Trang chính » Dịch Thuật, Sáng Tác, Sang Việt ngữ, Truyện ngắn Email bài này

TIẾNG BÚA ĐINH ĐONG


♦ Chuyển ngữ:
0 bình luận ♦ 30.01.2019

 

Lời người dịch:

Truyện ngắn “Tiếng búa đinh đong” là một kiệt tác của văn hào Dazai Osamu. Có thể xem đây là một quyển tiểu thuyết “Chuông nguyện hồn ai” thu nhỏ. Cái bi kịch Nhật Bản sau chiến tranh phải trả giá bằng rất nhiều cuộc đời điên loạn, bằng bao nhiêu mộng tưởng đẹp đẽ vỡ tan được thu gọn lại trong một bức thư gửi một nhà văn nọ. Đến khi hiểu ra được “Nhật Bản thua trận thật tốt biết bao nhiêu” mà tiếng búa đinh vẫn không ngừng gõ xuống giữa một sa mạc hư vô, đúng ra phá hủy luôn cả một sa mạc hư vô để con người không còn gì bám víu và biện minh cho thân phận đọa đày. Cuối cùng, ai đã giết cả thân xác và linh hồn trong hỏa ngục?

Truyện được chúng tôi dịch từ nguyên tác “Toka tonton” (トカトントン) trong tập “Người vợ Villon” (ヴィヨンの妻) do Nxb Tân Triều Xã (新潮社), tái bản lần thứ 119, năm Bình Thành 28 (2016), từ trang 39 đến 63. Trong nguyên tác chữ “Toka tonton” là tượng thanh chỉ tiếng búa đóng đinh. Chúng tôi dịch là đinh đinh đong đong để giữ lại gần sát với âm tiếng Nhật.

Quý độc giả cũng có thể đọc truyện ngắn này từ nguyên tác Nhật ngữ trên trang mạng kho sách ngoài trời Aozora:

https://www.aozora.gr.jp/cards/000035/files/2285_15077.html

Trân trọng giới thiệu với quý độc giả.

 

 

 

large


Kính gửi ông

Mong ông chỉ bảo cho tôi với. Hiện giờ tôi đang vô cùng hoang mang.

Năm nay tôi hai mươi sáu tuổi. Tôi sinh ra tại khu Teramachi thành phố Aomori. Có lẽ ông không biết nhưng kế bên chùa Thanh Hoa Tự ở Teramachi có một tiệm hoa nhỏ tên là Tomoya. Tôi là con trai thứ hai của người chủ tiệm đó. Sau khi học xong trung học ở Aomori tôi đã phục vụ trong một nhà máy quân nhu ở Yokohama trong suốt ba năm và sau đó trải qua bốn năm trong quân ngũ. Khi Nhật Bản tuyên bố đầu hàng vô điều kiện tôi trở về quê nhưng căn nhà cũ bị cháy hết, cha tôi cùng với anh hai và chị dâu phải dựng tạm một căn nhà nhỏ trên nền nhà cũ sống lay lắt qua ngày. Mẹ tôi thì đã qua đời vào năm tôi học lớp mười.

Thật tình khi bước vào trong căn nhà tạm tôi thấy xiết bao tội nghiệp cho cha và vợ chồng anh hai tôi. Sau khi bàn bạc với cha và anh, tôi quyết định đến làm việc tại một bưu điện nhỏ heo hút ở một ngôi làng gần bờ biển cách Aomori khoảng chừng hai dặm. Bựu điện này vốn là nhà mẹ ruột của tôi còn bưu cục trưởng là anh trai của mẹ. Tôi làm ở đó được khoảng một năm rồi nhưng càng ngày càng cảm thấy mình là một người vô dụng khiến tôi vô cùng hoang mang. Tôi bắt đầu đọc tiểu thuyết của ông từ ngày còn làm nhân viên trong nhà máy quân nhu ở Yokoyama. Từ sau khi đọc một truyện ngắn của ông đăng trên tạp chí “Văn thể” (文体) tôi bắt đầu có thói quen tìm đọc các tác phẩm của ông và trong lúc đọc tôi phát hiện ra rằng ông chính là tiền bối của tôi ở cùng trường trung học, hơn thế khi biết được ông đã từng sống ở nhà ông Toyoda ở Teramachi Aomori này vào khi đó nữa thì tôi lại cảm thấy nghẹn lòng. Gì chứ ông Toyoda ở tiệm bán quần áo kimono ở trong cùng khu phố với nhà tôi nên tôi biết rõ lắm. Ông cụ đời trước thì phục phịch to béo nên cái tên Tazaemon nghe rất hợp chứ còn đời này ông Tazaemon thì vừa gầy vừa thông tuệ nữa khiến cho tôi cứ muốn gọi tên là Uzaemon mà thôi[1]. Tuy vậy chứ các cụ đều là người tốt cả. Chẳng may vào trận không kích trước, cửa tiệm của ông Toyoda bị cháy hết, đến cả nhà kho tường dày như thế cũng cháy đổ luôn, thật là tội nghiệp. Tôi biết chuyện ông đã từng sống ở nhà ông Toyoda đó nên đã định đến xin ông Tazaemon đó một bức thư giới thiệu mà đến thăm ông xem sao nhưng tôi là kẻ non nớt, chỉ ngồi đó mà tưởng tượng thôi chứ chẳng có dũng khí mà thực hiện nữa.

Cái khoảng thời gian tôi ở trong quân đội cho đến ngày chấm dứt chiến tranh, mỗi ngày đều trôi qua vô vị, chỉ xoay quanh việc phòng thủ bờ biển tỉnh Chiba thôi hay đôi khi là đào công sự, tuy vậy thỉnh thoảng có nửa ngày phép tôi lại lần xuống thành phố tìm đọc tác phẩm của ông. Và khi đó tôi đã muốn viết thư gửi ông rồi, có lẽ tôi đã có vài lần thử cầm bút lên viết rồi đấy. Tuy nhiên cứ viết xong dòng chữ “kính gửi” thì tôi lại không biết viết gì thêm mà hơn nữa, tôi với ông lại hoàn toàn là người xa lạ, thế nên cứ cầm bút mà ngồi thẫn thờ thế thôi. Rồi thì sau đó Nhật Bản đầu hàng vô điều kiện, tôi trở về quê nhà, làm việc ở cái bưu điện A đó. Thế rồi nhân dịp về thăm Aomori tôi tiện ghé vào nhà sách tìm tác phẩm của ông, đọc mới biết được thêm rằng ông cũng chịu tai họa phải trở về khu Kanagimachi là nơi chôn nhau cắt rốn của ông càng làm tim tôi thêm đau nhói. Dù vậy tôi cũng không có can đảm mà đường đột đến thăm nhà ông, sau khi suy nghĩ rất lung thì tôi mới quyết định đầu tiên cứ viết bức thư này đã. Lần này sau khi viết dòng kính gửi tôi không ngừng bút giữa chừng nữa. Lý do vì đây là một bức thư nhờ cậy. Hơn nữa chuyện này lại vô cùng khẩn cấp.

