Trang chính » Sáng Tác, Trích đoạn tiểu thuyết Email bài này

NHỮNG KHOẢNG TỐI CÓ MA (kỳ 6)


Ở gallery của Lý Hoàng Hoa, tôi gặp Thời Vụ trong tư cách của người cắt băng khai mạc cuộc triển lãm đồ họa tranh cổ động thời kỳ trước 1954.

Tôi nói với Thời Vụ, không giấu sự thán phục sự quỉ quái của hắn và đồng bọn, “Mấy ông giỏi.” Hắn chỉ cười khà khà.

Tôi nghĩ đến tính nhân dân, tính đảng và tính tôi trong một câu chuyện khác.

Thằng Bờm có cái quạt mo

Phú ông xin đổi ba bò chín trâu

Bờm rằng Bờm chẳng lấy trâu

Phú ông xin đổi một xâu cá mè

Bờm rằng Bờm chẳng lấy mè

Phú ông xin đổi một bè gỗ lim

Bờm rằng Bờm chẳng lấy lim

Phú ông xin đổi đôi chim đồi mồi

Bờm rằng Bờm chẳng lấy mồi

Phú ông xin đổi nắm xôi

Bờm cười.

TÔI LÀ BỜM, CON CỦA NHÂN DÂN.

Bố tôi là bố của những cu tí, cu tèo… Mẹ tôi là mẹ đĩ của con cò, con vạc… Không một người Kinh nào lại không biết tôi, nhưng tôi tin rằng tất cả những gì người ta đã biết về tôi chỉ toàn thêu dệt, kể cả chuyện Phú ông và cái quạt mo.

Người ta bảo “nhân dân” là thằng đểu cáng. Tôi không chắc mình có đểu cáng di căn như bố mẹ tôi không, vì thật ra người bố đích thật của tôi chính là Phú ông kia. Điều bí mật này của đời tôi chỉ có chị Dậu biết, mà chị Dậu vì đi theo cách mạng vô sản nên đã giấu kín lý lịch bất minh của mình. Chị Dậu bị Phú ông hiếp ngay sau lần đầu tiên chị cho Phú ông uống sữa từ bầu vú cho thuê của mình. Và tôi đã là đứa con hoang của địa chủ và nô lệ. Khi đến lượt tôi hiếp chị Dậu trong đêm đi xem văn công diễn ở sân đình, mừng ngày cách mạng thành công, tôi mới biết tôi cũng là kẻ bất minh. Tôi không bao giờ quên tiếng nói thì thào tuyệt vọng của chị Dậu, “Con hiếp mẹ rồi”.

Trước khi biết bố Phú ông, tôi vẫn được coi là con của bố “nhân dân”. Di sản bố nhân dân để lại cho tôi chỉ có một cái quạt mo cau. Nhờ ăn ở có đức, khi đến tuổi phải mặc quần, tôi đã may mắn tìm được cái quần rách của Chử Đồng Tử giấu dưới chân bệ tượng vua Hùng và tôi đã mặc nó cho đến lúc chết. Xét cho cùng, tôi vẫn là thằng vô sản. Cái quạt mo của tôi, cho đến tận giờ, tôi vẫn không hiểu tại sao Phú ông lại thích nó đến thế. Hắn là một thằng cha keo bẩn, khốn nạn muốn đùa rỡn sự nghèo khó của tôi, hoặc hắn muốn dùng cái quạt mo của tôi để chứng minh phẩm chất giai cấp cách mạng, hay đơn giản hắn chỉ là nhà sưu tập đồ cổ, biết giá trị truyền thống của cái quạt? Dù thế nào, tôi vẫn quí cái quạt mo như một phần thân thể, hay cuộc đời tôi và không bao giờ đánh đổi nó với bất cứ cái gì.

Tôi nhớ có lần, một gã ất ơ nào đó bảo cái quạt mo của mày chính là vật tổ linh thiêng của đám cùng đinh trên xứ này.

