Trang chính » Dịch Thuật, Sáng Tác, Sang Việt ngữ, Truyện ngắn Email bài này

ĐƯỜNG BỜ BIỂN THÁNG NĂM


♦ Chuyển ngữ:
0 bình luận ♦ 9.07.2018

 

tokyo-story_ocean view
Tokyo Story (đạo diễn Ozu, 1953)

Lời người dịch:

Bốn truyện ngắn rất thú vị và đặc sắc của tác giả Murakami Haruki “Vương quốc điêu tàn” (駄目になった王国), “Kẻ lãng du ba mươi hai tuổi” (32歳のデイトリッパー), “Đường bờ biển tháng năm” (5月の海岸線) và “Chim lặn” (かいつぶり) sau đây được chúng tôi dịch từ nguyên tác Nhật ngữ, trích trong tập “Một ngày tốt lành đi xem kangaroo” (カンガルー日和) do nhà xuất bản Kodansha ấn hành, tái bản lần thứ 76 năm 2014.

Đọc Murakami bao giờ chúng ta cũng cảm thấy nỗi hoang vu buốt giá tuổi xuân thì. Có thể nói Murakami là nhà văn tinh tế nhất viết về nỗi cô đơn. Những câu chuyện nhỏ bé, tỉ tê luôn mang vết dấu của ngấn lệ thoáng qua hồn người. Con người có vẻ từng trải, hiên ngang đi trong gió bụi của đời thực ra lại rất mong manh, dễ chùng lòng vì những điều xưa cũ. Những vết thương tuổi hai mươi dường như không bao giờ lành hẳn, sự vụn vỡ của tình yêu và dư vị cay đắng sẽ theo ta đến suốt cuộc đời. Nhiều khi ta muốn tìm lại, đôi lúc muốn để nhạt phai nhưng không bao giờ quên đi mãi mãi. Dưới mái tóc bạc phơ, đâu ngờ còn điều thổn thức. Vì niềm đau luôn còn đó, trong ta vĩnh viễn u hoài…

Sau rất nhiều phấn khích và nhận định quá đà, bây giờ bình tâm nhìn nhận lại ta vẫn thấy tầm vóc Murakami Haruki trong sự tinh tế khi viết về nỗi cô đơn và tình yêu tuổi trẻ chứ không phải ở chiều kích tư tưởng. Chính vì vậy mà tác phẩm của ông luôn được yêu thích như là ngấn tích của một thời tuổi trẻ mê say cuồng vọng mà mỗi lần nhớ lại ta đều mỉm cười trong thoáng chút bùi ngùi vì “thơ ngây đi mất trong bước buồn giờ mới hay…” (Trúc Phương)

Hoàng Long

 

***

Một lá thư từ người bạn, một tấm thiệp mừng cưới đã đưa tôi quay trở lại con phố cũ của ngày tháng xa xưa.

Tôi xin hai ngày nghỉ phép, đặt trước phòng khách sạn. Cảm giác kỳ lạ như nửa thân hình mình đã trở nên trong suốt pha lê.

Buổi sáng tháng năm trong xanh, tôi nhét vật dụng cá nhân vào chiếc va-li rồi lên chuyến tàu tốc hành Shinkansen. Ngồi bên cạnh cửa sổ, tôi lật một trang sách, gấp lại, uống cạn lon bia, ngủ được chút ít rồi chán nản mở mắt nhìn ra phong cảnh bên ngoài.

Phong cảnh bên ngoài cửa sổ tàu Shinkansen quanh đi quẩn lại cũng chỉ có vậy. Đó là kiểu phong cảnh khô cằn bị cắt xẻ vô lý thành một đường thẳng hàng rời rạc. Cứ như những bức tranh đóng khung trang trí trên tường những căn hộ xây để bán, nó làm tôi chán chường không sao chịu nổi.

Chẳng có gì đổi khác so với mười hai năm xưa. Ánh mặt trời tháng năm xuyên qua lớp kính chịu lực, mùi vị chiếc sandwich giăm-bông khô khốc, cả khuôn mặt của gã viên chức trẻ tuổi ngồi bên cạnh liếc mắt vào tờ báo kinh tế với vẻ chán chường…Tiêu đề bài báo viết “Liệu rằng Cộng đồng Châu Âu sẽ hạn chế mạnh mẽ hàng hóa nhập khẩu từ Nhật Bản trong vài tháng tới đây?”

