{"id":10281,"date":"2009-12-11T01:04:00","date_gmt":"2009-12-11T01:04:00","guid":{"rendered":"http:\/\/damau.org\/archives\/10281"},"modified":"2019-02-25T23:17:56","modified_gmt":"2019-02-25T23:17:56","slug":"chuong-tirnh-giao-duc-o-nuoc-ta-nhung-thap-nien-dau-the-ky-xx-va-nhung-ong-nghe-cuoi-cung-cua-nen-khoa-cu-phong-kien","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/damau.org\/en\/10281\/chuong-tirnh-giao-duc-o-nuoc-ta-nhung-thap-nien-dau-the-ky-xx-va-nhung-ong-nghe-cuoi-cung-cua-nen-khoa-cu-phong-kien","title":{"rendered":"CH\u01af\u01a0NG TR&Igrave;NH GI&Aacute;O D\u1ee4C \u1ede N\u01af\u1edaC TA NH\u1eeeNG TH\u1eacP NI&Ecirc;N \u0110\u1ea6U TH\u1ebe K\u1ef6 XX V&Agrave; NH\u1eeeNG &Ocirc;NG NGH&Egrave; CU\u1ed0I C&Ugrave;NG C\u1ee6A N\u1ec0N KHOA C\u1eec PHONG KI\u1ebeN."},"content":{"rendered":"<p><strong> <\/strong><\/p>\n<p><span style=\"text-decoration: underline;\"><strong>H\u01b0\u1edbng t\u1edbi 1000 n\u0103m Th\u0103ng Long- H\u00e0 N\u1ed9i<\/strong><\/span><\/p>\n<p><strong> <\/strong><\/p>\n<p><strong>CH\u01af\u01a0NG TR\u00ccNH GI\u00c1O D\u1ee4C \u1ede N\u01af\u1edaC TA NH\u1eeeNG TH\u1eacP NI\u00caN \u0110\u1ea6U TH\u1ebe K\u1ef6 XX V\u00c0 NH\u1eeeNG \u00d4NG NGH\u00c8 CU\u1ed0I C\u00d9NG C\u1ee6A N\u1ec0N KHOA C\u1eec PHONG KI\u1ebeN.<\/strong><\/p>\n<p>Ng\u00e0y 01\/3 n\u0103m K\u1ef7 M\u00f9i, ni\u00ean hi\u1ec7u Kh\u1ea3i \u0110\u1ecbnh th\u1ee9 4 (T\u00e2y l\u1ecbch l\u00e0 ng\u00e0y 01\/4\/1919) tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh Hu\u1ebf m\u1edf khoa thi H\u1ed9i. \u0110\u00e2y l\u00e0 khoa thi H\u1ed9i cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c d\u01b0\u1edbi tri\u1ec1u nh\u00e0 Nguy\u1ec5n v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 khoa thi H\u1ed9i cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed n\u1ec1n khoa c\u1eed phong ki\u1ebfn sau g\u1ea7n 900 n\u0103m t\u1ed3n t\u1ea1i. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, khoa thi H\u01b0\u01a1ng cu\u1ed1i c\u00f9ng t\u1ea1i tr\u01b0\u1eddng thi Nam \u0110\u1ecbnh (B\u1eafc k\u1ef3) \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c v\u00e0o n\u0103m 1915 v\u00e0 \u1edf Trung k\u1ef3 l\u00e0 n\u0103m 1918.<\/p>\n<p>B\u00e1o tr\u01b0\u1edbc cho s\u1ef1 c\u00e1o chung c\u1ee7a n\u1ec1n khoa c\u1eed truy\u1ec1n th\u1ed1ng l\u00e0 ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh ng\u00e0y 21\/12\/1917 c\u1ee7a To\u00e0n quy\u1ec1n \u0110\u00f4ng d\u01b0\u01a1ng Albert Sarraut v\u1ec1 vi\u1ec7c cho ban h\u00e0nh <em>\u201cQuy ch\u1ebf chung v\u1ec1 ng\u00e0nh gi\u00e1o d\u1ee5c \u1edf \u0110\u00f4ng d\u01b0\u01a1ng\u201d<\/em> (th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 