Trang chính » Biên Khảo, Dịch Thuật, Nhận Định, Sang Việt ngữ Email bài này

Biden tự tách ra bằng cách quy lỗi ở Afghanistan cho các vị tiền nhiệm


♦ Chuyển ngữ:
0 bình luận ♦ 6.09.2021

David Smith, “Biden sets himself apart by placing Afghanistan blame at predecessors’ feet”, The Guardian, 31/8/2021
Phạm Văn chuyển ngữ

 

 

clip_image002

Joe Biden đọc diễn văn về Afghanistan tại Nhà Trắng
ngày 31 tháng 8.
Ảnh: Carlos Barría / Reuters

 

Lời người dịch: Một khả năng đáng kể của chính trị gia là nhận công trạng vào mình, đổ lỗi cho kẻ khác và đánh lạc hướng dư luận. Báo chí hùa theo loan tin vì người dân thường thích xem những chuyện gọi là… ngồi lê đôi mách trên đấu trường chính trị.

Trong bài diễn văn ngày 31/8/2021, tổng thống Biden đổ lỗi tứ tung và nói cuộc tháo chạy hỗn loạn ra khỏi Afghanistan là một thành công vượt bực. Tuy nhiên, công và tội không chỉ ở các vị tổng thống, mà còn ở toàn thể Quốc hội đã bỏ phiếu cho cuộc chiến tranh tại Afghanistan, trừ một dân biểu duy nhất phản đối, mà chính dân Mỹ đã bầu lên Quốc hội và các vị tổng thống ấy. Dù tâm lý người Mỹ không thích “loser,” họ phải nhận rằng sự việc ở Afghanistan là do họ làm nên, họ phải học bài học là họ đã hơn một lần thua trận.

Là chính trị gia lão luyện, Biden hiểu rằng: “Quyết định này về Afghanistan không chỉ riêng cho Afghanistan. Nó kết thúc thời đại dùng sức mạnh quân sự để làm lại [remake] nước khác.” Giúp tha nhân có cuộc sống tốt hơn (dù duy ý chí và ngây thơ) không phải là điều xấu, nhưng giúp người khác mà không có khả năng hiểu hoặc không chịu tìm hiểu về họ thường dẫn đến kết quả ngược với thiện ý ban đầu. Tục ngữ Việt Nam có câu: “Của cho không bằng cách cho,” một kẻ giàu mạnh đem một đống của cải và ý kiến chủ quan bắt kẻ khác phải nhận, bất kể người ta có chịu hay không, là chuyện rất dở, không nên làm. Bài học của lịch sử đã nói mãi như thế.

Tuy nhiên, Mỹ sẽ tiếp tục can thiệp vào mọi nơi trên thế giới khi nào họ nghĩ rằng có lợi cho nước Mỹ, hoặc cho sự nghiệp của chính trị gia nào đang có thế lực trong nước. Bài học của lịch sử là mỗi nước phải tự lo cho mình. Chẳng hạn, các nước vùng Đông Á, như Việt Nam, Cam Bốt, Lào, Phi Luật Tân, Đài Loan, Nhật Bản, Hàn quốc, đừng trông chờ Mỹ đến cứu nếu gặp khó khăn. Ngay cả Hàn quốc, nơi có quân Mỹ trấn đóng hơn hai phần ba thế kỷ cũng cần và đang nghĩ cách tự bảo vệ đất nước mình.

Vài hôm nữa người Mỹ sẽ quên, họ phải bận rộn với những vấn đề của riêng họ: dịch covid-19 vẫn lan tràn, hạn hán và cháy rừng ở miền Tây, lụt lội và bão tố ở miền Đông, và đội bóng nào sẽ vô địch năm nay.

 

* * * 

* Ông tổng thống tỏ ra căm phẫn và không muốn nhận thất bại trong bài phát biểu dài 26 phút đánh dấu sự kết thúc của một chương sử dài 20 năm

Diễn văn chiến thắng dễ nói; nhận thất bại khó hơn nhiều. Hôm thứ Ba, Joe Biden ngầm đổ lỗi cho các vị tiền nhiệm về sự thất bại trong cuộc chiến tranh dài nhất của nước Mỹ, nhưng trái với mọi lẽ thường tình, ông ngụ ý rằng kẻ thắng cuộc là ông ta.

