u00fd tr\u00ean nguy\u00ean t\u1eafc l\u00e0 c\u1ea7n tr\u00e1nh nh\u1eefng cu\u1ed9c n\u1ed9i chi\u1ebfn khi\u1ebfn phung ph\u00ed m\u00e1u x\u01b0\u01a1ng d\u00e2n t\u1ed9c. Nh\u01b0ng, n\u01a1\u0301i r\u00f4\u0323ng ra, cu\u1ed9c chi\u1ebfn 1954-1975, theo t\u00f4i, \u00edt nh\u1ea5t l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed9c chi\u1ebfn c\u00e2\u0300n thi\u00ea\u0301t vi\u0300 gi\u1eefa 2 ch\u1ee7 ngh\u0129a: C\u1ed9ng s\u1ea3n v\u00e0 T\u1ef1 do. \u0110\u00fang m\u1ed9t ph\u1ea7n, \u1edf tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0y, l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 \u201cb\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc ch\u1ed1ng ngo\u1ea1i x\u00e2m\u201d, nh\u01b0ng th\u1ee9 ngo\u1ea1i x\u00e2m ng\u1ee5y trang d\u01b0\u1edbi Ch\u1ee7 ngh\u0129a C\u1ed9ng s\u1ea3n c\u00f2n nguy hi\u1ec3m h\u01a1n nhi\u00ea\u0300u. C\u00f3 ph\u1ea3i, trong v\u00f2ng h\u00e0ng tr\u0103m n\u0103m, tuy c\u00f3 xung \u0111\u1ed9t nh\u01b0ng kh\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n n\u00e0o ngh\u0129 \u0111\u1ebfn chuy\u1ec7n r\u1eddi qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng b\u1ea3n qu\u00e1n? Cho \u0111\u1ebfn 1954 r\u1ed3i 1975 khi C\u1ed9ng s\u1ea3n th\u1eafng tr\u1eadn? C\u00f3 ph\u1ea3i Tr\u01b0\u01a1ng V\u0169 li\u1ec1u m\u1ea1ng r\u1eddi Mi\u1ec1n Nam b\u1eb1ng m\u1ed9t \u201cchi\u1ebfc ghe \u0111\u00e1nh c\u00e1 nh\u1ecf\u201d [trang 23, s\u0111d] ngay sau khi m\u1ed9t ch\u00ednh quy\u1ec1n m\u1edbi chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c Mi\u1ec1n Nam v\u00ec ch\u00ednh \u00f4ng mu\u1ed1n h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ee7 quy\u1ec1n trong th\u1ec3 ch\u1ebf T\u1ef1 do \u0111\u00e3 b\u1ecb h\u1ee7y di\u1ec7t? L\u00fd lu\u1eadn ki\u1ec3u th\u01b0\u1ee3ng d\u1eabn th\u00ec tan chi\u1ebfn tranh r\u1ed3i, ng\u1ef1a \u0111\u00e3 v\u1ec1 chu\u1ed3ng, ng\u00e0n ng\u00e0n qu\u00e2n c\u00e1n ch\u00ednh VNCH \u0111\u00e3 v\u00e0o t\u00f9, c\u1edb sao l\u1ea1i ph\u1ea3i b\u1ecf \u0111i? C\u00f3 chinh phu n\u00e0o v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng \u2026B\u1ebfn H\u1ea3i \u201cv\u1eddn\u201d ai n\u1eefa \u0111\u00e2u? Nh\u1ea5t l\u00e0 khi \u00f4ng kh\u00f4ng thu\u1ed9c lo\u1ea1i l\u00ednh t\u00e1c chi\u1ebfn nh\u01b0 \u00f4ng b\u1ea1n \u0111\u00e3 m\u1eddi \u00f4ng \u0111\u1ebfn d\u1ef1 cu\u1ed9c-h\u1ecdp-m\u1eb7t-c\u00f3-nh\u1ea9y-\u0111\u1ea7m c\u1ee7a anh em l\u00ednh c\u0169 Th\u1ee7y Qu\u00e2n L\u1ee5c Chi\u1ebfn h\u1ea7u \u00f4ng co\u0301 th\u00ea\u0309 li\u1ec7t k\u00ea ca\u0301c chi ti\u1ebft \u201cvui nh\u00f4\u0323n\u201d trong ch\u00f4\u0303 co\u0301 \u201csa\u0300n nha\u0309y\u201d tr\u01b0\u1edbc khi ti\u00ea\u0301p b\u0103\u0300ng ph\u1ea3n \u1ee9ng kh\u00f4ng-t\u01b0\u01a1ng-t\u01b0\u0323 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 huy v\u00e0 \u0111o\u00e0n qu\u00e2n Nh\u1eadt b\u1ea3n c\u0169ng th\u1ea5t tr\u1eadn. Sau 1975, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Mi\u1ec1n Nam v\u00e0 r\u1ed3i Mi\u1ec1n B\u1eafc n\u1eefa (d\u00f9 ch\u1ec9 l\u00e0 thi\u1ec3u s\u1ed1) \u0111\u00e3 v\u01b0\u1ee3t bi\u1ec3n h\u00e0ng lo\u1ea1t, h\u00e0ng tr\u0103m ng\u00e0n ng\u00e0n. \u0110\u1ec3 tr\u00e1nh v\u00f3 ng\u1ef1a c\u1ee7a ai? H\u00e3y \u0111\u1ecdc ti\u1ebfp nh\u1eefng \u0111o\u1ea1n d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 m\u00e0 ch\u00ednh Tr\u01b0\u01a1ng V\u0169 y\u00eau c\u1ea7u b\u1ea1n \u0111\u1ecdc \u201c<i>nh\u00ecn\u2026cho k\u1ef9 h\u01a1n<\/i>\u201d. \u0110\u00f3 l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u201c<i>ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m s\u00fang<\/i>\u201d v\u00e0 chinh ph\u1ee5-ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 l\u00ednh &#8211; \u201c<i>nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u1ea7m s\u00fang<\/i>\u201d.<\/p>\n<p><b>3.5 <i>Ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m s\u00fang \u0111\u00e3 b\u1ecf cu\u1ed9c nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u1ea7m s\u00fang \u0111\u00e3 kh\u00f4ng b\u1ecf cu\u1ed9c&#8230; <\/i><\/b>[<i>Tr\u01b0\u01a1ng V\u0169 2025<\/i>, s\u0111d, trang 51]<b><\/b><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u01a1ng V\u0169 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh VNCH \u201c\u0111\u00e3 b\u1ecf cu\u1ed9c\u201d trong \u0111o\u1ea1n l\u1eadp lu\u1eadn sau \u0111\u00e2y:<\/p>\n<blockquote>\n<p>&#8211; \u2026 Th\u1ebf nh\u01b0ng, c\u00f3 l\u1ebd c\u1ea7n ph\u1ea3i d\u1eebng l\u1ea1i m\u1ed9t ch\u00fat \u0111\u1ec3 nh\u00ecn v\u1ea5n \u0111\u1ec1 cho k\u1ef9 h\u01a1n. Trong lo\u1ea1n ly, c\u00e1i \u0111au th\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e2u ph\u1ea3i ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh. Hay, n\u00f3i cho \u0111\u00fang h\u01a1n, trong lo\u1ea1n ly, c\u00e1i \u0111au th\u01b0\u01a1ng l\u1edbn nh\u1ea5t v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh. N\u00f3 \u0111\u1ebfn v\u1edbi v\u00f4 s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9, ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3, nh\u1eefng \u0111\u1ee9a con th\u01a1 v\u00e0 cho r\u1ea5t nhi\u1ec1u th\u01b0\u1eddng d\u00e2n v\u00f4 t\u1ed9i. M\u00e0 ngo\u00e0i c\u00e1i \u0111au \u0111\u1edbn, s\u1ef1 hy sinh c\u1ee7a nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng n\u00e0y th\u00ec s\u1ef1 can \u0111\u1ea3m, s\u1ee9c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u ki\u00ean tr\u00ec c\u1ee7a h\u1ecd nhi\u1ec1u khi ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ec3 l\u00e0 v\u01b0\u1ee3t qua nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh. Nh\u1eefng ai \u0111\u00e3 \u1edf l\u1ea1i mi\u1ec1n Nam sau 1975 ch\u1eafc ch\u1ee9ng ki\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3. <a name=\"_Hlk202196865\"><\/a><span style=\"color: #000000;\">Ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m s\u00fang \u0111\u00e3 b\u1ecf cu\u1ed9c nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u1ea7m s\u00fang \u0111\u00e3 kh\u00f4ng b\u1ecf cu\u1ed9c\u2026<i> <\/i>[<i>Tr\u01b0\u01a1ng V\u0169 2025<\/i>, s\u0111d, trang 51]<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Chi\u0309 co\u0301 \u2026 \u201cng\u01b0\u1eddi m\u1eb9\u201d th\u00f4i a\u0300? Co\u0300n nh\u01b0\u0303ng \u201cng\u01b0\u01a1\u0300i cha\u201d \u01a1\u0309 \u0111\u00e2u? T\u00f4i ho\u0309i nghi\u00eam chi\u0309nh ch\u01b0\u0301 kh\u00f4ng \u0111u\u0300a \u0111\u00e2u. Hay co\u0301 khi \u201cng\u01b0\u01a1\u0300i cha\u201d cu\u0303ng \u0111a\u0303 va\u0300o tu\u0300? Trong m\u1ea1ch v\u0103n v\u00e0 trong to\u00e0n b\u00e0i, \u00f4ng \u0111ang b\u00e0n \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh VNCH. Nh\u01b0 v\u1eady, t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u r\u1eb1ng \u201cNg\u01b0\u1eddi c\u1ea7m s\u00fang\u2026\u201d l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh VNCH. T\u00f4i r\u1eddi S\u00e0i g\u00f2n t\u1eeb cu\u00f4\u0301i th\u00e1ng 4. 1975 (v\u00e0 c\u1ea3 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0169 r\u1eddi kh\u1ecfi Nha Trang t\u1eeb n\u0103m 1976) n\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 \u201cch\u1ee9ng ki\u1ebfn\u201d nh\u1eefng chuy\u1ec7n x\u1ea9y ra t\u1ea1i Mi\u1ec1n Nam sau 1975. Do \u0111\u00f3, c\u01b0\u0301 bo\u0309 qua \u0111oa\u0323n na\u0300y, t\u00f4i v\u00e2\u0303n s\u1ebd cung hi\u1ebfn v\u00e0i th\u00ed d\u1ee5 gi\u00fap ch\u00fang ta c\u00f9ng ch\u01b0\u0301ng ki\u00ea\u0301n xem ng\u01b0\u01a1\u0300i li\u0301nh VNCH ha\u0300nh x\u01b0\u0309 trong tu\u0300 ngoa\u0300i tu\u0300, trong n\u01b0\u01a1\u0301c ngoa\u0300i n\u01b0\u01a1\u0301c nh\u01b0 th\u00ea\u0301 na\u0300o. \u0110\u1ec3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u, t\u00f4i ch\u1ecdn m\u1ed9t v\u00e0i \u0111o\u1ea1n nh\u1ea1c <a name=\"_Hlk204985169\"><\/a><span style=\"color: #000000;\">\u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1ea1c s\u0129\/nh\u00e0 th\u01a1\/nh\u00e0 v\u0103n\/d\u1ecbch gi\u1ea3\/\u0110\u1ea1i \u00fay H\u1ea3i qu\u00e2n H\u00e0 Th\u00fac Sinh<\/span><span style=\"color: #000000;\"> s\u00e1ng<\/span> t\u00e1c trong t\u00f9 r\u1ed3i co\u0301 trong <i>\u0110\u1ea1i H\u1ecdc M\u00e1u: Chuy\u1ec7n k\u1ec3 v\u1ec1 1685 ng\u00e0y t\u00f9 d\u01b0\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 C\u1ed9ng s\u1ea3n Vi\u1ec7t Nam<\/i>, ph\u1ed5 bi\u1ebfn v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng 3 -\u0111\u1ea7u th\u00e1ng 4.1985.<\/p>\n<p>\u00d8 <b>Nh\u1ea1c s\u0129\/nh\u00e0 th\u01a1\/nh\u00e0 v\u0103n\/d\u1ecbch gi\u1ea3\/\u0110\u1ea1i \u00fay H\u1ea3i qu\u00e2n H\u00e0 Th\u00fac Sinh: <\/b><i>Ch\u1ec9 c\u00f3 r\u1eebng s\u00e2u n\u00fai th\u1eb3m<\/i> \/<i>Ch\u1ec9 c\u00f3 tr\u1eddi cao \u0111\u1ea5t d\u1ea7y<\/i>\/<i>Nh\u1eadt k\u00fd t\u00f4i vi\u1ebft kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u00f5 th\u00e1ng ng\u00e0y<\/i> \u2026<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/clip_image002.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" style=\"border: 0px currentcolor; margin-right: auto; margin-left: auto; float: none; display: block; background-image: none;\" title=\"clip_image002\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/clip_image002_thumb.jpg\" alt=\"clip_image002\" width=\"195\" height=\"270\" border=\"0\"><\/a><\/p>\n<p align=\"center\">H\u00e0 Th\u00fac Sinh qua n\u00e9t v\u1ebd T\u1ea1 T\u1ef5<\/p>\n<p align=\"center\"><a name=\"_Hlk205287403\"><\/a><i><span style=\"color: #000000;\">\u0110\u1ea1i H\u1ecdc M\u00e1u: Chuy\u1ec7n k\u1ec3 v\u1ec1 1685 ng\u00e0y t\u00f9 d\u01b0\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 C\u1ed9ng s\u1ea3n Vi\u1ec7t Nam<\/span><\/i><span style=\"color: #000000;\"><i>,<\/i> trang 5<br \/>\n&nbsp; <span style=\"color: #000000;\">Nh\u00e0 Xu\u1ea5t b\u1ea3n Nh\u00e2n V\u0103n, \u0111\u1ea7u th\u00e1ng 4.1985<\/span><\/span><\/p>\n<p>H\u00e0 Th\u00fac Sinh c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m b\u00fat duy nh\u1ea5t t\u1eeb V\u0103n H\u1ecdc Mi\u1ec1n Nam \u0111\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u \u2026m\u0169 nh\u1ea5t m\u00e0 m\u0169 n\u00e0o c\u0169ng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng. Tr\u01b0\u1edbc 1975, \u00f4ng \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u01b0\u1eddi t\u00e1c ph\u1ea9m \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t b\u1ea3n t\u1eeb th\u01a1 v\u0103n \u0111\u1ebfn d\u1ecbch ph\u1ea9m. Sau 1975, \u00f4ng b\u1ecb b\u1eaft giam \u201c4 n\u0103m 7 th\u00e1ng 14 ng\u00e0y\u201d. Hai th\u00e1ng sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea3, \u00f4ng v\u01b0\u1ee3t bi\u1ec3n v\u00e0o ng\u00e0y 30.4.1981, r\u1ed3i \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn v\u00e0o Hoa K\u1ef3. \u00d4ng t\u1ed1n h\u01a1n 4 n\u0103m\u2014c\u00f9ng kho\u1ea3ng th\u1eddi gian b\u1ecb giam gi\u1eef&#8211;\u0111\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh<i> \u0110\u1ea1i H\u1ecdc M\u00e1u<\/i>. \u0110\u1ecbnh c\u01b0 t\u1ea1i San Diego, \u00f4ng cu\u0300ng ba\u0323n h\u01b0\u0303u t\u00f4\u0309 ch\u01b0\u0301c nh\u01b0\u0303ng bu\u00f4\u0309i sinh hoa\u0323t r\u00f4\u0300i d\u1ef1ng Phong tr\u00e0o H\u01b0ng Ca s\u00f4i n\u1ed5i m\u1ed9t th\u1eddi h\u1ea7u v\u1eeba v\u1eadn \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5u tranh v\u1eeba h\u1ed7 tr\u1ee3 ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u1ee6y ban b\u00e1o Nguy Gi\u00fap Ng\u01b0\u1eddi V\u01b0\u1ee3t Bi\u1ec3n do Trung T\u00e1 H\u1ea3i qu\u00e2n\/H\u1ea1m Tr\u01b0\u1edfng Phan L\u1ea1c Ti\u1ebfp (1933, S\u01a1n T\u00e2y-8. 2025, San Diego) g\u00f3p ph\u1ea7n s\u00e1ng l\u1eadp t\u1ea1i San Diego. \u00d4ng ti\u1ebfp t\u1ee5c s\u00e1ng t\u00e1c v\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n nhi\u1ec1u t\u00e1c ph\u1ea9m m\u1edbi. <i>\u0110\u1ea1i H\u1ecdc M\u00e1u<\/i>, t\u00e1c ph\u1ea9m \u0111\u1ea7u ti\u00ean, l\u00e0 1 h\u1ed3i \u1ee9c-t\u1ef1 s\u1ef1 \u0111\u1ed3 s\u1ed9 (822 trang) \u0111\u01b0\u1ee3c C\u01a1 s\u1edf Nh\u00e2n V\u0103n xu\u1ea5t b\u1ea3n l\u1ea7n th\u1ee9 nh\u1ea5t v\u00e0o th\u00e1ng 3. 1985 t\u1ea1i San Jose, California. \u00d4ng c\u0169ng c\u00f3 l\u00fac c\u00f9ng \u00f4ng Nguy\u1ec5n Khoa (gi\u00e1m \u0111\u1ed1c c\u01a1 s\u1edf \u1ea5n lo\u00e1t Kim), l\u00fac kh\u1edfi \u0111\u1ea7u, l\u1eadp nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n V\u0103n M\u1edbi. Tr\u01b0\u1edbc khi v\u00e0o ph\u1ea7n <i>\u0110\u1ea1i H\u1ecdc M\u00e1u<\/i>, t\u00f4i mu\u1ed1n tr\u00edch d\u1eabn m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n gi\u1edbi thi\u1ec7u c\u1ee7a nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n v\u00ec, theo t\u00f4i, h\u1ecd \u0111\u00e3 th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1edbi ch\u00fang ta\/\u0111\u1ed9c gi\u1ea3 v\u1ec1 t\u00e2m \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a ch\u00ednh s\u00e1ch t\u00f9 ng\u1ee5c ng\u1ee5y trang d\u01b0\u1edbi c\u00f2ng s\u1eaft \u201cH\u1ecdc t\u1eadp C\u1ea3i t\u1ea1o\u201d. M\u1ed9t khi \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2m \u0111i\u1ec3m n\u00e0y, theo h\u1ecd, v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng nh\u01b0 v\u0169 kh\u00ed nh\u1eafm gi\u1ea3i tho\u00e1t s\u1ef1 th\u1ef1c v\u00e0 c\u1ea3nh c\u00e1o ch\u00fang ta:<\/p>\n<blockquote>\n<p>&#8211; \u2026 Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u201ch\u1ecdc t\u1eadp c\u1ea3i t\u1ea1o\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf r\u1ed9ng ngay sau khi mi\u1ec1n Nam b\u1ecb c\u01b0\u1ee1ng chi\u1ebfm, d\u0129 nhi\u00ean v\u1eabn v\u1edbi s\u1ef1 \u00e1p d\u1ee5ng nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p qu\u1ea3n l\u00fd c\u0169, v\u00e0 v\u1eabn nh\u1eafm v\u00e0o nh\u1eefng m\u1ee5c ti\u00eau c\u0169, nh\u01b0ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u00f3 ph\u1ea7n kh\u1eafc nghi\u1ec7t v\u00e0 t\u00e0n nh\u1eabn h\u01a1n trong cung c\u00e1ch qu\u1ea3n l\u00fd. Nguy\u00ean nh\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 v\u00ec l\u00f2ng c\u0103m th\u00f9 (pha l\u1eabn m\u1eb7c c\u1ea3m) \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u00e0nh ph\u1ea7n t\u00f9 nh\u00e2n m\u1edbi. Nguy\u00ean nh\u00e2n c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 v\u00ec s\u1ef1 suy \u0111\u1ed3i tr\u1ea7m tr\u1ecdng trong t\u00ecnh h\u00ecnh ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 kinh t\u1ebf sau khi ho\u00e0n th\u00e0nh cu\u1ed9c c\u01b0\u1ee1ng chi\u1ebfm \u0111\u00e3 khi\u1ebfn cho \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0103n \u1edf c\u1ee7a t\u00f9 nh\u00e2n trong c\u00e1c tr\u1ea1i h\u1ecdc t\u1eadp tr\u1edf th\u00e0nh t\u1ed3i t\u1ec7 v\u01b0\u1ee3t ngo\u00e0i s\u1ee9c t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng, th\u00ed d\u1ee5 kh\u1ea9u ph\u1ea7n th\u01b0\u1eddng l\u1ec7 c\u1ee7a t\u00f9 nh\u00e2n c\u00f9ng v\u1edbi nh\u1eefng th\u1ef1c ph\u1ea9m do th\u00e2n nh\u00e2n ti\u1ebfp t\u1ebf \u0111\u00e3 b\u1ecb c\u1eaft x\u00e9n ho\u1eb7c t\u01b0\u1edbc \u0111o\u1ea1t nh\u1eb1m cung \u1ee9ng b\u00f9 \u0111\u1eafp cho ch\u00ednh nh\u1eefng c\u00e1n b\u1ed9 qu\u1ea3n gi\u00e1o. T\u00ednh ch\u1ea5t phi nh\u00e2n c\u1ee7a ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u201ch\u1ecdc t\u1eadp c\u1ea3i t\u1ea1o\u201d, th\u1ec3 hi\u1ec7n qua nh\u1eefng s\u1ef1 th\u1eadt kh\u1ee7ng khi\u1ebfp, ch\u1ec9 t\u1eeb sau ng\u00e0y mi\u1ec1n Nam b\u1ecb nhu\u1ed9m \u0111\u1ecf m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c phanh phui tr\u01b0\u1edbc d\u01b0 lu\u1eadn th\u1ebf gi\u1edbi. V\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c phanh phui b\u1edfi ngu\u1ed3n t\u00e0i li\u1ec7u \u0111\u1eaft gi\u00e1: ti\u1ebfng n\u00f3i c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 s\u1ed1ng s\u00f3t v\u00e0 \u0111\u00e3 v\u01b0\u1ee3t tho\u00e1t, sau khi tr\u1edf v\u1ec1 t\u1eeb c\u00e1c \u201ctr\u1ea1i h\u1ecdc t\u1eadp\u201d. \u0110\u1ea0I H\u1eccC M\u00c1U l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ti\u1ebfng n\u00f3i \u0111\u00f3. Kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ti\u1ebfng n\u00f3i \u0111\u1ea7u ti\u00ean, v\u00e0 ch\u1eafc ch\u1eafn c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ti\u1ebfng n\u00f3i sau c\u00f9ng. 822 trang s\u00e1ch, chia th\u00e0nh 70 ch\u01b0\u01a1ng, ch\u1ec9 l\u00e0 l\u1eddi t\u01b0\u1eddng tr\u00ecnh c\u1ee7a m\u1ed9t ch\u1ee9ng nh\u00e2n v\u1ec1 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u1eaft th\u1ea5y tai nghe trong 4 \u201ctr\u1ea1i h\u1ecdc t\u1eadp\u201d: Tr\u1ea3ng L\u1edbn, An D\u01b0\u1ee1ng, Su\u1ed1i M\u00e1u v\u00e0 H\u00e0m T\u00e2n. \u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng n\u01a1i m\u00e0 H\u00e0 Th\u00fac Sinh, m\u1ed9t s\u0129 quan thu\u1ed9c binh ch\u1ee7ng H\u1ea3i qu\u00e2n Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng H\u00f2a, \u0111\u00e3 s\u1ed1ng t\u1eeb ng\u00e0y 26-6-1975 \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 9-2-1980, ngh\u0129a l\u00e0 trong 4 n\u0103m 7 th\u00e1ng 14 ng\u00e0y. Th\u00e1ng 11-1980, H\u00e0 Th\u00fac Sinh b\u1eaft \u0111\u1ea7u vi\u1ebft \u0110\u1ea0I H\u1eccC M\u00c1U t\u1ea1i \u0111\u1ea3o Pulau Bidong, m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t t\u1ef1 do \u0111\u1ea7u ti\u00ean m\u00e0 anh \u0111\u1eb7t ch\u00e2n t\u1edbi sau khi v\u01b0\u1ee3t tho\u00e1t kh\u1ecfi Vi\u1ec7t Nam. B\u1ea3n th\u1ea3o \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e0n t\u1ea5t v\u00e0o th\u00e1ng 12-1984 t\u1ea1i San Diego (California), m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t t\u1ef1 do th\u1ee9 hai c\u1ee7a anh. Vi\u1ebft \u0110\u1ea0I H\u1eccC M\u00c1U, H\u00e0 Th\u00fac Sinh ch\u1eb3ng qua ch\u1ec9 l\u00e0m ti\u1ebfp c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m b\u1edfi nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c (v\u00e0 h\u1eb3n c\u00f2n \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u00e0m b\u1edfi nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c n\u1eefa). \u0110\u00f3 l\u00e0 n\u00f3i l\u00ean ti\u1ebfng n\u00f3i c\u1ee7a s\u1ef1 th\u1eadt, c\u00e1i s\u1ef1 th\u1eadt bi th\u1ea3m v\u00e0 kinh t\u1edfm v\u1ec1 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u201ch\u1ecdc t\u1eadp c\u1ea3i t\u1ea1o\u201d c\u1ee7a C\u1ed9ng S\u1ea3n, c\u00e1i s\u1ef1 th\u1eadt m\u00e0 cho \u0111\u1ebfn gi\u1edd ph\u00fat n\u00e0y v\u1eabn c\u00f2n ho\u1eb7c ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft t\u1edbi \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, ho\u1eb7c b\u1ecb c\u1ed1 t\u00ecnh t\u1ea3ng l\u1edd, c\u1ed1 t\u00ecnh ph\u1ee7 nh\u1eadn, b\u1edfi nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi may m\u1eafn c\u1ee7a m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi t\u1ef1 do nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng ch\u1ecbu t\u1ec9nh ng\u1ee7. Ngh\u0129 cho c\u00f9ng, ti\u1ebfng n\u00f3i c\u1ee7a s\u1ef1 th\u1eadt v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u1ee9 ti\u1ebfng n\u00f3i \u00eam tai, d\u1ec5 nghe. V\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 l\u1ebd th\u00edch nh\u00ecn v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 c\u00e1nh c\u1eeda m\u1edf ra m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi b\u00ecnh an, h\u1ea1nh ph\u00fac, h\u01a1n l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00e0y \u0111\u1ecda, kh\u1ed1n c\u00f9ng. Ti\u1ebfc thay, tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ecba c\u1ea7u hi\u1ec7n nay c\u00f3 nh\u1eefng b\u1ee9c m\u00e0n s\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1ng l\u00ean \u0111\u1ec3 ch\u1eadn b\u00edt t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi c\u1eeda ng\u00f5 d\u1eabn \u0111\u1ebfn b\u00ecnh an v\u00e0 h\u1ea1nh ph\u00fac. Ng\u00e0y n\u00e0o nh\u1eefng b\u1ee9c m\u00e0n s\u1eaft \u0111\u00f3 ch\u01b0a s\u1ee5p \u0111\u1ed5, ng\u00e0y \u0111\u00f3 <a name=\"_Hlk204980370\"><\/a><span style=\"color: #000000;\">v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng c\u00f2n ph\u1ea3i ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 c\u1ee7a nh\u1eefng vi\u00ean \u0111\u1ea1n xuy\u00ean ph\u00e1, c\u1ee7a nh\u1eefng h\u1ed3i chu\u00f4ng c\u1ea3nh t\u1ec9nh v\u00e0 b\u00e1o \u0111\u1ed9ng<\/span><span style=\"color: #000000;\">.