Mười hai năm trước, tôi có người yêu nơi thành phố này. Những ngày nghỉ ở đại học, tôi nhét tư trang vào va ly rồi đón chuyến tàu Shinkansen sớm nhất. Ngồi bên cạnh cửa sổ, tội đọc sách, ngắm phong cảnh bên ngoài, ăn sandwich giăm-bông và uống bia. Đến thành phố lúc nào cũng gần trưa. Mặt trời còn chưa lên đỉnh, sự náo nhiệt của buổi sáng vẫn còn len lỏi từng góc phố, chưa tan biến đi. Tôi cứ mang va-li và bước vào một tiệm cà phê, gọi một phần điểm tâm gồm bánh sanwich và cà phê rồi điện thoại cho nàng.

Trong những thời khắc đó, tôi yêu thành phố vô cùng. Ánh sáng ban mai, hương vị cà phê, những đôi mắt lờ đờ ngái ngủ, một ngày mới còn tinh khôi…

Tôi ngửi thấy mùi biển. Một mùi dịu nhẹ êm ru.

Dĩ nhiên làm gì có mùi vị biển cả thực sự. Chỉ là cảm giác bất chợt của tôi mà thôi.

Tôi thắt lại chiếc cà vạt, lấy va-li xuống khỏi kệ hành lý rồi xuống tàu. Và rồi mùi vị biển cả thực sự dâng đầy ngực tôi. Theo phản xạ, những số điện thoại lại hiện lên trong đầu. Những nàng thiếu nữ năm 1968…Chỉ cần sắp xếp lại những con số đó là tôi lại có cảm giác như được gặp lại những người con gái kia…

Rồi ngồi nơi chiếc bàn nhỏ của nhà hàng khi xưa thường đến, có lẽ để chuyện trò với nhau một lần nữa chăng? Có lẽ khăn trải bàn vẫn sọc vuông, bên cửa sổ vài chậu hoa phong lữ thảo, ánh nắng mang tính tôn giáo chan hòa chiếu qua cửa sổ…

“Đã bao nhiêu năm qua rồi đấy nhỉ? À, cũng đã mười năm. Thời gian quả thật như chớp mắt tên bay.”

Không, không phải vậy.

“Từ lần cuối cùng gặp em mới chỉ mười năm thôi nhỉ. Vậy mà anh cứ cảm thấy như đã trăm năm.”

Nói kiểu nào cũng đều có vẻ ngớ ngẩn như nhau cả.

“Nhiều chuyện xảy ra quá nhỉ?” Có lẽ tôi sẽ nói như thế. Bởi vì quả thật là có rất nhiều chuyện đã xảy ra.

Còn nàng thì có lẽ sẽ nói là em lập gia đình năm năm trước, có đứa con, chồng em làm bên đại lý quảng cáo, đang nợ nần khoản này khoản kia….

“Mấy giờ rồi anh nhỉ?” nàng hỏi.

“Ba giờ hai mươi phút”, tôi đáp lời.

Ba giờ hai mươi phút. Thời gian quả thật như cuộn phim tin tức cũ kỹ quay ken két không ngừng.

Tôi gọi một chiếc taxi trước nhà ga và nói tên khách sạn. Rồi tôi châm thuốc nhả khói, đầu óc lại một lần nữa trống rỗng mơ màng.

“Cuối cùng thì mình có muốn gặp ai đâu chứ”, tôi xuống taxi trước cửa khách sạn, vừa đi dọc con đường vắng lặng buổi sáng vừa bâng quơ nghĩ ngợi. Phố thoảng mùi bơ, mùi trà, mùi nước người ta hắt ra làm mát con đường. Nơi tiệm dĩa nhạc vừa mới mở văng vẳng ra bài ca mới đang thịnh hành. Âm thanh và những mùi vị đó từ từ thẩm thấu vào người tôi từng chút một như đang lẻn qua bóng ảnh của ý thức mơ hồ.

Tôi cảm giác như ai đó đang cám dỗ mình.

