Trang chính » Các Số Da Màu định kỳ, Da Màu số 29, Dịch Thuật, Sáng Tác, Song ngữ, Truyện ngắn Email bài này

Cựu chiến binh, nhà thơ/ War Veteran, Poet


♦ Chuyển ngữ:
0 bình luận ♦ 30.06.2007

 

truyện ngắn
Cựu Chiến Binh, Nhà Thơ
Phùng Nguyễn


short story
War Veteran, Poet
Translated by Lưu Diệu Vân

 

“Fred Woodall, cựu chiến binh, nhà thơ.” Anh luôn luôn bắt đầu như vậy. Cái tên đương nhiên phải đi trước, không thể nào khác đi được. “Nhà thơ” được cố tình đặt ở cuối lời tự giới thiệu như một cách biểu lộ sự nhún nhường của anh, hoặc ít ra trong những năm trước đây Fred cho rằng người nghe sẽ ghi nhận được điều đó. Này nhé, tôi trước hết là một cựu chiến binh, tôi đã từng chiến đấu tại Việt nam, và bây giờ tôi là một nhà thơ. Về sau Fred buồn rầu nhận ra mình thực sự là một nhà thơ khiêm nhường. Anh không thố lộ điều này với ai, và anh biết rằng những người quen biết anh cũng sẽ không nói ra điều này trước mặt anh. Cũng may mà Fred không cần phải khiêm nhường về việc anh là một cựu chiến binh Việt Nam. Bởi vì không cần thiết phải nhún nhường khi đứng trong hàng ngũ của những người đã bị, hoặc cho rằng đã bị, đối xử một cách bất công bởi công dân của chính đất nước mình.

Trong những năm đầu sau khi hồi hương, Fred nhiễm phải căn bệnh PTSD một cách từ tốn. Đó là một thứ căn bệnh thời thượng, sang trọng, và thật là dại dột nếu không vướng phải căn bệnh này. Fred hút cần sa, uống rượu, và làm thơ, theo cái thứ tự đó. Anh nhắc thực nhiều đến cái mảnh đất xa xôi có tên gọi là Việt Nam sau khi hút cần sa, sau khi uống rượu, và trong những bài thơ của anh. Đó là một xứ sở đẹp đẽ nếu không có chiến tranh với những người dân hiền lành nếu không có chiến tranh và anh đã có thể yêu một cô gái đẹp đẽ trong đám dân chúng hiền lành đó nếu không có chiến tranh. Thơ anh đại khái như vậy đó. Một hay hai bài thơ của anh đã xuất hiện trong một hay hai tập thơ có chủ đề chiến tranh Việt Nam do một hay hai người bạn của anh chịu trách nhiệm biên tập. Chỉ có vậy thôi. Nhưng ngay cả điều này cũng không làm Fred nản lòng. Anh đã không bỏ qua bất cứ hội hè đình đám nào có liên quan đến thơ văn và chiến tranh Việt Nam. Ở đó anh sẽ xuất hiện với râu tóc lởm chởm, với chiếc bê rê đen lệch lạc trên đầu một cách cố tình, và bộ đồ trận bạc phếch của lính khinh kỵ với huy hiệu quân chủng và hàng chữ “Đà Nẵng” ở ngực áo. Ở đó anh sẽ tìm thấy những người ăn mặc tương tự, và một số trong bọn họ là bạn của anh. Ở đó anh thấy mình quan trọng hẳn lên, anh thuộc về nhóm những cựu chiến binh làm văn nghệ, những nghệ sĩ.

Ở một trong những cuộc hội họp như vậy anh có dịp tiếp xúc với những nhà văn nhà thơ đến từ Việt nam. Đó là lần đầu tiên. Sẽ có thêm những cuộc gặp gỡ tương tự sau này. Họ gồm một nhà thơ lão thành, một nhà văn trung niên, và một phụ nữ trẻ vừa viết văn vừa làm thơ. Họ đến đây theo lời mời của trung tâm nghiên cứu hậu quả chiến tranh thuộc một viện đại học danh tiếng của thành phố. Buổi hội thảo quy tụ khá đông người. Hầu hết là các nhà văn nhà thơ gốc gác cựu chiến binh. Một số trong bọn họ không cần phải nhún nhường, và điều này được biểu lộ trong cung cách tự giới thiệu của họ. X, thi sĩ, cựu chiến binh. Y, nhà văn, cựu chiến binh. Z, kịch tác gia, cựu chiến binh… Nhưng Fred không cảm thấy khó chịu chút nào hết. Chốc nữa đây anh sẽ có mặt trên diễn đàn. Anh có năm phút để phát biểu, và anh đã hứa với chính mình (và đồng thời với người bạn vốn là một chức sắc của trung tâm) sẽ không hoang phí khoảnh khắc quý giá này. Phải nói là anh có chút hồi hộp khi chờ đến phiên mình. Có nhiều hơn là một chút.