Khi cách mạng tháng 8 nổ ra, tôi vẫn chỉ là một giai thoại, trôi nổi trong cuộc đời như một câu chuyện tiếu lâm. Nhưng kỳ lạ thay, ngay sau khi ông Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, tôi bỗng nhiên trở thành một đứa bé làm giao liên cho chị Dậu. Gan dạ và láu cá. Nếu người ta coi ông Ngô Tất Tố như bố chị Dậu, thì ông cũng không liên can đến việc này. Vì thế, khi bọn Tây thực dân tái chiếm thủ đô Hà Nội, ông Ngô Tất Tố đã không bị Phòng Nhì Pháp truy cứu tội danh bôi nhọ công cuộc khai hóa của mẫu quốc.

Hôm ấy, ông Trần Dần cho biết “mưa sa trên ngọn cờ đỏ”. Tôi không quan tâm đến chuyện mưa nắng, nhưng tôi nhìn thấy chị Dậu rạng rỡ niềm tin tất thắng giữa một đám đông hoang mang hai bên hè phố. Phần tôi, tôi hoan hỉ với cái quạt mo phe phẩy dưới chân sân khấu, như tên tiểu đồng trong đám múa lân. Đứng nhìn mọi người, tôi không còn phân biệt được giữa tôi và đám đông, cái nào là thực, cái nào là ảo. Tôi chính là cuộc đời đang diễn ra kia. Hôm nay và mãi mãi.

Tôi được sinh ra theo cách của đám đông. Mê tín và tăm tối. Tôi không như một câu chuyện triết học hay một ví dụ cho giai cấp vô sản. Nhưng dù thế nào, giờ đây tôi đã là Thằng Bờm Đỏ.

Trong vườn cau. Chị Dậu đang vén váy đái vào cái lu sành đặt dưới gốc cây. Không nhìn chị Dậu, tôi hỏi trống không “Tối nay, ngoài đình có gì không?”

“Có. Sẽ có cán bộ về nói chuyện đấy.” Chị Dậu bảo.

“Vậy thôi. Em ở nhà.” Tôi nói.

Vẫn còn dạng háng trên cái miệng lu, chị Dậu ngạc nhiên “Ấy, sao lại ở nhà? Đi mà học tập với người ta chứ.”

Tôi cần gì học. Cán bộ nói những chuyện chẳng liên quan đến tôi. Tôi là Thằng Bờm, ba bò chín trâu, tôi còn chẳng màng, cách mạng cũng chỉ hứa hẹn, hơn gì Phú ông.

Tuy nhiên, tôi đã là Thằng Bờm Đỏ, “Chị có đi không?”

“Đi chứ.” Chị Dậu đáp.

Tôi không muốn xa rời chị, nên nói “Em sẽ đi với chị.”

Đình. Thổ thần là một thằng ăn cắp. Rêu phong và sự cổ kính của nó là một khuôn mẫu. Trong đình cũng là một lũ ăn cắp. Chúng được phong tước và thờ kính. Từ ngày cách mạng nổi lên, thổ thần phải đi trốn. Bọn tiên chỉ cũng lấm lét và khúm núm hèn hạ khi thấy thằng mõ làng, cán bộ thông tin cơ đấy.

Đêm nay chị Dậu rất oai. Chị đeo một khẩu súng lục bên hông. Bọn đàn ông nhìn chị tuy sợ nhưng vẫn thủ dâm trong háng.

Người cán bộ đứng giữa sân đình nói với đám đông háo hức chung quanh:

“Nào, chúng ta bắt đầu. Tôi hát rồi các đồng chí hát theo. Ai không hát là phản động:

Vùng lên hỡi các nô lệ ở thế gian, vùng lên hỡi ai cực khổ bần hàn. Sục sôi nhiệt huyết trong tâm đầy chứa rồi. Quyết phen này sống chết mà thôi. Chế độ xưa ta mau phá sạch tan tành. Toàn nô lệ vùng đứng lên đi. Nay mai cuộc đời của toàn dân khác xưa, bao nhiêu lợi quyền tất qua tay mình.