Tôi có chuyện muốn nhờ ông chỉ bảo. Thật sự tôi đang hoang mang trăm lối. Và bởi vì tôi cảm thấy đây không phải là vấn đề của riêng tôi mà còn của bao nhiêu người khác cũng đang trăn trở băn khoăn tương tự nữa nên xin ông hãy trả lời cho chúng tôi đi. Cả khi tôi làm ở xưởng quân nhu ở Yokohama, hay lúc còn làm bộ đội phòng vệ tôi đã rất muốn viết thư cho ông rồi và giờ đây khi cuối cùng cũng có thể nhấc tay lên mà viết được bức thư này gửi ông thì những nội dung trong đây vốn có chứa đựng chút ít niềm vui nhỏ bé trong lá thư đầu tiên nay đã hoàn toàn không còn nữa.

Vào lúc chính ngọ ngày mười lăm tháng tám năm Chiêu Hòa thứ hai mươi, chúng tôi được lệnh xếp hàng trước sân khu binh xá để nghe đài radio phát thanh lời kêu gọi của Thiên hoàng mà gần như chẳng nghe thấy gì vì thanh âm bị nhiễu loạn. Và rồi sau đó có một viên trung úy trẻ chạy băng băng đến bục cao rồi cất giọng:

“Đã nghe thấy chưa? Hiểu cả rồi chứ? Nhật Bản chấp nhận hiệp ước Potsdam, đầu hàng rồi. Tuy nhiên đó chỉ là vấn đề chính trị thôi. Những quân nhân như chúng ta phải tiếp tục chiến đấu đến cùng, tự quyết đến người cuối cùng như một lời xin lỗi gửi đến Thiên Hoàng. Ngay từ đầu tôi đã định như thế rồi nên tôi cũng rất mong mọi người hiểu rõ điều này. Được chưa? Rồi vậy thì giải tán.”

Nói xong vị trung úy trẻ bước xuống khỏi bục phát biểu, tháo kính ra vừa đi vừa để lệ chảy ròng ròng trên má. Có thể nói đó là một cảm giác vô cùng nghiêm trọng. Tôi cứ đứng sững như vậy, thấy xung quanh mình trời đất tối tăm, nghe cơn gió lạnh rùng mình từ hư vô thổi tới và tự nhiên cảm thấy mình chìm dần vào sâu dưới đáy đất đen.

Tôi định sẽ chết. Tôi thật sự nghĩ mình phải chết rồi. Khu rừng trước mặt âm u thê lương đen bóng như sơn mài và từ trên cao một đàn chim nhỏ như một nắm hạt mè rắc giữa không trung đang lượn bay không tiếng động.

A, đúng là lúc đó. Tôi nghe vọng từ phía khu binh xá sau lưng một thanh âm khe khẽ của ai đó đang gõ búa đóng đinh đinh đong đinh đinh. Ngay khi nghe tiếng đinh đong đó có thể nói ngay lập tức tôi sực tỉnh hoàn hồn. Cả niềm bi tráng lẫn vẻ nghiêm trang đều tiêu biến mất, như thể thoát khỏi bóng ma ám ảnh, với tâm trạng thấu suốt trống rỗng, tôi nhìn ra mặt đất trải dài phía xa giữa trưa mùa hạ, đầu óc không còn một chút niềm cảm khái nào nữa.

Và rồi tôi nhét hết đồ đạc vào ba lô, thẫn thờ trở về quê nhà.

Cái tiếng búa đóng đinh xa xăm hiu hắt đẹp đến mức huyền bí đó đã giải phóng cho tôi khỏi huyễn ảnh của chủ nghĩa quân phiệt, khiến cho tôi cảm thấy rằng mình tuyệt đối sẽ không còn chìm vào cơn say cuồng của những thứ nghiêm trang và bi tráng đó một lần nào nữa nhưng có lẽ thanh âm xa vắng đó đã bắn trúng tủy não tôi khiến cho tôi từ đó trở về sau và cho đến bây giờ nữa trở nên một gã dị dạng khó ưa gần như một kẻ bị động kinh vậy.

Mặc dù nói như thế nhưng không phải là tôi phát tác ra những cơn cuồng bạo gì đâu. Mà ngược lại nữa, mỗi lần tôi cảm thấy cảm kích hay hưng phấn lên vì chuyện đó mà nghe tiếng gõ búa xa xăm vọng về đó là ngay lập tức tôi lại trở nên thẫn thờ, quang cảnh trước mặt hoàn toàn biến đổi, khung cảnh lập tức ngưng lại giữa chừng và sau đó chỉ còn một màn hình trắng bạch. Tôi thấy mình như đang nhìn trừng trừng vào khung cảnh đó với một cảm giác ngu ngốc và hoàn toàn vô vọng.