H\u1ecdc ch\u00ednh t\u1ed5ng quy), nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch l\u1ea5y \u201c<em>T\u00e2y h\u1ecdc<\/em>\u201d thay \u201c<em>Nho h\u1ecdc<\/em>\u201d \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 cho ch\u00ednh s\u00e1ch n\u00f4 d\u1ecbch. V\u1edbi ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh n\u00e0y, ch\u1eef H\u00e1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u00f4n h\u1ecdc b\u1eaft bu\u1ed9c \u0111\u1ed1i v\u1edbi h\u1ec7 \u201c<em>S\u01a1 \u0111\u1eb3ng ti\u1ec3u h\u1ecdc<\/em>\u201d (g\u1ed3m 3 l\u1edbp: \u0110\u1ed3ng \u1ea5u: 7 tu\u1ed5i; D\u1ef1 b\u1ecb: 8 tu\u1ed5i; S\u01a1 \u0111\u1eb3ng ti\u1ec3u h\u1ecdc: 9 tu\u1ed5i), n\u1ebfu tr\u01b0\u1eddng n\u00e0o mu\u1ed1n d\u1ea1y, ph\u1ea3i c\u00f3 s\u1ef1 tho\u1ea3 thu\u1eadn gi\u1eefa ph\u1ee5 huynh h\u1ecdc sinh, h\u1ed9i \u0111\u1ed3ng k\u1ef3 m\u1ee5c n\u01a1i s\u1edf t\u1ea1i v\u00e0 hi\u1ec7u tr\u01b0\u1edfng, nh\u01b0ng s\u1ed1 gi\u1edd d\u00e0nh cho m\u00f4n h\u1ecdc n\u00e0y (n\u1ebfu c\u00f3) c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 90 ph\u00fat m\u1ed7i tu\u1ea7n v\u00e0o bu\u1ed5i s\u00e1ng th\u1ee9 n\u0103m. Bu\u1ed5i s\u00e1ng h\u00f4m \u0111\u00f3, hi\u1ec7u tr\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p v\u1eafng m\u1eb7t. Khi th\u1ea7y \u0111\u1ed3 l\u00ean l\u1edbp <em>\u201cPh\u1ea3i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi gi\u00e1m s\u00e1t sao cho vi\u1ec7c d\u1ea1y ch\u1eef Nho c\u1ee7a th\u1ea7y \u0111\u1ed3 \u0111\u00fang v\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p d\u1ea1y ch\u1eef Nho \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c T\u1ed5ng thanh tra h\u1ecdc ch\u00ednh th\u00f4ng qua<\/em>\u201d. V\u1ec1 ph\u00eda h\u1ecdc sinh, h\u1ecdc hay kh\u00f4ng, kh\u00f4ng b\u1eaft bu\u1ed9c. V\u1edbi h\u1ec7 \u201c<em>Ti\u1ec3u h\u1ecdc to\u00e0n c\u1ea5p<\/em>\u201d (g\u1ed3m 5 l\u1edbp: \u0110\u1ed3ng \u1ea5u: 7 tu\u1ed5i; D\u1ef1 b\u1ecb: 8 tu\u1ed5i; S\u01a1 \u0111\u1eb3ng ti\u1ec3u h\u1ecdc: 9 tu\u1ed5i; Trung \u0111\u1eb3ng ti\u1ec3u h\u1ecdc: 10 tu\u1ed5i; Cao \u0111\u1eb3ng ti\u1ec3u h\u1ecdc: 11 tu\u1ed5i), ngo\u00e0i s\u1ef1 tho\u1ea3 thu\u1eadn gi\u1eefa ph\u1ee5 huynh h\u1ecdc sinh, H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng k\u1ef3 m\u1ee5c n\u01a1i s\u1edf t\u1ea1i v\u00e0 hi\u1ec7u tr\u01b0\u1edfng, c\u00f2n ph\u1ea3i tham kh\u1ea3o \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng h\u00e0ng t\u1ec9nh, n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng h\u00e0ng t\u1ec9nh nh\u1ea5t tr\u00ed th\u00ec l\u00fac \u0111\u00f3 Th\u1ed1ng \u0111\u1ed1c (ho\u1eb7c Th\u1ed1ng s\u1ee9 hay Kh\u00e2m s\u1ee9) m\u1edbi ra quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0a m\u00f4n h\u1ecdc ch\u1eef H\u00e1n thu\u1ed9c m\u00f4n h\u1ecdc b\u1eaft bu\u1ed9c, nh\u1eefng c\u0169ng ch\u1ec9 b\u1eaft bu\u1ed9c \u0111\u1ed1i v\u1edbi hai l\u1edbp cu\u1ed1i c\u1ea5p. H\u00e0ng n\u0103m, Th\u1ed1ng \u0111\u1ed1c (ho\u1eb7c Th\u1ed1ng s\u1ee9 hay Kh\u00e2m s\u1ee9) <em>\u201cph\u1ea3i c\u00f3 b\u00e1o c\u00e1o ri\u00eang v\u1ec1 vi\u1ec7c d\u1ea1y<\/em> <em>ch\u1eef Nho t\u1ea1i c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng n\u00e0y l\u00ean To\u00e0n quy\u1ec1n \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng\u201d.<\/em> \u1ede b\u1eadc Trung h\u1ecdc, vi\u1ec7c d\u1ea1y ch\u1eef H\u00e1n v\u00e0 ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c quy \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng qu\u00e1 3 gi\u1edd m\u1ed9t tu\u1ea7n. Ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh n\u00e0y c\u00f2n quy \u0111\u1ecbnh: <em>\u201cK\u1ec3 t\u1eeb nay (21\/12\/1917), t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng d\u1ea1y ch\u1eef Nho hi\u1ec7n c\u00f3 \u1edf Vi\u1ec7t Nam, d\u00f9 l\u00e0 c\u1ee7a t\u01b0 nh\u00e2n m\u1edf, hay c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7<\/em> <em>Nam<\/em> <em>tri\u1ec1u m\u1edf<\/em> <em>(nh\u01b0 tr\u01b0\u1eddng Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m)<\/em> <em>\u0111\u1ec1u x\u1ebfp v\u00e0o lo\u1ea1i tr\u01b0\u1eddng t\u01b0, v\u00e0 do \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u<\/em> <em>ph\u1ea3i tu\u00e2n th\u1ee7 m\u1ecdi quy ch\u1ebf c\u1ee7a ch\u00ednh quy\u1ec1n<\/em>\u201d. Trong khi vi\u1ec7c d\u1ea1y v\u00e0 h\u1ecdc ch\u1eef H\u00e1n c\u00f3 nh\u1eefng quy \u0111\u1ecbnh ng\u1eb7t ngh\u00e8o nh\u01b0 th\u1ebf, th\u00ec thay v\u00e0o \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t lo\u1ea1t nh\u1eefng m\u00f4n h\u1ecdc m\u1edbi d\u00e0nh cho c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh t\u1eeb <em>S\u01a1 \u0111\u1eb3ng ti\u1ec3u h\u1ecdc, Ti\u1ec3u h\u1ecdc to\u00e0n c\u1ea5p<\/em> \u0111\u1ebfn <em>Trung h\u1ecdc<\/em>:<\/p>\n<p>&#8211; M\u00f4n l\u1ecbch s\u1eed: H\u1ecdc sinh l\u1edbp cu\u1ed1i c\u1ea5p h\u1ec7 <em>S\u01a1 \u0111\u1eb3ng ti\u1ec3u h\u1ecdc<\/em> ph\u1ea3i h\u1ecdc nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u00f4ng cu\u1ed9c khai ho\u00e1 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p \u1edf x\u1ee9 An Nam. L\u1edbp <em>Trung \u0111\u1eb3ng ti\u1ec3u h\u1ecdc<\/em>: \u201c<em>Tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n; Tr\u1ecbnh &#8211; Nguy\u1ec5n ph\u00e2n tranh; Cu\u1ed9c n\u1ed5i lo\u1ea1n c\u1ee7a T\u00e2y S\u01a1n; Ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p \u1edf x\u1ee9 \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng; Gi\u00e1m m\u1ee5c A\u0111r\u0103ng; Gia Long v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf t\u1ee5c Gia Long: Cu\u1ed9c chi\u1ebfm \u0111\u00f3ng x\u1ee9 Nam K\u1ef3 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p; N\u1ec1n b\u1ea3o h\u1ed9 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p \u1edf Trung K\u1ef3 v\u00e0 B\u1eafc K\u1ef3; S\u01a1 l\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 t\u1ed5 ch\u1ee9c cai tr\u1ecb<\/em> <em>c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p \u1edf 3 k\u1ef3\u201d.<\/em> L\u1edbp <em>Cao \u0111\u1eb3ng ti\u1ec3u h\u1ecdc<\/em> ph\u1ea3i h\u1ecdc: <em>\u201cL\u1ecbch s\u1eed n\u01b0\u1edbc Ph\u00e1p; S\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a n\u1ec1n \u0110\u1ec7 tam c\u1ed9ng ho\u00e0 Ph\u00e1p; C\u00f4ng cu\u1ed9c b\u00e0nh tr\u01b0\u1edbng thu\u1ed9c \u0111\u1ecba c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Ph\u00e1p; \u0110\u1ea1i chi\u1ebfn th\u1ebf gi\u1edbi (th\u1ee9 nh\u1ea5t); L\u00f2ng trung th\u00e0nh c\u1ee7a d\u00e2n b\u1ea3n x\u1ee9 c\u00e1c thu\u1ed9c \u0111\u1ecba c\u1ee7a Ph\u00e1p, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 c\u1ee7a \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng\u201d. <\/em>\u1ede b\u1eadc <em>Trung h\u1ecdc<\/em> ph\u1ea3i<em> <\/em>h\u1ecdc: <em>\u201cS\u1ee9 m\u1ec7nh c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Ph\u00e1p \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng; T\u1ed5 ch\u1ee9c b\u1ed9 m\u00e1y cai tr\u1ecb c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p \u1edf Vi\u1ec7t Nam; v.v&#8230;\u201d.<\/em><\/p>\n<p>&#8211; M\u00f4n lu\u00e2n l\u00fd, h\u1ecdc sinh l\u1edbp cu\u1ed1i c\u1ea5p h\u1ec7 <em>Ti\u1ec3u h\u1ecdc to\u00e0n c\u1ea5p<\/em> (Cao \u0111\u1eb3ng ti\u1ec3u h\u1ecdc) ph\u1ea3i h\u1ecdc: <em>\u201cB\u1ed5n ph\u1eadn \u0111\u1ed1i v\u1edbi n\u01b0\u1edbc Ph\u00e1p\u201d,<\/em> nh\u1eefng b\u1ed5n ph\u1eadn \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi r\u00f5 trong ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh, g\u1ed3m b\u1ed1n b\u1ed5n ph\u1eadn ch\u00ednh l\u00e0: <em>\u201cPh\u1ea3i bi\u1ebft y\u00eau k\u00ednh n\u01b0\u1edbc Ph\u00e1p. Ph\u1ea3i bi\u1ebft \u01a1n n\u01b0\u1edbc Ph\u00e1p. Ph\u1ea3i c\u00fac cung t\u1eadn tu\u1ef5 v\u1edbi n\u01b0\u1edbc Ph\u00e1p. Ph\u1ea3i trung th\u00e0nh v\u1edbi n\u01b0\u1edbc Ph\u00e1p\u201d.