Trang chính » Biên Khảo, Chuyên Đề, Phỏng vấn, Truyện ngắn đặc biệt Email bài này

Da Màu phỏng vấn Nguyễn Thúy Hằng

 

 

 

1. Kỹ thuật sử dụng của tác giả trong truyện ngắn (chẳng hạn có người áp dụng kỹ thuật điện ảnh, visual art, âm nhạc. v.v.) Có thể giải thích rõ về cấu trúc của mình?

Có lẽ phương pháp viết truyện của tôi, mặc dù không cố ý, nhưng gần gũi với loại hình điện ảnh và visual art. Chẳng hạn, đa số truyện của tôi rất ít lời thoại, hoặc ít nhất nó không biểu hiện rõ cấu trúc của đối thoại (không có hai nhân vật đối đáp rõ ràng, ít gạch đầu dòng xuống hàng trong lời thoại). Cách hành văn liền một mạch, hoặc nếu có đối thoại thì cũng chỉ biểu hiện dưới dạng bày tỏ tâm tưởng. Thủ pháp này giống với điện ảnh, có những phim mà nhân vật hầu như không nói cụ thể, mà chỉ có hình ảnh lướt ngang-hình ảnh này là yếu tố quyết định về mặt nội dung, cho người xem biết được những gì xảy ra trong tâm trí hoặc trong bối cảnh tương quan của nhân vật. Vì vậy nó cho phép có những chuyển đoạn-chuyển hình ảnh bất ngờ, không theo trật tự hoặc theo logic trước đó. Kỹ thuật này cũng giúp tôi đi sâu vào những trạng thái phức tạp của nhân vật hơn.

Visual art là một kỹ thuật giúp tôi tạo hiệu ứng mạnh trong khi viết. Với tôi thì hình ảnh hoặc ý tưởng xuất hiện trước, sau đó nó sẽ hướng dẫn tôi viết ra như thế nào. Để có thể viết sâu hơn, tôi quan trọng đồng đều đến mặt nội dung, hình ảnh và kỹ thuật.

 

2. Tác giả có phương pháp hoặc thủ pháp gì để dẫn dắt câu chuyện dưới một cấu trúc/một nội dung gần như phi lý đó? Có thể gợi mở những thủ pháp “bí mật” mà tác giả sử dụng để dựng lên/giải quyết câu chuyện? Những ý tưởng này đến từ đâu? Cụ thể là truyện mà tác giả tham gia, cảm hứng đến như thế nào?)

Nếu đó là câu chuyện tôi muốn viết dài hơn thì tôi sẽ phải viết ra giấy những gì tôi muốn viết tiếp tục. Hầu như tôi sử dụng được tất cả những đoạn viết ngắn, tản mạn, không hình thù đầu đuôi, không đủ tạo nên một câu chuyện hoặc ý tưởng toàn vẹn, nhưng sau đó, khi tôi viết đến truyện nào mà tôi thấy những đoạn ngắn đó phù hợp, thì tôi sẽ sử dụng nó.

Trong truyện Trong thành phố chán ốm, ý tưởng đến rất ngẫu nhiên, hầu như nó xuất phát từ những chi tiết rất nhỏ và bình thường. Trong một đêm bị thèm mùi thuốc lá mà tìm mãi không còn một mẩu nào trong nhà. Chắc bạn biết cảm giác này chứ: nửa đêm, hàng quán đóng sạch, cơn ghiền càng tăng cao và đi lại để tìm nó, để có một cảm giác thoả mãn, nhưng nó thật tuyệt vọng và bức bối khi tìm thấy một bao thuốc nhưng bên trong lại trống lốc. Và tự nhiên tôi thấy tôi phải viết ra một câu chuyện gì đó. Ngoài ra, tôi hay ám ảnh về cơ thể và hay hình dung nếu tôi có khả năng biến đổi cơ thể thì tôi muốn trở thành một nhân vật có diện mạo và tâm tưởng thế nào(như truyện “Những chi tiết vụn” -Thời hôm nay, khoái cảm và điên rồ hợp lý-tôi cũng viết về nó, một nhân vật hay lén lút gọt dũa, sửa sang những chi tiết trên gương mặt mình, sự tò mò về cơ thể của chính mình và thích thú, nghiện ngập với sự biến đổi đó).

Ngoài ra, vẽ tranh cũng là một yếu tố “tai hại” để rồi tôi bị chúng ám ảnh ngược trở lại. Trong truyện này, ý tưởng về con mắt đỏ đơn giản bắt nguồn từ một bức tranh tôi vẽ từ rất lâu. Cũng có thể nó là triệu chứng phản ứng của tâm lý về bối cảnh xã hội, về nguyên nhân ức chế đến từ xung quanh, và được biểu hiện qua cơ thể/tác phẩm của mình chăng.