Lúc đầu tiên, khi mới vào làm ở bưu điện, tôi đã định rằng từ giờ sẽ tha hồ học hỏi tùy thích rồi sau đó sẽ viết một quyển tiểu thuyết gửi đến chỗ ông xin lời khuyên cho nên tranh thủ những lúc công việc rảnh rỗi, tôi đã thử viết lại những ký ức của đoạn đời chiến binh. Với nỗ lực không ngừng tôi đã viết gần được khoảng trăm trang cho đến một buổi chiều mùa thu khi bản thảo đã gần hoàn tất, sau khi xong công việc bưu điện, tôi đến nhà tắm nước nóng, vừa ngâm mình trong nước ấm vừa vô cùng hưng phấn mà nghĩ ngợi mình đêm nay mình sẽ hoàn thành xong chương cuối cùng, liệu có thể cho kết thúc đẹp mà buồn hoa lệ như chương cuối tác phẩm Onegin hay cho một cái kết tuyệt vọng như kiểu “Một vụ tranh cãi”[2] của Gogol hay không? Rồi khi ngước nhìn lên cái bóng đèn gắn trên trần cao của nhà tắm đang tỏa xuống thứ ánh sáng vàng vọt, chợt tôi lại nghe ra tiếng búa gõ đinh từ xa xăm vọng về đinh đong đinh đinh. Ngay lập tức tôi nhận thấy mình chỉ là một gã thanh niên trần truồng đang vẫy vùng loạn xạ trong một góc của bồn tắm tối tăm.

Vô cùng chán nản, tôi bước ra khỏi bồn ngâm, lau cặn bẩn dưới lòng bàn chân và lắng nghe câu chuyện về phân phối đồ đạc của các vị khách khác. Cả Pushkin lẫn Gogol cũng chỉ như tên của bàn chải đánh răng ngoại quốc, chẳng còn thú vị gì nữa. Tôi rời khỏi nhà tắm công cộng, đi qua cầu trở về nhà, ăn cơm lặng lẽ rồi lên phòng của mình đọc đại vài trang trong xấp bản thảo gần trăm trang, vô cùng chán nản và cảm thấy mình vô cùng ngu ngốc nhưng tôi lại không có can đảm xé đi đành dùng xấp bản thảo làm giấy lau mũi. Từ dạo đó cho đến nay tôi không còn viết được một dòng nào ra vẻ tiểu thuyết cả. Chỗ cậu tôi tuy nhỏ nhưng cũng có thư viện nên thỉnh thoảng tôi có đến mượn những tuyển tập tiểu thuyết kiệt tác thời Minh Trị và Đại Chính[3] về đọc lúc thấy cảm động, lúc chẳng thấy gì, mà thái độ đọc thì phải nói vô cùng nhếch nhác, chẳng có chút nghiêm túc nào, đêm nào có tuyết thì tôi lại còn đi ngủ sớm, đúng là một cuộc sống bạc nhược, chẳng có chút tinh thần nào cả. Rồi có lần tôi xem toàn tập mỹ thuật thế giới, những bức tranh của trường phái ấn tượng Pháp trước đây tôi thích như thế mà giờ chẳng cảm thấy gì, ngược lại tôi còn thấy tranh của Ogata Korin và Ogata Kenzan[4] thời Nguyên Lục[5] mới đáng quan tâm nhất. Tôi cho rằng những bức tranh cây đỗ quyên của Korin còn xuất sắc hơn cả Cézanne, Monet và Gauguin nữa. Cứ như vậy dần dần cuộc sống đầy khí lực dần dần thổi sinh khí vào tôi nhưng vì tôi chẳng có tham vọng lớn lao trở thành một danh gia như Korin hay Kenzan mà chỉ là một tên tài tử nhà quê mà công việc tôi có thể làm hết mình là ngồi nơi cửa sổ bưu điện từ sáng đến tối đếm tiền người khác gửi mà thôi. Đối với người vô năng lực vô học thức như tôi thì một cuộc sống như thế cũng không phải hoàn toàn là trụy lạc đâu. Có lẽ còn có thêm mùi vị của sự khiêm hạ nữa đấy chứ. Có lẽ chính việc hết mình cho những công việc thường ngày mới chính là cảnh giới tinh thần cao nhất vậy[6]. Nghĩ như thế khiến tôi từng chút một lấy lại được niềm kiêu hãnh để sống mỗi ngày. Vừa đúng khi ấy lại có vụ đổi tiền yên mới nên ngay cả ở chỗ bưu điện hẻo lánh này, đúng ra nên nói là chính vì chỗ này heo hút nhân lực không đủ thế nên công việc trở nên bận rộn đến tối tăm mặt mũi. Từ sáng sớm đến tôi mịt chúng tôi ngồi chỗ quầy gửi tiền tiếp nhận đồng yên cũ đến mệt mỏi rã rời. Hơn nữa tôi mang thân phận ăn nhờ ở đậu ở nhà cậu nên nhân dịp này cũng muốn ra sức trả ơn nên tôi làm việc không ngừng đến mức hai tay cảm thấy nặng như đeo chì, không còn cảm giác gì là tay của mình nữa.

Những ngày làm việc như thế xong tôi về lăn ra ngủ như chết rồi sáng hôm sau nghe đồng hồ báo thức bên gối reo lại bật dậy ngay lập tức đến bưu điện để dọn dẹp vệ sinh. Việc dọn dẹp vốn là của nhân viên nữ làm đấy chứ nhưng từ sau khi cuộc loạn lạc của vụ đổi tiền cách làm việc của tôi trở nên dị dạng, việc gì cũng muốn ôm hết vào mình để cắm cúi làm như điên, theo gia tốc hôm nay phải hơn hôm qua, ngày mai phải hơn hôm nay vậy. Tôi cứ tiếp tục tư thế ngạo nghễ như thế gần như đến mức bán loạn cuồng, và đến hôm nay là chấm dứt cuộc bạo loạn đổi tiền, tôi đã bước ra từ chỗ tối tăm ra sức tận hiến cho việc dọn dẹp nơi bưu điện, đến khi xong xuôi tôi mới ra ngồi xuống chỗ của mình, ánh mặt trời ban sáng chiếu thẳng vào gương mặt tôi, tôi nheo cặp mắt thiếu ngủ, tâm trạng vô cùng mãn nguyện vô cùng đắc ý, nghĩa đến câu nói lao động là thần thánh và thở dài một tiếng. Ngay khi đó tôi lập tức cảm nhận được tiếng búa gõ đinh đong từ xa xăm vọng về. Trong một khoảnh khắc tôi thấy tất cả trở nên vô cùng ngớ ngẩn, tôi đứng dậy trở về phòng mình và trùm chăn ngủ li bì. Nghe thông báo đến giờ cơm nhưng tôi chẳng buồn dậy, chỉ trả lời xấc xược là “không khỏe nên không ăn” thôi. Ngày hôm đó ở bưu điện dường như là ngày bận rộn nhất thì phải mà nhân viên ưu tú nhất là tôi đây lại trùm chăn ngủ thì làm cho mọi người khổ sở bao nhiêu. Biết vậy mà tôi vẫn cứ nằm ngủ mơ màng đến hết ngày. Dù muốn trả ơn cậu tôi đi nữa mà vì tôi ích kỷ như thế này ngược lại còn gây thêm phiền phức nữa chứ. Nhưng tôi chẳng còn chút tinh lực nào để mà làm việc nữa. Ngày hôm sau tôi ngủ nướng chán chê, rồi mơ màng đến ngồi bên chỗ làm việc, ngáp ngắn ngáp dài, công việc ngày hôm đó dồn hết sang cho nữ nhân viên bên cạnh. Ngày hôm sau rồi hôm sau nữa cũng thế. Tôi đã trở thành một nhân viên bình thường ù lì chậm chạp khó ưa vô khí lực mất rồi.