<\/em><\/p>\n<p>&#8211; M\u00f4n ngo\u1ea1i ng\u1eef, t\u1eeb l\u1edbp <em>Trung \u0111\u1eb3ng ti\u1ec3u h\u1ecdc<\/em> (h\u1ec7 <em>Ti\u1ec3u h\u1ecdc to\u00e0n c\u1ea5p<\/em>) tr\u1edf l\u00ean, vi\u1ec7c gi\u1ea3ng d\u1ea1y ph\u1ea3i ho\u00e0n to\u00e0n d\u00f9ng ti\u1ebfng Ph\u00e1p. \u1ede b\u1eadc <em>Trung h\u1ecdc<\/em> (h\u1ec7 4 n\u0103m), vi\u1ec7c h\u1ecdc ch\u1eef Ph\u00e1p l\u00e0 ch\u1ee7 y\u1ebfu <em>\u201cm\u1ed7i tu\u1ea7n c\u00f3 27 gi\u1edd r\u01b0\u1ee1i l\u00ean l\u1edbp, th\u00ec c\u00f3 12 gi\u1edd chuy\u00ean h\u1ecdc ti\u1ebfng Ph\u00e1p\u201d. <\/em>S\u1ed1 gi\u1edd c\u00f2n l\u1ea1i tuy d\u00e0nh cho c\u00e1c m\u00f4n h\u1ecdc kh\u00e1c, nh\u01b0ng c\u0169ng ho\u00e0n to\u00e0n d\u1ea1y b\u1eb1ng ti\u1ebfng Ph\u00e1p.<\/p>\n<p>&#8211; Ngo\u00e0i ra, h\u1ecdc sinh c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc c\u00e1c m\u00f4n nh\u01b0: To\u00e1n, l\u00fd, ho\u00e1&#8230;.<\/p>\n<p>V\u1edbi ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh n\u00e0y, h\u1ec7 <em>trung h\u1ecdc<\/em> d\u00e0nh cho nam sinh \u1edf Vi\u1ec7t Nam l\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f3 c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng:<\/p>\n<p>* Chasseloup \u2013 Laubat (S\u00e0i G\u00f2n)<\/p>\n<p>* Tr\u01b0\u1eddng Trung h\u1ecdc b\u1ea3o h\u1ed9 H\u00e0 N\u1ed9i (Coll\u00e8ge du Protectorat \u00e0 Ha noi).<\/p>\n<p>* Tr\u01b0\u1eddng Qu\u1ed1c h\u1ecdc Hu\u1ebf.<\/p>\n<p>* Tr\u01b0\u1eddng Trung h\u1ecdc M\u1ef9 Tho.<\/p>\n<p>* V\u00e0 m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng d\u00e0nh cho n\u1eef sinh l\u00e0 tr\u01b0\u1eddng n\u1eef Trung h\u1ecdc S\u00e0i G\u00f2n.<\/p>\n<p>H\u1ec7 qu\u1ea3 ti\u1ebfp theo c\u1ee7a ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh n\u00e0y l\u00e0 \u0111\u1ea1o d\u1ee5 ng\u00e0y 26\/11 n\u0103m M\u1eadu Ng\u1ecd (T\u00e2y l\u1ecbch l\u00e0 ng\u00e0y 28\/12\/1918) c\u1ee7a Kh\u1ea3i \u0110\u1ecbnh v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u00e3i b\u1ecf khoa c\u1eed \u1edf Trung k\u1ef3 v\u00e0 quy \u0111\u1ecbnh c\u00e1c khoa thi cu\u1ed1i c\u00f9ng (c\u1ee7a n\u1ec1n khoa c\u1eed truy\u1ec1n th\u1ed1ng) s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c v\u00e0o n\u0103m 1919.<\/p>\n<p>C\u0169ng c\u1ea7n n\u00f3i th\u00eam, tr\u01b0\u1edbc khi c\u00f3: <em>\u201cQuy ch\u1ebf chung v\u1ec1 ng\u00e0nh gi\u00e1o d\u1ee5c \u1edf \u0110\u00f4ng d\u01b0\u01a1ng\u201d<\/em>, k\u1ec3 t\u1eeb khoa Canh Tu\u1ea5t, n\u0103m Duy T\u00e2n th\u1ee9 4 (1910), c\u00e1c kho\u00e1 sinh \u0111\u00e3 ph\u1ea3i thi th\u00eam m\u00f4n Qu\u1ed1c ng\u1eef v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh th\u00eam \u0111i\u1ec3m