Trong bài diễn văn dài 26 phút tại Nhà Trắng, tổng thống Mỹ đã mãnh liệt biện hộ cho quyết định của ông khi rút lực lượng Mỹ khỏi Afghanistan và ca ngợi cuộc di tản hàng hàng lớp lớp ra khỏi Kabul là thắng lợi. Ông rất thành công khi lập luận chống lại các cuộc chiến tranh không có điểm kết thúc và bày tỏ lòng thương cảm đối với các gia đình quân nhân Hoa Kỳ.

Tuy nhiên, ông ít tỏ ra cảm xúc đối với thường dân Afghanistan, và khi nhận xét về việc kết thúc chương sử dài 20 năm, ông nói tương đối ít về những thành tựu hoặc những gì chưa đạt được trong thời gian đó. Ai trông đợi một bản sơ thảo về lịch sử sẽ bị thất vọng.

Nhưng Biden sải bước trên thảm đỏ của lối vào sảnh đường Nhà Trắng, giống như Barack Obama khi ông ta tuyên bố đã giết chết Osama Bin Laden năm 2011. Phía sau ông là bốn lá cờ, pho tượng bán thân George Washington và hơi khuất tầm mắt là bức chân dung John F Kennedy cúi mặt trầm ngâm – đầu của kẻ mang trách nhiệm trĩu nặng.

Bên trong phòng ăn lộng lẫy của quốc gia, bức chân dung Abraham Lincoln treo trên lò sưởi. Một nhiếp ảnh gia đứng trên cái thang cao, xung quanh ánh đèn loé lên như buổi chụp hình thời trang. Một con đại bàng Mỹ khắc gỗ chống đỡ cái bàn kiểu cổ bên cạnh bục tổng thống.

Ngay khi đến bục, Biden lập tức phát biểu một cách mạnh mẽ, và biện hộ không chỉ quyết định rút lui mà cả cách thực hiện cuộc rút lui tệ hại. Ông mô tả cuộc không vận 17 ngày vừa qua đã đem ra hơn 120.000 người là một “thành công phi thường.”

Các viên chức trong Nhà Trắng đã phẫn nộ vì bị nói là khoác lác, nhưng điều đó không ngăn Biden tuyên bố: “Không quốc gia nào – không quốc gia nào – đã từng làm điều gì như vậy trong suốt quá trình lịch sử.”

Ông khẳng định rằng những người bị bỏ lại, bằng cách nào đó, vẫn sẽ có thể tìm thấy lối thoát. “Tôi không kéo dài cuộc chiến không điểm dứt này. Tôi không gia hạn vĩnh viễn ngày ra đi. Quyết định chấm dứt cuộc không vận của quân đội tại phi trường Kabul dựa trên khuyến cáo một lòng của các cố vấn dân sự và quân sự của tôi.”

Bàn tay Biden chém ngang không khí, nhưng một lần nữa, ông lại tỏ ra phẫn nộ và không muốn nhận rằng mình có thể đã làm sai điều gì dù chỉ sai rất nhỏ. Một lần nữa ông đổ lỗi sụp đổ cho chính phủ Afghanistan được Mỹ hậu thuẫn, tổng thống của họ bỏ trốn giữa cảnh “tham nhũng” và “phi pháp,” và quân đội Afghanistan đã thất bại trong việc chống lại Taliban.

Hóa ra, khả năng đồng cảm rất được ca ngợi của ông tổng thống đi không xa; nó mang tính thiên lệch nội địa. Ông có vẻ thuyết phục hơn khi lập luận rằng người ta không hiểu “chúng ta đã đòi hỏi biết bao nhiêu ở 1% [người Mỹ] là quân nhân” và mô tả biết bao gia đình của họ đã “trải qua bất hạnh.”

Ông nhắc rằng trung bình có 18 cựu chiến binh tự sát mỗi ngày ở Mỹ, giọng ông thấp dần, vấp váp và trầm trọng. Lời nhắc nhở đó là điểm chiếu cố quan trọng ở một quốc gia mà phần lớn gia đình quân nhân sống tại các quận hạt bỏ phiếu cho Donald Trump, nơi họ thường bị lãng quên suốt 20 năm qua.