“Này, mày có bị làm sao không con?”

Nghe ông cậu cục trưởng hỏi thăm tôi mỉm cười yếu ớt mà trả lời.

“Không sao ạ. Có lẽ cháu hơi suy nhược thần kinh tí thôi”

“Đúng nhỉ, đúng nhỉ”, ông cậu mỉm cười đắc ý. “Tao cũng nghĩ vậy. Thứ đầu óc chậm chạm như mày mà lại ham hố đọc mấy quyển sách khó nhằn nên mới thế. Tao cũng như mày, ngu ngốc chậm hiểu lắm nên tốt nhất là đừng nghĩ đến những điều cao xa khó hiểu làm gì cháu ạ”. Nói xong ông cười và tôi cũng mỉm cười khổ sở theo.

Ông cậu tôi cũng tốt nghiệp trường chuyên môn đấy mà hoàn toàn chẳng có dáng vẻ gì của người tri thức cả.

Và rồi thì, (trong bức thư này chắc hẳn ông sẽ thấy rất nhiều từ “và” với “rồi thì” nhỉ. Đây có lẽ cũng là điều đặc sắc văn chương của kẻ đầu óc chậm lụt này chăng? Tôi cũng biết thế nhưng nó cứ tự nhiên mà tuôn ra nên đành cam chịu vậy). Và rồi tôi bắt đầu bước vào đường yêu. Ông không được cười. Không, mà cho dù ông có cười, tôi cũng chẳng làm gì khác được. Cuộc sống mơ màng thẫn thờ của tôi như con cá nhỏ trong chậu từ dưới đáy ngoi lên hai tấc, và im lặng giấu mình như thế lại tự nhiên không biết tự lúc nào và tại làm sao lại vướng vào lưới tình một cách đáng xấu hổ.

Khi mới yêu tự nhiên âm nhạc thấm đẫm vào hồn nhỉ. Tôi nghĩ đây là triệu chứng rõ rệt nhất của căn bệnh tình ái đấy[7].

Đó là tình yêu đơn phương thôi. Tuy nhiên tôi cứ thương yêu người con gái đó không sao ngưng được. Người đó làm phục vụ trong lữ quán duy nhất của ngôi làng ven biển này. Nàng chưa đến hai mươi tuổi. Ông cậu cục trưởng của tôi vốn ưa chè chén thế nên mỗi lần trong làng có yến tiệc gì mà tổ chức nơi lữ quán đó thì không bao giờ ông vắng mặt cả. Thế nên ông và nàng ta vô cùng thân thiết. Mỗi lần nàng ghé đến bưu điện để đóng bảo hiểm hay gửi tiền tiết kiệm là ông cậu tôi lại buông những lời đùa cợt chán ngắt đáng khinh mà hỏi thăm nàng ta.

“Dạo này thấy cô em ăn nên làm ra nên miệt mài gửi tiền nhỉ? Cảm động, cảm động quá. Sao, kiếm được ông chồng giàu nào rồi à?”

“Chán thật.”

Nàng nói thế và làm ra vẻ mặt chán chường thật sự. Gương mặt nàng không nữ tính lắm, mà giống gương mặt của một vị công tử trong tranh Anthony van Dyck vậy. Nàng tên là Terada Hanae. Trong sổ tiết kiệm ghi tên nàng như vậy. Trước đây hình như nàng ở tỉnh Miyagi thì phải vì trong cột ghi địa chỉ nơi sổ tiết kiệm thấy có ghi địa chỉ ở Miyagi rồi được gạch đỏ thay bằng địa chỉ mới. Theo như lời bàn tán của những nữ nhân viên trong bưu điện thì ngay trước khi Nhật Bản đầu hàng vô điều kiện, vùng Miyagi hoàn toàn bị thiêu hủy, nàng mới phải lưu lạc đến đây. Vốn nàng là họ hàng xa của bà chủ nơi lữ quán đó, rồi thì địa vị thấp kém lắm, tuy còn nhỏ mà làm việc chăm chỉ nhưng vì là người mới đến đây nên chẳng có lấy một người nào ở vùng này khen ngợi cả. Tôi chẳng tin chút nào vào năng lực làm việc của nàng ta thế nhưng tiền gửi tiết kiệm của nàng thì không phải vừa. Là nhân viên bưu điện, đúng ra tôi không được phép công khai chuyện này thế nhưng nàng Hanae đó cứ mỗi tuần lại đến gửi hai đến ba trăm yên tiền mới nên tổng số tiền tiết kiệm càng ngày càng nhiều. Không lẽ là nàng kiếm được ông chồng giàu có thật sao nhỉ? Thế nhưng mỗi lần đóng dấu xác nhận đã gửi hai ba trăm yên vào quyển sổ tiết kiệm của nàng tự nhiên ngực tôi đập thình thịch và mặt mũi đỏ bừng lên.

Và rồi càng ngày tôi càng cảm thấy khổ sở. Chắc chắn nàng Hanae đó chẳng phải chăm chỉ giỏi giang gì đâu nhưng tất cả những người dân trong làng đều để ý đến nàng ta, hay là người ta đã dùng tiền bạc mà làm nhục nàng rồi? Cái ý nghĩ đó đã có lần làm tôi kinh ngạc mà phải bật dậy khỏi giường giữa đêm khuya khoắt nữa.