 

pvhang

 

3. Địa điểm và không gian viết có giữ vị trí quan trọng và ảnh hưởng đến tính mơ hồ, hư cấu, tưởng tượng trong truỵên?

Tôi rất quan trọng về địa điểm viết (nhất là những nơi có khí hậu hoặc phong cảnh đẹp), mặc dù tôi là dạng có thể ngồi bất cứ nơi đâu và viết. Tôi rất nhanh nhậy trong việc bắt được nơi nào sẽ đem lại cảm giác tốt nhất cho sáng tác. Chính vì vậy tôi không bỏ qua một địa điểm nào mà nó đem lại cảm hứng, tôi phải đến đó, ngồi đó cho bằng được, cho đến khi nào tôi thấy nơi ấy chẳng còn gì để khai thác nữa. Càng ở một nơi xa lạ, con người, xã hội, cử chỉ, ngôn ngữ, ồn ào hoặc tĩnh lặng..vv..thì càng đem lại cảm xúc mạnh, vì tôi có thể tưởng tượng về họ, về tất cả những nhân vật tôi đang thấy. Có nhiều mẩu đối thoại hoặc cử chỉ của họ thay đổi cũng làm nội dung của tôi thay đổi, và tôi thích giữ chúng tự nhiên như vậy. Nhưng nếu để viết ở một nơi cố định như nơi mình ở, thì nó phải có đầy đủ dấu hiệu rất đặc thù của cá nhân tôi, tĩnh lặng, và tự do.

Nhưng cho dù đó là không gian thực nào đi chăng nữa, đa số truyện của tôi đều mang đậm tính mơ hồ, bất định. Như bối cảnh trong truyện này là Hà nội, khu vực xung quanh Nhà Thờ lớn, và trong studio của tôi.

 

4. Một truyện ngắn như vậy mất bao lâu để hoàn tất? (sở dĩ hỏi chi tiết như vậy vì với dạng truyện phi cấu trúc, nội dung tưởng như phi lý, không có thật, hoặc đánh lừa giác quan người đọc—thì tác giả phải đi theo một hệ thống nào đó, vận dụng cảm tính hay lý tính, hay kết hợp cả hai để giải quyết những tình tiết/nhịp điệu trong truyện một cách trọn vẹn, phải chăng họ có độ tự chủ thật cao mới đi xuyên suốt được những hư cấu (đôi khi rất hỗn loạn hoặc phức tạp của tâm lý nhân vật) do mình tạo ra? Như vậy, mỗi truyện mất bao lâu để hoàn tất?) Trước khi viết thì tác giả có chuẩn bị trước nội dung hoặc kỹ thuật muốn hướng tới không?

Thường với dạng truyện ngắn mang tính thử nghiệm, đi theo điều ngẫu nhiên, chẳng hạn như truyện Trong thành phố chán ốm thì tôi viết liên tục và hoàn tất trong bốn tiếng. Sau đó chỉnh sửa lại một ít. Có lẽ vì tôi hợp và quen thuộc với dạng viết này nên tôi xử lý nó một cách đơn giản. Tự cảm xúc sẽ điều khiển được cấu trúc của truyện. Tất nhiên, trong cảm xúc này, phải có độ tự chủ cao để vừa đi theo tính ngẫu nhiên vừa giải quyết được những tình tiết do mình tạo ra, và phải hướng nó đến một kết thúc không làm phá hỏng toàn bộ nội dung trước đó. Trong truyện này, tôi không chuẩn bị trước nội dung hoặc kỹ thuật muốn hướng tới. Đa số những truyện tôi chỉ bắt đầu bằng cảm giác muốn viết, khi đến gần nửa truyện thì tôi mới bắt đầu biết là mình muốn viết về cái gì. Tôi ít khi biết trước nội dung truyện của mình. Vả lại, viết truyện giống như một thú tiêu khiển và thử thách khả năng tưởng tượng, càng rơi vào tình thế khó giải quyết thì tôi càng nghĩ ra nhiều thứ thú vị hơn. Dĩ nhiên, tôi cũng thích “lừa lọc” người đọc một chút, phải nghĩ ra một ai đấy để mà lừa lọc, chứ hình dung cứ ngồi lì để viết thế này, mà nếu phải viết suốt đời với thái độ hệ trọng thì chắc tôi lăn ra ốm chết vì buồn chán.

 

 

 

.

bài đã đăng của Nguyễn Thúy Hằng


Phần Góp Ý/Bình Luận

Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.


*

@2006*2018 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)