Trang chính » Chụp và Chép, Du lich, Tùy bút Email bài này

Ảo ảnh Vân Nam

yunnan impression Chương trình Dạ Yến bắt đầu với một tiết mục nằm trong chương trình Ấn tượng Vân Nam của đạo diễn Trương Nghệ Mưu. Dạ Yến được trình diễn hằng đêm và gần như được đưa vào tất cả các chương trình du lịch tại Côn Minh. Có thể nói mà không sợ quá lời rằng phiên bản Lido mang màu sắc Trung Quốc này làm hài lòng 100% du khách. Những điệu múa và ca khúc của các dân tộc thiểu số ở Vân Nam được trình bày trên một sân khấu nhiều màu sắc với cấu trúc hiện đại. Bỏ qua tất cả những khuyết điểm lặt vặt của việc trang trí khán phòng, thì Dạ Yến là một thể nghiệm thành công. Những vóc mình thon thả chơi vơi trong ánh sáng và sương khói, những hồi ức về một cung đình Đại Lý vàng son… làm du khách quên mất các khách sạn và nhà vệ sinh rất khiêm tốn của vùng biên địa xa xôi này.

minorities in colorful dresses

Mùa hè đang đến làm úa tàn những bông đỗ quyên cuối cùng, hoa giấy rực rỡ khắp đường phố Côn Minh và tràn ra cả núi rừng Vân Nam. Màu hoa giấy ở Vân Nam đậm đến kỳ lạ, nó không bừng lên lộng lẫy trong ánh nắng gay gắt như ở Saigon mà làm mát lạnh mắt nhìn của khách đường xa. Loài hoa lạ vốn có nguồn gốc từ châu Phi xa xôi này đã hội nhập rất tốt vào miền đất tươi đẹp Vân Nam, không biết có phải nó đã đến cao nguyên này cùng thời với con đường sắt Điền-Việt (Hà Nội – Côn Minh) đầy xương máu năm xưa không! Cuộc hòa trộn của thiên nhiên có lẽ đã diễn ra bình thản và tĩnh tại, không phải như cuộc hòa trộn khác của con người đầy nước mắt trong khoảng hai nghìn năm lẻ cũng trên mảnh đất này. Nước mắt đã rơi và những tâm hồn đã mất đi như trong bất cứ cuộc hội nhập nào, nếu muốn thì những kẻ hoài cổ như tôi chỉ có thể tìm lại những bóng xưa trong ánh hào quang ảo ảnh.

Minorities with totem poles

Chiếc thang máy đưa du khách xuống lòng vực (ở Trung Quốc gọi là Hiệp, ví dụ như Tam Hiệp trên sông Trường Giang) Cửu Hương, không gian lặng ngắt, con người trơ trọi giữa hai vách đá vôi sừng sững, bầu trời vàng ánh buổi đầu hè như đặc lại trên đầu, như thể đang cố gắng đóng lại những không gian huy hoàng của thời quá vãng. Từng bậc thang lên xuống đưa du khách khám phá một trong những hang động đẹp nhất của xứ Trung Hoa rộng lớn. Hàng ngàn thạch nhũ lóng lánh soi bước chân ta, sự vĩ đại của tạo hóa phần nào đã phủ lấp được những ánh sáng nhân tạo xanh đỏ tím vàng lòe loẹt. Trong hang động này người ta đã tìm thấy những dấu vết thời đồ đá. Những bóng người hôm nay lom khom đi qua cầu gỗ cheo leo, ai trong số họ là hậu duệ của những linh hồn xa xưa ?

Yunnan farmer praying

Con người đã có mặt từ rất sớm trên cao nguyên Vân Nam, và vào khoảng 1000 năm trước Tây lịch một nền văn minh đã bùng nổ rực rỡ trên đất này – nền văn minh Điền, Thạch Trại Sơn. Vì lý do này khác, có nhiều người cố chứng minh rằng người Điền có quan hệ mật thiết với Hoa Hạ, nhưng những bằng chứng thuyết phục nhất lại bảo rằng những người Điền này là con em của một đại gia đình từng hùng cứ suốt dãy Hoa Nam: tộc Bách Việt. Anh hướng dẫn viên của Bảo tàng Côn Minh chỉ cho chúng tôi thấy những di vật bằng đồng rất khác biệt với nền văn hóa Hán, mô hình một mái nhà sàn cao vút giống hệt như những người anh em của nó vào cùng thời kỳ ở khắp vùng Đông Nam Á. Theo cổ sử Trung Hoa ghi lại thì vào năm 109 trước Tây lịch, Điền vương đã nhận sắc phong của Hán Vũ Đế, và chiếc Điền vương chi ấn đã được tìm thấy tại Thạch Trại Sơn bên hồ Điền Trì (ao của người Điền) ngoại ô thành phố Côn Minh. Sử chỉ ghi lại vỏn vẹn một dòng như thế. Than ôi kẻ bại trận thì có bao giờ được hé môi nói về mình! Nhưng chắc là cuộc bại trận năm -109 ấy không đến nỗi bi thảm như số phận của Vercingétorix * [1]trước Cézar bên trời Âu; với chính sách lấy Di trị Di của triều đình nhà Hán, chắc hẳn Điền vương vẫn ngồi ngắm mặt trời lặn trên đỉnh Tây sơn (nằm phía tây hồ Điền Trì) cho đến cuối đời. Con cháu Điền vương vẫn tiếp tục chế tạo trống đồng, tiếp tục uống rượu bên những chiếc bàn Ngưu-Hổ *[2] và…học chữ Hán.