<\/span> Trong m\u1ed9t b\u1ea3n \u201cnh\u1ea1c t\u00f9\u201d vi\u1ebft t\u1ea1i tr\u1ea1i H\u00e0m T\u00e2n n\u0103m 1980, H\u00e0 Th\u00fac Sinh \u0111\u00e3 t\u1ef1 nh\u1ee7 r\u1eb1ng, n\u1ebfu c\u00f2n s\u1ed1ng m\u00e0 tr\u1edf v\u1ec1, anh s\u1ebd ch\u1ec9 xin \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u201cm\u1ed9t \u0111\u1eddi th\u1eb1ng m\u00f5 kh\u00f4ng c\u00f4ng\u201d. Anh \u0111\u00e3 s\u1ed1ng s\u00f3t, \u0111\u00e3 tr\u1edf v\u1ec1. V\u00e0 anh \u0111ang l\u00e0m \u0111\u00fang c\u00e1i c\u00f4ng vi\u1ec7c m\u00e0 khi \u1edf trong t\u00f9 anh \u01b0\u1edbc nguy\u1ec7n. L\u00e0m thay cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c may m\u1eafn s\u1ed1ng s\u00f3t \u0111\u1ec3 tr\u1edf v\u1ec1 c\u00f9ng anh. L\u00e0m thay cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n m\u00e0 anh ch\u1ec9 bi\u1ebft c\u1ea7u nguy\u1ec7n r\u1eb1ng \u0111\u1ebfn gi\u1edd n\u00e0y v\u1eabn c\u00f2n s\u1ed1ng s\u00f3t \u0111\u1ec3 s\u1ebd c\u00f3 ng\u00e0y tr\u1edf v\u1ec1. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi, c\u0169ng l\u00e0m thay lu\u00f4n cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tuy \u0111\u00e3 may m\u1eafn s\u1ed1ng s\u00f3t tr\u1edf v\u1ec1, nh\u01b0ng khi may m\u1eafn th\u00eam l\u1ea7n n\u1eefa l\u00e0 tho\u00e1t th\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn v\u00f9ng t\u1ef1 do th\u00ec l\u1ea1i \u0111\u1ed5i t\u00ednh \u0111\u1ed5i n\u1ebft, tr\u1edf th\u00e0nh nh\u00e2n t\u1eeb v\u00e0 \u0111\u00e3ng tr\u00ed<a name=\"_Hlk204959427\"><\/a>\u2026<span style=\"color: #000000;\"> [H\u00e0 Th\u00fac Sinh, \u201cThay l\u1eddi t\u1ef1a\u201d, <i>\u0110\u1ea1i h\u1ecdc M\u00e1u: Chuy\u1ec7n k\u1ec3 v\u1ec1 1685 ng\u00e0y t\u00f9 d\u01b0\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 C\u1ed9ng s\u1ea3n Vi\u1ec7t Nam<\/i>, trang 6-7, C\u01a1 s\u1edf Nh\u00e2n V\u0103n xu\u1ea5t b\u1ea3n, In l\u1ea7n th\u1ee9 nh\u1ea5t, Th\u00e1ng 3. 1985, San Jose, California]<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n<p><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/clip_image004.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"margin-right: auto; margin-left: auto; float: none; display: block; background-image: none;\" title=\"clip_image004\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/clip_image004_thumb.jpg\" alt=\"clip_image004\" width=\"227\" height=\"348\" border=\"0\"><\/a><\/p>\n<p align=\"center\">H\u00e0 Th\u00fac Sinh<br \/>\n<em>\u0110\u1ea1i h\u1ecdc M\u00e1u: <\/em>Chuy\u1ec7n k\u1ec3 v\u1ec1 1685 ng\u00e0y t\u00f9 d\u01b0\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 C\u1ed9ng s\u1ea3n Vi\u1ec7t Nam<br \/>\nTh\u00e1ng 3. 1985<\/p>\n<p><i>\u0110\u1ea1i H\u1ecdc M\u00e1u<\/i> \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1i b\u1ea3n \u00edt nh\u1ea5t 3 l\u1ea7n. B\u1ea3n c\u1ee7a t\u00f4i l\u00e0 b\u1ea3n th\u1ee9 nh\u1ea5t, c\u00f3 ch\u1eef k\u00fd c\u1ee7a m\u1ed9t th\u00e0nh vi\u00ean trong \u1ee6y Ban v\u1eadn \u0111\u1ed9ng cho T\u00f9 nh\u00e2n Ch\u00ednh tr\u1ecb, k\u00fd ng\u00e0y 6 th\u00e1ng 4. 1985. H\u00e0 Th\u00fac Sinh, trong \u0111o\u1ea1n tr\u00edch d\u1eabn ti\u1ebfp \u0111\u00e2y, \u0111\u00e3 cho \u201cv\u0103n ch\u01b0\u01a1ng (\u2026) \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 c\u1ee7a nh\u1eefng vi\u00ean \u0111\u1ea1n xuy\u00ean ph\u00e1, c\u1ee7a nh\u1eefng h\u1ed3i chu\u00f4ng c\u1ea3nh t\u1ec9nh v\u00e0 b\u00e1o \u0111\u1ed9ng\u201d:<\/p>\n<blockquote>\n<p>&#8211; \u2026 V\u0129nh kh\u00f4ng mu\u1ed1n nh\u1eefng c\u00e2u n\u00f3i ngang l\u00e0m m\u1ea5t vui nhau. Anh l\u00ean ti\u1ebfng.<\/p>\n<p>&#8211; Th\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c, m\u1ea5y \u00f4ng v\u1eeba nghe v\u1eeba canh ch\u1eebng chung quanh gi\u00f9m t\u00f4i. T\u00f4i s\u1ebd h\u00e1t cho m\u1ea5y \u00f4ng nghe m\u1ed9t hai b\u00e0i do t\u00f4i s\u00e1ng t\u00e1c. N\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1ea1c v\u00e0ng. C\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u1ea1c \u0111\u1ecf. N\u00f3 s\u1ebd l\u00e0 nh\u1ea1c&#8230;<\/p>\n<p>&#8211; M\u00e0u t\u00edm hoa sim?<\/p>\n<p>&#8211; H\u01a1i nh\u1ea1t! Nh\u01b0ng s\u1ebd l\u00e0 m\u00e0u t\u00edm b\u1ea7m. Ch\u1ecbu?<\/p>\n<p>Gi\u1ecdng Ti\u1ebfn kh\u00f4ng tin t\u01b0\u1edfng l\u1eafm.<\/p>\n<p>&#8211; M\u00e0y l\u00e0m th\u01a1 ng\u00e2m th\u01a1 c\u00f2n c\u00f3 l\u00fd, ch\u1ee9 n\u00f3i th\u1eadt tao nh\u1ee3n Bol\u00e9ro v\u00e0 Tango Habanera l\u1eafm r\u1ed3i!<\/p>\n<p>V\u0129nh kh\u00f4ng l\u00fd t\u1edbi gi\u1ecdng ch\u00e2m ch\u1ecdc c\u1ee7a Ti\u1ebfn. L\u00e2u nay anh \u0111\u00e3 ng\u1ea5m ng\u1ea7m so\u1ea1n nh\u1ea1c. Anh nh\u1ecf nh\u1eb9 n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c b\u1ea1n.<\/p>\n<p>&#8211; T\u00f4i ch\u01b0a th\u1ec3 n\u00f3i nh\u1ea1c t\u00f4i th\u1ebf n\u00e0o. C\u1ea3 n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 c\u00f3 ai nghe bao gi\u1edd \u0111\u00e2u. Nh\u01b0ng c\u00e1c \u00f4ng ph\u1ea3i nh\u1edb c\u00e1c \u00f4ng l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c nghe nh\u1ea1c th\u1eb1ng n\u00e0y. Mai kia m\u1ed1t n\u1ecd gi\u1ea3 d\u1ee5 t\u00f4i c\u00f3 ch\u1ebft r\u0169 t\u00f9 m\u00e0 c\u00e1c \u00f4ng tho\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c, xin h\u00e3y c\u1ed1 nh\u1edb l\u1ea5y m\u00e0 rao truy\u1ec1n gi\u00f9m t\u00f4i. Linh h\u1ed3n t\u00f4i ch\u1eafc c\u0169ng \u1ea5m \u00e1p l\u1eafm (\u2026) V\u0129nh l\u1ea1i ph\u1ea3i chi\u1ec1u b\u1ea1n.<\/p>\n<p>&#8211; Th\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c, tao gi\u1edbi thi\u1ec7u v\u1eady. Tao kh\u00f4ng so\u1ea1n nh\u1ea1c Noel. Nh\u1ea1c \u1ea5y \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u anh tu xu\u1ea5t l\u00e0m r\u1ed3i. Tao c\u0169ng kh\u00f4ng so\u1ea1n nh\u1ea1c T\u1ebft v\u00ec Xu\u00e2n Ca c\u1ee7a Ph\u1ea1m Duy v\u00e0 Ly R\u01b0\u1ee3u M\u1eebng c\u1ee7a Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh Ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 \u0111i v\u00e0o nh\u1ea1c s\u1eed. Tao so\u1ea1n T\u00f9 Ca \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng?<\/p>\n<p>C\u1ea3 \u0111\u00e1m y\u00ean l\u1eb7ng. Ti\u1ebfng H\u00f3a th\u00ec th\u1ea7m. &#8211; Hay \u0111\u1ea5y m\u00e0y. Th\u1ef1c t\u1ebf l\u1eafm (\u2026) N\u00f3i \u0111o\u1ea1n V\u0129nh c\u1ea5t ti\u1ebfng h\u00e1t:<\/p>\n<p><i>\u0110\u00eam th\u1ebf gi\u1edbi \u0111ang d\u1ed3n m\u1ed9t l\u1ea7n <\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u00ean \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc t\u00f4i g\u1ecdi Vi\u1ec7t Nam <\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u00eam b\u00e1t ng\u00e1t nh\u1eefng khu tr\u1ea1i giam <\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1eddi th\u00eanh thang thu h\u1eb9p d\u1ea7n d\u1ea7n<\/i><\/p>\n<p><i>*<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u00eam em b\u00e9 l\u00ean m\u01b0\u1eddi c\u00f9m g\u1ea7n <\/i><\/p>\n<p><i>Anh chi\u1ebfn s\u1ef9 g\u1ed1c Bi\u1ec7t \u0110\u1ed9ng Qu\u00e2n <\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u00eam thi\u1ebfu n\u1eef \u00e1o \u0111\u01a1n t\u1ea1m thu<\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u1ed3i k\u1ec1 vai g\u00e1i giang h\u1ed3 lo<\/i><\/p>\n<p><i>*<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u00eam \u0111\u1ea5u t\u1ed1 v\u00e0 th\u1ee7 ti\u00eau <\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u00eam s\u0103n b\u1eaft cho \u0111\u1ea7y ch\u1ec9 ti\u00eau <\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft nhanh <\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u01b0\u1eddi ph\u00e1t \u0111i\u00ean <\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u00eam c\u00e1o chung T\u1ef1 Do Nh\u00e2n Quy\u1ec1n<\/i><\/p>\n<p><i>*<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u00eam nh\u1ee9c bu\u1ed1t phang b\u1eb1ng ch\u00e0y v\u1ed3 <\/i><\/p>\n<p><i>Vang ti\u1ebfng th\u00e9t sau c\u00f9ng: T\u1ef1 Do!<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u00eam c\u00f3 ti\u1ebfng s\u00fang sau tr\u1ea1i giam <\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u01b0\u1eddi t\u00f9 binh ch\u1ebft b\u00ean b\u00eca r\u1eebng<\/i><\/p>\n<p><i>*<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u00eam th\u1ebf gi\u1edbi \u0111ang d\u1ed3n m\u1ed9t l\u1ea7n <\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u00ean mi\u1ebfng \u0111\u1ea5t \u0111\u00e3 th\u1eeba l\u1ea7m than <\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u00eam tr\u00fat xu\u1ed1ng h\u1ed1 s\u00e2u di\u1ec7t vong <\/i><\/p>\n<p><em>L\u00e0 Vi\u1ec7t Nam n\u01b0\u1edbc t\u00f4i bu\u1ed3n t\u00eanh&#8230;<\/p>\n<p><\/em>M\u00e3i m\u1ed9t l\u00fac sau V\u0129nh m\u1edbi nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t l\u1eddi t\u00e1n th\u01b0\u1edfng th\u1eadt kh\u1ebd c\u1ee7a Ti\u1ebfn.<\/p>\n<p>&#8211; Tr\u1eddi \u01a1i s\u01b0\u1edbng qu\u00e1!<\/p>\n<p>Ti\u1ebfn v\u1eeba n\u00f3i xong anh em m\u1edbi nhao nhao l\u00ean.<\/p>\n<p>&#8211; L\u00e0m l\u1ea1i, l\u00e0m l\u1ea1i \u0111i!<\/p>\n<p>&#8211; Tr\u1eddi \u01a1i, qu\u00e1i chi\u00eau!<\/p>\n<p>&#8211; Th\u1eb1ng n\u00e0y kh\u00f4ng ng\u1edd c\u00f3 qu\u00e1i chi\u00eau! (\u2026) Anh em h\u00ecnh nh\u01b0 v\u1eabn mu\u1ed1n nghe l\u1ea1i b\u00e0i th\u1ee9 nh\u1ea5t. V\u0129nh l\u1edd \u0111i. Anh b\u1eaft \u0111\u1ea7u h\u00e1t:<\/p>\n<p><i>\u0110\u00eam h\u00f4m qua <\/i><\/p>\n<p><i>C\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi tu\u1ed5i 30 <\/i><\/p>\n<p><i>Ch\u1ee3t th\u1ee9c gi\u1ea5c ng\u00f3 quanh b\u1ea1n b\u00e8 <\/i><\/p>\n<p><i>N\u1eb1m x\u1ebfp l\u1edbp nh\u01b0 \u0111\u1ed1ng c\u1ee7i kh\u00f4 <\/i><\/p>\n<p><i>Ch\u00e0ng n\u1eb1m nghe \u0111\u1ea5t r\u00e9o g\u1ecdi <\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ecbt x\u01b0\u01a1ng m\u00e1u \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u00f9i h\u00f4i <\/i><\/p>\n<p><i>Ch\u00e0ng n\u1eb1m nghe ki\u1ebfp con ng\u01b0\u1eddi <\/i><\/p>\n<p><i>T\u1ef1a hoa tr\u00e1i ung th\u1ed1i m\u00e0 th\u00f4i <\/i><\/p>\n<p><i>M\u1ed9t quy\u1ec1n uy \u0111i\u00ean cu\u1ed3ng <\/i><\/p>\n<p><i>M\u1ed9t t\u1ed9i danh hoang \u0111\u01b0\u1eddng <\/i><\/p>\n<p><i>Th\u00e0nh v\u1ef1c s\u00e2u gi\u1eefa h\u1ed3n <\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ed3ng l\u1ed9ng gi\u00f3 cu\u1ed1n&#8230;<\/i><\/p>\n<p><i>*<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u00eam h\u00f4m qua <\/i><\/p>\n<p><i>C\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi tu\u1ed5i 30 <\/i><\/p>\n<p><i>Ch\u1ee3t th\u1ee9c gi\u1ea5c ng\u00f3 quanh b\u1ea1n b\u00e8 <\/i><\/p>\n<p><i>N\u1eb1m x\u1ebfp l\u1edbp nh\u01b0 \u0111\u1ed1ng c\u1ee7i kh\u00f4 <\/i><\/p>\n<p><i>Ch\u00e0ng n\u1eb1m nghe nh\u1eefng nh\u00e2n t\u00e0i <\/i><\/p>\n<p><i>Ch\u1ee3t thu b\u00e9 trong nh\u1eefng h\u1ea1t c\u01a1m <\/i><\/p>\n<p><i>Ch\u00e0ng n\u1eb1m nghe gi\u1ea5c m\u1ed9ng ng\u01b0\u1eddi <\/i><\/p>\n<p><i>Th\u00e8m mi\u1ebfng s\u1eafn h\u01a1n nh\u1eefng m\u00f9a Xu\u00e2n <\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1eddi b\u00ecnh minh lay \u0111\u1ed9ng <\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1eddi ho\u00e0ng h\u00f4n lan d\u1ea7n<\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u01b0\u1eddi h\u00f9ng x\u01b0a khoanh tr\u00f2n <\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u1ee7 gi\u1ea5c r\u00eau rong&#8230;<\/i><\/p>\n<p><i>*<\/i><\/p>\n<p><i>\u1ede n\u01a1i \u0111\u00e2y th\u1ebf gi\u1edbi h\u1eb9p d\u1ea7n <\/i><\/p>\n<p><i>Cho m\u00e2y ng\u1eadp ng\u1eebng chim c\u0169ng c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1eddng N\u1ec1n v\u0103n minh \u0111ang \u0111i v\u00e0o ho\u00e0ng h\u00f4n qu\u00ean l\u00e3ng <\/i><\/p>\n<p><i>\u1ede n\u01a1i \u0111\u00e2y Ch\u00faa c\u0169ng ng\u1eadm ng\u00f9i <\/i><\/p>\n<p><i>Khi x\u01b0a \u0111\u1eb7t ng\u01b0\u1eddi l\u00ean tr\u00ean m\u1ecdi lo\u00e0i <\/i><\/p>\n<p><i>L\u1eeda Sodome \u0111\u00e3 nghe ch\u1eebng v\u1eeba b\u00e9n \u0111\u00e2u \u0111\u00e2y<\/i><\/p>\n<p><i>*<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u00eam h\u00f4m qua <\/i><\/p>\n<p><i>C\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi tu\u1ed5i 30 <\/i><\/p>\n<p><i>Ch\u1ee3t th\u1ee9c gi\u1ea5c ng\u00f3 quanh b\u1ea1n b\u00e8 <\/i><\/p>\n<p><i>B\u1eadt ti\u1ebfng kh\u00f3c kh\u00f4ng gi\u1ed1ng m\u1ed9t ai <\/i><\/p>\n<p><i>Ch\u00e0ng n\u1eb1m nghe tr\u00ean m\u00f4i ng\u01b0\u1eddi <\/i><\/p>\n<p><i>V\u1eeba nhen nh\u00fam ti\u1ebfng n\u00f3i l\u1ea1 tai <\/i><\/p>\n<p><i>Ch\u00e0ng n\u1eb1m nghe tr\u00ean th\u00e2n ng\u01b0\u1eddi <\/i><\/p>\n<p><i>L\u00e0n da m\u1edbi ai \u0111\u00f3 v\u1eeba thay <\/i><\/p>\n<p><i>M\u1ed9t v\u1ea7ng tr\u0103ng chi\u1ebfu v\u00e0o<\/i><\/p>\n<p><i>M\u1ed9t b\u1ea7y hoang th\u00fa n\u1eb1m <\/i><\/p>\n<p><i>Ch\u1eb3ng c\u00f2n ai th\u1ea5y ch\u00e0ng <\/i><\/p>\n<p><i>Ngo\u00e0i m\u1edb l\u00f4ng xanh&#8230;<\/i><\/p>\n<p>(\u2026)<\/p>\n<p>\u0110\u00ednh nh\u00ecn l\u00ean ph\u00eda s\u00e2n kh\u1ea5u t\u1ed1i \u0111en, gi\u1ecdng m\u01a1 m\u1ed9ng.<\/p>\n<p>&#8211; \u01af\u1edbc g\u00ec c\u00e1i s\u00e2n kh\u1ea5u kia thu\u1ed9c v\u1ec1 m\u00ecnh, m\u00e0y s\u1ebd l\u00ean \u0111\u00f3 \u0111\u1ee9ng h\u00e1t cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi nghe&#8230;<\/p>\n<p>V\u0129nh c\u01b0\u1eddi c\u1eaft gi\u1ecdng b\u1ea1n, \u0111\u00f9a:<\/p>\n<p>&#8211; X\u00e1 g\u00ec c\u00e1i ch\u1ed7 n\u00e0y! M\u00e0y c\u1ee9 tin \u0111i, m\u1ed9t ng\u00e0y n\u00e0o \u0111\u00f3 tao s\u1ebd \u0111\u1ee9ng trong nh\u00e0 h\u00e1t l\u1edbn H\u00e0 N\u1ed9i h\u00e1t cho ch\u00fang m\u00e0y nghe. Nh\u01b0 v\u1eady m\u1edbi h\u00e1ch ch\u1ee9!<\/p>\n<p>Ti\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u00e2m ch\u1ecdc n\u1eefa. N\u00f3 c\u0169ng m\u01a1 m\u1ed9ng nh\u01b0ng th\u1ef1c t\u1ebf h\u01a1n.<\/p>\n<p>&#8211; V\u00ec m\u1ed9t ph\u00e9p m\u00e0u n\u00e0o t\u1ee5i m\u00ecnh tho\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e2y ch\u1ea1y sang M\u1ef9, m\u00e0y l\u00e0m v\u00e0i ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh tr\u00ean VOA ho\u1eb7c BBC nh\u1ec9. C\u00e1ch m\u1ea1ng v\u1ea5t v\u1ea3 l\u1eafm ch\u1ee9 kh\u00f4ng ch\u01a1i.<\/p>\n<p>V\u0129nh l\u1ea1i c\u01b0\u1eddi. &#8211; Th\u00ec tao c\u0169ng m\u01a1 nh\u01b0 v\u1eady. Tuy nhi\u00ean n\u00f3i r\u1eb1ng ch\u00fang n\u00f3 v\u1ea5t v\u1ea3 c\u1ea7n ph\u1ea3i x\u00e9t l\u1ea1i. Tao c\u0169ng ngh\u0129 m\u1eb7t tr\u1eadn v\u0103n h\u00f3a quan tr\u1ecdng, nh\u01b0ng v\u1edbi C\u1ed9ng s\u1ea3n c\u00f2n ph\u1ea3i c\u00f3 c\u1ea3 s\u00fang b\u1eafn v\u1ee1 m\u1eb7t n\u00f3 ra m\u1edbi xong chuy\u1ec7n.<\/p>\n<p>\u0110\u00ednh kh\u00f4ng ch\u1ecbu, n\u00f3 ph\u00e2n t\u00edch.<\/p>\n<p>&#8211; M\u00e0y n\u00f3i v\u1eady ch\u1ee9 t\u1ee5i n\u00f3 m\u1edbi l\u00e0 b\u1ecdn khi\u1ebfp s\u1ee3 nh\u1eefng m\u0169i t\u00ean v\u0103n h\u00f3a v\u00e0o h\u1ea1ng b\u1eadc nh\u1ea5t. Bom tr\u00fat l\u00ean \u0111\u1ea7u ch\u01b0a ch\u1eafc t\u1ee5i n\u00f3 \u0111\u00e3 s\u1ee3 b\u1eb1ng m\u1ed9t c\u00e2u v\u00e8 di\u1ec5u c\u1ee3t truy\u1ec1n kh\u1ea9u trong d\u00e2n gian. Tao ch\u1ecbu m\u00e0y d\u00f9ng nh\u1ea1c ch\u01a1i n\u00f3. Nh\u1ea1c d\u1ec5 lan truy\u1ec1n v\u00e0 th\u1ea9m th\u1ea5u nhanh. S\u00e1ch c\u0169ng qu\u00fd nh\u01b0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u1edf \u0111\u00e2u c\u0169ng ph\u1ed5 bi\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1ch, v\u00e0 n\u00f3 c\u00f2n b\u1ecb gi\u1edbi h\u1ea1n nhi\u1ec1u m\u1eb7t \u1edf tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 v\u00e0 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9c gi\u1ea3, \u1ea5y l\u00e0 ch\u01b0a n\u00f3i ta \u0111ang ph\u1ea3i s\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi c\u00e1i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ch\u00f3 \u0111\u1ebb n\u00e0y.