n\u1ebfu thi th\u00eam m\u00f4n Ph\u00e1p v\u0103n. Trong b\u1ed1i c\u1ea3nh \u0111\u00f3, khoa thi H\u1ed9i cu\u1ed1i c\u00f9ng (nh\u01b0 tr\u00ean \u0111\u00e3 n\u00f3i) \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c ng\u00e0y 01\/3 n\u0103m K\u1ef7 M\u00f9i, ni\u00ean hi\u1ec7u Kh\u1ea3i \u0110\u1ecbnh th\u1ee9 4 (T\u00e2y l\u1ecbch l\u00e0 ng\u00e0y 01\/04\/1919). Ng\u00e0y 28\/03 (T\u00e2y l\u1ecbch l\u00e0 ng\u00e0y 28\/04) c\u00f4ng b\u1ed1 k\u1ebft qu\u1ea3. Ng\u00e0y 16\/04 (T\u00e2y l\u1ecbch l\u00e0 ng\u00e0y 15\/05) 23 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y \u0111\u1ed7 b\u01b0\u1edbc v\u00e0o k\u1ef3 thi \u0110\u00ecnh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh cao th\u1ea5p v\u1edbi \u0111\u1ec1 thi l\u00e0 b\u00e0i v\u0103n s\u00e1ch b\u00e0n v\u1ec1 hai ch\u1eef <em>\u201cV\u0103n Minh\u201d<\/em> c\u1ee7a Kh\u1ea3i \u0110\u1ecbnh. Tr\u01b0\u1edbc l\u00fac h\u1ea1 m\u00e0n, khoa thi n\u00e0y \u0111\u00e3 k\u1ecbp b\u1ed5 sung cho danh s\u00e1ch c\u00e1c nh\u00e0 khoa b\u1ea3ng c\u1ee7a n\u1ec1n khoa c\u1eed truy\u1ec1n th\u1ed1ng 7 \u0110\u1ec7 tam gi\u00e1p \u0111\u1ed3ng ti\u1ebfn s\u0129 xu\u1ea5t th\u00e2n v\u00e0 16 Ph\u00f3 b\u1ea3ng. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y, theo th\u00f4ng b\u00e1o c\u1ee7a Ph\u1ee7 kh\u00e2m s\u1ee9, <em>\u201ctuy v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef nh\u1eefng danh hi\u1ec7u h\u1ecdc v\u1ecb c\u0169, nh\u01b0ng s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb trong vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m\u201d!<\/em> Th\u1eadt ra, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1edd \u0111\u1ebfn l\u00fac \u0111\u00f3 m\u00e0 ngay t\u1eeb nh\u1eefng n\u0103m \u0111\u1ea7u c\u1ee7a th\u1eadp ni\u00ean tr\u01b0\u1edbc, nh\u00e0 th\u01a1 T\u00fa X\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 ng\u00e1n ng\u1ea9m cho c\u00e1i s\u1ef1 h\u1ecdc ch\u1eef Nho bu\u1ed5i giao th\u1eddi:<\/p>\n<p><em>\u201cN\u00e0o c\u00f3 ra g\u00ec c\u00e1i ch\u1eef Nho<br \/>\n\u00d4ng ngh\u00e8, \u00f4ng C\u1ed1ng c\u0169ng n\u1eb1m co;<br \/>\nChi b\u1eb1ng \u0111i h\u1ecdc l\u00e0m th\u1ea7y Ph\u00e1n<br \/>\n<\/em><em>T\u1ed1i r\u01b0\u1ee3u S\u00e2m banh, s\u00e1ng s\u1eefa b\u00f2&#8230;.\u201d<\/em><\/p>\n<p>Sau \u0111\u00e2y l\u00e0 danh s\u00e1ch 23 v\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y \u0111\u1ed7 (x\u1ebfp theo th\u1ee9 t\u1ef1 t\u1eeb cao \u0111\u1ebfn th\u1ea5p):<\/p>\n<p><strong>* \u0110\u1ec6 TAM GI\u00c1P \u0110\u1ed2NG TI\u1ebeN S\u0128 XU\u1ea4T TH\u00c2N (7 V\u1eca):<\/strong><\/p>\n<p>1. <strong><em>Nguy\u1ec5n Phong Gi<\/em><\/strong> (Thanh H\u00f3a) 2. <strong><em>Tr\u1ecbnh H\u1eefu Th\u0103ng<\/em><\/strong> (Nam \u0110\u1ecbnh).