Này, phía này cơ mà. Tớ đây, không còn nhớ gì sao? Có chỗ này rất hợp với cậu đấy. Chúng ta cùng đi nhé. Chắc chắn cậu sẽ thích mà.

Có lẽ mình chẳng thích thú gì chỗ ấy đâu. Tôi nghĩ vậy. Ngay cả gương mặt cậu tôi còn không nhớ ra kia mà.

Không khí mất quân bình.

Mặc dù trước đây tôi chưa từng nhận ra nhưng trong lòng phố không khí đang mất cân bằng. Cứ đi khoảng mười mét là nồng độ không khí lại trở nên khác biệt. Trọng lực, ánh sáng và độ ẩm khác đi. Tiếng bước chân trên con đường nhẵn bóng cũng khác. Ngay cả thời gian quả thật cũng trở nên mất quân bình như cỗ máy hao mòn cũ kỹ.

Tôi bước vào một tiệm bán thời trang nam giới, mua một đôi giày và chiếc áo sơ mi thể thao, bỏ vào trong túi giấy. Trước tiên phải thay đồ đã. Uống một tách cà phê nóng rồi thay quần áo mới. Mọi chuyện khác tính sau.

Tôi trở về khách sạn, tắm nước nóng vòi hoa sen, nằm vật ra giường hút ba điếu thuốc Marlboro, cắt túi giấy bóng kính, đi thử đôi giày thể thao mới mua. Lấy chiếc quần jean mà tôi đã nhét đại vào va-li ra thay, rồi thắt dây giày.

Để cho quen chân, tôi đi đi lại lại trên chiếc thảm trong phòng. Trong khi đó, cơ thể tôi từng chút một quen dần với thành phố. Cảm giác căng thẳng không biết đi đâu về đâu của ba mươi phút trước đó đã vơi đi được mấy phần.

Cứ mang nguyên đôi giày như thế tôi nằm vật ra giường nhìn mơ màng lên trần nhà và một lần nữa tôi ngửi thấy mùi biển cả. Mùi vị rõ ràng hơn nhiều so với trước đó. Mùi cát ẩm, mùi rong biển dạt vào bờ đá, mùi gió thoảng trên mặt biển… tất cả hòa quyện vào nhau thật nồng đượm.

Một tiếng đồng hồ sau, khi tôi đón taxi đi đến bờ biển thì biển đã biến mất.

Không, nói một cách chính xác thì biển bị đẩy ra xa kia hàng mấy kilomet.

Chỉ còn lại dấu tích của con đê chắn sóng cũ men theo bờ biển ngày xưa như một vật kỷ niệm. Giờ nó là bức tường thấp chẳng giúp ích gì được nữa. Và phía bên kia không còn là biển sóng vỗ xô bờ mà là một cánh đồng rộng lớn phủ đầy bê tông. Trên cánh đồng bát ngát đó có mấy chục tòa nhà cao tầng nối tiếp nhau nhìn xa như hàng bia mộ ngất trời.

Ánh nắng ngày đầu hạ không ngừng rót xuống mặt đất.

“Chỗ này xây xong cũng ba năm rồi đó”, người tài xế lớn tuổi nói cho tôi hay. “Từ khi bắt đầu lấp biển cho đến khi hoàn thành mất bảy năm. Người ta xẻ núi rồi dùng băng chuyền chở đất lấp biển đấy. Rồi núi trở thành đất thổ cư, biển trở thành nơi xây căn hộ. Cậu không biết à?”

“Cũng mười năm tôi mới trở lại nơi này mà.”

Người tài xế gật đầu. “Nơi này hoàn toàn thay đổi rồi. Đi thêm chút nữa là đến bờ biển mới đấy. Cậu muốn thử xem không?”

“Không đâu, đến đây được rồi. Cám ơn bác.”

Người tài xế chỉnh công tơ mét rồi nhận lấy mấy đồng tiền xu tôi đưa.

Tôi bước trên con đường ven bờ biển cũ, mồ hôi rịn lấm tấm trên mặt. Đi khoảng năm phút thì tôi lên đến mặt đê, bắt đầu dạo trên mặt tường bê tông dày khoảng nửa mét. Đế giày cao su kêu loạt soạt. Tôi đi qua mấy đứa trẻ trên bờ đê bị bỏ mặc hoang vu.