Đấu tranh này là trận cuối cùng, kết đoàn lại để ngày mai. “L’In – ter – na – ti – o – na – le sẽ là xã hội tương lai.

Đấu tranh này là trận cuối cùng, kết đoàn lại để ngày mai. L’In – ter – na – ti – on – le sẽ là xã hội tương lai.”

Mọi người cùng hát. Tiếng hát không mang con người đến những giấc mơ, nhưng tiếng hát làm con người phấn khích hành động.

Tôi cũng sợ bị coi là phản động nên hát rất to.

Chị Dậu đứng sau lưng đồng chí văn công, chị vừa hát vừa nhìn chăm chăm đồng chí ấy, tay chị thỉnh thoảng đặt lên báng súng. Tôi không biết chị nghĩ gì, nhưng tôi cảm thấy khó chịu. Tôi vừa hát vừa nhìn theo chị Dậu, tôi không biết mình có phản động không khi mong ước có ngày được ôm chị.

Đêm. Chị Dậu chạy trốn khỏi nhà Quan cụ. Trời tối mù, chị chạy như nhắm mắt. Chị chạy cho tới lúc vấp chân vào Thằng Bờm.

Thằng Bờm không phải một kẻ lạ. Nhưng Thằng Bờm cũng không phải người quen của chị, cho dù chị vẫn ru con bằng bài ca dao Thằng Bờm. Bất chợt, chị Dậu ngã lên người nó, giữa đường. Trên người Thằng Bờm chỉ có một cái quần đùi lỏng lẻo, sờn bạc của Chử Đồng Tử để lại trần gian.

Hình ảnh Quan cụ lên cơn cuồng dâm hiếp chị còn cay trong mắt. Chị định quay đi chạy tiếp, nhưng Thằng Bờm đã đứng dậy cùng với con cu đâm thẳng trong quần, lồ lộ.

Tôi tò mò nhìn người phụ nữ quần áo tơi tả, rồi chợt nhận ra “Chị Dậu!?”

Chị vẫn chưa hoàn hồn, hỏi “Thằng Bờm phải không?”

“Em đây. Chị đi đâu sớm vậy?”

“… À…”

Quả thực, chị Dậu cũng không biết mình đi đâu.

Chị nói, “Chị muốn đi trốn. Hãy giúp chị.”

Ngạc nhiên, tôi hỏi “Sao lại đi trốn? Trốn ai?”

Chị không giải thích, chỉ lầm bầm “Bọn khốn nạn…”

Tôi thầm đoán, “bọn khốn nạn” chỉ có thể là Phú ông, Quan cụ.

Tôi nói, “Chị theo em.”

Dẫn chị xuống bờ sông, ở đó đang neo đậu một ghe chài, tôi đích thân chèo ghe đưa chị qua bên kia sông.

Cuộc đời cách mạng của chị bắt đầu ngay sau đêm bỏ chạy khỏi nhà Quan cụ.

Tôi chưa bao giờ hỏi chị điều gì đã xảy ra đêm ấy. Chỉ mãi đến sau này, khi đi học và đọc tóm tắt truyện “Tắt đèn” của ông Ngô Tất Tố, tôi mới biết chị cho thuê vú ở nhà Quan cụ. Tôi không chắc chị có từng bị Quan cụ hiếp không, nhưng sự có mặt của tôi trên đời, chỉ có thể là đứa con hoang của họ.

Chị Dậu được bố trí công tác sau khi “tổ chức” đã cho sưu tra lý lịch kỹ lưỡng. Ban ngày, chị nấu cơm quét dọn trụ sở cơ quan. Nhờ biết đọc biết viết, buổi tối chị tham gia phong trào xóa mù chữ, cũng ngay tại cơ quan.