<\/p>\n<p>3. <strong><em>L\u00ea V\u0103n K\u1ef7<\/em><\/strong> (H\u00e0 T\u0129nh) 4. <strong><em>Nguy\u1ec5n Cao Ti\u00eau<\/em><\/strong> (Thanh Ho\u00e1)<\/p>\n<p>5. <strong><em>B\u00f9i H\u1eefu H\u01b0u<\/em><\/strong> (Th\u1eeba Thi\u00ean) 6. <strong><em>V\u0169 Kh\u1eafc Tri\u1ec3n<\/em><\/strong> (Qu\u1ea3ng B\u00ecnh)<\/p>\n<p>7. <strong><em>D\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec7u T\u01b0\u1eddng<\/em><\/strong> (H\u00e0 \u0110\u00f4ng)<\/p>\n<p>* <strong>PH\u00d3 B\u1ea2NG (16 V\u1eca):<\/strong><\/p>\n<p>1. <strong><em>Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n \u0110\u00e0m<\/em><\/strong> (H\u00e0 T\u0129nh) 2. <strong><em>B\u00f9i H\u1eefu Th\u1ee9<\/em><\/strong> (Th\u1eeba Thi\u00ean)<\/p>\n<p>3. <strong><em>Chu<\/em><\/strong><strong><em> V\u0103n Quy\u1ec1n<\/em><\/strong> (Th\u1eeba Thi\u00ean) 4. <strong><em>Mai Chi\u1ec3u<\/em><\/strong> (Thanh H\u00f3a)<\/p>\n<p>5. <strong><em>Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh Long<\/em><\/strong> (Qu\u1ea3ng Nam) 6. <strong><em>\u0110\u1eb7ng V\u0103n O\u00e1nh<\/em><\/strong> (Ngh\u1ec7 An)<\/p>\n<p>7. <strong><em>Tr\u1ea7n Nguy\u00ean Trinh<\/em><\/strong> (Ngh\u1ec7 An) 8. <strong><em>L\u00ea Nguy\u00ean L\u01b0\u1ee3ng<\/em><\/strong> (Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb)<\/p>\n<p>9. <strong><em>Nguy\u1ec5n H\u00e0 Ho\u1eb1ng<\/em><\/strong> (Qu\u1ea3ng Nam) 10. <strong><em>H\u00e0 V\u0103n \u0110\u1ea1i<\/em><\/strong> (H\u00e0 T\u0129nh)<\/p>\n<p>11. <strong><em>L\u00ea Vi\u1ebft T\u1ea1o<\/em><\/strong> (Thanh Ho\u00e1) 12. <strong><em>Nguy\u1ec5n T\u1ea5n<\/em><\/strong> (Ngh\u1ec7 An)<\/p>\n<p>13.<strong><em>Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Ho\u00e0ng<\/em><\/strong> (Kh\u00e1nh Ho\u00e0)14. <strong><em>Nguy\u1ec5n C\u01b0<\/em><\/strong> (Qu\u1ea3ng B\u00ecnh)<\/p>\n<p>15. <strong><em>\u0110\u1eb7ng V\u0103n H\u01b0\u1edbng<\/em><\/strong> (Ngh\u1ec7 An) 16. <strong><em>Ho\u00e0ng Y\u00ean<\/em><\/strong> (Th\u1eeba Thi\u00ean)<\/p>\n<p>Nh\u01b0 v\u1eady, k\u1ec3 t\u1eeb khoa thi \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c v\u00e0o n\u0103m \u1ea4t M\u00e3o (1075) d\u01b0\u1edbi \u0111\u1eddi L\u00fd Nh\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn khoa thi cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c v\u00e0o n\u0103m K\u1ef7 M\u00f9i (1919) d\u01b0\u1edbi \u0111\u1eddi Nguy\u1ec5n B\u1eedu \u0110\u1ea3o (Kh\u1ea3i \u0110\u1ecbnh), l\u1ecbch s\u1eed n\u1ec1n khoa c\u1eed phong ki\u1ebfn sau ng\u00f3t 900 n\u0103m t\u1ed3n t\u1ea1i \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1ea5t c\u1ea3 188 khoa thi (\u0111\u1ea1i khoa), l\u1ea5y \u0111\u1ed7 \u0111\u01b0\u1ee3c 2898 v\u1ecb, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 46 Tr\u1ea1ng nguy\u00ean, 48 B\u1ea3ng nh\u00e3n, 76 Th\u00e1m hoa, 2462 Ti\u1ebfn s\u0129 v\u00e0 266 Ph\u00f3 b\u1ea3ng.