Mười hai giờ ba mươi phút.

Tịch mịch vô cùng.

Này, thuở xa xưa chừng hai mươi năm trước đấy, cứ đến mùa hè, tôi đều đi tắm biển mỗi ngày đấy. Cứ mặc quần bơi như vậy rồi đi chân trần từ sân nhà ra đến bãi biển. Mặt nhựa đường phản chiếu ánh nắng nóng vô cùng, tôi phải vừa đi vừa nhảy nhảy mới được đấy. Cũng có lúc mưa rào nữa. Tôi rất thích mùi mưa rào thấm ướt vào mặt đường nhựa nóng rẫy đó…

Khi về nhà thì đã có quả dưa hấu ngâm sẵn trong giếng nước rồi. Dĩ nhiên là nhà tôi cũng có tủ lạnh nhưng dưa hấu ngâm trong giếng nước là tuyệt nhất trần đời. Tôi đi tắm, rũ sạch lớp muối trên người xong thì ra hiên nhà gặm dưa hấu. Có một lần sợi dây cột quả dưa bị tuột ra, không làm sao vớt lên được, quả dưa cứ nổi trong giếng cả mấy tháng trời. Mỗi lần múc nước giếng là vài mảnh dưa lại rơi vào trong gàu nước. Đó là mùa hè năm tuyển thủ Ou Sadaharu đạt giải quán quân ở sân Koshien đấy. Cái giếng nhà tôi sâu lắm, chăm chú nhìn xuống chỉ thấy vùng đen thăm thẳm mà thôi.

Khi lớn lên chút nữa (lúc đó biển đã trở nên dơ lắm rồi), bọn tôi phải đi bơi ở hồ trên núi ấy. Cứ đến chiều, tôi dắt chó đi dạo chơi (con chó nhà tôi màu trắng và to lắm) trên con đường ven bờ biển. Tôi thả nó chạy trên bãi cát, thơ thẩn thế nào thì gặp được mấy cô bạn cùng lớp. Nếu may mắn thì bọn tôi có thể nói chuyện với nhau cả tiếng đồng hồ cho đến khi trời tối mịt. Những cô gái năm 1963 mặc váy dài, trên tóc thoảng hương dầu gội, che vầng ngực mới nhú bằng cái áo ngực màu trắng nhỏ cứng cáp. Chúng tôi ngồi cạnh nhau, kể nhau nghe những chuyện bí ẩn của mình. Con gái thích và ghét điều gì, chuyện trường lớp, chuyện phố phường và thế giới, những bộ phim mới của Anthony Perkins, Gregory Peck, Elvis Presley rồi bản nhạc “Chia tay là những niềm đau” (別れはつらいね) của Neil Sedaka nữa.

Nơi bờ biển mỗi năm có mấy xác chết trôi dạt vào. Thường là những người tự tử. Không ai biết họ dạt đến từ phương nào. Những người tự tử đó mặc áo không nhãn mác, trong túi không giấy tờ tùy thân (hay có thể bị sóng cuốn đi mất rồi cũng nên). Chỉ còn một mẩu tin trên tờ báo địa phương là “phụ nữ, không rõ lai lịch, suy đoán tầm trên dưới hai mươi tuổi…” thế thôi. Những người phụ nữ trẻ làn da trương phình lên như bong bóng nước, trong phổi ngậm đầy nước biển…

Như thể là vật thất lạc, trôi dạt trong dòng thời gian, những người chết được sóng mang đi từ từ đến một ngày dạt vào bến bờ lặng lẽ.

Trong số đó có một người bạn của tôi. Lâu lắm rồi kia, lúc tôi lên sáu tuổi. Cậu ấy bị dòng sông mùa lũ dâng nước lên cuốn trôi đi mất. Đó là buổi chiều mùa xuân, xác cậu ta theo dòng nước đục cuốn ra ngoài khơi xa rồi ba ngày sau dạt vào bờ biển cùng với các cây gỗ mục.

Mùi của cái chết.

Mùi thiêu xác của cậu bé sáu tuổi trong lò lửa.

Cột khói chỗ hỏa thiêu bốc cao in sắc nét lên bầu trời mây mù tháng tư. Làn khói màu tro xám.