Chị dạy theo cách cho học viên nhận mặt chữ và đánh vần các khẩu hiệu trên các bích chương tuyên truyền.

clip_image001

clip_image002

Công việc hiệu quả đến nỗi chỉ sau ba tháng, phương pháp dạy học của chị đã được các nơi học tập làm theo.

Những khi rảnh, chị Dậu chăm chỉ đọc các nghị quyết và các tài liệu liên quan do các đồng chí trong chi bộ cho mượn. Đó là ánh sáng, đường đi của đời chị. Chị giao phó đời chị cho Đảng. Chị nhắm mắt khi chạy khỏi nhà Quan cụ, giờ đây chị cũng nhắm mắt tin tưởng tuyệt đối vào Đảng. Vinh quang của chị là được Đảng tín nhiệm giao nhiệm vụ.

Thằng Bờm Đỏ không muốn xóa mù chữ, “Đời tao đã có Đảng lo, cần đéo gì nữa.”

Chị Dậu cảm thấy bị xúc phạm khi Thằng Bờm Đỏ coi thường công việc cao quí của chị.

Chị bảo nó, “Em không sợ bọn Phú ông lừa em à?”

Thằng Bờm Đỏ hỏi lại, “Em có gì để nó lừa?”

Chị Dậu nói, “Em không nhớ vụ nó muốn lấy cái quạt mo của em khi xưa?”

Thằng Bờm Đỏ cười, “Dào… Em không lừa chúng nó thì thôi, sao nó lừa được em.”

Chị Dậu bảo, “Em tưởng thế thôi. Bọn chúng quỉ quyệt lắm.”

Thằng Bờm nói, “Mất cái quạt mo này, mình lại làm cái quạt mo khác. Chỉ có bọn thừa tiền mới vớ vẩn sưu tầm với sưu tập những cái vô giá trị như thế thôi.”

Chị Dậu, “Không phải thế. Bọn khốn đó bóc lột trên sự nghèo khó của nhân dân.”

Thằng Bờm Đỏ của nhân dân cười, “Bà chị giờ nói giống cán bộ nhỉ.”

Chị Dậu nghiêm mặt, “Không đùa đâu.”

Thằng Bờm Đỏ vẫn cười, “Chị đáng yêu quá…”

Chị Dậu mắng “Nỡm. Không được nói bậy.”

Thằng Bờm Đỏ cãi “Em đâu nói bậy.”

Nhưng chị Dậu đã bỏ đi. Nó nhìn theo dáng chị. Bâng khuâng.

Bất ngờ, một tối chị Dậu thấy Thằng Bờm Đỏ ngồi trong lớp học của chị.

Chị đến bên nó hỏi “Có bút vở chưa?”

Nó lắc đầu.

Chị bảo, “Cứ ngồi đó nghe cũng được.”

Thật ra, nó nghe thì ít mà nhìn chị thì nhiều.

Hôm sau, chị Dậu mang cho nó một cây bút chì và một cuốn vở. Chị cầm tay Thằng Bờm Đỏ tập cho nó viết. Đấy là những lúc nó thích nhất. Thằng Bờm Đỏ ngửi thấy mùi chị, nồng sữa.

Sau một tháng, Thằng Bờm Đỏ cho cô giáo Dậu xem vở của nó. Nguyên một trang, chị Dậu chỉ thấy có một dòng chữ: “Chị Dậu ơi em yêu chị lắm.” Bên dưới vẽ cái quạt mo.

Chị lập tức xé ngay trang vở ấy bỏ vào túi.

Sau giờ học, chị nói riêng với nó, “Lần sau còn làm thế, chị sẽ mang em ra kiểm điểm đấy.”

Tuy nói thế, nhưng chị Dậu không khỏi hoang mang. Chồng chị, con chị đã thuộc về một thế giới khác, ở bên kia chiến tuyến. Để có thể trở thành một cán bộ nòng cốt của cách mạng, chị khai báo họ đã chết.

(còn tiếp)

bài đã đăng của Nguyễn Viện


Phần Góp Ý/Bình Luận

Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.


*

@2006*2018 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)