<\/p>\n<p><strong><span style=\"text-decoration: underline;\">T\u00e0i li\u1ec7u tham kh\u1ea3o<\/span><\/strong>:<\/p>\n<p>&#8211; <em>Vi\u1ec7t Nam nh\u1eefng s\u1ef1 ki\u1ec7n l\u1ecbch s\u1eed<\/em> t\u1eadp II: 1897 \u2013 1918 (NXB Khoa h\u1ecdc x\u00e3 h\u1ed9i \u2013 H\u00e0 N\u1ed9i 1982); T\u1eadp III: 1919 \u2013 1935 (NXB Khoa h\u1ecdc x\u00e3 h\u1ed9i, H\u00e0 N\u1ed9i 1988)<\/p>\n<p>&#8211; <em>C\u00e1c nh\u00e0 Khoa b\u1ea3ng Vi\u1ec7t Nam<\/em> (NXB v\u0103n h\u1ecdc &#8211; H\u00e0 N\u1ed9i \u2013 1993)<\/p>\n<p>&#8211; <em>Ni\u00ean bi\u1ec3u Vi\u1ec7t Nam<\/em> (V\u1ee5 b\u1ea3o t\u1ed3n B\u1ea3o t\u00e0ng \u2013 H\u00e0 N\u1ed9i 1968)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu\u1ed5i s\u00e1ng h\u00f4m \u0111\u00f3, hi\u1ec7u tr\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p v\u1eafng m\u1eb7t. Khi th\u1ea7y \u0111\u1ed3 l\u00ean l\u1edbp \u201cPh\u1ea3i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi gi\u00e1m s\u00e1t sao cho vi\u1ec7c d\u1ea1y ch\u1eef Nho c\u1ee7a th\u1ea7y \u0111\u1ed3 \u0111\u00fang v\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p d\u1ea1y ch\u1eef Nho \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c T\u1ed5ng thanh tra h\u1ecdc ch\u00ednh th\u00f4ng qua\u201d. V\u1ec1 ph\u00eda h\u1ecdc sinh, h\u1ecdc hay kh\u00f4ng, kh\u00f4ng b\u1eaft bu\u1ed9c.<\/p>\n","protected":false},"author":1471,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[5,152,153,9],"tags":[],"class_list":["post-10281","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bien-khao","category-hoc-thuat","category-lich-su","category-nghien-cuu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10281","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1471"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10281"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10281\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":52562,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10281\/revisions\/52562"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10281"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10281"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/damau.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10281"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}