Đó là một xứ sở đẹp đẽ nếu không có chiến tranh với những người dân hiền lành nếu không có chiến tranh và tôi đã có thể yêu một cô gái đẹp đẽ trong đám dân chúng hiền lành đó nếu không có chiến tranh. Fred bắt đầu như vậy và tiếp tục nói về những điều tương tự trong hai phút tiếp theo. Ở phút thứ ba, Fred buộc tội chính anh. Tôi đã đến, mang theo chiến tranh, và chính vì vậy, quê hương của anh chị đã không còn là một xứ sở đẹp đẽ. Tôi đã ra đi, để lại sau lưng đổ nát và bất hạnh. Ở phút thứ tư, anh nhân danh cựu chiến binh và nhân dân Hoa Kỳ chân thành xin lỗi những nhà văn nhà thơ đến từ Việt Nam về những bất hạnh do anh gây ra ở phút thứ ba. Những người dự khán nghe thấy nỗi xúc động trong giọng nói đứt quãng của Fred, trên khuôn mặt nhăn nhíu khổ sở của anh, và ở những giây cuối cùng của một trăm hai mươi giây còn lại, trong đôi mắt anh lúc này đã nhòe nhoẹt mước mắt. Tôi cầu xin sự tha thứ của nhân dân Việt Nam. Tôi xin được cái hân hạnh ôm hôn anh chị, những người dân Việt Nam anh hùng. Anh chấm dứt bài phát biểu của mình như vậy. Fred rời bục gỗ trong tiếng vỗ tay râm ran và bước đến dãy bàn có những nhà văn nhà thơ đến từ Việt Nam. Anh ôm hôn nhà thơ lão thành và nhận ra một mùi kỳ dị từ người ông già phát ra. Fred nghĩ mình sẽ không muốn ôm hôn ông lão này một lần nào nữa. Thực là đáng tiếc cho anh. Anh sẽ không bao giờ biết được sự quyến rũ của thuốc lào. Nhà văn trung niên, trái với sự lo ngại của Fred, không có mùi gì đặc biệt. Nhưng người phụ nữ trẻ lại là một ngạc nhiên thích thú. Từ cơ thể nhỏ nhắn của cô toát ra mùi da thịt trộn lẫn với mùi nước hoa thực lạ. Da thịt hay nước hoa, mùi nào là thơ của cô, Fred tự hỏi.

Bài phát biểu của Fred, bằng một cách nào đó, đã trở thành một tiết mục thường xuyên trong những cuộc hội thảo sau đó của trung tâm khi có sự hiện diện của văn nghệ sĩ đến từ cái xứ sở đẹp đẽ nếu không có chiến tranh. Bây giờ thì Fred đã trở nên điêu luyện hơn trong việc trình diễn tiết mục của mình. Anh không còn xúc động nhiều như lần đầu tiên. Anh không chắc mình có xúc động, nhiều hoặc ít, hay không nữa! Nhưng Fred có thực sự xúc động hay không không phải là điều quan trọng. Điều quan trọng đến từ những người khách phương xa. Fred có thể đọc thấy nỗi xúc động và niềm tự hào trên khuôn mặt họ. Có thể điều này giúp họ cảm thấy bớt nhỏ bé, bớt lạc lõng. Có thể đó là một trong những điều ít ỏi mà họ sẽ còn nhớ đến rất lâu. Đó là món quà văn nghệ của Fred, bên cạnh những bài thơ khiêm tốn của anh.

“Fred Woodall, cựu chiến binh, thi sĩ.” Bây giờ thì Fred cảm thấy yên tâm với lời tự giới thiệu của mình. Có thể anh là một nhà thơ với những tác phẩm khiêm tốn. Nhưng đâu phải chỉ có thơ! Còn có những điều khác nữa, những điều mà anh không cần phải nhún nhường về khả năng của mình. Chẳng hạn như phát biểu trước một cử tọa đông đảo về cái xứ sở xa tít tắp bất kể có chiến tranh hay không và vô cùng đẹp đẽ nếu không có chiến tranh. Về những bất hạnh mà anh đã mang đến cho xứ sở đó. Và những lời xin lỗi chân thành lẫn trong tiếng thổn thức của niềm ân hận vô biên. Và những giọt nước mắt ở những giây cuối cùng của một trăm hai mươi giây cuối cùng. Và sẽ không có nhà thơ lão thành với cái mùi kỳ dị ở dãy bàn mà anh sẽ hướng đến khi bài phát biểu chấm dứt.

PN
Tháng 10. 1999

“Fred Woodall, war veteran, poet.” He always begins the introduction like that. The name, of course, must come first. There is no other alternative. “Poet” is purposely placed last in the self-introduction as a display of modesty. Or at least, in earlier years, Fred believed people would acknowledge that fact. Well, I am first and foremost a veteran, I had fought in the Vietnam War, and I am now a poet. Later on, Fred sadly realizes he is actually just an average poet. He does not confess this feeling to anyone, and he knows those around him will not mention it in his presence. Luckily, he does not need to be modest about the fact he is a Vietnam veteran. Since there is no need for humility in identifying himself with a group of people who were poorly treated or thought they were unfairly treated by the citizens of their own country.