Công cuộc học chữ Hán ấy đã đâm hoa kết trái vài trăm năm sau với quyết định Phản Phiên phục Đường của triều đình Nam Chiếu, những người đã xây dựng một vương quốc hùng mạnh của vùng Đông Nam Á. Tác giả của chính sách này là Trịnh Hối – một nhà nho đến từ Trung Nguyên và leo đến vị trí cố vấn quan trọng trong triều đình Nam Chiếu. Nhưng vùng biên địa này chỉ chính thức trở thành một tỉnh của Trung Hoa một thời gian sau đó, điều này diễn ra trong sự thúc đẩy của một ngoại tộc khác, đó là những đạo quân của chúa Mông Cổ Hốt Tất Liệt. Quốc gia Đại Lý tan tác dưới gót ngựa Mông Cổ, từng đoàn người ồ ạt ra đi theo những dòng sông về phương nam, để lại những đồng tộc trở thành người thiểu số trên chính quê hương của mình.

stone-forrest03

Tôi đến khu rừng đá nổi tiếng cách Côn Minh 80km vào một buổi sáng sớm, trên lối vào là hai chữ Thạch Lâm, bút tích của Long Vân, viên tỉnh trưởng người gốc dân tộc Di vào thời chiến tranh chống Nhật. Không biết trong tiếng Hán hiện đại thì Di được viết theo bộ nào, hy vọng rằng không phải như trong câu lấy Di trị Di năm xưa. Sương mai còn đọng trên những cây đá, những tàn hoa giấy rậm rạp che khuất lối đi; trong một khoảng sân rộng giữa khu rừng đá, hơn chục người thiểu số đang đàn ca nhảy múa, ai trong số họ là con cháu của Điền Vương, của Trịnh Hối, của Đoàn Nam Đế *[3]!?

Tôi rời Thạch Lâm trên chiếc xe điện do một cô gái rất xinh người dân tộc Di (hay cứ tin là như thế, có mất mát gì đâu) cầm lái. Tôi cố tìm trong ánh mắt của nàng bóng hình xưa cũ nhưng chỉ thấy dội lên ánh hăm hở kiếm tìm sự thành đạt của thế hệ 8X trên con đường hội nhập.

Thạch Lâm mây trắng mờ nhân ảnh

Tiếng cầm dìu dặt bóng người xưa

Điền Vương buồn bã bên khung cửa

Tiếng ngựa đâu rồi, một bóng câu.

Trần Đăng Khoa, Khoa Du Lịch Đại học Hoa Sen

Côn Minh-SàiGòn Hè 2007


[1] Thủ lĩnh Gaulois, đầu hàng quân La Mã sau thất bại tại Alesia, bị bắt mang về La Mã và bị xử tử sau đó.

[2] Di vật bằng đồng rất tiêu biểu của văn hóa Điền. Chiếc bàn bằng đồng thể hiện hình ảnh con trâu đang che chở cho con trong một trận chiến với cọp

[3] Vua Đại Lý, vương triều độc lập cuối cùng ở Vân Nam

bài đã đăng của Trần Đăng Khoa


2 bình luận »

  • van hoa viết:

    Ki’nh chào ban biên tập Da Màu
    Ảnh chụp và bài viết của Trần Đăng Khoa rất ấn tượng. Nhưng cho hỏi là những ảnh này do Trần Đăng Khoa chụp hay lấy từ mạng? Nê’u lâ’y từ mạng thì tôi nghĩ là nên ghi nguồn. Vì tôi nghĩ ca’c ta’c giả chụp những ảnh này sẽ buồn lòng nê’u công trình của họ không được ghi công và luân lạc lung tung trên mạng rồi mâ’t tên của họ luôn
    Van Hoa

  • Nguyenda viết:

    Lịch sử mây che qua bao tầng lớp, bạn đã hốt một nắm tro tàn tưởng nhớ người xưa. Quay đầu nhìn lại Việt nam ta cũng người con bách việt có hơn gì đâu??? Hoang phế Tháp Chàm, Thủy Chân, Thủy Chân Lạp. Mạnh yếu hơn thua bây chừ ta cũng thấy, Hoàng sa, Trường sa đảo khóc… chơi với ai mất ? bạn với ai còn ? một Sài-gòn nằm trong nước Mỹ !!! Ai bạo tàn? Ai lầm than ? lịch sử chẳng bao giờ nói dối !! bài của bạn cho tôi khôn trong quốc độ hung tàn….
    nguyenda

Phần Góp Ý/Bình Luận

Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.


*

@2006*2018 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)