<\/p>\n<p>M\u1ed9t \u00e1nh \u0111\u00e8n pin chi\u1ebfu ph\u1edbt qua. \u0110\u00ednh im b\u1eb7t. \u0110\u00f4i ba ti\u1ebfng ch\u00e2n ch\u1ea1y. Th\u00eam \u0111\u00f4i ba \u00e1nh \u0111\u00e8n pin n\u1eefa. C\u1ea3 \u0111\u00e1m th\u1ea5t kinh. M\u1ed9t gi\u1ecdng n\u00f3i xa l\u1ea1 c\u1ea5t l\u00ean \u1edf ph\u00eda h\u00e0ng r\u00e0o cu\u1ed1i h\u1ed9i tr\u01b0\u1eddng: \u0110\u1ed3ng ch\u00ed b\u1ecdc c\u1eeda kia. Ch\u00fang n\u00f3 ng\u1ed3i trong \u0111\u00f3 t\u1eeb 7 gi\u1edd t\u1ed1i.<i>..<\/i>H\u00f3a c\u1ea5t gi\u1ecdng h\u1ed1t ho\u1ea3ng b\u00e1o \u0111\u1ed9ng.<i><\/i><\/p>\n<p>&#8211; B\u1ecf m\u1eb9 ch\u1ea1y \u0111i! Ch\u1eafc t\u1ee5i n\u00f3 theo d\u00f5i th\u1ea5y m\u00ecnh ng\u1ed3i \u0111\u00e2y b\u00e0n t\u00e1n m\u1ea5y ti\u1ebfng \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 n\u00ean l\u00f9ng b\u1eaft m\u00ecnh \u0111\u00f3! C\u1ea3 \u0111\u00e1m \u0111i\u1ebfng h\u1ed3n. Kh\u00f4ng ai b\u1ea3o ai, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u ph\u00f3ng ra kh\u1ecfi c\u1eeda ch\u00ednh h\u1ed9i tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 ch\u1ea1y t\u00e1n lo\u1ea1n v\u1ec1 ph\u00eda c\u00e1c kh\u1ed1i. \u0110i\u1ebfu \u0111\u00f3m b\u1ecf c\u1ea3 l\u1ea1i. \u0110\u00ednh v\u00e0 V\u0129nh c\u0169ng ch\u1ea1y v\u1ec1 m\u1ed9t h\u01b0\u1edbng. L\u1ea9n nhanh v\u00e0o b\u00f3ng t\u1ed1i d\u01b0\u1edbi m\u1ed9t hi\u00ean nh\u00e0 (\u2026) \u0110\u00ednh chui v\u00e0o m\u00e0n l\u1ee5c \u0111\u01b0a cho V\u0129nh c\u00e1i \u00e1o tr\u1ea5n th\u1ee7 may b\u1eb1ng bao c\u00e1t c\u1ee7a n\u00f3. Anh m\u1eb7c v\u00e0o ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 chui v\u00e0o ch\u1ed7 n\u1eb1m. Ti\u1ebfng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o \u0111\u00f3 n\u00f3i m\u1edb vang l\u00ean: Mi\u1ebfng ch\u00e1y \u1ea5y c\u1ee7a tao! Mi\u1ebfng ch\u00e1y \u1ea5y c\u1ee7a tao! \u2026 [H\u00e0 Th\u00fac Sinh, <i>\u0110\u1ea1i h\u1ecdc M\u00e1u: Chuy\u1ec7n k\u1ec3 v\u1ec1 1685 ng\u00e0y t\u00f9 d\u01b0\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 C\u1ed9ng s\u1ea3n Vi\u1ec7t Nam<\/i>, trang 225-232, C\u01a1 s\u1edf Nh\u00e2n V\u0103n xu\u1ea5t b\u1ea3n l\u1ea7n th\u1ee9 nh\u1ea5t, Th\u00e1ng 3. 1985, San Jose, California]<\/p>\n<\/blockquote>\n<p><i>T\u00f9 ca<\/i> \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1ng t\u00e1c v\u00e0 h\u00e1t l\u00ean trong ho\u00e0n c\u1ea3nh c\u1ef1c k\u1ef3 gian nan m\u1ea5t m\u1ea1ng nh\u01b0 kh\u00f4ng trong t\u00f9, \u0111o\u1ea1n chuy\u1ec3n th\u00e0nh <i>T\u1ee7i nh\u1ee5c ca<\/i> khi sang \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ebfn t\u1ef1 do. <i>T\u1ee7i nh\u1ee5c ca<\/i> l\u1ea1i h\u00f3a th\u00e2n th\u00e0nh <i>H\u01b0ng Ca<\/i>. Nh\u01b0 m\u1ed9t ph\u00e9p m\u00e0u, H\u00e0 Th\u00fac Sinh \u0111\u00e3 s\u1ed1ng s\u00f3t, \u0111\u00e3 tho\u00e1t. Kh\u00f4ng qu\u00ean b\u1ea1n t\u00f9, ti\u1ebfng h\u00e1t, ti\u1ebfng \u0111\u00e0n, ti\u1ebfng nh\u1ea1c H\u00e0 Th\u00fac Sinh \u0111\u00e3 ra kh\u1ecfi Vi\u1ec7t Nam, loan truy\u1ec1n tr\u00ean kh\u1eafp th\u1ebf gi\u1edbi qua c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh tr\u00ean VOA ho\u1eb7c BBC, qua nh\u1eefng b\u0103ng nh\u1ea1c, qua nh\u1eefng cu\u1ed9c h\u00e1t c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng:<\/p>\n<p>&#8211; <i>\u0110\u00eam Vi\u1ec7t Nam<\/i>, H\u00e0 Th\u00fac Sinh: <u><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=1H4nqOBdjcc\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=1H4nqOBdjcc<\/a><\/u><\/p>\n<p>Ch\u01b0a k\u1ec3 s\u1ef1 nghi\u1ec7p Th\u01a1 V\u0103n, ch\u1ec9 v\u1edbi <i>\u0110\u1ea1i H\u1ecdc M\u00e1u<\/i> v\u00e0 s\u1ef1 nghi\u1ec7p \u00c2m nh\u1ea1c, H\u00e0 Th\u00fac Sinh \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t v\u1ecb tr\u00ed \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o trong V\u0103n h\u1ecdc H\u1ea3i ngo\u1ea1i sau khi b\u1ecb C\u1ed9ng s\u1ea3n giam v\u00e0 b\u1ecb bu\u1ed9c r\u1eddi V\u0103n h\u1ecdc Mi\u1ec1n Nam.<\/p>\n<p>T\u00f4i d\u1eabn tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p H\u00e0 Th\u00fac Sinh v\u00ec Tr\u01b0\u01a1ng V\u0169 c\u0169ng c\u1ea7m s\u00fang v\u00e0 c\u0169ng c\u1ea7m b\u00fat. H\u00f3a ra trong l\u00fac ng\u01b0\u1eddi -l\u00ednh-bi\u1ec7t -ph\u00e1i \u0111ang xem-truy\u1ec1n-h\u00ecnh n\u00ean t\u01b0\u1edfng l\u1ea7m qu\u00e2n ta \u201c<i>b\u1ecf cu\u1ed9c<\/i>\u201d th\u00ec qu\u00e2n-ta-H\u00e0 Th\u00fac Sinh v\u1eeba b\u1ecb b\u1ecf\u2026 \u0111\u00f3i, v\u1eeba b\u1ecb h\u00e0nh h\u1ea1, v\u1eeba l\u00e0m kh\u1ed5 sai lao \u0111\u1ed9ng, v\u1eeba b\u1ec7nh ho\u1ea1n su\u00fdt ch\u1ebft nhi\u1ec1u l\u1ea7n, v\u1eeba s\u00e1ng t\u00e1c, v\u1eeba h\u00e1t chui, v\u1eeba tr\u00e1nh qu\u1ea3n gi\u00e1o tr\u1ed1i ch\u1ebft. Sau H\u00e0 Th\u00fac Sinh, t\u00f4i s\u1ebd l\u1ea1i tr\u00edch d\u1eabn s\u0129 quan Nguy\u1ec5n V\u1ea1n H\u00f9ng, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 l\u00e0m ch\u1ee9ng th\u01b0\u1ee3ng d\u1eabn v\u1ec1 vi\u1ec7c d\u00e2n ch\u00fang Mi\u1ec1n B\u1eafc b\u1ecb tuy\u00ean truy\u1ec1n \u201cng\u1ee5y \u0103n th\u1ecbt ng\u01b0\u1eddi\u201d. Nh\u01b0 \u0111\u00e3 n\u00eau ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng v\u00e0 quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a t\u00f4i khi vi\u1ebft l\u00e0 vi\u1ebft v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 m\u00e0 kh\u00f4ng v\u1ec1 c\u00e1 nh\u00e2n, t\u00f4i s\u1ebd ch\u1ee9ng minh ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh VNCH kh\u00f4ng h\u1ec1 \u201cb\u1ecf cu\u1ed9c\u201d d\u00f9 cu\u1ed9c \u1ea5y \u0111\u00e3 th\u00e0nh cu\u1ed9c th\u1ea5t tr\u1eadn. Nh\u00e0 th\u01a1 L\u1eef Qu\u1ef3nh c\u00f3 m\u1ed9t b\u00e0i th\u01a1 khi\u1ebfn t\u00f4i b\u00f9i ng\u00f9i m\u1ed7i l\u1ea7n nh\u1edb \u0111\u1ebfn:<\/p>\n<blockquote>\n<p><strong>Ti\u1ebfng chim l\u1ea1 \u1edf tr\u1ea1i C\u1ed3n Ti\u00ean<\/strong><\/p>\n<p><i>B\u1ed7ng m\u1ed9t ng\u00e0y ta kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 ta<\/i><\/p>\n<p><i>t\u01b0\u01a1ng lai nh\u01b0 con di\u1ec1u \u0111\u1ee9t d\u00e2y ch\u00fai \u0111\u1ea7u xu\u1ed1ng v\u1ef1c<\/i><\/p>\n<p><i>s\u00e1ng v\u00e0o r\u1eebng r\u00fat m\u00e2y \u0111\u1eb5n g\u1ed7<\/i><\/p>\n<p><i>chi\u1ec1u v\u1ec1 n\u1eb7ng tr\u0129u vai<\/i><\/p>\n<p><i>v\u00e1c c\u00e2y \u0111\u1eddi th\u00e1nh gi\u00e1<\/i><\/p>\n<p><i>\u0111\u00eam n\u1eb1m canh gi\u1ea5c m\u01a1<\/i><\/p>\n<p><i>s\u1ee3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u gi\u1ea3 tr\u00e1<\/i><\/p>\n<p><i>ch\u1eadp ch\u1eddn b\u00f3ng qu\u1ef7 ma.<\/i><\/p>\n<p>*<\/p>\n<p><i>Ng\u00e0y nh\u1ecdc nh\u1eb1n<\/i><\/p>\n<p><i>\u0111\u00eam m\u1ea5t ng\u1ee7<\/i><\/p>\n<p><i>ngo\u00e0i tr\u1eddi khuya l\u1ea1nh b\u00f3ng tr\u0103ng<\/i><\/p>\n<p><i>ti\u1ebfng chim \u0111\u00f3i sao c\u1ea5t l\u1eddi bi thi\u1ebft<\/i><\/p>\n<p>c\u01a1m c\u00f2n\u2026 cho c\u1ee5c! *<\/p>\n<p>c\u01a1m c\u00f2n\u2026 xin c\u1ee5c!<\/p>\n<p><i>chim k\u00eau m\u00e3i l\u00e0m ta thao th\u1ee9c<\/i><\/p>\n<p><i>c\u01a1m t\u00f9 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0103n<\/i><\/p>\n<p><i>c\u1edb g\u00ec chim xin m\u00e3i.<\/i><\/p>\n<p>*<\/p>\n<p><i>Ta m\u1ea5t ng\u1ee7 h\u1eb1ng \u0111\u00eam<\/i><\/p>\n<p><i>ch\u1edd ti\u1ebfng chim n\u00e3o nu\u1ed9t<\/i><\/p>\n<p><i>c\u01a1m kh\u00f4ng c\u00f3 \u0103n<\/i><\/p>\n<p><i>l\u1ea5y g\u00ec <\/i>cho c\u1ee5c<\/p>\n<p><i>\u0111\u1eddi t\u00f9 bu\u1ed3n <\/i><\/p>\n<p><i>chim c\u0169ng qu\u00e1 bu\u1ed3n sao<\/i>? <\/p>\n<p>[L\u1eef Qu\u1ef3nh, Th\u00e1ng Gi\u00eang 2011, San Jose, *Ch\u00fa th\u00edch c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3: <i>\u1ede tr\u1ea1i t\u00f9 C\u1ed3n Ti\u00ean (Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb) h\u1eb1ng \u0111\u00eam c\u00f3 ti\u1ebfng chim k\u00eau, ph\u00e1t \u00e2m ra <\/i>C\u01a1m c\u00f2n cho c\u1ee5c!]<i><\/i><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>S\u1ed1ng v\u1ea5t v\u01b0\u1edfng <a name=\"_Hlk203563290\"><\/a><span style=\"color: #000000;\">trong tay k\u1ebb th\u00f9, <\/span>trong \u0111\u1ea7y \u1ea3i, h\u0103m d\u1ecda, b\u1ec7nh t\u1eadt, chia l\u00eca nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n y\u00eau trong n\u1ed7i \u0111\u00f3i tri\u1ec1n mi\u00ean, nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00f9 n\u00e0y v\u1eabn ch\u1ee9ng minh \u0111\u01b0\u1ee3c cho d\u00e2n ch\u00fang Mi\u1ec1n B\u1eafc bi\u1ebft h\u1ecd l\u00e0 ai v\u00e0 Mi\u1ec1n Nam l\u00e0 ph\u1ea7n \u0111\u1ea5t n\u00e0o.<\/p>\n<p>\u00d8 <b>\u0110\u1ea1i \u00fay Nguy\u1ec5n V\u1ea1n H\u00f9ng, Tr\u01b0\u1edfng Ph\u00f2ng Tuy\u00ean \u00day C\u00f4ng Gi\u00e1o, B\u1ed9 T\u1ed5ng Tham M\u01b0u\/Kh\u1ed1i Chi\u1ebfn tranh Ch\u00ednh tr\u1ecb: <\/b><i>ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng tim, tay sai c\u1ee7a \u0111\u1ebf qu\u1ed1c M\u1ef9\u2026<\/i><\/p>\n<p><a name=\"_Hlk205386991\"><\/a><i><span style=\"color: #000000;\">V\u00f9ng \u0111\u1ea5t ng\u1ee5c t\u00f9<\/span><\/i>-H\u1ed3i k\u00fd T\u00f9 C\u1ea3i t\u1ea1o c\u1ee7a \u0110\u1ea1i \u00fay Nguy\u1ec5n V\u1ea1n H\u00f9ng t\u00e1i b\u1ea3n l\u1ea7n th\u1ee9 nh\u1ea5t v\u00e0o th\u00e1ng 8. 1988. \u00d4ng sinh ng\u00e0y 17.10.1939, Nha Trang, Kh\u00e1nh H\u00f2a v\u00e0 qua \u0111\u1eddi v\u00e0o ng\u00e0y 1 th\u00e1ng Gi\u00eang 2013, Nam California, Hoa K\u1ef3. H\u1ed3i k\u00fd n\u00e0y, 310 trang, ch\u1ee9a d\u01b0 tin t\u1ee9c \u0111\u1ec3 tr\u1ea3 l\u1eddi nghi v\u1ea5n \u201cb\u1ecf cu\u1ed9c\u201d \u0111ang b\u00e0n \u0111\u1ebfn. \u00d4ng c\u00f2n c\u1ea9n th\u1eadn ghi l\u1ea1i s\u1ed1 \u0111\u1ea1i t\u00e1 v\u00e0 t\u01b0\u1edbng l\u00e3nh b\u1ecb giam c\u00f9ng Tr\u1ea1i t\u00f9 v\u1edbi \u00f4ng. \u00d4ng ghi r\u00f5 t\u00ean h\u1ecd c\u1ee7a \u00edt nh\u1ea5t 4 trung t\u01b0\u1edbng, 7 thi\u1ebfu t\u01b0\u1edbng v\u00e0 18 v\u1ecb chu\u1ea9n t\u01b0\u1edbng. Ngo\u00e0i ra, c\u00f2n c\u00f3 t\u00ean tu\u1ed5i c\u1ee7a nhi\u1ec1u nh\u00e2n v\u1eadt quan tr\u1ecdng nh\u01b0 gi\u00e1o s\u01b0\/Ph\u00f3 Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a Ch\u00ednh ph\u1ee7 D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Minh\/ B\u00f9i T\u01b0\u1eddng Hu\u00e2n. T\u00f4i ch\u1ecdn 2 th\u00ed d\u1ee5 \u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho s\u1ef1 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u v\u00e0 ti\u1ebfp t\u1ee5c hy sinh c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f4ng thu\u1eadt l\u1ea1i trong h\u1ed3i k\u00fd n\u00e0y.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/clip_image006.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"border: 0px currentcolor; margin-right: auto; margin-left: auto; float: none; display: block; background-image: none;\" title=\"clip_image006\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/clip_image006_thumb.jpg\" alt=\"clip_image006\" width=\"242\" height=\"366\" border=\"0\"><\/a><\/p>\n<p align=\"center\">Nguy\u1ec5n V\u1ea1n H\u00f9ng, <i>V\u00f9ng \u0111\u1ea5t ng\u1ee5c t\u00f9<\/i> (H\u1ed3i k\u00fd T\u00f9 C\u1ea3i T\u1ea1o)<br \/>\nnh\u00e0 Xu\u1ea5t b\u1ea3n Th\u1eddi Lu\u1eadn, t\u00e1i b\u1ea3n, th\u00e1ng 8.1988, Culver City, California<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>*<em>Ch\u00fang t\u00f4i ph\u1ea3i ch\u1ee9ng t\u1ecf cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng bi\u1ebft ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng tim, tay sai c\u1ee7a \u0111\u1ebf qu\u1ed1c M\u1ef9<\/em>\u2026 (Nguy\u1ec5n V\u1ea1n H\u00f9ng, s\u0111d, trang 145)<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi t\u00f9&#8211; nh\u01b0 Nguy\u1ec5n V\u1ea1n H\u00f9ng, b\u1ecb giam trong tr\u1ea1i H\u00e0 T\u00e2y&#8211; thu\u1ed9c nhi\u1ec1u binh ch\u1ee7ng nh\u01b0 C\u00f4ng binh, \u0111\u00e3 c\u00f9ng anh em t\u00f9 v\u00e0 d\u00e2n l\u00e0ng, d\u1ef1ng m\u1ed9t c\u00e2y c\u1ea7u b\u1eb1ng g\u1ed7 thay cho chi\u1ebfc c\u1ea7u kh\u1ec9 b\u1ea5t ti\u1ec7n v\u00e0 kh\u00f4ng an to\u00e0n. H\u1ecd \u0111\u00e3 ph\u1ea3i l\u1eadp k\u1ebf thuy\u1ebft ph\u1ee5c Tr\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng cho ph\u00e9p h\u1ecd \u201cthi \u0111ua\u201d d\u1ef1ng c\u1ea7u d\u00f9 s\u1ebd kh\u00f4ng mong \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng:<\/p>\n<blockquote>\n<p>-\u2026 Tr\u1ea1i t\u00f9 c\u1ea3i t\u1ea1o \u0111ang giam gi\u1eef t\u00f4i thu\u1ed9c l\u00e0ng V\u1ea7ng n\u1eb1m s\u00e1t theo ch\u00e2n n\u00fai. Nh\u1eefng bu\u1ed5i ho\u00e0ng h\u00f4n, v\u00e0o nh\u1eefng h\u00f4m m\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 s\u1edbm, ch\u00fang t\u00f4i th\u01b0\u1eddng k\u00e9o nhau l\u00ean ng\u1ed3i tr\u00ean nh\u1eefng ng\u1ecdn \u0111\u1ed3i ph\u00eda sau l\u01b0ng tr\u1ea1i \u0111\u1ec3 b\u00e2ng khu\u00e2ng nh\u00ecn nh\u1eefng c\u1ee5m kh\u00f3i lam chi\u1ec1u l\u1eefng l\u1edd bay l\u00ean t\u1eeb nh\u1eefng n\u00f3c nh\u00e0 tranh tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t, c\u00e1ch Tr\u1ea1i kh\u00f4ng xa l\u1eafm, n\u1eb1m d\u1ecdc theo con s\u00f4ng Ch\u1ea3y. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e1nh c\u1ee7a s\u00f4ng H\u1ed3ng. Xa xa b\u00ean kia s\u00f4ng l\u00e0 m\u1ed9t v\u00f9ng \u0111\u1ea5t b\u1eb1ng ph\u1eb3ng c\u00f3 nhi\u1ec1u nh\u00e0 c\u1eeda h\u01a1n ph\u00eda b\u00ean n\u00e0y. Kho\u1ea3ng c\u00e1ch hai b\u00ean b\u1edd s\u00f4ng v\u00e0o m\u00f9a h\u00e8 c\u00f3 l\u1ebd kh\u00f4ng r\u1ed9ng h\u01a1n 50 m\u00e9t, m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc l\u1ea1i th\u1ea5p ngang ng\u1ef1c nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u1ed9i qua. Nh\u01b0ng khi m\u00f9a \u0111\u00f4ng, n\u01b0\u1edbc l\u0169 tr\u00e0n v\u1ec1, m\u1eb7t s\u00f4ng r\u1ed9ng h\u1eb3n ra v\u00e0 con s\u00f4ng c\u0169ng bi\u1ebfn m\u1ea5t v\u1ebb hi\u1ec1n h\u00f2a, b\u00ecnh th\u1ea3n, m\u00e0 t\u1eebng l\u01b0\u1ee3ng n\u01b0\u1edbc ph\u00f9 sa ng\u1ea7u \u0111\u1ecf cu\u1ed3n cu\u1ed9n tu\u00f4n v\u1ec1 Nam, b\u1ee9t theo c\u1ea3 nh\u1eefng l\u00f9m c\u1ecf m\u1ecdc s\u00e1t b\u00ean b\u1edd. B\u1eafc ngang con s\u00f4ng nh\u1ecf \u0111\u00f3, ng\u00e0y x\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e2y c\u1ea7u. Nh\u01b0ng, t\u1eeb ng\u00e0y c\u1ed9ng s\u1ea3n chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c to\u00e0n mi\u1ec1n B\u1eafc, \u0111\u1ed3ng b\u00e0o \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng n\u00f3i, c\u00e2y c\u1ea7u th\u1eddi Ph\u00e1p thu\u1ed9c n\u00e0y \u0111\u00e3 b\u1ecb g\u1eaby \u0111\u1ed5 trong chi\u1ebfn tranh (\u2026) Trong nh\u1eefng l\u1ea7n xu\u1ea5t tr\u1ea1i \u0111i lao \u0111\u1ed9ng ngang c\u00e2y c\u1ea7u kh\u1ec9 \u0111\u00f3, ch\u00fang t\u00f4i nhi\u1ec1u l\u1eadn nh\u00ecn t\u1eadn m\u1eaft nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u1edbn tu\u1ed5i c\u00f3 vi\u1ec7c sang s\u00f4ng m\u1ed9t c\u00e1ch v\u00f4 c\u00f9ng c\u1ef1c nh\u1ecdc. C\u00e1c c\u1ee5 \u0111\u00e0nh ph\u1ea3i ng\u1ed3i l\u00ean hai th\u00e2n tre, th\u1ea3 hai ch\u00e2n sang hai b\u00ean r\u1ed3i nh\u1ebfch \u0111\u00edt l\u1ebft t\u1eebng ch\u00fat m\u1ed9t. Ch\u00fang t\u00f4i c\u0169ng \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng ki\u1ebfn nhi\u1ec1u em b\u00e9 g\u00e1nh khoai g\u00e1nh s\u1eafn qua c\u1ea7u kh\u1ec9 ch\u1eb3ng may t\u00e9 b\u1ed5 xu\u1ed1ng s\u00f4ng, s\u1eafn khoai r\u01a1i v\u00e3i tr\u00ean d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc. Tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng c\u1ea3nh \u1ea5y, ch\u00fang t\u00f4i ch\u1ea1nh l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng s\u00f3t. Th\u00ec tr\u00e1i l\u1ea1i, \u0111\u00e1m c\u00e1n b\u1ed9 v\u1ec7 binh \u0111i \u00e1p t\u1ea3i ch\u00fang t\u00f4i l\u1ea1i c\u01b0\u1eddi ha h\u1ea3 th\u00edch th\u00fa nh\u01b0 v\u1eeba xem m\u1ed9t ho\u1ea1t c\u1ea3nh tr\u00ean s\u00e2n kh\u1ea5u. M\u00e0 ch\u1ea3 ri\u00eang g\u00ec \u0111\u1ed3ng b\u00e0o, ch\u00ednh anh em ch\u00fang t\u00f4i khi b\u01b0ng khoai s\u1eafn v\u1ec1 cho tr\u1ea1i, nhi\u1ec1u anh y\u1ebfu s\u1ee9c c\u0169ng \u0111\u00e3 t\u00e9 l\u0103n tr\u00ean c\u00e2y c\u1ea7u kh\u1ec9 n\u00e0y r\u1ed3i. Th\u1ea5y c\u1ea3nh t\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec vui \u0111\u00f3 c\u1ee9 t\u00e1i di\u1ec5n, anh em ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 n\u1ea9y ra \u00fd \u0111\u1ecbnh t\u1ef1 nguy\u1ec7n l\u00e0m l\u1ea1i m\u1ed9t c\u00e2y c\u1ea7u v\u1eefng ch\u1eafc cho \u0111\u1ed3ng b\u00e0o x\u1eed d\u1ee5ng (\u2026) Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ch\u00fang t\u1ecf v\u1ebb h\u1ed3 h\u1edfi, b\u1eaft ch\u00fang t\u00f4i nghi\u00ean c\u1ee9u, v\u1ebd b\u1ea3n \u0111\u1ed3, \u0111\u01b0a \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb v\u1eadt li\u1ec7u c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u1ec3 ch\u00fang tr\u00ecnh th\u01b0\u1ee3ng c\u1ea5p. Hay l\u00e0 gi\u1edd \u0111\u00e2y ch\u00fang \u0111\u00e3 bi\u1ebft r\u00f5 th\u00e2m \u00fd c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i ch\u0103ng? M\u00e3i m\u1ea5y tu\u1ea7n sau, v\u00e0o m\u1ed9t s\u00e1ng th\u1ee9 b\u1ea9y, thay v\u00ec to\u00e0n tr\u1ea1i ph\u1ea3i &#8220;lao \u0111\u1ed9ng x\u00e3 h\u1ed9i ch\u1ee7 ngh\u0129a&#8221; nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng l\u1ec7, ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh t\u1eadp h\u1ecdp \u1edf H\u1ed9i tr\u01b0\u1eddng. Trong