Tuy thế nàng Hanae đó vẫn điềm nhiên mang tiền đến gửi hầu như mỗi tuần. Nhưng bây giờ thì tôi không còn đỏ mặt và nghe tim đập thình thịch nữa mà ngược lại sự khổ sở đã làm tôi mặt mũi xanh xám, trán đổ mồ hôi hột, và khi đang đếm những tờ tiền mười yên cáu bẩn mà nàng ta điềm tĩnh đưa cho, có lẽ đã mấy lần tôi muốn nộ khí xung thiên mà xé vụn tất cả nữa. Và tôi cũng muốn nói với nàng ta một câu. Đó là câu thoại nổi danh trong tiểu thuyết của nhà văn Kyoka[8] “cho dù có chết cũng đừng làm đồ chơi cho kẻ khác[9]”. Đúng ra thì một gã nhà quê thô lậu như tôi làm sao có thể thốt ra được lời như thế chứ tuy nhiên tôi vẫn cứ muốn nói ra không sao ngăn lại được. Cho dù chết cũng đừng làm đồ chơi cho người. Vật chất hay tiền bạc là gì cơ chứ?

Cái câu nói “thương người người thương lại”[10] thật sự là đúng nhỉ? Đó là vào khoảng giữa tháng năm. Nàng Hanae lại xuất hiện, đưa tiền và sổ tiết cho tôi và lạnh lùng nói xin cảm phiền anh. Tôi thở dài nhận lấy đếm từng tờ tiền cáu bẩn với tâm trạng buồn bã. Và rồi tôi nhập số tiền nàng gửi vào sổ tiết kiệm lặng lẽ trả lại cho nàng ta.

“Vào khoảng năm giờ chiều nay, anh có rảnh không?”

Tôi chợt nghi ngờ đôi tai của mình. Biết đâu cơn gió xuân đang thì thầm đùa bỡn tôi chăng? Lời của nàng nhẹ và nhanh như cơn gió.

“Nếu anh rảnh, xin hãy đến bên chân cầu.”

Nàng nói xong khẽ mỉm cười và ngay lập tức lấy lại vẻ lãnh đạm thường lệ đứng dậy rời đi.

Tôi nhìn đồng hồ. Mới hơn hai giờ một chút. Từ đó cho đến năm giờ tôi cứ phấp pha phấp phỏm, đến giờ không sao nhớ lại được mình đã làm gì nữa. Chắc là đang làm ra vẻ mặt nghiêm trọng, nhấm nha nhấp nhổm vậy đột nhiên quay sang nói lớn với nữ nhân viên ngồi kế bên bảo là hôm nay trời đẹp nhỉ dù là trời mây u ám khiến cho nàng ta quá đỗi kinh ngạc, sững sờ nhìn tôi rồi đứng dậy bỏ chạy vào nhà vệ sinh. Thật là quá sức ngớ ngẩn.

Khoảng năm giờ kém bảy, tám phút tôi rời khỏi nhà. Trên đường đi khi nhìn thấy bàn tay mình móng tay mọc dài không hiểu sao tôi vô cùng muốn khóc. Đến bây giờ cũng vẫn không sao quên được.

Nàng Hanae đang đứng bên cầu. Tôi nghĩ là váy nàng quá ngắn. Liếc nhìn đôi chân dài một thoáng rồi tôi cụp mắt xuống.

“Mình đi ra biển nhé.”

Nàng điềm tĩnh nói vậy.

Hanae đi trước, tôi đi theo sau nàng cách năm sáu bước, từ từ hướng về phía bờ biển. Mặc dù đi cách xa như thế nhịp chân đi của chúng tôi không biết từ lúc nào lại trở nên giống nhau làm tôi khó xử. Trời đầy mây, gió nhẹ thổi. Phía bờ biển cát bay như khói.

“Chỗ này được đấy.”

Hanae lẻn vào khoảng giữa hai chiếc thuyền cá neo trên bờ và ngồi xuống bờ cát.

“Anh vào đi. Ngồi ở đây không bị gió thổi đâu mà còn ấm nữa.”

Nàng đưa cặp đùi của mình ra phía trước. Tôi ngồi cách nàng khoảng hai mét.

“Xin lỗi đã gọi anh ra đây. Nhưng tôi phải nói với anh một lời mới yên lòng. Anh có thấy việc tôi gửi tiết kiệm là kỳ lạ lắm không?”

Tôi cũng nghĩ vấn đề là chỗ này đây rồi trả lời với giọng khàn đặc.

“Đúng là kỳ lạ thật”

“Anh lấy làm lạ là đương nhiên thôi”, nàng gật đầu, vừa đưa cặp chân trần xoay qua xoay lại hất cát đùa chơi và nói tiếp. “Đó không phải là tiền của tôi đâu. Nếu là tiền của tôi thì tôi sẽ không bao giờ mang đi gửi tiết kiệm đâu mà. Cứ gửi lắt nhắt như vậy phiền phức lắm.”

Tôi im lặng gật đầu, nhủ thầm “thì ra là vậy”.

“Anh cũng thấy vậy mà đúng không? Đó là tiền của bà chủ đấy. Nhưng mà điều này phải tuyệt đối bí mật nghe. Anh không được nói cho ai biết đâu đấy. Tại sao bà chủ lại làm như thế thì em có thể lờ mờ hiểu được phần nào nhưng mà chuyện phức tạp lắm nên em không muốn nói. Em rất là khổ sở đấy. Anh có tin em không?”

Tôi khẽ mỉm cười và nhìn thấy trong mắt nàng Hanae có gì đó lấp lánh. Thì ra là nước mắt.

Tôi chợt muốn hôn nàng vô cùng, không sao cưỡng lại được. Tôi đã nghĩ thầm rằng nếu mình có thể sống cùng Hanae thì chịu bao nhiêu khổ sở mình cũng không màng.

“Người làng này không có ai tốt cả nhỉ. Em không muốn gây cho anh hiểu lầm cho nên hôm nay quyết ý hẹn anh ra đây để giãi bày một lời.”