Tuy nhiên, ẩn ý của bài diễn văn là cố gắng đứng xa ba người tiền nhiệm của ông. Gần 20 năm trôi qua từ khi George W Bush phát động cuộc chiến sau vụ tấn công 11/9, đứng trước khung cảnh Nhà Trắng của riêng ông để cảnh cáo rằng Taliban “sẽ phải trả giá” vì chứa chấp bọn khủng bố al-Qaida và còn hứa hẹn “dân tộc Afghanistan bị áp bức sẽ biết đến sự hào phóng của Mỹ và đồng minh của chúng ta.”

Obama tiếp tục cuộc chiến bất chấp sự dè dặt của Phó tổng thống Biden khi đó; Trump thỏa thuận với Taliban để ra đi vào tháng Năm, nghĩa là “một cuộc tấn công dữ dội [của Taliban, trích trong bài diễn văn của Biden, PV] sắp xảy ra.” Biden mã hoá lời chỉ trích đối với họ bằng cách hầu như không nói gì để tán dương cuộc phiêu lưu nghìn tỷ đô la – lẽ ra ông có thể nói tới nhân quyền, giáo dục, truyền thông – thay vào đó ông gợi ý rằng nước Mỹ đã có một bước ngoặt sai lầm tệ hại là không chú ý tới Trung Quốc đang trỗi dậy.

Nếu có một học thuyết Biden trong chính sách đối ngoại, thì một phần của nó là: niềm tin thường được nói đi nói lại về cuộc đấu tranh sinh tồn để giành quyền thống trị trong thế kỷ 21 giữa các nền dân chủ như Mỹ và các chế độ độc tài như Trung Quốc. Nhiều người nói rằng sự kiện Trung Quốc (và Nga) thích Mỹ sa lầy thêm một thập niên nữa ở Afghanistan đã có ảnh hưởng lớn đến quyết định rút quân của Biden.

Ông khẳng định: “Thế giới đang biến đổi. Chúng ta đang tham gia một cuộc cạnh tranh nghiêm trọng với Trung Quốc. Chúng ta đang gặp thách thức trên nhiều mặt với Nga. Chúng ta đang phải đối phó với các cuộc tấn công trên mạng và vũ khí hạt nhân tràn lan.”

Ông nhăn mặt nói thêm: “Trong cuộc cạnh tranh này, Nga hay Trung Quốc không muốn gì hơn là Hoa Kỳ bị sa lầy thêm một thập niên nữa ở Afghanistan.”

Biden nói Mỹ phải học từ những sai lầm của mình: “Quyết định này về Afghanistan không chỉ riêng cho Afghanistan. Nó kết thúc thời đại dùng sức mạnh quân sự để làm lại nước khác. Chúng ta thấy sứ mệnh chống khủng bố ở Afghanistan đã biến thành cuộc chống nổi dậy, xây dựng đất nước, và nỗ lực tạo ra một nước Afghanistan dân chủ, gắn kết và thống nhất, một điều chưa từng xảy ra suốt nhiều thế kỷ trong lịch sử Afghanistan.”

Nhiều lúc ông vỗ bục diễn đàn để nhấn mạnh. Ông kết thúc bài diễn văn giống như ông bắt đầu, tin rằng ông đưa ra “quyết định đúng đắn cho nước Mỹ,” một quyết định cho phép Mỹ “không chỉ tránh khỏi mối đe dọa năm 2001, mà còn chống lại các mối đe dọa của năm 2021 và tương lai.”

Ông ngụ ý ba vị tổng thống trước ông đã sai. Chúng ta khó nghi ngờ sự chân thành của ông. Nhưng Biden không dám nói đầy đủ sự thật với dân Mỹ rằng: cũng như ở Việt Nam, họ đã thua, và họ phải tự hỏi rằng như vậy để làm gì. Vì chính ông đã nói: “Không quốc gia nào – không quốc gia nào – đã từng làm điều gì như vậy trong suốt quá trình lịch sử.”

Phần Góp Ý/Bình Luận


Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.

@2006-2019 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc.
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)