bu\u1ed5i sinh ho\u1ea1t n\u00e0y, t\u00ean Tr\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng ch\u00ednh th\u1ee9c m\u1edf m\u00e0n m\u1ed9t chi\u1ebfn d\u1ecbch thi \u0111ua m\u1edbi trong v\u00f2ng hai th\u00e1ng. M\u1ee5c ti\u00eau c\u1ee7a chi\u1ebfn d\u1ecbch l\u00e0 m\u1ed9t n\u1eeda nh\u00e2n s\u1ed1 tr\u1ea1i b\u1eaft tay v\u00e0o vi\u1ec7c th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e2y c\u1ea7u tr\u00ean s\u00f4ng Ch\u1ea3y, m\u1ed9t n\u1eeda nh\u00e2n s\u1ed1 c\u00f2n l\u1ea1i ph\u1ea3i l\u00e0m vi\u1ec7c b\u1eb1ng hai, thay th\u1ebf cho n\u1eeda \u0111i c\u00f4ng t\u00e1c l\u00e0m c\u1ea7u. Nghe xong, anh em ch\u00fang t\u00f4i c\u00f3 h\u01a1i ph\u00e1t ng\u00e1n. L\u00fd do gi\u1ea3n d\u1ecb v\u00ec anh em ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o ng\u01b0\u1eddi n\u1ea5y h\u1ea7u nh\u01b0 ch\u1ec9 c\u00f2n da b\u1ecdc x\u01b0\u01a1ng, nay ph\u1ea3i l\u00e0m vi\u1ec7c b\u1eb1ng hai th\u00ec ch\u1ec9 c\u00f3 ch\u1ebft. Nh\u01b0ng, ngh\u0129 l\u1ea1i th\u00ec vi\u1ec7c d\u1ef1ng c\u00e2y c\u1ea7u l\u00e0 do ch\u00ednh anh em ch\u00fang t\u00f4i ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u1ed3ng b\u00e0o, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed3ng b\u00e0o mi\u1ec1n B\u1eafc hi\u1ec3u ch\u00fang t\u00f4i h\u01a1n l\u00e0 qua nh\u1eefng l\u1eddi tuy\u00ean truy\u1ec1n c\u1ee7a c\u1ed9ng s\u1ea3n, n\u00ean v\u00ec th\u1ebf anh em ch\u00fang t\u00f4i c\u0169ng t\u00ecm ra m\u1ed9t l\u1ed1i \u0111\u1ec3 an \u1ee7i m\u00ecnh m\u00e0 nh\u00ecn v\u1ec1 ng\u00e0y mai b\u1edbt v\u1ebb bi quan. Khi c\u00f4ng t\u00e1c b\u1eaft \u0111\u1ea7u, anh em ch\u00fang t\u00f4i r\u1ec9 tai nhau \u0111\u1ec3 chung m\u1ed9t nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng vi\u1ec7c l\u00e0m c\u00e2y c\u1ea7u n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t th\u00e1ch th\u1ee9c v\u1edbi ch\u00fang t\u00f4i<span style=\"color: #000000;\">. <\/span><a name=\"_Hlk203578886\"><\/a><span style=\"color: #000000;\">Ch\u00fang t\u00f4i ph\u1ea3i ch\u1ee9ng t\u1ecf cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng bi\u1ebft ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng tim, tay sai c\u1ee7a \u0111\u1ebf qu\u1ed1c M\u1ef9 <\/span>chuy\u00ean gi\u1ebft h\u1ea1i \u0111\u1ed3ng b\u00e0o. Ch\u00fang t\u00f4i s\u1ebd cho \u0111\u1ed3ng b\u00e0o bi\u1ebft, c\u00f4ng tr\u00ecnh n\u00e0y tuy ch\u1eb3ng to l\u1edbn g\u00ec nh\u01b0ng l\u1ea1i r\u1ea5t thi\u1ebft th\u1ef1c, h\u1eefu \u00edch v\u1edbi d\u00e2n ch\u00fang. \u0110\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 d\u1ecbp \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng y\u00eau c\u1ee7a b\u00e0 con quanh tr\u1ea1i \u0111\u00e3 d\u00e0nh cho ch\u00fang t\u00f4i trong nh\u1eefng ng\u00e0y qua. H\u01a1n n\u1eefa, \u0111\u1ed1i v\u1edbi b\u1ecdn c\u00e1n b\u1ed9 c\u1ed9ng s\u1ea3n, ch\u00fang t\u00f4i s\u1ebd cho h\u1ecd bi\u1ebft r\u1eb1ng v\u1edbi nh\u1eefng c\u00f4ng t\u00e1c h\u1eefu \u00edch cho \u0111\u1ed3ng b\u00e0o th\u00ec ch\u00fang t\u00f4i t\u1ef1 nguy\u1ec7n ngay, ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 b\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi &#8220;ch\u00e2y l\u01b0\u1eddi lao \u0111\u1ed9ng&#8221; nh\u01b0 b\u1ecdn ch\u00fang th\u01b0\u1eddng x\u1ec9 v\u1ea3 ch\u00fang t\u00f4i. Ng\u00e0y kh\u1edfi \u0111\u1ea7u c\u00f4ng t\u00e1c, n\u01a1i \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m d\u1ef1ng c\u1ea7u m\u1ecdi ng\u00e0y th\u01b0\u1eddng v\u1eafng v\u1ebb nh\u01b0ng h\u00f4m \u0111\u00f3 s\u00f4i \u0111\u1ed9ng h\u1eb3n l\u00ean. V\u1ec1 ph\u00eda ch\u00fang t\u00f4i th\u00ec t\u1eebng to\u00e1n, t\u00f9ng t\u1ed5 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n c\u00f4ng ph\u00e2n nhi\u1ec7m, k\u1ebb l\u00ean n\u00fai \u0111\u1ed1n ch\u1eb7t nh\u1eefng c\u00e2y to \u0111\u00fang k\u00edch th\u01b0\u1edbc do anh em c\u00f4ng binh \u0111\u00f2i h\u1ecfi. \u0110\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng c\u00e2y l\u00e0m ch\u00e2n c\u1ed9t \u0111\u1ec1u to v\u00e0 d\u00e0i l\u1ea1i thu\u1ed9c lo\u1ea1i c\u00e2y t\u1ed1t n\u00ean r\u1ea5t n\u1eb7ng, h\u00e0ng ch\u1ee5c anh em ph\u1ea3i d\u00f9ng d\u00e2y \u0111\u1ec3 k\u00e9o. Ti\u1ebfng h\u00f2 k\u00e9o g\u1ed7 v\u00ec th\u1ebf vang d\u1ed9i c\u1ea3 khu r\u1eebng. C\u00f2n t\u1ea1i s\u00f4ng, m\u1ed9t s\u1ed1 anh em c\u00f2n t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i kh\u1ecfe, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3ng b\u00e0o ph\u1ee5 gi\u00fap, l\u1eb7n xu\u1ed1ng gi\u00f2ng s\u00f4ng \u0111\u1ec3 th\u0103m d\u00f2 \u0111\u1ea5t \u0111ai v\u00e0 m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc. B\u00e0 con quanh v\u00f9ng th\u1ea5y ch\u00fang t\u00f4i l\u00e0m c\u1ea7u, ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u h\u00e2n hoan vui s\u01b0\u1edbng. Nhi\u1ec1u nh\u00e0 \u0111\u00e3 mang n\u01b0\u1edbc tr\u00e0, n\u1ea5u ch\u00e8 n\u1ea5u ch\u00e1o m\u1eddi anh em ch\u00fang t\u00f4i \u0103n u\u1ed1ng. R\u1ed3i th\u00ec khoai lu\u1ed9c, s\u1eafn lu\u1ed9c c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0 con mang t\u1edbi v\u00e0o gi\u1edd \u0103n tr\u01b0a n\u00ean gi\u1eefa \u0111\u1ed3ng b\u00e0o v\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i, qu\u1ea3 th\u1eadt \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t ni\u1ec1m tin c\u1eady v\u00e0 th\u00f4ng c\u1ea3m c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi con d\u00e2n c\u00f9ng chung qu\u1ed1c t\u1ed5, c\u1ee7a nh\u1eefng chi\u1ebfn h\u1eefu c\u00f9ng chung gi\u1edbi tuy\u1ebfn. Nh\u1eefng ng\u00e0y sau, nhi\u1ec1u thanh ni\u00ean thi\u1ebfu n\u1eef \u0111\u00e3 s\u1eafn tay c\u1edfi \u00e1o ph\u1ee5 v\u1edbi ch\u00fang t\u00f4i trong m\u1ecdi c\u00f4ng vi\u1ec7c. Nh\u1edb l\u1ea1i bu\u1ed5i \u0111\u1ea7u ti\u00ean, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb n\u1ea7y c\u00f2n ho\u00e0i nghi, ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn xem ch\u00fang t\u00f4i l\u00e0m, ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn quan s\u00e1t nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n ch\u00fang t\u00f4i trao \u0111\u1ed5i. B\u00e2y gi\u1edd th\u00ec h\u1ecd n\u00f3i:<\/p>\n<p>\u2013 T\u00f4i th\u1ea5y c\u00e1c anh th\u1eadt hi\u1ec1n, th\u1eadt c\u00f3 t\u00ecnh c\u1ea3m, tr\u00e1i v\u1edbi nh\u1eefng g\u00ec ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1o d\u1ee5c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y&#8230;<\/p>\n<p>Nh\u1edd s\u1ef1 h\u1ed7 tr\u1ee3 v\u00e0 c\u1edfi m\u1edf c\u1ee7a \u0111\u1ed3ng b\u00e0o m\u00e0 tuy m\u1ec7t nh\u1ecdc, anh em ch\u00fang t\u00f4i c\u0169ng ho\u00e0n th\u00e0nh giai \u0111o\u1ea1n \u0111\u1ea7u c\u1ee7a \u0111\u1ec1 \u00e1n s\u1edbm h\u01a1n d\u1ef1 t\u00ednh. M\u1ecdi lo\u1ea1i g\u1ed7 l\u00e0m ch\u00e2n c\u1ea7u, l\u00e0m \u0111\u00e0 \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. Hai tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi t\u00f9 ch\u00fang t\u00f4i h\u00ecnh nh\u01b0 \u0111\u00e3 qu\u00ean m\u1ea5t th\u00e2n ph\u1eadn t\u00f9 \u0111\u00e0y \u0111\u1ec3 c\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 n\u00f3i v\u1edbi \u0111\u1ed3ng b\u00e0o, \u0111\u1ec3 hu\u00fdt s\u00e1o b\u1ea3n nh\u1ea1c c\u1ea7u s\u00f4ng Kwai, trong l\u00fac lao \u0111\u1ed9ng. M\u1ed9t h\u00f4m, trong l\u00fac ng\u1ed3i ngh\u1ec9, m\u1ea5y c\u1ee5 gi\u00e0 \u0111\u00e3 t\u1edbi b\u00ean ch\u00fang t\u00f4i t\u00e2m s\u1ef1:<\/p>\n<p>\u2013 Nh\u1edd c\u00e1c anh c\u00f3 m\u1eb7t t\u1ea1i \u0111\u00e2y m\u00e0 chi\u1ebfc c\u1ea7u n\u00e0y m\u1edbi c\u00f3. N\u1ebfu kh\u00f4ng th\u00ec c\u1ea3 \u0111\u1eddi ch\u00fang t\u00f4i m\u00e0 ch\u1eebng c\u1ea3 \u0111\u1eddi con t\u00f4i c\u0169ng ch\u1ec9 v\u1eabn \u0111i b\u1eb1ng c\u00e2y c\u1ea7u kh\u1ec9&#8230;<\/p>\n<p>M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c than th\u1edf:<\/p>\n<p>\u2013 Nghe n\u00f3i m\u1ed7i k\u1ebf ho\u1ea1ch 5 n\u0103m, \u0111\u1ec1u c\u00f3 ghi th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e2y c\u1ea7u n\u00e0y. Nh\u01b0ng m\u1ea5y l\u1ea7n 5 n\u0103m r\u1ed3i, ch\u1eb3ng th\u1ea5y m\u1ed9t c\u00e1i ch\u00e2n c\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f3ng xu\u1ed1ng&#8230;<\/p>\n<p>V\u00e0 m\u1ed9t ti\u1ebfng n\u00f3i kh\u00e1c:<\/p>\n<p>-Th\u1eadt kh\u00f4ng ng\u1edd c\u00e1c anh gi\u1ecfi th\u1ebf \u0111\u1ea5y nh\u00e9. Mai m\u1ed1t, \u0111i tr\u00ean c\u00e2y c\u1ea7u n\u00e0y, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd nh\u1edb t\u1edbi c\u00e1c anh&#8230;<\/p>\n<p>Hai th\u00e1ng tr\u00f4i qua v\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ea7u \u0111\u00e3 xong. Chi\u1ebfc c\u1ea7u r\u1ed9ng h\u01a1n hai m\u00e9t b\u1ec1 ngang, m\u1eb7t c\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e1t b\u1eb1ng v\u00e1n \u0111\u1ea7y v\u00e0 ph\u1eb3ng, l\u1ea1i c\u00f3 th\u00e0nh c\u1ea7u hai b\u00ean. Th\u00f4i th\u1ebf l\u00e0 ch\u1ea5m d\u1ee9t nh\u1eefng c\u1ea3nh bi h\u00e0i v\u1edbi nh\u1eefng g\u00e1nh s\u1eafn g\u00e1nh khoai v\u00ec tr\u01b0\u1ee3t ch\u00e2n m\u00e0 t\u00e9 l\u0103n xu\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc. C\u0169ng s\u1ebd kh\u00f4ng bao gi\u1edd th\u1ea5y l\u1ea1i c\u1ea3nh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 l\u1ecdm kh\u1ecdm, r\u00e2u t\u00f3c b\u1ea1c ph\u01a1, ng\u1ed3i l\u1ebft tr\u00ean hai c\u00e2y tre, hai ch\u00e2n th\u1ea3 hai b\u00ean m\u00e0 ch\u1ed1ng tay nh\u1ebfch \u0111\u00edt l\u00ea t\u1eebng ch\u00fat m\u1ed9t. C\u00e1c em b\u00e9 \u0111\u00e3 tung t\u0103ng ch\u1ea1y nh\u1ea3y \u0111u\u1ed5i b\u1eaft nhau v\u00f2ng quanh c\u00e2y c\u1ea7u c\u00f2n th\u01a1m m\u00f9i g\u1ed7 m\u1edbi. R\u1ea5t \u0111\u00f4ng \u0111\u1ed3ng b\u00e0o \u0111\u00e3 \u0111i l\u1ea1i th\u1eed tr\u00ean c\u00e2y c\u1ea7u, n\u00e9t m\u1eb7t h\u00e2n hoan nh\u01b0 \u0111ang ng\u00e0y h\u1ed9i l\u1edbn. Ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3ng b\u00e0o th\u0103m h\u1ecfi t\u00edu t\u00edt. C\u00f3 nh\u1eefng b\u00e0 gi\u00e0 nh\u00e9t v\u00e0o tay ch\u00fang t\u00f4i m\u1ed9t v\u00e0i tr\u00e1i c\u00e2y trong v\u01b0\u1eddn m\u1edbi ch\u00edn&#8230; N\u1ebfu n\u00f3i kh\u00f4ng ngoa th\u00ec ch\u00fang t\u00f4i \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng nh\u1eefng \u00e2n t\u00ecnh \u0111\u1eb1m th\u1eafm c\u1ee7a \u0111\u1ed3ng b\u00e0o, ni\u1ec1m \u00e2n t\u00ecnh n\u00e0y c\u00f2n m\u1eb7n m\u00f2i h\u01a1n c\u1ea3 nh\u1eefng n\u0103m x\u01b0a \u1edf mi\u1ec1n Nam, sau khi ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 truy k\u00edch \u0111\u1ecbch ra kh\u1ecfi m\u1ed9t th\u00f4n l\u00e0ng v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3ng b\u00e0o trong l\u00e0ng th\u0103m h\u1ecfi. Trong bao nhi\u00eau n\u0103m t\u00f9 c\u1ea3i t\u1ea1o, anh em ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t vi\u1ec7c l\u00e0m h\u1eefu \u00edch, m\u1ed9t vi\u1ec7c l\u00e0m \u00fd ngh\u0129a, m\u1ed9t th\u1eddi gian \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng m\u00e0 t\u00e2m h\u1ed3n, t\u00ecnh c\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 qu\u00ean \u0111i r\u1eb1ng ch\u00fang t\u00f4i \u0111ang ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00f9 c\u1ed9ng s\u00e5n&#8230; <span style=\"color: #000000;\">[<\/span><a name=\"_Hlk204030854\"><\/a><span style=\"color: #000000;\">Nguy\u1ec5n V\u1ea1n H\u00f9ng, \u201cChuy\u1ec7n v\u1ec1 chi\u1ebfc c\u1ea7u b\u1eafc qua s\u00f4ng Ch\u1ea3y\u201d, <i>V\u00f9ng \u0111\u1ea5t ng\u1ee5c t\u00f9<\/i>: <i>H\u1ed3i k\u00fd T\u00f9 C\u1ea3i t\u1ea1o<\/i>, trang 142-145, Nh\u00e0 Xu\u1ea5t b\u1ea3n Th\u1eddi Lu\u1eadn, t\u00e1i b\u1ea3n, th\u00e1ng 8.1988, Culver City, California<\/span><span style=\"color: #000000;\">]<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>K\u1ebf \u0111\u00f3, kh\u00f4ng ch\u1ec9 v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Mi\u1ec1n B\u1eafc, Nguy\u1ec5n V\u1ea1n H\u00f9ng c\u00f2n cho \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 bi\u1ebft r\u1ea5t chi ti\u1ebft v\u1ec1 \u201cc\u00e2y m\u00f9a Xu\u00e2n th\u1ea7m l\u1eb7ng\u201d trao tay cho c\u00e1c b\u1ea1n t\u00f9 k\u00e9m may m\u1eafn trong Tr\u1ea1i T\u00f9 C\u1ea3i t\u1ea1o H\u00e0 T\u00e2y.<\/p>\n<p>*<em>Cu\u1ed1i c\u00f9ng, m\u1ed9t c\u00f4ng t\u00e1c m\u00e0 anh em ch\u00fang t\u00f4i g\u1ecdi l\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c &#8220;c\u00e2y M\u00f9a Xu\u00e2n th\u1ea7m l\u1eb7ng\u201d trong tr\u1ea1i t\u00f9 H\u00e0 T\u00e2y<\/em>\u2026 (Nguy\u1ec5n V\u1ea1n H\u00f9ng, s\u0111d, trang 304-305)<\/p>\n<p>Theo \u00f4ng, \u201ctr\u1ea1i C\u1ea3i t\u1ea1o H\u00e0 T\u00e2y n\u1eb1m v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng \u0110\u00f4ng B\u1eafc v\u00e0 c\u00e1ch th\u1ecb tr\u1ea5n H\u00e0 \u0110\u00f4ng ch\u1eebng 10 c\u00e2y s\u1ed1, c\u00e1ch H\u00e0 N\u1ed9i kho\u1ea3ng 27 c\u00e2y s\u1ed1. Tr\u1ea1i n\u1eb1m trong x\u00e3 B\u00ecnh \u0110\u00e0, tr\u00ean m\u1ed9t qu\u00e3ng \u0111\u1ed3ng tr\u1ed1ng. Quanh tr\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t d\u00e2y h\u00e0ng r\u00e0o b\u1eb1ng tre ki\u00ean c\u1ed1. C\u00e1ch tr\u1ea1i ch\u1eebng 500 m\u00e9t l\u00e0 con s\u00f4ng C\u1ed5 Nhu\u1ebf\u2026\u201d [s\u0111d, trang 160]. \u201cC\u00e2y m\u00f9a Xu\u00e2n th\u1ea7m l\u1eb7ng\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1ed5 ch\u1ee9c v\u00e0o n\u0103m 1981 v\u00e0 v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c sau khi \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00f3ng th\u00edch 2 n\u0103m sau:<\/p>\n<blockquote>\n<p>&#8211; (\u2026) Ch\u00ednh v\u00ec ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi nhi\u1ec1u anh em \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ed9i, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nhi\u1ec1u n\u0103m kh\u00f4ng c\u00f3 th\u01b0, kh\u00f4ng c\u00f3 qu\u00e0, kh\u00f4ng th\u0103m nu\u00f4i, ho\u00e0n c\u1ea3nh \u0111\u00e3 g\u1ee3i \u00fd cho anh em ch\u00fang t\u00f4i ph\u1ea3i l\u00e0m m\u1ed9t c\u00e1i g\u00ec \u0111\u1ec3 an \u1ee7i h\u1ecd trong nh\u1eefng ng\u00e0y t\u1ebft \u0111\u1ebfn. Ch\u00fang t\u00f4i ao \u01b0\u1edbc l\u00e0m c\u00e1ch n\u00e0o cho nh\u1eefng anh em k\u00e9m may m\u1eafn n\u00e0y c\u0169ng c\u00f3 m\u1ed9t mi\u1ebfng qu\u00e0 do ch\u00ednh nh\u1eefng anh em trong t\u00f9 san s\u1ebb cho h\u1ecd. D\u0129 nhi\u00ean trong tr\u1ea1i t\u00f9, ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f4ng khai l\u00e0m \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3. V\u00e0 d\u0129 nhi\u00ean ban qu\u1ea3n gi\u00e1o tr\u1ea1i c\u0169ng ch\u1eb3ng bao gi\u1edd mong ch\u00fang t\u00f4i l\u00e0m \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3. M\u1ed9t s\u1ed1 anh em ch\u00fang t\u00f4i l\u00e9n h\u1ecdp nhau nhi\u1ec1u l\u1ea7n trong nh\u1eefng l\u00fac r\u1ea3nh r\u1ed7i \u0111\u1ec3 b\u00e0n th\u1ea3o xem c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec v\u00e0 l\u00e0m <span style=\"color: #000000;\">nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o. <\/span><a name=\"_Hlk203598354\"><\/a><span style=\"color: #000000;\">Cu\u1ed1i c\u00f9ng, m\u1ed9t c\u00f4ng t\u00e1c m\u00e0 anh em ch\u00fang t\u00f4i g\u1ecdi l\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c &#8220;c\u00e2y M\u00f9a Xu\u00e2n th\u1ea7m l\u1eb7ng trong tr\u1ea1i t\u00f9 H\u00e0 T\u00e2y&#8221;. <\/span>Ch\u00fang t\u00f4i c\u0169ng bi\u1ebft, \u1edf trong tr\u1ea1i t\u00f9 c\u1ed9ng s\u1ea3n, l\u00e0m vi\u1ec7c g\u00ec m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p c\u1ee7a c\u1ed9ng s\u1ea3n, \u0111\u1ec1u c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 ph\u1ea3n \u0111\u1ed9ng v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd ch\u1ecbu nhi\u1ec1u h\u1eadu qu\u1ea3 nguy hi\u1ec3m. Nh\u01b0ng, v\u00ec th\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ed9i, ch\u00fang t\u00f4i nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u00f4ng vi\u1ec7c b\u1ea5t ch\u1ea5p c\u00e1i gi\u00e1 m\u00e0 m\u00ecnh ph\u1ea3i tr\u1ea3. Nh\u01b0 th\u1ebf, k\u1ec3 t\u1eeb \u0111\u1ea7u th\u00e1ng 8 n\u0103m 1980, giai \u0111o\u1ea1n (kh\u00f3) nh\u1ea5t trong vi\u1ec7c t\u1ed5 (ch\u1ee9c) C\u00e2y M\u00f9a Xu\u00e2n T\u1ebft 81 b\u1eaft \u0111\u1ea7u. M\u1ed7i anh em trong nh\u00f3m \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n chia ph\u1ee5 tr\u00e1ch m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1ed9i v\u00e0 s\u1ed1 bu\u1ed3ng, t\u00ecm c\u00e1ch th\u0103m h\u1ecfi \u0111\u1ec3 l\u1eadp danh s\u00e1ch nh\u1eefng anh em kh\u00f4ng c\u00f3 li\u00ean l\u1ea1c gia \u0111\u00ecnh. Th\u1ef1c ra l\u00fac b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00f4ng t\u00e1c, ch\u00fang t\u00f4i c\u1ee9 t\u01b0\u1edfng s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi k\u00e9m may m\u1eafn \u0111\u00f3 kh\u00f4ng qu\u00e1 10 ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng ch\u1eb3ng m\u1ea5y ng\u00e0y sau anh em \u0111\u00e3 ghi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1edbi 28 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p, m\u1ed9t con s\u1ed1 \u0111\u00f4ng qu\u00e1 khi\u1ebfn anh em ch\u00fang t\u00f4i h\u01a1i e ng\u1ea1i. Ch\u00fang t\u00f4i ti\u1ebfp t\u1ee5c ph\u1ed1i ki\u1ec3m \u0111\u1ec3 xem s\u1ef1 th\u1ef1c ra sao. \u0110\u1ebfn \u0111\u1ea7u th\u00e1ng ch\u1ea1p n\u0103m 1980, b\u1eb1ng nh\u1eefng l\u00e1 th\u01b0 lu\u00e2n l\u01b0u ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn c\u00e1c \u0111\u1ed9i, c\u00e1c bu\u1ed3ng qua nh\u1eefng anh em tin c\u1eady \u0111\u1ec3 k\u00eau g\u1ecdi s\u1ef1 \u0111\u00f3ng g\u00f3p c\u1ee7a c\u00e1c anh em ph\u1ee5 gi\u00fap cho ch\u00fang t\u00f4i t\u1ed5 ch\u1ee9c C\u00e2y M\u00f9a Xu\u00e2n. Th\u01b0 lu\u00e2n l\u01b0u n\u00e0y c\u0169ng \u0111\u00e3 chuy\u1ec3n t\u1edbi