Chấm dứt một cuộc đời.

Chân tôi bắt đầu đau.

Tôi tháo giày, cởi tất ra, tiếp tục đi chân trần trên bờ mặt đê.

Trong ánh nắng buổi chiều yên tĩnh, tôi nghe vang vọng tiếng chuông báo hiệu của một trường phổ thông gần đó.

Dãy nhà cao tầng cứ nối tiếp nhau. Như một dàn hỏa thiêu lớn. Không có bóng dáng con người. Chẳng có mùi sự sống. Chỉ đôi lúc có chiếc xe hơi chạy vút qua trên mặt đường trơn nhẵn.

Tôi cất lời tiên tri.

Dưới ánh mặt trởi tháng năm, hai tay mang đôi giày lủng lẳng, đi dạo bộ trên con đê cũ hoang vu, tôi cất lời tiên đoán. “Tất cả rồi sẽ bị vùi chôn.”

Mấy năm nữa, mấy mươi năm nữa, mấy trăm năm nữa thì tôi không biết. Nhưng mà chắc chắn mộ lúc nào đó tất cả sẽ tiêu biến diệt vong. Xẻ núi, lấp biển, vùi giếng… Tất cả những thứ được xây trên linh hồn người chết cuối cùng là cái gì đây? Chẳng phải chỉ xây được một mớ bê tông và cỏ dại, ống khói bãi thiêu xác thôi ư?

Tôi đã thấy con sông chảy phía trước. Cả con đê và tòa nhà cao tầng chấm dứt ở đây. Tôi bước xuống, ngâm chân mình trong làn nước mát. Cái lạnh gợi nhớ ngày tháng xa xưa. Khi biển bắt đầu bẩn đi thì nước sông vẫn còn trong vắt. Dòng nước chảy theo một đường thẳng từ trên núi xuống theo lớp cát dưới lòng sông. Có mấy dòng thác ngăn cát chảy nên hầu như không có tôm cá gì.

Tôi lần theo dòng sông cạn, cuối cùng cũng thấy được bờ biển phía xa. Tiếng sóng, mùi nước mặn, loài chim biển, bóng dáng những con tàu chở hàng thả neo ngoài khơi xa…Đường bờ biển dẫu bị kẹp bởi lớp đất hai bên nhưng vẫn thầm thì hơi thở. Trên mặt tường đê cũ trơn nhẵn, có vô số những hàng chữ được phun bằng sơn.

Đại khái là ghi tên người. Nam có, nữ có và cả ngày tháng.

Ngày mười bốn tháng tám năm 1971. (Mình đã làm gì vào ngày này nhỉ?)

Ngày hai tháng sáu năm 1976 (Vào năm 1976 có diễn ra kỳ Olympic và bầu cử Tổng thống. Olympic Montreal? Tổng thống Ford chăng?)

Ngày mười hai tháng ba. (Không ghi năm. Này, tôi đã trải qua ba mươi mốt lần ngày mười hai tháng ba rồi đấy)

Rồi thì những dòng nhắn gửi.

“…Làm tình với bất cứ ai?” (Sao không để lại số điện thoại liên lạc nhỉ?)

“EM CHỈ CẦN TÌNH YÊU, CỦA NGÀY THƠ NGÀY MỘNG…” (dòng chữ được phun bằng sơn màu xanh cô ban)

Tôi ngồi xuống, tựa lưng vào triền đê, ngắm đường bờ biển nhỏ nhoi bị thu hẹp lại chỉ còn khoảng năm mươi mét suốt mấy tiếng đồng hồ. Tất cả đều yên lặng, chỉ nghe tiếng sóng rì rầm của bờ biển tháng năm.

Mặt trời đã quá tầng không, hắt bóng con đê xuống lòng sông cạn. Tôi vừa ngắm vừa thiu thiu mơ màng. Trong ý thức đã dần trở nên mờ nhạt, bất chợt tôi thầm nghĩ. Khi thức dậy mình ở đâu đây?

Khi mở mắt thức dậy, mình sẽ ở chốn nào trong cuộc trăm năm….

bài đã đăng của Haruki Murakami


Phần Góp Ý/Bình Luận

Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.


*

@2006*2018 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)