Đúng lúc đó, tôi nghe từ trong túp lều nhỏ gần đó một tiếng búa gõ đinh đong đong đinh đinh. Thanh âm đó tuyệt đối không phải là ảo giác. Sự thực là trong túp lều của ông Sasaki nơi bờ biển đang vang lên tiếng búa đinh chát chúa. Tiếng gõ dồn dập đinh đinh đong đong đinh đinh đinh…Tôi run rẩy đứng dậy.

“Tôi hiểu rồi. Tôi sẽ không nói với ai khác đâu.” Khi đó tôi nhìn thấy ngay phía sau chỗ nàng Hanae đang ngồi có nhiều bãi phân chó và tôi định nhắc cho nàng ta biết điều đó.

Những ngọn sóng dạt bờ mệt mỏi, những con thuyền với cánh buồm dơ bẩn đang lảo đảo cập bờ.

“Vậy tôi xin phép.”

Một vùng trời bát ngát thinh không. Chuyện tiền tiết kiệm biết rồi thì sao chứ? Tôi với nàng ngay từ đầu là người xa lạ. Chuyện nàng ta trở thành đồ chơi cho người khác có liên quan đến tôi chút nào đâu cơ chứ? Mình thật là ngu ngốc. Tôi điên tiết.

Rồi từ đó, cứ khoảng một tuần hay mười ngày nàng Hanae lại đến gửi tiền như thường lệ. Tổng số tiền tiết kiệm đến giờ là khoảng mấy ngàn yên rồi nhưng tôi chẳng mảy may quan tâm. Đó là số tiền của bà chủ hay là của chính nàng ta đi chẳng nữa thì cũng có liên quan gì đến tôi đâu cơ chứ?

Và rồi dù sao đi nữa nếu như nói ai thất tình thì tôi vẫn có cảm giác là phía mình thôi. Tuy nhiên thất tình như tôi lại không cảm thầy buồn rầu quá đáng cho nên tôi nghĩ đây là một kiểu thất tình đặc biệt. Và tôi lại trở về làm một người nhân viên bình thường mơ màng như thường lệ.

Vào khoảng tháng sáu, vì có công chuyện phải đi Aomori và ngẫu nhiên chứng kiến một cuộc biểu tình của người lao động. Cho đến bây giờ không những tôi chẳng hứng thú gì với với những phong trào xã hội hay phong trào chính trị mà còn cảm giác chúng gần như một niềm tuyệt vọng. Cho dù ai đó có làm gì đi nữa thì kết quả cũng vậy thôi. Mà cho dù mình có tham gia vào tổ chức phong trào thế nào đi nữa thì rồi cũng chỉ là vật hy sinh cho con thuyền danh tiếng và quyền lực của những kẻ cầm đầu cưỡi lên thôi. Cứ cao đàm khoát luận những luận điệu chỉ cần nghe theo lời ta là bản thân các anh em, gia đình các anh em, làng xóm, đất nước của các anh em thậm chí toàn thế giới này nữa sẽ được cứu thoát còn nếu không nghe theo thì vô phương cứu chữa mà không chút nghi ngờ gì và rồi sau đó bị một con điếm hạng sang phụ phàng ruồng rẫy, u uất tự ti mà kêu gào đòi bãi bỏ chế độ mại dâm, tức giận ganh tị lao vào đánh nhau với các đồng chí tuấn tú, bạo loạn gây bao nhiêu phiền phức, tình cờ nhận được cái huy chương, ý khí chất ngất trời xanh hớn hở chạy về nhà kêu mẹ nó ơi ra mà xem này rồi mở cái hộp nhỏ đựng huy chương với vẻ mặt vô cùng đắc ý khoe mụ vợ nghe mụ ta phán một câu lạnh lùng huy chương gì mà hạng năm thế này ít nhất phải là huy chương chiến công hạng hai mới phải chứ thế là anh chồng chán nản dở điên dở dại mới đâm đầu vào hoạt động phong trào xã hội với phong trào chính trị chứ. Tôi cứ nghĩ là chỉ những người như vậy mới làm chính trị thôi. Chính vì thế mà trong cuộc tổng tuyển cử tháng tư năm nay người ta hô hào dân chủ chủ nghĩa gì gì đó tôi cũng chẳng mảy may tin lời. Đảng tự do hay đảng tiến bộ gì thì cũng chỉ là những con người cũ đó thôi, chẳng giải quyết được vấn đề gì cả. Rồi còn đảng xã hội với đảng cộng sản thì cũng có tinh thần cao đó nhưng cũng là thừa cơ lợi dụng sự bại trận của Nhật Bản, không thể xua tan cái ấn tượng ghê tởm như thể con giòi bò ra từ xác chết của sự đầu hàng vô điều kiện được. Cho nên vào ngày bỏ phiếu mồng mười tháng tư, khi ông cậu cục trưởng bảo tôi hãy đi bỏ phiếu cho chính trị gia Kato đảng tự do thì tôi cứ vâng vâng dạ dạ rồi rời khỏi nhà đi dạo quanh bờ biển mà trở về thôi. Chắc là vì tôi đã nghĩ cho dù có ra tuyên ngôn gì về vấn đề chính trị hay xã hội gì đi chăng nữa thì cũng chẳng thể nào giải quyết được nỗi u uất trong cuộc sống hàng ngày của chúng tôi đâu. Tuy nhiên khi ngẫu nhiên chứng kiến cuộc biểu tình của người lao động ở Aomori ngày hôm đó tôi mới biết những suy nghĩ của mình từ trước đến giờ hoàn toàn sai lạc.

Thật là sống động mạnh mẽ làm sao. Những bước chân đi rầm rập vui tươi. Tôi không nhìn ra trong đó có bất cứ bóng dáng của sự u uất hay dấu vết của sự hèn hạ nào. Một dòng sinh lực tiến thẳng về phía trước. Những cô gái trẻ cầm cờ trong tay hát vang bài ca lao động khiến tim tôi tràn đầy cảm kích, nước mắt tôi chảy đầm đìa. Tôi nghĩ rằng “A, Nhật Bản thua trận thật tốt biết bao nhiêu”. Lần đầu tiên trong đời tôi mới cảm nhận được mùi vị của sự tự do thật sự. Nếu đây là những đứa con được sinh ra từ phong trào chính trị hay xã hội thì tôi nghĩ rằng điều đầu tiên mà con người cần phải học đó chính là tư tưởng chính trị và xã hội vậy.