khu giam c\u1ea5p \u0111\u1ea1i t\u00e1 v\u00e0 c\u1ea3 khu bi\u1ec7t giam c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u00e3nh. Trong th\u01b0, ch\u00fang t\u00f4i c\u0169ng n\u00f3i r\u00f5 l\u00e0 s\u1ebd ch\u1ec9 nh\u1eadn nh\u1eefng qu\u00e0 t\u1eb7ng c\u1ee7a c\u00e1c anh trong th\u1eddi gian 10 ng\u00e0y k\u1ec3 t\u1eeb ng\u00e0y r\u1eb1m th\u00e1p Ch\u1ea1p cho \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 25 th\u00e1ng Ch\u1ea1p. V\u00e0, \u0111\u1ec3 ch\u1ee9ng t\u1ecf s\u1ef1 ngay t\u00ecnh, ch\u00fang t\u00f4i c\u0169ng kh\u00f4ng qu\u00ean ghi ch\u00fa r\u1eb1ng sau t\u1ebft, ch\u00fang t\u00f4i c\u0169ng s\u1ebd b\u00e1o c\u00e1o t\u1edbi c\u00e1c anh nh\u1eefng m\u00f3n qu\u00e0 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0 nh\u1eefng s\u1ef1 ph\u00e2n ph\u1ed1i c\u00e1c m\u00f3n qu\u00e0 \u0111\u00f3 t\u1edbi tay ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn ra sao. Tho\u1ea1t \u0111\u1ea7u, khi nh\u1eefng l\u00e1 th\u01b0 lu\u00e2n l\u01b0u \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2m th\u1ea7m chuy\u1ec3n \u0111i, nh\u00f3m anh em ch\u00fang t\u00f4i, ai ai c\u0169ng \u0111\u1ec1u h\u1ed3i h\u1ed9p v\u00e0 e ng\u1ea1i. \u0110\u00e3 t\u1eebng s\u1ed1ng trong tr\u1ea1i t\u00f9 nhi\u1ec1u n\u0103m, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u hi\u1ec3u r\u1eb1ng, s\u1ef1 hy sinh san s\u1ebb m\u1ed9t ph\u1ea7n qu\u00e0 c\u1ee7a m\u00ecnh v\u1eeba nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n \u0111\u1ebfn th\u0103m nu\u00f4i ho\u1eb7c qua b\u01b0u ki\u1ec7n g\u1eedi \u0111\u1ebfn cho nh\u1eefng anh em t\u00f9 nh\u00e2n kh\u00e1c \u0111\u00e3 t\u1eeb l\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp t\u1ebf v\u1eabn l\u00e0 vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng x\u1ea3y ra. Nh\u01b0ng vi\u1ec7c m\u1eddi g\u1ecdi \u0111\u00f3ng g\u00f3p qu\u00e0 c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1ch t\u1eadp th\u1ec3 \u0111\u1ec3 gi\u00fap cho nh\u1eefng anh em m\u00e0 m\u00ecnh ch\u01b0a h\u1ec1 th\u00e2n quen l\u00e0 \u0111i\u1ec1u t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay ch\u01b0a c\u00f3 t\u00f9 nh\u00e2n n\u00e0o \u0111\u1ee9ng ra t\u1ed5 ch\u1ee9c, \u1edf tr\u1ea1i n\u00e0y. \u0110\u00e0ng kh\u00e1c, nhi\u1ec1u anh em gi\u00e0u l\u00f2ng b\u00e1c \u00e1i th\u1eadt s\u1ef1 mu\u1ed1n \u0111\u00f3ng g\u00f3p nh\u01b0ng li\u1ec7u h\u1ecd c\u00f3 d\u00e1m tin v\u00e0o nh\u00f3m anh em ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u1ee9ng ra t\u1ed5 ch\u1ee9c hay kh\u00f4ng v\u00ec l\u1ebd n\u1ebfu vi\u1ec7c \u0111\u00f3ng g\u00f3p b\u1ecb b\u1ecdn c\u00e1n b\u1ed9 tr\u1ea1i bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec ngay c\u1ea3 nh\u1eefng anh em \u0111\u00e3 g\u00f3p ph\u1ea7n v\u00e0o c\u0169ng b\u1ecb li\u00ean l\u1ee5y, c\u0169ng b\u1ecb b\u1ecdn an ninh tr\u1ea1i l\u00e0m kh\u00f3 d\u1ec5 m\u00e0 h\u1eadu qu\u1ea3 ch\u01b0a ai l\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u1edbi nh\u1eefng suy ngh\u0129 tr\u00ean, nh\u00f3m anh em t\u1ed5 ch\u1ee9c c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00e1m mong (mu\u1ed1n) s\u1ed1 qu\u00e0 m\u00ecnh s\u1ebd nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 t\u1eb7ng cho nhi\u1ec1u anh em theo b\u1ea3ng danh s\u00e1ch m\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 c\u00f3, nh\u1ea5t l\u00e0 v\u1ec1 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1i thi\u1ec3u c\u0169ng ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c 5 k\u00fd, nh\u01b0 nh\u00f3m anh em trong t\u1ed5 ch\u1ee9c mong mu\u1ed1n. Tuy nhi\u00ean, sau m\u1ed9t tu\u1ea7n l\u1ec5 khi th\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n \u0111i, anh em t\u1ecfa ra th\u0103m d\u00f2 d\u01b0 lu\u1eadn \u1edf kh\u1eafp c\u00e1c bu\u1ed3ng, c\u00e1c khu, \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft ph\u1ea7n \u0111\u00f4ng nh\u1eefng t\u00f9 nh\u00e2n sau khi \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc th\u01b0 lu\u00e2n l\u01b0u c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u1ec1u t\u1ecf ra h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng v\u00e0 s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111\u00f3ng g\u00f3p. Nhi\u1ec1u t\u00f9 nh\u00e2n ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 g\u1eb7p, h\u1ecd kh\u00f4ng bi\u1ebft t\u00f4i l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u00f3m anh em \u0111\u1ee9ng ra t\u1ed5 ch\u1ee9c, l\u1ea1i \u0111\u01b0a th\u01b0 lu\u00e2n l\u01b0u cho t\u00f4i xem v\u00e0 k\u00eau g\u1ecdi t\u00f4i ph\u1ea3i \u0111\u00f3ng g\u00f3p v\u00e0o. T\u00f4i gi\u1ea3 v\u1edd ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i th\u00ec li\u1ec1n b\u1ecb anh em m\u1eafng nh\u01b0 t\u00e1t n\u01b0\u1edbc v\u00e0o m\u1eb7t. Nh\u1eefng s\u1ef1 ki\u1ec7n \u1ea5y kh\u00f4ng ch\u1ec9 x\u1ea3y \u0111\u1ebfn v\u1edbi t\u00f4i m\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng anh em n\u1eb1m trong nh\u00f3m t\u1ed5 ch\u1ee9c c\u0169ng g\u1eb7p ho\u00e0n c\u1ea3nh t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 l\u00e0m nh\u00f3m t\u1ed5 ch\u1ee9c h\u00e2n hoan v\u1edbi ni\u1ec1m hy v\u1ecdng th\u00e0nh c\u00f4ng cho c\u00e2y m\u00f9a Xu\u00e2n c\u1ee7a ch\u00fang m\u00ecnh! \u0110\u1ebfn ng\u00e0y nh\u1eadn qu\u00e0, anh em trong nh\u00f3m \u0111\u1ec1u h\u1ed3i h\u1ed9p ch\u1edd \u0111\u1ee3i. Nh\u1eefng anh em \u0111\u1ea1i di\u1ec7n \u1edf m\u1ed7i bu\u1ed3ng, m\u1ed7i khu l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t mang \u0111\u1ebfn cho ch\u00fang t\u00f4i nh\u1eefng s\u1ed1 qu\u00e0 m\u00e0 c\u00e1c anh \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb nh\u1eefng anh em kh\u00e1c nh\u1edd c\u00e1c anh \u1ea5y chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn. Qu\u1ea3 th\u1eadt, t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c anh trong nh\u00f3m \u0111\u1ec1u x\u00fac \u0111\u1ed9ng khi nh\u00ecn th\u1ea5y s\u1ed1 qu\u00e0 \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn tay m\u00ecnh. Nh\u00ecn nh\u1eefng vi\u00ean k\u1eb9o, nh\u1eefng n\u1eafm g\u1ea1o, m\u1ed9t \u00edt c\u00e1 kh\u00f4, m\u1ed9t t\u00ed mu\u1ed1i \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00f3i c\u1ea9n th\u1eadn, tuy s\u1ed1 v\u1eadt ch\u1ea5t n\u00f3 ch\u1eb3ng \u0111\u00e1ng l\u00e0 bao trong nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, nh\u01b0ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi t\u00f9 ch\u00fang t\u00f4i, th\u00ec \u0111\u00f3 ch\u1eb3ng kh\u00e1c g\u00ec l\u00e0 nh\u1eefng gi\u00f2ng m\u00e1u tr\u00edch ra t\u1eeb th\u00e2n th\u1ec3 v\u1ed1n d\u0129 \u0111\u00e3 g\u1ea7y gu\u1ed9t (sic) \u0111\u1ec3 chia s\u1ebb cho \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ed9i. R\u1ed3i nh\u1eefng h\u1ecdp s\u1eefa, nh\u1eefng g\u00f3i thu\u1ed1c l\u00e1 ngo\u1ea1i qu\u1ed1c m\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 anh v\u1eeba nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb gia \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn th\u0103m, c\u00e1c anh c\u0169ng nh\u1ecbn \u0111i \u0111\u1ec3 g\u1eedi \u0111\u1ebfn ch\u00fang t\u00f4i k\u00e8m theo nh\u1eefng m\u1eabu ch\u1eef nh\u1edd chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn cho nh\u1eefng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ed9i k\u00e9m may m\u1eafn h\u01a1n m\u00ecnh. S\u1ed1 qu\u00e0 m\u1ed7i ng\u00e0y ch\u00fang t\u00f4i nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e0ng nhi\u1ec1u h\u01a1n. H\u00e0ng ch\u1ee5c kil\u00f4 qu\u00e0 t\u1eeb khu bi\u1ec7t giam c\u1ea5p t\u01b0\u1edbng l\u1ea3nh c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c anh gom g\u00f3p v\u00e0 \u00e2m th\u1ea7m chuy\u1ec3n t\u1edbi. H\u00e0ng nhi\u1ec1u g\u00f3i qu\u00e0 \u0111\u00e1ng gi\u00e1 \u1edf khu c\u1ea5p \u0111\u1ea1i t\u00e1 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c anh trao l\u1ea1i ch\u00fang t\u00f4i. Th\u1eddi gian nh\u1eadn qu\u00e0 \u0111\u00e3 ch\u1ea5m d\u1ee9t, ki\u1ec3m \u0111i\u1ec3m ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 \u01b0\u1edbc l\u01b0\u1ee3ng g\u1ea7n 100 kg qu\u00e0 m\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c. T\u1ebft n\u0103m \u1ea5y&#8211;n\u0103m 1981\u2013ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 ph\u00e2n chia s\u1ed1 qu\u00e0 tr\u00ean cho 18 anh em trong to\u00e0n tr\u1ea1i, trong b\u1ea3n danh s\u00e1ch \u1ea5y g\u1ed3m c\u00f3 m\u1ed9t t\u01b0\u1edbng l\u00e3nh (nh\u01b0ng v\u1ecb \u1ea5y \u0111\u00e3 t\u1eeb ch\u1ed1i v\u00ec mu\u1ed1n nh\u01b0\u1eddng l\u1ea1i cho nh\u1eefng anh em \u0111ang \u1edf khu lao \u0111\u1ed9ng b\u00ean ngo\u00e0i) v\u00e0 hai v\u1ecb \u0111\u1ea1i t\u00e1. \u0110\u00fang s\u00e1ng m\u1ed3ng m\u1ed9t t\u1ebft, l\u1ee3i d\u1ee5ng tr\u1ea1i cho ph\u00e9p ng\u00e0y \u0111\u00f3 t\u00f9 nh\u00e2n \u1edf c\u00e1c khu c\u00e1c bu\u1ed3ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103m nhau, t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c anh em trong nh\u00f3m trao tr\u00e1ch nhi\u1ec7m mang m\u1ed9t s\u1ed1 g\u00f3i qu\u00e0 \u0111\u1ebfn t\u1eb7ng m\u1ed9t s\u1ed1 anh em trong khu t\u00f4i \u0111ang \u1edf, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t anh nguy\u00ean l\u00e0 trung \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng ngh\u0129a qu\u00e2n m\u00e0 t\u1eeb nhi\u1ec1u n\u0103m qua anh ch\u01b0a h\u1ec1 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp t\u1ebf ho\u1eb7c th\u0103m nu\u00f4i. Khi nh\u00ecn th\u1ea5y g\u00f3i qu\u00e0 tr\u00ean 5kg t\u00f4i mang \u0111\u1ebfn v\u00e0 n\u00f3i v\u1edbi anh r\u1eb1ng s\u1ed1 qu\u00e0 n\u00e0y ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u1ee7a c\u00e1 nh\u00e2n t\u00f4i, c\u0169ng ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u1ee7a ri\u00eang m\u1ed9t t\u00f9 nh\u00e2n n\u00e0o m\u00e0 l\u00e0 do s\u1ef1 \u0111\u00f3ng g\u00f3p c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c chi\u1ebfn h\u1eefu c\u1ee7a anh trong to\u00e0n tr\u1ea1i. Anh \u0111\u01b0a tay \u00f4m l\u1ea5y g\u00f3i qu\u00e0 v\u1edbi d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc m\u1eaft r\u00e0ng (sic) r\u1ee5a l\u0103ng (sic) d\u00e0i tr\u00ean \u0111\u00f4i m\u00e1 g\u1ea7y h\u00f3p v\u1edbi nh\u1eefng l\u1eddi n\u00f3i ngh\u1eb9n ng\u00e0o ch\u00e2n th\u1eadt:<\/p>\n<p>\u2013 \u0110\u00e3 l\u00e2u l\u1eafm em kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e0 ti\u1ebfp t\u1ebf. \u0110\u00e2y l\u00e0 g\u00f3i qu\u00e0 \u0111\u1ea7u ti\u00ean nh\u01b0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u1eeb m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n \u1edf gia \u0111\u00ecnh em m\u00e0 l\u00e0 c\u1ee7a c\u00e1c anh. Em \u0111\u00e3 t\u01b0\u1edfng, c\u00e1c b\u1eadc \u0111\u00e0n anh \u0111\u00e3 qu\u00ean em r\u1ed3i tuy ng\u00e0y ng\u00e0y v\u1eabn s\u1ed1ng g\u1ea7n nhau. Nh\u01b0ng kh\u00f4ng ng\u1edd, c\u00e1c anh \u1ea5y v\u1eabn c\u00f2n nh\u1edb v\u00e0 c\u00f2n th\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn em.<\/p>\n<p>N\u00f3i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y, c\u00f3 l\u1ebd v\u00ec qu\u00e1 x\u00fac \u0111\u1ed9ng, anh b\u01b0ng m\u1eb7t v\u00e0 kh\u00f3c n\u1ee9c n\u1edf. T\u00f4i c\u1ed1 an \u1ee7i anh, v\u00e0 c\u0169ng \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh b\u1ecdn \u0103n teng d\u00f2m ng\u00f3, t\u00f4i t\u1eeb bi\u1ec7t. Sau t\u1ebft ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 l\u00e0m b\u1ea3ng b\u00e1o c\u00e1o v\u1ec1 s\u1ed1 qu\u00e0 c\u0169ng nh\u01b0 s\u1ed1 t\u00f9 nh\u00e2n m\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 thay m\u1eb7t anh em trong tr\u1ea1i \u0111\u1ec3 trao t\u1eb7ng. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi, c\u0169ng xuy\u00ean qua b\u1ea3ng b\u00e1o c\u00e1o \u0111\u00f3, ch\u00fang t\u00f4i c\u0169ng k\u00eau g\u1ecdi \u1edf m\u1ed7i t\u00f9 nh\u00e2n trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e3y tr\u1ef1c ti\u1ebfp gi\u00fap \u0111\u1ee1 th\u00eam cho nh\u1eefng t\u00f9 nh\u00e2n \u0111ang c\u1ea7n s\u1ef1 tr\u1ee3 gi\u00fap. Nhi\u1ec1u anh em sau \u0111\u00f3, nh\u1ea5t l\u00e0 khu bi\u1ec7t giam c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u00e3nh, m\u1ed7i l\u1ea7n c\u00f3 th\u0103m nu\u00f4i ho\u1eb7c ti\u1ebfp t\u1ebf, c\u00e1c anh \u0111\u00e3 d\u00e0nh m\u1ed9t s\u1ed1 qu\u00e0 trao cho ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u1ec3 nh\u1edd ch\u00fang t\u00f4i chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn cho nh\u1eefng anh em kh\u00e1c. T\u1ebft n\u0103m 1982, nh\u00f3m anh em t\u1ed5 ch\u1ee9c n\u0103m tr\u01b0\u1edbc v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u00f3, c\u00e2y m\u00f9a Xu\u00e2n th\u1ea7m l\u1eb7ng l\u1ea1i v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c n\u1edf hoa. Nh\u1edd kinh nghi\u1ec7m n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, ch\u00fang t\u00f4i chu\u1ea9n b\u1ecb chu \u0111\u00e1o h\u01a1n. Ph\u1ea7n kh\u00e1c, do l\u00f2ng tin c\u1eady c\u1ee7a anh em trong tr\u1ea1i, l\u1ea7n n\u00e0y s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng qu\u00e0 m\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u0169ng t\u0103ng h\u01a1n g\u1ea5p b\u1ed9i, kho\u1ea3ng 200 kg. V\u00e0 n\u0103m \u1ea5y s\u1ed1 anh em nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e0 l\u00e0 27 ng\u01b0\u1eddi. Sau t\u1ebft n\u0103m 1982, t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00f3ng th\u00edch. V\u1ec1 \u0111\u1ebfn nh\u00e0, ch\u1eb3ng bao l\u00e2u th\u00ec t\u1ebft n\u0103m 1983 l\u1ea1i s\u1eafp s\u1eeda \u0111\u1ebfn. Trong nh\u1eefng ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc t\u1ebft n\u0103m \u1ea5y, tuy \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 s\u1ed1ng c\u1ea1nh v\u1edbi gia \u0111\u00ecnh, tuy \u0111\u00e2y l\u00e0 c\u00e1i t\u1ebft \u0111\u1ea7u ti\u00ean sau ng\u00e0y c\u1ed9ng s\u1ea3n chi\u1ebfm mi\u1ec1n Nam, t\u00f4i m\u1edbi c\u00f3 m\u1eb7t c\u1ea1nh c\u00e1c con, nh\u01b0ng t\u00e2m tr\u1ea1ng t\u00f4i v\u1eabn b\u1ed3n ch\u1ed3n, bu\u1ed3n b\u00e3, v\u00ec h\u00ecnh \u1ea3nh nh\u1eefng anh em m\u00ecnh c\u00f2n l\u1ea1i trong t\u00f9 c\u1ee9 v\u00e2y b\u1ecdc v\u00e0 \u00e1m \u1ea3nh. R\u1ed3i nh\u1eefng ng\u00e0y t\u1ebft l\u1ea1i \u0111\u1ebfn, l\u1ea1i \u0111i v\u00e0 ch\u1eb3ng bao l\u00e2u sau \u0111\u00f3, t\u00f4i nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t bao th\u01b0 g\u1eedi t\u1eeb trong t\u00f9, trong \u1ea5y c\u00f3 m\u1ed9t m\u1ea3nh gi\u1ea5y nh\u1ecf: \u201c<i>Anh H\u00f9ng, t\u1ebft v\u1eeba r\u1ed3i trong t\u00f9 anh em v\u1eabn nh\u1edb \u0111\u1ebfn anh. C\u00e2y m\u00f9a Xu\u00e2n nh\u1eefng n\u0103m v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, n\u0103m nay v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c v\u1edbi nh\u1eefng b\u00f4ng hoa th\u1ea7m l\u1eb7ng \u0111\u00e3 r\u1ed9 n\u1edf, v\u00e0 n\u1edf nhi\u1ec1u h\u01a1n, d\u00f9 cho thi\u1ebfu v\u1eafng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi!\u201d<\/i> T\u00f4i nh\u1eadn nh\u1eefng gi\u00f2ng ch\u1eef ng\u1eafn g\u1ecdn \u1ea5y v\u00e0 \u0111\u1ecdc th\u1eadt nhi\u1ec1u l\u1ea7n v\u1edbi ni\u1ec1m h\u00e2n hoan tr\u00e0n ng\u1eadp. H\u1ea1nh ph\u00fac \u0111\u1ebfn v\u1edbi t\u00f4i th\u1eadt \u0111\u01a1n gi\u1ea3n, ch\u1ec9 c\u00f3 v\u1eady! [Nguy\u1ec5n V\u1ea1n H\u00f9ng, \u201cNh\u1eefng c\u00e2y m\u00f9a Xu\u00e2n th\u1ea7m l\u1eb7ng\u201d, s\u0111d, trang 304-310]<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Khi \u00f4ng qua \u0111\u1eddi, nh\u00e0 tranh \u0111\u1ea5u\/ D\u00e2n bi\u1ec3u H\u1ea1 Vi\u1ec7n VNCH\/b\u1ea1n \u0111\u1ed3ng t\u00f9 Nguy\u1ec5n L\u00fd T\u01b0\u1edfng nh\u1eafc \u0111\u1ebfn \u201cC\u00e2y m\u00f9a Xu\u00e2n th\u1ea7m l\u1eb7ng\u201d trong b\u00e0i t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m:<\/p>\n<blockquote>\n<p>-(\u2026) Sau \u0111\u00f3, anh v\u00e0 anh Hu\u1ef3nh V\u0103n B\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n v\u1ec1 tr\u1ea1i H\u00e0 T\u00e2y, \u1edf chung v\u1edbi m\u1ea5y \u00f4ng T\u01b0\u1edbng VNCH t\u1ea1i khu F (khu bi\u1ec7t giam), ngo\u00e0i ra c\u00f2n c\u00f3 m\u1ea5y \u0110\u1ea1i T\u00e1 nh\u01b0 H\u1ed3 Ng\u1ecdc T\u00e2m, \u0110\u1ed7 Tr\u1ecdng Hu\u1ec1, V\u00f5 H\u1eefu H\u1ea1nh, V\u00f5 \u00c2n, \u0110\u1ea1i T\u00e1 Huy (Bi\u1ec7t \u0110\u1ed9ng Qu\u00e2n) v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u00f3 Ngh\u1ecb s\u0129 Tr\u1ea7n Trung Dung, c\u1ef1u B\u1ed9 Tr\u01b0\u1edfng Qu\u1ed1c Ph\u00f2ng th\u1eddi TT Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Di\u1ec7m v\u00e0 NS B\u00f9i T\u01b0\u1eddng Hu\u00e2n, Ph\u00f3 Th\u1ee7 T\u01b0\u1edbng ki\u00eam T\u1ed5ng Tr\u01b0\u1edfng Qu\u1ed1c Ph\u00f2ng trong CP V\u0169 V\u0103n M\u1eabu v\u00e0o gi\u1edd ch\u00f3t tr\u01b0\u1edbc 30\/4\/1975 (\u2026) V\u00e0o d\u1ecbp l\u1ec5 Gi\u00e1ng Sinh v\u00e0 T\u1ebft, tr\u01b0\u1edbc khi anh \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 v\u1edbi gia \u0111\u00ecnh, anh n\u1ea3y ra \u00fd ki\u1ebfn v\u1eadn \u0111\u1ed9ng anh em ng\u01b0\u1eddi nhi\u1ec1u k\u1ebb \u00edt, g\u00f3p tay nhau: th\u1ee9c \u0103n, qu\u00e0\u2026r\u1ed3i chia ra nhi\u1ec1u g\u00f3i qu\u00e0 b\u00ed m\u1eadt \u0111em t\u1eb7ng cho nh\u1eefng anh em kh\u00f4ng c\u00f3 gia \u0111\u00ecnh th\u0103m nu\u00f4i. T\u00f4i nh\u1edb nh\u1eefng anh em trong nh\u00f3m \u0111i v\u1eadn \u0111\u1ed9ng c\u00f3: C\u1ee5 Nguy\u1ec5n V\u0103n M\u00e2n (c\u1ef1u Ngh\u1ecb S\u0129 VNCH), anh Hu\u1ef3nh V\u0103n Tr\u1ee9 (D\u00e2n Bi\u1ec3u), anh Nguy\u1ec5n Th\u00e0nh Ti\u00ean (Gi\u00e1o s\u01b0), anh Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u1ed9 (Thi\u1ebfu T\u00e1 C\u1ea3nh S\u00e1t), anh V\u0169 Th\u00e0nh An, Nguy\u1ec5n L\u00fd T\u01b0\u1edfng, Nguy\u1ec5n V\u1ea1n H\u00f9ng\u2026C\u00e1 nh\u00e2n t\u00f4i kh\u00f4ng \u0111\u00edch th\u00e2n mang qu\u00e0 \u0111\u1ebfn cho anh em v\u00ec t\u00f4i m\u1edbi b\u1ecb c\u00f9m m\u1ed9t ch\u00e2n trong nh\u00e0 k\u1ef7 lu\u1eadt v\u00ec t\u1ed5 ch\u1ee9c h\u00e1t Th\u00e1nh ca v\u00e0o d\u1ecbp L\u1ec5 Gi\u00e1ng Sinh n\u00ean ph\u1ea3i tr\u00e1nh m\u1eb7t (c\u00f4ng t\u00e1c n\u1ea7y \u0111\u00e3 c\u00f3 anh em kh\u00e1c ph\u1ee5 tr\u00e1ch). Nh\u01b0ng t\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111i v\u1eadn \u0111\u1ed9ng anh em c\u00e1c bu\u1ed3ng \u1ee7ng h\u1ed9 qu\u00e0 v\u00e0 l\u1eadp danh s\u00e1ch \u0111\u1ec3 t\u1eb7ng qu\u00e0. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho g\u1ea1o, b\u00e1nh k\u1eb9o, s\u1eefa, th\u1ee9c \u0103n, tr\u00e0, thu\u1ed1c l\u00e0o. Ch\u00fang t\u00f4i th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00f4ng t\u00e1c n\u1ea7y r\u1ea5t ho\u00e0n h\u1ea3o, k\u00edn \u0111\u00e1o, anh em nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e0 r\u1ea5t c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng (\u2026) Nh\u1eefng gi\u1edd ph\u00fat cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a cu\u1ed9c \u0111\u1eddi: Khi c\u00f2n \u1edf Vi\u1ec7t Nam, \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1ea7n t\u00f4i nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t g\u00f3i qu\u00e0 anh g\u1edfi, t\u00f4i \u0111em b\u00e1n ra \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1eebng hai tr\u0103m dollars v\u00e0 \u0111em chia cho anh em ngh\u00e8o, b\u1ea1n t\u00f9 v\u1edbi anh. Sau 14 n\u0103m t\u00f9, t\u00f4i qua M\u1ef9 c\u00f9ng v\u1edbi gia \u0111\u00ecnh\u2026 [Nguy\u1ec5n L\u00fd T\u01b0\u1edfng, \u201cNh\u1eefng K\u1ef7 Ni\u1ec7m Trong T\u00f9 v\u1edbi Anh JB Nguy\u1ec5n V\u1ea1n H\u00f9ng\u201d, ng\u00e0y 17, th\u00e1ng gi\u00eang. 2013, Nh\u1eadt b\u00e1o <i>Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t<\/i>&#8211; <u><a href=\"https:\/\/www.nguoi-viet.com\/tuong-nho\/Nhung-Ky-Niem-Trong-Tu-voi-Anh-JB-Nguyen-Van-Hung-4732\/\">https:\/\/www.nguoi-viet.com\/tuong-nho\/Nhung-Ky-Niem-Trong-Tu-voi-Anh-JB-Nguyen-Van-Hung-4732\/<\/a><\/u>]<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Kh\u1ecfi c\u1ea7n n\u00f3i, \u0111\u00e3 c\u00f3 kh\u00f4ng bi\u1ebft bao nhi\u00eau h\u1ed3i k\u00fd c\u1ee7a qu\u00e2n c\u00e1n ch\u00ednh Mi\u1ec1n Nam v\u1ec1 kinh nghi\u1ec7m t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 c\u1ee7a h\u1ecd, nhi\u1ec1u kh\u00f4ng k\u1ec3 xi\u1ebft. M\u1ed9t trong nh\u1eefng cu\u1ed1n g\u1ea7n \u0111\u00e2y h\u01a1n l\u00e0 <i>Ch\u00e2n dung H.O. v\u00e0 Nh\u1eefng cu\u1ed9c \u0111\u1ed5i \u0111\u1eddi<\/i> d\u1ea7y 500 trang [Nh\u00e0 Xu\u1ea5t b\u1ea3n Nam Vi\u1ec7t, 2015, Th\u00e0nh ph\u1ed1 Irvine, California]. Hai \u0111\u1ed3ng t\u00e1c gi\u1ea3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng s\u0129 quan v\u00e0\/hay t\u00e1c gi\u1ea3 trong l\u00e0ng vi\u1ebft v\u0103n. Nh\u00e0 kh\u1ea3o c\u1ee9u V\u00f5 H\u01b0\u01a1ng An (V\u00f5 V\u0103n D\u1eadt) chuy\u00ean v\u1ec1 Hu\u1ebf v\u00e0 \u201cNh\u00e0 Nguy\u1ec5n\u201d, l\u00e0 C\u1ef1u Thanh tra Gi\u00e1m s\u00e1t Vi\u1ec7n-\u0110\u1ec7 II C\u1ed9ng H\u00f2a, b\u1ecb giam 7 n\u0103m v\u00e0 nh\u1eadp c\u01b0 Hoa K\u1ef3 v\u00e0o th\u00e1ng 4. 1991. Nh\u00e0 v\u0103n Huy Ph\u01b0\u01a1ng, gi\u00e1o s\u01b0 Trung h\u1ecdc, t\u1ed1t nghi\u1ec7p Kh\u00f3a 16 Tr\u01b0\u1eddng B\u1ed9 Binh Th\u1ee7 \u0110\u1ee9c, Th\u01b0 k\u00fd T\u00f2a so\u1ea1n t\u1ea1p ch\u00ed <i>Ti\u1ec1n Phong<\/i> v\u00e0 <i>Chi\u1ebfn s\u0129 C\u1ed9ng H\u00f2a<\/i>, b\u1ecb giam 7 n\u0103m \u0111o\u1ea1n nh\u1eadp c\u01b0 Hoa K\u1ef3 v\u00e0o th\u00e1ng 8. 1990.<\/p>\n<p>Ngo\u00e0i t\u00e0i li\u1ec7u v\u1edbi h\u00ecnh \u1ea3nh v\u1ec1 h\u00e0nh tr\u00ecnh t\u1eeb nh\u00e0 giam, ph\u1ea5n \u0111\u1ea5u sau khi ra t\u00f9 r\u1ed3i r\u1eddi Mi\u1ec1n Nam, cu\u1ed1n n\u00e0y c\u00f2n r\u1ea5t \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t v\u00ec g\u1ed3m 54 \u201cch\u00e2n dung\u201d c\u1ee7a m\u1ed9t t\u1eadp th\u1ec3 thu nh\u1ecf nh\u01b0ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea1i di\u1ec7n ph\u1ea7n n\u00e0o cho bao nhi\u00eau gia \u0111\u00ecnh qu\u00e2n c\u00e1n ch\u00ednh Mi\u1ec1n Nam t\u1eeb 30 th\u00e1ng 4. 1975 cho \u0111\u1ebfn l\u00fac c\u00f3 m\u1eb7t t\u1ea1i Hoa K\u1ef3. N\u00f3i m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00e1c, 54 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 can \u0111\u1ea3m cho c\u00f4ng b\u1ed1 tin t\u1ee9c ri\u00eang t\u01b0\u2014c\u00f3 khi \u0111\u1ea7y b\u1ea5t h\u1ea1nh&#8211;h\u1ea7u tr\u01b0ng b\u1eb1ng c\u1edb v\u1ec1 nhi\u1ec1u th\u1ee9 th\u1ea3m h\u1ecda do nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n C\u1ed9ng s\u1ea3n g\u00e2y ra. T\u1eeb m\u1ea5t h\u1ea7u h\u1ebft gia \u0111\u00ecnh tr\u00ean bi\u1ec3n c\u1ea3 \u0111\u1ebfn m\u01b0u sinh b\u1eb1ng s\u1ee9c lao \u0111\u1ed9ng d\u00f9 \u0111\u00e3 hao m\u00f2n th\u1ec3 x\u00e1c sau nhi\u1ec1u n\u0103m t\u00f9, h\u1ecd&#8211;nh\u1ea5t l\u00e0 gi\u1edbi ph\u1ee5 n\u1eef&#8211;c\u00e0ng cho th\u1ea5y \u00fd ch\u00ed v\u00e0 t\u00ecnh y\u00eau tha\u0300nh m\u1ed9t th\u1ee9 s\u1ee9c m\u1ea1nh si\u00eau nhi\u00ean giu\u0301p ho\u0323 t\u1ed3n t\u1ea1i \u0111\u1eb7ng t\u00e1i l\u1eadp cu\u1ed9c \u0111\u1eddi t\u1ea1i ha\u0309i ngoa\u0323i. Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, qua nh\u1eefng ngh\u1ecbch c\u1ea3nh do m\u1ed9t l\u1edbp quan l\u1ea1i m\u1edbi t\u1ea1o cho ph\u1ee5 n\u1eef Mi\u1ec1n Nam, ch\u00fang ta c\u00f2n c\u00f3 d\u1ecbp ki\u1ec3m ch\u1ee9ng s\u1ee9c t\u00e0n ph\u00e1 c\u1ee7a Ch\u1ee7 ngh\u0129a C\u1ed9ng s\u1ea3n. H\u1ecd \u0111\u00e3 g\u00e2y tang th\u01b0\u01a1ng cho d\u00e2n ch\u00fang Mi\u1ec1n B\u1eafc v\u1edbi cu\u1ed9c C\u1ea3i c\u00e1ch Ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, nay h\u1ecd t\u00e0n ph\u00e1 d\u00e2n ch\u00fang Mi\u1ec1n Nam v\u1edbi ch\u00ednh s\u00e1ch Kinh t\u1ebf M\u1edbi v\u00e0 H\u1ecdc t\u1eadp C\u1ea3i t\u1ea1o nh\u1eafm c\u00f4 l\u1eadp ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 c\u1ea3, \u0111\u00e0n b\u00e0 v\u00e0 tr\u1ebb con trong khi giam gi\u1eef \u0111\u00e0n \u00f4ng m\u00fat m\u00f9a l\u1ec7 th\u1ee7y. T\u00f4i c\u00f3 v\u00e0i ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n g\u00e1i m\u00e0 gia \u0111\u00ecnh \u1edf trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u0111\u00f3. B\u1edfi th\u1ebf, t\u00f4i kh\u00f4ng ng\u1ea1c nhi\u00ean khi Tr\u01b0\u01a1ng V\u0169 ca ng\u1ee3i ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 l\u00ednh (\u201cchinh ph\u1ee5\u201d). H\u1ecd r\u1ea5t x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c ca ng\u1ee3i.<\/p>\n<p><b>3.6 Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u1ea7m s\u00fang<i>-Chinh ph\u1ee5<\/i><\/b><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u01a1ng V\u0169 mu\u1ed1n \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 \u201c<i>nh\u00ecn v\u1ea5n \u0111\u1ec1 cho k\u1ef9 h\u01a1n\u201d. <\/i>M\u1ed9t ph\u1ea7n v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u00f3 l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 g\u00ec?<i> <\/i>H\u00e3y nghe \u00f4ng ph\u00e2n t\u00edch l\u00fd do khi so s\u00e1nh t\u1ed5n th\u1ea5t gi\u1eefa ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh h\u1ecd, nh\u1ea5t l\u00e0 cho ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3:<\/p>\n<blockquote>\n<p>-\u2026 Th\u1ebf nh\u01b0ng, c\u00f3 l\u1ebd c\u1ea7n ph\u1ea3i d\u1eebng l\u1ea1i m\u1ed9t ch\u00fat \u0111\u1ec3 nh\u00ecn v\u1ea5n \u0111\u1ec1 cho k\u1ef9 h\u01a1n. Trong lo\u1ea1n ly, c\u00e1i \u0111au th\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e2u ph\u1ea3i ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh. Hay, n\u00f3i cho \u0111\u00fang h\u01a1n, trong lo\u1ea1n ly, c\u00e1i \u0111au th\u01b0\u01a1ng l\u1edbn nh\u1ea5t v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh. N\u00f3 \u0111\u1ebfn v\u1edbi v\u00f4 s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9, ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3, nh\u1eefng \u0111\u1ee9a con th\u01a1 v\u00e0 cho r\u1ea5t nhi\u1ec1u th\u01b0\u1eddng d\u00e2n v\u00f4 t\u1ed9i. M\u00e0 ngo\u00e0i c\u00e1i \u0111au \u0111\u1edbn, s\u1ef1 hy sinh c\u1ee7a nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng n\u00e0y th\u00ec s\u1ef1 can \u0111\u1ea3m, s\u1ee9c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u ki\u00ean tr\u00ec c\u1ee7a h\u1ecd nhi\u1ec1u khi ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ec3 l\u00e0 v\u01b0\u1ee3t qua nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh. Nh\u1eefng ai \u0111\u00e3 \u1edf l\u1ea1i mi\u1ec1n Nam sau 75 ch\u1eafc ch\u1ee9ng ki\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3. <a name=\"_Hlk202219009\"><\/a><span style=\"color: #333333;\">Ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m s\u00fang \u0111\u00e3 b\u1ecf cu\u1ed9c nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u1ea7m s\u00fang \u0111\u00e3 kh\u00f4ng b\u1ecf cu\u1ed9c. H\u1ecd ph\u1ea3i ti\u1ebfp t\u1ee5c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u c\u1eadt l\u1ef1c v\u1edbi cu\u1ed9c \u0111\u1eddi. V\u00e0, n\u1ebfu sau \u0111\u00f3, cu\u1ed9c \u0111\u1eddi \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i t\u00e0n m\u1ea1t nh\u01b0 b\u00e3i chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng, th\u00ec \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 do c\u00f4ng c\u1ee7a h\u1ecd. Ch\u00ednh h\u1ecd, ch\u1edb kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m s\u00fang, \u0111\u00e3 khi\u1ebfn cho cu\u1ed9c \u0111\u1eddi ph\u1ea3i ti\u1ebfp t\u1ee5c, theo m\u1ed9t chi\u1ec1u h\u01b0\u1edbng kh\u00e1c, kh\u00f4ng theo \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u1eafm quy\u1ec1n l\u1ef1c m\u1edbi<\/span><a name=\"_Hlk202217641\"><\/a><span style=\"color: #333333;\"> (\u2026) N\u00f3i chung, th\u00ec h\u1ea7u h\u1ebft ph\u1ea3i v\u1eadt l\u1ed9n c\u1ef1c kh\u1ed5 v\u1edbi \u0111\u1eddi s\u1ed1ng, ch\u1eaft chiu ti\u1ec1n b\u1ea1c, b\u1ed3ng b\u1ebf d\u00ecu d\u1eaft con th\u01a1, b\u0103ng qua bi\u1ebft bao nhi\u00eau d\u1eb7m \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 mang qu\u00e0 \u0111\u1ebfn tr\u1ea1i h\u1ecdc t\u1eadp th\u0103m nu\u00f4i ch\u1ed3ng. C\u00f3 ai \u0111\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c bao nhi\u00eau ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n b\u00e0 \u0111\u00e3 ng\u00e3 qu\u1ef5 trong nh\u1eefng ho\u00e0n c\u1ea3nh nh\u01b0 v\u1eady? C\u00f3 ai \u0111\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c bao nhi\u00eau tr\u1ebb th\u01a1 ch\u1ebft oan u\u1ed5ng d\u1ecdc b\u1edd, b\u1ee5i n\u00e0o tr\u00ean qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng trong v\u00e0 sau cu\u1ed9c chi\u1ebfn? M\u1ea5y ai g\u1ecdi h\u1ed3n h\u1ecd? <\/span><span style=\"color: #333333;\">\u2026\u201d<\/span> [<i>Tr\u01b0\u01a1ng V\u0169 2025<\/i>, trang 51-52]<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>T\u00f4i r\u00e2\u0301t hoan ngh\u00eanh mo\u0323i l\u01a1\u0300i tri \u00e2n Phu\u0323 n\u01b0\u0303 Mi\u00ea\u0300n Nam. Ho\u0323 \u0111a\u0303 ch\u01b0\u0301ng to\u0309 s\u01b0\u0323 can tr\u01b0\u01a1\u0300ng va\u0300 hy sinh trong khi bi\u0323 bao v\u00e2y b\u01a1\u0309i chi\u0301nh sa\u0301ch cu\u0309a chi\u0301nh phu\u0309 C\u00f4\u0323ng Sa\u0309n Mi\u00ea\u0300n B\u0103\u0301c, m\u00f4\u0323t chi\u0301nh sa\u0301ch nh\u0103\u0301m qu\u00e2\u0323t nga\u0303 gia \u0111i\u0300nh ho\u0323. T\u00f4i \u0111\u00e3 s\u01b0u t\u1ea7m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ed3i k\u00fd c\u1ee7a nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c nhi\u1ec1u gi\u1edbi. T\u00f4i s\u1ebd tr\u00edch d\u1eabn m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n t\u1eeb <a name=\"_Hlk201580426\"><\/a><span style=\"color: #000000;\"><i>Nh\u1eefng n\u0103m c\u1ea3i t\u1ea1o \u1edf B\u1eafc Vi\u1ec7t<\/i> <\/span><span style=\"color: #000000;\">(1981), h\u1ed3i k\u00fd c\u1ee7a <\/span><a name=\"_Hlk201330620\"><\/a><span style=\"color: #000000;\">Tr\u1ea7n Hu\u1ef3nh Ch\u00e2u<\/span><span style=\"color: #000000;\">, ngh\u0129a l\u00e0 \u0111\u00fang m\u1ed9t con gi\u00e1p 12 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc ba\u0300i na\u0300y cu\u0309a Tr\u01b0\u01a1ng Vu\u0303. T\u00f4i ch\u1ecdn Tr\u1ea7n Hu\u1ef3nh Ch\u00e2u (1937-2018) v\u00ec \u00f4ng c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t s\u0129 quan bi\u1ec7t ph\u00e1i, r\u1ed3i b\u1ecb b\u1eaft \u0111i t\u00f9. Xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb H\u1ecdc Vi\u1ec7n Qu\u1ed1c gia H\u00e0nh ch\u00e1nh (1958), \u00f4ng t\u1eebng l\u00e0 T\u1ec9nh tr\u01b0\u1edfng Qu\u00e3ng Ng\u00e3i r\u1ed3i Ph\u00f3 T\u1ec9nh tr\u01b0\u1edfng Ki\u1ebfn H\u00f2a. Sau 5 n\u0103m t\u00f9, \u00f4ng v\u01b0\u1ee3t bi\u1ec3n c\u00f9ng con trai v\u00e0 ho\u00e0n th\u00e0nh <\/span><a name=\"_Hlk204037385\"><\/a><i><span style=\"color: #000000;\">Nh\u1eefng n\u0103m c\u1ea3i t\u1ea1o \u1edf B\u1eafc Vi\u1ec7t<\/span><\/i><span style=\"color: #000000;\"> v\u00e0o ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 11. 1980 t\u1ea1i Tr\u1ea1i T\u1ef5 n\u1ea1n Galang, Indonesia. N\u0103m 1981, H\u1ed9i C\u1ef1u Sinh vi\u00ean Qu\u1ed1c gia H\u00e0nh ch\u00e1nh v\u00e0 t\u1ea1p ch\u00ed <i>Ti\u1ec3u thuy\u1ebft Nguy\u1ec7t san<\/i> (Ch\u1ee7 nhi\u1ec7m L\u00e2m Tri\u1ebft &amp; Ch\u1ee7 b\u00fat \u0110\u1ed7 Ti\u1ebfn \u0110\u1ee9c) \u0111\u1ed3ng xu\u1ea5t b\u1ea3<\/span>n t\u1eadp h\u1ed3i k\u00fd n\u00e0y.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/clip_image008.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"border: 0px currentcolor; margin-right: auto; margin-left: auto; float: none; display: block; background-image: none;\" title=\"clip_image008\" src=\"https:\/\/damau.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/clip_image008_thumb.jpg\" alt=\"clip_image008\" width=\"225\" height=\"355\" border=\"0\"><\/a><\/p>\n<p align=\"center\">Tr\u1ea7n Hu\u1ef3nh Ch\u00e2u, <em>Nh\u1eefng n\u0103m c\u1ea3i t\u1ea1o \u1edf B\u1eafc Vi\u1ec7t<br \/>\n<\/em>H\u1ed9i C\u1ef1u Sinh vi\u00ean Qu\u1ed1c gia H\u00e0nh ch\u00e1nh v\u00e0 t\u1ea1p ch\u00ed Ti\u1ec3u thuy\u1ebft Nguy\u1ec7t san \u0111\u1ed3ng \u1ea5n h\u00e0nh<em>, <\/em>1981, California<\/p>\n<p><i>Nh\u1eefng n\u0103m c\u1ea3i t\u1ea1o \u1edf B\u1eafc Vi\u1ec7t<\/i> kh\u1ed5 nh\u1ecf (11 cm X 18 cm), \u0111\u01b0\u1ee3c in r\u1ea5t gi\u1ea3n d\u1ecb, b\u1ecf d\u1ea5u b\u1eb1ng tay nh\u01b0 nhi\u1ec1u cu\u1ed1n s\u00e1ch Ti\u1ebfng Vi\u1ec7t kh\u00e1c th\u1eddi \u0111\u00f3 nh\u01b0 <i>\u0110\u1ea1i H\u1ecdc M\u00e1u<\/i>. Tuy ch\u1ec9 d\u1ea7y 152 trang, nh\u01b0ng Tr\u1ea7n Hu\u1ef3nh Ch\u00e2u l\u01b0u l\u1ea1i \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 nh\u1eefng chi ti\u1ebft c\u0103n b\u1ea3n b\u1eb1ng l\u1eddi v\u0103n m\u1ed9c m\u1ea1c ch\u00e2n th\u00e0nh v\u1ec1 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi t\u00f9 ng\u1ee5c ti\u00eau bi\u1ec3u c\u1ee7a h\u00e0ng tr\u0103m ng\u00e0n qu\u00e2n c\u00e1n ch\u00ednh VNCH sau 1975.<\/p>\n<p>Nh\u00e0 v\u0103n Mai Th\u1ea3o vi\u1ebft m\u1ed9t trong 2 l\u1eddi T\u1ef1a cho cu\u1ed1n h\u1ed3i k\u00fd t\u00f9 ng\u1ee5c n\u00e0y:<\/p>\n<blockquote>\n<p>&#8211; T\u1eeb cu\u1ed1i thu \u201975 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u xu\u00e2n \u201976, sau khi \u0111\u00e3 s\u1eafp \u0111\u1eb7t xong gu\u1ed3ng m\u00e1y b\u1ea1o l\u1ef1c chuy\u00ean ch\u00ednh tr\u00ean to\u00e0n l\u00e3nh th\u1ed5 Mi\u1ec1n Nam, b\u1ea7y \u0111ao ph\u1ee7 \u0111\u1ecf \u1edf H\u00e0-n\u1ed9i l\u1eadp t\u1ee9c b\u1eaft tay v\u00e0o th\u1ef1c hi\u1ec7n m\u1ed9t lo\u1ea1i bi\u1ec7n ph\u00e1p h\u00e0nh h\u1ea1 v\u00e0 tr\u1ea3 th\u00f9 d\u00e2n ch\u00fang Mi\u1ec1n Nam, trong \u0111\u00f3 l\u1edbn lao v\u00e0 th\u00e2m \u0111\u1ed9c m\u1ecdi r\u1ee3 nh\u1ea5t l\u00e0 cu\u1ed9c di chuy\u1ec3n h\u00e0ng tr\u0103m ng\u00e0n tr\u00ed th\u1ee9c, ch\u00ednh kh\u00e1ch, ngh\u1ec7 s\u0129, s\u0129 quan, c\u00f4ng ch\u1ee9c qu\u1ed1c gia t\u1eeb nh\u1eefng tr\u1ea1i t\u1eadp trung mi\u1ec1n Nam ra nh\u1eefng tr\u1ea1i t\u00f9 kh\u1ed5 sai mi\u1ec1n B\u1eafc. T\u00e0n nh\u1eabn kh\u00f4ng thua g\u00ec v\u1ee5 \u0111\u00e0y \u1ea3i h\u00e0ng tri\u1ec7u th\u01b0\u1eddng d\u00e2n Nga v\u00f4 t\u1ed9i t\u1edbi \u0111\u1ecba ng\u1ee5c Siberie th\u1eddi Staline; th\u00fa v\u1eadt kh\u00f4ng k\u00e9m g\u00ec v\u1ee5 l\u00f9a \u0111\u1ea9y s\u00e1u tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i \u00c2u Ch\u00e2u t\u1edbi nh\u1eefng l\u00f2 n\u1ea5u s\u00e1c (sic) c\u1ee7a ph\u00e1t x\u00edt \u0110\u1ee9c th\u1eddi \u0110\u1ec7 Nh\u1ecb Th\u1ebf Chi\u1ebfn, cu\u1ed9c chuy\u1ec3n t\u00f9 v\u0129 \u0111\u1ea1i t\u1eeb Nam ra B\u1eafc kh\u1edfi s\u1ef1 t\u1eeb m\u00f9a \u0111\u00f4ng \u201975 \u0111en t\u1ed1i \u1edf Vi\u1ec7t Nam c\u0169ng v\u00f4 ti\u1ec1n kho\u00e1ng h\u1eadu trong l\u1ecbch s\u1eed t\u1ed9i \u00e1c c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi. Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p m\u1eb7t th\u00e2n nh\u00e2n tr\u01b0\u1edbc ph\u00fat \u0111\u1ed9i gai \u0111i v\u00e0o con \u0111\u01b0\u1eddng kh\u1ed5 h\u00ecnh th\u0103m th\u1eb3m c\u1ee7a ph\u00e1t v\u00e3ng bi\u1ec7t x\u1ee9 v\u00f4 th\u1eddi h\u1ea1n, hai ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t c\u00f2ng, t\u1eebng \u0111o\u00e0n, t\u1eebng \u0111\u1ee3t t\u00f9 nh\u00e2n c\u1ee7a ch\u1ebf \u0111\u1ed9 m\u1edbi, trong m\u00f9a n\u1eafng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ecda, b\u1ecb \u0111\u1ea9y x\u1ebfp l\u00ean nh\u1eefng \u0111o\u00e0n c\u00f4ng-voa, nh\u1eefng xe t\u1ea3i b\u00edt b\u00f9ng, nh\u1eefng toa t\u00e0u \u0111\u00f3ng k\u00edn, \u0111i xu\u1ed1t (sic) \u0111\u00eam ng\u00e0y, \u0111i su\u1ed1t mi\u1ec1n Trung, t\u1edbi nh\u1eefng \u0111ia ng\u1ee5c tr\u1ea7n gian mi\u1ec1n B\u1eafc, \u0111\u00f3i kh\u00e1t, ng\u00e3 b\u1ec7nh m\u1ed9t s\u1ed1 t\u00f9 nh\u00e2n b\u1ecf m\u00ecnh \u1edf d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng. M\u1ed9t s\u1ed1 t\u1edbi n\u01a1i \u00edt ng\u00e0y r\u1ed3i ch\u1ebft. V\u1edbi ph\u1ea7n c\u00f2n l\u1ea1i, l\u00e0 nh\u1eefng th\u00e1ng n\u0103m kh\u1ed5 h\u00ecnh d\u1eb1ng d\u1eb7c b\u1eaft \u0111\u1ea7u. Thi\u1ebft l\u1eadp ph\u1ea7n l\u1edbn \u1edf nh\u1eefng v\u00f9ng r\u1eebng n\u00fai hoang d\u1eadm lam ch\u01b0\u1edbng nh\u1ea5t trong \u0111\u00f3 c\u00f3 c\u1ea3 nh\u1eefng tr\u1ea1i t\u00f9 \u0111\u00e3 r\u00f9ng r\u1ee3n n\u1ed5i ti\u1ebfng c\u1ee7a th\u1ef1c d\u00e2n v\u00e0 \u0111\u1ebf qu\u1ed1c \u0111\u1ec3 l\u1ea1i, m\u1ed7i tr\u1ea1i \u201ct\u1eadp trung c\u1ea3i t\u1ea1o\u201d c\u1ee7a c\u1ed9ng s\u1ea3n \u1edf mi\u1ec1n B\u1eafc l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u00e1y th\u1eb3m \u00e2m ty t\u00e1ch r\u1eddi h\u1eb3n v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi. \u1ede nh\u1eefng c\u00f5i \u00e2m n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ef1 do, kh\u00f4ng c\u00f3 \u00e1nh s\u00e1ng. Kh\u00f4ng c\u00f3 hy v\u1ecdng, kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u00e0y mai. \u1ede nh\u1eefng c\u00f4ng tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a kh\u1ed5 sai lao \u0111\u1ed9ng n\u00e0y, nh\u00e2n \u0111\u1ea1o l\u00e0 m\u1ed9t danh t\u1eeb t\u1ed1i th\u1eadm v\u00f4 ngh\u0129a, nh\u00e2n ph\u1ea9m b\u1ecb nghi\u1ec1n n\u00e1t, nh\u00e2n t\u00ednh l\u00e0 k\u1ebb th\u00f9. V\u00e0 t\u1ed3n t\u1ea1i v\u00e0 s\u1ed1ng s\u00f3t v\u00e0 tr\u1edf v\u1ec1 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 m\u1ed9t ph\u00e9p l\u1ea1, m\u1ed9t k\u1ef3 di\u1ec7u. Lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd ch\u1eb3ng bao gi\u1edd c\u00f3 n\u1ed5i m\u1ed9t \u00fd ni\u1ec7m v\u1ec1 nh\u1eefng n\u01a1i ch\u1ed1n giam c\u1ea7m kh\u1ee7ng khi\u1ebfp \u1edf \u201cthi\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng X\u00e3 H\u1ed9i ch\u1ee7 ngh\u0129a Li\u00ean X\u00f4\u201d, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 <b>Khu Ung Th\u01b0, Qu\u1ea7n \u0110\u1ea3o Ng\u1ee5c T\u00f9<\/b> c\u1ee7a Soljenetsyne. C\u0169ng v\u1eady, m\u1eb7c d\u1ea7u ch\u1ec9 thu g\u1ecdn v\u00e0o h\u01a1n 100 trang s\u00e1ch v\u00e0 \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec3m \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc nh\u1ea5t c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ed3i k\u00fd n\u00e0y, ch\u00fang ta s\u1ebd ch\u1eb3ng bao gi\u1edd th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u1eadt h\u00e3i h\u00f9ng c\u1ee7a nh\u1eefng tr\u1ea1i t\u1eadp trung c\u1ee7a c\u1ed9ng s\u1ea3n \u1edf mi\u1ec1n B\u1eafc, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u1eefng thi\u00ean h\u1ed3i k\u00fd nh\u01b0 <b>Nh\u1eefng N\u0103m C\u1ea3i T\u1ea1o \u1edf B\u1eafc Vi\u1ec7t <\/b>n\u00e0y c\u1ee7a Tr\u1ea7n Hu\u1ef3nh Ch\u00e2u. Th\u1eddi \u0111\u1ea1i ch\u00fang ta, n\u1ebfu thi\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng v\u1eabn ch\u1ec9 l\u00e0 \u1ea3o t\u01b0\u1edfng v\u00e0 th\u1ea7n th\u00e1nh \u0111\u00e3 ch\u1ebft, ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i \u0111\u1ecba ng\u1ee5c l\u1ea1i c\u00f3 th\u1eadt, l\u1ea1i c\u00f3 th\u1eadt nh\u1eefng th\u1ec3 ch\u1ebf chuy\u00ean ch\u00ednh x\u00e2y c\u1ea5t tr\u00ean nh\u1eefng \u0111\u1ecba ng\u1ee5c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 chuy\u00ean ch\u00ednh v\u00f4 s\u1ea3n \u1edf Vi\u1ec7t Nam hi\u1ec7n nay v\u00e0 h\u1ec7 th\u1ed1ng lao t\u00f9 c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0 hi\u1ec7n th\u00e2n kinh ho\u00e0ng nh\u1ea5t. \u0110i theo Tr\u1ea7n Hu\u1ef3nh Ch\u00e2u t\u1eebng b\u01b0\u1edbc m\u1ed9t, tr\u00ean con \u0111\u01b0\u1eddng kh\u1ed5 h\u00ecnh c\u1ee7a \u00f4ng, \u0111i theo Tr\u1ea7n Hu\u1ef3nh Ch\u00e2u, t\u1eebng b\u01b0\u1edbc m\u1ed9t, t\u1eeb nh\u1eefng tr\u1ea1i giam \u1edf Th\u1ee7 \u0110\u1ee9c, Long Th\u00e0nh mi\u1ec1n Nam t\u1edbi nh\u1eefng tr\u1ea1i t\u00f9 Qu\u1ea3ng Ninh, L\u00fd B\u00e1 S\u01a1 \u1edf mi\u1ec1n B\u1eafc, do \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t chia x\u1ebb \u0111au l\u00f2ng v\u00e0 ph\u1eabn u\u1ea5t v\u1edbi c\u1ea3nh ng\u1ed9 t\u00f9 nh\u00e2n Tr\u1ea7n Hu\u1ef3nh Ch\u00e2u v\u00e0 h\u00e0ng tr\u0103m ng\u00e0n \u0111\u1ed3ng b\u00e0o ta c\u00f2n bi \u0111\u1ecda \u0111\u00e0y \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i ch\u1ed1n t\u00e1c gi\u1ea3 thi\u00ean h\u1ed3i k\u00fd n\u00e0y v\u1eeba may m\u1eafn ra tho\u00e1t, m\u00e0 c\u00f2n \u0111\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdn v\u1eb9n trong m\u1ed9t l\u1ea7n, c\u00e1i \u0111\u1ecba ng\u1ee5c m\u00e1c x\u00edt v\u0129 \u0111\u1ea1i ch\u01b0a tri\u1ec7t h\u1ee7y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i tr\u00ean tr\u00e1i \u0111\u1ea5t n\u00e0y, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 c\u00e1i \u0111\u1ecba ng\u1ee5c ch\u1ee7 ngh\u0129a, \u0111\u1ecba ng\u1ee5c chuy\u00ean ch\u00ednh m\u00e0 n\u0103m m\u01b0\u01a1i tri\u1ec7u \u0111\u1ed3ng b\u00e0o Nam B\u1eafc ch\u00fang ta \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0111\u1ecda \u0111\u1ea7y t\u1eeb s\u00e1u n\u0103m nay. [Mai Th\u1ea3o, \u201cT\u1ef1a\u201d-Tr\u1ea7n Hu\u1ef3nh Ch\u00e2u, <i>Nh\u1eefng n\u0103m c\u1ea3i t\u1ea1o \u1edf B\u1eafc Vi\u1ec7t<\/i>, Ti\u1ec3u thuy\u1ebft Nguy\u1ec7t san S\u1ed1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t-S\u1ed1 5, trang 5-6, Ti\u1ec3u thuy\u1ebft Nguy\u1ec7t san v\u00e0 H\u1ed9i C\u1ef1u Sinh vi\u00ean Qu\u1ed1c gia H\u00e0nh ch\u00e1nh \u0111\u1ed3ng xu\u1ea5t b\u1ea3n, 1981, Culver City, California * T\u00e1c ph\u1ea9m n\u00e0y c\u00f3 2 b\u00e0i T\u1ef1a: m\u1ed9t c\u1ee7a nh\u00e0 v\u0103n Mai Th\u1ea3o v\u00e0 m\u1ed9t c\u1ee7a V\u0169 Khi\u00eam, ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n th\u00e2n. T\u00f4i ch\u1ecdn b\u00e0i T\u1ef1a c\u1ee7a nh\u00e0 v\u0103n Mai Th\u1ea3o gi\u1ea3n d\u1ecb ch\u1ec9 v\u00ec \u00f4ng di c\u01b0 tho\u00e1t C\u1ed9ng S\u1ea3n t\u1eeb Mi\u1ec1n B\u1eafc v\u00e0o\/ r\u1ed3i c\u0169ng v\u01b0\u1ee3t bi\u1ec3n sau 1975 nh\u01b0 t\u00e1c gi\u1ea3. ** Nh\u1eefng ch\u1eef in \u0111\u1eadm l\u00e0 c\u1ee7a nguy\u00ean b\u1ea3n.]<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Tr\u1ea7n Hu\u1ef3nh Ch\u00e2u thu\u1eadt l\u1ea1i n\u1ed7i gian nan c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 hay\/v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh t\u00f9 nh\u00e2n Mi\u1ec1n Nam ra B\u1eafc \u201cth\u0103m nu\u00f4i\u201d ch\u1ed3ng hay\/v\u00e0 th\u00e2n nh\u00e2n. S\u1edf d\u0129 c\u00f3 ch\u1eef \u201cth\u0103m\u201d v\u00e0 ch\u1eef \u201cnu\u00f4i\u201d \u0111\u00fang ngh\u0129a \u0111en v\u00ec n\u1ea1n \u0111\u00f3i tri\u1ec1n mi\u00ean trong c\u00e1c tr\u1ea1i T\u00f9 C\u1ea3i t\u1ea1o l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 th\u1eadt kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ed1i c\u00e3i. Mi\u1ec1n B\u1eafc l\u00fac \u1ea5y \u0111\u00e3 x\u01a1 x\u00e1c m\u00e0 b\u1ed7ng d\u01b0ng ph\u1ea3i nh\u1eadn l\u00e3nh h\u00e0ng tr\u0103m ng\u00e0n t\u00f9 nh\u00e2n. Th\u1ebf n\u00ean, ch\u00ednh t\u00f9 nh\u00e2n ph\u1ea3i x\u00e2y tr\u1ea1i t\u00f9 \u0111\u1ec3 giam h\u1ecd, ch\u00ednh t\u00f9 nh\u00e2n ph\u1ea3i tr\u1ed3ng tr\u1ecdt \u0111\u1ec3 nu\u00f4i m\u00ecnh, nu\u00f4i ng\u01b0\u1eddi giam m\u00ecnh; th\u1eadm ch\u00ed s\u1ed1 ti\u1ec1n b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb hoa m\u1ea7u do h\u1ecd t\u1ea1o ra c\u0169ng ch\u1ea1y v\u00e0o t\u00fai kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u1ee7a h\u1ecd:<\/p>\n<blockquote>\n<p>-\u2026 T\u1eeb th\u00e1ng 10-1979, ch\u00fang l\u1ea1i gi\u1edbi h\u1ea1n m\u1ed7i l\u1ea7n th\u0103m nu\u00f4i ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c cho t\u1ed1i \u0111a 30 k\u00fd qu\u00e0. M\u00e0 C\u1ed9ng s\u1ea3n ch\u1eb3ng bao gi\u1edd th\u00e8m ph\u1ed5 bi\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc. \u0110\u00f9ng m\u1ed9t c\u00e1i, ra quy \u0111inh r\u1ed3i \u00e1p d\u1ee5ng lu\u00f4n. Nhi\u1ec1u b\u00e0 lo mang qu\u00e0 ra nhi\u1ec1u l\u1ea1i ph\u1ea3i mang tr\u1edf v\u1ec1. M\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i ngo\u00e0i B\u1eafc \u0111\u00e2u c\u00f3 ph\u1ea3i d\u1ec5 d\u00e0ng nh\u01b0 trong Nam. Tr\u1ea1i giam n\u00e0o c\u0169ng \u1edf g\u1ea7n n\u00fai, c\u00e1ch xa qu\u1ed1c l\u1ed9 s\u1ed1 1 t\u1eeb 40, 50 c\u00e2y s\u1ed1 tr\u1edf l\u00ean c\u1ea3. C\u00f3 \u0111o\u1ea1n ph\u1ea3i \u0111i \u0111\u00f2, c\u00f3 \u0111o\u1ea1n \u0111i xe b\u00f2, xe tr\u00e2u, c\u00f3 \u0111o\u1ea1n \u0111i b\u1ed9, g\u00e1nh kh\u00f4ng n\u1ed5i qu\u00e0 th\u00ec ph\u1ea3i thu\u00ea ng\u01b0\u1eddi ta g\u00e1nh. X\u00e3 h\u1ed9i Mi\u1ec1n B\u1eafc c\u01b0\u1edbp gi\u1eadt t\u00f9m lum, nhi\u1ec1u b\u00e0 \u0111i b\u1ecb m\u1ea5t ti\u1ec1n b\u1ea1c, m\u1ea5t qu\u00e0, m\u1ea5t gi\u1ea5y t\u1edd. Anh em ch\u00fang t\u00f4i s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 nh\u1edd c\u00f3 gia \u0111\u00ecnh. M\u1ed7i khi \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e0 th\u0103m nu\u00f4i, ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn qu\u00e0 c\u00f3 th\u00f4ng l\u1ec7 m\u1eddi anh em quen bi\u1ebft \u0103n m\u1eebng ng\u00e0y th\u0103m nu\u00f4i. Trong b\u1eefa \u0103n, ch\u00fang t\u00f4i th\u01b0\u1eddng n\u00f3i v\u1edbi nhau, c\u00e2u n\u00f3i tuy l\u00e0 \u0111\u00f9a nh\u01b0ng t\u00e2m \u00fd l\u00e0 th\u1eadt: V\u1ee3 ta sinh ra con ta, nu\u00f4i n\u1ea5ng con ta, day d\u1ed7 con ta, nu\u00f4i lu\u00f4n c\u1ea3 ta n\u1eefa. V\u1eady ta ph\u1ea3i bi\u1ebft \u01a1n ng\u01b0\u1eddi\u2026\u201d [Tr\u1ea7n Hu\u1ef3nh Ch\u00e2u, \u201cCh\u01b0\u01a1ng VIII-Th\u01b0 T\u1eeb, Ti\u1ebfp T\u1ebf, Th\u0103m Nu\u00f4i\u201d, <i>Nh\u1eefng n\u0103m c\u1ea3i t\u1ea1o \u1edf B\u1eafc Vi\u1ec7t<\/i>, trang 99, s\u0111d, Culver City, California, Hoa K\u1ef3, 1981]<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>T\u00f4i th\u01b0\u1eddng kinh h\u1ed3n t\u00e1ng \u0111\u1edfm khi \u0111\u1ecdc nh\u1eefng \u0111o\u1ea1n mi\u00eau t\u1ea3 c\u00e1c b\u00e0 ho\u1eb7c gia \u0111\u00ecnh l\u1eb7n l\u1ed9i ti\u1ebfp t\u1ebf cho ch\u1ed3ng ho\u1eb7c cho ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n, ph\u1ea3i v\u00e1c \u0111\u1ed3 \u0111o\u00e0ng qua tru\u00f4ng c\u00f9ng g\u00e0nh. Th\u01b0\u1eddng th\u00ec x\u00e1ch 1 th\u00f9ng s\u01a1n 10 gallons c\u0169ng kh\u00f4ng sao, nh\u01b0ng x\u00e1ch ch\u1eebng v\u00e0i th\u00f9ng \u0111i t\u1edbi \u0111i lui, \u0111i xu\u00f4i \u0111i ng\u01b0\u01a1\u0323c, tr\u00e8o l\u00ean tr\u00e8o xu\u1ed1ng m\u1ea5y c\u00e1i thang l\u00e0 bi\u1ebft N\u1ed7i L\u00f2ng T\u00f4 Th\u1ecb ngay. T\u00e2m s\u1ef1 c\u1ee7a Tr\u1ea7n Hu\u1ef3nh Ch\u00e2u kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u1ee7a ri\u00eang \u00f4ng m\u00e0 c\u0169ng c\u1ee7a bao nhi\u00eau c\u1eb7p v\u1ee3 ch\u1ed3ng, gia \u0111\u00ecnh b\u1ecb chia l\u00eca:<\/p>\n<blockquote>\n<p>&#8211; \u2026 Khi xe \u0111\u1ebfn \u0110\u00e8o C\u1ea3, s\u1eafp v\u00e0o h\u1ea7m, t\u00f4i nh\u00ecn th\u1ea5y H\u00f2n V\u1ecdng Phu tr\u00ean n\u00fai. T\u00f4i s\u1ef1c nh\u1edb \u0111\u1ebfn b\u1ee9c th\u01b0 c\u1ee7a v\u1ee3 t\u00f4i vi\u1ebft sau khi th\u0103m t\u00f4i \u1edf Thanh H\u00f3a v\u1ec1, h\u1ed3i th\u00e1ng b\u1ea3y n\u0103m 1979: \u2018Em \u0111i tr\u00ean xe l\u1eeda, nh\u00ecn th\u1ea5y H\u00f2n V\u1ecdng Phu g\u1ee5c \u0111\u1ea7u h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc tr\u00f4ng ch\u1ed3ng, l\u00f2ng nao nao mu\u1ed1n kh\u00f3c. Nh\u01b0ng em kh\u00f4ng c\u00fai \u0111\u1ea7u nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi v\u1ecdng phu h\u00f3a \u0111\u00e1. Em v\u1eabn ng\u1ea9ng cao \u0111\u1ea7u&#8230;\u2019 T\u00f4i ngh\u0129 \u0111\u1ebfn nh\u1eefng v\u1ea5t v\u1ea3 nh\u1ecdc nh\u1eb1n c\u1ea3 v\u1eadt ch\u1ea5t l\u1eabn tinh th\u1ea7n m\u00e0 v\u1ee3 t\u00f4i ph\u1ea3i ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng trong g\u1ea7n 5 n\u0103m, su\u1ed1t th\u1eddi gian t\u00f4i \u1edf t\u00f9. Sau c\u00f4ng \u01a1n c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng Sinh Th\u00e0nh, l\u00e0 c\u00f4ng \u01a1n c\u1ee7a v\u1ee3. T\u00f4i c\u00f2n s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e0 v\u1ec1 nh\u01b0 th\u1ebf n\u1ea7y l\u00e0 nh\u1edd v\u1ee3. Kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ee9c \u0103n v\u00e0 thu\u1ed1c men c\u1ee7a v\u1ee3 g\u1edfi ra th\u00ec t\u00f4i \u0111\u00e3 b\u1ecf x\u00e1c \u1edf Qu\u1ea3ng Ninh ho\u1eb7c Thanh Ho\u00e1 r\u1ed3i. V\u1ee3 t\u00f4i v\u1eabn ng\u1ea9ng cao \u0111\u1ea7u d\u00f9 t\u00f4i \u0111ang \u1edf t\u00f9. Ng\u1ea9ng cao \u0111\u1ea7u v\u00ec ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec ph\u1ea3i x\u1ea5u h\u1ed5 d\u00f9 tuy\u00ean truy\u1ec1n C\u1ed9ng s\u1ea3n c\u00f3 g\u1ecdi ch\u00fang t\u00f4i l\u00e0 \u201cng\u1ee5y\u201d. Ng\u1ea9ng cao \u0111\u1ea7u v\u00ec d\u00e2n ch\u00fang v\u1eabn th\u01b0\u01a1ng m\u1ebfn gia \u0111\u00ecnh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169. Ng\u1ea9ng cao \u0111\u1ea7u \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee7 s\u1ee9c ch\u1ea1y ng\u01b0\u1ee3c ch\u1ea1y xu\u00f4i nu\u00f4i con, nu\u00f4i ch\u1ed3ng v\u00e0 gi\u00fap \u0111\u1ee1 c\u1ea3 b\u00e0 con h\u1ecd h\u00e0ng hai b\u00ean. Ng\u1ea9ng cao \u0111\u1ea7u \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng \u0111\u1ee1 \u00e1p l\u1ef1c b\u1eaft \u0111i v\u00f9ng kinh t\u1ebf m\u1edbi. Tuy ng\u1ea9ng cao \u0111\u1ea7u nh\u01b0 v\u1eady, v\u1ee3 t\u00f4i \u0111\u00e3 ph\u1ea3i kh\u00f3c nhi\u1ec1u l\u1ea7n, \u0111\u1ee9a em t\u00f4i \u0111\u00e3 cho t\u00f4i bi\u1ebft nh\u01b0 th\u1ebf, v\u00ec nhi\u1ec1u l\u00fac qu\u00e1 c\u01a1 c\u1ef1c \u0111\u1eafng cay. Nay t\u00f4i tr\u1edf v\u1ec1, ch\u1eb3ng c\u00f3 c\u00e1i vinh quang c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi chinh phu v\u1ec1, ch\u1ec9 c\u00f3 s\u1ef1 vui m\u1eebng l\u00fac \u0111o\u00e0n t\u1ee5, nh\u01b0ng l\u00e0 s\u1ef1 vui m\u1eebng r\u1ea5t h\u1ea1n ch\u1ebf trong khi th\u00e2n m\u00ecnh, d\u00e2n t\u1ed9c m\u00ecnh c\u00f2n s\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi \u00e1ch C\u1ed9ng s\u1ea3n\u2026\u201d [Tr\u1ea7n Hu\u1ef3nh Ch\u00e2u,\u201dCh\u01b0\u01a1ng X-Tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng v\u1ec1 Nam\u201d, s\u0111d, trang 142-143- <u><a href=\"https:\/\/vietmessenger.com\/books\/?title=nhung%20nam%20cai%20tao%20o%20bac%20viet\">https:\/\/vietmessenger.com\/books\/?title=nhung%20nam%20cai%20tao%20o%20bac%20viet<\/a><\/u>]<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Sau \u0111\u00f3, Tr\u01b0\u01a1ng V\u0169 n\u1ea1i s\u1eed gia T\u1ea1 Ch\u00ed \u0110\u1ea1i Tr\u01b0\u1eddng ra l\u00e0m ch\u1ee9ng cho m\u1ed9t ph\u1ea7n kh\u00e1c v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 chinh phu v\u00e0 chinh ph\u1ee5 c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\n<p><b>3.7 <i>Trong t\u1eadp h\u1ed3i k\u00fd v\u1ec1 t\u00f9 c\u1ea3i t\u1ea1o c\u1ee7a T\u1ea1 Ch\u00ed \u0110\u1ea1i Tr\u01b0\u1eddng, ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft s\u1eed n\u00e0y n\u00f3i nhi\u1ec1u v\u1ec1 h\u1ecd.