During the earlier years of his return to the mainland, Fred slowly and steadily developed Post Traumatic Stress Disorder– a condition so trendy and rather exclusive that it would have been unwise of him not to contract it. Fred would smoke marijuana, drink wine, and write poems, in that order. After smoking marijuana and drinking alcohol, he frequently mentioned that distant piece of land called Vietnam in his poetry. It could have been a beautiful country if there were no war, with gracious people if there were no war, he could have loved a pretty girl among them if there were no war. His poetry depicted a similar theme. One or two of his poems appeared in one or two war poetry anthologies edited by one or two of his friends. And that was all. But even this couldn’t discourage Fred. He never turned down any invitation to attend gatherings involving literature and the Vietnam War. There, he would appear, rough and unshaven, in his black lopsided beret, and his faded infantry uniform adorned with his unit insignia and an inscription “Da Nang” across the front chest pocket. There, he would find people dressed in similar attire, several among them were his friends. There, he instantly felt important; he belonged to a group of veterans who embraced literature as true artists.

At one of those gatherings, he had an opportunity to become acquainted with many poets and writers from Vietnam for the first time. Many similar events soon followed. Among them were a veteran poet, a middle-age fiction writer, and a young woman who wrote both prose and poetry. They came to the United States at the invitation of a reputable university’s center for the study of war and social consequences. The seminar attracted a sizable crowd, mostly writers and poets who were also war veterans. A few of them didn’t need to be humble, and it showed in their self-introduction. X, poet, war veteran. Y, writer, war veteran. Z, playwright, veteran… But Fred did not feel a bit uneasy. In a few minutes, he would be up on the podium. He had five minutes to speak and he promised himself (and also his friend who held an important position at the center) that he would not waste this precious moment. He was a bit nervous while awaiting his turn. More than a bit, actually.

It could have been beautiful country if there were no war, with gracious people if there were no war, I could have loved a pretty girl among them if there were no war. Fred began like that and continued to express similar feelings in the next two minutes. In the third minute, he blamed himself. With my arrival, I’d brought war, and because of that, your country was no longer a beautiful land. I’d left, leaving behind devastation and calamity. In the fourth minute, he sent his sincere apology on behalf of all war veterans and citizens of the United States to writers and poets from Vietnam for all the misfortunes he had caused in the third minute. The audience could feel the heightened emotion in his trembling voice and contorted, agonizing face, and at the very last seconds of the remaining one hundred and twenty seconds, his eyes were soaked with tears. I beg forgiveness from you, citizens of Vietnam. I ask for the honor of embracing you, heroic citizens of Vietnam. He concluded the speech like that. Fred left the podium in triumphant rounds of applause and walked toward the table where writers and poets from Vietnam were sitting. He embraced and kissed the veteran poet and immediately detected a strange odor from the old man’s body. Fred decided he wouldn’t want to hug and kiss this old man ever again. (How unfortunate! He would never know the acquired, but deeply satisfying seduction of Vietnamese tobacco.) Next, the middle-age writer, contrary to Fred’s anxiety, did not possess any peculiar smell. But the young woman turned out to be a pleasant surprise. From her petite body he took in an aroma of skin and flesh infused with a mysterious fragrance. Skin and flesh or fragrance, which scent embodied her poetry, Fred wondered.

Somehow, Fred’s speech has become a regular segment in subsequent seminars every time the Center welcomes writers and artists from that beautiful country if there were no war. Fred has become more skillful in performing his act. Now he feels less emotional comparing to the first time. He’s not even certain if he feels any emotion. But Fred’s real emotion is no longer an important factor. The significance of his presentation rests with the faraway guests. Fred can feel the mounting emotion and pride displayed on their faces. Perhaps his speech makes them feel less lost, less trivial. Perhaps it’s one of the many little things they will continue to remember for a long time. It’s Fred’s gift, besides his modest poems.

“Fred Woodall, war veteran, poet.” Fred now feels comfortable with his self-introduction. Maybe he is simply a poet with modest outputs. But there is more to life than poetry! There are many other things that he doesn’t need to be modest about, like making a speech in front of a packed audience about a land far, far away whether or not there were war that could also be exceedingly beautiful if there were no war; the calamity he brought to that land; the choked-up apology out of endless regrets; and the tears at the very last seconds of the remaining one hundred and twenty seconds. He only hopes that there would not be any old Vietnamese poet with a strange odor sitting at the table toward which he plans to head immediately after the end of his speech.

 

 

 

 

bài đã đăng của Phùng Nguyễn


Phần Góp Ý/Bình Luận

Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.


*

@2006*2018 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)