Trong khi quan sát dòng người tiến về phía trước tự nhiên tôi có cảm giác hoan hỷ như thấy được con đường ánh sáng mà mình nên đi, nước mắt vui mừng chảy dài hai bên gò má, và rồi giống như người mở mắt ra nhìn thử khi lặn xuống nước sâu, quang cảnh xung quanh ngả mờ nhạt sang màu xanh lục, hình dáng lá cờ đỏ cháy lên rừng rực giữa dòng chảy điệp trùng làm tôi cảm kích chảy cả nước mắt, nghĩ rằng mình có chết cũng không màng thì tiếng gõ búa đinh đong từ xa xăm vọng về và rồi mọi niềm cảm kích chấm dứt hết cả.

Cuối cùng cái thanh âm đó là thứ quái gì vậy chứ? Không thể đơn giản cho rằng đó là tiếng gọi của hư vô được. Đúng ra ảo ảnh của tiếng gõ búa đinh đong đó thậm chí còn xóa tan hư vô nữa kia mà.

Sang đến mùa hạ, đám thanh niên trong làng tinh thần thể thao dâng cao mạnh mẽ. Tôi ít nhiều có khuynh hướng thực dụng chủ nghĩa kiểu người già, luôn có cảm giác việc cởi trần mà đấu sumo quăng quật thương tích đầy mình chẳng có ý nghĩa gì, việc cắm đầu cắm cổ chạy trăm mét trong vòng hai mươi giây thật vô cùng ngớ ngẩn cho nên chưa từng có định tham gia một trò thể thao nào của đám thanh niên như thế. Tuy nhiên vào tháng tám năm nay, mấy làng khu bờ biển này cùng kết hợp tổ chức cuộc chạy đua tiếp sức, đám thanh niên tham gia hăng hái lắm. Bưu điện A của tôi trở thành trạm chuyển tiếp, những tuyển thủ xuất phát từ Aomori chạy đến đây trao gậy cho người chạy kế tiếp cho nên tầm khoảng hơn mười giờ sáng khi những tuyển thủ từ Aomori gần đến đây là mọi người trong bưu điện đổ xô ra ngoài xem náo nhiệt, chỉ còn lại tôi và ông cậu cục trưởng ở lại chỉnh lý hồ sơ bảo hiểm. Khi nghe tiếng reo đến rồi đến rồi tôi mới ngó ra cửa sổ xem sao thì thấy đúng có vẻ là những nỗ lực nước rút cuối cùng, những sải tay vươn dài như những con ếch rẽ không khí tiến về phía trước rồi những thân hình trần trụi chỉ mặc độc một mảnh quần đùi, hai bàn chân trần vói với, ngực ưỡn vai vươn đầu ngả về phía sau khổ sở rồi nghẹo trái nghẹo phải lảo đảo đến trước bưu điện rên rỉ ngã vật ra. Kẻ tiếp nối cất tiếng bảo rằng “Tốt lắm. Cậu đã cố gắng nhiều rồi”. Các tuyển thủ đó được dìu đến chỗ cửa sổ tôi đang nhìn ra, người ta đem nước đã chuẩn bị trước dội lên đầu lên cổ. Thấy cảnh các tuyển thủ gần như lâm vào trạng thái sống dở chết dở, mặt mũi xanh xám lả người ngủ thiếp đi khiến tôi ngập tràn một nỗi cảm kích kỳ dị.

Cái điều mà thằng tôi hai mươi sáu tuổi định nói ra là đẹp đẽ nhưng đúng ra thì phải là thật tội nghiệp mới đúng. Tôi nghĩ rằng việc lãng phí sức lực mà đến được đây là quá sức tuyệt vời. Những thanh niên này dù cho thế gian chẳng mảy may quan tâm đến họ giành hạng nhất hay hạng nhì gì, vậy mà cũng gần như giành cả sinh mạng trong nỗ lực về đích cuối cùng. Hơn nữa họ không có mang lý tưởng gì như muốn xây dựng lại nền văn hóa quốc gia bằng vào cuộc chạy đua tiếp sức này, họ chẳng bao giờ nghĩ mình chạy vì lý tưởng như thế hay chạy để thế gian khen ngợi thừa nhận mình bao giờ. Họ cũng chẳng nuôi tham vọng trở thành tuyển thủ marathon cự phách trong tương lai, họ biết rõ cuộc chạy đua ở miền quê này thời gian chẳng có ý nghĩa gì, hơn nữa khi về nhà biết rằng chẳng có ai cổ vũ khen ngợi, ngược lại còn lo lắng bị mẹ cha la rầy vậy mà vẫn cứ muốn chạy. Vẫn muốn thử sức với cả sinh mệnh mình. Chẳng cần ai khen ngợi. Chỉ muốn chạy thôi. Một hành vi không cần đền đáp. Ngay cả việc trèo lên cây cao nguy hiểm lúc nhỏ còn có lòng ham muốn hái trái hồng mà ăn thế nhưng trong cuộc đua cá cược sinh mạng này, ngay cả điều đó còn không có nữa. Đó gần như là một lòng nhiệt tình hư vô. Nó giống hệt như cảm giác trống rỗng hư không của tôi lúc đó.

Tôi bắt đầu chơi ném bóng cùng với các nhân viên trong bưu điện. Khi chơi đến mức mệt mỏi rã rời và cảm nhận được sự sảng khoái như được lột da tái sinh thì ngay khoảnh khắc đó tôi lại nghe tiếng búa gõ đinh xa xăm vọng về. Cái thanh âm đinh đinh đong đong đó còn thậm chí đánh đổ cả lòng nhiệt tình hư vô. Dạo gần đây cái tiếng đinh đinh đong đong đó tôi nghe càng ngày càng thường xuyên hơn. Mở một trang báo định đọc kỹ từng điều của hiến pháp mới thế là đinh đinh đong đong, nghe ông cậu bàn bạc về nhân sự của bưu điện, vừa mới nghĩ ra ý tưởng hay cũng nghe đinh đinh đong đong, định đọc tiểu thuyết của ông cũng nghe ra đong đong đinh đinh, gần đây trong làng có hỏa hoạn, khi tôi bật dậy định chạy đến xem hiện trường thì cũng đinh đinh đong đong, khi cùng ăn tối uống rượu với ông cậu, định bụng uống thêm chút nữa là đong đong đinh đinh, khi tôi nghĩ không biết chừng mình bị điên rồi chăng thì cũng đinh đinh đong đong, khi tôi nghĩ đến chuyện tự sát thì cũng đong đong đinh đinh.