<\/i><\/b><i>.. <\/i>[<i>Tr\u01b0\u01a1ng V\u0169 2025<\/i>, s\u0111d, trang 52]<b><\/b><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u01a1ng V\u0169 nh\u1eafc \u0111\u1ebfn \u201ch\u1ed3i k\u00fd v\u1ec1 t\u00f9 C\u1ea3i t\u1ea1o\u201d <i>M\u1ed9t kho\u1ea3nh Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng h\u00f2a n\u1ed1i d\u00e0i<\/i> c\u1ee7a s\u1eed gia T\u1ea1 Ch\u00ed \u0110\u1ea1i Tr\u01b0\u1eddng (cu\u1ed1n \u201c<i>S\u1eed k\u00fd<\/i>\u201d theo \u00fd t\u00e1c gi\u1ea3 khi hi\u1ec7u \u0111\u00ednh, 2012):<\/p>\n<blockquote>\n<p><a name=\"_Hlk202218169\"><\/a><span style=\"color: #000000;\">-\u2026 Trong t\u1eadp h\u1ed3i k\u00fd v\u1ec1 t\u00f9 c\u1ea3i t\u1ea1o c\u1ee7a T\u1ea1 Ch\u00ed \u0110\u1ea1i Tr\u01b0\u1eddng, ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft s\u1eed n\u00e0y n\u00f3i nhi\u1ec1u v\u1ec1 h\u1ecd. <\/span><span style=\"color: #000000;\">\u00d4ng c\u0169ng ghi l\u1ea1i nhi\u1ec1u chuy\u1ec7n th\u1eadt m\u00e0 th\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c nghe nh\u1eefng c\u1ef1u t\u00f9 nh\u00e2n k\u1ec3 l\u1ea1i \u1edf ngo\u00e0i \u0111\u1eddi. Nh\u1eefng chuy\u1ec7n m\u00e0 khi nghe, ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh Vi\u1ec7t Nam kh\u00f4ng mu\u1ed1n nh\u1edb. R\u1ea5t \u00edt th\u1ea5y hay kh\u00f4ng th\u1ea5y ghi l\u1ea1i trong nh\u1eefng h\u1ed3i k\u00fd kh\u00e1c. \u00d4ng k\u1ec3 chuy\u1ec7n <\/span><a name=\"_Hlk203831753\"><\/a><span style=\"color: #000000;\">nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 ph\u1ea3i b\u00e1n th\u00e2n \u0111\u1ec3 nu\u00f4i ch\u1ed3ng, hay t\u1ec7 h\u1ea1i h\u01a1n, ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 chi\u1ec1u chu\u1ed9ng nh\u1eefng th\u00f3i quen h\u01b0\u1edfng th\u1ee5 r\u1ea5t v\u1ecb k\u1ef7 c\u1ee7a ch\u1ed3ng cho d\u00f9 v\u00e0o l\u00fac \u0111\u00f3 c\u00e1c \u00f4ng \u1ea5y \u0111ang \u1edf trong t\u00f9<\/span><span style=\"color: #000000;\">\u2026 [<i>Tr\u01b0\u01a1ng V\u0169 2025<\/i>, s\u0111d, trang 52]<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Tr\u01b0\u01a1\u0301c h\u00ea\u0301t, t\u00e2\u0323p <i>s\u01b0\u0309 ky\u0301<\/i> cu\u0309a Ta\u0323 Chi\u0301 \u0110a\u0323i Tr\u01b0\u01a1\u0300ng ghi nh\u00e2\u0323n cu\u00f4\u0323c \u0111\u01a1\u0300i tu\u0300 ngu\u0323c cu\u0309a ng\u01b0\u01a1\u0300i tu\u0300 trong Tra\u0323i Ca\u0309i Ta\u0323o C\u00f4\u0323ng sa\u0309n, n\u00ean t\u00f4i co\u0301 th\u00ea\u0309 suy lu\u00e2\u0323n r\u0103\u0300ng \u201cng\u01b0\u01a1\u0300i li\u0301nh Vi\u00ea\u0323t Nam\u201d na\u0300y la\u0300 ng\u01b0\u01a1\u0300i li\u0301nh VNCH (Mi\u00ea\u0300n Nam). B\u01a1\u0309i th\u00ea\u0301, \u0111\u1ecdc nh\u1eefng gi\u00f2ng th\u01b0\u1ee3ng d\u1eabn, t\u00f4i r\u1ea5t hi\u1ebfu k\u1ef3: Chuy\u1ec7n g\u00ec gh\u00ea g\u1edbm, t\u1ee7i h\u1ed5, ta\u0300n t\u00ea\u0323 \u0111\u1ebfn n\u1ed7i m\u00e0 <span style=\"color: #000000;\">\u201c<\/span><a name=\"_Hlk203860028\"><\/a><i><span style=\"color: #000000;\">ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh Vi\u1ec7t Nam<\/span><\/i><i> kh\u00f4ng mu\u1ed1n nh\u1edb<\/i>\u201d v\u00e0<i> \u201cR\u1ea5t \u00edt th\u1ea5y hay kh\u00f4ng th\u1ea5y ghi l\u1ea1i trong nh\u1eefng h\u1ed3i k\u00fd kh\u00e1c\u201d<\/i>? Tr\u01b0\u01a1ng V\u0169 \u0111\u01a1n c\u1eed chi ti\u1ebft n\u00e0y:<i> \u201cnh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 ph\u1ea3i b\u00e1n th\u00e2n \u0111\u1ec3 nu\u00f4i ch\u1ed3ng, hay t\u1ec7 h\u1ea1i h\u01a1n, ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 chi\u1ec1u chu\u1ed9ng nh\u1eefng th\u00f3i quen h\u01b0\u1edfng th\u1ee5 r\u1ea5t v\u1ecb k\u1ef7 c\u1ee7a ch\u1ed3ng cho d\u00f9 v\u00e0o l\u00fac \u0111\u00f3 c\u00e1c \u00f4ng \u1ea5y \u0111ang \u1edf trong t\u00f9<\/i>\u201d. Tr\u00e1i v\u1edbi \u0111i\u1ec1u m\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0169 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh m\u1ed9t c\u00e1ch r\u1ea5t t\u1ef1 tin: \u201c<i>Nh\u1eefng chuy\u1ec7n m\u00e0 khi nghe, ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh Vi\u1ec7t Nam kh\u00f4ng mu\u1ed1n nh\u1edb. R\u1ea5t \u00edt th\u1ea5y hay kh\u00f4ng th\u1ea5y ghi l\u1ea1i trong nh\u1eefng h\u1ed3i k\u00fd kh\u00e1c<\/i>\u2026\u201d, t\u00f4i \u0111a\u0303 d\u00e2\u0303n ch\u01b0\u0301ng\u2014kh\u00f4ng chi\u0309 t\u01b0\u0300 cu\u00f4\u0301n s\u01b0\u0309 ky\u0301 cu\u0309a Ta\u0323 Chi\u0301 \u0110a\u0323i Tr\u01b0\u01a1\u0300ng\u2014ma\u0300 co\u0300n t\u01b0\u0300 h\u1ed3i k\u00fd c\u1ee7a nhi\u1ec1u t\u00f9 nh\u00e2n C\u1ed9ng s\u1ea3n kha\u0301c&#8211;h\u00e2\u0300u cho th\u00e2\u0301y c\u00e1c h\u1ed3i k\u00fd \u00e2\u0301y \u0111\u1ec1u c\u00f3 nh\u1eafc \u0111\u1ebfn n\u1ed7i kh\u00f3 nh\u1ecdc v\u00e0 c\u1ef1c nh\u1ee5c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi t\u00f9 v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh h\u1ecd. Th\u1ebf n\u00ean, nhi\u1ec1u n\u1ed7i th\u1ed1ng kh\u1ed5 \u00e2\u0301y kh\u00f4ng n\u00ean d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 t\u1eadp th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh m\u1ed9t c\u00e1ch phi\u1ebfn di\u1ec7n. Tr\u00e1i l\u1ea1i, ch\u00fang n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng nh\u01b0 nh\u1eefng th\u00ed d\u1ee5 \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh cho s\u1ef1 \u00e1c nghi\u1ec7t v\u00e0 th\u00e2m \u0111\u1ed9c n\u1ea9y sinh t\u1eeb Ch\u1ee7 ngh\u0129a C\u1ed9ng s\u1ea3n v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u1eeba h\u00e0nh sau 1975. H\u1ecd \u0111\u00e3 d\u1ef1 \u0111o\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea3n \u1ee9ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u1ee7a n\u1ea1n nh\u00e2n (ng\u01b0\u1eddi t\u00f9) m\u00e0 c\u00f2n c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh n\u1ea1n nh\u00e2n (ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3, ng\u01b0\u1eddi em g\u00e1i hay con g\u00e1i) d\u1eabn \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u bi k\u1ecbch d\u00e2y chuy\u1ec1n kh\u00e1c.<\/p>\n<p>Do \u0111o\u0301, th\u01b0\u0301 nh\u00e2\u0301t, danh d\u1ef1 c\u1ee7a (nhi\u1ec1u) ph\u1ee5 n\u1eef n\u1ea1n nh\u00e2n v\u00e0 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7, n\u00ea\u0301u co\u0301, c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn h\u01a1n l\u00e0 khuy\u1ebft \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a ca\u0301c c\u00e1 nh\u00e2n \u0111ang b\u1ecb giam trong t\u00f9. Th\u01b0\u0301 hai, n\u00ea\u0301u \u0111a\u0303 nh\u0103\u0301c \u0111\u00ea\u0301n n\u00f4\u0303i th\u00f4\u0301ng kh\u00f4\u0309 bao tru\u0300m l\u00ean ha\u0300ng tri\u00ea\u0323u d\u00e2n Mi\u00ea\u0300n Nam \u00e2\u0301y thi\u0300 kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ec9 ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn m\u1ed9t chi ti\u1ebft m\u00e0 kh\u00f4ng t\u00ecm \u0111\u1ebfn nguy\u00ean nh\u00e2n v\u00e0 th\u1ee7 ph\u1ea1m. Khoan n\u00f3i t\u1edbi nguy\u00ean nh\u00e2n v\u00e0 th\u1ee7 ph\u1ea1m, h\u00e3y \u0111\u1ecdc m\u1ea5y \u0111o\u1ea1n n\u00e0y \u0111\u1ec3, m\u00f4\u0323t l\u00e2\u0300n n\u01b0\u0303a, t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea7n n\u00e0o n\u1ed7i th\u1ed1ng kh\u1ed5 va\u0300 oan kh\u00f4\u0301c ma\u0300 hy vo\u0323ng, r\u00f4\u0300i ra, v\u00e2\u0303n co\u0300n \u0111\u01b0\u01a1\u0323c nh\u01a1\u0301 \u0111\u00ea\u0301n:<\/p>\n<blockquote>\n<p>&#8211; \u2026 Theo t\u00f4i, cu\u1ed9c s\u1ed1ng t\u00f9 \u0111\u00e0y, \u0111\u00f3i kh\u00e1t, ngh\u00e8o n\u00e0n kh\u00f4ng kh\u00e1c g\u00ec to\u00e0n d\u00e2n Vi\u1ec7t Nam sau 1975 hi\u1ec7n \u0111ang s\u1ed1ng du\u1edbi g\u00f4ng c\u00f9m ch\u1ebf \u0111\u1ed9 C\u1ed9ng S\u1ea3n hi\u1ec7n t\u1ea1i gi\u1eefa B\u1ea1o L\u1ef1c v\u00e0 Tham Nh\u0169ng. Gia \u0111\u00ecnh, th\u00e2n nh\u00e2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c th\u00e0nh ph\u1ea7n ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 tr\u1edf th\u00e0nh mi\u1ebfng m\u1ed3i ngon s\u01a1i cho c\u00e1c c\u00e1n b\u1ed9, b\u00ed th\u01b0 \u0110\u1ea3ng. H\u1ecd \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t theo d\u00f5i khai th\u00e1c r\u1ed1t r\u00e1o kh\u00f4ng ch\u1eeba m\u1ed9t th\u1ee9 g\u00ec k\u1ec3 c\u1ea3 t\u00e1n t\u1ec9nh, chi\u00eau d\u1ee5, \u00e9p bu\u1ed9c l\u00e0m t\u00ecnh, l\u00e0m ti\u1ec1n\u2026 [Chu\u1ea9n t\u01b0\u1edbng L\u00fd T\u00f2ng B\u00e1, <i>H\u1ed3i k\u00fd 25 n\u0103m kh\u00f3i l\u1eeda<\/i>&#8211;<i>C\u1ea3m ngh\u0129 c\u1ee7a m\u1ed9t T\u01b0\u1edbng C\u1ea7m qu\u00e2n t\u1ea1i m\u1eb7t tr\u1eadn<\/i>, trang 216, T\u00e1c gi\u1ea3 t\u00e1i b\u1ea3n l\u1ea7n th\u1ee9 6, 2005, Las Vegas]<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>\u0110o\u1ea1n tr\u00edch d\u1eabn sau \u0111\u00e2y l\u00e0 t\u1eeb <i>H\u1ed3i k\u00fd m\u1ed9t Linh M\u1ee5c trong T\u00f9 C\u1ed9ng S\u1ea3n<\/i> c\u1ee7a Linh m\u1ee5c Ph\u00ear\u00f4 \u0110inh Ng\u1ecdc Qu\u1ebf, (th\u00e1ng 8.1926, Nam \u0110\u1ecbnh-th\u00e1ng 7. 2021, Long Beach, California) thu\u1ed9c D\u00f2ng Ch\u00faa C\u1ee9u Th\u1ebf, b\u1ecb giam 13 n\u0103m sau 1975. Linh m\u1ee5c l\u00e0 Tuy\u00ean \u00fay tr\u01b0\u1edfng Ph\u00f2ng Tuy\u00ean u\u00fd Bi\u1ec7t khu Th\u1ee7 \u0111\u00f4 Saigon\/H\u1ea1t tr\u01b0\u1edfng H\u1ea1t Qu\u00e2n \u0111\u1ed9i T\u1ed5ng gi\u00e1o ph\u1eadn Saigon\/ Hi\u1ec7u tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 Gi\u00e1m \u0111\u1ed1c tr\u01b0\u1eddng trung h\u1ecdc Tinh Th\u1ea7n. Linh m\u1ee5c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ecbnh c\u01b0 t\u1ea1i Hoa K\u1ef3 v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang, n\u0103m 1993 v\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp t\u1ee5c ph\u1ee5c v\u1ee5 Ch\u00faa v\u00e0 gi\u00e1o d\u00e2n nh\u01b0 c\u0169:<\/p>\n<blockquote>\n<p>-\u2026 T\u00f4i bi\u1ebft c\u00f3 nh\u1eefng gia \u0111\u00ecnh kh\u1ed5 v\u00ec ch\u1ed3ng, v\u00ec con \u0111i h\u1ecdc t\u1eadp c\u1ea3i t\u1ea1o. \u1ede nh\u00e0 thi\u1ebfu g\u00ec b\u00e0 m\u1eb9 ph\u1ea3i l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1ea5t v\u1ea3 ng\u00e0y \u0111\u00eam \u0111\u1ec3 nu\u00f4i con (m\u1ed9t b\u1ea7y con c\u00f2n nh\u1ecf) v\u00e0 nu\u00f4i ch\u1ed3ng b\u1ecb c\u1ea3i t\u1ea1o. M\u1ed9t b\u00e0 v\u1ee3 m\u1edbi l\u1ea5y ch\u1ed3ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0i th\u00e1ng, x\u1ea3y ra bi\u1ebfn c\u1ed1 30 th\u00e1ng 4, ch\u1ed3ng ph\u1ea3i \u0111i h\u1ecdc t\u1eadp c\u1ea3i t\u1ea1o t\u1eadn m\u00e3i ngo\u00e0i B\u1eafc. Ch\u1ecb \u1edf nh\u00e0 b\u01a1 v\u01a1 ch\u1eb3ng bi\u1ebft l\u00e0m g\u00ec sinh s\u1ed1ng, c\u00f4 \u0111\u01a1n, g\u1eb7p ngay ph\u1ea3i anh c\u00e1n b\u1ed9 \u0111\u00e3 c\u00f3 v\u1ee3 con \u1edf ngo\u00e0i B\u1eafc c\u1eb7p k\u00e8 c\u00e1m d\u1ed7. V\u00ec ph\u1ea3i nu\u00f4i th\u00e2n v\u00e0 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn ch\u1ed3ng, ch\u1ecb \u0111\u00e0nh b\u00e1n m\u00ecnh cho v\u1eadn m\u1ec7nh theo anh c\u00e1n b\u1ed9 \u0111\u1ec3 ki\u1ebfm ti\u1ec1n mua qu\u00e0 \u0111\u1ec1u h\u00e0ng th\u00e1ng g\u1eedi cho ch\u1ed3ng. Anh ch\u1ed3ng ch\u1eb3ng bi\u1ebft g\u00ec ch\u1ec9 bi\u1ebft c\u1ea3m ph\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 ngoan v\u00e0 chung th\u1ee7y. Anh n\u00e0y t\u00f4i bi\u1ebft l\u00e0 kh\u00f4ng hoang ph\u00ed. Nh\u01b0ng t\u00f4i c\u0169ng nh\u01b0 anh ch\u1ec9 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e2u truy\u1ec7n l\u00fac \u0111\u00e3 tr\u1edf v\u1ec1 Saigon. Th\u1eadt qu\u00e1 \u0111au l\u00f2ng, nh\u01b0ng bi\u1ebft ph\u1ea3i gi\u1ea3i quy\u1ebft v\u1ea5n \u0111\u1ec1 sao \u0111\u00e2y??? [Linh m\u1ee5c \u0110inh Ng\u1ecdc Qu\u1ebf, <i>H\u1ed3i K\u00fd M\u1ed9t Linh M\u1ee5c Trong T\u00f9 C\u1ed9ng S\u1ea3n, <\/i>trang 187. In l\u1ea7n th\u1ee9 nh\u1ea5t, 1988. T\u00e1i b\u1ea3n l\u1ea7n th\u1ee9 2, 2002. Hoa K\u1ef3]<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>\u0110o\u1ea1n \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00edch d\u1eabn sau \u0111\u00e2y s\u1ebd kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p x\u1ea9y ra cho chi\u0309 m\u00f4\u0323t ng\u01b0\u1eddi t\u00f9. T\u00e1c gi\u1ea3 l\u00e0 M\u1eb7c Kh\u00e1ch, m\u1ed9t s\u0129 quan L\u1ef1c L\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1eb7c Bi\u1ec7t. \u00d4ng k\u1ebft th\u00fac b\u00e0i vi\u1ebft v\u1ec1 cu\u1ed9c th\u00e0nh l\u1eadp Tr\u1ea1i Delta v\u00e0 c\u00e1c qu\u00e2n nh\u00e2n li\u00ean h\u1ec7:<\/p>\n<blockquote>\n<p>&#8211; \u2026 Tr\u1ea1i Delta \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp gi\u1eefa n\u0103m 1964. Nhi\u1ec7m v\u1ee5 c\u1ee7a tr\u1ea1i l\u00e0 hu\u1ea5n luy\u1ec7n v\u00e0 cung c\u1ea5p cho Khu C\u1ea5m c\u00e1c To\u00e1n Bi\u1ec7t K\u00edch \u0111\u1ec3 h\u00e0nh qu\u00e2n vi\u1ec5n th\u00e1m tr\u00ean b\u1eafc v\u0129 tuy\u1ebfn 17 v\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng m\u00f2n H\u1ed3 ch\u00ed Minh. Doanh tr\u1ea1i n\u1eb1m trong phi tr\u01b0\u1eddng Nha Trang. Khu C\u1ea5m l\u00e0 m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn c\u1ee7a tr\u1ea1i v\u00e0 c\u00e1c k\u1ebf ho\u1ea1ch h\u00e0nh qu\u00e2n c\u1ee7a khu C\u1ea5m tr\u1ef1c thu\u1ed9c S\u1edf K\u1ef9 Thu\u1eadt B\u1ed9 T\u1ed5ng Tham M\u01b0u. Khu C\u1ea5m \u0111\u00e3 t\u1eebng c\u00f3 bi\u1ec7t danh l\u00e0 tr\u1ea1i \u0110\u1eb1ng V\u00e2n. Th\u00e1ng 9-1964 t\u00f4i t\u1eeb b\u1ed9 ch\u1ec9 huy LL\u0110B V\u00f9ng 4 \u0111\u01b0\u1ee3c thuy\u00ean chuy\u1ec3n v\u1ec1 ch\u1ec9 huy tr\u1ea1i LL\u0110B\/Delta (\u2026) Trong Ban \u0110i\u1ec1u H\u00e0nh, Tr\u1ea7n Kh\u1eafc Nghi\u00eam g\u00e2y nhi\u1ec1u \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng nh\u1ea5t. Anh ra tr\u01b0\u1eddng kh\u00f3a 18 V\u00f5 B\u1ecb Qu\u1ed1c Gia. Th\u00f4ng minh, lanh tr\u00ed, n\u0103ng \u0111\u1ed9ng, r\u1ea5t tinh ngh\u1ecbch, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u00f3 nhi\u1ec1u s\u00e1ng ki\u1ebfn \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o. Trong ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh L\u00f4i V\u0169 m\u00e0 anh tham d\u1ef1 ngay t\u1eeb ng\u00e0y \u0111\u1ea7u, anh g\u1ee3i \u00fd th\u00e0nh l\u1eadp c\u00e1c To\u00e1n Beo G\u1ea5m. Li\u00ean to\u00e1n Beo G\u1ea5m quy t\u1ee5 c\u00e1c qu\u00e2n nh\u00e2n tinh th\u1ea7n k\u1ef7 lu\u1eadt kh\u00f4ng m\u1ea5y cao, n\u00f4m na l\u00e0 c\u00e1c binh s\u0129 ba gai. Hai ch\u1eef Ba Gai vi\u1ebft t\u1eaft l\u00e0 B.G. m\u00e0 B.G. c\u0169ng l\u00e0 ch\u1eef vi\u1ebft t\u1eaft c\u1ee7a Beo G\u1ea5m. To\u00e1n vi\u00ean n\u00e0o ph\u1ea1m k\u1ef7 lu\u1eadt b\u1ecb chuy\u1ec3n v\u00e0o Beo G\u1ea5m b\u1ed7ng c\u1ea3m th\u1ea5y h\u00e3nh di\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c mang danh lo\u00e0i m\u00e3nh th\u00fa s\u01a1n l\u00e2m n\u00e0y. Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng t\u00e2m l\u00fd r\u1ea5t thu\u1eadn l\u1ee3i. Th\u1ef1c v\u1eady, li\u00ean to\u00e1n Beo G\u1ea5m ho\u00e0n th\u00e0nh nhi\u1ec1u c\u00f4ng t\u00e1c m\u1ed9t c\u00e1ch xu\u1ea5t s\u1eafc. H\u1ed3i \u1edf B\u1ed9 Ch\u1ec9 Huy LL\u0110B V\u00f9ng 4 t\u1ea1i C\u1ea7n Th\u01a1, Nghi\u00eam v\u00e0 t\u00f4i l\u00e0m vi\u1ec7c chung r\u1ea5t \u0103n \u00fd nhau. T\u01b0\u1edbng Lam S\u01a1n \u0111\u1ebfn th\u0103m V\u00f9ng 4 l\u00e0 l\u00fac t\u00f4i c\u00f3 l\u1ec7nh thuy\u00ean chuy\u1ec3n v\u1ec1 Delta. T\u00f4i \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u00f3 anh \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 c\u00f9ng. M\u1ed9t tu\u1ea7n sau t\u01b0\u1edbng Lam S\u01a1n ch\u1ea5p thu\u1eadn. Sau m\u1ed9t th\u1eddi gian l\u00e0m vi\u1ec7c chung t\u1ea1i Delta, ch\u00fang t\u00f4i chia tay nhau. Anh \u0111i tr\u1ea1i Tr\u1ea3ng S\u1ee5p (T\u00e2y Ninh), t\u00f4i v\u1ec1 BCH LL\u0110B V\u00f9ng 3, r\u1ed3i \u0111i Hoa K\u1ef3. Ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn n\u0103m 1981 t\u00f4i m\u1edbi c\u00f3 d\u1ecbp g\u1eb7p l\u1ea1i anh. H\u1ed3i \u0111\u00f3 t\u00f4i \u0111ang \u1edf t\u00f9 C\u1ed9ng S\u1ea3n, t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn chung tr\u1ea1i c\u1ea3i t\u1ea1o v\u1edbi anh \u1edf H\u00e0 T\u00e2y. Anh v\u1eabn ch\u00ec nh\u01b0 x\u01b0a. Nh\u1eefng n\u0103m trong t\u00f9 anh v\u1eabn d\u00f9ng l\u00fd l\u1ecbch gi\u1ea3. Anh v\u1eabn b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn v\u1ee3 con m\u00e0 theo anh h\u1ecd \u0111ang y\u00ean \u1ed5n \u1edf M\u1ef9 sau chuy\u1ebfn v\u01b0\u1ee3t bi\u00ean an to\u00e0n. Qua th\u01b0 t\u1eeb th\u00e2n nh\u00e2n, anh v\u1eabn c\u00f3 tin v\u1ee3, c\u00f3 h\u00ecnh n\u1eefa. Nh\u01b0ng th\u01b0 do ch\u00ednh tay v\u1ee3 anh vi\u1ebft th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3, v\u00e0 h\u00ecnh th\u00ec \u0111\u00e3 c\u0169, ch\u1ee5p tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y anh v\u00f4 t\u00f9. Ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 hi\u1ec1n c\u1ee7a anh \u0111\u00e3 qua \u0111\u1eddi t\u1eeb l\u00e2u m\u00e0 anh kh\u00f4ng bi\u1ebft. Ch\u1ecb \u0111\u00e3 m\u1ea5t trong chuy\u1ebfn v\u01b0\u1ee3t bi\u00ean. Gia \u0111\u00ecnh anh v\u1eabn d\u1ea5u anh tin \u0111au th\u01b0\u01a1ng \u1ea5y trong nhi\u1ec1u n\u0103m. Ra t\u00f9 m\u1ed9t th\u1eddi gian anh \u0111\u1ebfn M\u1ef9, s\u1ed1ng l\u1eb7ng l\u1ebd, \u00edt ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi ai, r\u00e2u tr\u1eafng m\u1ecdc d\u00e0i ngang ng\u1ef1c-<i>Th\u00e1ng 7. 1996, Montreal<\/i> [M\u1eb7c Kh\u00e1ch, \u201cDelta ng\u00e0y \u0111\u1ea7u\u201d, <i>Tuy\u1ec3n t\u1eadp \u0110\u1eddi Chi\u1ebfn binh<\/i>, trang 60-61]<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>\u0110\u00ea\u0301n \u0111\u00e2y, t\u00f4i \u0111a\u0303 co\u0301 th\u00ea\u0309 ch\u00e2\u0301m d\u01b0\u0301t Ph\u00e2\u0300n I v\u00ea\u0300 Ng\u01b0\u01a1\u0300i li\u0301nh VNCH qua Ta\u0323 Chi\u0301 \u0110a\u0323i Tr\u01b0\u01a1\u0300ng, Phu\u0300ng Nguy\u00ea\u0303n va\u0300 Tr\u01b0\u01a1ng Vu\u0303 \u0111\u00ea\u0309 sang<strong> Ph\u00e2\u0300n II<\/strong> v\u00ea\u0300 <strong>Trung ta\u0301 Kh\u00f4ng Qu\u00e2n\/nha\u0300 ba\u0301o\/Tr\u01b0\u01a1\u0309ng U\u0309y ban Nha\u0300 v\u0103n-bi\u0323 C\u00e2\u0300m tu\u0300, Tr\u00e2\u0300n Tam Ti\u00ea\u0323p va\u0300 Trung T\u00e2m V\u0103n Bu\u0301t Vi\u00ea\u0323t Nam (VN) Ha\u0309i Ngoa\u0323i.<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nhi\u1ec1u n\u1ed7i th\u1ed1ng kh\u1ed5 kh\u00f4ng n\u00ean d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 t\u1eadp th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh m\u1ed9t c\u00e1ch phi\u1ebfn di\u1ec7n, [m\u00e0] n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng nh\u01b0 nh\u1eefng th\u00ed d\u1ee5 \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh cho s\u1ef1 \u00e1c nghi\u1ec7t v\u00e0 th\u00e2m \u0111\u1ed9c t\u1eeb Ch\u1ee7 ngh\u0129a C\u1ed9ng s\u1ea3n v\u00e0 nh\u00f3m th\u1eeba h\u00e0nh sau 1975. H\u1ecd \u0111\u00e3 d\u1ef1 \u0111o\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea3n \u1ee9ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u1ee7a n\u1ea1n nh\u00e2n (ng\u01b0\u1eddi t\u00f9) m\u00e0 c\u00f2n c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh n\u1ea1n nh\u00e2n (ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3, ng\u01b0\u1eddi em g\u00e1i hay con g\u00e1i) d\u1eabn \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u bi k\u1ecbch d\u00e2y chuy\u1ec1n kh\u00e1c.<\/p>\n","protected":false},"author":1249,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[2744,136,9,25,197],"tags":[],"class_list":["post-104546","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-50-nam-van-hoc-viet-nam-hai-ngoai-1975-2025","category-gioi-thieu-tac-gia","category-nghien-cuu","category-nhan-dinh","category-quan-diem"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104546","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1249"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=104546"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104546\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":104549,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104546\/revisions\/104549"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=104546"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=104546"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=104546"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}