“Cuộc đời con người, nếu nói một lời thì là gì chứ?”

Đêm qua, khi uống rượu với ông cậu, tôi đã thử hỏi câu đó bằng giọng đùa chơi.

“Cuộc đời thì ta không biết. Nhưng thế gian này thì chỉ có dục vọng và sắc tình mà thôi[11]

Tôi nghĩ đó đó là câu trả lời hay bất ngờ. Và tôi chợt nghĩ hay là mình trở thành con buôn chợ đen đi nhỉ. Nhưng khi nghĩ đến việc mình có thể kiếm cả vạn yên nhờ buôn bán chợ đen thì ngay lập tức nghe tiếng búa gõ đinh đinh đong đong,

Xin ông hãy chỉ bảo cho tôi với. Cái âm thanh này là gì vậy chứ? Làm thế nào để tôi có thể thoát khỏi nó đây? Thực sự tôi bây giờ vì cái thanh âm này mà không sao nhúc nhích mình mẩy được luôn. Dù gì mong ông trả lời nhé.

Ngoài ra nếu như phải thêm một điều gì nữa thì trong khi viết chưa được nửa bức thư này, thì tôi lại nghe ra tiếng đinh đinh đong đong vang dội. Thành ra viết bức thư này thật chán biết bao. Tuy thế tôi cố gắng kìm mình chịu đựng mà viết. Và vì quá chán nản nên tôi có cảm giác vô cùng tự ti, như thể mình viết ra toàn những lời dối trá vậy. Chẳng có người con gái nào tên Hanae, và tôi cũng chưa nhìn thấy cuộc biểu tình nào. Những chuyện khác đại khái cũng gần như dối trá hết cả.

Tuy nhiên chỉ có tiếng gõ đinh đinh đong đong dường như không phải là dối trá. Tôi cứ thế mà gửi đi chứ không dám đọc lại. Trân trọng.

Ông tác gia vốn là một kẻ vô học, vô tư tưởng, có thói khinh bạc đã quen, nhận được bức thư kỳ dị này bèn trả lời như sau.

Chào cậu. Thật là khổ sở nhỉ. Nhưng tôi không đồng cảm lắm đâu. Cậu vẫn còn đang trốn tránh khỏi nỗi xấu hổ không thể biện minh ở chỗ mười con mắt nhìn vào, mười ngón tay chỉ vào[12]. Tư tưởng thật sự cần dũng khí hơn sự khôn ngoan[13]. Tin mừng theo thánh Mát-thêu chương mười, dòng hai mươi tám có câu “anh em đừng sợ những kẻ giết thân xác mà không giết được linh hồn. Đúng hơn, anh em hãy sợ Đấng có thể tiêu diệt cả hồn lẫn xác trong hỏa ngục”[14]. Sự “sợ hãi” ở đây không phải là sự “kính sợ” đâu. Nếu cậu có thể cảm nhận được sâu sắc lời nói này của Giêsu, chứng ảo thính của cậu chắc chắn sẽ chấm dứt. Thư bất tận ý.

Hoàng Long dịch từ nguyên tác Nhật ngữ


[1] Tác giả chơi chữ. Nguyên văn họ Tazaemon (太左衛門) viết chữ “Thái Tả Vệ Môn” có chứ “thái” nghĩa là to lớn, còn Uzaemon (羽左衛門) là “Vũ Tả Vệ Môn” có chữ “vũ” là lông cánh, nghĩa là không có da thịt gì.

[2] Nguyên văn là “Kenkabanashi” (喧嘩噺) dịch sát nghĩa là “Câu chuyện về vụ cãi nhau”

[3] Thời Minh Trị (Meiji 明治) kéo dài từ năm 1868 đến 1912. Thời Đại Chính (Taisho大正) kéo dài từ năm 1912 đến 1926.

[4] Ogata Korin尾形光琳 (1658-1716) là họa sĩ thời trung kỳ Edo. Ogata Kenzan 尾形乾山 (1663-1743) là đệ tử của Korin.

[5] Thời Nguyên Lục (Genroku 元禄) tức là thời trung kỳ Edo kéo dài từ 1688 đến 1704.

[6] Nguyên văn “平凡な日々の業務に精励するという事こそ最も高尚な精神生活かも知れません”

[7] Nguyên văn “恋をはじめると、とても音楽が身にしみてきますね。あれはコイのヤマイのいちばんたしかな兆候だと思います”

[8] Izumi Kyouka 泉鏡花 (1873-1939), nhà văn chuyên về văn học huyễn tưởng độc đáo trong suốt cả ba thời đại Minh Trị, Đại Chính và Chiêu Hòa.

[9] Nguyên văn “死んでも、ひとのおもちゃになるな”

[10] Nguyên văn là câu thành ngữ “思えば思われる”, nghĩa là “nếu mình có hảo ý với người thì người cũng sẽ có hảo ý với ta” (こちらが相手に好意を持てば、相手も好意を持ってくれるようになるということ)

[11] Nguyên văn “人生、それはわからん。しかし、世の中は、色と慾さ”

[12] Nguyên văn là “十指の指す所, 十目の見るところ” lấy ý từ sách Đại học “thập mục sở thị, thập thủ sở chỉ, kỳ nghiêm hồ” 「十目の視(み)る十手の指す所、其れ厳なるかな」nghĩa là “Mười con mắt nhìn vào, mười ngón tay chỉ vào, thật nghiêm khắc biết bao!”

[13] Câu này rất hay nên chúng tôi trích dẫn nguyên văn “真の思想は、叡智よりも勇気を必要とするものです”.

[14] Nguyên văn “身を殺して霊魂をころし得ぬ者どもをおそるな、身と霊魂とをゲヘナにてころし得るものをおそれよ”

bài đã đăng của Dazai Osamu


Phần Góp Ý/Bình Luận

Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.


*

@2006*2018 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)